Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17"

Transcript

1

2

3 Περιεχόμενα Πρόλογος Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο Πολίτευμα...19 Θεωρία ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Το κράτος Το πολίτευμα Το συνταγματικό δίκαιο ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - Ελληνικά συνταγματικά κείμενα από το 1821 ως σήμερα ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ Ουσιαστική και τυπική έννοια Συντάγματος Ήπιο και αυστηρό Σύνταγμα Άγραφο και γραπτό Σύνταγμα ΠΗΓΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

4 4 Περιεχόμενα 5. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ Δημοκρατική αρχή - Αρχή της λαϊκής κυριαρχίας Η προεδρευόμενη μορφή του πολιτεύματος Η αντιπροσωπευτική μορφή του πολιτεύματος Η κοινοβουλευτική μορφή του πολιτεύματος Η δικαιοκρατούμενη μορφή του πολιτεύματος η αρχή του κράτους δικαίου 34 Η κοινωνική μορφή του πολιτεύματος Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Εκλογικό σώμα - Λαός...47 Θεωρία ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΩΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΚΛΟΓΩΝ Αριθμός βουλευτών Βουλευτές Επικρατείας Εκλογικός νόμος Αριθμός βουλευτών ανά εκλογική περιφέρεια Αρχές διεξαγωγής εκλογών Συμμετοχή Ελλήνων πολιτών που διαμένουν εκτός της ελληνικής επικράτειας Συμμετοχή στις εκλογές πολιτών που διαμένουν σε πόλη άλλη από αυτή στην οποία ψηφίζουν (ετεροδημότες) Εκλογικές αρχές Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Βουλή...65 Θεωρία ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΒΟΥΛΗΣ Εκλογή βουλευτών Η νομική θέση των βουλευτών... 69

5 Περιεχόμενα 5 2. ΣΥΓΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Βουλευτική περίοδος Σύνοδοι της Βουλής ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Σχηματισμοί της Βουλής Πλειοψηφίες ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Πρόεδρος της Δημοκρατίας...97 Θεωρία Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας (ΠτΔ) Αναπλήρωση Η ΝΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΤΔ Υποχρέωση προσυπογραφής Ανεύθυνο του ΠτΔ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Κυβέρνηση Θεωρία Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Τα μέλη της Κυβέρνησης Προσόντα των μελών της Κυβέρνησης Ασυμβίβαστα των μελών της Κυβέρνησης ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΥΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Διορισμός της Κυβέρνησης Παύση της Κυβέρνησης ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ Εκούσια αναπλήρωση Ακούσια αναπλήρωση

6 6 Περιεχόμενα 4. Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Είδη ευθύνης Ειδικότερα η κοινοβουλευτική ευθύνη Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Δικαστήρια Θεωρία ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Κατηγορίες δικαστηρίων Τα τρία ανώτατα δικαστήρια ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο Το Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 86 Συντάγματος Το Δικαστήριο Αγωγών Κακοδικίας (άρθρο 99 Συντάγματος) Η ΝΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΩΝ Η λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία των δικαστών Νομική θέση των δικαστών ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ (ΑΡΘΡΑ 20 ΚΑΙ 93 ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ) Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Οι κανόνες δικαίου στην Ελληνική έννομη τάξη: θέσπιση, τροποποίηση, έλεγχος Θεωρία ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΤΥΠΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ Εισαγωγή Νομοθετική πρωτοβουλία Επεξεργασία, συζήτηση και ψήφιση από τη Βουλή Έκδοση, δημοσίευση και αναπομπή του νόμου ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΑΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΚΔΟΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΤΥΠΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ

7 Περιεχόμενα 7 6. ΈΛΕΓΧΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Συνταγματικές ελευθερίες Θεωρία ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Τα ατομικά δικαιώματα Τα πολιτικά δικαιώματα Τα κοινωνικά δικαιώματα ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Η ελευθερία του προσώπου και η προστασία της Ειδικές συνταγματικές διατάξεις για την ασφάλεια του ατόμου Η ελευθερία της πνευματικής κίνησης Η οικονομική ελευθερία Αρχή της ισότητας Λυμένα προβλήματα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Μέρος ΙΙ Διοικητικό Δίκαιο Εισαγωγή Γενικές αρχές Ιεραρχία Θεωρία ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ Δημόσια διοίκηση και ιδιωτική διοίκηση Το Κράτος με τη στενή έννοια ή Ελληνικό Δημόσιο Τα υπόλοιπα δημόσια νομικά πρόσωπα Κυριαρχική και συναλλακτική διοίκηση Διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Η ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΚΑΝΟΝΩΝ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ

8 8 Περιεχόμενα Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Διοικητική πράξη Θεωρία ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Νομικές πράξεις υλικές ενέργειες Διοικητικές πράξεις διοικητικές συμβάσεις Κυβερνητικές πράξεις ιδιαίτερη κατηγορία διοικητικών πράξεων Κανονιστικές - ατομικές διοικητικές πράξεις ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Τεκμήριο νομιμότητας Εκτελεστότητα ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Συστατικές, διαπιστωτικές και βεβαιωτικές πράξεις Επαχθείς και επωφελείς για το διοικούμενο πράξεις Θετικές και αρνητικές πράξεις Ρητές και σιωπηρές πράξεις Γραπτές, προφορικές και συμβολικές πράξεις Ειδικότερα οι διοικητικές άδειες και οι διοικητικές κυρώσεις Έγκυρες και ελαττωματικές διοικητικές πράξεις ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Αυτεπάγγελτη έκδοση διοικητικών πράξεων και έκδοση μετά από αίτηση του διοικουμένου Διαδικασία Ειδικότερα το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου ΤΥΠΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΙΣΧΥΣ ΑΝΑΚΛΗΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Τύπος Δημοσίευση Αιτιολογία Προθεσμία έκδοσης διοικητικής πράξης Έναρξη και διάρκεια ισχύος διοικητικής πράξης Λήξη ισχύος - κατάργηση ανάκληση διοικητικής πράξης Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

9 Περιεχόμενα 9 11 Όργανα παραγωγής διοικητικών πράξεων Αρμοδιότητα διοικητικών οργάνων Θεωρία ΌΡΓΑΝΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Διακρίσεις οργάνων Μονοπρόσωπα και συλλογικά όργανα ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Καθ ύλη και κατά τόπο αρμοδιότητα Αποφασιστική και γνωμοδοτική αρμοδιότητα Αποκλειστική και συλλογική αρμοδιότητα Μεταβίβαση αρμοδιότητας Διακριτική ευχέρεια και δέσμια αρμοδιότητα Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Η διοικητική οργάνωση του κράτους (Ι) - Όργανα και υπηρεσίες του Κράτους με τη στενή έννοια Θεωρία ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Οριζόντια κάθετη οργάνωση διοίκησης Συγκεντρωτικό αποκεντρωτικό σύστημα Διοικητική διάρθρωση του κράτους: Εξαρτημένες και ανεξάρτητες ή αυτοτελείς υπηρεσίες Διοικητική αυτοδιοίκηση ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ: ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Ιεραρχικός έλεγχος Η διοικητική εποπτεία ΤΑ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Η Κυβέρνηση Ο Πρωθυπουργός Οι Υπουργοί Οι Υφυπουργοί, οι Γενικοί Γραμματείς και τα λοιπά κεντρικά όργανα Διοικητικές αρμοδιότητες των δύο ανωτάτων διοικητικών δικαστηρίων Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (άρθρο 100 Α Σ) Οι Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές (ΑΔΑ)

10 10 Περιεχόμενα 4. ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Η διοικητική οργάνωση του κράτους (ΙΙ) Αυτοδιοικούμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου Θεωρία ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Εισαγωγή Ο πρώτος βαθμός της τοπικής αυτοδιοίκησης: Δήμοι και Κοινότητες Ο δεύτερος βαθμός της τοπικής αυτοδιοίκησης: Νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις ΚΑΘ ΥΛΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Εισαγωγή: Δημόσια νομικά πρόσωπα ειδικών σκοπών Τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) Τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου Ανάδοχοι «παραχωρηθείσης» δημόσιας υπηρεσίας Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Υπάλληλοι Εξωσυμβατική ευθύνη της διοίκησης Θεωρία ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ Τρόπος διορισμού/μέθοδος επιλογής δημοσίων υπαλλήλων Προϋποθέσεις κατοχής δημοσιοϋπαλληλικής σχέσης ΕΞΩΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή Ευθύνη νομικού προσώπου Ευθύνη οργάνου της Διοίκησης Αρμόδια Δικαστήρια Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

11 Περιεχόμενα Μορφές ελέγχου της διοίκησης Θεωρία ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΈΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Εισαγωγή Ένδικα βοηθήματα και ένδικα μέσα ενώπιον διοικητικών δικαστηρίων Τα διοικητικά δικαστήρια Ανάλυση των σημαντικότερων ενδίκων βοηθημάτων και ενδίκων μέσων Λόγοι ακυρώσεως Λυμένα προβλήματα Πρακτικό πρόβλημα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Μέρος ΙΙΙ Ευρωπαϊκοί Θεσμοί Ευρωπαϊκοί θεσμοί (Ι) Θεωρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ίδρυση Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αποστολή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Εξέλιξη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση Νομική προσωπικότητα Ευρωπαϊκής Ένωσης / Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ως όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Η αρχή της άμεσης ισχύος του κοινοτικού δικαίου Η αρχή της υπεροχής του κοινοτικού δικαίου Η αρχή της ειδικής εξουσιοδότησης

12 12 Περιεχόμενα Η αρχή της επικουρικότητας (άρθρο 5 παρ. 2 Συνθήκης ΕΚ) Η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 5 παρ. 3 Συνθήκης ΕΚ) Η αρχή της κοινοτικής καλής πίστης (άρθρο 10 Συνθήκης ΕΚ) Η ευθύνη των κρατών μελών για παράβαση του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟ (ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΣ) ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πρωτογενές δίκαιο Παράγωγο (δευτερογενές) δίκαιο Λυμένα προβλήματα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ευρωπαϊκοί θεσμοί (ΙI) Θεωρία ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Το Συμβούλιο των Υπουργών Η Επιτροπή Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Το Δικαστήριο Το Ελεγκτικό Συνέδριο Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Διαδικασία της διαβούλευσης (άρθρο 250 ΣυνθΕΚ) Διαδικασία της συνεργασίας (άρθρο 252 ΣΕΚ) Διαδικασία της συναπόφασης (άρθρο 251 ΣΕΚ) ΕΞΩΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Η ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ: ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ/ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΈΝΩΣΗ (ΟΝΕ) Λυμένα προβλήματα Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

13 Περιεχόμενα 13 Μέρος ΙV Θέματα Προηγούμενων Διαγωνισμών Διαγωνισμός Ιουλίου Διαγωνισμός υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών 21 Σεπτεμβρίου Επιλεγμένα θέματα από προηγούμενους διαγωνισμούς Μέρος V Aπαντήσεις Eρωτήσεων Πολλαπλών Επιλογών Απαντήσεις ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Ι ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πολίτευμα Εκλογικό Σώμα - Λαός Βουλή Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κυβέρνηση Δικαστήρια Κανόνες δικαίου στην Ελληνική έννομη τάξη θέσπιση, τροποποίηση, έλεγχος Συνταγματικές ελευθερίες ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εισαγωγή γενικές αρχές - ιεραρχία Διοικητική πράξη Όργανα παραγωγής διοικητικών πράξεων αρμοδιότητα διοικητικών οργάνων Η διοικητική οργάνωση του κράτους (Ι) Η διοικητική οργάνωση του κράτους (ΙΙ) Υπάλληλοι - εξωσυμβατική ευθύνη της διοίκησης Μορφές ελέγχου της διοίκησης ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ευρωπαϊκοί θεσμοί (Ι) Ευρωπαϊκοί θεσμοί (ΙΙ) Βιβλιογραφία...523

14

15 1 Πολίτευμα Θεωρία 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Συνταγματικό δίκαιο δεν είναι νοητό χωρίς την ύπαρξη κράτους. Το συνταγματικό δίκαιο είναι επίσης άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μορφή του πολιτεύματος που υφίσταται σε ένα συγκεκριμένο κράτος. Βασικές εισαγωγικές έννοιες λοιπόν είναι οι έννοιες του Κράτους, του πολιτεύματος και του συνταγματικού δικαίου: Κράτος είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού μόνιμα εγκατεστημένου σε ο- ρισμένη χώρα, που ασκεί αυτοδύναμη εξουσία. Πολίτευμα είναι το σύστημα διακυβέρνησης ενός κράτους ή, αλλιώς, το σύστημα άσκησης των κρατικών εξουσιών σε ένα κράτος. Συνταγματικό δίκαιο είναι το σύνολο των κανόνων δικαίου που καθορίζουν τη μορφή του πολιτεύματος, τα κρατικά όργανα και τις αρμοδιότητές τους καθώς και τις σχέσεις μεταξύ κρατικής εξουσίας και ατόμων. 19

16 20 ΜΕΡΟΣ Ι: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Το κράτος Τα στοιχεία του κράτους είναι τέσσερα: λαός (υπό ευρεία έννοια), χώρα, νομική προσωπικότητα και αυτοδύναμη εξουσία. Παράδειγμα: Το ελληνικό κράτος είναι η οντότητα που έχει συσταθεί από τους Έλληνες πολίτες, δηλαδή τον ελληνικό λαό, ασκεί εξουσία εντός της ελληνικής επικράτειας και έχει νομική προσωπικότητα, είναι δηλαδή υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τόσο στο ε- σωτερικό του (προς τους πολίτες) όσο και στην διεθνή σκηνή (απέναντι στα υπόλοιπα κράτη). Το ελληνικό κράτος ασκεί τέλος εξουσία που δεν του έχει δοθεί από κάποιο άλλο κράτος, με άλλα λόγια η εξουσία του πηγάζει από αυτό το ίδιο, είναι αυτοδύναμη. Αντιθέτως ο κουρδικός λαός ζει μεν σε μία καθορισμένη περιοχή, αλλά τα όργανα που εκλέγονται ή ορίζονται από αυτόν για την αντιπροσώπευσή του στερούνται εξουσίας στην συγκεκριμένη επικράτεια και δεν αναγνωρίζονται ως όργανα ενός «κουρδικού κράτους» από τη διεθνή κοινότητα. Μορφές κρατών: Ενιαίο κράτος ομοσπονδιακό κράτος ομοσπονδία κρατών Ενιαίο κράτος είναι η οντότητα που ασκεί κρατική εξουσία στο σύνολο της επικράτειας εντός της οποίας δεν υφίστανται κρατικές υπο-οντότητες (κρατίδια) Παράδειγμα: Το ελληνικό κράτος Ομοσπονδιακό κράτος είναι η οντότητα η οποία αποτελείται από κεντρικά όργανα καθώς και από περισσότερα κράτη, τα ομόσπονδα κράτη, το καθένα από τα οποία έχει δικά του νομοθετικά, εκτελεστικά και δικαστικά όργανα. Στο ομοσπονδιακό κράτος η θέληση των κεντρικών οργάνων είναι επικρατέστερη έναντι της θέλησης των οργάνων των ομόσπονδων κρατών. Το ομοσπονδιακό είναι το κυρίαρχο κράτος. Παράδειγμα: Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία αποτελείται από 16 ομόσπονδα κράτη Ομοσπονδία κρατών είναι μία ένωση κρατών τα οποία ασκούν από κοινού ορισμένες αρμοδιότητες μέσω οργάνων που ορίζουν τα ίδια. Στην ομοσπονδία κρατών η θέληση των κρατών που συμμετέχουν στην ομοσπονδία (κράτη μέλη) επικρατεί της θέλησης των κοινών (κεντρικών) οργάνων. Παράδειγμα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτελείται από 25 κράτη μέλη. Οι αρμοδιότητές της καθορίζονται με διεθνείς συνθήκες που συνάπτονται από τα κράτη μέλη της.

17 1 Πολίτευμα 21 Το πολίτευμα Μορφές πολιτευμάτων: Τα πολιτεύματα διακρίνονται, με κριτήριο το αν την εξουσία α- σκεί ένα πρόσωπο ή αντιθέτως ο λαός, σε μοναρχικά και δημοκρατικά. Αναφέρονται στη βιβλιογραφία και τα λεγόμενα ολιγαρχικά πολιτεύματα, στα οποία η εξουσία είναι συγκεντρωμένη στα χέρια λίγων προσώπων, για παράδειγμα η δικτατορία των συνταγματαρχών στην Ελλάδα ( ). Μοναρχία: Μοναρχία είναι το πολίτευμα στο οποίο ανώτατο όργανο του κράτους είναι ο μονάρχης. Η μοναρχία διακρίνεται στην απόλυτη και τη συνταγματική μοναρχία: Απόλυτη μοναρχία είναι εκείνη στην οποία ο μονάρχης δεν δεσμεύεται από κανόνες δικαίου, εκτός από εκείνους τους οποίους θέτει ο ίδιος. Η άσκηση της εξουσίας από το μονάρχη θεμελιώνεται είτε στο ότι ο θεός την εμπιστεύτηκε σε αυτόν (όπως ήταν η αντίληψη στη Γαλλία πριν από τη γαλλική επανάσταση) είτε στο ότι η ε- ξουσία προέρχεται από το λαό (Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία). Συνταγματική μοναρχία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία του μονάρχη περιορίζεται με κανόνες δικαίου από ένα Σύνταγμα που δεν μπορεί μόνος του να καταργήσει ή να μεταβάλει. Ο μονάρχης έχει το λεγόμενο τεκμήριο αρμοδιότητας έχει δηλαδή όλες τις εξουσίες που δεν ανατίθενται ρητά σε άλλα όργανα - και συμμετέχει στην άσκηση της αναθεωρητικής λειτουργίας.υπάρχει Βουλή που συμπράττει στην άσκηση της νομοθετικής λειτουργίας, οι υπουργοί είναι ποινικά υ- πεύθυνοι για πράξεις που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων τους και υπάρχει απονομή δικαιοσύνης που ασκείται όμως στο όνομα του μονάρχη. Δημοκρατία είναι το πολίτευμα όπου πηγή εξουσίας και ανώτατο όργανο είναι ο λαός. Το δημοκρατικό πολίτευμα έχει ως ειδικότερα χαρακτηριστικά την ελευθερία των πολιτών, την ισότητα, το αιρετό των βασικών οργάνων της πολιτείας, την αρχή του κράτους δικαίου και της διάκρισης των λειτουργιών και την κατοχύρωση θεμελιώδων ελευθεριών για τα άτομα. Ειδικότερες διακρίσεις της δημοκρατίας είναι η ά- μεση ή η αντιπροσωπευτική, η προεδρευόμενη, ή προεδρική δημοκρατία, το ημιπροεδρικό σύστημα ή το σύστημα κυβερνώσας Βουλής, η βασιλευόμενη ή προεδρευόμενη δημοκρατία. Το κριτήριο διάκρισης μεταξύ της συνταγματικής μοναρχίας και της βασιλευόμενης δημοκρατίας αφού και στα δύο πολιτεύματα υπάρχει κληρονομικός άρχοντας - συνίσταται στο ότι κυρίαρχο όργανο του κράτους στην πρώτη περίπτωση είναι ο μονάρχης ενώ στη δεύτερη ο λαός. Το συνταγματικό δίκαιο Το συνταγματικό δίκαιο δεν δημιουργείται από οποιονδήποτε αλλά από κρατικά όργανα, μονοπρόσωπα ή πολυπρόσωπα. Η εξουσία που έχουν αυτά να δημιουργούν ή να μεταβάλλουν το συνταγματικό δίκαιο ονομάζεται συντακτική εξουσία υπό την ευρεία έννοια. Στα δημοκρατικά πολιτεύματα η συντακτική εξουσία ασκείται από το αντιπροσωπευτικό σώμα

18 22 ΜΕΡΟΣ Ι: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ του λαού, δηλ. την Εθνοσυνέλευση ή Βουλή. Στα μοναρχικά πολιτεύματα την συντακτική εξουσία ασκεί ο μονάρχης, είτε μόνος του (απόλυτη μοναρχία) είτε από κοινού με την Εθνοσυνέλευση (συνταγματική μοναρχία). Η συντακτική εξουσία υπό ευρεία έννοια διακρίνεται στην συντακτική εξουσία υπό την στενή έννοια, η οποία ασκείται είτε όταν ένα κράτος πρόκειται για πρώτη φορά να αποκτήσει Σύνταγμα είτε όταν το Σύνταγμα που υπήρχε καταλύθηκε μετά από επανάσταση ή πραξικόπημα είτε όταν το Σύνταγμα που υπάρχει υποβάλλεται σε τροποποίηση χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζει το ίδιο Παράδειγμα: Η Βουλή, η οποία προήλθε από τις εκλογές του Νοεμβρίου 1975 και η οποία ψήφισε και έθεσε σε ισχύ το Σύνταγμα του 1975, άσκησε συντακτική εξουσία με την στενή έννοια. και στην αναθεωρητική εξουσία, η οποία ασκείται με τον τρόπο που ορίζει το ίδιο το Σύνταγμα Παράδειγμα: Οι Βουλές των περιόδων και , οι οποίες ψήφισαν την αναθεώρηση του Συντάγματος το 1986 και το 2001 αντίστοιχα, άσκησαν αναθεωρητική ε- ξουσία. 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ 1821 ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ : Αγώνας υπέρ της Ανεξαρτησίας Προσωρινό Πολίτευμα της Επιδαύρου (1 η Ιανουαρίου 1822) Νόμος της Επιδαύρου (Το Σύνταγμα του Άστρους, 13 Απριλίου 1823) Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος (Το Σύνταγμα της Τροιζήνας, 1 η Μαΐου 1827) : Μεταβατική περίοδος Κατά την καποδιστριακή περίοδο δεν ίσχυσε Σύνταγμα Ηγενομικό Σύνταγμα (15 Μαρτίου 1832, δεν ίσχυσε ποτέ) Με τη Συνθήκη του Λονδίνου (6 Μαΐου 1832) ο πρίγκιπας Όθωνας της Βαυαρίας επιλέγεται βασιλιάς της Ελλάδας : Απόλυτη μοναρχία Ο βασιλιάς Όθωνας είχε αρχικά υποσχεθεί στον ελληνικό λαό την δημιουργία Συντάγματος. Εντούτοις βασίλεψε από την ενθρόνισή του στις 6 Φεβρουαρίου 1833, ως το 1843 απολυταρχικά, χωρίς να θέσει σε ισχύ κάποιο συνταγματικό κείμενο.

19 1 Πολίτευμα : Συνταγματική μοναρχία Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 ο στρατός της φρουράς των Αθηνών, υποστηριζόμενος από το λαό της Αθήνας, περικύκλωσε τα Ανάκτορα και ζήτησε επιτακτικά την δημιουργία Συντάγματος. Ο Όθωνας προκειμένου να διασφαλίσει την θέση και την εξουσία του, υποχώρησε. Το Σύνταγμα της 18 ης Μαρτίου 1844 Το Σύνταγμα συντάχθηκε μεν από την Εθνοσυνέλευση αλλά εγκρίθηκε από τον βασιλιά. Η συμμετοχή του βασιλιά στην άσκηση της συντακτικής εξουσίας κατέστησε το πολίτευμα που εγκαθιδρύθηκε συνταγματική μοναρχία. Η νομοθετική εξουσία ασκούταν από κοινού από την εκλεγμένη Βουλή, το βασιλιά και την Γερουσία. Η εκτελεστική εξουσία ασκούταν από τους Υπουργούς που διόριζε και έπαυε ο βασιλιάς κατά βούληση. Δεν υπήρχε καμία σχέση εξάρτησης μεταξύ Βουλής και κυβέρνησης και ο βασιλιάς διατηρούσε το δικαίωμα να διαλύει τη Βουλή οποτεδήποτε : Βασιλευόμενη Δημοκρατία Με το κίνημα της 11 ης Οκτωβρίου 1862 ο λαός και ο στρατός επαναστάτησαν κατά του Ό- θωνα και επέτυχαν την εκδίωξή του από τον θρόνο της Ελλάδας. Νέος βασιλιάς επελέγη από τις προστάτιδες δυνάμεις ο πρίγκιπας Γεώργιος του δανικού οίκου των Γλύξμπουργκ. Ο νέος βασιλιάς κίνησε τις διαδικασίες για τη σύνταξη νέου Συντάγματος από την Βουλή, το οποίο ψηφίστηκε από τη Βουλή και τέθηκε σε ισχύ στις 16 Νοεμβρίου Το Σύνταγμα της 16 ης Νοεμβρίου 1864 Το Σύνταγμα του 1864 κατοχυρώνει τη δημοκρατική αρχή, καθιστώντας το πολίτευμα βασιλευόμενη, αντιπροσωπευτική (όχι κοινοβουλευτική) δημοκρατία. Η δημοκρατική αρχή κατοχυρώθηκε στις εξής επιμέρους διατάξεις: Άρθρο 21, αρχή λαϊκής κυριαρχίας Άρθρο 66, αρχή άμεσης, καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας Άρθρο 69, αρχή τετραετούς βουλευτικής περιόδου Άρθρο 44, ο Βασιλεύς δεν έχει άλλες εξουσίες από αυτές που του απονέμει το Σύνταγμα Άρθρο 107, αναθεώρηση του Συντάγματος χωρίς τη σύμπραξη του βασιλιά Δεν υπήρχε ρητή πρόβλεψη για την σχέση μεταξύ Βουλής και κυβέρνησης: Ο βασιλιάς είχε το δικαίωμα να διορίζει και να παύει τους Υπουργούς του και να διαλύει τη Βουλή κατά βούληση. 1875: Αρχή της δεδηλωμένης: Η αρχή της δεδηλωμένης διατυπώθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Α στο λόγο που απηύθυνε στη νέα Βουλή και ο οποίος είχε συνταχθεί από τον νικητή των εκλογών Χαρίλαο Τρικούπη. Ο βασιλιάς δεσμεύτηκε ότι στο εξής θα διορίζει κυβέρνηση το κόμμα εκείνο που θα έχει «την δεδηλωμένη εμπιστοσύνη» της Βουλής, με

20 24 ΜΕΡΟΣ Ι: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ άλλα λόγια το κόμμα εκείνο που θα έχει την απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτικών ε- δρών. Από εκείνη τη χρονική στιγμή και στο εξής το πολίτευμα της Ελλάδος παίρνει τον χαρακτήρα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. 1911: Αναθεώρηση του Συντάγματος υπό τον Ελ. Βενιζέλο (Β Αναθεωρητική Βουλή): καθιερώθηκε η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, κατοχυρώθηκε περαιτέρω η δικαστική ανεξαρτησία, απλουστεύτηκε η διαδικασία αναθεώρησης. Δεν υπήρξε όμως ρητή πρόβλεψη της ισχύουσας κοινοβουλευτικής αρχής στο συνταγματικό κείμενο : Αβασίλευτη Δημοκρατία Το Σύνταγμα 1925/1926 δεν ίσχυσε ουσιαστικά. Το Σύνταγμα 1927: Καθιέρωσε την προεδρευόμενη (αβασίλευτη), αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική (ρητή κατοχύρωση για πρώτη φορά) δημοκρατία, προέβλεψε την λειτουργία δύο νομοθετικών σωμάτων (Βουλή και Γερουσία), τα οποία εξέλεγαν σε κοινή συνεδρίαση τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθιέρωσε ρητά τον δικαστικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων, και κατοχύρωσε συνταγματικά τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο άρχισε να λειτουργεί από το : Περίοδος αυταρχικών καθεστώτων: Μετά από μία περίοδο εναλλαγής κυβερνήσεων την εξουσία ανέλαβε πραξικοπηματικά η κυβέρνηση Μεταξά, η οποία ανέστειλε επ αόριστο την ισχύ μιας σειράς συνταγματικών διατάξεων που κατοχύρωναν ατομικές ε- λευθερίες και διέλυσε τη Βουλή χωρίς ταυτόχρονη προκήρυξη εκλογών. Από τον Απρίλιο 1941 μέχρι και τον Οκτώβριο 1944 την εξουσία ασκούσαν εικονικά κυβερνήσεις που είχαν διοριστεί από τις δυνάμεις κατοχής : Βασιλευόμενη αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία Η Βουλή που προήλθε από τις εκλογές της 31 ης Μαρτίου 1946 προετοίμασε σχέδιο Συντάγματος. Νέο Σύνταγμα ψηφίστηκε τελικά μόλις στα τέλη του Σύνταγμα 1 ης Ιανουαρίου 1952: Το νέο Σύνταγμα κατοχύρωνε την βασιλευόμενη αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία. Ήταν ιδιαίτερα συντηρητικό ως προς την κατοχύρωση ατομικών ελευθεριών : Δικτατορία Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας τέθηκαν σε ισχύ, χωρίς βέβαια να ισχύσουν στην ουσία, δύο συνταγματικά κείμενα, το Σύνταγμα του 1968 και το Σύνταγμα του Αυτά τα κείμενα δεν θεωρούνται συντάγματα υπό την έννοια του συνταγματικού δικαίου αλλά συντακτικές πράξεις αφού προέρχονταν από κυβέρνηση που δεν ασκούσε νόμιμα την εξουσία (για την έννοια των συντακτικών πράξεων βλ. παρακάτω).

21 1 Πολίτευμα σήμερα: Προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία 23 Ιουλίου 1974: Η δικτατορική στρατιωτική κυβέρνηση παραδίνει την εξουσία στον Κωνσταντίνο Καραμανλή 1 η Αυγούστου 1974: Πρώτη Συντακτική Πράξη η οποία έθεσε σε ισχύ το Σύνταγμα του 1952 (εκτός των διατάξεων περί βασιλείας), ανέθεσε στο Υπουργικό Συμβούλιο ευρεία συντακτική εξουσία καθώς και νομοθετική αρμοδιότητα, και τέλος κατήργησε τις πράξεις συντακτικού χαρακτήρα της δικτατορίας. 4 η Οκτωβρίου 1974: Μία άλλη Συντακτική Πράξη προέβλεψε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος (8 Δεκεμβρίου) για τη μορφή του πολιτεύματος καθώς και την αρμοδιότητα της Βουλής που θα προερχόταν από τις εκλογές (17 Νοεμβρίου) να καταρτίσει Σύνταγμα. Ε Αναθεωρητική Βουλή (ονομάστηκε έτσι για να δηλώσει την συνέχεια με το προ του 1967 δημοκρατικό καθεστώς, ήταν όμως στην ουσία συντακτική αφού συνέταξε νέο Σύνταγμα χωρίς να δεσμεύεται από το Σύνταγμα του 1952): Εξέδωσε Ψηφίσματα 7 Ιουνίου 1975: Συζήτηση και ψήφιση του Συντάγματος, το οποίο δημοσιεύτηκε στις Θέση του σε ισχύ στις 11 Ιουνίου 1975 Αναθεώρηση του Συντάγματος (1986), και συγκεκριμένα των διατάξεων που αφορούν τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας Αναθεώρηση του Συντάγματος (17 Απριλίου 2001), και συγκεκριμένα 45 άρθρων από τα 120. Το αναθεωρημένο συνταγματικό κείμενο περιέχει πλέον 123 άρθρα. Τα βασικότερα σημεία της αναθεώρησης είναι τα εξής: Το κεφάλαιο για τα ατομικά δικαιώματα (άρθρα 4-25) Η διαδικασία διορισμού νέου πρωθυπουργού αν ο εν ενεργεία πρωθυπουργός αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του (άρθρο 38 Σ) Τα κωλύματα και ασυμβίβαστα των βουλευτών (άρθρα 56 και 57 Σ) Η άσκηση νομοθετικού έργου της Βουλής από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές (άρθρα Σ) Η συνταγματική κατοχύρωση των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών (άρθρο 101 Α Σ) 3. ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ Ουσιαστική και τυπική έννοια Συντάγματος Ουσιαστική έννοια Συντάγματος. Ουσιαστικό Σύνταγμα είναι το σύνολο νομικών κανόνων που καθορίζουν:

22 26 ΜΕΡΟΣ Ι: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ τη μορφή του πολιτεύματος τα ανώτερα όργανα του Κράτους, τον τρόπο ανάδειξης και τις αρμοδιότητές τους τις σχέσεις της κρατικής εξουσίας με τα άτομα που υπάγονται σε αυτήν (συνταγματικές ελευθερίες) Από τον ορισμό είναι εμφανές ότι οι έννοιες του συνταγματικού δικαίου και του ουσιαστικού Συντάγματος συμπίπτουν, με άλλα λόγια αντικείμενο του συνταγματικού δικαίου είναι το ουσιαστικό Σύνταγμα. Τυπική έννοια Συντάγματος. Τυπικό Σύνταγμα είναι ο θεμελιώδης νόμος του Κράτους που έχει γραπτή μορφή και διαθέτει αυξημένη τυπική ισχύ απέναντι στους κοινούς νόμους Παράδειγμα τυπικού Συντάγματος: Το ελληνικό Σύνταγμα του 1975 όπως ισχύει μετά τις αναθεωρήσεις του 1975 και του Ο γερμανικός Θεμελιώδης Νόμος του 1949 κλπ. Τυπική ισχύς είναι η θέση ενός κανόνα δικαίου σε σχέση με άλλους κανόνες δικαίου στην έννομη τάξη. Αυξημένη τυπική ισχύς σημαίνει ότι οι διατάξεις του Συντάγματος υπερέχουν, σε περίπτωση σύγκρουσης, κάθε αντίθετου κανόνα δικαίου. Διαφορά μεταξύ ουσιαστικής και τυπικής έννοιας Συντάγματος: Το Σύνταγμα υπό τυπική έννοια δεν περιλαμβάνει μόνο κανόνες του ουσιαστικού Συντάγματος αλλά και κανόνες που αναφέρονται σε άλλους κλάδους του δικαίου. Παραδείγματα: Τα άρθρα 3 και 105 αναφέρονται στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας και στο καθεστώς του Αγίου Όρους αντίστοιχα. Και οι δύο ρυθμίσεις εμπίπτουν στο πλαίσιο του εκκλησιαστικού δικαίου και δεν είναι αντικείμενο του συνταγματικού δικαίου. Αντιστρόφως, κανόνες του Συντάγματος υπό ουσιαστική έννοια περιέχονται και σε άλλα νομοθετικά κείμενα και όχι μόνο στο Σύνταγμα υπό τυπική έννοια. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν είναι δυνατόν όλες οι συνταγματικές ρυθμίσεις να περιληφθούν σε ένα και μόνο κείμενο, αφοόυ έτσι το Σύνταγμα θα είχε απέραντη έκταση. Επιπλέον δεν κρίνεται απαραίτητο να έχουν όλες οι ρυθμίσεις που αφορούν το ουσιαστικό Σύνταγμα αυξημένη τυπική ισχύ και γι αυτό δεν περιλαμβάνονται στο τυπικό Σύνταγμα. Παράδειγμα: Η λειτουργία της Βουλής θεσπίζεται με νόμο και ειδικότερα με τον Κανονισμό της Βουλής. Ο Κανονισμός της Βουλής εμπίπτει στο Σύνταγμα με ουσιαστική έννοια, με άλλα λόγια είναι αντικείμενο του συνταγματικού δικαίου, δεν συνιστά όμως μέρος του τυπικού Συντάγματος του Το ίδιο ισχύει και για τον εκλογικό νόμο, το νόμο 1558/1985 για την κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, τους νόμους για το Ανώτατο Ειδικό Δικα-

23 1 Πολίτευμα 27 στήριο, το Συμβούλιο Επικρατείας κλπ. Ρυθμίσεις όμως για τα παραπάνω όργανα που ο «συντακτικός νομοθέτης», δηλαδή η συντακτική ή αναθεωρητική Βουλή, θεώρησε ιδιαίτερα σημαντικές, τις συμπεριέλαβε στο κείμενο του τυπικού Συντάγματος προσδίδοντάς τους κατ αυτό τον τρόπο αυξημένη τυπική ισχύ. Έτσι, κατά το άρθρο 81 παρ. 2 του Συντάγματος, τα μέλη της κυβέρνησης πρέπει να έχουν τα προσόντα που έχουν και οι βουλευτές. Ένας απλός νόμος δεν μπορεί να ορίσει άλλα προσόντα για αυτούς, γιατί στην περίπτωση αυτή θα είναι αντίθετος με το Σύνταγμα. Ήπιο και αυστηρό Σύνταγμα Ήπιο είναι το Σύνταγμα που μπορεί να αναθεωρείται από τα συνηθισμένα όργανα της νομοθετικής εξουσίας και με τη διαδικασία της μεταβολής των κοινών νόμων. Παράδειγμα: Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήπιο Σύνταγμα, υπό την έννοια ότι οι κανόνες συνταγματικού περιεχομένου τροποποιούνται οποτεδήποτε από το Κοινοβούλιο. Αυτό συμβαίνει γιατί το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει τυπικό Σύνταγμα όπως η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών, αλλά οι κανόνες συνταγματικού περιεχομένου βρίσκονται διάσπαρτοι σε νόμους του Κοινοβουλίου. Οι νόμοι είναι τα κείμενα με την ανώτερη τυπική δύναμη στην χώρα αυτή. Αυστηρό ονομάζεται ένα Σύνταγμα όταν δεν επιτρέπεται η αναθεώρησή του (απόλυτα αυστηρό σύνταγμα) ή όταν η αναθεώρησή του υπόκειται σε ιδιαίτερες προϋποθέσεις, σε σχέση με τις προϋποθέσεις τροποποίησης των κοινών νόμων (σχετικά αυστηρό σύνταγμα). Οι ιδιαίτερες προϋποθέσεις μπορεί να αφορούν είτε τα όργανα που συμμετέχουν στη διαδικασία αναθεώρησης, είτε την ίδια τη διαδικασία αναθεώρησης, είτε τις διατάξεις εκείνες που επιτρέπεται να αναθεωρηθούν. Τα αυστηρά Συντάγματα έχουν αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων, δηλαδή δεν μπορούν να τροποποιηθούν με κοινό νόμο. Αυτό έχει και ως συνέπεια ότι κανόνες δικαίου οι οποίοι κρίνονται αντίθετοι με το Σύνταγμα δεν ισχύουν. Το ελληνικό Σύνταγμα είναι σχετικά αυστηρό Σύνταγμα υπό την έννοια ότι προβλέπει και επιτρέπει την αναθεώρηση διατάξεων, πλην ορισμένων οι οποίες ανήκουν στον λεγόμενο «σκληρό πυρήνα» του Συντάγματος (βλ. παρακάτω). Άγραφο και γραπτό Σύνταγμα Γραπτό είναι το Σύνταγμα που θεσπίζει η πολιτεία με τις εξουσιαστικές της διαδικασίες και έχει πάρει μορφή γραπτή. Είναι συνήθως, αλλά όχι πάντοτε, συστηματοποιημένο σε ενιαίο κώδικα. Παράδειγματα: Το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001 συνιστά ενιαίο γραπτό Σύνταγμα. Γραπτό Σύνταγμα που περιλαμβάνει εκτός από ένα ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο και άλλους

24 28 ΜΕΡΟΣ Ι: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ νόμους συνταγματικής ισχύος είναι το Σύνταγμα της Σουηδίας και οι συνταγματικής ι- σχύος νόμοι περί διαδοχής στο θρόνο, περί τύπου και περί ελευθερίας της έκφρασης. Άγραφο είναι το Σύνταγμα που περιέχεται αποκλειστικά ή στο μεγαλύτερο μέρος του σε εθιμικούς (άγραφους) κανόνες. Κλασσικό παράδειγμα ύπαρξης εν μέρει άγραφου Συντάγματος είναι το παράδειγμα της Αγγλίας η οποία δεν έχει συνταγματικό κείμενο όπως το βρίσκουμε σε άλλες χώρες. Οι κανόνες συνταγματικού περιεχομένου ισχύουν είτε εθιμικά είτε αποτελούν νόμους που έχουν ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο. Η Αγγλία λοιπόν είναι η μόνη χώρα που έχει ήπιο και άγραφο (στο μεγαλύτερο μέρος του) Σύνταγμα. Συμπέρασμα: Τα σύγχρονα (τυπικά) Συντάγματα είναι πλέον (σχετικά) αυστηρά και γραπτά. Μόνον η Αγγλία έχει ξεχωριστή νομική παράδοση και δεν έχει Σύνταγμα με την τυπική έννοια του όρου παρά μόνον κανόνες που αναφέρονται στα κρατικά όργανα και τις εξουσίες τους. Οι κανόνες αυτοί ισχύουν είτε εθιμικά είτε βρίσκονται διάσπαρτοι σε νόμους ψηφισμένους με τη συνήθη διαδικασία από το Κοινοβούλιο και για αυτό το λόγο υποκείμενους σε τροποποίηση χωρίς οποιονδήποτε περιορισμό. 4. ΠΗΓΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Τι σημαίνει «Πηγές του Συνταγματικού Δικαίου»; Πηγές είναι όλα τα γραπτά κείμενα (και κατ εξαίρεση άγραφοι κανόνες) στα οποία μπορούμε να βρούμε κανόνες συνταγματικού περιεχομένου, κανόνες δηλαδή που αναφέρονται στην μορφή του πολιτεύματος, τα κρατικά όργανα και τις αρμοδιότητές τους καθώς και στις σχέσεις ατόμων και κρατικής εξουσίας (βλ. παραπάνω τον ορισμό του συνταγματικού δικαίου και τον ορισμό του Συντάγματος με την ουσιαστική έννοια). Οι κανόνες αυτοί περιλαμβάνονται κατ εξοχήν στο Σύνταγμα με τυπική έννοια, αλλά και σε άλλα νομικά κείμενα που είναι τα ακόλουθα: Το Σύνταγμα υπό τυπική έννοια Το Σύνταγμα υπό τυπική έννοια περιέχει τους βασικότερους κανόνες για την κρατική εξουσία, τα κρατικά όργανα και τα δικαιώματα των ατόμων έναντι της κρατικής εξουσίας. Στην ελληνική έννομη τάξη τυπικό Σύνταγμα είναι το Σύνταγμα του 1975, όπως αυτό αναθεωρήθηκε το 1986 και το Οι συντακτικές πράξεις και τα ψηφίσματα Σε ανώμαλες ή μεταβατικές περιόδους εκδίδονται από τα όργανα της νομοθετικής (Βουλή) ή της εκτελεστικής (Κυβέρνηση, Πρόεδρος της Δημοκρατίας) λειτουργίας πράξεις οι οποίες ρυθμίζουν ζητήματα άσκησης της κρατικής εξουσίας. Οι πράξεις αυτές συνιστούν πηγές του Συνταγματικού Δικαίου και είναι οι εξής:

25 1 Πολίτευμα 29 Συντακτικές πράξεις: Οι συντακτικές πράξεις είναι νομοθετήματα της εκτελεστικής εξουσίας (συνήθως του αρχηγού του κράτους και της κυβέρνησης) με αυξημένη τυπική δύναμη και περιεχόμενο συντακτικό ή αναθεωρητικό. Εκδίδονται από επαναστατικές (παράδειγμα οι Κυβερνήσεις κατά την περίοδο της δικτατορίας ) ή de facto κυβερνήσεις (δηλαδή κυβερνήσεις που χωρίς να έχουν εκλεγεί, έχουν εκ των πραγμάτων στα χέρια τους την εξουσία, παράδειγμα η κυβέρνηση Καραμανλή την περίοδο Αυγούστου Νοεμβρίου 1974) και έχουν αυξημένη τυπική ισχύ. Με τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος χάνουν την ισχύ τους για το μέλλον εκτός και αν στο Σύνταγμα ορίζεται κάτι διαφορετικό. Παραδείγματα συντακτικών πράξεων: Τα Συντάγματα της δικτατορίας (1968 και 1973), οι συντακτικές πράξεις που εκδόθηκαν από την κυβέρνηση Καραμανλή το διάστημα Αυγούστου Οκτωβρίου Ψηφίσματα: Ψηφίσματα είναι οι πράξεις συντακτικών ή αναθεωρητικών συνελεύσεων που εκδίδονται κατά τη διάρκεια συνταγματικά μεταβατικών περιόδων, δηλαδή πριν από την ψήφιση νέου Συντάγματος, και ρυθμίζουν ζητήματα ειδικότερου ή γενικότερου χαρακτήρα. Τα ψηφίσματα έχουν αυξημένη τυπική ισχύ, με τη θέση σε ισχύ όμως του νέου Συντάγματος παύουν να ισχύουν ή αποκτούν την τυπική ισχύ του νόμου, μπορούν δηλαδή να καταργηθούν ή να τροποποιηθούν με νεώτερο νόμο. Παραδείγματα ψηφισμάτων: Τα ψηφίσματα που εξέδωσε η Ε Αναθεωρητική Βουλή κατά το διάστημα Δεκεμβρίου 1974 Ιουνίου 1975, το διάστημα δηλαδή πριν από τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος Το Σύνταγμα του 1975 περιέλαβε ειδική μεταβατική διάταξη (το άρθρο 111 παρ. 2) για την ισχύ των συντακτικών πράξεων και των ψηφισμάτων που είχαν εκδοθεί από την κυβέρνηση Καραμανλή και την Αναθεωρητική Βουλή, ορίζοντας ότι εξακολουθούν να ισχύουν και κατά τις διατάξεις τους τις αντίθετες προς το Σύνταγμα αλλά επιτρέπεται η τροποποίηση και κατάργησή τους με νόμο. Οι νόμοι Οι (τυπικοί) νόμοι είναι πράξεις που εκδίδονται από τα όργανα της νομοθετικής λειτουργίας (Πρόεδρο της Δημοκρατίας και Βουλή). Πηγή του Συνταγματικού δικαίου συνιστούν οι ε- κτελεστικοί του Συντάγματος νόμοι. Εκτελεστικοί νόμοι ονομάζονται εκείνοι οι νόμοι που καταρτίζονται με βάση επιταγή του Συντάγματος ή για την εφαρμογή των διατάξεών του. Υπόκεινται σε μεταβολή όπως και κάθε άλλος νόμος (εξαίρεση οι εφάπαξ νόμοι, βλ. αμέσως παρακάτω). Οι βασικότερες κατηγορίες εκτελεστικών νόμων είναι οι εξής: Οι εφάπαξ νόμοι: Αν το Σύνταγμα προβλέπει για κάποιον νόμο ότι εκδίδεται «εφάπαξ», ο νόμος αυτός έχει αυξημένη τυπική ισχύ, δηλαδή καταργείται ή τροποποιείται

26

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΕΟ 10 ΑΡΧΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΛΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΛΟΣ ΣΕΠ ΕΑΠ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ( ) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ)

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ( ) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) Συνταγματική Ιστορία ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1821-1864) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) Το πρώτο Σύνταγμα της αγωνιζόμενης Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 4.2 Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2 Άρθρο 26 του Συντάγματος Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον ΠτΔ και την Κυβέρνηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΕΟ 10 ΑΡΧΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΛΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΛΟΣ ΣΕΠ ΕΑΠ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτευμάτων

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτευμάτων Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Χαροκόπου 2 & Λεωφ. Συγγρού 196 176 71 Καλλιθέα, Αθήνα Tηλ. : 210 9545000 Φαξ: 210 3615634 Ε-mail: pressoffice@anexartitoiellines.gr Ιστοσελίδα: http://www.anexartitoiellines.gr Τρίτη, 21 Ιουνίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Θεωρία, Λυμένα Προβλήματα και Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών... 13

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Θεωρία, Λυμένα Προβλήματα και Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών... 13 Περιεχόμενα Μέρος Ι Θεωρία, Λυμένα Προβλήματα και Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών... 13 1 Eισαγωγή στο Δίκαιο...15 Θεωρία... 15 Βασικές έννοιες... 15 Η Κοινωνία... 15 Η εξουσία... 15 Κανόνες ρύθμισης συμπεριφοράς...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 1975 ΣΤΟ 2008 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Βασικές διατάξεις. ΤΜΗΜΑ Α Μορφή του πολιτεύματος...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 1975 ΣΤΟ 2008 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Βασικές διατάξεις. ΤΜΗΜΑ Α Μορφή του πολιτεύματος... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... XVII Πρόλογος της αρχικής έκδοσης... XIX ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 1975 ΣΤΟ 2008 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Βασικές διατάξεις Άρθρο 1. Άρθρο 2. ΤΜΗΜΑ Α Μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο.

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο. Αντικείμενο του Διοικητικού Δικαίου είναι η ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ Δημόσιας Διοίκησης (ΔΔ) και διοικούμενου. Η σχέση αυτή χαρακτηρίζεται άνιση, κυρίως γιατί η ΔΔ εκδίδει πράξεις αφ εαυτού εκτελεστές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

1 η Γραπτή Εργασία. Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

1 η Γραπτή Εργασία. Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Μάθημα: Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Διδάσκουσα: Παπαδοπούλου Τριανταφυλλιά 1 η Γραπτή Εργασία ΟΝΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΗ Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 ΣΟΦΙΑ ΜΑΡΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 ΣΟΦΙΑ ΜΑΡΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο: ονομάζεται το σύνολο των υποχρεωτικών και εξαναγκαστικών κανόνων οι οποίοι και ρυθμίζουν τις σχέσεις των ανθρώπων, η παράβαση αυτών επιφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο Μάθημα 9 ο :Αμερικανικό Δίκαιο ΙI- Οι θεσμοί Ι Αν. Καθηγήτρια: Χριστίνα Δεληγιάννη-Δημητράκου Νομική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δημητρίου Ζιγκολη Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Ροδόπης Κομοτηνή, 16-12-2014 Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, η επικείμενη εκλογή νέου Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Λίνα Παπαδοπούλου Επ Καθ Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΑΠΘ [Σύνδεση με τα προηγούμενα] Η τυπική υπεροχή του Σ ως θεμέλιο του ελέγχου της συνταγματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ή ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ. Θεµελιώδεις αρχές ή οργανωτικές βάσεις του πολιτεύµατος ονοµάζουµε τα

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ή ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ. Θεµελιώδεις αρχές ή οργανωτικές βάσεις του πολιτεύµατος ονοµάζουµε τα ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ή ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ Θεµελιώδεις αρχές ή οργανωτικές βάσεις του πολιτεύµατος ονοµάζουµε τα βασικά χαρακτηριστικά που συνθέτουν την φυσιογνωµία του πολιτεύµατος και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Η Ελλάδα βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας της. Το Ευρωπαϊκό όραμα

Διαβάστε περισσότερα

θέμα: Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Εισαγωγή -λόγοι δημιουργίας ΑΔΑ -οι ΑΔΑ πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001

θέμα: Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Εισαγωγή -λόγοι δημιουργίας ΑΔΑ -οι ΑΔΑ πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο διδάσκοντες: Ανδρ. Δημητρόπουλος, καθηγητής, Θ. Αντωνίου, επ. καθηγήτρια εισήγηση: Παναγιώτα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909.

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 2 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (09/11/2014) ΖΗΤΗΜΑ 1 Ο Αντιστοίχιση: 1-γ 2-δ 3-α 4-ε 5-β ΖΗΤΗΜΑ 2 Ο Eρωτήσεις σωστού-λάθους: 1: λάθος Αιτιολόγηση: Κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκτελεστική Εξουσία. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Η Εκτελεστική Εξουσία. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Η Εκτελεστική Εξουσία Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Εκτελεστική εξουσία -Πρόκειται για την πιο απαραίτητη συνιστώσα της διακυβέρνησης. -Η εκτελεστική εξουσία διαχωρίζεται ανάμεσα στο πολιτικό σκέλος, που χαράσσει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6 η : Αντιπροσωπευτική Αρχή Εκλογικό Σώμα Δημοψήφισμα

Ενότητα 6 η : Αντιπροσωπευτική Αρχή Εκλογικό Σώμα Δημοψήφισμα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αντιπροσωπευτική Αρχή Εκλογικό Σώμα Δημοψήφισμα Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, 21.7.2015 Ν. 131(Ι)/2015 131(I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Προοίμιο. Για σκοπούς, μεταξύ άλλων, εναρμόνισης με Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

EΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. Βρυξέλλες, 24 Απριλίου 2014 (OR. en) 2013/0268 (COD) PE-CONS 30/14 JUSTCIV 32 PI 17 CODEC 339

EΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. Βρυξέλλες, 24 Απριλίου 2014 (OR. en) 2013/0268 (COD) PE-CONS 30/14 JUSTCIV 32 PI 17 CODEC 339 EΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Βρυξέλλες, 24 Απριλίου 2014 (OR. en) 2013/0268 (COD) PE-CONS 30/14 JUSTCIV 32 PI 17 CODEC 339 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ Στις 19 Οκτωβρίου 2007, στη Λισαβόνα, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κατέληξαν σε συμφωνία για τη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, περατώνοντας έτσι τη Διακυβερνητική Διάσκεψη (IGC).

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Θεσσαλονίκη 11-6-2013 Αρ.πρωτ.417 Προς: Τα μέλη του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θεσσαλονίκης Θέμα: Κανονισμός αρ.650/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία,

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Ο όρος πολίτευμα συχνά συναντάται ως συνώνυμο των όρων κυβερνητικό σύστημα και πολιτικό σύστημα. Η έννοια του πολιτεύματος συνδέεται με την απάντηση στο ερώτημα «ποιά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Μάθημα: Εργατικό-Ασφαλιστικό Δίκαιο Διδάσκων: Νίκος Κ. Παπαδόπουλος

Α.Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Μάθημα: Εργατικό-Ασφαλιστικό Δίκαιο Διδάσκων: Νίκος Κ. Παπαδόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1.Εισαγωγή Λέγοντας πηγές του Εργατικού Δικαίου εννοούμε το που βρίσκουμε τους κανόνες του. Για να γνωρίσουμε τις πηγές του Εργατικού Δικαίου,θα πρέπει να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος.

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέα ηµοσίου ικαίου 2003 2004 Συνταγµατικό ίκαιο Επιβλέπων Καθηγητής: Κος Ανδρέας ηµητρόπουλος Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΜΩΝ Α, Α1 & ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2013-2014 ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΜΩΝ Α, Α1 & ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2013-2014 ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΜΩΝ Α, Α1 & ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2013-2014 Απαντήσεις Και Ανάλυση Βασικών Εννοιών- Σημαντικών Θεμάτων- Επιλογή Από Εργασίες Και Θέματα Εξετάσεων ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 17/5/2016 Ίδρυση Ιδρύονται με Νομοθετική πράξη Κανονιστική πράξη βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, με βάση το εταιρικό δίκαιο Όχι

Διαβάστε περισσότερα

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Η συνθήκη του Μάαστριχτ τροποποίησε τις προηγούμενες ευρωπαϊκές συνθήκες και δημιούργησε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που βασιζόταν σε τρεις πυλώνες: τις Ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Ακαδημαϊκό Έτος 2011/12 Ημερομηνία: Σάββατο 26 Μαΐου 2012,

Διαβάστε περισσότερα

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ 17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗ ΙΑΚΡΙΗ ΤΩΝ ΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ Απόσπασµα από το ύνταγµα που ψήφισε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το Μαΐο του 1827 το αρ. 5 Η κυριαρχία ενυπάρχει στο Έθνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων Στυλιανός-Ιωάννης Γ. Κουτνατζής Λέκτορας Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Δικηγόρος [MK legal] Δ.Ν. (FU-Berlin), LL.M. (Harvard) Δημ. Σούτσου 9, 11521,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ Α. Για καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις να σηµειώσετε το Σ, αν τη θεωρείτε σωστή, το Λ, αν τη θεωρείτε λανθασµένη: (20 µονάδες) 1. Οι κανόνες δικαίου ρυθµίζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α. Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 1. Η αρχή της δεδηλωμένης - Ο σχηματισμός της Κυβέρνησης Ο θεσμός της εμπιστοσύνης της Βουλής στην Κυβέρνηση έχει την καταγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Το σύστημα των πηγών του δικαίου

Κεφάλαιο 2. Το σύστημα των πηγών του δικαίου Κεφάλαιο 2. Το σύστημα των πηγών του δικαίου Σύνοψη Αντικείμενο του δεύτερου κεφαλαίου είναι η ανάλυση του συστήματος των πηγών του ελληνικού δικαίου. Ειδικότερα θα εξεταστούν: α. το Σύνταγμα, οι συντακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Τα κεντρικά όργανα του κράτους Τα περιφερειακά όργανα του κράτους Η τοπική αυτοδιοίκηση

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Τα κεντρικά όργανα του κράτους Τα περιφερειακά όργανα του κράτους Η τοπική αυτοδιοίκηση ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Τα κεντρικά όργανα του κράτους Τα περιφερειακά όργανα του κράτους Η τοπική αυτοδιοίκηση 9/5/2016 Τα κεντρικά όργανα του Κράτους Το Ελεγκτικό Συνέδριο Ιδρύθηκε το 1833 Αρμοδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Αρμοδιότητα. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Αρμοδιότητα. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Αρμοδιότητα Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχή της επικουρικότητας

Η αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας Στο πλαίσιο των μη αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, η αρχή της επικουρικότητας, που περιλαμβάνεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ορίζει τις προϋποθέσεις που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η τοπική αυτοδιοίκηση. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Η τοπική αυτοδιοίκηση. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Η τοπική αυτοδιοίκηση Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική ευθύνη των υπουργών

Η πολιτική ευθύνη των υπουργών Η πολιτική ευθύνη των υπουργών Επώνυμο: Χατζηαναστάση Όνομα: Κωνσταντίνα Αριθμός μητρώου: 1340200900429 Βιβλιογραφία Γενική Συνταγματική θεωρία Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος Σελ.334-335

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (ΜΕΡΟΣ Β) - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

ΤΟ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (ΜΕΡΟΣ Β) - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΤΟ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (ΜΕΡΟΣ Β) - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ 1. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (άρθρα 120 146) Α. Νομικό καθεστώς και εκλογή Το Πορτογαλικό Σύνταγμα απονέμει διευρυμένες εξουσίες στον

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, καθώς και σε διάφορους άλλους τομείς, όπως είναι η ενισχυμένη συνεργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Η έννοια των θεμελιωδών αρχών (ή οργανωτικών βάσεων) του πολιτεύματος Συνήθως τα ίδια τα Συντάγματα περιέχουν γενικούς χαρακτηρισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Το σχέδιο «Καλλικράτης» εισάγει ορισμένες σημαντικές καινοτομίες που ενισχύουν τις τοπικές κοινωνίες και την συμμετοχική δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ζαρταμόπουλος, Γιάννης Ανδρουλιδάκης

Νίκος Ζαρταμόπουλος, Γιάννης Ανδρουλιδάκης Συγγραφή Νίκος Ζαρταμόπουλος, Γιάννης Ανδρουλιδάκης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό παράχθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων ΙΙ», το οποίο εντάσσεται στο Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ του ΥΠ.Ε.Π.Θ,,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ nina fountedakis, unendlichkeit wirkt 1 ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ [Κ.Μ. 110344] : ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ι (ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ) ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα των Εφαρμογών Δημοσίου Δικαίου. Το δημοψήφισμα

Εργασία στο μάθημα των Εφαρμογών Δημοσίου Δικαίου. Το δημοψήφισμα Εργασία στο μάθημα των Εφαρμογών Δημοσίου Δικαίου Το δημοψήφισμα Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Χαντζάρα Κυριακή Α.Μ.: 1340200400498 Αθήνα 2009 ΕΚΠΑ ΝΟΠΕ Τμήμα Νομικής ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΕΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ OΓΔΟΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2015

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ OΓΔΟΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2015 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, 21.7.2015 Ν. 130(Ι)/2015 130(I)/2015 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ OΓΔΟΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2015 Προοίμιο. ΕΠΕΙΔΗ, το Άρθρο 146 του Συντάγματος προβλέπει ότι το Ανώτατο Συνταγματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86)

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9.1 Εκλογικό σώμα (σελ. 77) Εκλογικό σώμα: οι πολίτες που έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ο λαός που έχει την εξουσία ταυτίζεται με το εκλογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη θέσπιση μηχανισμού της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 14ης Απριλίου σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 14ης Απριλίου σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36) EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 14ης Απριλίου 2011 σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 16 Μαρτίου 2011 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν αντί του ΚΡΑΤΟΥΣ, όπου οι ενέργειες αυτές αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 54 παράγραφοι 2 και 3,

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 54 παράγραφοι 2 και 3, Οδηγία 73/240/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1973 περί καταργήσεως των περιορισμών στο δικαίωμα εγκαταστάσεως στον τομέα της πρωτασφαλίσεως εκτός από την ασφάλιση ζωής Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 228

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α A ιχοτόµηση του χαρτονοµίσµατος: Πρωτότυπο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

16η ιδακτική Ενότητα Η ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

16η ιδακτική Ενότητα Η ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 16η ιδακτική Ενότητα Η ΚΟΙΝΟΒΟΥΕΥΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Άρθρο 51, 3 του υντάγµατος: Οι βουλευτές εκλέγονται µε άµεση, καθολική και µυστική ψηφοφορία από τους πολίτες που έχουν εκλογικό δικαίωµα, όπως ο νόµος ορίζει.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακή Εργασία. Τριάντου Θεοδώρα. Το Σύνταγμα υπό Τυπική Έννοια «ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΥΠΟ ΤΥΠΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ»

Προπτυχιακή Εργασία. Τριάντου Θεοδώρα. Το Σύνταγμα υπό Τυπική Έννοια «ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΥΠΟ ΤΥΠΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ» Προπτυχιακή Εργασία Τριάντου Θεοδώρα Το Σύνταγμα υπό Τυπική Έννοια «ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΥΠΟ ΤΥΠΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ» Τριάντου Θεοδώρα Α.Μ:1340200400450 Μάθημα:Συνταγματικό Δίκαιο εργασία α εξαμήνου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη

10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΓΕΩΠΟΝΩΝ Αθήνα 29/6/2012 ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ Αρ. Πρωτ.: 801 (ΠΕΓΔΥ) ΠΡΟΣ: 1. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Ταχ. Δ/νση: Διδότου 26 & Τροφίμων 10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη Τηλ & Fax: 210-3614580

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

8η ιδακτική Ενότητα ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕ ΡΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

8η ιδακτική Ενότητα ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕ ΡΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 8η ιδακτική Ενότητα ΚΟΙΝΟΒΟΥΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕ ΡΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εργασία για το σπίτι 1. Γιατί σε µια κοινοβουλευτική δηµοκρατία σχετικοποιείται η διάκριση µεταξύ νοµοθετικής και εκτελεστικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7 η : Αρχές της ψήφου και της ψηφοφορίας Το εκλογικό σύστημα Η αρχή του πολυκομματισμού

Ενότητα 7 η : Αρχές της ψήφου και της ψηφοφορίας Το εκλογικό σύστημα Η αρχή του πολυκομματισμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Αρχές της ψήφου και της ψηφοφορίας Το εκλογικό σύστημα Η αρχή του πολυκομματισμού Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθ. Συνταγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Το γερμανικό Σύνταγμα είναι πράγματι αυτό που λέει η ονομασία του, Grundgesetzt, δηλαδή ο βασικός θεμελιώδης νόμος, το θεμέλιο όλης της έννομης

Το γερμανικό Σύνταγμα είναι πράγματι αυτό που λέει η ονομασία του, Grundgesetzt, δηλαδή ο βασικός θεμελιώδης νόμος, το θεμέλιο όλης της έννομης Το γερμανικό Σύνταγμα είναι πράγματι αυτό που λέει η ονομασία του, Grundgesetzt, δηλαδή ο βασικός θεμελιώδης νόμος, το θεμέλιο όλης της έννομης τάξης. Γι αυτό το λόγο καθίσταται επιτακτικός ο έλεγχος της

Διαβάστε περισσότερα

πληρεξουσίων του συντακτικού σώματος, που επρόκειτο να συγκροτηθεί και, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «...καλούνται εις την συνέλευσιν πληρεξούσιοι ου

πληρεξουσίων του συντακτικού σώματος, που επρόκειτο να συγκροτηθεί και, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «...καλούνται εις την συνέλευσιν πληρεξούσιοι ου Εισήγηση του Υπουργού Εσωτερικών Καθηγητή κ. Προκόπη Παυλόπουλου στην Κυβερνητική Επιτροπή για το σχέδιο νόμου «Άσκηση του εκλογικού δικαιώματος κατά τις γενικές βουλευτικές εκλογές από τους Έλληνες εκλογείς

Διαβάστε περισσότερα