ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ"

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ ΜΕΛΕΤΗ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΧΡΩΜΙΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ- ΟΡΜΥΛΙΑΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ Καλίτση Α. 1, Μιχαηλίδης Κ. 2, Χριστοφίδης Γ. 2 και Κασώλη Α. 2 1 Τοµέας Συγκοινωνιακών και υδραυλικών Έργων, Τµήµα Αγρονόµων και Τοπογράφων Μηχανικών, Α.Π.Θ., , Θεσσαλονίκη, 2 Τοµέας Ορυκτολογίας-Πετρολογίας-Κοιτασµατολογίας, Τµήµα Γεωλογίας, Α.Π.Θ., , Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μελετώνται γεωχηµικά οι χρωµιτικές εµφανίσεις που φιλοξενούνται µέσα στους οφειολίθους της περιοχής Γερακινής-Ορµύλιας, του ασυνεχούς οφειολιθικού συµπλέγµατος της υτικής Χαλκιδικής. Οι χρωµίτες αυτοί ανήκουν στους υψηλού-cr (Cr# 0,66-0,79) και χαρακτηρίζονται ως Αλπικού τύπου. Από την παρούσα µελέτη βρέθηκαν οι εξής µέσες τιµές ιχνοστοιχείων (ppm): Co 169, Cu 18, Ni 770, Mn 1199, Zn 401, Ti Οι υψηλές τιµές Cr# φανερώνουν προέλευση του µάγµατος που έδωσε τους χρωµίτες από διαδικασίες υψηλού βαθµού µερικής τήξης µανδυακού υλικού ή/και από µερική τήξη ενός ισχυρά εκπλυµένου µανδυακού περιδοτίτη. Tο ασυµβίβαστο Ti παρουσιάζεται σταδιακά αυξηµένο από το συµπαγή προς τον ταινιωτό και το διάσπαρτο τύπο µεταλλεύµατος. Οι συνολικά υψηλότερες τιµές σε σχέση µε τη σύσταση του µανδύα αποτυπώνουν προέλευση του χρωµίτη από µια διαδικασία κλασµατικής διαφοροποίησης. Η υπόθεση αυτή συµφωνεί µε την πετρογραφική τοποθέτηση των χρωµιτικών εµφανίσεων στη "µεταβατική ζώνη" της οφειολιθικής ακολουθίας, µεταξύ του υποκείµενου µανδυακού περιδοτίτη και των υπερκείµενων σωρειτικών µελών, στα υψηλότερα "στρωµατογραφικά" επίπεδα του άνω µανδύα. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ H έρευνα των ιχνοστοιχείων στους ελληνικούς χρωµίτες τα τελευταία χρόνια απέκτησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ερµηνεία της γένεσής τους, κυρίως λόγω της ανάπτυξης ακριβέστερων µεθόδων ανάλυσης (π.χ. µέθοδος ενεργοποίησης ηλεκτρονίων (NAA), µικροαναλυτής πρωτονίων (proton microprobe)). Έτσι, για παράδειγµα, το Ti χρησιµοποιήθηκε για ταξινόµηση ελληνικών χρωµιτών σε αλπικού τύπου (Papadakis 1977, Papadakis & Michailidis 1978), ενώ στοιχεία όπως ο Cu και το Νi χρησιµοποιήθηκαν για πετρογραφικούς λόγους, όπως π.χ. για εύρεση του βαθµού διαφοροποίησης του µάγµατος που έδωσε τους χρωµίτες, για µελέτη της πηγής προέλευσής του, για την εύρεση της θέσης των χρωµιτικών εµφανίσεων στον άνω µανδύα, καθώς και ως δείκτες για την εξερεύνηση κοιτασµάτων χρωµίτη (Κωνσταντοπούλου 1990, Economou-Eliopoulos 1993,1996, Economou- Eliopoulos & Vacondios 1995, Economou-Eliopoulos et al. 1997,1999a,b). Στην παρούσα µελέτη έγιναν χηµικές αναλύσεις στα κύρια στοιχεία και στα ιχνοστοιχεία Co, Cu, Ni, Mn, Zn και Ti σε δείγµατα µεταλλεύµατος της περιοχής Γερακινής-Ορµύλιας και µε βάση τα α- ποτελέσµατα επιχειρείται η εξαγωγή συµπερασµάτων για τον τρόπο γένεσης της µεταλλοφορίας. 2 ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Η περιοχή που µελετάται ανήκει γεωλογικά στην Περιροδοπική Ζώνη (Kauffman et al. 1976), που βρίσκεται µεταξύ της ζώνης Αξιού και της Σερβοµακεδονικής Μάζας (Σχ. 1α). Οι οφειόλιθοι της Γερακινής-Ορµύλιας αποτελούν τµήµα της κατώτερης πλουτωνικής ενότητας της ασυνεχούς οφειολιθικής ακολουθίας της υτικής Χαλκιδικής, που θεωρείται Μεσοζωικής ηλικίας (Jung et al. 1980) και περιλαµβάνει από Β προς ΝΑ τους οφειολίθους του Τριαδίου, των Βασιλικών, του Βάβδου, της Γερακινής-Ορµύλιας και της Μεταµόρφωσης (Σχ. 1α). 95

2 Το οφειολιθικό κοµµάτι της Γερακινής-Ορµύλιας χωρίζεται σε δύο υποενότητες: µία ανώτερη γαββρικών πετρωµάτων, που εµφανίζουν µια δύσκολα διακριτή στρωµάτωση, και µια κατώτερη από δουνίτες σε εναλλαγές µε χαρτσβουργίτες στα κατώτερα στρωµατογραφικά επίπεδα. Οι δύο αυτές ενότητες χωρίζονται από πυροξενίτες, που εµφανίζουν στρωµάτωση (Gauthier 1984, Michailidis & Sklavounos 1996). Οι δουνίτες της κατώτερης υποενότητας περιέχουν τις χρωµιτικές εµφανίσεις (Σχ. 1β). Οι οφειόλιθοι της υτικής Χαλκιδικής είναι αλπικού τύπου (Papadakis 1977, Burgath & Weisser 1980, Economou 1984, Christodoulou & Hirst 1985, Christodoulou & Michailidis 1990) και πιστεύεται ότι σχηµατίστηκαν σε µια µικρή περιθωριακή λεκάνη, κάτω από ζώνη υποβύθισης (Christodoulou & Michailidis 1990, Michailidis & Sklavounos 1996). Σχήµα 1. α. Τεκτονικός χάρτης µέρους της Μακεδονίας κατά Kockel (1986). Φαίνεται η θέση των οφειολίθων του Ωραιοκάστρου (Or), του Τριαδίου (Tr) και του Βάβδου (Vd). β. Απλοποιηµένος γεωλογικός χάρτης της περιοχής Γερακινής-Ορµύλιας κατά Kockel et al. (1977). 3 ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ Οι εµφανίσεις µεταλλεύµατος χρωµίτη φιλοξενούνται σε δουνίτη ο οποίος παρουσιάζει περιορισµένου βαθµού σερπεντινίωση (<10%). Σε ορισµένες θέσεις µε έντονο τεκτονισµό η σερπεντινίωση είναι αρκετά προχωρηµένη. Η τοποθέτηση του χρωµιτοφόρου δουνίτη ανάµεσα στον υποκείµενο µανδυακό χαρτσβουργίτη και τον υπερκείµενο σωρειτικό γάββρο και τα συνεχή όρια µεταξύ τους δείχνουν ότι αυτός αποτελεί τη "µεταβατική ζώνη" της οφειολιθικής ακολουθίας, σύµφωνα µε τον Coleman (1977), στην οποία η ύπαρξη χρωµιτών αλπικού τύπου είναι χαρακτηριστικό στοιχείο (Christodoulou & Michailidis 1990, Michailidis & Sklavounos 1996). Οι µορφολογικοί τύποι µεταλλεύµατος που βρέθηκαν είναι τρείς: α) συµπαγές σε µορφή φακών, λοβών ή λεπτών πλακών, β) µορφής ταινιών (schlieren), που αποτελείται από εναλλαγή ζωνών συµπαγούς έως διάσπαρτου µεταλλεύµατος και δουνίτη και γ) διάσπαρτο. Το µετάλλευµα εµφανίζεται συχνά να διατέµνεται από φλέβες ανθρακικών ορυκτών και αποθέσεις SiO 2, γιατί συνυπάρχει µε τα κοιτάσµατα λευκολίθου της περιοχής. Ορισµένες φορές παρατηρούνται και ζώνες ισχυρότερου τεκτονισµού, που ερµηνεύονται από τους Michailidis & Sklavounos (1996) ως αποτέλεσµα ρηγµατώσεων κατά τη διάρκεια και µετά την τοποθέτηση των οφειολίθων 96

3 της περιοχής. Επίσης, σε ορισµένες περιοχές εµφανίζεται επίδραση εφελκυστικών τάσεων, µε αποτέλεσµα να σχηµατίζονται ιστοί εφελκυσµού (pull-apart textures), όπως εφελκυστικές διακλάσεις και µικρές πτεροειδείς ρωγµές, που γεµίζουν µε ανθρακικό ή/και πυριτικό υλικό. Οι Michailidis & Sklavounos (1996), που µελέτησαν τη ίδια περιοχή αποδίδουν το φαινόµενο είτε σε πλαστική παρα- µόρφωση του υλικού λόγω ροής όσο βρισκόταν ακόµα στο µανδύα (χαρακτηριστικό αλπικού τύπου χρωµιτών) είτε σε αύξηση του όγκου του πετρώµατος-ξενιστή λόγω σερπεντινίωσης. Εκτός από τις παραπάνω τεκτονικές υφές που αποτελούν κυρίως χαρακτηριστικό των αλπικού τύπου χρωµιτών, βρέθηκαν σε ορισµένες περιοχές καθαρά σωρειτικές υφές, όπου ο χρωµίτης σχηµατίζει ταινίες διαβάθµισης συµπαγούς-ηµισυµπαγούς έως διάσπαρτου µεταλλεύµατος, που διαχωρίζονται µεταξύ τους από ισοπαχείς και παράλληλες ταινίες καθαρού δουνίτη. Οι σωρειτικές αυτές υφές παραπέµπουν σε µαγµατικές διαδικασίες πρωτογενούς κλασµατικής κρυστάλλωσης, υπό ήρεµες γενικά τεκτονικές συνθήκες. Η ύπαρξη αυτών των σωρειτικών δοµών δικαιολογείται από την τοποθέτηση της µεταλλοφορίας στη "µεταβατική ζώνη". Συχνά παρατηρούνται σε διαφορετικό βαθµό φαινόµενα µετατροπής του χρωµίτη σε "σιδηροχρωµίτη". Tον όρο "σιδηροχρωµίτη" χρησιµοποίησε πρώτος ο Spangenberg (1943), για να περιγράψει περιοχές µεγαλύτερης ανακλαστικότητας που βρήκε σε µεµονωµένους χρωµιτικούς κόκκους µέσα σε σερπεντινίτες, φαινόµενο το οποίο οφείλεται σε αλλοίωση του χρωµίτη. Ο σιδηροχρωµίτης στην περιοχή εµφανίζεται µε τη µορφή α) αποχρωµατισµένων και β) διάστικτων περιοχών στους χρωµιτικούς κόκκους και εµφανίζεται πιο συχνά στο διάσπαρτο και ταινιωτό, παρά στο συµπαγές µετάλλευµα, ενώ φαίνεται να ευνοείται η ανάπτυξή του κατά µήκος κατακλάσεων. Από τη µελέτη στιλπνών τοµών του µεταλλεύµατος διαπιστώθηκε η παρουσία, µόνο σε ίχνη και σε µικρό αριθµό δειγµάτων, ορυκτών που συνδέονται µε τη διαδικασία της σερπεντινίωσης, όπως µαγνητίτης, πεντλανδίτης και βιολαρίτης (Καλίτση 2003). 4 ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ είγµατα µεταλλεύµατος πάρθηκαν από τις θέσεις παλιών εκµεταλλεύσεων χρωµίτη Άγιος η- µήτριος και Τζιουµάνι, καθώς και από το χώρο των µεταλλείων λευκολίθου της Γερακινής. Οι χηµικές αναλύσεις του χρωµίτη έγιναν µε τη χρήση Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου Σάρωσης (Scanning Electron Microscope: SEM) τύπου JEOL JSM-840, εφοδιασµένου µε µικροαναλυτή LINK AN EDS, του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. Οι συνθήκες λειτουργίας ήταν: 15kV τάση επιτάχυνσης, 3nA ρεύµα δείγµατος σε πρότυπο κοβάλτιο, διάµετρος δέσµης ηλεκτρονίων 1µm και χρόνος µέτρησης 100sec. Το λογισµικό σύστηµα επεξεργασίας ήταν ZAF-4/FLS της LINK. Αναλύσεις ιχνοστοιχείων έγιναν σε 12 δείγµατα µεταλλεύµατος όλων των τύπων. Το µετάλλευ- µα, αφού κονιοποιήθηκε, υπέστη µηχανικό εµπλουτισµό µε νερό. Το εµπλούτισµα, αφού διαλυτοποιήθηκε, αναλύθηκε µε τη µέθοδο της Ατοµικής Απορρόφησης (Αtomic Absorbtion Spectrometry: AAS), µε φασµατοφωτόµετρο τύπου Perkin Elmer 901A. Αναλύθηκαν τα ιχνοστοιχεία Co, Cu, Ni, Mn, Zn και Ti. 5 ΓΕΩΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΧΡΩΜΙΤΩΝ ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ-ΟΡΜΥΛΙΑΣ 5.1 Κύρια στοιχεία Στον πίνακα 1 φαίνονται αντιπροσωπευτικές χηµικές αναλύσεις χρωµιτών του µεταλλεύµατος Γερακινής-Ορµύλιας µε ηλεκτρονικό µικροαναλυτή. Από το σύνολο των χηµικών αναλύσεων των χρωµιτών διαφορετικών τύπων µεταλλεύµατος που έγιναν µε ηλεκτρονικό µικροαναλυτή προέκυψε ότι οι τιµές Cr# (Cr/Cr+Al) κυµαίνονται µεταξύ 0,66 και 0,79. Σε ότι αφορά τις τιµές Mg# (Mg/Mg+Fe 2+ ) φαίνονται να µειώνονται όσο προχωράµε από το συµπαγές στο ταινιωτό και στο διάσπαρτο µετάλλευµα µε µέσους όρους 0,59, 0,58 και 0,53 αντίστοιχα. Ανάλογη περίπτωση αναφέρουν οι Filippidis et al. (2000) στο Βούρινο Κοζάνης. Αυτό εξηγείται ως το αποτέλεσµα ιοντοανταλλαγής σε συνθήκες ανάδροµης ισορροπίας σε στερεή φάση (subsolidus reaction) µεταξύ του χρωµίτη και ολιβίνη (Christodoulou & Michailidis 1990, Filippidis 1996). Αυτό επιβεβαιώνεται και µε την αύξηση της τιµής Fo στον ολιβίνη από το διάσπαρτο (92%) προς το ταινιωτό µετάλλευµα (94%) (Καλίτση 2003). 97

4 Πίνακας 1. Αντιπροσωπευτικές αναλύσεις µε ηλεκτρονικό µικροαναλυτή χρωµιτών µεταλλεύµατος της περιοχής Γερακινής-Ορµύλιας. ιάσπαρτο Ταινιωτό Συµπαγές SiO 2 0,00 0,19 0,02 0,01 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 TiO 2 0,32 0,00 0,00 0,08 0,16 0,03 0,16 0,05 0,17 Al 2 O 3 11,80 10,91 11,68 11,35 11,44 17,15 11,88 10,86 13,78 Cr 2 O 3 55,02 55,46 56,25 56,85 57,67 51,87 57,80 57,14 56,49 Fe 2 O 3 5,06 5,53 4,78 3,23 2,63 3,54 3,00 3,67 1,84 FeO 16,57 16,09 16,12 16,83 17,31 14,61 13,58 16,67 16,05 MnO 0,00 0,56 0,14 0,49 0,21 0,00 0,03 0,27 0,00 MgO 11,40 11,06 11,25 10,67 10,73 13,25 12,87 10,72 11,96 NiO 0,00 0,19 0,54 0,05 0,00 0,00 0,50 0,24 0,02 CaO 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Σύνολο 100,17 99,99 100,78 99,56 100,15 100,45 99,82 99,62 100,31 Αριθµός ιόντων µε βάση 32 (Ο) Si 0,000 0,049 0,005 0,003 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ti 0,062 0,000 0,000 0,016 0,031 0,006 0,031 0,010 0,032 Al 3,615 3,366 3,561 3,518 3,524 5,061 3,607 3,369 4,161 Cr 11,302 11,471 11,501 11,815 11,912 10,264 11,763 11,890 11,436 Fe 3+ 0,989 1,089 0,931 0,639 0,517 0,667 0,583 0,726 0,354 ΣM 3+,4+ 15,969 15,975 15,997 15,991 15,984 15,997 15,984 15,995 15,984 Fe 2+ 3,602 3,522 3,486 3,701 3,783 3,059 2,923 3,669 3,438 Mn 0,000 0,125 0,031 0,109 0,046 0,000 0,007 0,061 0,000 Mg 4,413 4,313 4,336 4,181 4,178 4,943 4,938 4,204 4,565 Ni 0,000 0,053 0,149 0,014 0,000 0,000 0,140 0,068 0,005 Ca 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 ΣM 2+ 8,015 8,012 8,001 8,005 8,008 8,001 8,008 8,002 8,008 Mg# 0,55 0,55 0,55 0,53 0,52 0,62 0,63 0,53 0,57 Cr# 0,76 0,77 0,76 0,77 0,77 0,67 0,77 0,78 0,73 Fe 3+ # 0,06 0,07 0,06 0,04 0,03 0,04 0,04 0,05 0,22 Κατά τα άλλα, σύµφωνα µε τους Mussallam et al. (1981), Economou (1984), Christodoulou & Michailidis (1995) και Michailidis & Sklavounos (1996), πρόκειται για πλούσιους σε χρώµιο σπινελλίους µε αρκετά οµοιόµορφη σύσταση. Από τη µελέτη του συνόλου των χηµικών αναλύσεων φαίνεται ότι οι τιµές του TiO 2 αυξάνουν σταδιακά από το συµπαγή προς τον ταινιωτό και προς το διάσπαρτο τύπο µεταλλεύµατος, όπου φτάνουν µέχρι 0,60%. Το χαµηλό TiO 2 (κατά µέσο όρο <0,30%), οι τιµές Fe 3+ # (<0,07) που είναι µικρότερες από 0,1, καθώς και η αρνητική συσχέτιση των λόγων Cr# και Mg# δείχνουν ότι πρόκειται για αλπικού τύπου χρωµίτες (Irvine 1967, Thayer 1970, Dickey 1975, Ahmed 1984, Dick & Bullen 1984). Οι υψηλές τιµές Cr# του µεταλλεύµατος δείχνουν ότι πιθανότατα το µάγµα που έδωσε τους χρωµίτες προέκυψε από υψηλού βαθµού µερική τήξη (π.χ. Bai et al. 1993). Παράλληλα, σύµφωνα µε τους Dick & Bullen (1984), αλπικού τύπου περιδοτίτες µε τιµές Cr#> 0,6 των σπινελλίων τους κατατάσσονται στην κατηγορία που ονόµασαν Tύπου III. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν περιδοτίτες που προέρχονται από γεωτεκτονικά περιβάλλοντα όπου συµβαίνει υψηλού βαθµού µερική τήξη. Ως τέτοια πρότειναν τα περιβάλλοντα πάνω από ζώνες υποβύθισης (SSZ). 5.2 Ιχνοστοιχεία Στον πίνακα 2 φαίνονται οι αναλύσεις των ιχνοστοιχείων Co, Cu, Ni, Mn, Zn και Ti που έγιναν σε 12 συνολικά δείγµατα της περιοχής Γερακινής-Ορµύλιας, που πάρθηκαν από τις τοποθεσίες Αγίου ηµητρίου (περιοχή Ορµύλιας) (1AD 0, 1AD 10, 2AD 10, 2AD 11, 2AD 12 ), Τζιουµάνι (µεταξύ Ορµύλιας και Γερακινής) (GJ 5, GJ 8, GJ 11, GJ 12 ) και µεταλλείων Γερακινής (GD 0, GR 5, GR 6,). Επίσης, στον ίδιο πίνακα φαίνονται τα όρια κύµανσης των τιµών των ιχνοστοιχείων, οι µέσες τιµές τους, καθώς και οι 98

5 µέσες τιµές ορισµένων ιχνοστοιχείων από το µανδύα, όπως δίνονται από τους Sun & Nesbitt (1977) και Jagoutz et al. (1979) για σύγκριση. Πίνακας 2. Περιεκτικότητες ιχνοστοιχείων (σε ppm) συµπυκνώµατος δειγµάτων µεταλλεύµατος χρωµίτη σπό την περιοχή Γερακινής-Ορµύλιας. Αγ. ηµήτριος είγµα/τύπος Co Cu Ni Mn Zn Ti 1AD 0 ( ιάσπαρτο) AD 10 (Ταινιωτό) AD 10 (Συµπαγές) AD 11 (Συµπαγές) AD 12 (Ταινιωτό) Τζιουµάνι Γερακινή GJ 5 (Συµπαγές) GJ 8 (Συµπαγές) GJ 11 (Συµπαγές) GJ 12 (Συµπαγές) GD 0 ( ιάσπαρτο) GR 5 (Συµπαγές) GR 6 (Συµπαγές) Όρια κύµανσης Μέσες τιµές Μανδύας* 100 6, *Μέση σύσταση µανδύα από τους Sun & Nesbitt (1977) και Jagoutz et al. (1979) Πίνακας 3. Συγκεντρώσεις (σε ppm) ιχνοστοιχείων σε χρωµιτικά κοιτάσµατα και σε χρωµίτες από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ti Mn V Co Ni Zn Cu * Βούρινος < (1) Βέρµιο-Βόρας < (2) Τριάδι < (2) Βέρµιο-Βόρας (3) Βούρινος (4) Πίνδος (5) Όθρυς (3), (6) Χαλκιδική Βάβδος Ορµύλια Γερακινή Αν.Χαλκιδική-Σερβοµακεδονική Γοµάτι Νιγρίτα Πίνδος υψηλού-αl ενδιάµεσο υψηλού-cr Περιοχή µελέτης (8) *(1): Papadakis (1977), (2): καθαρός χρωµίτης, Papadakis & Michailidis (1978), (3): µετάλλευµα Economou (1986), (4): µετάλλευµα, Κωνσταντοπούλου (1990), (5): µετάλλευµα, Economou-Eliopoulos & Vacondios (1995), (6): µετάλλευµα, Economou-Eliopoulos et al. (1997), (7): µετάλλευµα, Economou-Eliopoulos et al. (1999b), (8): συµπύκνωµα µεταλλεύµατος, παρούσα µελέτη. Από τον πίνακα 2 διαπιστώνεται ότι σε σύγκριση µε το µανδύα τα στοιχεία Co, Cu, Zn, και λιγότερο το Mn φαίνονται εµπλουτισµένα, ενώ το Ni είναι φτωχότερο. Οι τιµές του Ti παρουσιάζονται (3) (7) 99

6 συγκριτικά υψηλότερες στο διάσπαρτο τύπο µεταλλεύµατος και χαµηλότερες στο συµπαγή. Σε σύγκριση µε τη σύσταση του µανδύα η περιεκτικότητα των χρωµιτών κατά µέσο όρο είναι υψηλότερη. Στον πίνακα 3 φαίνονται, για σύγκριση µε την περιοχή µελέτης, οι περιεκτικότητες σε ιχνοστοιχεία που έχουν βρεθεί στις υπόλοιπες χρωµιτικές εµφανίσεις και κοιτάσµατα στην Ελλάδα, καθώς και στην ίδια περιοχή από προηγούµενους µελετητές. Από τα δεδοµένα του πίνακα 3 γίνεται φανερό ότι οι χρωµίτες της περιοχής µελέτης έχουν κατά µέσο όρο: α) αρκετά υψηλότερες τιµές Ti από όλες τις άλλες περιοχές, παρ' όλο µάλιστα που είναι υψηλού-cr. β) τιµές Ni πολύ χαµηλότερες από εκείνες που βρέθηκαν σε αναλύσεις ολικού δείγµατος µεταλλεύ- µατος, αλλά παρόµοιες µε τις τιµές που βρέθηκαν από τους Papadakis (1977) και Papadakis & Michailidis (1978), που έγιναν σε καθαρό χρωµίτη. 6 ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η περιεκτικότητα του χρωµιτικού µεταλλεύµατος σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία καθορίζεται από τη σύσταση του µάγµατος από το οποίο κρυσταλλώνεται. Αυτό µε τη σειρά του θα έχει σύσταση που καθορίζεται κατά κύριο λόγο από το βαθµό µερικής τήξης του µανδύα και/ή της επακόλουθης τροποποίησης της σύστασης του µάγµατος, το οποίο προέκυψε (π.χ. λόγω αλληλεπίδρασης τήγµατος-πετρώµατος, ή κλασµατικής κρυστάλλωσης) (Jaques & Green 1980, Bacuta et al. 1990, Zhou et al. 1994, Leblanc 1995, Economou-Eliopoulos 1996). Μάλιστα, έρευνες που έχουν γίνει στις ελληνικές χρωµιτικές εµφανίσεις και κοιτάσµατα (π.χ. Πίνδος, Όθρυς, Βούρινος και αλλού) έχουν δείξει ότι κυρίως η σύσταση των χρωµιτών ελέγχεται από τη σύσταση του µάγµατος, παρά από δευτερογενείς διεργασίες που λαµβάνουν χώρα µετά την κρυστάλλωση, όπως αλλοιώσεις (Economou-Eliopoulos 1993,1996). O βαθµός µερικής τήξης αποµακρύνει στοιχεία από τον αρχικό περιδοτίτη σε ποσότητες που εξαρτώνται από τη συµβατότητάς τους. Έτσι, π.χ., τα στοιχεία Al και Ti ως ασυµβίβαστα περνούν εύκολα στο τήγµα, σε αντίθεση µε τα Cr και Ni, που είναι συµβιβαστά και προτιµούν να µένουν στο δύστηκτο υπόλειµµα (Burns 1973, Tindle & Pearce 1983, Barnes et al. 1985). Επιπλέον, οι Κωνσταντοπούλου (1990) και Economou-Eliopoulos et al. (1997) διαπιστώνουν ότι οι περιεκτικότητες σε V και Zn φαίνεται να είναι υψηλότερες στα χρωµιτικά µεταλλεύµατα που προήλθαν από χαµηλότερου βαθµού µερική τήξη ή από λιγότερο εκπλυµένους µανδυακούς περιδοτίτες. Τα παραπάνω, εξηγούν και τις περιεκτικότητες των ιχνοστοιχείων της περιοχής µελέτης σε σχέση µε τις περιεκτικότητές τους στο µανδύα. Έτσι, όπως φαίνεται από τον πίνακα 2, τα ασυµβίβαστα στοιχεία Zn και Ti παρουσιάζονται αυξηµένα σε σχέση µε τις περιεκτικότητες του µανδύα, ενώ το συµβιβαστό Ni παρουσιάζει χαµηλότερες τιµές. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η παρουσία µόνο σε ίχνη δευτερογενών ορυκτών, όπως οξειδίων (µαγνητίτης) και σουλφιδίων (πεντλανδίτης, βιολαρίτης) επιτρέπει το σχολιασµό της παρουσίας των ι- χνοστοιχείων στο µετάλλευµα του χρωµίτη, αφού η σερπεντινίωση δεν προκάλεσε αναδιανοµή τους από τις πρωτογενείς στις δευτερογενείς ορυκτολογικές φάσεις. Όσον αφορά τα συµπεράσµατα του βγαίνουν από τον πίνακα 3, όπου συγκρίνονται οι περιεκτικότητες σε ιχνοστοιχεία που έχουν βρεθεί στην παρούσα µελέτη µε τις περιεκτικότητες που έχουν βρεθεί για τις υπόλοιπες χρωµιτικές εµφανίσεις και κοιτάσµατα στην Ελλάδα, καθώς και στην ίδια περιοχή από προηγούµενους µελετητές, µπορούν να παρατηρηθούν τα εξής: Σύµφωνα µε τους Burns (1973), Stosch (1981) και Paktunc & Cabri (1995), το Ni προτιµά να ενσωµατώνεται στις οκταεδρικές θέσεις του ολιβίνη, παρά του σπινελλίου. Πιθανότατα αυτός είναι και ο λόγος που στον πίνακα 3 το Ni είναι πιο εµπλουτισµένο σε αναλύσεις ολικού µεταλλεύµατος, παρά χρωµίτη ή συµπυκνώµατος στις ίδιες περιοχές. Στην περιοχή µελέτης όµως οι χρωµίτες, παράλληλα µε τη µειωµένη περιεκτικότητα σε Ni, παρουσιάζουν συγκριτικά υψηλότερες τιµές Ti, που δε δικαιολογούνται µε την παραπάνω θεωρία. Οι χρωµίτες της περιοχής µελέτης, είναι υψηλού Cr, πράγµα που προϋποθέτει προέλευση από υψηλού βαθµού µερικής τήξης µάγµατα, ή από µάγµατα που προέκυψαν από µερική τήξη ενός αρκετά εκπλυµένου υπολειµµατικού µανδύα (Bacuta et al. 1990, Zhou et al. 1994, Eonomou-Eliopoulοs & Vacondios 1995, Economou-Eliopoulos 1996) και δε δικαιολογεί, έτσι, τις χαµηλές τιµές του συµβιβαστού Ni και τις υψηλές του ασυµβίβαστου Ti. Oι Economou-Eliopoulos et al. (1999a,b) απέδωσαν σ' αυτές τις περιπτώσεις τις υψηλές περιεκτικότητες των ασυµβίβαστων στοιχείων σε διαδικασίες κλασµατικής διαφοροποίησης του µάγµατος που έδωσε τη χρωµιτοφορία. Το γεγονός αυτό µε 100

7 τη σειρά του σηµαίνει σχηµατισµό του χρωµίτη σε υψηλότερα στρωµατογραφικά επίπεδα της µανδυακής ακολουθίας ενός οφειολιθικού συµπλέγµατος (Rassios 1993). Έτσι, η γεωλογική θέση των χρωµιτοφόρων σωµάτων της περιοχής µελέτης στη "µεταβατική ζώνη", καθώς και το γεγονός ότι οι υψηλότερες τιµές Ti βρέθηκαν στο διάσπαρτο και ταινιωτό τύπο µεταλλεύµατος αποτυπώνουν προέλευση του χρωµίτη από µια διαδικασία κλασµατικής διαφοροποίησης. 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από την παρούσα γεωχηµική µελέτη των χρωµιτικών εµφανίσεων της περιοχής Γερακινής- Ορµύλιας βρέθηκαν οι εξής µέσες τιµές σε ιχνοστοιχεία (ppm): Co 169, Cu 18, Ni 770, Mn 1.199, Zn 401, Ti Τα στοιχεία Zn και Ti παρουσιάζονται αυξηµένα σε σχέση µε τις περιεκτικότητές τους στο µανδύα, καθότι είναι ασυµβίβαστα, ενώ το συµβιβαστό Ni παρουσιάζει χαµηλότερες τιµές. Επιπλέον, το Ni εµφανίζει µικρότερες τιµές στην παρούσα µελέτη, που έγινε σε εµπλούτισµα µεταλλεύ- µατος σε σχέση µε αντίστοιχες που έγιναν στην περιοχή από άλλους µελετητές, αλλά σε µη ε- µπλουτισµένο µετάλλευµα, πράγµα που δικαιολογείται από το γεγονός ότι το Ni προτιµάει να ενσωµατώνεται στο πλέγµα του ολιβίνη, παρά του χρωµίτη. Οι χρωµίτες της περιοχής είναι υψηλού-cr, που σηµαίνει ότι προήλθαν από µάγµατα που προέκυψαν είτε από υψηλού βαθµού µερική τήξη, είτε από µερική τήξη ισχυρά εκπλυµένων µανδυακών υπολειµµάτων. Οι υψηλές τιµές του ασυµβίβαστου Ti που βρέθηκαν κυρίως στο διάσπαρτο και ταινιωτό τύπο µεταλλεύµατος δείχνουν πιθανότατα ένα βαθµό διαφοροποίησης του µάγµατος που έδωσε τους χρωµίτες, πράγµα που συµφωνεί µε την πετρογραφική τοποθέτηση των εµφανίσεων σε ψηλά "στρωµατογραφικά" επίπεδα του άνω µανδύα, και ειδικότερα στην "µεταβατική ζώνη". ΑΝΑΦΟΡΕΣ Καλίτση Α Ορυκτολογική και γεωχηµική µελέτη των χρωµιτοφόρων εµφανίσεων της περιοχής Γερακινής- Ορµύλιας ανατολικής Χαλκιδικής. ιατριβή ειδίκευσης, Θεσσαλονίκη σ Κωνσταντοπούλου Γ Κατανοµή των στοιχείων της οµάδας του λευκοχρύσου (PGE) και του χρυσού σε χρωµιτικά µεταλλεύµατα και πετρώµατα του οφειολιθικού συµπλέγµατος του Βούρινου. ιδακτορική διατριβή. Πανεπιστήµιο Αθηνών, 262 σ. Ahmed Z Stratigraphic and textural variations in the chromite composition of the ophiolite Sakhakot-Qila complex, Pakistan. Econ. Geol., 79, Bacuta G.C., Kay R.W., Gibbs A.K. & Lipin, B.R Platinum-group element abundance in chromite deposits of the Acoje Block, Zambales ophiolites complex, Philippines. J. Geochem. Explor., 37, Bai W.-J., Zhou M.-F. and Robinson P.T Possibly diamond bearing mantle peridotites and podiform chromitites in the Luobusa and Dongiao ophiolites, Tibet. Can. J. Earth Sci., 30, Barnes S-J. Naldrett A.J. & Gorton M.P The origin of the fractionation of the platinum-group elements in terrestrial magmas. Chem. Geol., 53, Burgath K. & Weisser Th Primary features and genesis of Greek podiform chromite deposits. In: A. Panayotou (ed) Ophiolites, Proc. Intern. Ophiolite Symp. Cyprus 1979, Burns R.G The partitioning of trace elements in crystal structures: a provocative review with applications to mantle geochemistry. Geochim. Cosmochim. Acta, 37, Christodoulou C. & Hirst D The chemistry of chromite from two mafic-ultramafic complexes in Northern Greece. Chem. Geol., 49, Christodoulou C. & Michailidis K Petrology of the plutonic suites from the Chalkidiki ophiolites, Northern Greece. Implications for parental magma characteristics and tectonic provenance. Ofioliti, 15(1), Coleman, R.G Ophiolites, Ancient Oceanic Lithosphere? Springer-Verlag Heidelberg, New York, 229p. Dick H.J.B. and Bullen T Chromian spinel as a petrogenetic indicator in abyssal and alpine-type peridotites and spatially associated lavas. Mineral. Petrol., 86, Dickey J.S A hypothesis of origin for podiform chromite deposits. Geochim. Cosmochim. Acta, 39, Economou, M On the chemical composition of the chromite ores from the Chalkidiki peninsula, Greece. Ofioliti, 9(2), Economou-Eliopoulos M Platinum-group element (PGE) distribution in chromite ores from ophiolite complexes of Greece: implications for chromite exploration. Ofioliti, 18(1), Economou-Eliopoulos M Platinum-group element (PGE) distribution in chromite ores from ophiolite complexes: implications for their exploration. Ore Geology Reviews, 11,

8 Economou-Eliopoulos M. & Vacondios I Geochemistry of chromitites and host rocks from the Pindos ophiolite complex, northeastern Greece. Chem. Geol., 122, Economou-Eliopoulos M., Parry S. & Christidis G Platinum group element (PGE) content of chromite ores from Othrys ophiolite complex, Greece. 4 th Biennial SGA meeting, Turku, Finland. In: Papuen (ed), Mineral Deposits. Balkema Publishers, Rotterdam, Economou-Eliopoulos M., Sambanis G. & Karkanas P. 1999a. Trace element distribution in chromitites from the Pindos ophiolites complex, Greece: Implications for chromite exploration. In: Stanley et al. (eds), Mineral Deposits: Processes to Processing, Balkema, Rotterdam, Economou-Eliopoulos M., Tarkian M. & Sambanis G. 1999b. On the geochemistry of chromitites from the Pindos ophiolite complex, Greece. Chem. Erde, 59, Filipidis A Chemical variation of olivine in the serpentinite of the cental section in the Xerolivado chromite mine of Vourinos, Greece. N. Jb. Miner. Abh., 170, Filippidis A., Kassoli-Fournaraki A. & Kantiranis N Chromites in the southern sector of Xerolivado chrome mine of Vourinos, Macedonia, Greece. Πρακτικά 1ου Συνεδρίου της Επιτροπής Οικονοµικής Γεωλογίας, Ορυκτολογίας και Γεωχηµείας της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας, Κοζάνη, Gauthier A La ceinture ophiolitique de Chalcidique (Grèce du Nord): Etude D'un cas de variations longitudinales, Petrologiques et structurales. Thèse pour l'obtention du grade de Docteur 3e Cycle, Univ. de Nancy. 291p. Irvine T.N Chromian spinel as petrogenetic indicator. Part 2: Petrology applications. Canad. J. Earth. Sci., 4, Jagoutz E., Palme H., Baddenhousen H., Blum K., Cendales M., Dreibus G., Spettei B., Lorenz V. & Wande H The abudance of major, minor and trace elements tin the Earth's mantle as derived from primitive ultramafic nodules. Proc. 10th Lynar Planet. Sci. Conf., Geochim. Cosmochim. Acta, 2, Jaques A.L. & Green D.H Anhydrous melting of peridotite at 0-15 kb pressure and the genesis of tholeiitic overlying harzburgite tectonite. Geol. Soc. Am. Bull., 86, Jung G., Musallam K., Burgath K., Kockel F., Mohr M. & Raschka H Ultramafic and related rocks of Chalkidiki. Proc. Internat. Symp. Metals in Mafic and Ultramafic Complexes, 3, Inst. Geol. Mining Research, Athens, Greece, Kaufmann G., Kockel F. & Mollat H Notes on the stratigraphic and paleogeographic position of the Svoula Formation in the Innermost Zone of the Hellenides (Northern Greece). Bull. Soc. Geol. France, (7)18, Kockel F Die Vardar-(Axios)Zone. In: Jacobshagen V. (ed), Geologie von Griecheland. Borntraeger, Berlin, Kockel F., Mollat H. and Walter H. W Erläterugen zur Geologischen Karte der Chalkidiki und angrenzender Gediete 1: (Nord Griecheland). Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe, Hannover. Leblanc M Chromitite and ultramafic rock compositional zoning through a paleotransform fault, Poum, New Caledonia. Econ. Geol. 90, Michailidis K.M. & Sklavounos S.A Chromite ores in Gerakini-Ormylia ophiolites, Chalkidiki Peninsula, Northern Greece. Chem. Erde, 56, Mussallam K., Jung D. & Burgath K Textural fetures and chemical characteristics of chromites in ultramafic rocks, Chalkidiki complex (Northeastern Greece). Tscherm. Min. Petr. Mitt. 29, Paktunc A.D. & Cabri L.J A proton- and electron-microprobe study of gallium, nickel and zinc distribution in chromian spinel. Lithos, 35, Papadakis A Formation, geology and geochemistry of chromite deposits of Triadion, Thessaloniki (Greece). Sci. Annals, Fac. Phys. and Mathem., Univ. Thessaloniki, 17, Papadakis & Michailidis Geochemistry of minor elements of the chromites from the Vermion-Vora and Vourinos areas (Greece). Sci. Annals, Phys. and Mathem., Univ. Thessaloniki, 18, Rassios A Advanced tectonic and geochemical methods for chromite exploration in ophiolites. Eur. Community Final Tectonical Report, 163p. Sun S-S & Nesbitt R.W Chemical heterogeneity of the Archaean mantle, composition of the earth and mantle evolution. Earth and Planet. Sci. Let., 35 (3), Spangenberg K Die Chromitlagerstätte von Tampadel in Zobten. Z. Prakt. Geol., 51, Stosch H.-G Sc, Cr, Co and Ni partitioning between minerals from spinel peridotite xenoliths. Contrib. Mineral. Petrol., 78, Thayer T.P Chromite segregations as petrogenetic indicator. The Geological Society of South Africa, sp. pupl. 1, Tindle A.G. & Pearce J.A Assimilation and partial melting of continental crust: Evidence from the mineralogy and geochemistry of autoliths and xenoliths. Lithos, 16, Zhou M.-F., Robinson P.T. & Bai W.-J Formation of podiform chromitites by melt/rock interaction in the upper mantle. Mineral. Deposita, 29,

9 ABSTRACT ΤRACE ELEMENT STUDY OF GERAKINI-ORMYLIA CHROMITITES OF THE WESTERN CHALKIDIKI OPHIOLITE COMPLEX Kalitsi A. 1, Michailidis K. 2, Christofides G. 2 and Kassoli A. 2 1 Department of Communication and Hydraulic Works, School of Rural and Surveying Engineering, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, 2 Department of Mineralogy-Petrology-Economic Geology, School of Geology, Aristotle University of Thessaloniki, , Thessaloniki The chromite ore occurrences which are hosted in the Gerakini-Ormylia ophiolites, forming part of the West Chalkidiki dismembered ophiolite complex, are geochemically studied. These chromitites are of high-cr (Cr# 66-79) and are characterized as Alpine-type. The following average trace element values were found (ppm): Co 169, Cu 18, Ni 770, Mn 1199, Zn 401, Ti The high Cr# values of the chromites denote that they have crystallized from magma derived from an extensive degree of partial melting of mantle peridotite or/and from partial melting of an already depleted mantle residue. Incompatible Ti gradually increases from the massive ore-type to banded and disseminated. The higher concentration of this element compared to the average mantle composition denote a fractional crystallization of chromite ore. This is closely related to the presence of the chromite ore within the transition zone of the ophiolite sequence. 103

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος PGE σε οφιολιθικά συμπλέγματα PGE σε οφιολιθικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕIΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥ (PGES+Au) ΣΤΟΥΣ ΧΡΩΜΙΤΙΤΕΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ. XΑΛΚΙ ΙΚΗΣ, EΛΛΑ Α

ΓΕΩΧΗΜΕIΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥ (PGES+Au) ΣΤΟΥΣ ΧΡΩΜΙΤΙΤΕΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ. XΑΛΚΙ ΙΚΗΣ, EΛΛΑ Α 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 239-248 ΓΕΩΧΗΜΕIΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥ (PGES+Au) ΣΤΟΥΣ ΧΡΩΜΙΤΙΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 2: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε εστρωμένες διεισδύσεις Εστρωμένες διεισδύσεις Bushveld Complex Stillwater Complex

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 2: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Ανασκόπηση Ο χρωμίτης (Mg, Fe 2+ )( Cr, Al, Fe 3+ ) 2 O 4 Ιχνοστοιχεία: V, Ti, Mn, Ni,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ ΣΤΟΥΣ ΧΡΩΜΙΤΙΤΕΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ, B. ΕΛΛΑΔΑ

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ ΣΤΟΥΣ ΧΡΩΜΙΤΙΤΕΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΟΛΙΘΙΚΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ, B. ΕΛΛΑΔΑ Επιστημονική Επετηρίδα, Τμήμα Γεωλογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιμητική έκδοση στη μνήμη της ομότιμης καθηγήτριας Α. Κασώλη-Φουρναράκη Ειδικός τόμος 105 9-14 Θεσσαλονίκη 2016 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 1: Γένεση Κοιτασμάτων με Μαγματικές Διεργασίες Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Κοιτάσματα Μαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 3: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε κοματιίτες Χαρακτηριστικά κλειδιά στην έρευνα για εντοπισμό κοιτασμάτων μαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια ΠΜΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος ΠΜΣ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 2: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε οφιολιθικά συμπλέγματα Μεσοζωϊκής ηλικίας Ο ΧΡΩΜΙΤΗΣ (Mg, Fe 2+ )( Cr, Al, Fe 3+ )

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος PGΕ σε προσχωματικά κοιτάσματα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο. - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας. Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1

Μάθημα 1 ο. - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας. Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1 Μάθημα 1 ο - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή (Ορολογία & Ταξινομήσεις) Περιοδικός

Διαβάστε περισσότερα

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου P.G.M. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΒΑΒΕΛΙΔΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 06 ΛΕΞΕΙΣ-ΦΡΑΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ Ευγενή μέταλλα Πολύτιμα μέταλλα Υγρομαγματικά κοιτάσματα

Διαβάστε περισσότερα

C L = συγκέντρωση ιχνοστοιχείου στο υγρό C O = συγκέντρωση ιχνοστοιχείου στο αρχικό πέτρωμα πριν την έναρξη της τήξης F = κλάσμα του τήγματος που

C L = συγκέντρωση ιχνοστοιχείου στο υγρό C O = συγκέντρωση ιχνοστοιχείου στο αρχικό πέτρωμα πριν την έναρξη της τήξης F = κλάσμα του τήγματος που Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2016 ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY)

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) 7.3.05.4 Τομέας Γεωλογικών Επιστημών Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. ΤΥΠΟΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΜΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ Σταύρος Τριανταφυλλίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας

Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Περιεχόμενα Σύγχρονες θεωρίες για το σχηματισμό της γης Κατανομή ιχνοστοιχείων Ιοντικές υποκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 2: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Κοιτάσματα Μαγματικών θειούχων Κοιτάσματα των Στοιχείων της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αριάδνη Αργυράκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3. Επιλογή μεθόδων ανάλυσης ΟΡΙΣΜΟΣ- ΣΤΟΧΟΙ Αναλυτική Γεωχημεία εφαρμογή της Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα Στοιχείων της Ομάδας του Λευκοχρύσου ή PGE

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα Στοιχείων της Ομάδας του Λευκοχρύσου ή PGE Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 4: Κοιτάσματα Στοιχείων της Ομάδας του Λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Ολιβινικά βιομηχανικά πετρώματα στο Βούρινο της υτικής Μακεδονίας Σπουδάστρια : Κουζέλη Ευλαμπία Επιβλέπων : Επίκ. Καθ. Ανδρέας Ιορδανίδης Γενικά χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ.

ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ FeNi-ΟΥΧΑ ΛΑΤΕΡΙΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ. Αριάδνη Αργυράκη

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. Η προέλευση των χημικών στοιχείων στο σύμπαν 2. Δημιουργία του ηλιακού συστήματος 3. Μετεωρίτες και η σημασία τους στον προσδιορισμό της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ της Μαρίας ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Γεωλόγου και Χημικού, Ομότιμης

Διαβάστε περισσότερα

I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μερική τήξη του μανδύα & τεκτονικό περιβάλλον 2 Βασάλτες Ωκεάνιων Νησιών (OIB) Οι Θερμές κηλίδες (Hotspots)

Διαβάστε περισσότερα

Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα)

Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα) Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα) Υποκατάσταση Ιοντική Ακτίνα Ionic Radii (C.N.) Å Τύπος Fe +2 Mg +2 Fe +2 (6) 0.78 Mg +2 (6) 0.72 Πλήρης (Υψηλές T προτιμάται το Mg). Fe +2

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη, E-mail: annab@geo.auth.gr. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη, E-mail: annab@geo.auth.gr. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΣΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΤΗΣ ΣΚΟΝΗΣ ΤΩΝ ΡΟΜΩΝ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μπουρλίβα Α. 1, Χριστοφορίδης Χ. 2, Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. Η σύσταση του φλοιού ουσιαστικά καθορίζεται από τα πυριγενή πετρώματα μια που τα ιζήματα και τα μεταμορφωμένα είναι σε ασήμαντες ποσότητες συγκριτικά. Η δημιουργία των βασαλτικών-γαββρικών

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδική πηγή Cr είναι τα χρωμιούχα μέλη της ομάδας των σπινελλίων: R 2+ R

Μοναδική πηγή Cr είναι τα χρωμιούχα μέλη της ομάδας των σπινελλίων: R 2+ R ΧΡΩΜΙΟ Μοναδική πηγή Cr είναι τα χρωμιούχα μέλη της ομάδας των σπινελλίων: R 2+ R 3+ 2 O 4 όπου: R 2+ = Mg, Fe 2+, Mn, Zn, Ni R 3+ = Cr, Al, Fe 3+, Ti, V 3+ Γενικός τύπος χρωμίτη: (Fe 2+, Mg)O.(Cr, Al,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY)

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) 7.3.05.4 Τομέας Γεωλογικών Επιστημών Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Σταύρος Τριανταφυλλίδης, 2015 Λέκτορας Κοιτασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ».

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΙΠΕΡΑ K. ΚΥΡΙΑΚΗ MSc Γεωλόγος Ηµερ. και τόπος γεννήσεως: Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο (e-mail): 15/04/1983, Θεσσαλονίκη heraia@geo.auth.gr, piperakyr@gmail.com ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 2008- Σήµερα Υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Η δομή και η σύσταση της γης Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος 10-3-2015 Γιατί μελετάμε τα πυριγενή πετρώματα? Τι θέλουμε να μάθουμε από την Γεωχημεία-Πετρολογία των πυριγενών πετρωμάτων?

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Θετικών επιστημών, Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος Τομέας Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Μελέτη για τον προσδιορισμό του ποσοστού σύρματος, της συγκέντρωση τέφρας και της σύσταση τέφρας σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, για ελαστικά τα οποία χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία ECOELASTIKA

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Πρότυπο διασποράς. Ευκίνητη φάση. Περιβάλλον κινητοποίησης στοιχείων. Περιβάλλον απόθεσης στοιχείων

Μεταφορά Πρότυπο διασποράς. Ευκίνητη φάση. Περιβάλλον κινητοποίησης στοιχείων. Περιβάλλον απόθεσης στοιχείων Ευκίνητη φάση Μεταφορά Πρότυπο διασποράς Περιβάλλον κινητοποίησης στοιχείων Περιβάλλον απόθεσης στοιχείων ΣΤΑΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΒΑΘΟΥΣ ΠΕΡΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ Διάχυση μετάλλων σε περιβάλλοντα πετρώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Διεργασίες συγκέντρωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Στατιστική ανάλυση του γεωχηµικού δείγµατος µας δίνει πληροφορίες για τον γεωχηµικό πληθυσµό που µελετάµε. Συνυπολογισµός σφαλµάτων Πειραµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία Ιχνοστοιχείων

Γεωχημεία Ιχνοστοιχείων Γεωχημεία Ιχνοστοιχείων Ενότητα 1: Ιοντικές Υποκαταστάσεις Ενότητα 2: Κατανομή ιχνοστοιχείων Χριστίνα Στουραϊτη Γιατί μελετάμε τις ιοντικές υποκαταστάσεις των ιχνοστοιχείων Η μελέτη των ιοντικών υποκαταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Θετικών επιστημών, Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος Τομέας Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ Ι Μεταλλουργία Σιδήρου Χυτοσιδήρου Θεωρία και Τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών

ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ Ι Μεταλλουργία Σιδήρου Χυτοσιδήρου Θεωρία και Τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ Ι Μεταλλουργία Σιδήρου Χυτοσιδήρου Θεωρία και Τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών ΔΡ. Α. ΞΕΝΙΔΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ 2 Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 4: Γεωχημικά θερμόμετρα, Εφαρμογές της γεωχημείας στην αναζήτηση κοιτασμάτων, Πρωτογενές και Δευτερογενές Περιβάλλον Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Θετικών επιστημών, Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος 1 Τομέας Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 2: Συχνότητα κατανομής, Γεωχημικός χαρακτηρισμός και ταξινόμηση των ύλικών Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος Γεωχρονολόγησης Re-Os

Μέθοδος Γεωχρονολόγησης Re-Os Μέθοδος Γεωχρονολόγησης Re-Os Γεωχημεία Re-Os Γεωχημεία Re-Os Το όσμιο είναι ένα ευγενές μέταλλο και ανήκει στην ομάδα των μετάλλων του λευκόχρυσου (PGE) Έχει θερμοκρασία τήξης 3033 C, το 4o κατά σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 2 η. Σχήμα 1. Γεωλογικός Χάρτης της Σαντορίνης (Zellmer 1998) Μάρτιος 2015 Χ. ΣΤΟΥΡΑΪΤΗ

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 2 η. Σχήμα 1. Γεωλογικός Χάρτης της Σαντορίνης (Zellmer 1998) Μάρτιος 2015 Χ. ΣΤΟΥΡΑΪΤΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 2 η Σχήμα 1. Γεωλογικός Χάρτης της Σαντορίνης (Zellmer 1998) Μάρτιος 2015 Χ. ΣΤΟΥΡΑΪΤΗ Ηφαιστειακό Τόξο του Αιγαίου - Ηφαιστιακά περώματα της Σαντορίνης Η Σαντορίνη βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks)

V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks) V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks) Α. Γενικά για τους γρανίτες Ο γρανίτης είναι ένα ανοικτόχρωµο συνήθως, πλουτώνιο πέτρωµα που απαντάται στον ηπειρωτικό γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑ ΖΩΝΩΔΩΝ ΣΠΙΝΕΛΛΙΩΝ, ΜΑΓΝΗΤΙΤΗ ΚΑΙ ΙΛΜΕΝΙΤΗ ΣΤΟ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΟ ΣΩΜΑ ΠΡΩΤΗΣ ΣΕΡΡΩΝ, Α. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Η ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑ ΖΩΝΩΔΩΝ ΣΠΙΝΕΛΛΙΩΝ, ΜΑΓΝΗΤΙΤΗ ΚΑΙ ΙΛΜΕΝΙΤΗ ΣΤΟ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΟ ΣΩΜΑ ΠΡΩΤΗΣ ΣΕΡΡΩΝ, Α. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Επιστημονική Επετηρίδα, Τμήμα Γεωλογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιμητική έκδοση στη μνήμη του ομότιμου καθηγητή Κ. Σολδάτου Ειδικός τόμος 101 63-69 Θεσσαλονίκη 2012 Η ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑ ΖΩΝΩΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη Στοιχεία Θερμοδυναμικής Ι. Βασικές αρχές Χριστίνα Στουραϊτη Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Ορισμοί Σύστημα, Φάση, Συστατικό, Θερμοδυναμικές ιδιότητες 3. Χημική Ισορροπία 2 Εισαγωγή Ποιο είναι το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ

Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ του ΙΟΡ ΑΝΙ Η ΑΝ ΡΕΑ Επίκουρου Καθηγητή Κοζάνη, 2007 Περιεχόμενα Πρόλογος.2 Εισαγωγή.3 Εργαστήριο 1ο - Αναλυτική Γεωχημεία.7

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Παραγωγικές Διεργασίες Eξαγωγική Μεταλλουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ 9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ Εκτός από τα πετρώµατα τα οποία αναφέρθηκαν µέχρι τώρα, υπάρχουν και άλλα, τα οποία, αν και γενικά δεν είναι πολύ διαδεδοµένα, παρουσιάζουν ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές για την περιφέρεια της. Μακεδονίας

Προοπτικές για την περιφέρεια της. Μακεδονίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα 1 Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα Συγγενετικές ανωμαλίες: Προκύπτουν συγχρόνως με το σχηματισμό των πετρωμάτων Επιγενετικές ανωμαλίες: Έπονται του φιλοξενούντος πετρώματος, τροποποιούν την ορυκτολογική

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί Ενότητα 14: Επίδραση ρύπανσης στα ψάρια Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Μπόμπορη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης

Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης Σύνοψη Στο κεφάλαιο 1 μελετάται εκτενώς η προέλευση των στοιχείων που προέρχονται από τα ορυκτά πετρώματα που βρίσκονται στον φλοιό της γης. Μελετώνται οι διεργασίες της υγροποίησης,της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ ΙΖΗΜΑΤΑ & ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ ΙΖΗΜΑΤΑ & ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ 1 ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ ΙΖΗΜΑΤΑ & ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Σημασία σιδήρου στο επιφανειακό περιβάλλον 2 Το αφθονότερο στοιχείο στον πλανήτη και το 4 ο σε αφθονία στο φλοιό (5% κ.β.) Ρόλος κλειδί σε επιφανειακές και βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ)

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ) ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία. Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γεωχημεία. Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης Γεωχημεία ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2017 http://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-physics-tells-us-aboutmaking-perfect-chocolate-180954252/?no-ist

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 4: Κοιτάσματα των Στοιχείων της ομάδας του λευκοχρύσου ή PGE Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Παράγοντες που ελέγχουν το δυναμικό πορφυρικών

Διαβάστε περισσότερα

Καλή Τσικνοπέμπτη!!! Καλή Τσικνοπέμπτη!!! 2

Καλή Τσικνοπέμπτη!!! Καλή Τσικνοπέμπτη!!! 2 Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2016 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ (Μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΤΗΤΑΣ : Οι ιδιότητες των χηµικών στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού.

ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΤΗΤΑΣ : Οι ιδιότητες των χηµικών στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατοµικού τους αριθµού. 1. Ο ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Οι άνθρωποι από την φύση τους θέλουν να πετυχαίνουν σπουδαία αποτελέσµατα καταναλώνοντας το λιγότερο δυνατό κόπο και χρόνο. Για το σκοπό αυτό προσπαθούν να οµαδοποιούν τα πράγµατα

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA)

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA) ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ Φύση του σύμπαντος Η γη είναι μία μονάδα μέσα στο ηλιακό μας σύστημα, το οποίο αποτελείται από τον ήλιο, τους πλανήτες μαζί με τους δορυφόρους τους, τους κομήτες, τα αστεροειδή και τους μετεωρίτες.

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 1: Αναλυτική Γεωχημεία - Εισαγωγή

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 1: Αναλυτική Γεωχημεία - Εισαγωγή Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 1: Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3.

Διαβάστε περισσότερα

Kenichiro TANI*, Yuji ORIHASHI** and Setsuya NAKADA*** Abstract

Kenichiro TANI*, Yuji ORIHASHI** and Setsuya NAKADA*** Abstract No. 2,0-0,**, Technical Research Report, Earthquake Research Institute, University of Tokyo, No. 2, pp.,0-0,,**,. X : - 0 ++ ****** Major and Trace Components Analysis of Silicate Rocks by X-ray Fluorescence

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ & ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΩΝ 13/4/2016 1 ιαγραμματική απεικόνιση Μια ομάδα πετρωμάτων θα παρουσιάσει διαφορές στην ορυκτολογικη σύσταση που θα αντιστοιχούν στις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΛΕΚΑΝΗ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΗΛΟΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΑΣΣΟΝΑ

ΟΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΛΕΚΑΝΗ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΗΛΟΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ελτίο της Ελληνικής εωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th International

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χημική αποσάθρωση Διάσπαση και εξαλλοίωση υλικών κοντά στην επιφάνεια της γης Σχηματισμός προϊόντων κοντά σε κατάσταση χημικής ισορροπίας με την ατμόσφαιρα,

Διαβάστε περισσότερα

αριθμός δοχείου #1# control (-)

αριθμός δοχείου #1# control (-) Μόνο απιονισμένο νερό #1# control (-) Μακροστοχεία: Ν, P, K, Ca, S, Εάν κάποια έλλειψη μετά 1 μήνα έχει σημαντικές επιπτώσεις προσθέτουμε σε δόσεις την έλλειψη έως ότου ανάπτυξη ΟΚ #2# control (+) Μακροστοχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2017 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ Σίφνος: Αρχαίο Μεταλλείο Αργύρου στον Αγ. Σώστη ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΑΒΕΛΙΔΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αριάδνη Αργυράκη, Χριστίνα Στουραϊτη

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αριάδνη Αργυράκη, Χριστίνα Στουραϊτη 1 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αριάδνη Αργυράκη, Χριστίνα Στουραϊτη Γεωχημεία στο Πρόγραμμα Σπουδών σας 2 Γεωχημεία Γεωμορφολογία Πετρολογία Στρωματογραφία/ Παλαιοντολογία Τεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων

Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων Mορφές ανάπτυξης των κοιτασμάτων και δομές μεταλλευμάτων Στην παρουσίαση αυτή υπάρχουν εικόνες με περιγραφή του τρόπου με τον οποίο πολλά μεταλλεύματα αναπτύσσονται στο χώρο, καθώς και επιλογή από εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ ΠΙΝ ΟΥ),. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ ΠΙΝ ΟΥ),. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 249257 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (ΟΦΕΙΟΛΙΘΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04 Αργίλιο Al Aluminium στερεό 13 26,9815386 2,375 As 660,32 74,92160 5,22 5000 10,811 2,08 1,378 C 615! Cl 2076 3927 16.200 3,515 1484 35,453 1,5625 24 51,9961 3810 58,933195 18.350 7,75 Cu -101,5-34,04

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΕΔΑΦΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. Ε. Κελεπερτζής

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΕΔΑΦΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. Ε. Κελεπερτζής ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΕ ΕΔΑΦΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε. Κελεπερτζής Συλλογή εδαφικών δειγμάτων Καθορισμός πρωτοκόλλου δειγματοληψίας Συλλογή σύνθετου δείγματος εδάφους (σημαντική παράμετρος το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΙΜΗ ΖΩΝΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΔΑΦΩΝ. Ε. Κελεπερτζής

ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΙΜΗ ΖΩΝΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΔΑΦΩΝ. Ε. Κελεπερτζής ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΙΜΗ ΖΩΝΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΔΑΦΩΝ Ε. Κελεπερτζής 1 Κρίσιμη Ζώνη (Critical Zone) - ορισμός Το τμήμα της επιφάνειας της γης στο οποίο λαμβάνει χώρα η αλληλεπίδραση της βιόσφαιρας, της ατμόσφαιρας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων. Γεωχημεία (Υ 4203)

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων. Γεωχημεία (Υ 4203) ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων Γεωχημεία (Υ 4203) Επικ. Καθ. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Περιεχόμενα Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2016-2017 Μονάδες ECTS: 4 Ώρες εβδομαδιαίας Διδασκαλίας Θεωρίας & Φροντιστηρίου: 3 Ώρες εβδομαδιαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 Χαρακτηριστικά και ορυκτολογία σιδηρούχων ιζημάτων Διεργασίες FeR και SR Ταινιωτοί σιδηρούχοι σχηματισμοί (BIF) Λεπτόκοκκα κλαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 η Εφαρμογή Βασικών Αρχών Θερμοδυναμικής - Διαγράμματα Φάσεων Δύο Συστατικών

ΑΣΚΗΣΗ 2 η Εφαρμογή Βασικών Αρχών Θερμοδυναμικής - Διαγράμματα Φάσεων Δύο Συστατικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πετρολογία Μαγματικών ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Εξάμηνο 6 ο / Ακαδ. Έτος 2016-2017 Ονοματεπώνυμο: Αρ. Μητρώου: Oμάδα: Αριθμός Θέσης: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Εκρηξιγενή - Μεταµορφωµένα - Ιζηµατογενή πετρώµατα Πετρολογικός κύκλος ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Πετρώµατα Πετρώµατα είναι φυσικά στερεά υλικά σε συµπαγή ή χαλαρή µορφή, που π αποτελούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Δύο προσεγγίσεις Ποιοτική εκτίμηση: για τη μελέτη ενός γεωλογικού συστήματος ή την πρόβλεψη της επίδρασης φυσικοχημικών μεταβολών (P/T/ P/T/Χ) σε ένα

Δύο προσεγγίσεις Ποιοτική εκτίμηση: για τη μελέτη ενός γεωλογικού συστήματος ή την πρόβλεψη της επίδρασης φυσικοχημικών μεταβολών (P/T/ P/T/Χ) σε ένα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Φεβρουάριος 2016 ΣΙΚΕΣ ΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία. Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γεωχημεία. Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης. Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία Ενότητα 2: Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημικές διεργασίες στην επιφάνεια της γης Διεργασίες στην

Διαβάστε περισσότερα

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 1. Δειγματοληψία 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση αποτελεσμάτων 2 ΣΤΑΔΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΓΕΩΧΗΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 1.ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: - Καθορισμός

Διαβάστε περισσότερα