ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ ΠΙΝ ΟΥ),. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ ΠΙΝ ΟΥ),. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ"

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ ΠΙΝ ΟΥ),. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ Μιχαηλίδης Κ. 1, Νυµφόπουλος Μ. 2, Nicholson K. 3 και Tρώντσιος Γ. 1 1 Τοµέας ΟρυκτολογίαςΠετρολογίαςΚοιτασµατολογίας, Τµήµα Γεωλογίας, Α.Π.Θ Θεσσαλονίκη. 2 ΙΓΜΕ, Παράρτηµα Θεσσαλονίκης, Φράγκων 1, Θεσσαλονίκη 3 Εnvironment Division, School of Applied Sciences, The Robert Gordon University, Aberdeen AB1 1 HG, UK ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην περιοχή Γρεβενών της. Μακεδονίας εντοπίστηκε η παρουσία Mnούχου µεταλλοφορίας ο ξειδίων εντός µιας σχιστοκερατολιθικής διάπλασης (ραδιολαριούχοι κερατόλιθοι ασβεστιτικοί πηλίτες) που καλύπτει σπιλιτιωµένους διαβάσες της οφειολιθικής σειράς της Πίνδου. Η µεταλλοφορία εµφανίζεται συµπαγής µε τη µορφή µικρών κοιτών στους κερατολίθους και ως διάσπαρτη µε τη µορφή µικροκονδύλων (µέχρι 3 εκ.) ή συγκριµάτων (< 1 εκ.) µέσα στους ασβεστιτικούς πηλίτες. Ορυκτολογικά αποτελείται κυρίως από µαγγανίτη, που έχει αντικατασταθεί τοπικά από πυρολουσίτη, από µικροκρυσταλλικό χαλαζία και χαλκηδόνιο. Από χηµική άποψη η µελετούµενη Mnούχος µεταλλοφορία και οι περιβάλλοντες λιθολογικοί σχηµατισµοί είναι πολύ όµοιοι µε εκείνους που δη µιουργούνται σε σύγχρονες συνθήκες υποθαλάσσιας ηφαιστειότητας και τη δράση υδροθερµικών διεργασιών. Συνεπώς, η Mnούχος µεταλλοφορία των Γρεβενών που συνδέεται µε τους οφειολίθους της Πίνδου αποτέθηκε κατά µήκος κέντρων επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα εντός του ω κεανού της ΝεοΤηθύος. Οι υψηλές τιµές του λόγου Mn/Fe (1722) της µεταλλοφορίας σε σχέση µε τους περιβάλλοντες σχηµατισµούς (0,01 0,35) δείχνουν ότι η κλασµάτωση µεταξύ Fe και Μn έγινε πριν από την απόθεση. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις σε Cu, Ni, Co και Zn σε σχέση µε τους σύγχρονης γένεσης µεταλλοφόρους σχηµατισµούς αποδίδεται σε συνδροµή υδατογενών δυαλυµάτων. Αυτό δείχνει ότι τα οξείδια του Mn συγκεντρώθηκαν σχετικά αργά και µακριά από τα κέντρα υδροθερµικής αποφόρτισης. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρουσία στον Ελλαδικό χώρο µεταλλοφορίας οξειδίων του Mn, που συνδέονται γενετικά µε οφειολίθους, αποτέλεσε το αντικείµενο έρευνας πολλών ερευνητών (π.χ. Μarkopoulos & Skounakis 1980, Panagos & Varnavas 1981,1984, Varnavas & Panagos 1983,1984, Skarpelis et al. 1992, Kelepertsis 1996). H µεταλλοφορία αυτή στις περισσότερες περιπτώσεις είναι µικρής έκτασης, έχει τη µορφή φακών, θυλάκων ή διασπορών και φιλοξενείται σε πυριτικά χηµικά ιζήµατα της κατηγορίας των κερατολίθων και ραδιολαριούχων κερατολίθων που συνδέονται µε τους οφειολίθους. Από τα γεωλογικά, ορυκτολογικά και γεωχηµικά δεδοµένα αυτών των ερευνών προέκυψε το συµπέρασµα ότι η Mnούχος µεταλλοφορία είναι το αποτέλεσµα κυρίως υδροθερµικών διεργασιών που συνδέονται µε την υποθαλάσσια ηφαιστειακή δράση εντός µικρών ωκεάνειων λεκανών κατά το Ιουρασικό. Ανάλογης µορφής Mnούχοι σχηµατισµοί έχουν εντοπιστεί σε σχιστοκερατολιθική διάπλαση µε οφειολίθους κοντά στο χωριό Παρόριο των Γρεβενών (Σχ. 1) και αποτέλεσαν το αντικείµενο αυτής της έρευνας. Έτσι, σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διευκρίνιση των συνθηκών γένεσης των σχηµατισµών αυτών µε τη χρήση γεωλογικών, ορυκτολογικών και κυρίως γεωχηµικών δεδοµένων αλλά και µε τη σύγκριση µε τα αποτελέσµατα προηγούµενων ερευνών στον Ελλαδικό χώρο και ε κείνα ερευνών σε σύγχρονης γένεσης ωκεάνεια περιβάλλοντα. 249

2 Σχήµα 1. Απλοποιηµένος γεωλογικός χάρτης της περιοχής µελέτης µε τις θέσεις της Mnούχου µεταλλοφορίας (από ΙΓΜΕ, Φ.Χ. Πεντάλοφος, µε τροποποιήσεις) 2 ΓΕΩΛΟΓΙΑ Η περιοχή έρευνας βρίσκεται κοντά στο όριο Υποπελαγονικής ζώνης και ζώνης της Πίνδου (Φ.Χ. Πεντάλοφος, ΙΓΜΕ). Η σχιστοκερατολιθική διάπλαση µε οφειολίθους που φιλοξενεί τη Mnούχο µεταλλοφορία (Σχ. 1) αποτελεί µικρή προέκταση του οφειολιθικού συµπλέγµατος της Πίνδου. Το σύµπλεγµα αυτό περιλαµβάνει µια ολοκληρωµένη ακολουθία πετρωµάτων από υπερβασικά (χαρτσβουργίτες δουνίτες) και βασικά (γάββρους, διαβάσες, βασάλτες µαξιλαροειδείς λάβες) (Capedri et al. 1980,1985) και πιστεύεται ότι δηµιουργήθηκε κατά το ΜέσοΙουρασικό (~ 170 Μa Smith 1977, Jones 1990) σε γεωτεκτονικό περιβάλλον ζώνης πάνω από υποβύθιση (SSZ: suprasubduction zone). Στην περιοχή µελέτης εµφανίζονται σερπεντινιωµένοι περιδοτίτες και σπιλιτιωµένοι διαβάσες οι οποίοι καλύπτονται από τη σχιστοκερατολιθική διάπλαση, από πλακώδεις και συµπαγείς ασβεστολίθους (Ιουρασικό Κάτω Κρητιδικό έως Άνω Κρητιδικό) και ΜεταΟλιγοκαινικά ιζήµατα (µάργες και ψαµµίτες). Η σχιστοκερατολιθική διάπλαση περιλαµβάνει ερυθρούς ραδιολαριούχους κερατολίθους και σχιστοποιηµένους ασβεστιτικούς πηλίτες. 3 ΜΟΡΦΕΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ Η Μnούχος µεταλλοφορία διακρίνεται σε τρεις µορφές: α) συµπαγούς τύπου β) µορφής µικροκονδύλων γ) µορφής συγκριµάτων Ο συµπαγής τύπος δηµιουργεί ακανόνιστες µικρές κοίτες διαστάσεων µέχρι 2µ µήκος και 0,5µ πάχος µέσα στους ερυθρούς ραδιολαριούχους κερατολίθους που είναι µαζώδεις ή κατά θέσεις στρωµατοειδείς. Στην τελευταία περίπτωση παρατηρούνται διαστρώσεις του Mnούχου µεταλλεύ µατος µε κερατόλιθο, γεγονός που δείχνει σύγχρονο τρόπο απόθεσης. Οι µικροκόνδυλοι είναι συνδεδεµένοι µε τον σχιστοποιηµένο ασβεστιτικό πηλίτη από τον οποίο εύκολα αποχωρίζονται στην επιφάνεια µε τη διαδικασία της αποσάθρωσης. Εχουν δισκοειδές, ελλειψοειδές, περίπου σφαιρικό αλλά και ακανόνιστο σχήµα, µε τη µεγάλη διάστασή τους να φτάνει µέχρι 3 εκ.. Οι δισκοειδείς και ελλειψοειδείς µορφές είναι διαταγµένες παράλληλα µε τη σχιστότητα του πετρώµατος ξενιστή. Εξωτερικά, άλλοτε είναι λείοι και άλλοτε ακανόνιστοι. Μερικές φορές δείχνουν φαινόµενα εξωτερικής διάρρηξης. Σε αντίθεση µε τους σύγχρονους κονδύλους µαγγανίου, 250

3 στα µεγάλα βάθη των ωκεανών (Hein et al. 1997, Usui & Someya 1997), η δοµή των µικροκονδύλων της περιοχής Γρεβενών χαρακτηρίζεται από την απουσία πυρήνα και συγκεντρικών φλοιών. Ανάλογης µορφής κόνδυλοι περιγράφονται από τους Βαρνάβας & Πανάγος (1981) µέσα σε πελαγικούς ασβεστολίθους Άνω Κρητιδικής ηλικίας στην περιοχή Πανόρµου Φωκίδας. Τα συγκρίµατα είναι πάντοτε µικρότερα από 1 εκ. και σε πολύ αραιή κατανοµή. Συνήθως αποτελούνται από συµφύσεις Mnούχων ορυκτών µε σύνδροµο υλικό και φιλοξενούνται µέσα σε συ µπαγές ανθρακικό περιβάλλον που δηµιουργεί εστρωµένα εγκλείσµατα στον ασβεστούχο πηλίτη. 4 ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αντιπροσωπευτικά δείγµατα από όλους τους λιθολογικούς σχηµατισµούς της περιοχής µελέτης αναλύθηκαν για τα κύρια στοιχεία Mn, Fe, Al και για τα ιχνοστοιχεία Ba, Co, Cu, Ni, Zn, Pb, Cr και V µε τη µέθοδο ICPAES (Inductively Coupled Plasma Atomic Emission Spectrometry) στο Πανεπιστήµιο Robert Gordon του Aberdeen (Ηνωµένο Βασίλειο). Τα όρια ανίχνευσης ήταν 0,01 κ.β.% για τα κύρια στοιχεία και 1 ppm για τα ιχνοστοιχεία. Η ορυκτολογική σύσταση προσδιορίστηκε µε τη χρήση οπτικού µικροσκοπίου διερχόµενου και ανακλωµένου φωτός και τη χρήση ακτίνων Χ. Οι χηµικές αναλύσεις των ορυκτών έγιναν µε τη χρήση ηλεκτρονικού µικροσκοπίου σάρωσης (SEM) τύπου JEOL JSM840 εφοδιασµένου µε αναλυτικό σύστηµα LINKAN EDS. Oι συνθήκες λειτουργίας ήταν: 15ΚV τάση επιτάχυνσης, 3nA ρεύµα δείγµατος σε πρότυπο κοβάλτιο, διάµετρος δέσµης ηλεκτρονίων 1µm και χρόνος µέτρησης 100 sec. To λογισµικό σύστηµα επεξεργασίας ήταν 2AF 4/FLS της LINK. Για τη ρύθµιση του συστήµατος ανάλυσης χρησιµοποιήθηκαν ως πρότυπα φυσικά ή συνθετικά ορυκτά και καθαρά µέταλλα. Οι αναλύσεις των ορυκτών του Mn έγιναν µε σκοπό να διαπιστωθεί η πιθανή παρουσία των µεταλλικών στοιχείων ως ολιγοστοιχείων στη σύστασή τους. Πίνακας 1. Όρια διακύµανσης σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία των διαφόρων λιθολογικών τύπων της περιοχής µελέτης. Συµπαγές Aσβεστιτικοί πηλίτες µε συγκρίµατα Λιθολογικός ιαβάσης Kερατόλιθοι Mικροκόνδυλοι µετάλλευµα Mn τύπος (n = 5) (n = 13) (n = 5) (n = 10) (n = 12) Kύρια στοιχεία (κ.β.%) Μn Fe Al Ixνοστοιχεία (ppm) 0,10 0,40 2,14 7,75 1,10 3,21 0,09 1,56 4,69 11,43 0,19 3,18 24,36 45,12 1,22 2,45 1,08 1,78 20,18 23,10 1,04 1,25 1,06 1,74 0,12 0,90 0,86 12,49 0,25 3,05 Βa Cu Co Ni V Zn Pb Cr <1 < < <1 Mn /Fe 0,02 0,09 0,01 0,26 17,7 22,20 16,75 19,97 0,02 0,35 5 ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Τα περισσότερα δείγµατα συµπαγούς µεταλλεύµατος και οι µικροκόνδυλοι αποτελούν ανάµειξη ποσότητας πυριτικού υλικού µε τα ορυκτά του Mn που είναι κυρίως ο µαγγανίτης και ο πυρολουσίτης. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρήθηκαν σφαιρικές µορφές ανάπτυξης του µαγγανίτη που πιθανόν να αποτελούν προϊόντα αντικατάστασης (ψευδοµορφώσεις) ραδιολαρίων (Skarpelis et al. 251

4 1992, Shah & Khan 1999). Ο πυρολουσίτης αναπτύσσεται τοπικά σε βάρος του µαγγανίτη και παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά σπασίµατα συστολής που προκύπτουν σ αυτή την αφυδατωτική διεργασία (Ramdohr 1967). Ιδιαίτερα χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος ανάπτυξης του πυρολουσίτη στους µικροκονδύλους όπου αρχίζει από την περίµετρό τους και µπορεί να συνεχίζεται προς το εσωτερικό µέχρι την πλήρη σχεδόν αντικατάσταση. Οι κερατόλιθοι αποτελούνται από µικροκρυσταλλικό χαλαζία, χαλκηδόνιο και διάσπαρτους µικρούς κρυστάλλους αιµατίτη που δίνουν το ερυθρωπό χρώµα. Τοπικά παρατηρείται µεγάλος αριθ µός από ψευδοµορφώσεις σκελετικών σωµάτων ραδιολαρίων µε χαρακτηριστικό στρογγυλό ή ελλειψοειδές σχήµα. Συχνά διατρέχονται από διαρρήξεις που έχουν πληρωθεί από ασβεστίτη, ενώ τοπικά παρατηρούνται διασπορές από ασβεστίτη και αργιλικά ορυκτά. 6 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Η κατανοµή των ιχνοστοιχείων στα κοιτάσµατα Mn αποτελεί ένα πολύτιµο εργαλείο στην προσπάθεια ερµηνείας του τρόπου σχηµατισµού τους. Επίσης, οι εκτεταµένες έρευνες πάνω στον τρόπο γένεσης των κοιτασµάτων Mn σε σύγχρονα περιβάλλοντα βοήθησε σηµαντικά στην κατανόηση του τρόπου σχηµατισµού κοιτασµάτων παλαιότερων εποχών (π.χ. Bonnatti et al. 1972, Glasby 1972, Varnavas & Panagos 1984). Στον Πίνακα 1 δίνονται τα όρια διακύµανσης στα κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία που αναλύθηκαν για όλους τους λιθολογικούς τύπους της περιοχής µελέτης. Οι υψηλότερες τιµές Mn, µέχρι 45,12 κ.β.%, παρατηρούνται στο συµπαγές µετάλλευµα, ενώ στους µικροκονδύλους το Mn φτάνει µέχρι 23,10 κ.β.%. Ο σίδηρος είναι επίσης υψηλότερος (µέχρι 2,45 κ.β.%) στο συµπαγές µετάλλευµα από ότι στους µικροκονδύλους (µέχρι 1,25 κ.β.%). Οι συγκεντρώσεις Fe στα Μnούχα ορυκτά κυµαίνονται µεταξύ 0,58 και 1,83 κ.β.%. Το Al σηµειώνει ίδιες περίπου τιµές (1,06 1,78 κ.β.%) και στους δύο τύπους µεταλλοφορίας και αποδίδεται κατά ένα µέρος στην παρουσία κλαστικών κόκκων αργιλικών ορυκτών (Crerar et al. 1982). Όπως προέκυψε από τις µικροαναλύσεις των Mnούχων ορυκτών το Al µπορεί να φτάνει τιµές µέχρι 0,51 κ.β.% και συνεπώς υποκαθιστά θέσεις του Μn ως ολιγοστοιχείο, ιδιαίτερα στο µαγγανίτη (Μn 3+ Al 3+ ) σύµφωνα µε τους Turner & Buseck (1983). Σε ό,τι αφορά τα ιχνοστοιχεία µπορούν να επισηµανθούν τα εξής: Το βάριο φαίνεται σαφώς να συνδέει την παρουσία του µε τη µεταλλοφορία, αφού σηµειώνει τις υψηλότερες τιµές ( ppm) στο συµπαγές µετάλλευµα. Μπορεί να αποτελεί κύριο στοιχείο Mnούχων ορυκτών όπου µπορεί να φιλοξενείται σε δοµές σωλήνα (Turner & Buseck 1983). Oι τι µές που µετρήθηκαν µε µικροαναλυτή στα ορυκτά του Mn φτάνουν µέχρι 0,66 κ.β.%. Ο χαλκός επίσης παρουσιάζει υψηλές τιµές στη µεταλλοφορία, ιδιαίτερα στους µικροκονδύλους (µέχρι 0,13 κ.β.%), γιατί λόγω της χηµικής συγγένειας και παρόµοιας ιοντικής ακτίνας του µε το Mn µπορεί να το αντικαθιστά στα ορυκτά του. Μετρήθηκαν τιµές µέχρι 0,37 κ.β.% µε το µικροαναλυτή. Οι υψηλές τιµές Cu που παρατηρούνται σε δείγµατα διαβάση οφείλονται στην παρουσία διάσπαρτων κόκκων χαλκοπυρίτη σ αυτούς. Τα κοβάλτιο και νικέλιο µε ίδια χηµική συµπεριφορά σηµειώνουν τις υψηλότερες τιµές στο συ µπαγές µετάλλευµα και κατά συνέπεια υποδηλώνουν υποκατάσταση του Mn. Οι µέγιστες τιµές που βρέθηκαν µε το µικροαναλυτή είναι 0,17 κ.β.%. Tα βανάδιο και ψευδάργυρος, παρόλο που δείχνουν να σχετίζονται οι υψηλότερες τιµές τους µε τη µεταλλοφορία Mn, σηµειώνουν σχετικά υψηλές τιµές και σε δείγµατα όλων των υπόλοιπων λιθολογικών σχηµατισµών. Ο Zn έχει µεγάλη χηµική συγγένεια µε το Mn και µπορεί να το υποκαθιστά στα ορυκτά της µεταλλοφορίας µαγγανίτη και πυρολουσίτη (Michailidis et al. 1997). Η περιεκτικότητα των ορυκτών του Mn σε Zn ανέρχεται σε 0,35 κ.β.% και του βαναδίου σε 0,24 κ.β.%. Ο µόλυβδος απουσιάζει από τη Μnούχο µεταλλοφορία και αυτό γιατί η µεγάλη ιοντική του α κτίνα καθιστά απαγορευτική την υποκατάσταση του Mn (Τurner & Buseck 1983). Τέλος το χρώµιο δείχνει σαφώς τη σύνδεσή του µε τους διαβάσες και δευτερευόντως µε τους κερατολίθους. Με σκοπό να συγκριθεί η σύσταση της Mnούχου µεταλλοφορίας της περιοχής µελέτης µε αυτήν άλλων περιοχών της Ελλάδας, καθώς και άλλων περιοχών του κόσµου γνωστού γενετικού τύπου, στον Πίνακα 2 δίνονται οι µέσες περιεκτικότητες στα στοιχεία που αναλύθηκαν. Από αυτόν γί 252

5 νεται φανερό ότι η χηµική σύσταση της µελετούµενης µεταλλοφορίας προσοµοιάζει µε εκείνη των άλλων περιοχών της Ελλάδας. Σε σύγκριση όµως µε τα σύγχρονης γένεσης κοιτάσµατα σε ωκεάνειο περιβάλλον παρουσιάζουν διαφορές. Από τα υδροθερµικής προέλευσης παρουσιάζουν υψηλότερες τιµές σε ορισµένα ι χνοστοιχεία ενώ από τα υδατογενή κονδύλους Mn έχουν σηµαντικά χαµηλότερες περιεκτικότητες σε όλα τα ιχνοστοιχεία. 7 ΣΥΖΗΤΗΣΗΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι κύριοι παράγοντες που µπορούν να επηρεάζουν τη χηµική σύσταση των Mnούχων κοιτασµάτων είναι: η προέλευση των µετάλλων, το βάθος του νερού, οι φυσικοχηµικές συνθήκες (Eh, ph) κατά τη διάρκεια της απόθεσης και ο ρυθµός ιζηµαταπόθεσης (Frakes & Bolton 1992, Cronan 1997). Πίνακας 2. Μέση χηµική σύσταση (κ.β.%) Mnούχων σχηµατισµών περιοχής Γρεβενών και άλλων περιοχών της Ελλάδας, καθώς και σύγχρονων κοιτασµάτων διαφορετικής γένεσης Mn 39,04 21,63 36,20 24,26 38,84 47,52 35,62 47,00 41,00 16,17 22,20 Fe 1,87 1,16 0,17 1,31 0,37 0,94 0,85 0,66 0,80 15,61 19,00 Al 1,49 1,45 0,11 1,39 0,62 1,11 0,92 0,20 3,10 (ppm) Ba Cu Co Ni V Zn Συµπαγές µετάλλευµα και 2. Μικροκόνδυλοι περιοχής Γρεβενών, 3. Κόζιακας (Skarpelis et al. 1992), 4. Ανατολική Όρθρυς (Κelepertsis 1996), 5.Kόνδυλοι Mn Πανόρµου Φωκίδας (Βαρνάβας & Πανάγος 1981), 6. Aργολίδα (Panagos & Varnavas 1981), 7. Όρθρυς (Panagos & Varnavas 1981), 8. Υδροθερµικές αποθέσεις οξειδίων Mn (Galapagos, Ειρηνικός) (Μoorby & Cronan 1983), 9, Υδροθερµικά κοιτάσµατα σε µη επεκτεινόµενα κέντρα στο Ν Ειρηνικό (Moorby et al. 1984), 10. Kόνδυλοι Mn και άλλα FeMn κοιτάσµατα οξειδίων βαθειάς θάλασσας, 11, Υδατογενείς φλοιοί (Dymond et al. 1984). Ο τρόπος ανάπτυξης της Mnούχου µεταλλοφορίας µέσα στη σχιστοκερατολιθική µε οφειολίθους διάπλαση δεν αφήνει καµµιά αµφιβολία για µια συνιζηµατογενή απόθεσή της. Για την ερµηνεία του τρόπου γένεσης τέτοιων περιπτώσεων κοιτασµάτων έχουν διατυπωθεί δύο κύριες απόψεις σχετικά µε την προέλευση των µετάλλων, που στηρίχθηκαν κυρίως στις έρευνες σε σύγχρονης γένεσης κοιτάσµατα σε θαλάσσιο περιβάλλον (π.χ. Bonnatti et al. 1972, Meylan et al. 1981, Crerar et al. 1982, Lalou 1983, Chester 1990, Nicholson 1992). Η µία απ αυτές αποδέχεται την απόθεση απευθείας από υδροθερµικά διαλύµατα που σχετίζονται µε υποθαλάσσια ηφαιστειακή δράση. Η δεύτερη αποδέχεται µια αργή υδατογενή καταβύθιση από το θαλάσσιο νερό (π.χ. κόνδυλοι Mn βαθειάς θάλασσας). Μεταξύ των δύο κατηγοριών κοιτασµάτων υπάρχουν σαφείς διαφορές ως προς την περιεκτικότητα σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, έτσι ώστε η χρήση διακριτικών διαγραµµάτων να επιτρέπει τον εύκολο διαχωρισµό τους (Usui & Someya 1997). Τα σύγχρονα υποθαλάσσια υ δροθερµικά κοιτάσµατα οξειδίων του Mn στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων (Cu, Zn, Ni, Co) από ότι τα πελαγικά ιζήµατα, αλλά πολύ χαµηλότερες των υδατογενών κοιτασµάτων MnFe (Cronan 1980, Usui & Someya 1997). 253

6 Σχήµα 2. Προβολή των αναλύσεων του µεταλλεύµατος ή/και των άλλων λιθολογικών σχηµατισµών σε διακριτικά διαγράµµατα όπου δίνονται και τα αντίστοιχα πεδία σύστασης των υδροθερµικών και υδατογενών κοιτασµάτων. α: ιάγραµµα MnFe(Ni+Co+Cu)X10 των Bonnatti et al. (1972) και Crerar et al. (1982) για µεταλλοφορία και πετρώµατα. β: ιάγραµµα ZnNiCo των Choi & Hariya (1972) για µεταλλοφορία και πετρώµατα. γ: ιάγραµµα ΑlFeMn των Adachi et al. (1986) για τα πετρώµατα ξενιστές. Στο Σχήµα 2α και β προβλήθηκαν οι αναλύσεις των διαφόρων τύπων µεταλλοφορίας και των πετρωµάτων ξενιστών στα διακριτικά διαγράµµατα MnFe(Ni+Co+Cu) των Bonnatti et al. (1972) και Crerar et al. (1982) και ZnCoNi των Choi & Hariya (1992) αντίστοιχα. Απ αυτά προκύπτει σα 254

7 φώς η υδροθερµική προέλευση των σχηµατισµών αυτών. Στο Σχήµα 2γ προβλήθηκαν οι αναλύσεις µόνο των πετρωµάτων ξενιστών στο διακριτικό διάγραµµα AlFeMn των Αdachi et al. (1986) όπου προκύπτει πάλι ένας σαφής υδροθερµικός χαρακτήρας. Από χηµική άποψη οι Mnούχες µεταλλοφορίες της περιοχής Γρεβενών δείχνουν ότι ορισµένα από τα στοιχεία (Πίνακας 2) σηµειώνουν υψηλότερες τιµές από ότι τα σύγχρονα τυπικά υδροθερµικά. Αυτό µπορεί να αποδοθεί στη συνδροµή και υδατογενών διαλυµάτων (Skarpelis et al. 1992). Τα στοιχεία αυτά καταβυθίστηκαν συγχρόνως ή προσροφήθηκαν στα κολλοειδή υδροξείδια του µαγγανίου. Έντονη συνδροµή υδατογενών διαλυµάτων συµβαίνει στις περιπτώσεις θαλάσσιων περιοχών µε πολύ αργό ρυθµό ιζηµαταπόθεσης (Frakes & Bolton 1992, Νicholson 1992). Με δεδοµένο ότι τα Mnούχα µεταλλεύµατα της περιοχής Γρεβενών σχηµατίστηκαν από υδροθερµικές διαδικασίες παρόµοιες µε αυτές που συµβαίνουν στις σύγχρονες µεσοωκεάνειες ράχες, ο σχηµατισµός τους πρέπει να συνδέεται µε τον ωκεανό της ΝεοΤηθύος που αποτελεί το χώρο προέλευσης των οφειολίθων της Πίνδου (Jones 1990). Τα µεταλλεύµατα δηµιουργήθηκαν κατά µήκος κέντρων επέκτασης θαλάσσιου πυθµένα (sea floor spreading centers) και στη συνέχεια εφιππεύθηκαν σε ηπειρωτικά περιθώρια ως τµήµα των οφειολίθων της Πίνδου. Πολύ όµοια κοιτάσµατα έχουν περιγραφεί και σε άλλους οφειολίθους στον κόσµο (π.χ. Crerar et al. 1982, Roy 1992, Shah & Khan 1999), ενώ άλλες υποθαλάσσιας προέλευσης υδροθερµικές µεταλλοφορίες Mn οξειδίων φιλοξενούνται σε διαφορετικό γεωλογικό περιβάλλον (Liakopoulos et al. 2001). Ο σίδηρος και το µαγγάνιο είναι διαχωρισµένα µε χαρακτηριστικό τρόπο κατά την απόθεση από τα υδροθερµικά διαλύµατα, παρουσιάζοντας υψηλές ή χαµηλές αναλογίες Mn/Fe στα χηµικά ιζήµατα που αποθέτονται. Από τον Πίνακα 1 γίνεται φανερό ότι ο λόγος Mn/Fe είναι πολύ υψηλότερος στη Mnούχο µεταλλοφορία (συµπαγές µετάλλευµα: 18 22, µικροκόνδυλοι 1720) από ότι στα περιβάλλονται ιζήµατα (0,01 0,35). Η σηµαντική ελάττωση του παραπάνω λόγου µε την αύξηση του σιδήρου στα δεύτερα δείχνει τη σηµαντική διαφοροποίηση της χηµικής συµπεριφοράς των στοιχείων αυτών, σε σχέση µε το γεωχηµικό περιβάλλον ή τις θερµοδυναµικές συνθήκες, από την πηγή προέλευσης έως την απόθεσή τους, δηλαδή ότι ο διαχωρισµός µεταξύ Fe και Mn συνέβη πριν την απόθεση. Το δυναµικό οξειδοαναγωγής (Eh) και το ph του υδροθερµικού διαλύµατος επιδρούν στην α πόθεση του Mn και Fe (Ηem 1972, Frakes & Bolton 1992, Roy 1992). Στο περιβάλλον απόθεσης, ο σίδηρος ως ασταθής στο διάλυµα αποτίθεται κοντά στα κέντρα επέκτασης, ενώ το Mn ως σταθερότερο πιο µακριά (Panagos & Varnavas 1984, Roy 1992). Τα ανερχόµενα υδροθερµικά διαλύµατα από τα οποία αποτέθηκαν τα οξείδια του Mn ήταν σχετικά εκπλυµένα σε µεταλλικά ιχνοστοιχεία, λόγω της απόθεσης σουλφιδίων στους υποκείµενους διαβάσες. Η πιθανή υδατογενής προσθήκη ορισµένων ιχνοστοιχείων στο µετάλλευµα δηλώνει ότι τα οξείδια τoυ Mn συγκεντρώθηκαν σχετικά αργά, γεγονός που επιβεβαιώνει µια απόθεση µακριά από το κέντρο υδροθερµικής αποφόρτισης. Σε υδροθερµικές συνθήκες διαπιστώθηκε ότι το Mn µπορεί να µεταφέρεται σε αξιοσηµείωτες αποστάσεις, µέχρις ότου έρθει σε επαφή µε οξειδωτικό περιβάλλον, όπου καταβυθίζεται ως ορυκτό οξείδιο του Mn (Gammons & Seward 1996). Παρόλα αυτά όµως τα Mnοξείδια δεν είχαν αρκετό χρόνο για να προσροφήσουν µέταλλα από το θαλασσινό νερό, λόγω της γρήγορης καταβύθισής τους. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Βαρνάβας Σ. & Πανάγος Α Προκαταρκτική µελέτη κοιτασµάτων κονδύλων µαγγανίου της περιοχής Πανόρµου (Φωκίδας). Ορυκτός Πλούτος, 11, Αdachi M., Yamamoto K. & Sugisaki R Hydrothermal chert and associated siliceous rocks from the modern Pacific: their geologic significance as indication of ocean ridge activity. Sed. Geol., 47, Bonatti E., Kraemer T & Rydell Classification and genesis of submarine ironmaganese deposits. In: Horn D. (ed.). Ferromanganese deposits on the ocean floor Washington D.C. National Science Foundation, Capedri S., Venturelli G., Bocchi G., Dostal J., Garuti G. & Rossi A The geochemistry and petrogenesis of an ophiolitic sequence from Pindos, Greece. Contrib. Mineral Petrol., 74, Capedri S.M., Lekkas E., Papanikolaou D., Skarpelis N., Venturelli G. & Gallo F The ophiolite of the Koziakas range, Western Thessaly (Greece). Neues Jahrb. Geol. Paläontol. Abh., 152(1), Chester, R Marine geochemistry. Unwin Hyman, London. 255

8 Choi J. H. & Hariya Yu Geochemistry and depositional environment of Mn oxide deposits in Tokoro belt, Νortheastern Hokkaido, Japan, Econ. Geol., 87, Crerar D.A., Namson J., Chyi M.S., Williams L. & Feigenson I.M Manganiferous cherts of the Franciscan assemblage: I. General geology, ancient and modern analogues and implication for hydrothermal convection at spreading centers. Econ. Geol., 77, Cronan D.S Underwater minerals. Academic Press London 362 pp. Cronan D.S Some controls on the geochemical variability of manganese nodules with particular reference to the tropical S. Pacific. In: Nicholson K., Hein J.R., Bühn B. & Dasgupta S. (eds). Manganese Mineralization: Geochemistry and Mineralogy of Terrestrial and Marine Deposits Geol. Soc. London Special Publ. No 119, Dymond, J.M., Lyle B. Finney D.Z., Piper K, Murhy R, Conrad & Pisias N Ferromanganese nodules from MANOP Sites H,S and Rcontrol of mineralogical and chemical composition by multiple accretionary processes. Geochim. Cosmochim. Acta, 48, Frakes L. & Bolton B Effects of ocean chemistry, sea level, and climate on the formation of primary sedimentary manganese ore deposits. Econ. Geol., 87, Gammons C.H. & Seward T.M Stability of manganese (II) chloride complexes from 25 to 300 C. Geochimica Cosmochimica Acta, 60(22), Glasby G.P The mineralogy of manganese nodules from a range of marine environments. Marine Geology, 13, Hein J.R., Koschinsky A., Halbach P., Manheim F.T., Bau M., Kang J.K. & Lubrick N Iron and manganese oxide mineralization in the Pacific. In: Nicholson K., Hein J.R., Bühn B. & Dasgupta S. (eds). Manganese Mineralization: Geochemistry and Mineralogy of Terrestrial and Marine Deposits. Geol. Soc. London Special Publ. No 119, Hem J.D Chemical factors that influence the availability of iron and manganese in aqueous systems. Geol. Soc. Amer. Bul., 83, Jones G Tectonostratigraphy and Evolution of the Mesozoic Pindos ophiolite and associated units, NW Greece. Ph. D. Thesis, University of Edinburgh, 394 pp. Kelepertsis A Manganese rich cherts in siliceous sedimentary rocks with basic rock intercalations, East Othris mountain, Greece. Mineral Wealth, 99, Lalou C Genesis of ferromanganese deposits: hydrothermal origin. In: Roma P.A., Boström K., Laubier L. & Smith K.L. (eds): Hydrothermal Processes at Seafloor Spreading Centres. Plenum, New York, p Liakopoulos A., Glasby G.P., Papavassiliou C.T. & Boulegue J Nature and origin of the Vani manganese deposit, Milos, Greece: an overview. Ore Geology Reviews, 18, Markopoulos T. & Skounakis S Bariumhaltige Manganerze bei Kournovo, Othrys. Ann. Geol. Pays Hel., 29, Meylan M.A., Glasby G.P., Knedler K.E. Johnston J.H Metalliferous deepsea sediments. In: Wolf K.H. (ed.). Handbook of stratabound and stratiform ore deposits. Elsevier, Amsterdam, 9, Michailidis K.M., Nicholson K., Nimfopoulos M.K. & Pattrick R.A.D An EPMA and SEM study of the Mnoxide mineralization of Kato Nevrokopi, Macedonia, northern Greece: Controls on formation of the Mn 4+ oxides. In: Nicholson K., Hein J.R., Bühn B. & Dasgupta S. (eds). Manganese Mineralization: Geochemistry and Mineralogy of Terrestrial and Marine Deposits. Geol. Soc. London Special Publ. No 119, Moorby, S.A. & D.S. Cronan, The geochemistry of hydrothermal and pelagic sediments from the Galapagos Hydrothermal Mainds PSDP Leg 70, Mineral. Mag., 47, Moorby, S.A., Cronan, D.S. and Glasby, G.P., 1984: Geochemistry of hydrothermal Mnoxide deposits from the S.W. Pacific island arc. Geochim. Cosmochim. Acta, 48, Nicholson K Contrasting mineralogical geochemical signatures of manganese oxides: guides to metallogenesis. Econ. Geol., 87, Panagos A.G. & Varnavas S.P Preliminary observations on manganese deposits in the areas of Othris and Argolis (eastern Greece). In: Augustidis S.S. (ed.) Proc. Intern. Symp. Metallogeny of Mafic and Ultramafic complexes 2, Athens, Panagos A.G. & Varnavas S.P On the genesis of some manganese deposits from eastern Greece. In: Wauschkuhn A., Kluch C. & Zimmerman R.A. (eds). Syngenesis and Epigenesis in the Formation of Mineral Deposits. SpringerVerlag, Heidelberg, p Ramdohr P The ore minerals and their intergrowths. Pergamon Press, New York 1174 pp. Roy S Environments and processes of manganese deposition. Econ. Geol., 87, Skarpelis N., Hatzipanagiotou K. & Kaiserloglou M Manganiferous cherts in siliceous sediments overlying the Koziakas ophiolite, Western Thessaly, Greece. Can. Mineral., 30, Shah M.T. & Khan A Geochemistry and origin of Mndeposits in the Waziristan ophiolite complex, north Waziristan, Pakistan. Mineral. Deposita, 34,

9 Smith A.G Othrys, Pindos and Vourinos ophiolites and the Pelagonian zone. Proc. Colloq. on Aegean Region, Proc. 3, Turner S. & Buseck P.R Defects in nsutite (γmno 2 ) and dry cell battery efficiency. Nature, 304, Usui A. & Someya M Distribution and composition of marine hydrogenetic and hydrothermal manganese deposits in the NW Pacific. In: Nicholson K., Hein J.R., Bühn B. & Dasgupta S. (eds). Manganese Mineralization: Geochemistry and Mineralogy of Terrestrial and Marine Deposits. Geol. Soc. London Special Publ. No 119, Varnavas, S.P. & Panagos, A.G. (1983): The use of trace metals in elucidating the genesis of some Greek and Cyprus manganese and ferromanganese deposits. In: Augustithis S.S. (ed.). The Significance of Trace Elements in Solving Petrogenetic Problems and Controversies. Theophrastus Publications, Athens, Greece, Varnavas S.P. & Panagos A.G. (1984): Mesozoic metalliferous sediments form the ophiolites of Ermioni, Greece; analogue to recent midocean ridge ferromanganese deposits. Chem. Geol., 42, ABSTRACT GEOCHEMISTRY AND ORIGIN OF MANGANESEORES IN THE GREVENA AREA (PINDOS OPHIOLITES), WESTERN MACEDONIA Μichailidis Κ. 1, Nimfopoulos M. 2, Nicholson K. 3 and Trontsios G. 1 1 Dept. MineralogyPetrologyEconomic Geology, School of Geology, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece. 2 Institute of Geology & Mineral Exploration, Thessaloniki Branch, 1 Fragon street Thessaloniki, Greece. 3 Environment Division, School of Applied Sciences, The Robert Gordon University, Aberdeen AB1 1HG, UK. In the Grevena area of W. Macedonia, manganese oxide mineralization was found hosted within a shalechert formation (radiolarian cherts calcschists) overlying spilitized diabases of the Pindos ophiolite complex. The mineralization is massif within the cherts forming small pockets, and disseminated in the calcschists forming nodules (up to 3 cm) or concretions (<1cm). Manganite, locally replaced by pyrolusite, microcrystalline quartz and chalcedony are the main mineral constituents. Chemically, the studied Mnmineralization and associated lithologies are very similar to those formed by submarine effusive and hydrothermal processes in modern oceans. Hence, the Grevena area Mnmineralization which is spatially associated with the Pindos ophiolites, originated along sea floor spreading centers within the NeoTethtys Ocean. The high Mn/Fe ratios of the mineralization (1722) compared to that of the associated lithologies (0,010,35) denote that the fractionation of Mn and Fe occurred before of their precipitation. The higher concentrations of Cu, Ni, Co and Zn, compared to the modern metalliferous ocean formations are attributed to the hydrogenous imput of these trace metals. This suggests that the Mn oxides accumulated relatively slowly, which is consistent with deposition away from the centers of hydrothermal discharge. 257

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΡΥΚΤΟ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ % Mn ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ Χαουσμανίτης Mn 3 O 4 72,5 4,84 Πυρολουσίτης MnO 2 63 5,15 Μαγγανίτης MnOOH 62,5 4,30 Ψιλομέλα; Mn 2 O 3 2H 2 O 45-60

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ Σίφνος: Αρχαίο Μεταλλείο Αργύρου στον Αγ. Σώστη ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΑΒΕΛΙΔΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας. xgaroufalia@hotmail.com 2

Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας. xgaroufalia@hotmail.com 2 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 203 Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας Γαρουφαλιά Χ., 1 Αναγνώστου Χ., 2 Παπαγεωργίου Α. 3 1

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αριάδνη Αργυράκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3. Επιλογή μεθόδων ανάλυσης ΟΡΙΣΜΟΣ- ΣΤΟΧΟΙ Αναλυτική Γεωχημεία εφαρμογή της Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 Χαρακτηριστικά και ορυκτολογία σιδηρούχων ιζημάτων Διεργασίες FeR και SR Ταινιωτοί σιδηρούχοι σχηματισμοί (BIF) Λεπτόκοκκα κλαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα 1 Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα Συγγενετικές ανωμαλίες: Προκύπτουν συγχρόνως με το σχηματισμό των πετρωμάτων Επιγενετικές ανωμαλίες: Έπονται του φιλοξενούντος πετρώματος, τροποποιούν την ορυκτολογική

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ΚΟΚΚΙΝΟ ΛΙΜΑΝΑΚΙ ΚΑΙ ΜΑΡΙΚΕΣ (ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΑΦΗΝΑΣ) ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Ιανουάριος 2016 1 Την 16.08.2015 με ευθύνη του συλλόγου του Χωριού Ζυγός Άρτας, έγινε δειγματοληψία νερού από: το δίκτυο ύδρευσης του χωριού (από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. Σύσταση του θαλάσσιου νερού και παράγοντες ελέγχου συγκέντρωσης στοιχείων 2. Συντηρητικά, ανακυκλώσιμα (θρεπτικά), προσροφημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

Pb-Zn Ore deposits in Greece

Pb-Zn Ore deposits in Greece Pb-Zn Ore deposits in Greece 1. Kirki-Evros* 2. Thermes* 3. Thasos P. Kavala Pangaeon* 4. Agistron Vrontou* 5. Pontokerasia Kilkis* 6. Chalkidiki* 7. Lavrio* 8. Molaoi -Lakonia 9. Cyclades (Milos, Siphnos,

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί Ενότητα 14: Επίδραση ρύπανσης στα ψάρια Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Μπόμπορη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

'Οταν είναι γνωστή η ταυτότητα των σταθερών ορυκτολογικών ειδών και των διαλυτών ιοντικών φάσεων είναι δυνατό να υπολογίσουµε τη σχετική διαλυτότητα

'Οταν είναι γνωστή η ταυτότητα των σταθερών ορυκτολογικών ειδών και των διαλυτών ιοντικών φάσεων είναι δυνατό να υπολογίσουµε τη σχετική διαλυτότητα Γεωχηµική Ευκινησία Ευκινησία κάτω από επιφανειακές συνθήκες Η ευκινησία των στοιχείων στο επιφανειακό περιβάλλον κυριαρχείται από τη µεταφορά σε υδάτινα διαλύµατα. 'Ένας κατά προσέγγιση οδηγός στην ευκινησία

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος PGΕ σε προσχωματικά κοιτάσματα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου P.G.M. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΒΑΒΕΛΙΔΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 06 ΛΕΞΕΙΣ-ΦΡΑΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ Ευγενή μέταλλα Πολύτιμα μέταλλα Υγρομαγματικά κοιτάσματα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Παραγωγικές Διεργασίες Eξαγωγική Μεταλλουργία

Διαβάστε περισσότερα

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Μελέτη για τον προσδιορισμό του ποσοστού σύρματος, της συγκέντρωση τέφρας και της σύσταση τέφρας σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, για ελαστικά τα οποία χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία ECOELASTIKA

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ

ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ Προέλευση των αερίων συστατικών του θαλασσινού νερού, της ατμόσφαιρας και των ιζηματογενών πετρωμάτων. Ορισμένα από τα κύρια συστατικά του θαλασσινού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΤΗΤΑΣ : Οι ιδιότητες των χηµικών στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού.

ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΤΗΤΑΣ : Οι ιδιότητες των χηµικών στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού. 1. Ο ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Οι άνθρωποι από την φύση τους θέλουν να πετυχαίνουν σπουδαία αποτελέσµατα καταναλώνοντας το λιγότερο δυνατό κόπο και χρόνο. Για το σκοπό αυτό προσπαθούν να οµαδοποιούν τα πράγµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 4: Γεωχημικά θερμόμετρα, Εφαρμογές της γεωχημείας στην αναζήτηση κοιτασμάτων, Πρωτογενές και Δευτερογενές Περιβάλλον Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ε. Κελεπερτζής

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ε. Κελεπερτζής ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ε. Κελεπερτζής 1 Δομή του μορίου του νερού Η μοριακή δομή του νερού εξηγεί πολλές από τις φυσικές και χημικές του

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα

Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ

ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 95-103 ΜΕΛΕΤΗ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΧΡΩΜΙΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ- ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΙΚΟ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΗΣ (OXIDATION POTENTIAL) Ένας σηµαντικόςπαράγονταςελέγχουτηςευκινησίαςτωνστοιχείων είναι η συγκέντρωση των ηλεκτρονίων στο

ΥΝΑΜΙΚΟ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΗΣ (OXIDATION POTENTIAL) Ένας σηµαντικόςπαράγονταςελέγχουτηςευκινησίαςτωνστοιχείων είναι η συγκέντρωση των ηλεκτρονίων στο ΥΝΑΜΙΚΟ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΗΣ (OXIDATION POTENTIAL) Ένας σηµαντικόςπαράγονταςελέγχουτηςευκινησίαςτωνστοιχείων είναι η συγκέντρωση των ηλεκτρονίων στο περιβάλλον και ονοµάζεται δυναµικό οξειδοαναγωγής. Ο παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Δρ. Αγγελική Καρανάσιου Επιβάρυνση της Ατμόσφαιρας Αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.) Υπερβάσεις των θεσπισμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Στατιστική ανάλυση του γεωχηµικού δείγµατος µας δίνει πληροφορίες για τον γεωχηµικό πληθυσµό που µελετάµε. Συνυπολογισµός σφαλµάτων Πειραµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΑΙΑΣ, ΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΑΙΑΣ, ΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΑΙΑΣ, ΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ Βουδούρης Κ. 1, Καζάκης, Ν. 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τµήµα Γεωλογίας, Εργ. Τεχνικής Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY)

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) 7.3.05.4 Τομέας Γεωλογικών Επιστημών Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Σταύρος Τριανταφυλλίδης, 2015 Λέκτορας Κοιτασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΙΚΕΣ ΙΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ

ΓΕΩΧΗΜΙΚΕΣ ΙΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΗΜΙΚΕΣ ΙΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Σκοπός: Η εκτίµηση µιας µεγάλης περιοχής έκτασης εκατοντάδων έως δεκάδων χιλιάδων Km 2 µε ειδικά ευνοϊκά γεωφυσικά ή γεωλογικά χαρακτηριστικά. Η µέθοδος χρησιµοποιείται για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ. Παππάς Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής

Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ. Παππάς Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΟΜΗ ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ Παππάς Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ Ατομική ακτίνα (r) : ½ της απόστασης μεταξύ δύο ομοιοπυρηνικών ατόμων, ενωμένων με απλό ομοιοπολικό δεσμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. Η σύσταση του φλοιού ουσιαστικά καθορίζεται από τα πυριγενή πετρώματα μια που τα ιζήματα και τα μεταμορφωμένα είναι σε ασήμαντες ποσότητες συγκριτικά. Η δημιουργία των βασαλτικών-γαββρικών

Διαβάστε περισσότερα

heavy metals, sediments, gulf of Heraklion, Crete

heavy metals, sediments, gulf of Heraklion, Crete 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 739 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ Κοκκομετριας και των συγκεντρωσεων ΤΩΝ μεταλλων στα επιφανειακα ιζηματα του κολπου του ηρακλειου, κρητης. Γ. Αλεξανδράκης 1, Κ. Ντούνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ Σκοπιμότητα άρδευσης Η άρδευση αποσκοπεί κυρίως στην τροφοδότηση της κόμης του φυτού με νερό. Μόνο το 1% του νερού που φτάνει στην κόμη των φυτών παραμένει στους φυτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα Δασική Εδαφολογία Ορυκτά και Πετρώματα Ορισμοί Πετρώματα: Στερεά σώματα που αποτελούνται από συσσωματώσεις ενός ή περισσοτέρων ορυκτών και σχηματίζουν το στερεό φλοιό της γης Ορυκτά Τα ομογενή φυσικά συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1. έως Α5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ.

ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων

Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων Στην παρουσίαση αυτή υπάρχουν εικόνες με περιγραφή του τρόπου με τον οποίο πολλά μεταλλεύματα αναπτύσσονται στο χώρο, καθώς και επιλογή από εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 2: Συχνότητα κατανομής, Γεωχημικός χαρακτηρισμός και ταξινόμηση των ύλικών Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη, E-mail: annab@geo.auth.gr. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη, E-mail: annab@geo.auth.gr. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΣΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΤΗΣ ΣΚΟΝΗΣ ΤΩΝ ΡΟΜΩΝ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μπουρλίβα Α. 1, Χριστοφορίδης Χ. 2, Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 3: Όξινη απορροή μεταλλείων. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 3: Όξινη απορροή μεταλλείων. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 3: Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία επιφανειακών νερών Περιεχόμενα Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

CURICULUM VITAE. Education : Ph D, D.I.C., B Sc (Geol), B. Materials

CURICULUM VITAE. Education : Ph D, D.I.C., B Sc (Geol), B. Materials CURICULUM VITAE Όνομα :ΣΩΤΗΡΙΟΣ Επώνυμο : ΒΑΡΝΑΒΑΣ Ιδιότητα : Καθηγητής Αντικείμενο / Research : Name : Soterios Surname : Varnavas Rank : Professor APPLIED ENVIRONMENTAL GEOCHEMISTRY MARINE ENVIRONMENTAL

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 1. Δειγματοληψία 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση αποτελεσμάτων 2 ΣΤΑΔΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΓΕΩΧΗΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 1.ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: - Καθορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 9:Εφαρμογές της γεωχημείας στις Γεωεπιστήμες και την Ιατρική Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ. EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο: Γεωλογία»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ. EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο: Γεωλογία» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: 4 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση χωρικής κατανοµής µετεωρολογικών µεταβλητών. Εφαρµογή στον ελληνικό χώρο», ανατέθηκε από το ιεπιστηµονικό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π.

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Σημειώσεις για το μάθημα Φυσική Χημεία ΙΙ Ηλεκτροχημικά στοιχεία Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Τμήμα Χημείας ΑΠΘ 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑΛΥΤΙΚΗ ΤΑΣΗ 1.1 των µετάλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ 2γ-1 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Μη ειδική προσρόφηση (ανταλλαγή ιόντων) Ειδική προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ & Ε ΑΦΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΜΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Ε ΑΦΩΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΤΣΖΜΑΣΑ ΔΠΔΞΔΡΓΑΗΑ ΖΜΑΣΩΝ ΚΑΗ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΩΝ» ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ Ζ/Τ ΚΑΗ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΚΖ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΤΣΖΜΑΣΑ ΔΠΔΞΔΡΓΑΗΑ ΖΜΑΣΩΝ ΚΑΗ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΩΝ» ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ Ζ/Τ ΚΑΗ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΚΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΤΣΖΜΑΣΑ ΔΠΔΞΔΡΓΑΗΑ ΖΜΑΣΩΝ ΚΑΗ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΩΝ» ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ Ζ/Τ ΚΑΗ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΜΖΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΘΟΚΟΡΗΜΑΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ.

ΒΥΘΟΚΟΡΗΜΑΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ. Η ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΥΘΟΚΟΡΗΜΑΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ. ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΙΜΕΝΑ ΠΑΤΡΩΝ Δ. Χριστοδούλου, Μ. Γεραγά, Γ. Παπαθεοδώρου, Γ. Φερεντίνος, Ι. Καπόλος, Ε. Παπαδάκης και Α. Δαραμούσκα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ».

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΙΠΕΡΑ K. ΚΥΡΙΑΚΗ MSc Γεωλόγος Ηµερ. και τόπος γεννήσεως: Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο (e-mail): 15/04/1983, Θεσσαλονίκη heraia@geo.auth.gr, piperakyr@gmail.com ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 2008- Σήµερα Υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 3: Η Ζώνη της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 3: Η Ζώνη της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 3: Η Ζώνη της Πίνδου Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ½»Åà Äɽ µ½½ ¹Î½ Ä Â þÿ±¾¹»ì³ à  º±¹ Ä Â þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹ºÌÄ Ä±Â

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 3: Γεωχημική διαφοροποίηση και Κρυσταλλοχημικοί κανόνες ενσωμάτωσης χημικών στοιχείων Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ -272-9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume Ι Παπαδάτος Π. 1, Βαββάς Δ. 1, Θεοχαράτος

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία Χημικές Αντιδράσεις Εισαγωγική Χημεία Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Πέντε κυρίως κατηγορίες: Σύνθεσης Διάσπασης Απλής αντικατάστασης Διπλής αντικατάστασης Καύσης Αντιδράσεις σύνθεσης Ένωση δύο ή περισσότερων

Διαβάστε περισσότερα

Stratigraphy Στρωματογραφία

Stratigraphy Στρωματογραφία Stratigraphy Στρωματογραφία τι είναι η στρωματογραφία? είναι ο κλάδος της γεωλογίας που ασχολείται με την μελέτη των στρωμένων πετρωμάτων στον χώρο και στο χρόνο. branch of geology dealing with stratified

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία.

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. Η σύσταση του θαλασσινού νερού έχει επικρατήσει να καθορίζεται με βάση τη συγκέντρωση χλωριδίων και την αλμυρότητα. Η συγκέντρωση χλωριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Eφαρμογές σε περιβαλλοντικές μελέτες. Χ. Στουραϊτη Επικ. Καθηγήτρια. Περιβαλλοντική Γεωχημεία

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Eφαρμογές σε περιβαλλοντικές μελέτες. Χ. Στουραϊτη Επικ. Καθηγήτρια. Περιβαλλοντική Γεωχημεία ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Eφαρμογές σε περιβαλλοντικές μελέτες Χ. Στουραϊτη Επικ. Καθηγήτρια Περιβαλλοντική Γεωχημεία Εργαστήριο - Δευτέρα 8:45 10:00 Σειρά ασκήσεων βασισμένων στη θεωρία των ισοτόπων Επίσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 17.2.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 43/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 137/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Φεβρουαρίου 2011 για τροποποίηση του κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΑΤΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κ. Π. ΧΑΛΒΑ ΑΚΗΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2004. Καθηγητής Περ.

Υ ΑΤΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κ. Π. ΧΑΛΒΑ ΑΚΗΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2004. Καθηγητής Περ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Υ ΑΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2004 Κ. Π. ΧΑΛΒΑ ΑΚΗΣ Καθηγητής Περ. Μηχανικής ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ)

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ) ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF)

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF) Μέθοδος φθορισοµετρίας XRF X-ray Fluorescence Ποιοτικός και ποσοτικός προσδιορισµός βαρέων µετάλλων και ιχνοστοιχείων σε νερό 1 Χαρακτηριστικά Βασική αρχή της µεθόδου XRF Φορητά Συστήµατα Ειδική γεωµετρία

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole Χημικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole 46 Να γραφούν οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης με τις οποίες μπορούν να παρασκευαστούν: α ΗΒr β Pb(OH) γ KNO α Το HBr είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το σιδηρονικελιούχο λατεριτικό κοίτασμα της Ιεροπηγής Καστοριάς.

Το σιδηρονικελιούχο λατεριτικό κοίτασμα της Ιεροπηγής Καστοριάς. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Το σιδηρονικελιούχο λατεριτικό κοίτασμα της Ιεροπηγής Καστοριάς. Σπουδάστρια : Αθανασιάδου Ειρήνη Επιβλέπων : Επικ. Καθ. Ανδρέας Ιορδανίδης 26/2/2007 1 Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΩΓΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο 1ο-ΟΞΕΙΔΩΑΝΑΓΩΓΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΩΓΗ Ορισμοί : -Αριθμός οξείδωσης: I)Σε μία ιοντική ένωση ο αριθμός οξείδωσης κάθε στοιχείου είναι ίσος με το ηλεκτρικό φορτίο που έχει το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία Σκοποί ενότητας Κατανόηση του φαινομένου της ιοντικής ανταλλαγής Περιεχόμενα ενότητας 1) Ρόφηση 2) Απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ 1.1 Τα οξέα ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα Ιδιότητες είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες χηµικές ενώσεις ονοµάζονται οξέα; Με ποιόν χηµικό τύπο παριστάνουµε γενικά τα οξέα; Οξέα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα