Οι απόψεις των παιδιών για τις οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες: Μια έρευνα του Κέντρου Μελέτης της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι απόψεις των παιδιών για τις οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες: Μια έρευνα του Κέντρου Μελέτης της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας"

Transcript

1 1 Οι απόψεις των παιδιών για τις οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες: Μια έρευνα του Κέντρου Μελέτης της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας Από τον ρ Σπύρο Σπύρου* Το Κέντρο Μελέτης της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας, ένας µη-κυβερνητικός, µηκερδοσκοπικός οργανισµός που επικεντρώνει τις δραστηριότητες του στην έρευνα για την παιδική ηλικία, έχει πρόσφατα αποπερατώσει µια ποιοτική έρευνα στα Ελληνοκυπριακά δηµοτικά σχολεία µε θέµα: Οι αντιλήψεις, γνώσεις, και νοοτροπίες των παιδιών δηµοτικής εκπαίδευσης για τις γυναίκες, οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες. Η έρευνα αποτελείται από εις βάθους συνεντεύξεις και οµάδες επικέντρωσης µε παιδιά της 5 ης και 6 ης τάξης και υποστηρίχθηκε από το ικοινοτικό Πρόγραµµα Ανάπτυξης το οποίο επιχορηγείται από τις USAID και UNDP και εκτελείται από την UNOPS. Σ αυτό το άρθρο παρουσιάζονται µερικά, συγκεκριµένα παραδείγµατα για το πως τα παιδιά βλέπουν τις οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες. Η προσπάθεια που γίνεται είναι να δοθεί µια αίσθηση για το πως η ευρύτερη κοινωνία διαµορφώνει τις αντιλήψεις των παιδιών για αυτές τις γυναίκες και πως, την ίδια στιγµή, τα ίδια τα παιδιά δίνουν µορφή στις αντιλήψεις τους διαµέσου των καθηµερινών εµπειριών τους. Όταν ρωτήσαµε τα παιδιά να µας πουν τι έρχεται στο µυαλό τους όταν ακούν τις λέξεις «Σρι Λανκέζα» και «Φιλιππινέζα», η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών µας ανέφερε τις λέξεις «οικιακή βοηθός», το οποίο εισηγείται µια ξεκάθαρη ταύτιση µεταξύ των αντίστοιχων εθνικών κατηγοριών και του συγκεκριµένου επαγγέλµατος. Τα παιδιά επίσης χρησιµοποίησαν µια σειρά από άλλες συγγενικές λέξεις για να περιγράψουν τις γυναίκες από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες όπως «καθαρίστρια» και «babysitter». Ένα αγόρι ακόµη χρησιµοποίησε τον όρο «δούλα» και «κορόιδο» για να περιγράψει τις οικιακές βοηθούς από τις Φιλιππίνες επειδή, όπως ο ίδιος εξήγησε, ο κόσµος τις διατάζει συνέχεια, τις εκµεταλλεύεται και τις κοροϊδεύει. Άλλος ένας σηµαντικός χαρακτηρισµός που τα παιδιά υπέδειξαν µε ετοιµότητα ήταν το χρώµα. Έχουν περιγράψει τις οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες ως «µαύρες» σε αντίθεση µε το «δικό µας» άσπρο χρώµα. Στην πραγµατικότητα, µερικά παιδιά, στην προσπάθεια τους να καταλάβουν ποιες είναι οι Σρι Λανκέζες και οι Φιλιππινέζες, τις φαντάστηκαν ριζικά διαφορετικές από «εµάς». Για παράδειγµα, ένα αγόρι φαντάστηκε τις διατροφικές τους συνήθειες ως εξωτικές και παράξενες: «Τρών φίδια, έτσι φτωσιοί ανθρώποι, εν τρών φαγιά όπως τρώµε εµείς». Οµοίως, όταν σε µια οµάδα επικέντρωσης ένα άλλο αγόρι υπέδειξε ότι η οικιακή βοηθός από τις Φιλιππίνες που η οικογένεια του απασχολεί έχει έξι αδέλφια, ένα κορίτσι πρόσθεσε ότι «επειδή εν έχουν τίποτε να κάµουν γεννούν». Παρόλο που τα παιδιά αναγνώρισαν πολυάριθµες διαφορές µεταξύ «εµάς» και «αυτούς», µερικά από αυτά αναγνώρισαν και οµοιότητες. Η πιο κοινή οµοιότητα που υποδείχθηκε ήταν ο «χαρακτήρας» τον οποίο τα παιδιά βρίσκουν ότι είναι παρόµοιος µεταξύ των Σρι Λανκέζων και των Φιλιππινέζων από την µια και των Ελληνοκυπρίων από την άλλη. Όπως ένα παιδί εξήγησε αναφερόµενος σε µια οικιακή βοηθό από την Σρι Λάνκα: «Εν όπως εµάς... όπως η µάµα µας προσέχει εµάς προσέχει µας τσιαί τσίνη... όπως καθαρίζουµεν εµείς τα σπίθκια µας καθαρίζει τσιαί τσίνη». Ακόµη, παρά την γενική, θετική εκτίµηση, τους µερικά από τα παιδιά διακρίβωσαν τις

2 2 δηλώσεις τους µε αµφιβολία για την αξιοπιστία των απόψεων τους. Για παράδειγµα, ένα κορίτσι σε µια συζήτηση οµάδας επικέντρωσης εξήγησε ότι «µπορεί ναν ψέµατα τούτα ούλλα που πιστεύουµεν, µπορεί άµαν την Κυριακή που έχουν το off τους ούλλες να δείχνουν το πραγµατικό τους εαυτό». Τα πλείστα παιδιά περιέγραψαν τις γυναίκες από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες ως «καλές» ή «πολύ καλές», µε «καλό χαρακτήρα» και «ευγενικές». Άλλα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν ήταν: φιλικές, αγαπητές, υπάκουες, εργατικές και εξυπηρετικές. Παρόλα ταύτα, για µερικά παιδιά η θετική εκτίµηση που είχαν ήταν βασισµένη στις αντιλήψεις τους για αυτές τις γυναίκες ως «παθητικές» και «υπάκουες». Ένα αγόρι, για παράδειγµα, µας είπε ότι ο χαρακτήρας των οικιακών βοηθών από την Σρι Λάνκα είναι καλός επειδή «Ας πούµε ούτε να σου θυµώσουν µπόρουσιν αν τους κάµεις κάτι». Για αυτό το αγόρι, η ποιότητα του χαρακτήρα τους µετριέται µε βάση την ικανότητα ή την αδυναµία τους να αντιδράσουν σε αυτούς που τους κάνουν κάτι κακό. Με άλλα λόγια, το να είσαι δουλοπρεπής, µη-αντιδραστικός, και υπάκουος είναι σηµάδι καλού χαρακτήρα. Όπως άλλο ένα αγόρι εξήγησε, «είχα και γω µια Φιλιππινέζα στο σπίτι, ήταν σχετικά καλή, µε υπάκουε, ήταν καλή». Φυσικά, δεν ήταν όλα τα παιδιά ιδιαίτερα ενθουσιασµένα µε την παρουσία ξένων εργατών στην Κύπρο. Ένα αγόρι, για παράδειγµα, ήταν πολύ ξεκάθαρο για την αντιπάθεια του για τις γυναίκες από την Σρι Λάνκα και τους ξένους γενικά: «Εν είναι η οµάδα ξένων που µου αρέσουν. Ας πούµε οι µαύροι δεν µου αρέσουν... ας πούµεν εµείς ντυνούµαστεν το χειµώνα, φορούµε παπούτσια, τσίνες κυκλοφορούσιν µε τα σάνταλα, εν µου αρέσει τούντο πράµα. Να µεν είµαστεν η χώρα όπως τες Ηνωµένες Πολιτείες που φιλοξενούν κόσµο. Ας πούµε, ο Καναδάς φιλοξενά πολλή ξένο κόσµο, έχουν τες δικές τους συνήθειες, αλλά νοµίζω δεν είµαστε αυτή η χώρα.... Εννοώ είµαστε διαφορετική χώρα. Στο Καναδά µπορεί να τα βλέπουν αλλιώς τα πράγµατα αλλά εµείς οι παραπάνω Κύπριοι δεν µας αρέσουν να έρχονται». Για άλλα παιδιά υπάρχει θέµα εµπιστοσύνης για το αν µπορείς δηλαδή να εµπιστευτείς την ανατροφή των παιδιών σου σε µια Φιλιππινέζα οικιακή βοηθό. Με τα λόγια ενός κοριτσιού: «Οι περισσότεροι εµπιστεύονται τους. Εγώ νοµίζω εν πρέπει γιατί µπορεί, ας πούµε, αν προσέχει ένα µωρό να του µάθει την θρησκεία τους, τα ήθη και τα έθιµα της χώρας [της]». Όταν έρχονται να συγκρίνουν τις Σρι Λανκέζες και Φιλιππινέζες οικιακές βοηθούς πολλά παιδιά εκφράζουν την ξεκάθαρη προτίµηση τους για τις Φιλιππινέζες γιατί, όπως ένα παιδί εξήγησε, «δεν κλέβουν όπως οι Σρι Λανκέζες». Όµως, η πλειονότητα των γυναικών από τις Φιλιππίνες και την Σρι Λάνκα θεωρούνται καλύτερες σαν οικιακές βοηθοί από τις Ρωσίδες και τις Βουλγάρες οι οποίες θεωρούνται να είναι περισσότερο αναµεµιγµένες µε άλλου είδους εργασία (π.χ. αρτίστες σε καµπαρέ, υπάλληλοι σε µπαρ, κλπ). Πολλά από τα παιδιά που οι οικογένειες τους απασχολούν οικιακές βοηθούς περιγράφουν τις σχέσεις µαζί τους ως «καλές» ή «πολύ καλές». Για µερικά παιδιά η σχέση είναι εξαιρετικά σηµαντική. Ένα κορίτσι, για παράδειγµα, ήταν πολύ ξεκάθαρο για τα αισθήµατα της προς την Σρι Λανκέζα οικιακή βοηθός τους: Την αγαπώ, κι αυτή µε αγαπά». Το κορίτσι εξήγησε ότι η οικιακή βοηθός τους τους βοηθά όταν

3 3 χρειάζονται κάτι και είναι πολύ ευαίσθητη ειδικά απέναντι στα παιδιά: «Μου αρέσει που µας αγαπά, εν µας θυµώνει, και έρχεται σε επαφή µαζί µας κάθε µέρα». Για άλλα παιδιά, η σχέση µε την οικιακή βοηθό εξαρτάτε σε µεγάλο βαθµό µε το πως αξιολογούν τον χαρακτήρα της σε σχέση µε την εργατική της επίδοση. Ένα κορίτσι, για παράδειγµα µας έχει πει ότι συµπαθεί την Σρι Λανκέζα οικιακή βοηθό της οικογένειας επειδή «Πάντα καθαρίζει. Άµαν έν έσιη τίποτε να κάµει πιάνει την µάµα µου τηλέφωνο για να της πει τι έχω να κάµω άλλο;». Από την άλλη, δεν ήταν όλα τα παιδιά ευχαριστηµένα µε τις οικιακές τους βοηθούς. Μερικά παιδιά αντιπαθούν συγκεκριµένες όψεις της συµπεριφοράς και του χαρακτήρα των οικιακών τους βοηθών. Για παράδειγµα, ένα αγόρι δεν ήταν ευχαριστηµένο µε την οικιακή τους βοηθό επειδή όπως εξήγησε «είναι δύσκολο να σου κάνουν αυτό που θέλεις». εν είναι όλα τα παιδιά που είδαν την σχέση εργοδότη-οικιακής βοηθού µε τον ίδιο τρόπο και µερικά παιδιά ήταν σχετικά επικριτικά για την εκµετάλλευση αυτών των γυναικών που πιστεύουν ότι υπάρχει. Σε µια συζήτηση οµάδας επικέντρωσης, ένα αγόρι υπόδειξε ότι µερικοί Κύπριοι εκµεταλλεύονται τις Σρι Λανκέζες οικιακές βοηθούς πληρώνοντας τες λιγότερα λεφτά από όσο πρέπει και δίνοντας τους πάρα πολλές δουλειές τις οποίες δεν θέλουν οι ίδιοι να κάνουν. Άλλο ένα αγόρι πρόσθεσε µια κριτική άποψη γι αυτό το θέµα: «Ξέρω σπίτια, να µην αναφέρω, που εκµεταλεύοντε τες πολύ σκληρά, ας πούµε πήαινε φέρµου το τσίνο που βαρκέτε να πάει να το φέρει. Ούλλα τσίνη να τα κάµει. Εν ούλλα τσίνοι που να τα κάµουν;». Σ αυτό, άλλο αγόρι αντέδρασε µ αυτό: «Εντάξει έσιη τσιαί λίο δίκαιο αλλά παραπάνω ποια εν η δουλειά τους; Να τα κάµουν τσιαί τσίνα. Πληρώνουµεν τες γιατί να µεν τις διατάξουµεν;». Το παραπάνω δείχνει ότι µερικά παιδιά είναι ικανά να έχουν κριτική άποψη για υποθέσεις εκµετάλλευσης για τις οποίες ξέρουν. Από την άλλη, δείχνει ότι άλλα παιδιά νιώθουν µια αίσθηση δικαώµατος η οποία αίσθηση στα µυαλά τους δικαιώνει τις διαταγές τους στις Σρι Λανκέζες οι οποίες, έτσι κι αλλιώς, απασχολούνται από αυτούς και εποµένως θα πρέπει να ακολουθούν τις επιθυµίες των εργοδοτών τους. Αλλά πως θα ένιωθαν αυτά τα παιδιά αν η οικιακή τους βοηθός απεφάσιζε να φύγει ή αν θα έπρεπε να φύγει επειδή η άδεια παροµονής της έχει λήξει; Τα πλείστα παιδιά είπαν ότι θα νιώσουν «λυπηµένα» ή «πολύ λυπηµένα». Ένας λόγος που ανάφεραν µερικά παιδιά ήταν ότι η οικιακή τους βοηθός είναι µε την οικογένεια για πολλά χρόνια και έτσι νιώθουν µια σχέση. Μερικά παιδιά θεωρούν την οικιακή τους βοηθό σαν µέλος της οικογένειας ενώ άλλα σαν φίλη. Ένα κορίτσι, για παράδειγµα, είπε ότι θα λυπηθεί αν η οικιακή βοηθός τους φύγει επειδή θα χάσει µία φίλη. Όπως εξήγησε, «Όταν είµαι µόνη µου κάµνει µου συντροφιάν. Πριν λίες µέρες αρρώστησα, ήρτεν τσιήδεµεν, αγαπά µε». Είναι φανερό ότι η εικόνα που διαφαίνεται από αυτή την έρευνα είναι σχετικά πολύπλοκη. Η αντιλήψεις των παιδιών για τις Σρι Λανκέζες και Φιλιππινέζες οικιακές βοηθούς είναι γεµάτες στερεότυπα, προκαταλήψεις και άγνοια. Την ίδια στιγµή, τα παιδιά-και ιδιαίτερα τα παιδιά µε οικογένειες που απασχολούν οικιακές βοηθούς από την Σρι Λάνκα και τις Φιλιππίνες- συχνά αναπτύσσουν σχέσεις µε αυτές τις γυναίκες και τις γνωρίζουν µε ένα πιο ιδιαίτερο τρόπο, µε άλλα λόγια, σχετίζονται µαζί τους σ ένα πιο ανθρώπινο επίπεδο. Οι αντιφάσεις στα λόγια των παιδιών αντανακλούν τις

4 4 αντιφάσεις που υπάρχουν στην Κυπριακή κοινωνία γενικότερα οι οποίες συχνά προάγουν την διγλωσσία του είδους «δεν είµαστε ρατσιστές αλλά...». Η εκπαίδευση σίγουρα µπορεί να παίξει ένα σηµαντικό ρόλο στο να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν µια καλύτερη γνώση για αυτούς τους ανθρώπους, για τους πολιτισµούς, ιστορίες, λόγους που αφήνουν τις οικογένειες τους πίσω για να έρθουν στην Κύπρο να δουλέψουν, και για τους συχνά, πολύπλοκους και µη-προνοµιούχους κόσµου τους. Ωστόσο, η επίσηµη εκπαίδευση από µόνη της δεν µπορεί να αντιµετωπίσει τα ερωτήµατα του ρατσισµού, της ανεκτικότητας και του σεβασµού προς τον άλλο. Άλλοι θεσµοί όπως η οικογένεια και τα µέσα µαζικής επικοινωνίας χρειάζεται να επανασκεφτούν τους ρόλους τους στην κοινωνία και να συµβάλουν σ αυτό το τρόπο σκέψης. Ακόµη, το Κράτος χρειάζεται να αναλάβει τις δικές του ευθύνες και να κατευθύνει τις πολλαπλές απαιτήσεις οι οποίες αναδύονται από τέτοιες διαπολιτισµικές διαπλοκές. Η Κύπρος είναι µια πολυ-πολιτισµική κοινωνία και θα συνεχίσει να είναι. Η πρόκληση να δηµιουργηθεί µια κοινωνία συµπερίληψης η οποία θα σέβεται την διαφορετικότητα είναι περισσότερο επιβεβληµένη τώρα που η χώρα έχει ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και άνθρωποι από διάφορα εθνικά και πολιτισµικά υπόβαθρα θα είναι ακόµη πιο πιθανόν να ζουν ανάµεσα µας. * Ο ρ Σπύρος Σπύρου είναι καθηγητής κοινωνικής ανθρωπολογίας στο Cyprus College και ο διευθυντής του Κέντρου Μελέτης της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας.

Μελέτη της Συμπεριφοράς των Παιδιών απέναντι στα Ζώα Συντροφιάς στην Ελλάδα

Μελέτη της Συμπεριφοράς των Παιδιών απέναντι στα Ζώα Συντροφιάς στην Ελλάδα Μελέτη της Συμπεριφοράς των Παιδιών απέναντι στα Ζώα Συντροφιάς στην Ελλάδα Πίνακας Περιεχομένων Μελέτη της Συμπεριφοράς των Παιδιών απέναντι στα Ζώα Συντροφιάς στην Ελλάδα...3 Περίληψη...3 Μεθοδολογία...4-6

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης

Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης Παπούλα Παναγιώτα Πανεπιστήμιο Λευκωσίας & Θεοφιλίδης Χρήστος Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Περίληψη Το σχολείο και η οικογένεια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΕΠΙΛΕΧΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Ο ΒΑΣΙΛΗΣ

ΓΙΑΤΙ ΕΠΙΛΕΧΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΙΑΤΙ ΕΠΙΛΕΧΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Ο ΒΑΣΙΛΗΣ Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας βοσκός που τον έλεγαν Βασίλη. Ζούσε σε μια μικρή φάρμα με τη γυναίκα του και την κόρη του. Μια

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org Μετάφραση / Επιμέλεια Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Μετάφραση από www.ld.org Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Από την Αλίκη Κασσωτάκη Λογοπεδικός /Επιστημονική Συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση νέων µουσικών εκτελεστών: Επιπτώσεις ψυχολογικών ερευνών για µουσικούς παιδαγωγούς. John A Sloboda

Η διαµόρφωση νέων µουσικών εκτελεστών: Επιπτώσεις ψυχολογικών ερευνών για µουσικούς παιδαγωγούς. John A Sloboda Η διαµόρφωση νέων µουσικών εκτελεστών: Επιπτώσεις ψυχολογικών ερευνών για µουσικούς παιδαγωγούς John A Sloboda Κέντρο για τη Μελέτη της Μουσικής εξιότητας και Ανάπτυξης Πανεπιστήµιο του Keele, Αγγλία www.keele.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός; 2. 2. Με ποιους τρόπους τα παιδιά εκφοβίζονται; 3. 3. Για ποιους λόγους τα παιδιά εκφοβίζουν; 4

1. Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός; 2. 2. Με ποιους τρόπους τα παιδιά εκφοβίζονται; 3. 3. Για ποιους λόγους τα παιδιά εκφοβίζουν; 4 Σχολικός Εκφοβισμός Καλώς ήλθατε! Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που ταλαιπωρεί πολλά παιδιά, γονείς, το σχολείο, αλλά και την κοινωνία. Μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγιαννοπούλου Τζένη υπ. Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Β/θμιας Εκπ/σης Ν.Φθιώτιδας

Παπαγιαννοπούλου Τζένη υπ. Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Β/θμιας Εκπ/σης Ν.Φθιώτιδας Η δημιουργία του project «Σχολικός εκφοβισμός» είναι μια σύνθεση εκπαιδευτικών υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί και δοκιμαστεί χρόνια στα σχολεία, όπως το «Στηρίζομαι στα πόδια μου», «Συζητήσεις εφήβων»,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Υγεία στις Διαφυλικές Σχέσεις και τη Σεξουαλικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΞΗΓΗΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΗ ΜΟΥ

Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΞΗΓΗΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΗ ΜΟΥ ΤΑΧΑΡ ΜΠΕΝ ΤΖΕΛΟΥΝ Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΞΗΓΗΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΗ ΜΟΥ Μετάφραση από τα γαλλικά ΑΓΓΕΛΑ ΒΕΡΥΚΟΚΑΚΗ «ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ» ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΘΗΝΑ 1998 Στη Μεριέμ Σεψά: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - ΚΟΣΜΟΣ Τίτλος πρωτοτύπου:

Διαβάστε περισσότερα

"Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης" (διάλεξη-2005)

Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης (διάλεξη-2005) "Εγώ και ο Εαυτός µου: τρόποι γνωριµίας και ανάπτυξης" (διάλεξη-2005) διάλεξη, ανοιχτή για το κοινό, από τους ψυχοθεραπευτές Χριστίνα Πατρινιού και Πέτρο Θεοδώρου διοργάνωση : Συµβουλευτικό Κέντρο Σ.ΚΕ.Ψ.Η.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

5. Κάθε δικαίωµα που έχουµε γεννά και µια υποχρέωση. Αντιστοιχίστε τις κάρτες των δικαιωµάτων µε τις κάρτες των υποχρεώσεων.

5. Κάθε δικαίωµα που έχουµε γεννά και µια υποχρέωση. Αντιστοιχίστε τις κάρτες των δικαιωµάτων µε τις κάρτες των υποχρεώσεων. 3. ιαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες; Παρατηρήστε τις εικόνες. Ποιες διαφορές έχουν τα παιδιά ; Είµαι ο Γιάννης, είµαι 10 χρονών και ζω στην Ελλάδα. Είµαι ο Οµάν, είµαι 11 χρονών και ζω στην

Διαβάστε περισσότερα

Copyright British Council

Copyright British Council ΜΑΘΗΤΕΣ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ Connecting Classrooms ΜΑΘΗΤΕΣ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ Το εγχειρίδιο αυτό δημιουργήθηκε για να παρέχει ιδέες, έμπνευση και πρακτική βοήθεια σε εκπαιδευτικούς που σχεδιάζουν καινοτόμα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΗΛΕΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

Η ΖΗΛΕΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια Η ΖΗΛΕΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια Η ζήλεια είναι το φυσιολογικό συναίσθηµα που πληµµυρίζει κάθε άτοµο όταν αντιλαµβάνεται ότι κάποιος άλλος µπαίνει σε µια δική του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ. Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ. Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας Πρόγραμμα Ίρις - Καταπολεμώντας τα στερεότυπα και τις διακρίσεις: Δράσεις για τη συμμετοχή, την ένταξη και την εκπαίδευση Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς»

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία: «Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ε. Παπαγιαννοπούλου Φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ιανουάριος 2011 ΙΕΛΚΑ 2011 ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ. Λ. Κιοσές, Δρ. Γ. Δουκίδης, Δρ. Π. Βλάχος Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις ΧΤΙΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις Χτίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ - BULLYING ΣΕ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ - BULLYING ΣΕ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ - BULLYING ΣΕ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Κα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΔΟΥΛΕΥΩ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤO ΜΟΥ»

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΔΟΥΛΕΥΩ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤO ΜΟΥ» ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΔΟΥΛΕΥΩ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤO ΜΟΥ» Aπόσπασμα από το σεμινάριο «Συνάντηση με τον εαυτό μας» του Ερμή του Τρισμέγιστου που γίνεται στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη (βλέπε τις ανακοινώσεις των Σεμιναρίων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:ΣΤΑΜΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΜΑΛΕΣΚΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ Α.Μ.376

ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:ΣΤΑΜΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΜΑΛΕΣΚΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ Α.Μ.376 Α.Τ.Ε.Ι. ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η εικόνα της σύγχρονης εργαζόµενης γυναίκας στην ελληνική τηλεόραση:η περίπτωση των ελληνικών σήριαλ».

Διαβάστε περισσότερα

«Αυτοεκτίμηση και κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο Ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών του Δημοτικού σχολείου»

«Αυτοεκτίμηση και κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο Ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών του Δημοτικού σχολείου» Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Θέμα πτυχιακής εργασίας: «Αυτοεκτίμηση και κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο Ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), Νοέμβριος 2014

Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), Νοέμβριος 2014 Το παρόν εγχειρίδιο αποτελεί συλλογή αποσπασμάτων από εκδόσεις διεθνών, περιφερειακών και εθνικών φορέων και οργανισμών, που έχουν διατεθεί στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Μην παίρνεις τίποτα ως δεδομένο... Σκέψου πιο... προσωπικά!

Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Μην παίρνεις τίποτα ως δεδομένο... Σκέψου πιο... προσωπικά! Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα Μην παίρνεις τίποτα ως δεδομένο... Σκέψου πιο... προσωπικά! Μαθαίνω για τα προσωπικά μου δεδομένα Ιδιωτικότητα, παρακαλώ! Η ιδιωτική σου ζωή είναι πολύτιμη.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ Mentoring AE ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2005 Το παρόν αποτελεί µέρος του υποέργου «Μελέτες ζήτησης και ανάπτυξης Ευρυζωνικών Υπηρεσιών στο Νοµό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Πολλά δεν μας αρέσουν γύρω μας αλλά συνήθως μας απωθεί ό,τι είναι διαφορετικό από εμάς. Ενοχλούμαστε όταν οι άνθρωποι γύρω μας κάνουν τα πράγματα με άλλο τρόπο και

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας

Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Σ. Αλεξανδράκη, M.Sc. Στέλεχος Φαρμακευτικής Εταιρείας Επαγγελματική σταδιοδρομία σε μία επιχείρηση Εισαγωγικά: Θα ήθελα να αρχίσω ζητώντας σας μία σχετική

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι η επίτευξη µεγαλύτερης ενότητας µεταξύ των µελών του,

Λαµβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι η επίτευξη µεγαλύτερης ενότητας µεταξύ των µελών του, (Greek version) Σύσταση CM/Rec(2011)6 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη µέλη για τον διαπολιτισµικό διάλογο και την εικόνα του άλλου στη διδασκαλία της ιστορίας (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα αλλάξεις και θα γίνεις. άριστος µαθητής σ όλα τα. µέθοδος για γενική πρόοδο)

Πώς θα αλλάξεις και θα γίνεις. άριστος µαθητής σ όλα τα. µέθοδος για γενική πρόοδο) Βασίλης Χολέβας Παιδαγωγός - Νοµικός Θεσσαλονίκη Πώς θα αλλάξεις και θα γίνεις άριστος µαθητής σ όλα τα µαθήµατα (Μια αποτελεσµατική µέθοδος για γενική πρόοδο) Εισαγωγή Οι περισσότεροι µαθητές σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα