H αιγαιακή προϊστορική έρευνα. H αιγαιακή προϊστορική έρευνα. στις αρχές. στις αρχές του 21ου αιώνα. του 21ου. Επιστημονική επιμέλεια: ου αιώνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H αιγαιακή προϊστορική έρευνα. H αιγαιακή προϊστορική έρευνα. στις αρχές. στις αρχές του 21ου αιώνα. του 21ου. Επιστημονική επιμέλεια: ου αιώνα"

Transcript

1 Α πό τον 19ο αιώνα και τις ανακαλύψεις των Ε. Σλήμαν, Χ. Τσούντα, A. Eβανς και των άλλων πρωτεργατών, οι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν την Εποχή του Χαλκού στις Κυκλάδες, την Κρήτη και τον ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο τροφοδοτούν σταθερά ένα διεθνές επιστημονικό ενδιαφέρον. Το πέρασμα στον 21ο αιώνα μπορεί να γίνει η αφορμή για έναν ποιοτικό απολογισμό της κατάστασης της αδυναμίες και τις προοπτικές του πεδίου τους στο πλαίσιο της σημερινής πραγματικότητας, και μέσα από την κριτική αξιολόγηση της προηγούμενης γνώσης και εμπειρίας. Αναδεικνύεται, έτσι, η ανάγκη ενός εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ Ελλήνων και ξένων ειδικών, που θα οδηγούσε σε εναλλακτικές, αναδιατεταγμένες και ώριμες προτάσεις και σε από κοινού στρατηγικές στο ερευνητικό, εκπαιδευτικό και επικοινωνιακό επίπεδο. Η μεθοδολογική ανανέωση, η αυτονόητη διεύρυνση των προσεγγίσεων προς τις πρώιμες περιόδους της προϊστορίας και, κυρίως, μια ουσιαστική συνομιλία με το μεσογειακό και το παγκόσμιο επιστημολογικό γίγνεσθαι, χωρίς περιττές αιγαιοκεντρικές και ευρωκεντρικές εμφάσεις, θα παρείχαν τα ικανοποιητικά καταρχήν εφόδια για μια αναστοχαστική πλοήγηση της αρχαιολογίας του Αιγαίου στη σύγχρονη εποχή. στις αρχές του 21ου αιώνα προϊστοριολόγοι συζητούν τις αφετηριακές δυνατότητες, τις H αιγαιακή προϊστορική έρευνα αιγαιακής προϊστορικής έρευνας; Στο βιβλίο αυτό, έντεκα H αιγαιακή προϊστορική έρευνα στις αρχές ου αιώνα του 21ου Επιστημονική επιμέλεια: Κατερίνα Κόπακα Π.Ε.Κ. ISBN Ι.Τ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

2 H αιγαιακή προϊστορική έρευνα στις αρχές του 21ου αιώνα Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντησης Pέθυμνο 5 7 εκεμβρίου 2003 Tμήμα Iστορίας και Aρχαιολογίας Πανεπιστήμιο Kρήτης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Κατερίνα Κόπακα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ιδρυτική δωρεά Παγκρητικής Ενώσεως Αμερικής Ηράκλειο 2009

3 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ EΚ ΟΣΕΙΣ KΡΗΤΗΣ Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας Αθήνα, Μάνης 5, Τηλ , Fax: Ηράκλειο Κρήτης, Τ.Θ. 1385, Τηλ , Fax: ΣΕΙΡΑ: ΣΥΜΒΟΛΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ / ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ιευθυντής σειράς: Γ. Μ. ΣΗΦΑΚΗΣ 2009 Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Επιστημονική επιμέλεια: Κατερίνα Κόπακα Φιλολογική επιμέλεια: Μαρία Ηλβανίδου Στοιχειοθεσία - σελιδοποίηση: Σοφία Βλάχου (ΠΕΚ) Εκτύπωση: ΑΛΦΑΒΗΤΟ Σχεδίαση εξωφύλλου: Ντίνα Γκαντή ISBN

4 Στη μνήμη της Αγγελικής Πιλάλη-Παπαστερίου και στο όραμά της για μια κοινότητα Ελλήνων πανεπιστημιακών αρχαιολόγων

5 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Συμμετοχές Εισαγωγικό σημείωμα xi xiii GERALD CADOGAN Yπάρχει μια «αγγλική αρχαιολογική σχολή» στην έρευνα για το πρώιμο Αιγαίο; 1 ΝΕΝΑ ΓAΛANI OY Τροφηλάτες ή γεωργοί; Αιγαιακή προϊστορική έρευνα και η αρχή του μίτου της κρητικής προϊστορίας 13 NΙΚΟΣ EYΣTPATIOY Oι προϊστορικές σπουδές και έρευνες στην Eλλάδα στις αρχές του νέου αιώνα. Η ευκαιρία για μια αποτίμηση 43 MΑΡΙΑ IAKΩBOY «Mεσογειακότητα»: τo μετέωρο βήμα της αιγαιακής προϊστορικής έρευνας 55 ΚΑΤΕΡΙΝΑ KOΠAKA H αιγαιακή προϊστορική έρευνα στην αυγή του 21ου αιώνα: από μια «ιθαγενή σκοπιά»; 67 ΕΛΕΝΗ ΠANAΓOΠOYΛOY Η παλαιολιθική έρευνα στην Ελλάδα και οι προοπτικές της 83 GILLES TOUCHAIS Πέρα από τα σύνορα: η προϊστορία του Aιγαίου και η Aλβανία 103

6 x ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΙΡΙΣ TZAXIΛH Μικρό αφήγημα περί ανάπτυξης και τοπίου 113 ΜΙΧΑΛΗΣ ΦΩTIA HΣ Aιγαιακή προϊστορία: ένα μοναχικό πεδίο; 125 ΓΙΑΝΝΗΣ XAMHΛAKHΣ Προς ποια αιγαιακή προϊστορία; 133 ΕΛΕΝΗ ΧATZAKΗ Περιορισμοί και προοπτικές της έρευνας στη μελέτη της κεραμεικής της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Η περίπτωση της Κνωσού 155

7 Σ Υ Μ Μ Ε Τ Ο Χ Ε Σ Στέλιος ΑN PEOY, Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Bασίλης APABANTINOΣ, Θ EΠKA Θηβών Μαρία ΒΛΑΖΑΚΗ, ΚΕ ΕΠΚΑ Χανίων Gerald CADOGAN, Πανεπιστήμιο Reading Nένα ΓAΛANI OY, Πανεπιστήμιο Kρήτης Nίκος EYΣTPATIOY, Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Ελένη ΖΥΜΗ, Πανεπιστήμιο Κρήτης Mαρία IAKΩBOY, Πανεπιστήμιο Kύπρου Άντα ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ρ Πανεπιστημίου Indiana Λία ΚΑΡΙΜΑΛΗ, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών Kατερίνα KOΠAKA, Πανεπιστήμιο Kρήτης Ράνια ΚΟΥΚΑ, Πανεπιστήμιο Κύπρου Aντίκλεια MOYN PEA-AΓPAΦIΩTH, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βάνα ΝΙΝΙΟΥ-ΚΙΝ ΕΛΗ, ΚΕ ΕΠΚΑ Χανίων Ελένη ΠANAΓOΠOYΛOY, Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας Ίρις TZAXIΛH, Πανεπιστήμιο Kρήτης Gilles TOUCHAIS, Πανεπιστήμιο Paris Ι Άννα ΦΙΛΙΠΠΑ-TOUCHAIS, Γαλλική Σχολή Αθηνών Mιχάλης ΦΩTIA HΣ, Πανεπιστήμιο Iωαννίνων Γιάννης XAMHΛAKHΣ, Πανεπιστήμιο Southampton Ελένη XATZAKH, Βρετανική Σχολή Αθηνών Μεταπτυχιακοί φοιτητές Nεκταρία MΑΥΡΟΥ Η Άρης ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ Eλένη ΠΕΡΑΚΗ Σοφία ΤΡΟΥΛΗ Προπτυχιακοί φοιτητές Nίκος ΓΚΙΟΚΑΣ Eυθύμης ΘΕΟΥ Εβίτα ΚΑΛΟΓΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ήμητρα ΛΑΖΑΡ Ιουλία ΛΟΡΕΝΤΖΑΤΟΥ

8

9 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ H επιστημονική συνάντηση με θέμα H αιγαιακή προϊστορική έρευνα στις αρχές του 21ου αιώνα διοργανώθηκε από το Tμήμα Iστορίας και Aρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Kρήτης και πραγματοποιήθηκε στο Ρέθυμνο στις 5-7 εκεμβρίου Η συνάντηση αυτή προσέβλεπε σε μια καταρχήν γνωριμία, επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Ελλήνων και ξένων αρχαιολόγων που υπηρετούν από διαφορετικές θέσεις την έρευνα για την προϊστορία του Aιγαίου. Είχε βασικό στόχο τη διατύπωση ενός κριτικού και αναστοχαστικού προβληματισμού γύρω από τη σημερινή κατάσταση του πεδίου τις κατευθύνσεις, τις προκλήσεις, τις προϋποθέσεις, τις δυνατότητες και τις προοπτικές του στο πλαίσιο κυρίως της ελληνικής πραγματικότητας. Η συνάντηση σχεδιάσθηκε μικρή, με μορφή διημερίδας-εργαστηρίου, ανοικτού σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, και με πιλοτικό χαρακτήρα με την προσδοκία, δηλαδή, να εγκαινιάσει ένα διαρκέστερο διάλογο και να ενθαρρύνει μια περιοδικότητα ανάλογων συναντήσεων στο μέλλον. Οι θεματικές ενότητες της συνάντησης οργανώθηκαν στους ακόλουθους άξονες: Aιγαιακή έρευνα. Ορισμοί, κατευθύνσεις, εφαρμογές (ιστορία της έρευνας, θεωρητικό υπόβαθρο, μέθοδοι, στρατηγικές, πεδίο/ευρήματα, ερμηνευτικά πρότυπα και επιλογές, πολιτισμικά στερεότυπα, μεταβαλλόμενες τάσεις, συγκλίσεις, αποκλίσεις)

10 xiv ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αιγαιακή έρευνα και επικοινωνία. Συγκρίσεις, συνεργασίες, ανταλλαγές, δημοσιότητα (εθνικές αρχαιολογικές σχολές, διεπιστημονικότητα, διαπολιτισμικότητα, «κοινό», υποδοχή και πρόσληψη, δημοσιεύσεις, νέες τεχνολογίες) Aιγαιακή έρευνα και εκπαίδευση (φυσιογνωμία, ακαδημαϊκές σχολές σκέψης, προγράμματα σπουδών, χρηματοδοτήσεις, δομές, υποδομές, σταδιοδρομία, προοπτικές) Στη συνάντηση συμμετείχαν είκοσι ένας προσκεκλημένοι ερευνητές: δεκατέσσερεις ομιλητές, που παρουσίασαν ανακοινώσεις, θεωρητικές ή με τη μορφή παραδειγμάτων από τις ερευνητικές τους εμπειρίες, και επτά «σχολιαστές» (discussants), που συνέβαλαν αποφασιστικά στη συζήτηση. Έμφαση δόθηκε στην ειλικρινή και κριτική έκφραση και συνομιλία πέρα από τρέχοντα στερεότυπα, και λιγότερο στην εξαντλητική βιβλιογραφική τεκμηρίωση. Για τη διοργάνωση αυτή συνεργάστηκαν συνάδελφοι από διαφορετικά ιδρύματα. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλονται σίγουρα στον Στέλιο Aνδρέου, στον Nίκο Eυστρατίου, στη Μαρία Ιακώβου και στον Gerald Cadogan για την πολύ άμεση και γενναιόδωρη, από όλες τις απόψεις, συμβολή τους στην υλοποίηση και την επιτυχία της συνάντησης. Οι ευχαριστίες περιλαμβάνουν, φυσικά, και όλους τους συμμετέχοντες, χωρίς τους οποίους τίποτε δεν θα μπορούσε να εμπνεύσει και να διασφαλίσει το σοβαρό επιστημονικό επίπεδο και, συγχρόνως, το τόσο ζεστό και ανθρώπινο κλίμα στη διάρκεια της διημερίδας. Να ευχαριστήσω ακόμη: τους φοιτητές που βοήθησαν στη διοργάνωση, και ιδιαίτερα την Ελένη Περάκη που ανέλαβε τη διοικητική της υποστήριξη τις φίλες Πηνελόπη Στεφανάκη, για τη σχεδίαση της αφίσας, και Σοφία Βλάχου, για τις προσπάθειες απομαγνητοφώνησης της συ-

11 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xv ζήτησης και την ηλεκτρονική επεξεργασία των κειμένων. Ευχαριστώ, τέλος, τον Πρόεδρο και τα μέλη του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, που ενέκριναν με ευρύτητα πνεύματος και υποστήριξαν την πρόταση για τη συνάντηση, τη ιοίκηση του Πανεπιστημίου Κρήτης για τη χρηματοδότησή της 1 και τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, που δέχθηκαν να εντάξουν τον τόμο των Πρακτικών στο πρόγραμμά τους. Η διοργάνωση και η συνάντηση: σε χρόνο ενεστώτα Μια ιδιαιτερότητα της συνάντησης αυτής έγκειται, ίσως, στη στόχευσή της να μην επαναλάβει εκείνο που συνήθως συμβαίνει στα συνέδριά μας, όπου παρατάσσονται ανακοινώσεις από τις οποίες μόνο στο τέλος ενδεχομένως προκύπτει η συγκριτική εποπτεία μιας θεματικής ενότητας. Εδώ προτάχθηκε ένας από κοινού προβληματισμός, τον οποίο τροφοδοτούν οι τοποθετήσεις μας. Ξεκινούμε, επομένως, συζητώντας για το επιστημολογικό πλαίσιο της δουλειάς μας, τα επιστημονικά πεδία και τις τάσεις που μας επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα, τη δυνατότητα να αναδιατάξουμε και να επανερμηνεύσουμε τα δεδομένα μας, το αίτημα για μια ανανέωση των θεωρητικών μας προσεγγίσεων. Καλούμαστε να σκεφθούμε τις ερευνητικές και εκπαιδευτικές μας αβεβαιότητες και τους ελλείποντες κρίκους στη συγκρότηση της γλώσσας της γνωστικής μας κατεύθυνσης. Να αναρωτηθούμε για τη θέση μας στον αρχαιολογικό κόσμο, και τις απαραίτητες κοινωνικές και άλλες προϋποθέσεις για την ύπαρξη της προϊστορικής αρχαιολογίας του Αιγαίου, στο παρόν και στο διαγραφόμενο μέλλον. Αυτά είναι ζητήματα που αφορούν και προβληματίζουν τη γενιά μας και, κυρίως, τους νεώτερους ερευνητές του κλάδου μας. 1 Η πρόταση για τη συνάντηση εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2002 και χρηματοδοτήθηκε τον Μάιο του 2003.

12 xvi ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Οι παρόντες άλλοτε γνωριζόμαστε και άλλοτε όχι. Επικοινωνούμε σποραδικά, περιστασιακά, κατά κανόνα με πολύ άγχος: για να παραπονεθούμε, να σχολιάσουμε, συχνά ανά ζεύγη, να κρίνουμε μεταπτυχιακές εργασίες, να συμμετάσχουμε σε σώματα εκλεκτόρων Ή ακόμη για να «ανακοινώσουμε» σε επιστημονικές συναντήσεις «αιγαιακά θέματα» που, ενώ μας απασχολούν όλους, συνήθως ετοιμάζονται μοναχικά και «καταναλώνονται» (αφομοιώνονται ερευνητικά) πρώτα από συναδέλφους που εργάζονται εκτός του ελληνικού χώρου, και μόνο όταν και εάν πραγματικά χρειαστεί από εμάς τους ίδιους. εν αξίζει, λοιπόν, να αφιερώσουμε λίγο χρόνο ειδικά για να «γνωριστούμε» καλύτερα και να συζητήσουμε για όλα αυτά; Θα συμφωνήσουμε, ωστόσο, ότι αλλιώς είναι να οραματίζεται κανείς μια τέτοια μικρή συνάντηση και αλλιώς να τη διοργανώνει κιόλας. Προκύπτουν αμέσως τότε δύσκολα, σχεδόν ενοχικά ερωτήματα, όπως: πόσο λίγοι, και, βέβαια, ποιοι θα συμμετάσχουν, και γιατί οι συγκεκριμένοι οι υπόλοιποι; Εδώ, η θεματική και ο προσανατολισμός της συνάντησης βοήθησαν, ως ένα βαθμό. Αφού προϋποθέτουν, σίγουρα, την ώσμωση μεταξύ περισσότερων παραδόσεων και προσεγγίσεων, ει δυνατόν όμως όχι τυχαία συγκροτημένων, αλλά με επίγνωση της θέσης τους στο επιστημολογικό γίγνεσθαι του πεδίου μας. Προϋποθέτουν μελετητές που έχουν την επιθυμία και τη βούληση να υπερβούν τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και να «ανησυχήσουν» με πιο συλλογική και θεωρητική αντίληψη για τη συνολική μορφή και προοπτική της αιγαιακής αρχαιολογίας και για τις επιστημονικές όσο και τις βιωματικές σχέσεις μεταξύ συναδέλφων που εργάζονται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό (μερικοί από τους τελευταίους μας τιμούν με την παρουσία τους ο ένας μάλιστα, ο Γ. Χαμηλάκης, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του από αυτό το Τμήμα).

13 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xvii Στο επίπεδο των συμμετοχών, επιπλέον μέλημά μας ήταν να εκπροσωπηθούν κατά το δυνατόν: Περισσότερα εργασιακά περιβάλλοντα. Προσκλήθηκαν, έτσι, συνάδελφοι από το Yπουργείο Πολιτισμού και την Αρχαιολογική Yπηρεσία, από ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια μεταξύ των παρόντων υπερτερούν, ωστόσο, οι πανεπιστημιακοί. Περισσότερες γενιές ειδικών μολονότι υπερέχουν εντέλει οι «πενηντάρηδες», τις ηλικιακές κατηγορίες εμπλουτίζουν αρκετοί/ές νεώτεροι/ες συνάδελφοι, και οι φοιτητές/τριες. Όλες οι πολιτισμικές περίοδοι του προϊστορικού παρελθόντος (η Παλαιολιθική, η Nεολιθική και η Eποχή του Xαλκού), στον ελλαδικό χώρο και εκτός των συμβατικών γεωπολιτισμικών του ορίων εδώ, η εκπροσώπηση είναι, αναλογικά, πιο ισορροπημένη. Σύμφωνα με τα παραπάνω κριτήρια, ο πρώτος κατάλογος των εν δυνάμει συμμετεχόντων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αν και ήδη αυστηρός, ξεπερνούσε, ωστόσο, τους πενήντα ενώ ο δεύτερος, και ακόμη αυστηρότερος, εκείνων που τελικά προσκλήθηκαν, τους τριάντα πέντε αρκετοί από τους συναδέλφους αυτούς δεν κατάφεραν να έρθουν. Έτσι, από τη συνάντηση απουσιάζουν πολλοί και σημαντικοί. Eλπίζουμε, πραγματικά, ότι σε επόμενες ανάλογες συναντήσεις, εάν υπάρξουν, όπως ευχόμασθε, θα είναι ήδη ευκολότερο να καλυφθούν αντίστοιχα κενά που δεν αφορούν, βέβαια, μόνο στη διοργάνωση αλλά, κυρίως, στο περιεχόμενο και την ουσία τέτοιου τύπου εγχειρημάτων. Aυτός θα ήταν ίσως ο μοναδικός δρόμος για τη δημιουργία ενός αντιπροσωπευτικού βήματος έκφρασης και μιας από κοινού ερευνητικής στρατηγικής στον χώρο μας. Όλοι οι παρόντες ανταποκρίθηκαν πρόθυμα στο κάλεσμα: «σαν έτοιμοι από καιρό», με πολύ θετική και ενθαρρυντική διά-

14 xviii ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ θεση. Ελάχιστοι ζήτησαν επιμέρους διευκρινίσεις. Ήρθαν χωρίς διαμαρτυρίες και παράπονα ούτε καν για την καταρχήν αβέβαιη οικονομική κάλυψη της μετακίνησής τους. Mένει να αναρωτηθούμε γιατί. Πιστεύω ότι η συνάντηση αυτή πραγματοποιείται σε μια καλή συγκυρία ως προς τον χρόνο, τον χώρο, τους συμμετέχοντες και τη θεματική της και τους στόχους, τη σκοπιμότητα και τις επιθυμητές νοηματοδοτήσεις που θέτει. Μια ανάλογη συνάντησησυζήτηση θα μπορούσε να έχει γίνει και πριν μάλλον όμως όχι πολύ αργότερα, τουλάχιστον όχι από τις δικές μας αρχαιολογικές γενιές εκείνες που κατεξοχήν γεφυρώνουν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, τις επιστημολογικές «στρωματογραφίες» του 20ού και του 21ου αιώνα. Θα μπορούσε, επίσης, να φιλοξενηθεί σε κάποιο άλλο ελληνικό πανεπιστήμιο όχι όμως εύκολα σε έναν εξωπανεπιστημιακό φορέα αφού, ακόμη και στις ελάχιστες καθαρά ερευνητικές νησίδες της χώρας η μελέτη της προϊστορίας παραμένει ισχνή και κατακερματισμένη. Είναι δε λογικό να οργανώνεται στον ακαδημαϊκό χώρο, που έχει τη δυνατότητα, και την υποχρέωση, να (ανα)στοχάζεται κριτικά τα θεωρητικά και μεθοδολογικά συμφραζόμενα της επιστήμης μας, όπως θα προσπαθήσουμε να κάνουμε εδώ. Να αναρωτηθούμε, δηλαδή, μεταξύ άλλων: πού βρισκόμαστε και πώς λειτουργούμε ως επιστημονική κοινότητα σε ένα ασταθές και γρήγορα μεταβαλλόμενο ευρύτερο αρχαιογνωστικό περιβάλλον τι μπορούμε, τι δεν μπορούμε ή δεν μπορούμε ακόμη και τι δεν θα μπορέσουμε ενδεχομένως ούτε στο μέλλον πού στοχεύουμε, εάν κάπου στοχεύουμε, και πού να στοχεύσουμε, βελτιώνοντας τις αδυναμίες και αναδεικνύοντας, εάν μας ενδιαφέρει, τις ήδη σημαντικές εμπειρίες μας, τα επιστημονικά και διεπιστημονικά εφόδια που διαθέτουμε.

15 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xix Στους προβληματισμούς αυτούς ανταποκρίνονται με τη θεματική και το περιεχόμενό τους οι ανακοινώσεις μας. Καμία επιμέρους εισαγωγική παρουσίασή τους δεν θα έλεγε καλύτερα όσα οι ίδιες επισημαίνουν, με διαφορετικούς τρόπους, για τη δυναμική σημερινή ελληνική και διεθνή εκπροσώπηση του επιστημονικού πεδίου της αιγαιακής προϊστορίας. Ούτε, όμως, και για τα εγγενή «στεγανά» και την ελλειμματική ερευνητική και ιδεολογική διαλεκτική, που περιορίζουν και αναστέλλουν, σε μεγάλο βαθμό ακόμη, όποια συγκροτημένη διεύρυνση και ανάδειξη του πεδίου και της εκπροσώπησής του προς την κατεύθυνση μιας «οίκοις» και μαζί μιας «παγκόσμιας» αρχαιολογικής πειθαρχίας με σύγχρονη ταυτότητα και προοπτική. Απομένει να δούμε εάν η συνάντησή μας αυτή θα είναι μία ακόμη μεμονωμένη προσπάθεια στο πλαίσιο της έρευνας για τον προϊστορικό ελλαδικό χώρο, 2 ένας απολογισμός ρουτίνας, από εκείνους που έχουν μόνο ως ρητορική αφορμή το στερεότυπο της αλλαγής του αιώνα. Ή εάν τελικά φανεί ότι είχε λόγο ύπαρξης και, επομένως, κάποια απτά αποτελέσματα. 2 Από τις ελάχιστες πάντως, μέχρι σήμερα, που είχαν ανάλογο προσανατολισμό και συμβατό περιεχόμενο. Σκέφτομαι, κυρίως, τη συνάντηση-εργαστήριο στο Michigan των Η.Π.Α. την άνοιξη του 2003, με την οποία «συνομιλεί» με ανεξάρτητο αλλά πολύ ουσιαστικό τρόπο η δική μας (βλ. J. F. Cherry, D. Margomenou, L. E. Talalay [επιμ.], Prehistorians Round the Pond. Reflections on Aegean Prehistory as a Discipline. Papers presented at a Workshop held in the Kelsey Museum of Archaeology, March 14-16, 2003, Kelsey Museum Publication 2 [Ann Arbor, Michigan 2005]). Πρβ. και τη θεματική του συμποσίου που διοργάνωσε πριν από δέκα περίπου χρόνια το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο (Η προϊστορική έρευνα στην Ελλάδα και οι προοπτικές της. Θεωρητικοί και μεθοδολογικοί προβληματισμοί, Πρακτικά ιεθνούς Συμποσίου στη μνήμη του. Ρ. Θεοχάρη, Θεσσαλονίκη - Καστοριά, Νοεμβρίου 1998 [Θεσσαλονίκη 2001]). Για την πρόσφατη δεύτερη αντίστοιχη συνάντηση, βλ. παρακάτω σημ. 5.

16 xx ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Από τη συνάντηση στη δημοσίευση: σε χρόνο παρελθόντα Η συνάντηση στο Ρέθυμνο είχε κλείσει με τη σύνοψη των βασικών αποτελεσμάτων που προέκυψαν από τις εισηγήσεις και τη συζήτηση. Αυτά καταγράφηκαν λίγο αργότερα στο ακόλουθο «προγραμματικό» κείμενο: «ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ( εκέμβριος 2003) Οι αρχαιολόγοι που συμμετείχαν στην επιστημονική συνάντηση με θέμα H αιγαιακή προϊστορική έρευνα στις αρχές του 21ου αιώνα, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Kρήτης στο Ρέθυμνο στις 5-7 εκεμβρίου 2003, είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν και να εκτιμήσουν κριτικά τη σημερινή κατάσταση της έρευνας και της εκπαίδευσης στον επιστημονικό τους χώρο, όπως αυτή διαμορφώνεται στο πλαίσιο της ελληνικής και της διεθνούς πραγματικότητας στις αρχές του νέου αιώνα, και μέσα από τη γνώση των περασμένων δεκαετιών. Η δημιουργική ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα στους συμμετέχοντες κινήθηκε στoυς παρακάτω άξονες: α. Στο επίπεδο της εκπαίδευσης, συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι μεγάλοι περιορισμοί στη διαμόρφωση και τη διασφάλιση των κατάλληλων ερευνητικών συνθηκών και εμπειριών στους προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και τους νέους αρχαιολόγους. Όσο και οι δυνατότητες θεραπείας της κατάστασης αυτής, μέσα από τη συστηματική και συντονισμένη στελέχωση σε διδακτικό προσωπικό και τη δημιουργία και την ενίσχυση, με τη βοήθεια ερευνητικών προγραμμάτων, των απαραίτητων υποδομών βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας στα πανεπιστήμια (βιβλιοθήκες, εργαστήρια κ.ά.). β. Στο επίπεδο της έρευνας, συζητήθηκαν οι ευρύτερες επιλογές επιστημονικές/επιστημολογικές, πολιτικές, ιδεολογικές που χαρακτηρίζουν τις τρέχουσες πρακτικές και στρατηγικές, και

17 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xxi στο πλαίσιο των συνεργασιών ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς (εφορείες αρχαιοτήτων, πανεπιστήμια, ξένες σχολές κ.ά.). γ. Στο επίπεδο της επιστημονικής ωριμότητας, χειραφέτησης και ταυτότητας της αιγαιακής προϊστορικής έρευνας, διαπιστώθηκε από όλους η οριακή κατάσταση στην οποία αυτή βρίσκεται σήμερα. Συζητήθηκε ο κυρίαρχος ρόλος του δυτικού επιστημονικού λόγου, καθώς και οι ακόμη ασταθείς, μεμονωμένες και μερικές ελληνικές ερευνητικές τάσεις και επιλογές, που δεν ενθαρρύνουν τη συγκρότηση σχολών σκέψης σε διαλεκτική σχέση με τη διεθνή αρχαιολογική θεωρία και πρακτική. δ. Στο επίπεδο της επικοινωνίας, καταγράφηκαν: μια εσωστρέφεια και ένα σημαντικό έλλειμμα γνώσης και διάδρασης της αιγαιακής προϊστορίας, καταρχήν με την ευρύτερη γεωγραφική και πολιτισμική της συνάρθρωση (την Kύπρο, τα Βαλκάνια, την Eγγύς και τη Μέση Ανατολή και την υπόλοιπη Μεσόγειο) η απουσία ουσιαστικών σχέσεων, συλλογικών δράσεων και συντονισμού μεταξύ των προϊστοριολόγων, ιδίως εκείνων του ελληνικού χώρου η έλλειψη ενός έντυπου μέσου δημοσιοποίησης και ενός βήματος αναλυτικής και θεωρητικής επιστημονικής έκφρασης και ανταλλαγής στην Ελλάδα. Η συζήτηση δεν εξάντλησε, όπως είναι φυσικό, τα σημαντικά αυτά ζητήματα. Aνέδειξε, όμως, τη μεγάλη ανάγκη συνειδητοποίησης και αντιμετώπισής τους μέσα από έναν ευρύ, καλοπροαίρετο και εποικοδομητικό διάλογο. Κατέληξε δε στις παρακάτω δράσεις: α. Στη δημοσιοποίηση, με τη μορφή ενός προγραμματικού κειμένου, των βασικών αποτελεσμάτων της Συνάντησης του Ρεθύμνου σε Έλληνες και ξένους ερευνητές που ασχολούνται με την αιγαιακή προϊστορία (βλ. το παρόν κείμενο, που συντάχθηκε από τον Ν. Ευστρατίου, σε συνεργασία με την Κ. Κόπακα).

18 xxii ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ β. Στη συνέχιση της πρωτοβουλίας αυτής, μέσα από τη διοργάνωση ανάλογων συναντήσεων σε τακτά χρονικά διαστήματα, π.χ. ανά διετία, με ενδεχόμενους επόμενους διοργανωτές τα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κύπρου. γ. Στη διερεύνηση των δυνατοτήτων και των όρων ίδρυσης ενός συλλογικού θεσμικού οργάνου (ομίλου/σωματείου/εταιρείας;) και ενός περιοδικού με διεθνή εμβέλεια, που θα ενθαρρύνουν τον επιστημονικό διάλογο στη βάση και των συνολικών και επιμέρους προβληματισμών που διατυπώθηκαν στη Συνάντηση. Την καταρχήν προώθηση των δράσεων αυτών ανέλαβε μια επιτροπή, που συγκροτήθηκε από τους συμμετέχοντες και αποτελείται από τις/τους συναδέλφους Κατερίνα Κόπακα (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Mαρία Iακώβου (Πανεπιστήμιο Κύπρου), Βασίλη Αραβαντινό (Θ ΕΠΚΑ Θηβών), Στέλιο Ανδρέου και Νίκο Ευστρατίου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο)». * * * Η δημοσίευση των πρακτικών περισσότερο από πέντε χρόνια μετά τη συνάντηση παράδειγμα μάλλον και αυτή μιας εν γένει βραδύτητας των διαδικασιών στον επιστημονικό μας χώρο ενέχει πολλές δυσκολίες: ακόμη και ως προς τους ρηματικούς χρόνους εκφοράς των διατυπώσεών μας, όπως φαίνεται και εδώ. Το μεγάλο ενδιάμεσο διάστημα μειώνει σημαντικά μερικές ιδιαίτερες συνιστώσες της συνάντησης, κυρίως τον αυθορμητισμό, την αμεσότητα και την «προφορικότητα» μιας γνήσιας επικοινωνίας στις, ενίοτε έντονες αλλά κατά κανόνα φιλικές, αυτο- και ετεροκριτικές τότε τοποθετήσεις των συναδέλφων. Αφήνει όμως, συγχρόνως, το περιθώριο ενός πιο ουσιαστικού απολογισμού της δυναμικής του όλου εγχειρήματος. Έτσι, έκτοτε:

19 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xxiii Αρκετά από τα κείμενα των ανακοινώσεων υποβλήθηκαν εγκαίρως, μέσα στο Μερικά, όμως, καθυστέρησαν πολύ (ανάμεσά τους και αυτό της γράφουσας), 3 ενώ ένα άλλαξε θέμα και τρία δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Προπαντός, παρά τις προσπάθειές μας, η συζήτηση που πλαισίωνε και συμπλήρωνε τόσο ουσιαστικά τις εισηγήσεις δεν έγινε δυνατόν να περιληφθεί στη δημοσίευση, εξαιτίας σοβαρών αδυναμιών στην (απο)μαγνητοφώνησή της. Κατά τα άλλα, πολλοί από τους συμμετέχοντες παρέμειναν σε τακτική επικοινωνία. Τα περισσότερα μέλη της επιτροπής ξανασυναντήθηκαν μάλιστα, το φθινόπωρο του 2004 στην Αθήνα, συζήτησαν και μοιράσθηκαν επιμέρους ευθύνες. Πριν το κλείσιμο όμως της επόμενης χρονιάς, οι συνεννοήσεις ατόνησαν. Η υλοποίηση των δράσεων που είχαν αποφασισθεί υπερκεράσθηκε από τον, αέναο, καταιγισμό μαθημάτων, διπλωματικών, διδακτορικών, εκλογών, επιτόπιων και λοιπών ερευνών, άλλων διοργανώσεων των προβλέψιμων, δηλαδή, και απρόβλεπτων υποχρεώσεων και προβλημάτων της επιστημονικής, όσο βέβαια και της τρέχουσας, καθημερινής ζωής. Η συνολική εσωτερική δυναμική του εγχειρήματος φάνηκε, επομένως, βραχυπρόθεσμη. Η συνάντηση δεν δημοσιοποιήθηκε επίσημα ευρύτερα, η διερεύνηση για το περιοδικό και το θεσμικό κέλυφος ξεκίνησε αλλά δεν προχώρησε. Ο γενικότερος ωστόσο προβληματισμός, νομίζω, δεν χάθηκε εντελώς. Τα αμέσως επόμενα χρόνια υπήρξε μια ασυνήθιστη δραστηριοποίηση των αρχαιολογικών τομέων της χώρας. Με πρωτοβουλία και ευθύνη της Αγγελικής Πιλάλη-Παπαστερίου, το 3 Η «σειρά» με την οποία κατατέθηκαν τα κείμενα διακρίνεται, εν πολλοίς, στη βιβλιογραφική τους ενημέρωση, αφού από τους συγγραφείς που υπέβαλαν ενωρίτερα τις εργασίες τους δεν ζητήθηκε συμπληρωματική τεκμηρίωση.

20 xxiv ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αριστοτέλειο διοργάνωσε τον Μάιο του 2005 την Πρώτη Συνάντηση Εκπροσώπων των Τομέων Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, που είχε βασικό αντικείμενο τη φυσιογνωμία και το περιβάλλον των αρχαιολογικών σπουδών στα ελληνικά πανεπιστήμια. Υπογραμμίσθηκε, τότε, η ανάγκη δημιουργίας μιας Ένωσης Ελλήνων Πανεπιστημιακών Αρχαιολόγων για την οποία εργάσθηκε με υποδειγματικό ζήλο η ίδια συνάδελφος. Το σχετικό ιδρυτικό καταστατικό διαμορφώθηκε στο πλαίσιο δύο επόμενων Συναντήσεων, που πραγματοποιήθηκαν αντίστοιχα στα Πανεπιστήμια Αθηνών τον εκέμβριο του 2005 και Θεσσαλίας τον εκέμβριο του 2006 μερικούς μόλις μήνες πριν από την αρρώστια που οδήγησε στον πρόωρο θάνατο της Κικής. Συνέβαλε, έστω και έμμεσα, η πιλοτική «Συνάντηση του Ρεθύμνου» σε κάποια αλλαγή της περιρρέουσας ατμόσφαιρας στον επιστημονικό μας τομέα; Ενθαρρύνοντας, ίσως, μια ανάληψη πρωτοβουλιών και τον σχεδιασμό πιο μακροπρόθεσμων δράσεων, επικεντρωμένων στο παρόν και στο μέλλον της αιγαιακής έρευνας και εκπαίδευσης στην Ελλάδα; Επισημαίνοντας, προπαντός, τη μεγάλη ανάγκη, αλλά και τη δυνατότητα, ενός σταθερού μεταξύ μας διαλόγου και μιας ισόρροπης, συναδελφικής παρέμβασης στον χώρο της ελληνικής και της διεθνούς αρχαιολογικής θεωρίας και πρακτικής καταρχήν της προϊστορικής, και κυρίως όπως διαμορφώνεται και ασκείται στο ελληνικό πανεπιστήμιο; Αντί επιλόγου: σε χρόνο μέλλοντα (;)... This new generation of archaeologists aspires to redefine the practice of prehistoric archaeology in Greece. They are mandating better communication among universities, museums, and regional archaeological authorities (ephories) within Greece; a retreat from the isolationist tendencies of many Greek researchers; and the use of broader theoretical models in the

21 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ xxv archaeological practice of their country. In addition, they propose more systematic communication and vigorous dialogue with their colleagues in other Mediterranean countries... Until the proceedings of the Rethymno meeting are published, the nuances and implications of these propositions generated by Greek prehistorians cannot be further processed: but they certainly constitute a challenge, perhaps signifying a new turn for Aegean archaeology. 4 ιαβάζω παραπάνω τις προσλήψεις και τις προσδοκίες των Αμερικανών συναδέλφων που πήραν τη σημαντική πρωτοβουλία να εκφράσουν, εκείνοι από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ένα ανάλογο επιστημονικό και επιστημολογικό ενδιαφέρον και να προβληματιστούν με ουσιαστικό τρόπο για την κατάσταση της αιγαιακής προϊστορίας ως πειθαρχίας, λίγο πριν από τη συνάντηση στο Ρέθυμνο ακόμη και η χρονική αυτή συγκυρία είναι, κατά τη γνώμη μου, ιδιαίτερα σημαίνουσα. Αναρωτιέμαι σήμερα: θα τα καταφέρουμε; Θα μπορέσουμε να πορευθούμε με τις έως τώρα εμπειρίες της αιγαιακής προϊστορικής έρευνας και εκπαίδευσης και, όπου χρειασθεί, να τις υπερβούμε; Να είναι αυτή μια μικρή συμβολή της γενιάς μας στο αρχαιολογικό γίγνεσθαι; Ένας τέτοιος απολογισμός χρειάζεται πολύ μεγαλύτερο βάθος χρόνου για να γίνει. Στο Ρέθυμνο κάναμε μόνο μια αρχή, δώσαμε ένα στίγμα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση. Όποια ενδεχόμενη συνέχεια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό, έτσι συμβαίνει πάντοτε, από τα άτομα και τις ομάδες, και τις επιστημονικές, πολιτικές-ιδεολογικές και ηθικές στάσεις, αποφάσεις και εν γένει συμπεριφορές που θα εμπλακούν στην πορεία. Όπως αυτά θα εγγραφούν, βέβαια, στην ευρύτερη, εγχώρια και 4 Cherry κ.ά., όπ. π. σημ. 2, 15.

22 xxvi ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ διεθνή, δυναμική των καιρών, που είναι πιο ισχυρή από τον καθένα χωριστά και από όλους μαζί. Ενθαρρυντικά δείγματα μιας αλλαγής στάσης και προσανατολισμού αποτελούν, πάντως, τα ενδιαφέροντα, οι «δεξιότητες» και οι οραματισμοί πολλών νέων ερευνητών από την, ακμαία, σημερινή κοινότητα των Ελλήνων προϊστοριολόγων. Μερικές ομάδες, για παράδειγμα, προσβλέπουν ήδη στη δημιουργία συλλογικών φορέων και μέσων επιστημονικής έκφρασης. Ενώ, όπως δείχνει, μεταξύ άλλων, το Πρόγραμμα του πρόσφατου εύτερου Συνεδρίου Προϊστορικής Αρχαιολογίας, 5 πολλοί προβληματίζονται συγκροτημένα, πρωτότυπα και διεπιστημονικά γύρω από ζητήματα ιστοριογραφίας, θεωρίας και πράξης, που καλύπτουν με ευρύτητα τον ελλαδικό χώρο υπάρχουν μάλιστα τίτλοι που συνάδουν απολύτως με το πνεύμα της συνάντησης στο Ρέθυμνο. Πρόκειται, αναμφίβολα, για σημάδια μιας αισιόδοξης προοπτικής για την αιγαιακή προϊστορική έρευνα, τα οποία οφείλουμε να καλλιεργήσουμε όλοι με σοβαρότητα και υπευθυνότητα. 5 Το Συνέδριο αυτό διοργανώθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και την ΙΓ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και πραγματοποιήθηκε στον Βόλο στις 4-7 εκεμβρίου 2008.

23 GERALD CADOGAN Υπάρχει μια «αγγλική αρχαιολογική σχολή» στην έρευνα για το πρώιμο Αιγαίο; ΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΘΕΤΩ Ε Ω: εάν υπήρξε και εάν υπάρχει και σήμερα μια «αγγλική αρχαιολογική σχολή» με μικρά γράμματα στην έρευνα για το πρώιμο Αιγαίο. 1 Σίγουρα, θα έπρεπε να πω μια «βρετανική» σχολή αλλά δεν θέλω να χαλάσω αμέσως το σημειολογικό λογοπαίγνιο με την πιο οικεία στην Ελλάδα γιατί; δεν το γνωρίζω μετάφραση του αντίστοιχου, επίσημου τίτλου British School at Athens. 2 Τα μικρά αρχικά γράμματα του τίτλου μου είναι απαραίτητα, εφόσον δεν θα συζητήσω καθόλου τον δημόσιο/πολιτικό ρόλο της Βρετανικής Σχολής Αθηνών/Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής κατά τα τελευταία 117 χρόνια. Θα αναφερθώ μόνο στο επιστημονικό πλαίσιο των βρετανικών ερευνών για το προϊστορικό Αιγαίο. Στο ερώτημα εάν υπήρξε μια αγγλική/βρετανική σχολή, η άμεση απάντηση είναι καταφατική: ναι, υπήρξε. Υπάρχει όμως ακόμη; Αυτό θα το δούμε σε λίγο. 1 Ευχαριστώ θερμά την Κατερίνα Κόπακα για την πρόσκληση να πάρω μέρος στη Συνάντηση αυτή, όσο και για τις προσεκτικές και ανεξάντλητες διορθώσεις και βελτιώσεις στα ελληνικά μου επίσης, την Εντμέ Λεβέντη για τη βοήθειά της στην τελική διαμόρφωση της ανακοίνωσής μου. 2 Σχετικά πρόσφατα δηλαδή ένα χρόνο περίπου μετά τη συνάντησή μας η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Σχολής στο Λονδίνο αποφάσισε την καθιέρωση και στα ελληνικά του αποκλειστικού τίτλου «Βρετανική Σχολή Αθηνών».

24 2 GERALD CADOGAN Οι απαρχές Στις πηγές του βρετανικού ενδιαφέροντος για την αιγαιακή προϊστορία περιλαμβάνονται διάφορα ρεύματα, που προέκυψαν, και σε κάποιο βαθμό προκύπτουν ακόμη, μέσα από ένα συνδυασμό του συναισθηματικού πλαισίου της ζωής με το επιστημονικό πλαίσιο. Οι κυριότερες προηγούμενες τάσεις που διακρίνω είναι οι ακόλουθες. Από τη συναισθηματική πλευρά Σημαντική αφετηρία της «νέας επιστήμης» αποτέλεσε ένας βασικός «αντι-κλασικισμός», ας πούμε, ο οποίος χαρακτήριζε τους πρωτεργάτες Βρετανούς προϊστοριολόγους στο Αιγαίο, και κατόπιν μεγάλωσε, για να γίνει ένας «μετα-κλασικισμός». Ένας λανθάνων παράγοντας είναι ότι οι Βρετανοί εκείνοι επιστήμονες ήταν καλά εκπαιδευμένοι στα κλασικά, και μερικοί συνέχισαν να συμβάλλουν στην κλασική αρχαιολογία σε όλη τους τη ζωή κατανοώντας, κατά μία έννοια, την ιδέα της «μακράς διάρκειας» μερικές δεκαετίες πριν τη διατύπωσή της από τον Fernand Braudel. Οι ίδιοι, ωστόσο, προκάλεσαν μια ήρεμη αλλά αποφασιστική επανάσταση ενάντια στην κλασική εκπαίδευσή τους στη Βρετανία και κυρίως στην έμφασή της στον Πλάτωνα, στον Περικλή και στην Αθήνα, στον Χριστιανισμό Η εκπαίδευση αυτή αποτελούσε και έως ένα βαθμό αποτελεί μια σπουδαία βρετανική παράδοση, εξαιρετικής γενικά ποιότητας όμως, από σκοπιά περιορισμένη. Επομένως, η ανακάλυψη μέσω των Μυκηνών μιας Ελλάδας πριν από την κλασική Ελλάδα αποτέλεσε σοκ όσο και ερέθισμα προς νέους δρόμους και ευρύτερους ορίζοντες στην έρευνα του ελλαδικού χώρου. Να σημειωθεί ότι η θετικότερη «υποδοχή» του Heinrich Schliemann, εκτός ίσως από την Αθήνα, έγινε από το

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία της Στέγης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta

haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta haps://www.facebook.com/internsaegean haps://twiaer.com/internsdasta Περιγραφή του Προγράμματος Πρακτικής Άσκησης Μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο σημαντικότερος τρόπος σύνδεσης της θεωρίας με την

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση Τμή μ μ ή α μ τ α ο τ ς ο Μεσ ε ογ ο ε γ ιακ α ώ κ ν ώ Σπου ο δ υ ών ώ 1

Πρακτική Άσκηση Τμή μ μ ή α μ τ α ο τ ς ο Μεσ ε ογ ο ε γ ιακ α ώ κ ν ώ Σπου ο δ υ ών ώ 1 Πρακτική Άσκηση Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ 2 Πρακτικές Ασκήσεις υλοποιούνται στο ΤΜΣ από το 2002. Ένταξη στο ΠΠΣ: Στ εξάμηνο Κατεύθυνσης (Απόφ. Προσ. Γ.Σ. 6/4-6-2002) Προαιρετικές Μη χρηματοδοτούμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξίες ΤΙΤΑΝ. «Τα βασικά πιστεύω της επιχείρησης που καθορίζουν την συμπεριφορά της και τον τρόπο λειτουργίας της» Ακεραιότητα. Γνώση.

Αξίες ΤΙΤΑΝ. «Τα βασικά πιστεύω της επιχείρησης που καθορίζουν την συμπεριφορά της και τον τρόπο λειτουργίας της» Ακεραιότητα. Γνώση. Κυρίαρχος Στόχος Να αναπτυχθούμε ως πολυπεριφερειακή εταιρία, η οποία υπολογίζεται ως ανεξάρτητη δύναμη στην παγκόσμια αγορά των δομικών υλικών και συνδυάζει την επιχειρηματική ικανότητα και ανταγωνιστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΟ ΠΤΔΕ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις Στο Τμήμα Aρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι δυνατή η εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Φιλίππων: «H ψηφιακή τεχνολογία στα περιβαλλοντικά προγράμματα» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος Πάππος, Δήμητρα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Κεφάλαιο 2 Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Προκειμένου να προσδιορίσουμε τον πληθυσμό, τον οποίο θα κάλυπτε η συγκεκριμένη έρευνα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος Προγράµµατος: Καθηγητής Νικόλαος Σταµπολίδης. (ΚΑΡ) Κλασική Αρχαιολογία (ΑΙΣ) Αρχαία Ιστορία (ΠΑΡ) Προϊστορική Αρχαιολογία

Υπεύθυνος Προγράµµατος: Καθηγητής Νικόλαος Σταµπολίδης. (ΚΑΡ) Κλασική Αρχαιολογία (ΑΙΣ) Αρχαία Ιστορία (ΠΑΡ) Προϊστορική Αρχαιολογία Ο αρχαίος µεσογειακός κόσµος: Ιστορία και Αρχαιολογία (ΦΕΚ 786/Β/6-10-93, αντικ. ΦΕΚ 170/Β/6-3-97, τροπ. ΦΕΚ 1137/Β/22-12-1997, διορθ. ΦΕΚ 401/Β/29-4-1998, τροπ. ΦΕΚ 1537/B/ 17-10-2003) τρεις κατευθύνσεις:

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Το Συμβούλιο Ιδρύματος, κατά τη διάρκεια της μέχρι τώρα θητείας του κινήθηκε με γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία του Ιδρύματος, την τήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική και οι απαντήσεις στα ερωτήματα σας Παρασκευή Ραυτοπούλου, ΕΕ ΙΠ Τμ. Ε&ΤΥ, Παν. Πελοποννήσου Ποια είναι τώρα αυτή; Τι έχω σπουδάσει; Τι δουλειά κάνω; Γιατί είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TETAΡΤΗ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ Πρόεδρος συνεδρίας: Γιώργος Τόλιας Χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε εκπαιδευτικό, επιστημονικό, ερευνητικό και διοικητικό επίπεδο 1. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

12-14/06/2015 Περιφερειακό Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή

12-14/06/2015 Περιφερειακό Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή Το e-επιστημονικό περιοδικό «Εκπαίδευση Ενηλίκων και Πολιτισμός στην Κοινότητα» και το Επιστημονικό Δίκτυο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Κρήτης (EΔΕΕΚ) σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης - Σχολή Αρχιτεκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ. 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ. 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ Αξιότιμε κύριε πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι, Θέλω κατ αρχάς να σας ευχαριστήσω θερμά για την ευγενική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΤΕΧΝΗ. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΡΙΑ. ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΑ ΑΠΟΔΕΚΤΟΥ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΒΙΟΤΕΧΝΗ. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΡΙΑ. ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΑ ΑΠΟΔΕΚΤΟΥ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΗ. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΡΙΑ. ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΑ ΑΠΟΔΕΚΤΟΥ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ BioArt TEI Αθηνών Ερευνητική Ομάδα Συντονιστής Προγράμματος Αβαριτσιώτης Θρασύβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Από το ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του Επιμελητηρίου το έτος 2009 θα αναφερθούν εδώ τα βασικότερα σημεία.

Από το ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του Επιμελητηρίου το έτος 2009 θα αναφερθούν εδώ τα βασικότερα σημεία. 4. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Από το ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του Επιμελητηρίου το έτος 2009 θα αναφερθούν εδώ τα βασικότερα σημεία. ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Το 2009 ξεκίνησε με τις εξαιρετικά προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Όπως θα δούμε αργότερα στη Στατιστική Συμπερασματολογία, λέγοντας ότι «από έναν πληθυσμό παίρνουμε ένα τυχαίο δείγμα μεγέθους» εννοούμε ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές,,..., που

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

The National Hellenic Student Association (NHSA)

The National Hellenic Student Association (NHSA) ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: The National Hellenic Student Association (NHSA) Σας ενημερώνουμε ότι στις 27-29 Μαρτίου 2009 πραγματοποιήθηκε το ετήσιο επίσημο Συνέδριο για τις Ελληνικές Οργανώσεις-Συνδέσμους (Hellenic

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup Beyond coaching Στην Εποχή του Ανθρώπου όπου η πιο κρίσιμη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι σε εμάς και στην ομάδα μας, στο Talent Lab αναδεικνύουμε και συνθέτουμε τρόπους ώστε να ανακαλύψουμε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D)

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Οι Howenstine και Zeile (1992) ανακαλύπτουν μια χαλαρή συσχέτιση μεταξύ Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) και του συνόλου των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα