PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ"

Transcript

1 PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ Χρήση φθορίου στην πρόληψη της τερηδόνας στην πρωτοβάθμια ιατρική περίθαλψη Melinda B. Clark, Rebecca L. Slayton Τμήμα ΣτοματικήςΥγείας (SECTION ON ORAL HEALTH) Paediatrics 2014; 134; 626; Το παρόν άρθρο μαζί με τις ενημερωμένες πληροφορίες και υπηρεσίες διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στο Το PEDIATRICS είναι το επίσημο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής που δημοσιεύεται σε μηνιαία βάση από το Το PEDIATRICS ανήκει, δημοσιεύεται και φέρει το εμπορικό σήμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, 141 NorthwestPointBoulevard, ElkGroveVillage, Illinois, Πνευματική Ιδιοκτησία 2014 της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής. Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται. Αριθμός περιοδικής έκδοσης [ISSN: ].Αριθμός ηλεκτρονικής έκδοσης [ISSN: ]. Χρήση φθορίου στην πρόληψη της τερηδόνας στην πρωτοβάθμια περίθαλψη Σύνοψη Η τερηδόνα παραμένει η πιο συχνή χρόνια ασθένεια παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η τερηδόνα είναι σε μεγάλο βαθμό μία ασθένεια που μπορεί να προληφθεί πλήρως και το φθόριο έχει θεωρηθεί ως ο βασικότερος παράγοντας για την μείωση και πρόληψη της τερηδόνας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ενημέρωση των παιδίατρων σχετικά με τα διαθέσιμα φθοριούχα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην πρωτοβάθμια περίθαλψη για την πρόληψη της τερηδόνας και την ορθή χρήση τους ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη προστασία από την τερηδόνα, μειώνοντας παράλληλα τις πιθανότητες φθορίασης της αδαμαντίνης. Η τερηδόνα των δοντιών είναι μία μικροβιακή ασθένεια που οφείλεται σε μικρόβια τα οποία παράγουν οξέα που διαβρώνουν την αδαμαντίνη των δοντιών. Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, τα οξέα αυτά εισχωρούν στον οδοντικό πολφό, με αποτέλεσμα τον πόνο και την απώλεια δοντιών. Επιπλέον, η μικροβιακή αυτή δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει τοπικές μολύνσεις (δηλ. οδοντοφατνιακό απόστημα ή εξάπλωση της μόλυνσης στους μαλακούς ιστούς του προσώπου (facial cellulitis), συστεμική μόλυνση και σε σπάνιες

2 περιπτώσεις τον θάνατο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες 51 εκατομμύρια σχολικές ώρες χάνονται ετησίως λόγω οδοντικών ασθενειών, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλεια χρόνου εργασίας τόσο για τους γονείς όσο και τους φροντιστές ενηλίκων. Η πρώιμη τερηδόνα νηπιακής ηλικίας αποτελεί τον μοναδικό και μεγαλυτέρο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη τερηδόνας στην μετέπειτα μόνιμη οδοντοφυΐα. Η καλή στοματική υγεία είναι απαραίτητη για την υγεία του ατόμου πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η κακή στοματική υγεία συμβάλει σε ένα ευρύ φάσμα χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης. Ως εκ τούτου, η έλλειψη πρόληψης της τερηδόνας έχει επιπτώσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και την οικονομία τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Η τερηδόνα είναι η πιο κοινή χρόνια ασθένεια στους παιδικούς πληθυσμούς, με το 59% των παιδιών ηλικίας 12 με 19 ετών να έχει τουλάχιστο μία κατεγραμμένη κοιλότητα. Η τερηδόνα είναι μία «σιωπηλή επιδημία» που πλήττει κυρίως παιδιά που προέρχονται από φτωχές ομάδες πληθυσμού και μειονότητες. Ο επιπολασμός της τερηδόνας σε πολύ μικρά παιδιά αυξήθηκε κατά την περίοδο μεταξύ των δύο τελευταίων εθνικών εκθέσεων, παρά τις βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν σε μεγαλύτερα παιδιά. Επειδή πολλά παιδιά δεν λαμβάνουν οδοντιατρική φροντίδα από μικρή ηλικία, και οι παράγοντες κινδύνου για την πρόληψη της τερηδόνας σχετίζονται άμεσα με τις γονεϊκές πρακτικές, οι παιδίατροι έχουν μία μοναδική ευκαιρία να συμμετέχουν στην πρώιμη πρόληψη της τερηδόνας. Μελέτες δείχνουν ότι οι απλές πρακτικές στο σπίτι και η πρώιμη φροντίδα ως μέτρα πρόληψης θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν πολλά δολάρια. Για την αρχή κι εξέλιξη της τερηδόνας απαιτείται η συνύπαρξη τεσσάρων ομάδων παραγόντων. Αυτοί είναι τα δόντια, τα μικρόβια, οι υδατάνθρακες και ο χρόνος. Μόλις εμφανιστούν τα νεογιλά δόντια μπορεί να αποικιστούν από τερηδονογόνα βακτήρια τα οποία προκαλούν ζύμωση των υδατανθράκων με αποτέλεσμα την παραγωγή οξέων. Τα οξέα αυτά καταστρέφουν τα ανόργανα συστατικά της αδαμαντίνης δηλαδή προκαλούν απασβεστίωση και με την παρόδο του χρόνου το σμάλτο καταρρέει με αποτέλεσμα τη δημιουργία της τερηδονικής κοιλότητας.το φθόριο, η μείωση στη συχνότητα κατανάλωσης υδατανθράκων, η ορθή επιλογή τροφών και η οδοντιατρική φροντίδα αποτελούν παράγοντες που προάγουν την ενασβεστίωση του σμάλτου και αναστέλλουν τον αποικισμό μικροβίων. Ο έγκαιρος εντοπισμός της τερηδόνας και η υιοθέτηση προληπτικών μέτρων μπορούν να αναστείλουν τη διαδικασία αποικισμού περαιτέρω μικροβίων. Δημοσιεύσεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, εξετάζουν τους παράγοντες αυτούς σε μεγαλύτερο βάθος και παρέχουν στοχοθετημένη προληπτική καθοδήγηση. Η έρευνα για τις ιατρικές δαπάνες έδειξε ότι το ποσοστό επισκέψεων σε παιδίατρο από νήπια και παιδιά ηλικίας ενός έτους ανέρχεται στο 89% ετησίως, ενώ το ποσοστό των οδοντιατρικών επισκέψεων παιδιών της ίδιας ηλικίας ανέρχεται μόλις στο 1,5%. Για να είναι η πρωτοβάθμια πρόληψη αποτελεσματική, οι παιδίατροι πρέπει να γνωρίζουν τη διαδικασία ανάπτυξης της τερηδόνας, την πρόληψη της ασθένειας και τις διαθέσιμες μεθόδους παρέμβασης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης φθορίου. Το φθόριο είναι ανιχνεύσιμο σε διάφορες πηγές αλλά οι βασικοί τρόποι χορήγησης (πηγές φθορίου) του χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: το πόσιμο νερό (φαγητό και ροφήματα που ετοιμάζονται με φθοριούχο νερό), η χορήγησή του στο σπίτι ή η επαγγελματική του εφαρμογή. Η ασφάλεια χρήσης του φθορίου έχει συζητηθεί εκτενώς, γιαυτό και υπάρχει μία πληθώρα πληροφοριών και συχνά αντικρουόμενων απόψεων. Η σημαντική μείωση της τερηδόνας σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, οφείλεται κυρίως στη χρήση φθορίου.υπάρχουν τρεις μηχανισμοί επίδρασης, που έχουν συσχετιστεί με το φθόριο: (1) προάγει την ενασβεστίωση της αδαμαντίνης, (2) αναστέλλει την απασβεστίωση της αδαμαντίνης και (3) αναστέλλει τον μεταβολισμό των μικροβίων και την

3 παραγωγή οξέων. Οι μηχανισμοί του φθορίου δρούν τόσο τοπικά όσο συστεμικά. Η τοπική δράση του φθορίου ωστόσο, θεωρείται πιο σημαντική, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ζωής του ατόμου. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΦΘΟΡΙΑΣΗΣ Ο μόνος επιστημονικά αποδεδειγμένος κίνδυνος από τη χρήση φθορίου είναι η ανάπτυξη φθορίασης που προκαλείται με τη λήψη υψηλών δόσεων φθορίου για μεγάλα χρονικά διαστήματα κατά την ανάπτυξη των δοντιών και των οστών και την ενασβεστίωση της αδαμαντίνης. Η φθορίαση είναι αποτέλεσμα της υπενασβεστίωσης μεταξύ των αδαμαντικών πρισμάτων και πλήττει κυρίως παιδιά ηλικίας κάτω των οκτώ ετών, ενώ η πιο ευάλωτη περίοδος για φθορίαση των μονίμων τομέων της άνω γνάθου είναι μεταξύ των 15 και 30 μηνών. Ο κίνδυνος για εμφάνιση φθορίασης εξαρτάται από την ποσότητα και την συχνότητα λήψης φθορίου κατά την ανάπτυξη των δοντιών. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ατομική ευαισθησία ή η αντίσταση στη φθορίαση συνδέονται επίσης με γενετικούς παράγοντες. Μετά την ηλικία των οκτώ ετών, ο κίνδυνος για εμφάνιση φθορίασης είναι ελάχιστος, με εξαίρεση μόνο τους τρίτους γομφίους, διότι η αδαμαντίνη των μονίμων δοντιών είναι πλήρως ενασβεστιωμένη. Η συντριπτική πλειοψηφία περιστατικών φθορίασης της αδαμαντίνης είναι ήπια ή πολύ ήπια και χαρακτηρίζεται από μικρές κηλίδες λευκού ή καστανού χρώματος οι οποίες δεν είναι άμεσα αισθητές. Παρόλο που αυτό το είδος φθορίασης δεν αποτελεί κλινική συνέπεια, εντούτοις η φθορίαση της αδαμαντίνης αυξάνεται τα τελευταία δύο χρόνια με ρυθμό περίπου στα 41% ανάμεσα στους έφηβους διότι υπάρχουν περισσότερες διαθέσιμες πηγές φθορίου. Οι μέτριες και σοβαρές μορφές φθορίασης της αδαμαντίνης δεν είναι κοινές στις ΗΠΑ αλλά και οι δύο δημιουργούν αισθητικές και πιθανώς δομικές ανησυχίες, προκαλώντας εύθραυστα κοπτικά άκρα, κοιλόματα και αποδυναμωμένη ανατομία στους μόνιμους γομφιούς. Το 2001, η ΑΑΠ υποστήριξε τις οδηγίες που δημοσίευσαν τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων με τίτλο «Συστάσεις για τη χρήση φθορίου με σκοπό την πρόληψη και τον έλεγχο της τερηδόνας στις ΗΠΑ». Οδοντιατρικοί και κυβερνητικοί οργανισμοί (Αμερικανικός Οδοντιατρικός Σύνδεσμος, Αμερικανική Ακαδημία Παιδοδοντιατρικής, Τμήμα Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων) έχουν πρόσφατα δημοσιεύσει οδηγίες για τη χρήση φθορίου, παρόλο που πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις από την ΑΑΠ δεν αντικατοπτρίζουν τις νεότερες αυτές τεκμηριωμένες οδηγίες. Ο Πίνακας 1 παρέχει μία απλή επεξήγηση σχετικά με τη χρήση φθορίου για ασθενείς με χαμηλό ή υψηλό κίνδυνο για δημιουργία τερηδόνας.

4 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Περίληψη Τύπων Φθορίου για Ασθενείς με Χαμηλό ή Υψηλό Κίνδυνο Τύπος Φθορίου Χαμηλός Τερηδονικός Κίνδυνος Υψηλός Τερηδονικός Κίνδυνος Οδοντόκρεμα Χρήση με την ανατολή των πρώτων δοντιών (ελάχιστη ποσότητα μέχρι την ηλικία των 3 ετών (φακή) μετά στο μέγεθος μπιζέλι Χρήση με την ανατολή των πρώτων δοντιών -ελάχιστη ποσότητα (φακής) μέχρι την ηλικία των 3 ετών, μετά στο μέγεθος μπιζέλι Βερνίκι Φθορίου Κάθε 3 6 μήνες, ξεκινώντας με την ανατολή των πρώτων νεογιλών δοντιών Κάθε 3 6 μήνες, ξεκινώντας με την ανατολή των πρώτων νεογιλών δοντιών Στοματικά διαλύματα Δεν ισχύει Χρήση από την ηλικία των 6 ετών εάν το παιδί μπορεί να φτύνει Πόσιμο φθοριούχο νερό Ναι Ναι Φθοριούχα συμπληρώματα διατροφής Ναι, εφόσον το πόσιμο νερό δεν είναι φθοριωμένο Ναι, εφόσον το πόσιμο νερό δεν είναι φθοριωμένο Η παρούσα εργασία έχει δύο στόχους: (1) την ενημέρωση των παιδιάτρων σχετικά με τα διαθέσιμα φθοριούχα προϊόντα για την πρόληψη της τερηδόνας ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη προστασία από την τερηδόνα, μειώνοντας παράλληλα τις πιθανότητες φθορίασης της αδαμαντίνης και (2) να ξεκαθαρίσει τις οδηγίες που πρέπει να δίνουν οι παιδίατροι σχετικά με το φθόριο στην πρώιμη φροντίδα. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΦΘΟΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΕΡΗΔΟΝΑΣ Οι πιο κάτω πληροφορίες έχουν ως στόχο να ενημερώσουν τους παιδίατρους ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη προστασία από την τερηδόνα, μειώνοντας παράλληλα τις πιθανότητες φθορίασης της αδαμαντίνης. Κύριες πηγές φθορίου για τον οργανισμό είναι το πόσιμο νερό, οι βρεφικές φόρμουλες γάλακτος, η φθοριούχος οδοντόκρεμα, τα συμπληρώματα φθορίου, το φθοριούχο στοματικό διάλυμα, η εφαρμογή φθορίου τοπικά στο οδοντιατρείο, καθώς επίσης ορισμένες τροφές και ροφήματα. Φθοριούχος Οδοντόκρεμα Η φθοριούχος οδοντόκρεμα έχει επανειλλημένα αποδειχτεί ως ένα σημαντικό μέσο πρόληψης της τερηδόνας για ανθρώπους όλων των ηλικιών. Στις ΗΠΑ, η συγκέντρωση φθορίου σε μία οδοντόκρεμα κυμαίνεται από 1000 σε 1500ppm. Ένα γραμμάριο οδοντόκρεμας ισοδυναμεί με 1mg ή 1,5 mg φθορίου αντίστοιχα. Μία ποσότητα οδοντόκρεμας στο μέγεθος ενός μπιζελιού ισοδυναμεί περίπου με 6 ml. Ως εκ τούτου, μία ποσότητα οδοντόκρεμας με 1000/1100ppm φθόριο στο μέγεθος του μπιζελιού έχει περίπου 0,25 mg φθόριο και η ίδια ποσότητα οδοντόκρεμας με 1500 φθόριο έχει περίπου 0,38 mg φθόριο. Οι περισσότερες φθοριούχες οδοντόκρεμες στις ΗΠΑ περιέχουν φθοριούχο νάτριο, μονοφθοριοφωσφορικό νάτριο ή φθοριούχο κασσίτεροως ενεργό συστατικό. Οι γονείς πρέπει να επιβλέπουν τα παιδιά μικρότερα των 8 ετών για να διασφαλίζεται η χρήση σωστής ποσότητας και η αποτελεσματική τεχνική βουρτσίσματος καθώς και για να περιορίζεται ο κίνδυνος κατάποσης. Η κατάποση υπερβολικών ποσοτήτων φθορίου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο φθορίασης γι αυτό και απαιτείται η μείωση της ποσότητας και η φύλαξή της σε μέρος ασφαλές μακριά από την πρόσβαση σε παιδιά.

5 Η χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας πρέπει να αρχίζει από την εμφάνιση του πρώτου δοντιού. Η ποσότητα της οδοντόκρεμας για παιδιά ηλικίας κάτω των 3 ετών πρέπει να είναι ελάχιστη, δηλαδή ένα επίχρισμα (μέγεθος φακής) στην οδοντόβουρτσα. Μετά την ηλικία των 3, η ποσότητα της οδοντόκρεμας πρέπει να έχει μέγεθος μπιζελιού. Δεν πρέπει να δίνεται νερό για ξέβγαλμα ενώ συνίσταται η χρήση της οδοντόκρεμας να γίνεται με επίβλεψη πάντα από τον γονιό ώστε να αποφεύγεται η κατάποση φθορίου ή η χρήση υπερβολικής ποσότητας. Οδοντόκρεμες με υψηλή συγκέντρωση φθορίου (5000ppm) διατίθενται μόνο με συνταγή γιατρού. Το ενεργό συστατικό σε αυτές τις οδοντόκρεμες είναι το φθοριούχο νάτριο το οποίο συνίσταται σε παιδιά μεγαλύτερα των 6 ετών ή σε έφηβους που παρουσιάζουν υψηλό τερηδονικό κίνδυνο και που μπορούν να φτύνουν μετά το βούρτσισμα. Οι οδοντίατροι μπορούν επίσης να συνταγογραφήσουν αυτή την ουσία σε έφηβους που βρίσκονται σε ορθοδοντική θεραπεία κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσιάζουν υψηλό τερηδονικό κίνδυνο. Βερνίκι Φθορίου Το βερνίκι φθορίου είναι μία ουσία με πολύ υψηλή συγκέντρωση φθορίου που επαλείφεται στα δόντια με τη χρήση ειδικού πινέλου και πήζει όταν έρθει σε επαφή με το σάλιο.τα πλεονεκτήματά του είναι ότι είναι ανεκτό από τα νήπια και νεαρά παιδιά, έχει θεραπευτική επίδραση και μπορεί να εφαρμοστεί σε περιβάλλον οδοντιατρείου. Το βερνίκι φθορίου περιέχει 22,600 ppm φθόριο και η ενεργός ουσία είναι το φθοριούχο νάτριο. Η συσκευασία μονής δόσης από τους κατασκευαστές παρέχει συγκεκριμένη μετρημένη ποσότητα (0,25 mg παρέχουν 5mg ιόντος φθορίου). Η εφαρμογή βερνικιού κατά τον στοματικό έλεγχο είναι επωφελής για τα παιδιά, ιδιαίτερα για τα παιδιά με περιορισμένη πρόσβαση σε οδοντιατρική φροντίδα. Πρόσφατες συστάσεις της ΑΑΠ αναφέρουν την εφαρμογή βερνικιού κάθε 3 με 6 μήνες σε παιδιά με υψηλό κίνδυνο πρόσληψης τερηδόνας. Οι οδηγίες του Αμερικανικού Οδοντιατρικού Συνδέσμου που δημοσιεύτηκαν το 2013 προτείνουν την εφαρμογή βερνικιού τουλάχιστο κάθε 6 μήνες τόσο στην πρώιμη όσο και στη μόνιμη οδοντοφυΐα σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο να πάθουν τερηδόνα. Η Ομάδα Εργασίας Προληπτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ συστήνει όπως οι γιατροί πρωτοβάθμιας περίθαλψης εφαρμόζουν βερνίκι φθορίου στα νεογιλά δόντια όλων των νηπίων και νεαρών παιδιών με την εμφάνισή τους (Σύσταση Β). Στις περισσότερες πολιτείες, το oμοσπονδιακό και πολιτειακό πρόγραμμα που βοηθάει στην κάλυψη ιατρικών δαπανών για συγκεκριμένα άτομα και οικογένειες που διαθέτουν περιορισμένο εισόδημα και πόρους, καλύπτει την εφαρμογή βερνικιού από γιατρούς. Ενδείξεις Χρήσης Το βερνίκι φθορίου πρέπει να εφαρμόζεται στα δόντια όλων των νηπίων και παιδιών τουλάχιστο μία φορά κάθε έξι μήνες και κατά προτίμηση κάθε τρεις μήνες, ξεκινώντας με την εμφάνιση του πρώτου δοντιού. Οδηγίες Χρήσης Το βερνίκι φθορίου πρέπει να εφαρμόζεται από οδοντίατρο, βοηθό οδοντίατρου, γιατρό, νοσοκόμα ή επαγγελματία ιατρικής περίθαλψης, ανάλογα με τους κανονισμούς πρακτικής σε κάθε πολιτεία. Η εφαρμογή του δεν πρέπει να γίνεται στο σπίτι. Η εφαρμογή βερνικιού πραγματοποιείται συνήθως κατά την επίσκεψη στον οδοντίατρο σε μικρή ηλικία. Τα δόντια στεγνώνονται αρχικά με μία μικρή γάζα και έπειτα εφαρμόζεται το βερνίκι σε όλες τις

6 επιφάνειες των δοντιών με τη χρήση ειδικής βούρτσας. Τα παιδιά πρέπει να τρώνε μαλακές τροφές και να μην βουρτσίσουν τα δόντια τους το βράδυ μετά την εφαρμογή ώστε να μεγιστοποιηθεί ο χρόνος επαφής των δοντιών με το βερνίκι. Το βούρτσισμα των δοντιών δύο φορές την ημέρα με τη χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας πρέπει να ξεκινήσει κανονικά την επόμενη μέρα. Φθοριούχο Στοματικό Διάλυμα Το φθοριούχο στοματικό διάλυμα περιέχει χαμηλότερα επίπεδα φθοριούχου νατρίου σε σύγκριση με την οδοντόκρεμα ή το βερνίκι, συνήθως στα 230 ppm(0,05 φθοριούχο νάτριο). Η χρήση φθοριούχου στοματικού διαλύματος δεν συνίσταται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών λόγω της ανικανότητάς τους να ξεβγάζουν και να φτύνουν, αλλά και λόγω κινδύνου κατάποσης υψηλότερων των προτεινόμενων επιπέδων φθορίου. Ένα κουταλάκι φθοριούχου στοματικού διαλύματος (5 ml) περιέχει περίπου 1 mg φθόριο. Για παιδιά μικρότερα των 6 ετών, αυτό το είδος ξεβγάλματος παρέχει μία επιπλέον τοπική εφαρμογή χαμηλής δόσης φθορίου η οποία μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη απασβεστίωσης της αδαμαντίνης. Εντούτοις, οι αποδείξεις σχετικά με την αντιτερηδονική ιδιότητά του είναι περιορισμένες. Η καθημερινή χρήση φθοριούχου στοματικού διαλύματος σε ποσότητα 0,05%μπορεί να επωφελέσει τα παιδιά μεγαλύτερα των 6 ετών που έχουν υψηλό τερηδονικό κίνδυνο, ενώ η συχνότερη χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας σε παιδιά με χαμηλό τερηδονικό κίνδυνο δεν φέρει κανένα επιπρόσθετο όφελος. Φθοριούχα Συμπληρώματα Διατροφής Τα φθοριούχα συμπληρώματα διατροφής πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για παιδιά που ζουν σε κοινότητες όπου το πόσιμο νερό δεν είναι φθοριωμένο ή που πίνουν νερό με χαμηλή περιεκτικότητα σε φθόριο. Επειδή υπάρχουν διάφορες πηγές φθορίου στο νερό και τα επεξεργασμένα τρόφιμα, είναι σημαντικό όπως εξεταστούν όλες οι πηγές πριν να συνατγογραφηθούν συμπληρωμάτα φθορίου, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης των διαφορετικών περιβαλλοντικών εκθέσεων. Ως γενική κατευθυντήρια γραμμή, εάν η κύρια πηγή νερού είναι φθοριούχο νερό της βρύσης, τότε το παιδί δεν χρειάζεται συμπληρώματα φθορίου, έστω και αν καταναλώνει κυρίως εμφιαλωμένο νερό, επειδή τα δόντια εκτίθενται σε φθόριο μέσω του μαγειρέματος και του βουρτσίσματος. Ο κίνδυνος φθορίασης είναι υψηλός όταν το παιδί παίρνει συμπληρώματα φθορίου ενώ παράλληλα καταναλώνει φθοριούχο νερό. Το νερό πρέπει να ελέγχεται πριν δοθούν οποιαδήποτε συμπληρώματα φθορίου ως εκ τούτου είναι αναγκαίο να επικοινωνήσετε με το τοπικό τμήμα νερού για να ενημερωθείτε σχετικά με τα επίπεδα συγκέντρωσης φθορίου στο νερό. Κατευθυντήριες Γραμμές Χρήσης Οι συστάσεις του Τμήματος Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών σχετικά με τα συμπληρώματα φθορίου παρέχονται στον Πινακα 2. Τα συμπληρώματα μπορούν να συνταγογραφηθούν σε μορφή υγρού ή δισκίου. Τα δίσκια είναι προτιμότερα για παιδιά που μπορούν να μασήσουν επειδή επωφελούνται από την τοπική επαφή του με τα δόντια κατά το μάσημα. Τα συμπληρώματα σε μορφή υγρού συνίστανται για νεότερα παιδιά και πρέπει να δίνονται κατα προτίμηση διαλύοντας τα σε νερό ή απευθείας στο στόμα. Δεν συνίσταται η προσθήκη συμπληρώματος φθορίου στο γάλα ή στη βρεφική φόρμουλα γάλακτος διότι το ασβέστιο που περιέχει το γάλα μειώνει την απορροφητικότητα του φθορίου. Οι φροντιστές μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο ήπιας φθορίασης επιβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχουν άλλες πηγές έκθεσης σε φθόριο πριν να συνταγογραφήσουν συμπληρώματα φθορίου.

7 ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Πρόγραμμα για Συμπληρώματα Φθορίου για Παιδιά Ηλικία Επίπεδα Ιόντος Φθορίου στο Πόσιμο Νερό¹ <0,3 ppm 0,3-0,6 ppm >0,6 ppm Γέννηση 6 μηνών Κανένα Κανένα Κανένα 6 μήνες 3 ετών 0,25mg/μέρα² Κανένα Κανένα 3 6 ετών 0,50 mg/μέρα 0,25 mg/μέρα Κανένα 6 16 ετών 1,0 mg/μέρα 0,50 mg/μέρα Κανένα Πηγή: Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων ¹1,0 ppm = 1 mg/λίτρο ² 22 mg φθοριούχου νατρίου περιέχει 1mg ιόντος φθορίου Άλλες Πηγές Φθορίου Το φθόριο βρίσκεται σε επεξεργασμένα τρόφιμα και ροφήματα. Η παρουσία φθορίου σε χυμούς και ανθρακούχα ροφήματα δεν εξουδετερώνει την τερηδονική ιδιότητα τους. Διάλυση Βρεφικής Φόρμουλας Γάλακτος Σε μία έρευνα σχετικά με τις πρακτικές σίτισης νηπίων, το 70 με 75% των μητέρων που τάιζαν τα παιδιά τους βρεφική φόρμουλα χρησιμοποιούσαν νερό της βρύσης για την διάλυσή της. Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΤμήματοςΥγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών του 2012, γύρω στο 67% των νοικοκυριών στις ΗΠΑ που χρησιμοποιούσαν τις δημόσιες παροχές νερού λάμβαναν βέλτιστα επίπεδα φθοριούχου νερού (0,7 1,2 ppm). Τεκμηριωμένες Κλινικές Συστάσεις του ΑΟΣ Το 2011, το Συμβούλιο του Αμερικανικού Οδοντιατρικού Συνδέσμου (ΑΟΣ) Επιστημονικών Υποθέσεων εξέτασε τα υπάρχοντα στοιχεία και έκανε δύο συστάσεις. Η πρώτη σύσταση υποστήριζε τη συνέχιση χρήσης φθοριούχου νερού στη διάλυση βρεφικής φόρμουλας γάλακτος, έχοντας βέβαια υπόψη τον μικρό κίνδυνο φθορίασης στα μόνιμα δόντια. Η δεύτερη σύσταση δήλωνε ότι εάν υπήρχε ανησυχία για κίνδυνο ήπιας φθορίασης, η φόρμουλα γάλακτος μπορεί να διαλυθεί με εμφιαλωμένο μη φθοριούχο νερό. Πρέπει να σημειωθεί ότι ταπερισσότερα εμφιαλωμένα νερά δεν περίεχουν βέλτιστα επίπεδα φθορίου και ότι η περιεκτικότητα τους σε φθόριο δεν αναφέρεται εκτός και αν έχει προσθεθεί. Φθορίωση νερού Η φθορίωση νερού είναι η πρακτική προσθήκης μικρής ποσότητας φθορίου σε δημόσια παροχή νερού. Αποτελεί ένα από τα δέκα μεγαλύτερα επιτεύγματα της δημόσιας υγείας του 20 ου αιώνα από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Η φθορίωση του νερού αποτελεί ένα ασφαλή, αποτελεσματικό και οικονομικό τρόπο πρόληψης της τερηδόνας που έχει συμβάλει στη μείωση της τερηδόνας κατά 29%. Αποτρέπει την εμφάνιση τερηδόνας μέσω της τοπικής και συστεμικής έκθεσης των δοντιών σε χαμηλά επίπεδα φθορίου. Υπολογίζεται ότι κάθε δολάριο που επενδύεται στη φθορίωση νερού εξοικονομεί 38 δολάρια σε έξοδα ιατρικών θεραπειών. Σήμερα, παρόλο που περισσότερα από 210 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν σε κοινότητες που παρέχουν νερό με βέλτιστα επίπεδα φθορίου, υπάρχουν άλλα 70 εκατομμύρια που δεν έχουν πρόσβαση σε φθοριούχο νερό.

8 Συνιστώμενη Ποσότητα Συγκέντρωσης φθορίου Η πρακτική φθορίωσης του νερού ξεκίνησε στις ΗΠΑ τη δεκατία του 40. Τον Ιανουάριο του 2011, το Αμερικανικό Τμήμα Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών πρότεινε τη μείωση των επιπέδων φθορίου στο πόσιμο νερό σε 0,7 mgφθόριο ανά λίτρο, αντικαθιστώντας την προηγούμενη σύσταση η οποία βασιζόταν σε κλιματικές συνθήκες και κυμαινόταν από 0,7 mg/λίτρο στο πιο θερμό κλίμα,μέχρι 1,2 mg/λίτρο στο πιο κρύο κλίμα. Η σύσταση αυτή προέκυψε διότι πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι δεν υπήρχε καμία αλλαγή στην κατανάλωση νερού από νεαρά παιδιά βάσει του κλίματος και για την προσαρμογή της γενικής αύξησης πηγών φθορίου (τρόφιμα και ροφήματα επεξεργασμένα με φθοριούχο νερό και φθοριούχα στοματικά διαλύματα και οδοντόκρεμες) στην Αμερικανική διατροφή. Στοιχεία που Υποστηρίζουν την Φθορίωση του Νερού Παρά τα συντριπτικά στοιχεία που αποδεικνύουν τα προληπτικά οφέλη του φθοριούχου νερού, εντούτοις η φθορίωση νερού εξακολουθεί να αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο και πολύ ευαίσθητο ζήτημα. Αντιτιθέμενοι έχουν εκφράσει ορισμένες ανησυχίες οι οποίες έχουν συζητηθεί ή διαψευθεί από επικυρωμένες έρευνες. Η μόνη επιστημονικά τεκμηριωμένη αρνητική επίπτωση της υπερβολικής έκθεσης σε φθόριο είναι η φθορίαση. Μία αύξηση περιστατικών ήπιας φθορίασης αδαμαντίνης ανάμεσα στους έφηβους έχει αναφερθεί ως λόγος διακοπής της φθορίωσης, παρόλο που αυτή η πάθηση είναι αισθητική και δεν φέρει κανένα επιζήμιο αποτελέσματα στην υγεία. Αντιτιθέμενοι είχαν επικεντρωθεί στο ζήτημα σχετικά με το ποιος αποφασίζει για τη φθορίωση του νερού (εκλεγμένοι/δημόσιοι λειτουργοί ή οι ψηφοφόροι), γεγονός που δείχνει δυσπιστία προς την Αμερικανική κυβέρνηση. Πολλοί πιστεύουν ότι η φθορίωση είναι μία μαζική θεραπευτική αγωγή θέτοντας υπό αμφισβήτηση την ηθική της φθορίωσης του νερού, αλλά τα δικαστήρια έχουν υποστηρίξει ότι είναι νόμιμο και σωστό για μία κοινότητα να υιοθετήσει ένα πρόγραμμα φθορίωσης. Εκφράζουν, επίσης, ανησυχίες για την ποιότητα και την πηγή φθορίου υποστηρίζοντας ότι οι πρόσθετες ουσίες (φθοριοπυριτικό οξύ, φθοριούχο νάτριο ή φθοροπυριτικό νάτριο) στην συμπυκνωμένη μορφή τους είναι εξαιρετικά τοξικές και αποτελούν υποπροϊόντα παραγωγής φωσφορικών λιπασμάτων και ενδέχεται να έχουν άλλες προσμείξεις, όπως το αρσενικό. Η ποιότητα και η ασφάλεια των πρόσθετων ουσιών φθορίου διασφαλίζονται από το πρόγραμμα Standard 60 του Εθνικού Ιδρύματος Υγιεινής των ΗΠΑ/Αμερικανικού Ινστιτούτου Εθνικών Προδιαγραφών, ένα πρόγραμμα που ανατέθηκε από τον Οργανισμό Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ ενώ έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος που επιβεβαιώνει ότι τα επίπεδα αρσενικού ή άλλων ουσιών είναι χαμηλότερα από τα επιτρεπόμενα. Τέλος, υπάρχουν πολλοί αβάσιμοι και διαψευμένοι ισχυρισμοί ότι το φθόριο οδηγεί σε νεφρικές νόσους, καρκίνο των οστών και επηρεάζει τον Δείκτη Νοημοσύνης. Περισσότερες από 3000 μελέτες ή έρευνες έχουν δημοσιευτεί για το φθόριο και τη φθορίωση. Πολύ λίγα θέματα έχουν ερευνηθεί σε τόσο βάθος και η συντριπτική ποσότητα στοιχείων, σε συνδυασμό με την εμπειρία των 68 χρόνων, υποστηρίζει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα αυτής της πρακτικής δημόσιας υγείας. Φυσικά Φθοριωμένο Πόσιμο Νερό Το βέλτιστο επίπεδο φθορίου στο πόσιμο νερό είναι από 0,7 μέχρι 1,2 ppm, ποσότητα που έχει αποδειχθεί ωφέλιμη για τη μείωση της τερηδόνας των δοντιών. Το φυσικό φθόριο μπορεί να είναι κάτω ή πάνω από αυτά τα επίπεδα σε κάποιες περιοχές. Σύμφωνα με τον Νόμο περί Ασφαλούς Κατάποσης Νερού, ο Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος απαιτεί όπως ενημερώνεται από τoν παροχέα νερού σε περίπτωση που το επίπεδο

9 φθορίου υπερβαίνει τα 2 ppm.σε περιοχές όπου το φυσικό φθόριο στο πόσιμο νερό υπερβαίνει τα 2 ppm, οι κάτοικοι θα πρέπει να βρουν μία εναλλακτική πηγή νερού ή να προβούν σε κατεργασία του νερού τους ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πρόσληψης τερηδόνας στα νεαρά παιδιά. Το πόσιμο νερό πρέπει να ελέγχεται για την περιεκτικότητα του σε φθόριο και ο έλεγχος αυτός γίνεται συνήθως από το τμήμα υγείας. Τοξικότητα Φθορίου Η τοξική δράση του φθορίου είναι πιθανή, ιδιαίτερα στα παιδιά, ως αποτέλεσμα της κατάποσης μεγάλων ποσοτήτων συμπληρωμάτων φθορίου. Η τοξική δόση φθορίου είναι 5 με 10 mg φθόριο ανά κιλό σωματικού βάρους. Η τοξική δόση του φθορίου που οδηγεί σε θάνατο σε παιδιά κυμαίνεται από 8 με 16 mg/kg. Κατά τη συνταγογράφηση συμπληρωμάτων φθοριούχου νατρίου, συνίσταται να περιοριστεί η ποσότητα που έχει συνταγογραφηθεί. Οι γονείς πρέπει να φυλάνε τα προϊόντα που περιέχουν φθόριο μακριά από παιδιά και να επιβλέπουν τη χρήση τους. Συστήματα Αφαίρεσης Φθορίου Υπάρχουν αποτελεσματικά συστήματα κατεργασίας νερού για την αφαίρεση φθορίου από το νερό, συμπεριλαμβανομένης της αντίστροφης όσμωσης και της απόσταξης. Οι γονείς πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με τη χρήση των συστημάτων και των ενεργοποιημένων φίλτρων αλουμίνας στο σπίτι, και σε περίπτωση που επιλέξουν ένα από αυτά για την αφαίρεση του φθορίου, να γνωρίζουν τις πιθανές επιπτώσεις στην στοματική υγεία της οικογένειας. Τα φίλτρα άνθρακα που συνήθως χρησιμοποιούνται στο σπίτι (π.χ. Brita [BritaLP, Oakland, California], PUR [KazUSA, Incorporated, South-borough, MA]) δεν αφαιρούν το φθόριο. Συνίστανται σε οικογένειες που έχουν ανησυχίες για τα βαρέα μέταλλα ή άλλες ακαθαρσίες που ενδέχεται να περιέχει το πόσιμο νερό αλλά που επιθυμούν να διατηρήσουν τα οφέλη του φθοριούχου νερού. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΥΣ 1. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς να αξιολογείτε τον κίνδυνο ανάπτυξης τερηδόνας. Όπως συνίσταται στις Οδηγίες Επίβλεψης για την Υγεία των Νηπίων, Παιδιών και Ενηλίκων της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδοδοντιατρικής, οι παιδίατροι πρέπει να να εξετάζουν τη στοματική υγεία όλων των παιδιών από την ηλικία των 6 μηνών. Έχει αναπτυχθεί ένα εργαλείο αξιολόγησης κινδύνου στοματικής υγείας από την ΑΑΠ. Μπορείτε να έχετε πρόσβαση στο εργαλείο αυτό μέσω της ιστοσελίδας Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κανένα επικυρωμένο εργαλείο αξιολόγησης κινδύνου πρώιμης τερηδόνας νηπιακής ηλικίας. Το πιο πάνω εργαλείο είναι ένας οδηγός για να βοηθήσει τους γιατρούς να συμβουλεύουν ασθενείς για τη στοματική υγεία και να εντοπίζουν τον κίνδυνο καλύτερα. 2. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς να αξιολογείτε την έκθεση ενός παιδιού σε φθόριο και να καθορίζετε την ανάγκη πρόσληψης τοπικών ή συστεμικών συμπληρωμάτων. 3. Είναι σημαντικό να κατανοείτε ενδείξεις τερηδόνας που απαιτούν την παροχή βερνικιού φθορίου. Το βερνίκι φθορίου μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για την πρόληψη της πρωίμης τερηδόνας νηπιακής ηλικίας. Για περαιτέρω κατάρτιση για τον στοματικό έλεγχο και την εφαρμογή του βερνικιού, επισκεφτείτε την ιστοσελίδαwww.smilesforlifeoralhealth.org όπου παρέχεται σχετικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Επιπλέον, η

10 ιστοσελίδα της ΑΑΠ για τη στοματική υγεία των παιδιών είναι μία πηγή εργαλείων για την πρακτική στοματικής υγείας (http://www2.aap.org/oralhealth/practicetools.html). 4. Υποστηρίξτε τη φθορίωση νερού στην κοινότητά σας. Η δημόσια φθορίωση νερού είναι μία αποτελεσματική και ασφαλής μέθοδος για την προστασία από την τερηδόνα των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού μας. Οι παιδίατροι ενθαρρύνονται όπως υποστηρίζουν τη δημόσια φθορίωση νερού στις κοινότητές τους. Για περαιτέρω πληροφορίες και δεδομένα φθορίωσης νερού και ερωτήσεις, επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες και

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει Κατανοούν οι γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας τις οδηγίες χρήσης όσον αφορά την ποσότητα της φθοριούχου οδοντόπαστας που πρέπει να χρησιμοποιούν; Ποιοί οι κίνδυνοι από την υπέρ δοσολογία; CE Huebner,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Τεχνολογία Α λυκείου 7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ Α ΤΜΗΜΑ 3 Ο ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΣΟ ΟΙ ΝΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι σημαίνει σωστή στοματική υγιεινή; Η σωστή στοματική υγιεινή μας εξασφαλίζει στόμα υγιές και ευχάριστη αναπνοή. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός)

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) Η φροντίδα της καθαριότητας και υγείας των δοντιών και γενικά της στοματικής κοιλότητας επιβάλλεται για να αποφεύγονται δυσάρεστα συμπτώματα όπως......πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΠΑΠΑΛΕΞΗ ΓΑΡΥΦΑΛΙΑ 14.02 Δ/ΝΤΡΙΑ: ΡΑΠΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΠΑΠΑΛΕΞΗ ΓΑΡΥΦΑΛΙΑ 14.02 Δ/ΝΤΡΙΑ: ΡΑΠΤΗ ΜΑΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 1o ΕΠΑΛ ΑΓ. Ι. ΡΕΝΤΗ ΜΑΘΗΤΕΣ: 1 η ΟΜΑΔΑ: 1. ΒΡΑΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 2. ΕΜΙΝ ΜΑΡΙΛΝΤΙ 3. ΝΤΟΥΝΤΙΤΣ ΣΑΝΤΡΑ 4. ΦΑΛΙΑΓΚΑ ΧΡΥΣΑΥΓΗ 2

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

FroiPlak FroiDent ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Στοματικής Υγιεινής

FroiPlak FroiDent ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Στοματικής Υγιεινής ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ πληρησ σειρα προϊοντων Στοματικς Υγιεινς ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κατά της μικροβιακς πλάκας... ΟΥΛΙΤΙΔΑ - ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΙΤΙΔΑ...και του ερεθισμού των ούλων 500 ml & Στοματικό Διάλυμα Χλωρεξιδίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ερωτήσεις & Απαντήσεις Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe www.placcontrol.gr/interdentalgel Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe 1. Τι είναι το Μεσοδόντιο Ζελέ (Gel) της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care !μορφο χαμόγελο Καθρέφτης της γενικής υγείας Η παραμέληση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας Στοματική υγιεινή στην Ελλάδα 62% των Ελλήνων επισκέπτονται

Διαβάστε περισσότερα

Υγείας και Οµορφιάς. Τρόποι καθηµερινής φροντίδας και περιποίησης των δοντιών. Υπέροχο χαµόγελο. για µια ολόκληρη ζωή!

Υγείας και Οµορφιάς. Τρόποι καθηµερινής φροντίδας και περιποίησης των δοντιών. Υπέροχο χαµόγελο. για µια ολόκληρη ζωή! Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ HUMBOLDT ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ Τρόποι καθηµερινής φροντίδας και περιποίησης των δοντιών γιατί σηµαίνει Υπέροχο χαµόγελο Υγείας και Οµορφιάς για µια ολόκληρη ζωή! www.aligners.gr www.angelakisd.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την.

Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την. Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την. Αδαμαντίνη Οδοντίνη Ούλα Πολφός Οστούν Περιρρίζιο Οστεΐνη Διαφάνεια 2 Δομή των δοντιών. Δομή των δοντιών. Το τμήμα του δοντιού που μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο

Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο Το στόμα μας: καθρέφτης Υγείας, Ευεξίας, Ομορφιάς ΟΜΟΡΦΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ

4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ 4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ Σχολικό Έτος 2014-2015 Τάξη Β1 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΜΑΔΕΜΛΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Επιλογή και τίτλος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία Ενημερωτική Ομιλία για την επιτροπή Προληπτικής, Σεληνίδου Αγγελική Οδοντίατρος Δημόσιας Υγείας Πρόεδρος της Επιτροπής Προληπτικής ΟΣΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΛΟΥΣΑ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΩΡΟ ΤΗΣ

Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΛΟΥΣΑ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΩΡΟ ΤΗΣ Ο ΗΓΟΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΛΟΥΣΑ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΩΡΟ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Το μωρό μαθαίνει σε 2 φάσεις να βουρτσίζει μόνο του και σωστά τα δοντάκια του: Φάση 1η - Εκπαιδευτική οδοντόβουρτσα: Με ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Υυλλάδιο. Γαζηρενηερίηιδα (Gastroenteritis) Σι είναι η γαστρεντερίτιδα; Πώς διαδίδεται η γαστρεντερίτιδα;

Ενημερωτικό Υυλλάδιο. Γαζηρενηερίηιδα (Gastroenteritis) Σι είναι η γαστρεντερίτιδα; Πώς διαδίδεται η γαστρεντερίτιδα; Σι είναι η γαστρεντερίτιδα; Η γαστρεντερίτιδα (gastro) είναι μια πολύ συνηθισμένη ασθένεια σε νήπια και παιδιά. υνήθως προκαλείται από ιούς που προκαλούν λοίμωξη στο έντερο. Σείνει να είναι πιο συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου!

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΜΥΡΟΥ Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! ΤΑΞΕΙΣ: Β1 Β2 Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: Καραβασίλη Ελένη, Σκλαβούνου Σοφία Σχολική χρονιά 2014 2015 1 1) Εισαγωγή Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 16, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2010

ΤΕΥΧΟΣ 16, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2010 ΤΕΥΧΟΣ 16, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2010 11 10 Η φροντίδα του στόματος στους ασθενείς με Νόσο Αλτσχάιμερ Η στοματική υγεία είναι πολύ σημαντική για τον άνθρωπο. Σχετίζεται με τη

Διαβάστε περισσότερα

Βαλίτσα στοματικής υγείας

Βαλίτσα στοματικής υγείας ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Υλικό για αγωγή στοματικής υγείας σε παιδιά νηπιαγωγείων και παιδικών σταθμών Βαλίτσα στοματικής υγείας Έντυπο οδηγιών Η βαλίτσα στοματικής υγείας δημιουργήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βαλίτσα στοματικής υγείας

Βαλίτσα στοματικής υγείας ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Υλικό για αγωγή στοματικής υγείας σε παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Βαλίτσα στοματικής υγείας Έντυπο οδηγιών Η βαλίτσα στοματικής υγείας δημιουργήθηκε από την ομάδα Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της υγείας του μαστού

Η σημασία της υγείας του μαστού Η σημασία της υγείας του μαστού y Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός γυναικείος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 1.1 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 411,000 θανάτους κάθε χρόνο. y Η σωματική άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Συµπληρωµατική Παροχή

Συµπληρωµατική Παροχή Συµπληρωµατική Παροχή Ο ΟΝΤΙΑTΡΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ Άρθρο 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΟΧΗΣ Ο Ασφαλισµένος έχει την δυνατότητα διενέργειας οδοντιατρικών πράξεων σε συνεργαζόµενο γιατρό. Η Παροχή καλύπτει και τα βασικά υλικά των

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Λεωφ. Κηφισίας 39 Αθήνα 210 6871706 president@eopyy.gov.gr H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Υπο διαμόρφωση Σελ. 2 1. Εισαγωγή Οι δείκτες στοματικής υγείας των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

O ΤΑΚΗΣ. έχει πονόδοντο

O ΤΑΚΗΣ. έχει πονόδοντο O ΤΑΚΗΣ έχει πονόδοντο Μια φορά κι ένα καιρό, ήταν ένα μικρό αγόρι που το λέγανε Τάκη. Είχε όμορφα ξανθά μαλλιά και μεγάλα γαλανά μάτια, αλλά είχε ένα κακό: Ήτανε πολύ λαίμαργος. Όλη μέρα είχε γλυκά στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ - ΙΑΤΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΡΩΝΥΜΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΙΑ Σ.Π.Μ.Π.& Ε ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Π.Ε.Δ.Υ. 3 Η ΥΠΕ ΙΣΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η οικονομική κρίση στις μέρες μας έχει επηρεάσει την πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1 ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ TRACHISAN Τροχίσκοι Tyrothricin + Lidocaine hydrochloride monohydrate + Chlorhexidine digluconate (0.5+1+1) mg/lozen ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα Οι τραυµατισµοί στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι συνηθισµένο φαινόµενο ειδικά στις ηλικίες 7-14 ετών το στόµα είναι µία περιοχή που τραυµατίζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, ειδικά κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σελίδα1 Η ΑΝΑΓΚΗ Η αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.11.2003 L 285/33 Ο ΗΓΙΑ 2003/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 31ης Οκτωβρίου 2003 για την τροποποίηση του παραρτήµατος Ι της οδηγίας 2002/32/ΕΚ του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε τις ανεπιθύµητες

Διαβάστε περισσότερα

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής.

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής. Μια από τις πιο συχνές ανωμαλίες που παρουσιάζονται κατά την γέννηση και έρχονται να διαταράξουν την ευτυχία που φέρνει στους γονείς ο ερχομός ενός παιδιού, είναι η σχιστία του χείλους, της υπερώας ή και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. ΛΕΧΟΥ Γ. ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ

Ρ. ΛΕΧΟΥ Γ. ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ Ρ. ΛΕΧΟΥ Γ. ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ Στοµατική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρµακείο 6 Το στόµα µας: καθρέφτης Υγείας, Ευεξίας, Οµορφιάς ΟΜΟΡΦΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ

Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ Γενικές πληροφορίες για το Πρόγραµµα ιανοµής Γάλακτος στα Σχολεία της ΕΕ Στις 17 Οκτωβρίου 2008, οι µαθητές του δηµοτικού σχολείου Παναγίας Τριχερούσας στη Λεµεσό θα φιλοξενήσουν την έναρξη της νέας εκστρατείας

Διαβάστε περισσότερα