Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος"

Transcript

1 Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος

2 Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία, έφερε επανάσταση στη θεραπεία της ΡΑ Παρά τη σημαντική αυτή πρόοδο, τα παραδοσιακά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα (DMARDs) εξακολουθούν να αποτελούν βασικό μέρος της θεραπείας Η μεθοτρεξάτη (ΜΤΧ) αποτελεί το συχνότερα χορηγούμενο DMARD Εναλλακτικά DMARDs έχουν επίσης σημαντικό ρόλο, με κυριότερη τη λεφλουνομίδη (LEF)

3 Τρόποι Χρήσης των DMARDs στη Θεραπεία της ΡΑ 1 DMARD ± Κορτικοειδή (συνήθης αρχική θεραπεία ΡΑ) Συνδυασμοί 2 ή 3 DMARDs ± Κορτικοειδή Πχ: - MTX + Κυκλοσπορίνη- Α (TugwellP, et al, N Engl J Med 1995;333:137-41) - ΜΤΧ + Λεφλουνομίδη - ΜΤΧ + ΣΣΖ + Υδροξυχλωροκίνη (ή επιμέρους συνδυασμοί τους) (O Dell JR, et al, Arthrins Rheum 2002;46(5): ) Συνδυασμοί DMARDs με Βιολογικά ± Κορτικοειδή

4 Mονοθεραπεία ή Συνδυασμοί DMARDs; Σε ασθενείς που δεν έχουν ξαναπάρει DMARDs: οι συνδυασμοί δεν υπερτερούν της μονοθεραπείας και συνοδεύονται από αύξηση της διακοπής θεραπείας λόγω τοξικότητας Σε ασθενείς με ανεπαρκή ανταπόκριση σε 1 DMARD: τα συμπεράσματα είναι ασαφή. Αν και σε αρκετές μελέτες παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά ανταπόκρισης, έχουν συνήθως μεγαλύτερα ποσοστά διακοπής λόγω τοξικότητας Katchamart W, et al, Ann Rheum Dis 2009;68:

5 1 η φάση 2 η φάση EULAR recommenda^ons on rheumatoid arthri^s management 3 η φάση Smolen J S et al. Ann Rheum Dis 2010;69:964-75

6 Οδηγίες EULAR 2010 για τη θεραπεία της ΡΑ Ρόλος των συνθετικών DMARDs 1 η φάση: ΜΤΧ ή, επί αντενδείξεων, άλλο DMARD 2 η φάση: Επί παρουσίας δυσμενών προγνωστικών παραγόντων, προσθήκη 1 ου βιολογικού Επί απουσίας δυσμενών προγνωστικών παραγόντων, μονοθεραπεία με άλλο DMARD ή τελικά συνδυασμός DMARDs. Επί αποτυχίας προσθήκη 1 ου βιολογικού 3 η φάση: Αλλαγή βιολογικού Επί αποτυχίας ενός σχήματος, μετάβαση στην επόμενη φάση. Σε όλες τις φάσεις: ± κορτικοειδή Smolen J S et al. Ann Rheum Dis 2010;69:964-75

7 ΡΑ: Δυσμενείς Προγνωστικοί Παράγοντες 1. Παρουσία αυτοαντισωμάτων (RF και/ή αντί- CCP) 2. Υψηλή ενεργότητα νόσου, όπως μετράται με Σύνθετους δείκτες ενεργότητας (DAS, DAS28, SDAI, CDAI) Διογκωμένες αρθρώσεις Εργαστηριακούς δείκτες οξείας φάσης (ΤΚΕ, CRP) 3. Πρώιμη εμφάνιση διαβρώσεων Smolen JS, et al, Ann Rheum Dis 2010;69:964 75

8 Θεραπευτικοί Στόχοι στη ΡΑ Πρωταρχικός στόχος Προσαρμόστε τη τη θεραπεία σύμφωνα με την με την ενεργότητα της της νόσου νόσου Προσαρμόστε τη θεραπεία σύμφωνα με την ενεργότητα της νόσου Ενεργός ΡΑ Αξιολογήστε την ενεργότητα της νόσου κάθε 1-3 μήνες Ύφεση* Αξιολογήστε την ενεργότητα της νόσου κάθε 3-6 μήνες Διατήρηση ύφεσης Εναλλακτικός στόχος Χαμηλή ενεργότητα νόσου Διατήρηση χαμηλής ενεργότητας νόσου * Ύφεση: απουσία σημείων και συμπτωμάτων σημαντικής φλεγμονώδους διεργασίας Smolen JS, et al, Ann Rheum Dis 2010;69:631 7

9 Ρόλος των Κορτικοειδών στη ΡΑ Μικρές δόσεις κορτικοειδών ( 10mg/ημ.) Μειώνουν τη φλεγμονή των αρθρώσεων Μειώνουν τη χρήση ΜΣΑΦ και αναλγητικών Μειώνουν τις οστικές βλάβες

10 Ποια είναι η βέλτιστη δόση Μεθοτρεξάτης; Αρχική δόση ΜΤΧ 10-15mg/εβδ. peros, με αύξηση κατά 5mg κάθε 2-4 εβδ. μέχρι τα 20-30mg/εβδ., ανάλογα με την αποτελεσματικότητα και την ανοχή. Αλλαγή σε παρεντερική χορήγηση επί ανεπαρκούς αποτελέσματος ή δυσανεξίας. Ann Rheum Dis 2009;68: Στην Ελλάδα συνήθως χρησιμοποιούνται μικρότερες από τις ανώτερες συνιστώμενες δόσεις.

11 Σύγκριση ΜΤΧ με άλλα DMARDs (Μεταανάλυση) ΜΤΧ αποτελεσματικότερη από τα άλλα DMARDs (ως σύνολο) ΜΤΧ: αποτελεσματικότερη από Κυκλοσπορίνη- Α, Υδροξυχλωροκίνη, Αζαθειοπρίνη, Αουρανοφίνη, Τετρακυκλίνες ΜΤΧ: παρόμοια αποτελεσματικότητα με Λεφλουνομίδη, Σουλφασαλαζίνη, ΕΜ Χρυσό C Gaujoux- Viala, et al, Ann Rheum Dis 2010;69:1004 9

12 Σύγκριση μονοθεραπείας με ΜΤΧ ή Λεφλουνομίδη 11 μελέτες και 2 μετααναλύσεις δείχνουν παρόμοια αποτελεσματικότητα της μονοθεραπείας με ΜΤΧ ή LEF για τουλάχιστο 2 έτη παρακολούθησης: σε κλινικούς δείκτες: (ACR , διογκωμένες αρθρώσεις, ΤΚΕ, HAQ) και στην ακτινολογική έκβαση Osiri M, et al, Cochrane Database Syst Rev 2002:CD Gaujoux- Viala C, et al, Ann Rheum Dis 2010;69: Gaujoux- Viala C, et al, Ann Rheum Dis 2010;69:Suppl 3:684 Fedorenko E, et al, Ann Rheum Dis 2010;69:Suppl 3:214 Kellner H, et al, Clin Rheumatol 2010; 29:913-20

13 Η αποτελεσματικότητα των Αντί- TNF παραγόντων είναι μεγαλύτερη όταν συνδυάζονται με ΜΤΧ ü Στην κλινική ανταπόκριση ü Στη λειτουργική ικανότητα ü Στην εξέλιξη των αρθρικών βλαβών Πχ: Etanercept, µελέτη TEMPO Total Sharp Score

14 Συνδυασμοί αντί- TNF με ΜΤΧ ή με Λεφλουνομίδη: παρόμοια αποτελεσματικότητα v RABBIT (Γερμανικό μητρώο βιολογικών θεραπειών): 1769 ασθενείς ΡΑ (ΜΤΧ+aTNF vs LEF+aTNF): παρόμοια αποτελεσματικότητα (DAS28, HAQ) στους 6, 12 και 24 μήνες (οι ασθενείς με LEF είχαν αρχικά βαρύτερη νόσο) Strangfeld A, et al, AnnRheumDis 2009;68: v SCQM (Swiss Clinical Quality Management Database): 1218 ασθενείς ΡΑ (ΜΤΧ+aTNF vs LEF+aTNF vs άλλο DMARD+aTNF): χωρίς διαφορά αποτελεσματικότητας σε DAS28, HAQ, ακτινολογική έκβαση Finckh A, et al, AnnRheumDis 2009;68:33-9 v Προοπτική μελέτη: σε 120 ασθενείς ΡΑ με αποτυχία ΜΤΧ ή LEF, προστέθηκαν atnf παράγοντες: χωρίς διαφορά αποτελεσματικότητας σε DAS28, ACR20, ACR50, ACR70 De Stefano R, et al, Clin Rheum 2010;29:517-24

15 Σύγκριση επιβίωσης θεραπείας 1 ου atnf σε συνδυασμό με ΜΤΧ ή Λεφλουνομίδη ή άλλα DMARDs BSRBR (Βρετανικό μητρώο βιολογικών θεραπειών): Προοπτική μελέτη παρατήρησης ασθενών ΡΑ που άρχισαν τον 1 ο atnf παράγοντα ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σε σχέση με τη συγχορήγηση ΜΤΧ, μεγαλύτερη πιθανότητα διακοπής του 1 ου atnf αν γινόταν συγχορήγηση LEF ή SSZ (με εξαίρεση SSZ+ETN), ή αν δεν χορηγείτο DMARD μικρότερη πιθανότητα διακοπής του 1 ου atnf αν γινόταν συγχορήγηση συνδυασμού DMARDs (MTX+SSZ, MTX+HCQ, MTX+SSZ+HCQ) Η διαφορές οφείλονταν σε διακοπή λόγω αναποτελεσματικότητας και λόγω παρενεργειών Soliman MM, et al, Ann Rheum Dis 2011; /ard

16 Συνδυασμός Rituximab με ΜΤΧ ή με Λεφλουνομίδη: παρόμοια αποτελεσματικότητα v CERRERA Collaboranon (δεδομένα 10 Ευρωπαϊκών μητρώων βιολογικών): 1901 ασθενείς ΡΑ (1026 ΜΤΧ+RTX / 146 LEF+RTX / 429 RTX μόνο): καλύτερη αποτελεσματικότητα (κατά EULAR) στους 6 και 12 μήνες με LEF+RTX (μπορεί να ευνοήθηκε από τη μικρή μέση δόση ΜΤΧ=14,4mg/w, ή από τo μικρότερο αριθμό προηγηθέντων βιολογικών στην ομάδα της LEF: 1,1±1,1/0,8±1,1/1,2±1,2 αντίστοιχα) Gabay C, et al, ACR meenng 2010, Abstract #1802 v Αναδρομική μελέτη 77 ασθενών ΡΑ: (45 ΜΤΧ+RTX / 32 LEF+RTX) χωρίς διαφορά αποτελεσματικότητας σε DAS28, ύφεση, ανταπόκριση κατά EULAR στους 6 μήνες Narvaez J C, et al, ACR meenng 2010, Abstract #1796 v Αναδρομική σειρά 10 ασθενών: μακροχρόνια ΡΑ- μεγάλη ενεργότητα: LEF+RTX: 70% καλή ή μέτρια ανταπόκριση κατά EULAR στους 6 μήνες Henes JC, et al, Rheumatol Int 2010;30:709-12

17 Συνδυασμός ΜΤΧ με Λεφλουνομίδη Αποτελεσματικότητα Ο συνδυασμός MTX- LEF αυξάνει την αποτελεσματικότητα σε σχέση με τις μονοθεραπείες με ΜΤΧ ή LEF 1,2,3,4 Τοξικότητα Αμφιλεγόμενη η αύξηση τοξικότητας του συνδυασμού: Αρκετές μελέτες και 1 μετανάλυση δεν δείχνουν αύξηση τοξικότητας 1,5 Το μητρώο CORRONA 6 έδειξε 2x- 5x αύξηση ηπατοτοξικότητας του συνδυασμού, ανάλογα με τη δόση της ΜΤΧ Kremer JM, et al, J Rheumatol 2004;31: Osiri M, et al, Cochrane Database Syst Rev 2002:CD Kremer JM, et al, Ann Intern Med 2002;137: Amit M, et al, J Rheumatol 2006;9(Suppl 1):A Kremer JM, et al, J Rheumatol 2004;31: Bird P, et al, ACR meenng 2010; abstract #319 (SMILE) 6. Curns JR, et al, Ann Rheum Dis, 2010;69:43-7 (CORRONA)

18 ΜΤΧ vs Λεφλουνομίδη: Τοξικότητα- Ανοχή Παρόμοια είδη παρενεργειών: ηπατικές, γαστρεντερικές, αλωπεκία, λοιμώξεις, τερατογένεση Συχνότητα παρενεργειών: αντικρουόμενα δεδομένα: ορισμένες μελέτες δείχνουν συχνότερες παρενέργειες της LEF, ενώ άλλες όχι μείωση τοξικότητας της LEF όταν δεν χορηγείται δόση φόρτισης Μερικές δείχνουν συχνότερη διακοπή των atnf σε συγχορήγηση με LEF 1,2, ενώ άλλες όχι 3 1. Strangfeld A, et al, AnnRheumDis 2009;68: (RABBIT) 2. Soliman MM, et al, Ann Rheum Dis 2011; /ard (BSRBR) 3. Finckh A, et al, AnnRheumDis 2009;68:33-9 (SCQM)

19 Λεφλουνομίδη: Τοξικότητα- Ανοχή FDA, AERS database- DILIN (Drug Induced Liver Injury Network) : Σε 49 περιπτώσεις σοβαρής ηπατοτοξικότητας από LEF: 27 ηπατική ανεπάρκεια, 88% συγχορήγηση με ηπατοτοξικά φάρμακα, 24% προηγούμενη λοίμωξη από ιούς ηπατίτιδας Οδηγίες παρακολούθησης: Έλεγχος ιών ηπατίτιδας πριν την έναρξη, Προσοχή στη συγχορήγηση ηπατοτοξικών φαρμάκων, Τακτική μέτρηση τρανσαμινασών, Gibert JL, et al, ACR meenng 2010, abstract #75 Αντισύλληψη! (ο ενεργός μεταβολίτης παραμένει για 2 έτη) Επί σοβαρής παρενέργειας, έκπλυση λεφλουνομίδης με Χολεστυραμίνη: Sach Vasosan P 8gr x3 για 11μέρες, ή Ενεργό άνθρακα σε σκόνη 50gr x4 για 11 μέρες

20 Συμπεράσματα Την εποχή των βιολογικών, τα συνθετικά DMARDs συνεχίζουν να αποτελούν κύριο μέρος της θεραπείας της ΡΑ Σε όλες τις μεγάλες κλινικές μελέτες, ο συνδυασμός ΜΤΧ με βιολογικά αποδείχθηκε αποτελεσματικότερος από τις αντίστοιχες μονοθεραπείες Η Λεφλουνομίδη έχει παρόμοια αποτελεσματικότητα με τη ΜΤΧ ως μονοθεραπεία και αποτελεί πολύ καλή εναλλακτική λύση επί αντενδείξεων ή δυσανεξίας στη ΜΤΧ Η Λεφλουνομίδη σε συνδυασμό με atnf παράγοντες ή Rituximab έχει παρόμοια αποτελεσματικότητα με τους αντίστοιχους συνδυασμούς της ΜΤΧ

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με ιδιαιτερότητες στον τρόπο ζωής Άνδρας, 30 ετών, μουσικός Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 8, SJC= 7 ΤΚΕ: 51mm/1h CRP: 8,1 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

Τι άλλαξε στη εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας την τελευταία 10ετία με την εισαγωγή των βιολογικών παραγόντων

Τι άλλαξε στη εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας την τελευταία 10ετία με την εισαγωγή των βιολογικών παραγόντων Τι άλλαξε στη εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας την τελευταία 10ετία με την εισαγωγή των βιολογικών παραγόντων Αλέξιος Ηλιόπουλος Ρευματολογικό Τμήμα ΝΙΜΤΣ Λευκάδα, 24/7/12 Τι άλλαξε στη εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος 2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Γυναίκα, 32 ετών, πωλήτρια Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 10, SJC= 8 ΤΚΕ: 54mm/1h CRP: 7,9 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχεία Βιολογικών Θεραπειών Αποτελεσματικότητα και Διατήρηση της θεραπείας

Αρχεία Βιολογικών Θεραπειών Αποτελεσματικότητα και Διατήρηση της θεραπείας Αρχεία Βιολογικών Θεραπειών Αποτελεσματικότητα και Διατήρηση της θεραπείας Δρ.ΕΥΘ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΧΙΠΛΟΙΑΡΧΟΣ (ΥΙ )-ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΓΕΕΘΑ / ΔΥΓ 1 Γενικά Συνήθως, οι κλινικές δοκιμές των βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

«Ασθενής με πρώιμη ΡΑ» Μαρία Ευσταθίου

«Ασθενής με πρώιμη ΡΑ» Μαρία Ευσταθίου «Ασθενής με πρώιμη ΡΑ» Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με πρώιμη ΡΑ Γυναίκα, 48 ετών, δασκάλα Από τριμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα Περιστασιακή χρήση ΜΣΑΦ Μητέρα με ιστορικό ΡΑ TJC= 18, SJC= 16 ΤΚΕ: 87mm/1h

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικοί αλγόριθμοι: ερευνητικό ή/και κλινικό εργαλείο στην απόφαση για την έναρξη των βιολογικών θεραπειών;

Θεραπευτικοί αλγόριθμοι: ερευνητικό ή/και κλινικό εργαλείο στην απόφαση για την έναρξη των βιολογικών θεραπειών; Θεραπευτικοί αλγόριθμοι: ερευνητικό ή/και κλινικό εργαλείο στην απόφαση για την έναρξη των βιολογικών θεραπειών; ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΠΑΝ/ΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Π.Γ.Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ «Rheuma» ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΜΣΑΦ Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο Περιστατικό: Ασθενής με προβλήματα λειτουργικότητας

4 Ο Περιστατικό: Ασθενής με προβλήματα λειτουργικότητας 4 Ο Περιστατικό: Ασθενής με προβλήματα λειτουργικότητας Ασθενής με προβλήματα λειτουργικότητας Άνδρας, 60 ετών, συνταξιούχος εργάτης Από μηνός: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 22, SJC= 19 ΤΚΕ: 110 mm/1h

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα;

Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα; Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα;. ώ ς ί ά π ί ώ MSc ί ά ί ς ής ής ής.. ί ς «Ά ς ύ ς» ό π ί ς Έλεγχος συµπτωµάτων της νόσου -πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεραπευτική στρατηγική ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Σύγχρονη θεραπευτική στρατηγική ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα Στρογγυλό Τραπέζι Ρευματολογία Σύγχρονη θεραπευτική στρατηγική ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα Δημήτριος Βασιλόπουλος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Β Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ: ΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ Εισαγωγή ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΠΑΝ/ΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Π.Γ.Ν.

ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ: ΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ Εισαγωγή ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΠΑΝ/ΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Π.Γ.Ν. ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ: ΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ Εισαγωγή ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΠΑΝ/ΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Π.Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Για αυτή την παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας Κυριακή Μποκή Λευκάδα 23-6-2012 Κύριες κλινικές εκδηλώσεις της Ψωριασικής Αρθρίτιδας, σύμφωνα με την ομάδα GRAPPA 94% % 53% 46%

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ DMARDs ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Πανταζή Λαμπρινή Επιστημονικός συνεργάτης Ρευματολογικής Μονάδας-Σισμανόγλειο Νοσοκομείο

ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ DMARDs ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Πανταζή Λαμπρινή Επιστημονικός συνεργάτης Ρευματολογικής Μονάδας-Σισμανόγλειο Νοσοκομείο ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ DMARDs ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Πανταζή Λαμπρινή Επιστημονικός συνεργάτης Ρευματολογικής Μονάδας-Σισμανόγλειο Νοσοκομείο DMARD: τροποποιητικά της νόσου φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία φλεγμονωδών

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα: ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση

Ρευματοειδής αρθρίτιδα: ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση Ρευματοειδής αρθρίτιδα: ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση Θάνος Κουτρούμπας Ρευματολόγος, Βόλος at_kout@yahoo.com Τιμητική αμοιβή και έξοδα διαμονής και μετακίνησης: Roche Τιμητικές αμοιβές για ομιλίες-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΑ DMARDs ΨΩΡΙΑΣΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 37 χρ. άνδρας προσέρχεται με : Ψωρίαση ερυθροδερμική στο 85% επιφάνειας σώματος+ προσβολή ονύχων Αρθραλγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΡΕΘΥΜΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμός κορτικοστεροειδών στην κροταφική αρτηρίιτιδα Είναι εφικτός?

Περιορισμός κορτικοστεροειδών στην κροταφική αρτηρίιτιδα Είναι εφικτός? Περιορισμός κορτικοστεροειδών στην κροταφική αρτηρίιτιδα Είναι εφικτός? Τσαλαπάκη Χριστίνα Ρευματολόγος Συνεργάτης Β Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής Μονάδα Ρευματολογίας Κλινικής Ανοσολογίας ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΜΥ: Καλοκαιρινό Επιστημονικό Συμπόσιο Αίθουσα 2 Κόκκινη ομάδα

ΕΠΕΜΥ: Καλοκαιρινό Επιστημονικό Συμπόσιο Αίθουσα 2 Κόκκινη ομάδα ΕΠΕΜΥ: Καλοκαιρινό Επιστημονικό Συμπόσιο 2012 2 ο Breakfast workshop: «Εξατομίκευση των θεραπευτικών επιλογών με τα βιολογικά φάρμακα» Αίθουσα 2 Κόκκινη ομάδα Λευκάδα, 21-24 Ιουνίου 2012 «Εξατομίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία Γενικός ιατρός,επιμελήτρια β Ε.Σ.Υ. Β.Π.Π. Κλινική Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι το συχνότερο νόσημα

Διαβάστε περισσότερα

Σα DMARDs ςτθν εποχι των βιολογικϊν κεραπειϊν:

Σα DMARDs ςτθν εποχι των βιολογικϊν κεραπειϊν: Σα DMARDs ςτθν εποχι των βιολογικϊν κεραπειϊν: Σο παράδειγμα τθσ λεφλουνομίδθσ Κωνςταντίνοσ Γεωργανάσ Ρευματολόγοσ Ρευματοειδισ Αρκρίτιδα Άγνωςτθσ αιτιολογίασ Χρόνια φλεγμονϊδθσ νόςοσ των αρκρϊςεων που

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων

Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Διαφορές στη θεραπευτική στρατηγική μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων Α Δ ΓΑΡΥΦΑΛΛΟΣ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Οι εμπλεκόμενες ειδικότητες Ρευματολογία Δερματολογία Αυτοάνοσα νοσήματα Γαστρεντερολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13

Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13 Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13 Αντιρευματικά Φάρμακα TCZ Ανταγωνιστές IL1 ΣΤΑΜΑΤΗΣ- ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΣΗΣ Επικ. Καθηγητής Ρευματολογικό Τμήμα Ιατρική Σχολή Παν/μίου Πατρών Tocilizumab

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Πρωτόκολλα συνταγογράφησης: από τη θεωρία στην πράξη» Παναγιώτης Τρόντζας Ρευματολόγος Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας (ΕΡΕ)

«Πρωτόκολλα συνταγογράφησης: από τη θεωρία στην πράξη» Παναγιώτης Τρόντζας Ρευματολόγος Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας (ΕΡΕ) Pharma and Health Conference «Καινοτομία στην Υγεία - Αξιολόγηση της Ιατρικής Τεχνολογίας» Πέμπτη 4 Ιουλίου 2013 Divani Apollon Palace στο Καβούρι «Πρωτόκολλα συνταγογράφησης: από τη θεωρία στην πράξη»

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα Συχνότητα παρουσίας αυτοαντισωμάτων 1. Έχει σχέση με το ίδιο το φάρμακο 2. Την οδό χορήγησης 3. Την συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικοί Παράγοντες. Ασφάλεια

Βιολογικοί Παράγοντες. Ασφάλεια Βιολογικοί Παράγοντες Μαθήματα από το παρελθόν και μελλοντικές προσδοκίες Ασφάλεια Λουκία Α. Κουτσογεωργοπούλου Ρευματολόγος Επιμελήτρια Β Κλινική Παθολογικής Φυσιολογίας Σύγκρουση συμφερόντων Conflict

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυχίες εναλλαγές κενά

Αποτυχίες εναλλαγές κενά Συνεδρία βιολογικών θεραπειών «Μαθήματα από το παρελθόν και μελλοντικές προσδοκίες» Αποτυχίες εναλλαγές κενά Αμαλία Ραπτοπούλου Ρευματολόγος, Βέροια Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Καμία αμοιβή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΟ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ. Δημήτρης Ζησόπουλος Στρατιωτικός Ιατρός Ρευματολόγος

ΑΜΕΣΟ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ. Δημήτρης Ζησόπουλος Στρατιωτικός Ιατρός Ρευματολόγος ΑΜΕΣΟ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Δημήτρης Ζησόπουλος Στρατιωτικός Ιατρός Ρευματολόγος Το Πρόβλημα Αυξημένες δαπάνες στο χώρο της υγείας Ανάγκη αποδοτικής χρήσης και διαχείρισης πόρων (περιορισμένοι)

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως γίνεται η διάγνωση; Οι γιατροί

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA)

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) HCQI OA 1: Όταν διαγιγνώσκεται συµπτωµατική οστεοαρθρίτιδα σε έναν ασθενή, θα πρέπει να αξιολογείται ο πόνος, η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων

Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων από τους anti TNF παράγοντες ρ. Γκίκας Κατσιφής Επιμελητής Ρευματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Υπεύθυνος Ιατρικής Eκπαίδευσης και Έρευνας Η πλειοτρόπος δράση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα βιολογικών παραγόντων. Γιάννης Πάκας Ρευματολόγος

Αποτελεσματικότητα βιολογικών παραγόντων. Γιάννης Πάκας Ρευματολόγος Αποτελεσματικότητα βιολογικών παραγόντων Γιάννης Πάκας Ρευματολόγος Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση ΡΑ: παθολογοφυσιολογικές αλληλεξαρτήσεις Smolen J, Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοτρεξάτη: Νέα μορφή, νέα δεδομένα, βελτιστοποίηση της θεραπείας. Αλέξιος Ηλιόπουλος Ρευματολογικό Τμήμα ΝΙΜΤΣ

Μεθοτρεξάτη: Νέα μορφή, νέα δεδομένα, βελτιστοποίηση της θεραπείας. Αλέξιος Ηλιόπουλος Ρευματολογικό Τμήμα ΝΙΜΤΣ Μεθοτρεξάτη: Νέα μορφή, νέα δεδομένα, βελτιστοποίηση της θεραπείας Αλέξιος Ηλιόπουλος Ρευματολογικό Τμήμα ΝΙΜΤΣ Πήλιο, 20 Οκτωβρίου 2012 Μεθοτρεξάτη (MTX): Νέα μορφή, νέα δεδομένα, βελτιστοποίηση της θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιος Ρούσσος. Επιστημονικός συνεργάτης Α Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»

Αναστάσιος Ρούσσος. Επιστημονικός συνεργάτης Α Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ-ΤΝ ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗ ΣΥΡΙΓΓΟΠΟΙΟΥ Ν CROHN ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Αναστάσιος Ρούσσος Επιστημονικός συνεργάτης Α Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ CROHN ΣΥΡΙΓΓΙΟ Τα συρίγγια είναι συχνή εκδήλωση της ν.crohn (17%-

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP Aσθενείς με ήπια συμπτώματα που δεν δημιουργούν πρόβλημα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν

Διαβάστε περισσότερα

ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα

ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα Μ. Σιωνίδου, Δ. Λάτσιος, Δ. Σπυράτος, Θ. Κοντακιώτης, Λ. Σιχλετίδης Πνευμονολογική κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Γυναίκα 35 ετών Πυρετός (38,5 ο C) με αιμόφυρτα

Διαβάστε περισσότερα

1) ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ.ΜΤΧ+ «Βιολογικοί»(οφέλη) vs ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ με. 2) ΑΝΟΣΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑ «Βιολογικών»-οφέλη συγχορήγησης

1) ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ.ΜΤΧ+ «Βιολογικοί»(οφέλη) vs ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ με. 2) ΑΝΟΣΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑ «Βιολογικών»-οφέλη συγχορήγησης 1) ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ.ΜΤΧ+ «Βιολογικοί»(οφέλη) vs ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ με «Βιολογικούς» 2) ΑΝΟΣΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑ «Βιολογικών»-οφέλη συγχορήγησης με ΜΤΧ Ανδρέας Γ. Μπούνας ΜΤΧ Weinblatt et al 1984 Weinblatt ME, Coblyn JS, Fox

Διαβάστε περισσότερα

DMARDs. Tί συστήνουν οι κατευθυντήριες οδηγίες; Χρήστος Γκαμαλούτσος Ρευματολόγος

DMARDs. Tί συστήνουν οι κατευθυντήριες οδηγίες; Χρήστος Γκαμαλούτσος Ρευματολόγος DMARDs Tί συστήνουν οι κατευθυντήριες οδηγίες; Χρήστος Γκαμαλούτσος Ρευματολόγος Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Η Νέα Θεραπευτική Προσέγγιση στην Αντιμετώπιση της Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας

Tocilizumab: Η Νέα Θεραπευτική Προσέγγιση στην Αντιμετώπιση της Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Aνασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,21(2):102-117 Tocilizumab: Η Νέα Θεραπευτική Προσέγγιση στην Αντιμετώπιση της Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Β. ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, MD 1 Σ. ΤΖΙΜΑ, PhD 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ιντερλευκίνη-6

Διαβάστε περισσότερα

Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn

Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn Κατηγορία και δοσολογία στην επαγωγή και διατήρηση της ύφεσης Σταυρούλα Β. Κοιλάκου Γαστρεντερολόγος Η χρήση των αμινοσαλικυλικών ως θεραπεία επίτευξης της ύφεσης στην νόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη Πορταριά Βόλου ΕΔΑΕ, Ιαν, 2012 Αποτελεσματικότητα Βιολογικών Παραγόντων: μετά από 20 μέρες Μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας: Τι είναι τα Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας (ΘΠΣ) Ως ΘΠΣ θεσπίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος. Πάσχω από Ρευματοειδή Αθρίτιδα; Ποιο από τα ακόλουθα κοινά συμπτώματα της ΡΑ έχετε; 3 ή περισσότερες επώδυνες αρθρώσεις ταυτόχρονα, συνήθως και στις δυο μεριές του σώματος; Πρωινή δυσκαμψία που διαρκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB Γυναίκα ετών 52 με ΡΑ από 20ετίας Θεραπεία με DMARDS έως το 2004 2005-2006 θεραπεία με ANAKINRA 2007-2008 θεραπεία με ETANERCEPT 2009-2010 θεραπεία με ADALIMUMAB

Διαβάστε περισσότερα

The Efficacy of Rituximab Vs Cyclophosphamide for Treatment of Renal Disease in ANCA- Associated Vasculitis: The RAVE Trial

The Efficacy of Rituximab Vs Cyclophosphamide for Treatment of Renal Disease in ANCA- Associated Vasculitis: The RAVE Trial Αποστάγματα από το ACR και το EULAR: «Επιλογές από τα σημαντικότερα θέματα που παρουσιάσθηκαν στα Συνέδρια του ACR και της EULAR το 2012» The Efficacy of Rituximab Vs Cyclophosphamide for Treatment of

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Δρ. Γκίκας Καηζιθής Διεσθσνηής Ρεσμαηολογικής Κλινικής Νασηικού Νοζοκομείοσ Αθηνών Τπεύθσνος Ιαηρικής Eκπαίδεσζης

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Δρ. Γκίκας Καηζιθής Διεσθσνηής Ρεσμαηολογικής Κλινικής Νασηικού Νοζοκομείοσ Αθηνών Τπεύθσνος Ιαηρικής Eκπαίδεσζης ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Ρευματοειδής αρθρίτιδα Δρ. Γκίκας Καηζιθής Διεσθσνηής Ρεσμαηολογικής Κλινικής Νασηικού Νοζοκομείοσ Αθηνών Τπεύθσνος Ιαηρικής Eκπαίδεσζης Σεκμηριωμένη ανηιμεηώπιζη ηων μσοζκελεηικών παθήζεων,

Διαβάστε περισσότερα

Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ.

Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΙΦΝΕ Ιωάννινα 3-5 Ιουνίου 2016 Σύγκρουση συμφερόντων με χορηγούς εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή Μποκή Λάρνακα

Κυριακή Μποκή Λάρνακα Νεότερες εξελίξεις στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα Κυριακή Μποκή Λάρνακα 20-3-2011 Εξελίξεις ΡΑ Κατανοήσαµε καλύτερα την παθογένεια της ΡΑ Βιολογικοί παράγοντες Αντισώµατα Αναθεωρηµένα Κριτήρια Στρατηγική θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει το γρήγορο προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 7 Ιουνίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε για το θανατηφόρο κρούσμα κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας σε ασθενή που λάμβανε δακλιζουμάμπη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΛΤΠΣΕ ΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΑΝΑΓΚΕ ΣΘ ΡΕΤΜΑΣΟΕΙΔΘ ΑΡΘΡΙΣΙΔΑ- ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΤΡΩΠΑΙΚΑ REGISTRIES ΝΙΚΟΛΑΟ ΚΟΤΓΚΑ, ΡΕΤΜΑΣΟΛΟΓΟ ΠΑΓΝΘ

ΑΚΑΛΤΠΣΕ ΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΑΝΑΓΚΕ ΣΘ ΡΕΤΜΑΣΟΕΙΔΘ ΑΡΘΡΙΣΙΔΑ- ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΤΡΩΠΑΙΚΑ REGISTRIES ΝΙΚΟΛΑΟ ΚΟΤΓΚΑ, ΡΕΤΜΑΣΟΛΟΓΟ ΠΑΓΝΘ ΑΚΑΛΤΠΣΕ ΘΕΡΑΠΕΤΣΙΚΕ ΑΝΑΓΚΕ ΣΘ ΡΕΤΜΑΣΟΕΙΔΘ ΑΡΘΡΙΣΙΔΑ- ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΤΡΩΠΑΙΚΑ REGISTRIES ΝΙΚΟΛΑΟ ΚΟΤΓΚΑ, ΡΕΤΜΑΣΟΛΟΓΟ ΠΑΓΝΘ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ Αποτελεςματικότθτα Μονοκεραπεία και ςυγχοριγθςθ με DMARDS Επιβίωςθ των

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιβαρύνσεις που προκαλεί στον ασθενή η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα. Άννα Κανδύλη Ρευματολόγος

Οι επιβαρύνσεις που προκαλεί στον ασθενή η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα. Άννα Κανδύλη Ρευματολόγος Οι επιβαρύνσεις που προκαλεί στον ασθενή η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα Άννα Κανδύλη Ρευματολόγος ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ χρόνια, επώδυνη φλεγμονώδης νόσος των αρθρώσεων χαρακτηρίζεται από υμενίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Παπαγόρασ Ρευματολόγοσ Επιςτημονικό υμπόςιο ΕΠΕΜΤ Καλαμάτα, 23 Μαΐου 2015

Χ. Παπαγόρασ Ρευματολόγοσ Επιςτημονικό υμπόςιο ΕΠΕΜΤ Καλαμάτα, 23 Μαΐου 2015 Δεδομζνα υποδόριασ χορήγηςησ του Tocilizumab Χ. Παπαγόρασ Ρευματολόγοσ Επιςτημονικό υμπόςιο ΕΠΕΜΤ Καλαμάτα, 23 Μαΐου 2015 φγκρουςη ςυμφερόντων Σιμητική χορηγία από τη Roche Εκπαιδευτικζσ-ερευνητικζσ-ςυμβουλευτικζσ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Ποσοστά χειρουργικής θεραπείας στη ΝC 60% των ασθενών θα έχουν χειρουργηθεί στα 4 χρόνια Βασικά ερωτήματα μετά το

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές κινήσεις που κάνουν τη διαφορά!

Μικρές κινήσεις που κάνουν τη διαφορά! Μικρές κινήσεις που κάνουν τη διαφορά! Βελτιώνοντας τη ζωή µέσα από την πληροφόρηση. Με την επιστηµονική επιµέλεια των: εύτερη έκδοση 2010 Περιεχόµενα 4 5 6 9 10 13 15 17 21 25 27 Πρόγραµµα Βελτιώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

«Μονοθεραπεία με βιολογικό παράγοντα: μια θεραπευτική δυνατότητα» Δεδομένα μονοθεραπείας Tocilizumab. gp130

«Μονοθεραπεία με βιολογικό παράγοντα: μια θεραπευτική δυνατότητα» Δεδομένα μονοθεραπείας Tocilizumab. gp130 «Μονοθεραπεία με βιολογικό παράγοντα: μια θεραπευτική δυνατότητα» Δεδομένα μονοθεραπείας Tocilizumab 5º Πανελλήνιο Επιστημονικό Συμπόσιο ΕΠΕΜΥ Ρόδος, 28-04-2013 IL-6 IL-6 mil-6r sil-6r gp130 ΚΑΤΕΡΙΝΑ Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ετανερσέπτης στη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας: ανασκόπηση μελετών κόστους-αποτελεσματικότητας

Η χρήση της ετανερσέπτης στη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας: ανασκόπηση μελετών κόστους-αποτελεσματικότητας Á íá óêü ðç óç EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2006,17(3):227-245 Η χρήση της ετανερσέπτης στη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας: ανασκόπηση μελετών κόστους-αποτελεσματικότητας Ε. ΚΑΤΣΗ Α. ΚΑΡΟΚΗΣ Τμήμα Government

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Νοέμβριος 2012 Άντρας 54 ετών Αιτία προσέλευσης στο

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΟΣ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΟΣ 107 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΑΡΘΡΙΤΙΔΟΣ Σύγχρονες Απόψεις Μύρωνας Μαυρικάκης Καθηγητής Παθολογίας Παν/μίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ρευματοειδής Αρθρίτις (ΡΑ) είναι μία χρόνια φλεγμονώδης συμμετρική πολυαρθρίτις,

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών

Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών Παναγόπουλοσ Παναγιώτησ Ρευματολογικό κλινικό Ναυτικό Νοςοκομεύο Αθηνών Δείκτεσ ενεργότητασ ςτην ΑΣ Παρακολούθηςη ενεργότητασ Α και αποτελεςματικότητασ θεραπεύασ Assessment of SpondyloArthritis Society,

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές θεραπείες μαθήματα από το παρελθόν και μελλοντικές προσδοκίες αναμενόμενες θεραπείες

Βιολογικές θεραπείες μαθήματα από το παρελθόν και μελλοντικές προσδοκίες αναμενόμενες θεραπείες Βιολογικές θεραπείες μαθήματα από το παρελθόν και μελλοντικές προσδοκίες αναμενόμενες θεραπείες Π. Ε. Γεωργίου Ρευματολόγος Συντ. Δ/ντής Ρευματολογικού Τμήματος Γ.Ν.Πατρών Σύγκρουση συμφερόντων Conflict

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές θεραπείες

Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές θεραπείες ΕΠΕΜΥ - Επιστημονικό Ρευματολογικό Συμπόσιο Επικαιροποίηση των θεραπευτικών επιλογών στη ρευματολογία με προσαρμογές στην οικονομική κρίση ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ (XENIA PALACE) Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Το Stelara είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των ακόλουθων παθήσεων:

Το Stelara είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των ακόλουθων παθήσεων: EMA/636854/2016 EMEA/H/C/000958 Περίληψη EPAR για το κοινό ουστεκινουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο ο Οργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Παλιοί και νέοι anti TNF-a Βιολογικοί παράγοντες. Κώστας Σουφλέρης Γαστρεντερολόγος Επιμελητής Α Γαστρεντερολογική Κλινική Α.Ν.Θ.

Παλιοί και νέοι anti TNF-a Βιολογικοί παράγοντες. Κώστας Σουφλέρης Γαστρεντερολόγος Επιμελητής Α Γαστρεντερολογική Κλινική Α.Ν.Θ. Παλιοί και νέοι anti TNF-a Βιολογικοί παράγοντες Κώστας Σουφλέρης Γαστρεντερολόγος Επιμελητής Α Γαστρεντερολογική Κλινική Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο» Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων Abbvie MSD Takeda TNF-a κομβικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 10 Μαρτίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι η Ανεξάρτητη Ομάδα Παρακολούθησης Δεδομένων Ασφαλείας παρατήρησε σε τρεις κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ HCV σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο 170 εκατομμύρια (2-3% παγκ.

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα