ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ- ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ- ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ"

Transcript

1 ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ- ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 1 ο ΜΕΡΟΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΚΙΝ ΥΝΟ- Τούκας ηµήτρης Msc, Ph.D, ΚΕΠΕΚ ΑΝ. ΑΤΤΙΚΗΣ Σ.ΕΠ.Ε. Λογοθετίδη Μαίρη, Ph.D, Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur Οι κίνδυνοι που προέρχονται από την έκθεση του προσωπικού των µικροβιολογικών εργαστηρίων στους βιολογικούς παράγοντες αντιπροσωπεύονται κυρίως από τους κινδύνους που οφείλονται στην χρήση αιχµηρών αντικειµένων και από τους κινδύνους που σχετίζονται µε την δηµιουργία µολυσµατικών αερολυµάτων κατά τις εργαστηριακές πρακτικές. Η στρατηγική ελαχιστοποίησης της επικινδυνότητας των αιχµηρών αντικειµένων και των µολυσµατικών αερολυµάτων βασίζεται στην έννοια του «περιορισµού» (containment) των βιολογικών παραγόντων (πρωτοβάθµιος και δευτεροβάθµιος περιορισµός) και απαιτεί την λήψη µέτρων ασφάλειας, ιεραρχικά ταξινοµηµένων, τα οποία αυξάνονται κατά περίπτωση ανάλογα µε την επικινδυνότητα του βιολογικού παράγοντα Εισαγωγή Η έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες των εργαζοµένων σε διαγνωστικά και ερευνητικά µικροβιολογικά εργαστήρια, οι επιπτώσεις που µπορούν να προκύψουν (λοιµώξεις, ασθένειες) καθώς και τα προτεινόµενα/εφαρµοζόµενα µέτρα ασφάλειας (βιοασφάλεια) για τον περιορισµό και έλεγχο των κινδύνων αποτελούν έναν τοµέα της υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας ο οποίος αφορά έναν σηµαντικό αριθµό εργαζοµένων διαφόρων ειδικοτήτων [1]. Ας σηµειωθεί ότι ο χαρακτηρισµός εργαζόµενοι σε διαγνωστικά και ερευνητικά µικροβιολογικά εργαστήρια αναφέρεται στο τεχνικό και επιστηµονικό προσωπικό µιας κατηγορίας εργαστηρίων των οποίων το κύριο αντικείµενο είναι η ιατρική διάγνωση ή/και η έρευνα όπως π.χ. εργαστήρια νοσοκοµείων ή διαγνωστικών κέντρων (βιοχηµικά, αιµατολογικά, κυτταρολογικά, παθολογοανατοµικά κ.τ.λ.) καθώς και εργαστηρίων πανεπιστηµίων, ερευνητικών ιδρυµάτων ή βιοµηχανιών των οποίων το αντικείµενο σχετίζεται µε τον χειρισµό βιολογικών παραγόντων (εργαστήρια βιοτεχνολογίας, γενετικής, µοριακής βιολογίας κ.τ.λ.) Σε ένα εργαστήριο η ασφάλεια των εργαζοµένων είναι ευθέως ανάλογη των πηγών κινδύνου που υπάρχουν σε κάθε θέση εργασίας και της επικινδυνότητας που χαρακτηρίζει την κάθε πηγή κινδύνου. Στα µικροβιολογικά εργαστήρια οι εργαζόµενοι εκτίθενται σε µία σειρά κινδύνων όπως οι παθογόνοι µικροοργανισµοί, τα µολυσµατικά απόβλητα, οι εύφλεκτες/τοξικές χηµικές ουσίες, οι διαφόρων τύπου ακτινοβολίες, οι µηχανικοί και ηλεκτρικοί κίνδυνοι. Ο κύριος όµως κίνδυνος για τους εργαζόµενους, στον οποίο και θα εστιαστεί η παρούσα εργασία, αποτελεί ο βιολογικός κίνδυνος, ο κίνδυνος δηλ. που οφείλεται σε παθογόνους µικροοργανισµούς που µπορεί να υπάρχουν σε υπό εξέταση δείγµατα βιολογικού υλικού (αίµα και παράγωγά του, ούρα, ιστοί, βρογχοκυψελιδικό έκπλυµα, κ.τ.λ.) καθώς και στις καλλιέργειές τους. Νοσήµατα όπως η ηπατίτιδα Β και C, το AIDS, ο τυφοειδής πυρετός, η βρουκέλωση, η

2 φυµατίωση είναι από τα συχνότερα που καταγράφονται σε εργαζόµενους εργαστηρίων. Βιβλιογραφικά στοιχεία επισηµαίνουν ότι το µεγαλύτερο ποσοστό των λοιµώξεων σε εργαζόµενους έχει καταγραφεί σε ερευνητικά εργαστήρια (58.8%) ενώ µικρότερα ποσοστά καταγράφονται σε διαγνωστικά εργαστήρια (17.3%) και εργαστήρια φαρµακοβιοµηχανιών (3.4%) [2]. Σύµφωνα µε την οδηγία του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής ένωσης 90/679/ΕΟΚ (και τις τροποποιήσεις της 93/88/ΕΟΚ, 95/30/ΕΚ, 97/59/ΕΚ, 97/65/ΕΚ) η οποία ενσωµατώθηκε στην Ελληνική νοµοθεσία µε τα Π.. 186/95, Π.. 174/97 και Π. 15/99 ο όρος «βιολογικός παράγοντας» αναφέρεται σε όλους τους µικροοργανισµούς (συµπεριλαµβανοµένων και των γενετικά τροποποιηµένων µικροοργανισµών), τις κυτταροκαλλιέργειες και τα ενδοπαράσιτα του ανθρώπου που είναι δυνατόν να προκαλέσουν οποιαδήποτε µόλυνση, αλλεργία ή τοξικότητα. Οι βιολογικοί παράγοντες κατατάσσονται σε τέσσερις οµάδες κινδύνου* ανάλογα µε τον βαθµό του κινδύνου µόλυνσης [3]: Οµάδα 1: Περιλαµβάνει τους βιολογικούς παράγοντες (Bacillus subtilis, Naegleria gruberi,..) που είναι απίθανο να προκαλέσουν ασθένεια στον άνθρωπο. (Κανένας κίνδυνος ή µικρός ατοµικός και συλλογικός κίνδυνος) Οµάδα 2: Περιλαµβάνει βιολογικούς παράγοντες (Staphylococcus aureus, Candida albicans,..) που θα µπορούσαν να προκαλέσουν ασθένεια στον άνθρωπο και να αποτελέσουν κίνδυνο για τους εργαζόµενους χωρίς να υπάρχει µεγάλη πιθανότητα να εξαπλωθεί στο κοινωνικό σύνολο. Για τους βιολογικούς παράγοντες αυτής της οµάδας υπάρχει αποτελεσµατική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή (µέτριος ατοµικός κίνδυνος, χαµηλός συλλογικός κίνδυνος) Οµάδα 3: Περιλαµβάνει βιολογικούς παράγοντες ( Mycobacterium tuberculosis, Coccidioides immitis,..) που µπορούν να προκαλέσουν ασθένεια στον άνθρωπο και συνιστούν σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόµενους. Ενδέχεται να υπάρχει κίνδυνος να διαδοθεί στο κοινωνικό σύνολο, αλλά γενικώς υπάρχει αποτελεσµατική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή (υψηλός ατοµικός κίνδυνος, χαµηλός συλλογικός κίνδυνος). Οµάδα 4: Περιλαµβάνει βιολογικούς παράγοντες (ιός Ebola, ιός Lassa, ) που προκαλούν σοβαρή ασθένεια στον άνθρωπο και συνιστούν σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόµενους. Ενδέχεται να παρουσιάζει υψηλό κίνδυνο διάδοσης στο κοινωνικό σύνολο και για τον οποίο συνήθως δεν υπάρχει αποτελεσµατική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή (υψηλός ατοµικός κίνδυνος, υψηλός συλλογικός κίνδυνος). Αν ένας αξιολογούµενος βιολογικός παράγοντας δεν είναι δυνατόν να καταταχθεί σαφώς σε µία από τις παραπάνω οµάδες πρέπει να κατατάσσεται στην υψηλότερη εξεταζόµενη οµάδα κινδύνου. * Οι βιολογικοί παράγοντες που αντιστοιχούν στις «οµάδες επικινδυνότητας» 1,2,3 & 4 υπάρχουν ταξινοµηµένοι αλφαβητικά ανά οµάδα στην οδηγία 2000/54 (ΕΚ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και στο Π 186/95 (ΦΕΚ 97/Α/ ) της εργατικής νοµοθεσίας όπως τροποποιήθηκε µε τα Π 174/97 και Π.. 15/9 2

3 Πως οι εργαζόµενοι σε διαγνωστικά-ερευνητικά εργαστήρια µπορούν να προσβληθούν από βιολογικούς παράγοντες; Πολυάριθµες επιδηµιολογικές µελέτες έχουν επισηµάνει ότι το µεγαλύτερο ποσοστό των ατυχηµάτων που συµβαίνουν σε εργαστήρια οφείλεται κυρίως στην έλλειψη προσοχής των εργαζοµένων ή στην µη σωστή εφαρµογή ορθών πρακτικών εργασίας [3,4,5,6]. Αποτέλεσµα αυτών είναι η έκθεση των εργαζοµένων σε βιολογικούς παράγοντες και η δυνητική εκδήλωση λοιµώξεων των οποίων η βαρύτητα εξαρτάται κυρίως από την παθογονικότητα (ικανότητα να προκαλεί λοίµωξη) του µικροοργανισµού. Στα διαγνωστικά-ερευνητικά εργαστήρια οι εργαζόµενοι µπορούν να προσβληθούν από µικροοργανισµούς (πίνακας 1): Ι) µέσω της αναπνευστικής οδού ΙΙ) µέσω λύσης της συνέχειας του δέρµατος από τρυπήµατα µε βελόνες ή άλλα αιχµηρά αντικείµενα και ΙΙΙ) µέσω των βλεννογόνων [3,4,6]. Ι) Η µετάδοση µέσω της αναπνευστικής οδού (εισπνοή) αποτελεί την κύρια οδό µετάδοσης των µικροοργανισµών που προσβάλλουν το προσωπικό των εργαστηρίων. Εργαστηριακές πρακτικές όπως η οµογενοποίηση, η φυγοκέντρηση, στροβιλοποίηση (vortex) ή υπερήχων, ακόµη και η έντονη ανάδευση βιολογικών υγρών ή διαλυµάτων τους µπορούν να παράγουν εισπνεόµενα αερολύµατα που περιέχουν µικροοργανισµούς (βιοαερολύµατα) οι οποίοι µπορούν να προσβάλλουν το αναπνευστικό σύστηµα όταν έρθουν σε επαφή µε αυτό και να προκαλέσουν λοιµώξεις. Αερολύµατα µπορούν επίσης να δηµιουργηθούν κατά την ανάµειξη διαλυµάτων µε µικροοργανισµούς, την δηµιουργία εναιωρηµάτων, από ένα απότοµο άνοιγµα δοκιµαστικών σωλήνων ή τρυβλίων Petri ή από την λανθασµένη χρήση των κρικετοφόρων στυλεών κατά τις καλλιέργειες βακτηρίων και µυκήτων σε θρεπτικά υλικά. Ένας κρικετοφόρος στυλεός µε µεγάλο µήκος ή µε µεγάλη διάµετρο του δακτυλίου έχει την τάση να διαχέει στον περιβάλλοντα χώρο µικροοργανισµούς µε την µορφή µικροσταγονιδίων. Στο ίδιο φαινόµενο µπορούν να οδηγήσουν επίσης και η χρήση της φλόγας (λύχνος Bunsen) κατά την αποστείρωση µεταλλικών κρικετοφόρων στυλεών στην διάρκεια των κυτταροκαλλιεργειών ή το εµβάπτισµα των πυρωµένων στυλεών στο θρεπτικό υλικό. ΙΙ) Η µετάδοση µέσω λύσης της συνέχειας του δέρµατος είναι επίσης ένας κοινός τρόπος µε τον οποίο ένας εργαζόµενος µπορεί να προσβληθεί από έναν παθογόνο µικροοργανισµό. Προκαλείται κυρίως από διαδερµικούς µικροτραυµατισµούς από µολυσµένα αιχµηρά αντικείµενα (βελόνες, σύριγγες, νυστέρια, µικροτόµους, σπασµένα γυαλιά κ.τ.λ.) κατά την διάρκεια εργαστηριακών πρακτικών ή κατά την συλλογή/µεταφορά των απορριµµάτων. ΙΙΙ) Η µετάδοση µέσω των βλεννογόνων γίνεται κυρίως µέσω των οφθαλµών από τυχαία επαφή µε µολυσµατικά µικροσταγονίδια. Λιγότερο συχνή είναι η µόλυνση από ακούσια κατάποση παθογόνων οργανισµών (βρουκέλες, σαλµονέλες) όπως π.χ. από αναρρόφηση µέσω πιπέτας βιολογικών υγρών µε το στόµα (µια πρακτική η οποία πλέον δεν εφαρµόζεται). Ας σηµειωθεί ότι σε σπάνιες περιπτώσεις, οι εργαζόµενοι µπορούν να προσβληθούν από παθογόνους µικροοργανισµούς, µε την κατάποση τροφίµων. Ο συγκεκριµένος τρόπος µετάδοσης χαρακτηρίζει κυρίως εργαζόµενους σε µικρά διαγνωστικά εργαστήρια και συνδέεται µε την συντήρηση και κατανάλωση τροφίµων ή/και αναψυκτικών τοποθετηµένων σε ψυγεία του εργαστηρίου ή µε την συνήθεια καπνίσµατος στον εργαστηριακό χώρο. 3

4 Οδός µετάδοσης Παράδειγµα Υπεύθυνοι βιολογικοί παράγοντες Μολυσµατικά αερολύµατα παραγόµενα από χειρισµούς όπως το Εισπνοή άνοιγµα συσκευασιών/δοχείων µε Βρουκέλλες, αδενοϊοί, λυοφιλυοποιηµένα κύτταρα, φυγοκέντρηση, ρινοϊοί, µυκοβακτήρια ανάδευση πιπετάρισµα,vortex, χρήση υπερήχων κ.τ.λ. Παρεντερική εισαγωγή Άµεση επαφή µε την επιδερµίδα ή/και βλεννογόνους Κατάποση Επαφή µε πειραµατόζωα Τρυπήµατα από σύριγγες Τραυµατισµοί (εκδορές-κοψίµατα) από αιχµηρά αντικείµενα και σπασµένα γυαλιά (συµπεριλαµβανοµένων και των βιολογικών αποβλήτων) επαφή µολυσµατικών σταγονιδίων µε την βλεννογόνο των οφθαλµών κυρίως κατά την βίαιη εξαγωγή µολυσµατικών εναιωρηµάτων, κατά τον απότοµο διαχωρισµό της βελόνης από την σύριγγα Αναρρόφηση µολυσµατικού υλικού Μεταφορά των µικροοργανισµών στο στόµα µέσω των χεριών Γρατσουνίσµατα, δαγκώµατα, τσιµπήµατα από αρθρόποδα HIV,HBV,HCV, ιός Ebola, Schistosoma spp, Βρουκέλλες, σαλµονέλες, τοχόπλασµα, εντεροϊοί, N. Meningitides Σαλµονέλες, σιγκέλλες, βρουκέλλες, HAV ιός της λύσσας, rickettsie Πίνακας 1: Τρόποι µετάδοσης των λοιµώξεων στο προσωπικό των µικροβιολογικών εργαστήρια. Πως µπορούν οι εργαζόµενοι να προστατευτούν από την έκθεσή τους σε παθογόνους βιολογικούς παράγοντες; Οι σοβαρότεροι κίνδυνοι µε τους οποίους οι εργαζόµενοι έρχονται αντιµέτωποι σε ένα διαγνωστικό-ερευνητικό µικροβιολογικό εργαστήριο µπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε δύο οµάδες: 1) στους κινδύνους που προέρχονται από τα αιχµηρά µολυσµατικά αντικείµενα µέσω της αιµατογενούς διασποράς του µικροοργανισµού και 2) στους κινδύνους που προέρχονται από την εισπνοή µολυσµατικών αερολυµάτων (µυκοβακτηρίδιο της φυµατίωσης, ρινοϊοί κ.τ.λ.) Με ποιο τρόπο όµως ο υπεύθυνος ασφάλειας του εργαστηρίου πρέπει να δράσει έτσι ώστε να περιορίσει στο ελάχιστο δυνατό την έκθεση των εργαζοµένων στους βιολογικούς παράγοντες; Υπάρχουν µέθοδοι γενικά αποδεκτές από την διεθνή κοινότητα οι οποίες µπορούν να ελαχιστοποιήσουν τον επαγγελµατικό κίνδυνο; Για να απαντηθούν τα ερωτήµατα αυτά θα αναλυθούν ξεχωριστά οι κίνδυνοι της κάθε οµάδας λόγω της πολυδιάστατης και πολυεπίπεδης φύσης της βιολογικής επικινδυνότητας. Οι κίνδυνοι από τα αιχµηρά µολυσµατικά αντικείµενα θα αποτελέσουν το 1 ο µέρος της εργασίας ενώ οι κίνδυνοι από την εισπνοή µολυσµατικών αερολυµάτων το 2 ο µέρος. Παρόλα αυτά, πρέπει να επισηµανθεί ότι αν και η εκτίµηση της επικινδυνότητας των βιολογικών παραγόντων παρουσιάζει ιδιαιτερότητες οι οποίες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγησή της (όπως η παθογονικότητα, η µολυσµατικότητα και µεταδοτικότητα του µικροοργανισµού, η ποσότητα του υπό εξέταση βιολογικού δείγµατος και η διαθεσιµότητα εµβολίων), στην διαχείριση της βιολογικής επικινδυνότητας εφαρµόζονται οι αρχές που ισχύουν στην γενικότερη διαχείριση της επαγγελµατικής επικινδυνότητας: Όταν δεν είναι δυνατή η πλήρης εξάλειψη των κινδύνων αυτοί πρέπει να καταπολεµηθούν στο σηµείο προέλευσής τους. 4

5 Οι επικίνδυνες πρακτικές πρέπει να αντικατασταθούν από πρακτικές που δεν είναι επικίνδυνες ή είναι λιγότερο επικίνδυνες. Για τον περιορισµό των κινδύνων εφαρµόζονται κατά προτεραιότητα τα συλλογικά µέτρα προστασίας και ενδεχοµένως, αν απαιτείται, εφαρµόζονται τα ατοµικά µέτρα προστασίας. Μείζονος σηµασίας είναι η γνώση από κάθε εργαζόµενο των κινδύνων που εγκυµονούν στην θέση εργασίας του. Αυτό επιτυγχάνεται µε την συνεχιζόµενη κατάρτιση και εκπαίδευση. Κίνδυνοι που προέρχονται από αιχµηρά µολυσµατικά αντικείµενα Αν και δεν υπάρχουν πολλά στατιστικά στοιχεία για τραυµατισµούς µε αιχµηρά αντικείµενα αποκλειστικά για διαγνωστικά-ερευνητικά µικροβιολογικά εργαστήρια βιβλιογραφικά δεδοµένα υποδεικνύουν ότι σε ένα µέσο νοσηλευτικό ίδρυµα οι εργαζόµενοι αντιµετωπίζουν περίπου 30 τραυµατισµούς µε αιχµηρά αντικείµενα ανά 100 κλίνες σε ετήσια βάση [5]. Βιβλιογραφικές αναφορές υποδηλώνουν επίσης ότι η εµφάνιση τραυµατισµών από αιχµηρά αντικείµενα, σε µεγάλο βαθµό δεν αναφέρεται καν. Οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί σχετικά µε το θέµα δείχνουν ότι µέχρι και το 60% των περιπτώσεων δεν καταγράφονται [7] ενώ από τις καταγεγραµµένες το 67% των ατυχηµάτων αφορά το νοσηλευτικό και τεχνικό προσωπικό [8,9]. Είναι σαφές ότι ένα χρησιµοποιηµένο αιχµηρό αντικείµενο είναι σε θέση να µεταδώσει έναν παθογόνο βιολογικό παράγοντα. Κάθε εργαζόµενος που έχει την ατυχία να υποστεί τραυµατισµό από το τρύπηµα µιας βελόνας ή άλλων αιχµηρών αντικειµένων µπορεί κατά συνέπεια να προσβληθεί από έναν παθογόνο µικροοργανισµό, ο οποίος µπορεί να προκαλέσει λοιµώξεις των οποίων η βαρύτητα εξαρτάται κυρίως από την φύση του βιολογικού παράγοντα και από την ανοσολογική ικανότητα του εργαζοµένου. Οι περισσότερο κοινοί παθογόνοι µικροοργανισµοί οι οποίοι προσβάλουν τους εργαζόµενους των µικροβιολογικών εργαστηρίων είναι οι ιοί Β και C της ηπατίτιδας (HBV,HCV) και ο ιός HIV(AIDS) [10]. Ας επισηµανθεί όµως ότι κάθε φορά που προκύπτουν τέτοιου είδους µικροτραυµατισµοί, το εργαστηριακό προσωπικό δεν µολύνεται απαραίτητα. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες οι οποίοι προσδιορίζουν την έκβαση της λοίµωξης όπως η φύση του µικροοργανισµού, η συγκέντρωση του µικροοργανισµού στο αιχµηρό αντικείµενο και το βάθος του τραύµατος. Ωστόσο ενδεικτικά αναφέρουµε ότι σύµφωνα µε στοιχεία του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας [11] οι πιθανότητες εκδήλωσης λοίµωξης µετά από τραυµατισµό µε µολυσµένη βελόνα είναι: 1 στους 3 εργαζόµενους για ηπατίτιδα B 1 στους 30 εργαζόµενους για ηπατίτιδα C 1 στους 300 εργαζόµενους για AIDS Ο ιός της ηπατίτιδας C (HCV) δηλ. µεταδίδεται 10 φορές πιο εύκολα από τον ιό HIV (AIDS) και προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιµο εµβόλιο για κανέναν από τους δύο [1,12]. Παρόλα αυτά η µειωµένη ικανότητα ενός βιολογικού παράγοντα να προκαλεί λοιµώξεις σε σχέση µε έναν άλλον δεν πρέπει να αποτελεί κριτήριο για την λήψη µειωµένων µέτρων ασφάλειας. Για την πρόληψη των µικροτραυµατισµών που σχετίζονται µε την χρήση αιχµηρών αντικειµένων, τα µέτρα ασφάλειας είναι γενικού χαρακτήρα, και εφαρµόζονται το ίδιο, είτε πρόκειται για µικροοργανισµό χαµηλής είτε υψηλής µολυσµατικότητας. Αυτά τα µέτρα ασφάλειας συγκροτούν ένα σύνολο προληπτικών ενεργειών έναντι των δυνητικών κινδύνων από την χρήση αιχµηρών 5

6 αντικειµένων και αποτελούν τον κύριο άξονα της στρατηγικής περιορισµού της επαγγελµατικής επικινδυνότητας [8,13,14] που περιλαµβάνει: 1.Ασφαλέστερες εργασιακές πρακτικές 2. Χρήση της τεχνολογίας για την προστασία από τα αιχµηρά αντικείµενα 3. Κατάρτιση και εκπαίδευση Ασφαλέστερες εργασιακές πρακτικές: Κάθε διαγνωστικό-ερευνητικό µικροβιολογικό εργαστήριο πρέπει να προσδιορίζει πολιτικές και διαδικασίες [15] για την ελάττωση της επαγγελµατικής επικινδυνότητας όπως : την ενίσχυση των εργασιακών πρακτικών ασφαλείας. την ασφαλή διαχείριση των απορριµµάτων όπως π.χ. την άµεση απόρριψη των χρησιµοποιηµένων αιχµηρών αντικειµένων σε ειδικά σχεδιασµένους κάδους απορριµµάτων Οι κάδοι αυτοί συνήθως είναι κατασκευασµένοι από χαρτόνι µεγάλης ανθεκτικότητας ενώ εσωτερικά είναι επενδυµένοι από ενισχυµένη πλαστική µεµβράνη. Τον εµβολιασµό του προσωπικού καθώς και την επαλήθευση της ανοσοποίησης. Όταν για κάθε βιολογικό παράγοντα τον οποίον χειρίζονται οι εργαζόµενοι υπάρχει αποτελεσµατικό εµβόλιο, ο εργοδότης οφείλει να προσφέρει τον εµβολιασµό στους εργαζόµενους δωρεάν. Ας σηµειωθεί ότι ενώ για την ηπατίτιδα Β υπάρχει διαθέσιµο εµβόλιο δυστυχώς δεν υπάρχει για την ηπατίτιδα C και το AIDS. Στις περιπτώσεις αυτές προκειµένου να προληφθεί η εκδήλωση της ασθένειας εφαρµόζεται η στρατηγική της «προφύλαξης µετά την έκθεση» (postexposure prophylaxis) [11,16] που βασίζεται στην παθητική ανοσοποίηση (HB-IgG) στην περίπτωση της ηπατίτιδας Β και της αντιρετροϊικής θεραπείας στην περίπτωση του AIDS. Τα µέτρα ασφάλειας της εργασίας που αναφέρθηκαν µέχρι τώρα αφορούν το σύνολο των εργαζοµένων του εργαστηρίου και συνεπώς αποτελούν συλλογικά µέτρα προστασίας και είναι αυτά, τα οποία πρέπει να εφαρµόζονται κατά προτεραιότητα. Παρότι τα συγκεκριµένα µέτρα ασφάλειας µειώνουν σε σηµαντικό βαθµό την επαγγελµατική επικινδυνότητα, επιβάλλεται, προκειµένου να µειωθούν ακόµη περισσότερο οι πιθανότητες πρόκλησης µικροτραυµατισµών από τα αιχµηρά µολυσµατικά αντικείµενα, η χρήση του ατοµικού εξοπλισµού εργασίας που αντιπροσωπεύεται κυρίως από τα γάντια εργασίας (EN- latex ή EN-νιτριλίου) [17] αν και ο κύριος ρόλος των γαντιών εργασίας στις εργαστηριακές πρακτικές είναι να παρεµποδίζουν την άµεση επαφή του µικροοργανισµού µε τα χέρια του εργαζοµένου παρά να τον προφυλάσσουν από τους διαδερµικούς τραυµατισµούς από αιχµηρά αντικείµενα. Χρήση της τεχνολογίας για την προστασία από τα αιχµηρά αντικείµενα: Η ασφαλής εργαστηριακή πρακτική δεν είναι από µόνη της σε θέση να εξαλείψει τους τραυµατισµούς από τα διάφορα αιχµηρά αντικείµενα. Ωστόσο, υιοθετώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις και την πρόοδο της επιστήµης η επαγγελµατική επικινδυνότητα µπορεί να µειωθεί περαιτέρω. Σήµερα υπάρχει ειδική τεχνολογία εργαστηριακών συσκευών προορισµένη για την προστασία του προσωπικού από τυχαίους τραυµατισµούς µε αιχµηρά αντικείµενα. Οι συσκευές αυτές διατίθενται µε πρόσθετα χαρακτηριστικά ασφαλείας και περιλαµβάνουν: Συσκευές µε ενσωµατωµένο σύστηµα προστασίας βελόνας και Συστήµατα ένεσης για ορισµένες εφαρµογές χωρίς την χρήση βελόνας [5] Κατάρτιση και εκπαίδευση: Η αποτελεσµατική κατάρτιση και εκπαίδευση ως προς την ασφάλεια της εργασίας αποτελεί σαφέστατα ένα σηµαντικό όπλο κατά των τραυµατισµών µε αιχµηρά αντικείµενα. Βιβλιογραφικά δεδοµένα επισηµαίνουν ότι το προσωπικό µε προϋπηρεσία από 0-4 έτη παρουσιάζει µεγαλύτερο ποσοστό τραυµατισµών από αιχµηρά αντικείµενα από τους υπόλοιπους εργαζόµενους [18]. 6

7 Εξίσου σηµαντική είναι η διενέργεια τακτικής επαναληπτικής κατάρτισης αφού η συνήθεια µπορεί να αποτελέσει υποβοηθητικό παράγοντα πρόκλησης ατυχηµάτων και στην περίπτωση των έµπειρων εργαζοµένων. Άλλωστε είναι γνωστό ότι ο µεγαλύτερος κίνδυνος είναι η εξοικείωση µε τον ίδιο τον κίνδυνο. Είναι επιτακτικό να εφαρµόζονται εκπαιδευτικά προγράµµατα που να επισηµαίνουν σαφώς τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε κάθε θέση εργασίας καθώς και τις επιπτώσεις στην υγεία των εργαζοµένων από ενδεχόµενη µόλυνση µε βιολογικό παράγοντα, συσχετίζοντας µάλιστα αναφορές στην δηµοσιευµένη βιβλιογραφία. Επίσης, τα εκπαιδευτικά προγράµµατα πρέπει να περιέχουν ένα αποτελεσµατικό σύστηµα αναφοράς το οποίο να είναι σε θέση να αξιολογήσει το επίπεδο των µικροτραυµατισµών από τα αιχµηρά αντικείµενα και την αποτελεσµατικότητα των προληπτικών µέτρων που έχουν ληφθεί [8]. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1..Wilburns. Susan Q. Needlestick and sharps Injury Prevention Online Journal of Issues in Nursing.Vol.#9 No #3,Manuscript4. Available: 2. Collins CH. Laboratory-acquired infections. Med Lab Sci. 1980;37(3):291-8.London. Butterworth Ed World Health Organization- Laboratory biosafety manual-3 rd edition- Geneva Center for Disease Control and Prevention (CDC. Laboratory security end emergency response guidance for laboratories working with select agents.). 2002; 51(RR-19): Euromed- Πρόληψη τραυµατισµών από αιχµηρά αντικείµενα-έκθεση προτάσεων -10 εκεµβρίου Trim JC, Elliott TS. A review of sharps injuries and preventative strategies. J. Hosp. Infect. 2003;53(4): CDC NIOSH. Alerts on NSI 8. Karim N, Choe CK. Laboratory accidents-a matter of attitude. Malays J Pathol. 2000;22(2): Gershon RR, Sherman M, Mitchell C,Vlahov D, Erwin MJ, Lears MK, Alter MJ. Prevalence and risk factors for blooddorne exposure and infection in correctional healthcare workers. Infect. Control Hosp. Epidemiol. 2007; 28(1): Petrosillo N. Puro V, De Carli G, Ippolito G & SIROH Group. Risk Faced by laboratory workers in the AIDS era. J.Biol Regul Homeost Agent 2001;15: World Health Organization Protection of the Human Environment. Global burden of disease from sharps injuries to health-care workers Environmental Burden of Disease. Series, No. 3.Geneva Shiao j, Guo L, McLaws ML. Estimation of the risk of bloodborne pathogens to health care workers after needlestick injury in Taiwan. Am J Infect Control. 2002;30(1): May D, Brewer S. Sharps injury: prevention and management. Nurs Stand. 2001; 15(32): Watterson L. Sharp thinking..nurs Stand. 2005;20(5): Trim JC. A review of needle-protective devices to prevent sharps injuries. Br. J. Nurs. 2004;13(3):144, Elder A, Paterson C. Sharps injuries in UK health care: a review of injury rates, viral transmission and potential efficacy of safety devices. Occup. Med (Lond) 2006;56(8): ISPESL. Linee Guida per la scelta e l impiego di indumenti per la protezione da agenti biologici, Dipartimemto Igiene del lavoro 18. John M. Dement, Carol Helping, MSPH, Lisa A. Pompeii, Debra L. Hunt. Blood add body fluid exposure risks among health care workers: results from the Duke Health and Safety System American Journal of Industrial Medicine2004;46(6):

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Στόχος

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Στόχος Οδηγία 90/679/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 1990 για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσής τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία (έβδομη ειδική οδηγία

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή του δείκτη PATH στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων

Η εφαρμογή του δείκτη PATH στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων Η εφαρμογή του δείκτη PATH στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων Τραυματισμοί από βελόνα Καλλιτσάρη Σταυρούλα Ειδικός Ιατρός Εργασίας Η ανάγκη λήψης μέτρων για πρόληψη τραυματισμών από αιχμηρά Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 4 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 4 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 4 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΙΤΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Μικρόβια Χλαμύδια Ρικέτσιες Μυκοπλάσματα Ιοί Παράσιτα ΠΗΓΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Αίμα Βιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 25.11.2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 1119/2007, του Norbert Höfs, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με την απόσυρση φαρμακευτικών προϊόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες

Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες 40 Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες Εισαγωγή Η υγεία των εργαζομένων, ιδίως στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης και της πρόνοιας, διατρέχει κίνδυνο λόγω της έκθεσής τους κατά την εργασία

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. Σοφία Σπαθοπούλου, Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο

Διαβάστε περισσότερα

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Κυριάκος Λιβέρδος Ειδικός Χειρουργός Στόματος Χατζηαναστασίου Χρυστάλλα Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΥΣ ΙΟΥΣ. (Επιστημονικό Θέμα) Χειρουργική ργ Κλινική ή33 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Αθηνών

ΜΕ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΥΣ ΙΟΥΣ. (Επιστημονικό Θέμα) Χειρουργική ργ Κλινική ή33 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Αθηνών ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΤΟΥ ΥΓΕIΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΕ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΜΕ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΥΣ ΙΟΥΣ HBV HCV HIV (Επιστημονικό Θέμα) Χειρουργική ργ Κλινική ή33 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Αθηνών ΑΤΥΧΗΜΑ ΜΕ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΥΣ ΙΟΥΣ HBV

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23-10-11 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν κυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

«Βιολογικοί κίνδυνοι και χρήση ανασυνδιασμένων παθογόνων»

«Βιολογικοί κίνδυνοι και χρήση ανασυνδιασμένων παθογόνων» «Βιολογικοί κίνδυνοι και χρήση ανασυνδιασμένων παθογόνων» Δρ. Αθ. Κακκανάς, Χημικός, Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμονας, Εργαστήριο Μοριακής Ιολογίας, Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ Τι είναι τα ανασυνδιασμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροκαλλιέργειες. Υποδομή μονάδας κυτταροκαλλιεργειών Μέρος Α: Οργάνωση του χώρου και απαραίτητη οργανολογία

Κυτταροκαλλιέργειες. Υποδομή μονάδας κυτταροκαλλιεργειών Μέρος Α: Οργάνωση του χώρου και απαραίτητη οργανολογία Κυτταροκαλλιέργειες Υποδομή μονάδας κυτταροκαλλιεργειών Μέρος Α: Οργάνωση του χώρου και απαραίτητη οργανολογία Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Χειμερινό Ακαδημαϊκό Εξάμηνο 2016_17

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας

Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Περιεχόμενα Velcorin Χρήση για τις εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Σελίδα 3 5 Εισαγωγή Σελίδα 3 Μέτρα προστασίας Σελίδα 3 Μέθοδος εργασίας (Αισθητήρια) Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης

Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης Watermicro Πρόγραμμα Κατάρτισης Εξ αποστάσεως (Distance learning course) Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης Τάνια Αρβανιτίδου-Βαγιωνά Καθηγήτρια, ΑΠΘ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 Για ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη των πτηνών, η έγκαιρη επιβεβαίωση µε εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Hepatitis B virus infection and waste collection: prevalence, risk factors, and infection pathway. Rachiotis G, Papagiannis D, Markas D, Thanasias E, Dounias G, Hadjichristodoulou C. Source Medical Faculty,

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές ασφάλειας για εργασία με ζώα εργαστηρίου. Ν. ΚΩΣΤΟΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, DVM, PhD Υπεύθυνος Μονάδας Ζωικών Προτύπων

Βασικές αρχές ασφάλειας για εργασία με ζώα εργαστηρίου. Ν. ΚΩΣΤΟΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, DVM, PhD Υπεύθυνος Μονάδας Ζωικών Προτύπων Βασικές αρχές ασφάλειας για εργασία με ζώα εργαστηρίου Ν. ΚΩΣΤΟΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, DVM, PhD Υπεύθυνος Μονάδας Ζωικών Προτύπων Κίνδυνοι που σχετίζονται με την εργασία με ζώα εργαστηρίου Φυσικοί κίνδυνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΠΑΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ (Α.Μ.: 7321) ΤΟΥΜΠΟΥΛΙ ΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (Α.Μ.:7503) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΠΑΤΙΤΙ Α Ηπατίτιδα σηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Ιοί της ηπατίτιδας B, C και HIV και υγειονομικοί εργαζόμενοι

Ιοί της ηπατίτιδας B, C και HIV και υγειονομικοί εργαζόμενοι Ιοί της ηπατίτιδας B, C και HIV και υγειονομικοί εργαζόμενοι n ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ειδικός ιατρός εργασίας, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος, Κέντρο Υγείας -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Σύµβολα κινδύνου και Σήµατα προειδοποίησης, απαγόρευσης και υποχρέωσης που χρησιµοποιούνται σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Μαύρο

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία προσωπικού από ενδοεργαστηριακές λοιμώξεις

Προστασία προσωπικού από ενδοεργαστηριακές λοιμώξεις Προστασία προσωπικού από ενδοεργαστηριακές λοιμώξεις Ασφαλείς Εργαστηριακές Πρακτικές στη Λήψη, Μεταφορά και Παραλαβή Μικροβιολογικών ειγμάτων Μαθήματα Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 30/1/2008 Κανελλοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens)

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) Προληπτικά μέτρα και Αντιμετώπιση της Λεγεωνέλλας σε Υπηρεσίες Υγείας 1.Φαίδωνος Ελένη Νοσηλευτική Λειτουργός Γενικό Νοσοκομείο Πάφου BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) 2. Σαρόγλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ Παράρτημα Α ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμοι του 1996 έως 2011 Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Συμφωνία Πλαίσιο σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ Α. ΤΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Τα αποστειρωμένα ΕΙΑ ΜΧ (επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα μολυσματικού χαρακτήρα)

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία KΕΦΑΛΑΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται από: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. δ Α3. β Α4. γ Α5. α ΘΕΜΑ Β Β1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc.

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Το προσωπικό υγείας που θα χειρίζεται τα χημειοθεραπευτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ. Aγγελική Διπλού Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας»

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ. Aγγελική Διπλού Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ Aγγελική Διπλού Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ Η υγιεινή των χεριών αποτελεί βασικό παράγοντα για την: Ασφάλεια ασθενών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Επιδημία είναι κάθε κατάσταση στην οποία παρατηρείται αυξημένη συχνότητα (επίπτωση) ενός νοσήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) Σε ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων

Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων Ενότητα 1 : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Ιωάννης Σκούφος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδοµένων Ασφαλείας Ηµεροµηνία αναθεώρησης:28/4/2013

Δελτίο Δεδοµένων Ασφαλείας Ηµεροµηνία αναθεώρησης:28/4/2013 NOBACCO Έκδοση 1.0 Δελτίο Δεδοµένων Ασφαλείας Ηµεροµηνία αναθεώρησης:28/4/2013 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΑΣ Εµπορική ονοµασία προϊόντος: apple 6mg Αριθµός αναφοράς: 01/ apple 6mg /12 Επωνυµία Εταιρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς

ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς ΘΕΜΑ Αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών με εμβόλια και ορούς Ονόματα: Γωγώ Μουρίζι Έρικα Μπαλίου Τμήμα: Γ 3 Τί ονομάζουμε εμβόλια; ΕΜΒΟΛΙΑ Εμβόλια ονομάζονται τα σκευάσματα εκείνα, που χορηγούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταγμα δυνάμει του άρθρου 7. Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής. «Οδηγία 2003/99/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του

Διάταγμα δυνάμει του άρθρου 7. Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής. «Οδηγία 2003/99/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ε.Ε. Παρ. 111(1) 1439 Κ.Λ.Π. 165/2005 Αρ. 3973, 31.3.2005 Αριθμός 165 ΟΙ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2001 ΚΑΙ 2003 Διάταγμα δυνάμει του άρθρου 7 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Χειμερινό Ακαδημαϊκό Εξάμηνο 2016_17. Κυτταροκαλλιέργειες. Μολύνσεις κυτταροκαλλιεργειών

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Χειμερινό Ακαδημαϊκό Εξάμηνο 2016_17. Κυτταροκαλλιέργειες. Μολύνσεις κυτταροκαλλιεργειών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Χειμερινό Ακαδημαϊκό Εξάμηνο 2016_17 Κυτταροκαλλιέργειες Μολύνσεις κυτταροκαλλιεργειών Αμανατιάδου Π. Έλσα, PhD eamanat@pharm.auth.gr Μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής

ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής Τμήμα Βιολογικών Επιστημών http://www.ucy.ac.cy/goto/biosci/el-gr/home.aspx ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής Μελετά ό,τι έχει σχέση με τους ζωντανούς οργανισμούς στον πλανήτη μας, από το μικροσκοπικό επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 5 η

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 5 η ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 5 η ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ορισμός των εμποδίων και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται από τα εργαστήρια για την προστασία των εργαζομένων και τους άλλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ.

ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΕΒΔΟΜΑΔΑ 1 24-26/9/2015 ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. 13.00-14.00 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Υ Πρακτική εργασία, Νέος Οδηγός, Erasmus, Απουσίες Α. Βανταράκης ΑΙ4 14.00-15.00

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης

Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης ΤΙ ΧΡΕΙAΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι χρησιμοποιείτε τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την εποχική γρίπη; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΓΡΙΠΠΗΣ Τι

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Ναρκωτικά. Από τη μεριά των γιατρών

Ναρκωτικά. Από τη μεριά των γιατρών Ναρκωτικά Από τη μεριά των γιατρών Επιπτώσεις στην υγεία μας Επιπτώσεις στην υγεία μας Ηπατίτιδα B AIDS Φυματίωση Ψυχικές παθήσεις Θάνατος Ηπατίτιδα B Ο ιός της ηπατίτιδας B είναι ένας ιός της κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, ως εργατικό ατύχημα ορίζεται το εξωγενούς επίδρασης βίαιο συμβάν, το οποίο προκαλεί στον εργαζόμενο ανικανότητα για εργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ

HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ Γιώργος Τσεκές Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Γ Παθολογικό Τμήμα Μονάδα Λοιμώξεων Κοργιαλένειο Μπενάκειο Νοσοκομείο Ε.Ε.Σ. Αθήνα, 30/11/2014 Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

6. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΜΕ ΑΚΤΙΝΕΣ ΛΕΪΖΕΡ (LASER) ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

6. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΜΕ ΑΚΤΙΝΕΣ ΛΕΪΖΕΡ (LASER) ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ 6. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΜΕ ΑΚΤΙΝΕΣ ΛΕΪΖΕΡ (LASER) ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Σε πολλά εργαστήρια χρησιμοποιούνται μηχανήματα με ακτίνες λέιζερ και άλλες πηγές φωτισμού-ακτινοβολιών (υπέρυθρο,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Δήμητρα Σαλαβούρα 1, Σταματία Αλεξοπούλου 2,5,6, Γεωργία Πομόνη 3, Μαρίνα Καλιφείδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Δεκεμβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Το ΑIDS προκαλείται από τον ιό HIV. O ιός σταδιακά καταστρέφει το σύστημα άμυνας του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα) καθιστώντας τον ανίκανο να καταπολεμήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4.3: Ποιοι μικροοργανισμοί είναι υπεύθυνοι για τις ασθένειες των μαθητών/τριών; 40 Ωραία είναι όλα αυτά που μάθαμε για τους μικροοργανισμούς, μέχρι τώρα. Αλλά ποια συγκεκριμένα μικρόβια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ HIV. Ο ιός μεταδίδεται παρεντερικά, περιγεννητικά και σεξουαλικά. Η αιματογενής οδός μετάγγισης αφορά :

ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ HIV. Ο ιός μεταδίδεται παρεντερικά, περιγεννητικά και σεξουαλικά. Η αιματογενής οδός μετάγγισης αφορά : ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολλοί λοιμογόνοι παράγοντες μπορεί να μεταδοθούν με το αίμα και τα προϊόντα του. Μικρόβια, ιοί και παράσιτα μπορεί να επιβιώσουν στο διατηρημένο αίμα για μέρες ή εβδομάδες. Νοσηλευόμενοι, ιατρικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί.

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί. 1 ΘΕΜΑΤΑ κεφ 1. Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι πως έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να προστατευτείτε από την ηπατίτιδα Β; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ KEΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Οι παρακάτω καμπύλες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις αντισωμάτων σε τρια

Διαβάστε περισσότερα

1] Εισαγωγή. 2] Μέθοδος - Συλλογή της πληροφορίας

1] Εισαγωγή. 2] Μέθοδος - Συλλογή της πληροφορίας «Εκτίμηση του βαθμού υποδήλωσης των εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων σαλμονέλλωσης, σιγκέλλωσης, λιστερίωσης, ηπατίτιδας Α, τυφοειδούς πυρετού και παράτυφου από τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Συντάχθηκε από τη Συντονιστική Επιτροπή Υγιεινής και Ασφάλειας Βανταράκης Απ., Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Ιατρικής, Συντονιστής Κλεπετσάνης Π., Επικ. Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Οι αποικοδομητές είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛ. 210 7201173 / Fax 210 7254767

ΤΗΛ. 210 7201173 / Fax 210 7254767 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 1 η ΥΠΕ ΑΤΤΙΚΗΣ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΤΗΛ. 210 7201173 / Fax 210 7254767 Αρ. Πρ. 1140/15

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη επαγγελματικών ατυχημάτων με αιχμηρά αντικείμενα ή έκθεση σε βιολογικά υγρά στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών 2003-2009

Μελέτη επαγγελματικών ατυχημάτων με αιχμηρά αντικείμενα ή έκθεση σε βιολογικά υγρά στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών 2003-2009 Μελέτη επαγγελματικών ατυχημάτων με αιχμηρά αντικείμενα ή έκθεση σε βιολογικά υγρά στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών 2003-2009 Πατούχας Δημήτριος 1, Κάργα Μαρία 2, Μπίχτας Αλέξανδρος 3, Νικηφοράκη Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας

Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας www.mlsi.gov.cy/dli 1 Τι είναι ένας Βιολογικός Παράγοντας; Σύμφωνα με τους περί Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος του ιού Έμπολα (EVD) Βασικές πληροφορίες

Νόσος του ιού Έμπολα (EVD) Βασικές πληροφορίες Νόσος του ιού Έμπολα (EVD) Βασικές πληροφορίες Νόσος του ιού Έμπολα (EVD) Προέλευση Ο ιός Έμπολα έχει πάρει το όνομά του από τον ποταμό Έμπολα της περιοχής που βρισκόταν το Ζαΐρ (νυν Λαϊκή Δημοκρατία του

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 30/5/2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΓΕΝΙΚΑ Απαγορεύεται το φαγητό και το κάπνισμα στους εργαστηριακούς

Διαβάστε περισσότερα