ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΤΟΥΣ 2007 ÚÔÔ ÙÈÎ ÁÈ ÙËÓ «Â È ÂÈÚËÌ ÙÈλ ÎÙËÓÔÙÚÔÊ. Γράφει ο Φώτης Βακάκης*

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΤΟΥΣ 2007 ÚÔÔ ÙÈÎ ÁÈ ÙËÓ «Â È ÂÈÚËÌ ÙÈλ ÎÙËÓÔÙÚÔÊ. Γράφει ο Φώτης Βακάκης*"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΤΟΥΣ 2007 ÚÔÔ ÙÈÎ ÁÈ ÙËÓ «Â È ÂÈÚËÌ ÙÈλ ÎÙËÓÔÙÚÔÊ * Διευθύνων σύµβουλος της Βακάκης & Συνεργάτες Γράφει ο Φώτης Βακάκης* Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σύµφωνα µε πρόσφατη έκθεση της Eurostat, «η χώρα µας παρουσιάζει γηρασµένο αγροτικό πληθυσµό, πολύ µικρές οικογενειακές εκµεταλλεύσεις οι οποίες βρίσκονται, κυρίως, σε ορεινές και µειονεκτικές περιοχές, υψηλά ποσοστά µονοκαλλιεργειών (ελιές, δηµητριακά, βαµβάκι, καπνός κ.ά.) και περιορισµένη, ακόµα, ζωική παραγωγή σε σχέση µε τη φυτική...». Τις τελευταίες δεκαετίες ο αγροτικός χώρος αντιµετωπίζει διαρκείς και ισχυρές προκλήσεις και αλλαγές που τον µετασχηµατίζουν ραγδαία και βαθιά 1. Ειδικότερα, κατά την περίοδο του έτους 2007, οι προκλήσεις και οι αλλαγές υπήρξαν σηµαντικές, µε βασικό αίτιο την πρόσφατη, ριζική αναθεώρηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) και τις προτάσεις της Ε.Ε. για µια νέα πολιτική Ανάπτυξης του αγροτικού χώρου 2. Από τη γενική αυτή περιγραφή του αγροτικού χώρου της Ελλάδας, «µεγάλος ασθενής» εµφανίζεται, ακόµα σήµερα, ο κλάδος της κτηνοτροφίας όπως χαρακτηριστικά επισηµαίνει και η Eurostat στο σχόλιό της για τη χώρα µας. Η συµµετοχή της ζωικής παραγωγής στην Ακαθάριστη Αξία Παραγωγής του Γεωργικού Τοµέα, υπολογίζεται σε 23,6% και παραµένει στάσιµη στη δεκαετία , παρά το γεγονός ότι το ΥΠΑΑ&Τ στοχεύει και επιδιώκει τη βελτίωση της σχέσης µεταξύ φυτικής και ζωικής παραγωγής. Πέραν των γενικών διαπιστώσεων για την ελληνική γεωργία και ειδικότερα για την κτηνοτροφία της χώρας, το ενδιαφέρον, στην παρούσα επισκόπηση, εστιάζεται στην «επιχειρηµατική» κτηνοτροφία, και προσδιορίζει τις τάσεις και τις προοπτικές της αγοράς για τον κλάδο της ζωικής παραγωγής. Οι αναφορές στηρίζονται στα γεγονότα και τις εξελίξεις του έτους 2007 και στοχεύουν, κυρίως, στην ενηµέρωση επιχειρηµατιών που µπορεί να ενδιαφερθούν για επενδύσεις που αφορούν την παραγωγή ζωικών προϊόντων. Οι παράµετροι των οποίων οι τιµές επηρέασαν και επηρεάζουν τον κλάδο της ζωικής παραγωγής, µπορούν να διακριθούν σε «οριζόντιες», µε την έννοια ότι όλοι οι επιµέρους κλάδοι υφίστανται τις επιδράσεις αυτών των παραµέτρων, και σε «εξειδικευµένες», που αφορούν σε συγκεκριµένο κλάδο, όπως χοιροτροφία, πτηνοτροφία, βοοτροφία και αιγοπροβατοτροφία. 32

2 Οριζόντιες παράµετροι των οποίων οι τιµές επηρεάζουν τον κλάδο της ζωικής παραγωγής 1 Η τελευταία (ενδιάµεση) αναθεώρηση της ΚΓΠ και οι προεκτάσεις της. Η βασική στόχευση της Ε.Ε. αφορούσε την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου της ΚΓΠ. Με την αναθεώρηση δηµιουργήθηκε ένα ενιαίο θεσµικό πλαίσιο για όλες τις άµεσες ενισχύσεις, µε την καθιέρωση της Ενιαίας Αποδεσµευµένης Ενίσχυσης του Καν. ΕΚ 1782/2003. Η προσέγγιση αυτή ακολουθήθηκε και για τη θέσπιση Κοινής Οργάνωσης των γεωργικών Αγορών (Ενιαίος κανονισµός ΚΟΑ 1234/2007), µε ένταξη σε αυτόν τον Κανονισµό των ΚΟΑ χοιρείου κρέατος, αυγών, κρέατος πουλερικών, βοείου κρέατος, γάλακτος και γαλακτοκοµικών προϊόντων, προβείου και αιγείου κρέατος,, καθώς και των αποξηραµένων χορτονοµών, σε ό,τι αφορά τον τοµέα της ζωικής παραγωγής. Η αποσύνδεση της παραγωγής από τις επιδοτήσεις φαίνεται να ωθεί την ανάπτυξη της επιχειρηµατικής κτηνοτροφίας και σε πλέον γόνιµες πεδινές περιοχές, µε την παραγωγή ζωοτροφών σε εκτάσεις που αξιοποιούντο µε επιδοτούµενες καλλιέργειες βάµβακος, καπνού και σακχαρότευτλων. Παράλληλα, µέσω αυτού του θεσµικού πλαισίου η Ε.Ε., µε την πολλαπλή συµµόρφωση, στοχεύει στη βελτίωση της αειφορίας και στην προστασία του περιβάλλοντος, στη δηµόσια υγεία, στην ασφάλεια των τροφίµων και στην υγεία ζώων και φυτών. Αυτές οι γενικές προδιαγραφές απαιτούν εκσυγχρονισµό υφιστά- µενων µονάδων και σωστό σχεδιασµό νεοϊδρυοµένων επιχειρήσεων κτηνοτροφίας. 2. Οι διατάξεις του Αναπτυξιακού Νόµου 3299/2004. Από τις εφαρµοστικές αποφάσεις που εξεδόθησαν (κατηγορίες παρεχοµένων ενισχύσεων, περιοχές εφαρµογής ενισχύσεων, επιλέξιµοι φορείς, ενδεικτικές επιλέξιµες δαπάνες, προϋπολογισµοί επενδυτικών σχεδίων, ποσοστά συµµετοχής και ποσοστά ενισχύσεων ανά γεωγραφική ζώνη και είδος επένδυσης κ.ο.κ.), ενδιαφέρον για τις επενδύσεις στην κτηνοτροφία έχει η Απόφαση 31054/2007 (ΦΕΚ Β 1286/2007) «περί καθορισµού των επενδυτικών σχεδίων που αφορούν την παραγωγή, µεταποίηση και εµπορία των γεωργικών προϊόντων και υπάγονται στις διατάξεις του Ν. 3299/2004». Η έκδοση αυτής της Απόφασης, εντός του 2007, κρίνεται σηµαντική για την προσέλκυση υποψήφιων επενδυτών, δεδοµένου ότι µε αυτήν «καθορίζονται προδιαγραφές, πρόσθετοι όροι, περιορισµοί και προϋποθέσεις για την εφαρµογή των ενισχύσεων στα επενδυτικά σχέδια». Οι όροι για ενισχύσεις επενδύσεων στον πρωτογενή τοµέα της κτηνοτροφίας, αλλά και στη µεταποίηση, είτε για εκσυγχρονισµούς και επεκτάσεις υφισταµένων µονάδων είτε για ίδρυση νέων, θεωρούνται ιδιαίτερα ελκυστικοί, εφόσον οι επιχειρήσεις και οι εκµεταλλεύσεις τηρούν, κατά περίπτωση, τα ελάχιστα κοινοτικά πρότυπα σχετικά µε το περιβάλλον, την υγιεινή και την καλή διαβίωση των ζώων, καθώς επίσης και τη δηµόσια υγεία και ασφάλεια στον τόπο της εργασίας. 3. Η µεγάλη αύξηση των τιµών των ζωοτροφών και ιδιαίτερα των δηµητριακών. Από τις αρχές του 2007 παρατηρήθηκε, διεθνώς, σηµαντική αύξηση των τιµών των δηµητριακών που χρησιµοποιούνται στη διατροφή των ζώων. Η αύξηση αυτή εκτιµάται σε 50-60%, σε σύγκριση µε τις αντίστοιχες τιµές του 2006 και είχε ως αποτέλεσµα τη σηµαντική αύξηση του κόστους των ζωικών προϊόντων, επηρεάζοντας πρωτίστως τις επιχειρήσεις των µονογαστρικών ζώων (κυρίως χοιρινά και πουλερικά, που είναι και οι βασικοί καταναλωτές συµπυκνωµένων ζωοτροφών). Η αύξηση αυτή αποδίδεται, κυρίως, σε: (i) Δραµατική µείωση των αποθεµάτων δηµητριακών. Ο FAO ανακοίνωσε ότι τα παγκόσµια αποθέµατα σιτηρών για το 2007 βρίσκονται στα χαµηλότερα επίπεδα από την περίοδο και, για πολλές περιοχές του πλανήτη, το «ψωµί» δεν είναι δεδοµένο, γιατί θα υπάρχει έλλειψη στο σιτάρι, (ii) Ακραία καιρικά φαινόµενα, όπως είναι η επικράτηση ανοµβρίας και ξηρασίας που οδήγησαν σε µείωση των αποδόσεων, (iii) Αυξανόµενη ζήτηση σιτηρών και δηµητριακών για την παρασκευή βιοκαυσίµων 4, (iv) Αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες µεγάλων αγορών, όπως αυτή της Κίνας, η οποία αποτελεί τον κυριότερο εισαγωγέα προϊόντων ζύµης στον κόσµο, (v) Τάση της αύξησης συµµετοχής των δηµητριακών στα σιτηρέσια των ζώων, προκειµένου να βελτιωθεί η ποιότητα του κρέατος. Η αρµόδια για τη γεωργία Επίτροπος κα Μ.Φ. Μπόελ, στο Συµβούλιο Υπουργών Γεωργίας των «27» κρατών µελών της Ε.Ε. (Σεπτέµβριος 2007), δήλωσε ότι αναµένονται σηµαντικές αυξήσεις στα ζωικά προϊόντα, εξαιτίας της αύξησης της τιµής των δηµητριακών και, κατά συνέπεια, 1. «Η µελλοντική εικόνα της ελληνικής γεωργίας», Δρ. Φ. Βακάκης, ΓΕΩΡ- ΓΙΑ-ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ, τεύχος 7/ Αποτελεί κοινή διαπίστωση το γεγονός ότι, στα πρώτα κιόλας χρόνια εφαρµογής της νέας ΚΑΠ, η εµπέδωση των κανόνων της ελεύθερης αγοράς, δίνει σαφές προβάδισµα στις µεγάλες και καλά οργανωµένες µονάδες. Οι περισσότερες από τις µικρές µονάδες µεταβιβάζουν σταδιακά τα δικαιώµατά τους σε µεγαλοαγρότες οι οποίοι πλέον παρουσιάζουν ευελιξία ως προς την επιλογή των καλλιεργειών και των γεωργικών δραστηριοτήτων, µε παράλληλη διεύρυνση της διαπραγµατευτικής τους ικανότητας, διαθέτοντας σηµαντικό όγκο παραγωγής και επιδιώκοντας παραγωγή προϊόντων πιστοποιηµένης ποιότητας. Συγκριτικό πλεονέκτηµα δίδεται και για την προµήθεια πρώτων υλών (inputs), όπως π.χ. για τους µεγάλους κτηνοτρόφους, σε µια ιδιαίτερα κρίσιµη περίοδο όσον αφορά τις τιµές και την εξεύρεση καλής ποιότητας ζωοτροφών στην αγορά. 3. «Ο ρόλος της κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωµένη Αγροτική Ανάπτυξη», Δρ. Φ. Βακάκης, ΓΕΩΡΓΙΑ-ΚΤΗΝΟ- ΤΡΟΦΙΑ, τεύχος 4/ Η «έκρηξη» της βιοαιθανόλης, είχε σαν αποτέλεσµα να παραχθούν τεράστιες ποσότητες υποπροϊόντων εκχύλισης δηµητριακών καρπών (distillers grains), που µπορεί να χρησιµοποιηθούν στη διατροφή των ζώων. Αποτελούν ζωοτροφή που έχει αποδυνα- µωθεί σε ενεργειακό περιεχόµενο, είναι πηγή αζωτούχων ουσιών µέτριας ποιότητας, έχει δε υψηλό επίπεδο κυτταρινών (δυσκολίες χρήσης στα µονογαστρικά) και πολλά ελεύθερα ακόρεστα λιπαρά οξέα (πρόβληµα για τη γαλακτοπαραγωγό αγελαδοτροφία). Απαιτούνται παραπέρα έρευνες για την πιθανή χρήση τέτοιων υποπροϊόντων στη διατροφή των ζώων. 33

3 όλων των ζωοτροφών. Αυτές οι αυξήσεις, ειδικά για τους Έλληνες κτηνοτρόφους, δεν είναι ακόµα γενικευµένα αισθητές. «Πιέσεις» των κτηνοτρόφων για επιδότηση ζωοτροφών είχε, από πλευράς ΥΠΑΑ&Τ, την αναµενόµενη απάντηση ότι «η δια- µόρφωση των τιµών των αγροτικών προϊόντων που προορίζονται για ζωοτροφές, οι οποίες επηρεάζουν το κόστος παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα των κτηνοτροφικών προϊόντων, γίνεται στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς και δεν υπάρχουν περιθώρια επηρεασµού αυτών» (Δεκέµβριος 2007). Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος της διαµόρφωσης υψηλών τιµών δηµητριακών και την αύξηση των αποθεµάτων, η διεθνής κοινωνία φαίνεται ότι αναθεωρεί τις πολιτικές παραγωγής βιοκαυσίµων, ενώ το Συµβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. ενέκρινε πρόσφατα πρόταση για µηδενισµό του ποσοστού υποχρεωτικής αγρανάπαυσης των σιτηρών για τις σπορές του φθινοπώρου 2007 και της άνοιξης Οι εξελίξεις στις τιµές και την επάρκεια ζωοτροφών προβλέπεται να είναι καθοριστικής σηµασίας για τη διαµόρφωση της δοµής και των κατευθύνσεων της ελληνικής κτηνοτροφίας στα επόµενα χρόνια. Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητη: (i) Η εφαρµογή οργανωτικών καινοτοµιών στην παραγωγή και προµήθεια των ζωοτροφών, εις τρόπον ώστε µε συµβολαιακά τεκµηριωµένες συµφωνίες να προκύπτει οργανική σύνδεση της φυτικής παραγωγής µε την κτηνοτροφία, εξυπηρέτηση των εκατέρωθεν συµφερόντων, µε αµοιβαιότητα και διαφάνεια και ελαχιστοποίηση της αβεβαιότητας στις τιµές και στην προµήθεια ζωοτροφών και (ii) Η δηµιουργία επαρκών αποθηκευτικών χώρων για την προµήθεια συ- µπυκνωµένων και χονδροειδών ζωοτροφών (σανών και χλωρής µάζας προς ενσίρωση). 4. Η διεύρυνση της Ε.Ε. Η ένταξη, από 01/01/ 2007, των δύο γειτονικών κρατών, Βουλγαρίας και Ρουµανίας, οι οποίες ανταγωνίζονται την Ελλάδα σε προϊόντα ζωικής παραγωγής όπως είναι το κρέας αµνοεριφίων και το λευκό τυρί άλµης, δηµιούργησε νέες ισορροπίες και προβληµατισµούς στην αγορά. Χαρακτηριστική η ανακοίνωση Τύπου της ηγεσίας του ΥΠΑΑ&Τ, ότι είναι «αποφασισµένη να µην επιτρέψει να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου για την ελληνική κτηνοτροφία, µε τις αθρόες εισαγωγές αµνοεριφίων από Ρουµανία και Βουλγαρία, το φετινό Πάσχα (2007), πρώτη χρονιά της ένταξής τους στην Ε.Ε...». Οι επιπτώσεις της ένταξης των χωρών αυτών στην ελληνική κτηνοτροφία, θα εκτιµηθούν τα επόµενα χρόνια. 5. Περιστατικά, σχετικά µε την υγεία των ζώων και την υγιεινή των ζωικών προϊόντων, όπως επιζωοτίες ή άλλα σοβαρά προβλήµατα που δηµιουργεί η παρουσία ανεπιθύµητων ουσιών στα τρόφιµα και που παρουσιάζουν χαρακτήρα πανδη- µίας. Το έτος 2007 δεν παρουσιάστηκαν εντάσεις τέτοιου χαρακτήρα, ώστε να υποχρεώσουν τις αρ- µόδιες Υπηρεσίες σε έκδοση εκτάκτων αποφάσεων για υγειονοµικά και άλλα µέτρα προστασίας ή/και εξυγίανσης της κτηνοτροφίας, όπως συνέβη σε προηγούµενα χρόνια, που είχαν σαν αποτέλεσµα αναστάτωση στην αγορά (γρίπη πτηνών, σύνδροµο τρελών αγελάδων, διοξίνες κ.ο.κ.) και τεράστιες ζηµιές των επιµέρους κλάδων της κτηνοτροφίας. Η κτηνοτροφία της χώρας, από την άποψη αυτή, λειτούργησε οµαλά µέσα στο προβλεπόµενο θεσµικό πλαίσιο της Ε.Ε. για την υγεία και τους υγειονοµικούς ελέγχους, καθώς και στο πλαίσιο της νέας ΚΥΑ /684/2007, που αφορά το πρόγραµµα οικονοµικών αποζηµιώσεων και ενισχύσεων που προκύπτουν από την επιβολή κτηνιατρικών µέτρων εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου.] 6. Πιστοποίηση προϊόντων. Το θέµα της ποιότητας των τροφίµων είναι τόσο παλαιό όσο και τα τρόφιµα, αλλά η επιβεβαιωµένη πιστοποίηση της προέλευσης και της αξίας ενός προϊόντος, µε λεπτοµερείς πληροφορίες στη συσκευασία του, ώστε να ενηµερώνεται ο καταναλωτής, είναι θέµα των πρόσφατων ετών, τουλάχιστον για την ελληνική αγορά. Οι µηχανισµοί ελέγχου, πιστοποίησης και σήµανσης ενός προϊόντος βρίσκονται σε εξέλιξη, επηρεάζουν δε και δικαιολογούν σηµαντικές διαφοροποιήσεις ποιότητας και κατ επέκταση τιµών στα τρόφιµα ζωικής παραγωγής. Σηµαντική, προς την κατεύθυνση αυτή, θεωρείται η Απόφαση / του ΥΠΑΑ&Τ, «περί καθορισµού πλαισίου επίβλεψης ιδιωτικών φορέων πιστοποίησης γεωργικών προϊόντων ή συστηµάτων και εγγραφής σε επίσηµο µητρώο τηρούµενο από τον AGROCERT-ΟΠΕΓΕΠ». Στην προέκταση αυτής της Απόφασης, το Διοικητικό Συµβούλιο του AGROCERT-ΟΠΕΓΕΠ ενέκρινε, µε την 132/ Απόφασή του, κανονισµό χρήσης εθνικών σηµάτων πιστοποίησης γεωργικών προϊόντων. Η χρήση των εθνικών σηµάτων πιστοποίησης γεωργικών προϊόντων από τις επιχειρήσεις παρέχει τη δυνατότητα αύξησης της προστιθέµενης αξίας των παραγοµένων προϊόντων και απόκτησης συγκριτικού πλεονεκτήµατος στις αγορές υψηλού ανταγωνισµού, κατακτώντας την εµπιστοσύνη των καταναλωτών. 7. Αειφορία του περιβάλλοντος. Η αειφορία αποτελεί τη νέα και, σε σηµαντικό βαθµό, καθορι- 34

4 στική παράµετρο στις εξελίξεις και τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη της σύγχρονης επιχειρηµατικής κτηνοτροφίας. Οι αδειοδοτήσεις των κτηνο-πτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των συστηµάτων της ζωικής παραγωγής στο περιβάλλον, κυρίως στο έδαφος και τη χλωρίδα, η διασφάλιση των «δικαιωµάτων των ζώων» (animal welfare) και η «πολλαπλή συµµόρφωση», που αποτελεί πρόσφατη µετεξέλιξη των Κωδικών Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, προδιαγράφουν «εµπόδια», πρόσθετο κόστος λειτουργίας των κτηνοτροφικών εκµεταλλεύσεων, εµπλοκές των κτηνοτρόφων µε γραφειοκρατικούς µηχανισµούς και καθυστερήσεις στις εκδόσεις αδειών, αλλά, ταυτόχρονα, η εξασφάλιση αυτών των απαιτήσεων επιτρέπει στον κτηνοτρόφο της Ε.Ε., γενικότερα, να γίνεται ανταγωνιστικός µέσα στην παγκόσµια αγορά και να διεκδικεί, µακροχρόνια, υψηλότερες τιµές στα προϊόντα του. 8. Το πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) και το νοµοσχέδιο για την κτηνοτροφία της χώρας. Κατά τη διάρκεια του 2007 έγινε η οριστικοποίηση και η έγκριση από την Ε.Ε., του ΠΑΑ (Νοέµβριος 2007), ενώ, έχει διαµορφωθεί το τελικό κείµενο του νοµοσχεδίου που προβλέπει την επίλυση «χρόνιων προβληµάτων στον τοµέα της ζωικής παραγωγής». Οι δύο αυτές εξελίξεις και οι εφαρµοστικές αποφάσεις που προβλέπεται να εκδοθούν, αναµένεται να επηρεάσουν, σε σηµαντικό βαθµό, επιχειρηµατίες που ήδη δραστηριοποιούνται στον κλάδο της κτηνοτροφίας ή και να προσελκύσουν επενδυτές που ενδιαφέρονται να ασχοληθούν µε επιχειρήσεις του πρωτογενούς ή και του τοµέα µεταποίησης και εµπορίας προϊόντων ζωικής παραγωγής. Είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη δήλωση του υπουργού ΥΠΑΑ&Τ, ότι «κατά την επόµενη προγραµµατική περίοδο , αναµένεται περαιτέρω αύξηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, λόγω της απλοποίησης όλων των διαδικασιών ένταξης επενδυτικών σχεδίων, της ύπαρξης ανοικτών προκηρύξεων, της έγκαιρης έκδοσης υπουργικών αποφάσεων, επεξηγηµατικών εγκυκλίων και οδηγιών προς τους ενδιαφερόµενους να επενδύσουν στον αγροτικό τοµέα...». Μάλιστα, για το 2008 και τα επόµενα έτη, υποστηρίζεται ότι υπάρχουν προϋποθέσεις για την προσέλκυση όχι µόνον Ελλήνων αλλά και ξένων επενδυτών, ενώ η πρόθεση των αρµοδίων υπουργείων για αύξηση του ποσοστού συµµετοχής της ζωικής παραγωγής στο σύνολο της Ακαθάριστης Αξίας Παραγωγής του Γεωργικού Τοµέα, είναι δεδοµένη. Εξειδικευµένες παράµετροι των οποίων οι τιµές επηρεάζουν επιµέρους κλάδους της ζωικής παραγωγής Πέραν των οριζόντιων παραµέτρων που περιγράφονται στην προηγούµενη ενότητα, υπάρχουν και εξειδικευµένες παρά- µετροι που επηρέασαν τις εξελίξεις και, πιθανότατα, θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις προοπτικές επιµέρους κλάδων της ζωικής παραγωγής. 1. Χοιροτροφία. Ο βαθµός αυτάρκειας της χώρας σε χοίρειο κρέας, από 85% που ήταν την προενταξιακή περίοδο και από 72% που ήταν το 1991, έπεσε σήµερα στο επίπεδο του 40%. Οι Έλληνες χοιροτρόφοι, µε σοβαρές αδυναµίες στην οργάνωση των µονάδων τους και στους δείκτες παραγωγικότητας, κυρίως δε στις συλλογικές προσπάθειες και την ταυτοποίηση του παραγόµενου κρέατος, παρουσιάζουν σοβαρές αδυναµίες ανταγωνισµού έναντι των συναδέλφων τους στην Ε.Ε. Ένα από τα ελάχιστα «συγκριτικά πλεονεκτήµατα» του κλάδου, το εφαρ- µοζόµενο σύστηµα διατροφής και η καλή ποιό- 35

5 5. Οι εισαγωγές αφορούν, κυρίως, νωπό χοίρειο κρέατος από χώρες της Ε.Ε. (Ολλανδία, Γαλλία, Γερµανία, Δανία και πρόσφατα τα νεότερα κράτη-µέλη). Τυπικά, στην κεντρική αγορά Αθηνών διαφοροποιούνται τιµές: χοιρινό εξωτερικού, 2,14 /κ. και εγχώριο χοιρινό 2,55 /κ. (Ιούνιος-Ιούλιος 2007). 6. Μπορεί µεν οι τιµές των δηµητριακών να προβάλλονται σαν το µεγάλο πρόβληµα της κτηνοτροφίας του 2007, αλλά και η σόγια παρουσίασε, διεθνώς, τιµές που διαµορφώνονται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιούλιο του 1973, συµβάλλοντας σε ακόµα µεγαλύτερες ανατιµήσεις ζωοτροφών και επιδράσεις στο κόστος παραγωγής ζωικών προϊόντων. Αιτία θεωρείται η µεγάλη ζήτηση από την Κίνα, η αύξηση κόστους µεταφορικών, καθώς και η ανησυχία για ελλείψεις στην αγορά λόγω ξηρασίας στη Βραζιλία (Δεκέµβριος 2007). Ήδη, πολλοί αγρότες στις ΗΠΑ, µετά τη διαµόρφωση των εξαιρετικά υψηλών τιµών δηµητριακών, µετέτρεψαν µεγάλες εκτάσεις που καλλιεργούντο µε σόγια, σε καλλιέργειες καλαµποκιού. τητα των ζωοτροφών (βασικά τα δηµητριακά, τα σογιάλευρα και τα υποπροϊόντα αλευροβιοµηχανίας), κατά το έτος 2007, υπέστη ισχυρότατη δοκιµασία, λόγω των υψηλών τιµών των ζωοτροφών και, κυρίως, των δηµητριακών. Αυτή η παράµετρος είναι στρατηγικής σηµασίας για την ελληνική χοιροτροφία, αφού η συµµετοχή των δηµητριακών καρπών στο κόστος των µιγµάτων διατροφής είναι της τάξεως του 60%. Η άνοδος των τιµών των δηµητριακών (50-60% έναντι αντίστοιχων τιµών του 2006), έστω και αν, θεωρητικά, οι τιµές των άλλων ζωοτροφών παραµείνουν σταθερές, αυξάνουν το κόστος της διατροφής κατά 35%. Επισηµαίνεται ότι το κόστος διατροφής στη χοιροτροφία είναι της τάξεως του 50% στο συνολικό κόστος. Παράλληλα, η µεγάλη αύξηση του κόστους παραγωγής δεν καλύφθηκε από υψηλότερες τιµές, δεδοµένου ότι οι τιµές του τελικού προϊόντος παρέµειναν στο ίδιο περίπου επίπεδο µε αυτές του 2006, ίσως και χαµηλότερα σε ορισµένες χρονικές περιόδους του Ακόµη, ο ποιοτικός χαρακτηρισµός «ελληνικό χοίρειο κρέας», ο οποίος διαφοροποιεί θετικά το «ντόπιο» από το «εισαγόµενο» 5 και προσδιορίζεται από την αυξηµένη συµµετοχή των δηµητριακών στα σιτηρέσια των ζώων, δεν µπόρεσε πρακτικά να διασφαλιστεί. Η ΚΥΑ / «περί µηνιαίων ισοζυγίων αγορών και πωλήσεων χοιρείου κρέατος στις µονάδες σφαγής, τεµαχισµού, τυποποίησης, µεταποίησης κρέατος και παρασκευής κρεατοσκευασµάτων και µέτρα για τον έλεγχο της παραγωγής, µεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης και εµπορίας κρεάτων», διαµόρφωσε καλές προοπτικές, αλλά προς το παρόν η έλλειψη µηχανισµού προστασίας, τουλάχιστον της ελληνικότητας του χοιρείου κρέατος γίνεται ιδιαίτερα αισθητή από τους Έλληνες χοιροτρόφους, αφού δεν µπορούν να διεκδικήσουν υψηλότερες τιµές για ένα καλύτερο προϊόν (ελληνικό χοίρειο κρέας), σε σύγκριση µε το εισαγόµενο. Η διασφάλιση, µέσω των ελέγχων των µηνιαίων ισοζυγίων της ελληνικότητας του προϊόντος, δεν λύνει το πρόβληµα, δεδοµένου ότι υπάρχουν σηµαντικές ποιοτικές διαφοροποιήσεις κάτω από το γενικό όρο «ελληνικό χοίρειο κρέας». Αποτελεσµατική λύση στο πρόβληµα πιστεύεται ότι θα δώσει η προσπάθεια που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια, για την πιστοποίηση του Συστήµατος Ολοκληρωµένης Διαχείρισης Παραγωγής Χοιρείου κρέατος από τον AGROCERT- ΟΠΕΓΕΠ, µέσω του οποίου θα προσδιοριστούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελληνικού χοιρείου κρέατος και θα τεκµηριωθεί η διεκδίκηση µεγαλύτερου µεριδίου και καλύτερης τιµής τουλάχιστον στην ελληνική αγορά. Η εφαρµοστική Απόφαση 31054/2007, του Αναπτυξιακού Νόµου 3299/2004 για την κτηνοτροφία (κεφ. 2.2), παρέχει τη δυνατότητα επιχορήγησης του επενδυτικού κόστους ίδρυσης, επέκτασης και εκσυγχρονισµού χοιροτροφικών µονάδων δυναµικότητας µέχρι χοιροµητέρων. Το µέγεθος αυτό εµφανίζεται για πρώτη φορά σε αναπτυξιακά προγράµµατα και υποδεικνύει τις προθέσεις της Πολιτείας για υποστήριξη µεγάλης κλίµακας επενδύσεων στον τοµέα της κτηνοτροφίας γενικότερα, όπως αρµόζει στο σύγχρονο επιχειρηµατικό περιβάλλον. Η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις να καταστεί αυτάρκης σε καλής ποιότητας χοίρειο κρέας µε εκσυγχρονισµό, κατάλληλη χωροθέτηση, διεύρυνση, καλύτερη περιβαλλοντική προσαρµογή του κλάδου και καλύτερη οργάνωση και δικτύωση των µονάδων που τον συγκρατούν σε περιφερειακό επίπεδο. Η προοπτική αυτή εντάσσεται σε ένα γενικότερα θετικό κλίµα για τις προοπτικές της χοιροτροφίας, αν κρίνουµε από τις πρόσφατες εκτιµήσεις της Επιτρόπου Γεωργίας κας Μποέλ (άτυπο Συµβούλιο Υπουργών Γεωργίας: Σεπτεµβρίου 2007) ότι αναµένεται αύξηση τιµών χοιρείου κρέατος µέχρι και 30%. 2. Πτηνοτροφία. Ο κλάδος της πτηνοτροφίας υπέστη, κατά τη διάρκεια του έτους 2007, τις επιπτώσεις των υψηλών τιµών των ζωοτροφών, δεδοµένου ότι η διατροφή των πτηνών, ως µονογαστρικών, στηρίζεται στο «δίδυµο» δηµητριακά σογιάλευρα 6. Επιπλέον, η ελληνική πτηνοτροφία λειτούργησε, το 2007, στον απόηχο της γρίπης των πτηνών και υπέστη τις οικονοµικές (και όχι µόνον) επιπτώσεις της κρίσης. Είναι χαρακτηριστική η τοποθέτηση του προέδρου του Δ.Σ. της «ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗΣ» ότι «η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει τις τεράστιες οικονο- µικές ζηµιές που υπέστη ο κλάδος της ελληνικής οργανωµένης πτηνοτροφίας από τη γρίπη των 36

6 7. Η συνολική παραγωγή κρεάτων, όλων των κατηγοριών στη χώρα ανέρχεται σε τόνους (στοιχεία 2005), ενώ η κατανάλωση, αντίστοιχα, είναι της τάξεως των τόνων κατ έτος. Το παραγόµενο κρέας από τον κλάδο της βοοτροφίας είναι τόνοι (ποσοστό 12,2% της συνολικής παραγωγής κρεάτων) και η αντίστοιχη κατανάλωση τόνοι. Εκτιµάται ότι από τη µορφή της εκτατικής εκτροφής θηλαζουσών αγελάδων παράγονται ετησίως τόνοι, ενώ από τον κλάδο της εντατικής πάχυνσης µόσχων (κυρίως εισαγόµενα νεαρά ζώα) περίπου τόνοι ετησίως. πτηνών και που προέρχονται από αποθέµατα που δεν διατέθηκαν ή καταστράφηκαν (ζηµιές, απώλεια τζίρου), δαπάνες προσωπικού σε περιόδους µηδενικής παραγωγής κλπ... Και ενώ σε όλες τις οργανωµένες και ευνοµούµενες χώρες µέλη της Ε.Ε., οι συνάδελφοι πτηνοτρόφοι παραγωγοί ασχολούνται µε τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισµό των εγκαταστάσεων και του εξοπλισµού τους, προετοιµάζονται για τις νέες νοµοθεσίες περί ευζωίας των πτηνών, ασχολούνται µε κανόνες ορθής πρακτικής, βελτίωσης της ποιότητας των παραγόµενων προϊόντων, πειραµατίζονται µε νέα προϊόντα αφουγκραζόµενοι τις απαιτήσεις των καιρών και παρακολουθούν µε εξωστρέφεια τα διεθνή τεκταινόµενα, εµείς στην Ελλάδα εξακολουθούµε να ανακυκλώνουµε το πρόβληµα που µας κληρονόµησε η κρίση της γρίπης των πτηνών, από τον Οκτώβρη του 2005 µέχρι και σήµερα, διεκδικώντας αποζηµιώσεις...». Ο κλάδος της πτηνοτροφίας είναι καλά οργανω- µένος, σε επιχειρηµατική βάση και έχει προσαρ- µοστεί, σε σηµαντικό βαθµό, µε τη νοµοθεσία που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, λόγω του εντατικού συστήµατος παραγωγής που εφαρµόζεται. Οι βαθµοί αυτάρκειας, σε κρέας πουλερικών και αυγά, είναι 76% και 96%, αντίστοιχα. Ο κλάδος της ελληνικής πτηνοτροφίας, αν και ιδιαίτερα ευαίσθητος στις επιζωοτίες και τις µεγάλες διακυµάνσεις τιµών προµηθειών και προϊόντων, λόγω των σηµαντικών επιχειρηµατικών µεγεθών, της καθετοποιηµένης δοµής της παραγωγής και της καλής οργάνωσης και εµπορίας των προϊόντων του, µπορεί και αντιµετωπίζει τις κρίσεις της αγοράς και επιβιώνει µακροπρόθεσµα. Ήδη, από τα µέσα του 2007, άρχισε η ανάκαµψη της αγοράς, κυρίως του κρέατος πουλερικών, αλλά και των αυγών, δεδο- µένης της τάσης για αύξηση της ζήτησης των προϊόντων του κλάδου µέχρι της επαναφοράς στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν την εµφάνιση της νόσου των πουλερικών. Το επιχειρηµατικό ενδιαφέρον στην πτηνοτροφία, εκτός από τους εκσυγχρονισµούς υφισταµένων µονάδων, ώστε να ικανοποιούνται και συνθήκες ευζωίας των ζώων, εστιάζεται και σε παράλληλες δραστηριότητες παραγωγής «νέων προϊόντων» του κλάδου (εκτατικές εκτροφές, βιολογική πτηνοτροφία κ.ο.κ.). 3. Βοοτροφία. Ο κλάδος της βοοτροφίας διαφοροποιείται σε τρεις µορφές επιχειρηµατικής δραστηριότητας: (i) Εκτροφή αγελάδων γαλακτοπαραγωγής (κύριο προϊόν το γάλα, δευτερεύον προϊόν το κρέας), (ii) Εκτροφή θηλαζουσών αγελάδων (κύριο προϊόν το βόειο κρέας και κρέας µόσχου «εκτατικής εκτροφής» σε ορεινούςηµιορεινούς βοσκοτόπους) και (iii) Πάχυνση µόσχων (κύριο προϊόν το βόειο κρέας, συνήθως εντατικής εκτροφής, µε συνδυασµό χονδροειδών και συµπυκνωµένων ζωοτροφών). Η γαλακτοπαραγωγός αγελαδοτροφία, παρά το γεγονός ότι στη διάρκεια του 2007 υπέστη τις επιπτώσεις της αύξησης των τιµών των συµπυκνω- µένων ζωοτροφών (οι υψηλές αποδόσεις σε γάλα των διατηρούµενων αγελάδων, απαιτούν µεγάλες ποσότητες µιγµάτων), εκτιµάται ότι «συνέρχεται από τη µακρά ληθαργική κατάσταση» των τελευταίων ετών, δεδοµένης της αύξησης της τιµής του γάλακτος, λόγω συγκεκριµένων διεθνών συγκυριών (αύξηση της ζήτησης γάλακτος και γαλακτοκοµικών στην παγκόσµια αγορά). Στη χώρα µας, συνεχώς µειώνεται ο αριθµός των µικρών αγελαδοτροφικών εκτροφών, γίνεται προσπάθεια καλύτερης οργάνωσης και επέκτασης των µονάδων που διατηρούν πάνω από 100 αγελάδες παραγωγής, βελτιώθηκε κατά πολύ η ποιότητα του παραγόµενου προϊόντος (νωπό γάλα), ενώ οι γαλακτοβιοµηχανίες, παρά το βαρύ κλίµα που δηµιουργήθηκε πρόσφατα µε τα «καρτέλ», εξακολουθούν να στηρίζουν την αγελαδοτροφία και ενδιαφέρονται για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου. Από πλευράς χωροταξικής κατανοµής, ο κύριος όγκος των εκµεταλλεύσεων αγελάδων γαλακτοπαραγωγής βρίσκεται στη Βόρειο Ελλάδα, ενώ η αυτάρκεια της χώρας σε αγελαδινό γάλα και προϊόντα από αγελαδινό γάλα είναι της τάξεως του 48-50%. Η νέα ΚΓΠ δεν αναµένεται να επηρεάσει αρνητικά τη γαλακτοπαραγωγό αγελαδοτροφία, όµως η διεύρυνση της Ε.Ε. και η δυνατότητα εισαγωγής νωπού αγελαδινού γάλακτος χαµηλού κόστους από γειτονικές χώρες µπορεί να δηµιουργήσει σοβαρά προβλή- µατα ανταγωνισµού, ανεξάρτητα από τις προοπτικές των ποσοστώσεων γάλακτος που προβάλλονται σαν εµπόδιο ανάπτυξης του κλάδου. Η κρεοπαραγωγός βοοτροφία διαφοροποιείται, όπως προαναφέρεται, στη µορφή εκτακτικής εκτροφής θηλαζουσών αγελάδων (εγχώριας φυλής, κρεοπαραγωγικών καθαρόαιµων ζώων ή/και διαφόρων τύπων προερχοµένων εκ διασταυρώσεων) και στη µορφή εντατικής πάχυνσης µόσχων. Και οι δύο µορφές µε µοναδικό προϊόν το κρέας 7, αφήνουν πολλά ερωτηµατικά για το αν, σαν επιχειρήσεις, µπορούν να είναι ανταγωνιστικές στο πλαίσιο της αναθεωρηµένης ΚΓΠ, παρά το γεγονός ότι η αυτάρκεια της χώρας κυµαίνεται, κατά την τελευταία 15ετία, στο ποσοστό του 30-35%. Οι ισχυρές ενισχύσεις που ίσχυσαν προ του νέου πλαισίου της ΚΓΠ, δεν φαίνεται να έχουν προοπτική, ενώ σύµφωνα µε τις τελευταίες εκτιµήσεις και µελέτες, σαν µοναδικός τρόπος επιβίωσης και των 38

7 8. «Αιγοπροβατοτροφία, βασική παραγωγική δραστηριότητα για την αειφόρο ανάπτυξη του αγροτικού χώρου», Δρ. Φ. Βακάκης, Γεωργία Κτηνοτροφία, τεύχος 5/2007. δύο µορφών της κρεοπαραγωγού βοοτροφίας είναι η παραγωγή πιστοποιηµένου βοείου κρέατος και κρέατος µόσχου, σύµφωνα µε ειδικές ποιοτικές προδιαγραφές και µε βάση αντίστοιχα πρότυπα, ώστε να διεκδικεί ο κτηνοτρόφος υψηλές τιµές λόγω εξαιρετικής, πιστοποιηµένης ποιότητας που δικαιολογεί την προστιθέµενη αξία. Προς την ίδια κατεύθυνση µπορεί να συµβάλουν και οι µηχανισµοί ελέγχων ισοζυγίων κρεάτων, µετά την πρόσφατη διεύρυνση του ΕΛΟΓ και τη µετατροπή του σε «Ελληνικό Οργανισµό Γάλακτος και Κρέατος», ώστε να µπορεί, παράλληλα, να ελέγχει τα «ισοζύγια» τόσο του γάλακτος, όσο και του κρέατος. Γεγονός παραµένει ότι η χώρα δεν εξασφαλίζει, εκτός λιγοστών περιπτώσεων, ευνοϊκές προϋποθέσεις ανάπτυξης, σε επιχειρηµατική βάση, εκµεταλλεύσεων µε µοναδικό προϊόν την παραγωγή βοείου κρέατος ή κρέατος µόσχου. 4. Αιγοπροβατοτροφία. Ο κλάδος της αιγοπροβατοτροφίας συµµετέχει κατά 58,7% (στοιχεία 2005) στο σύνολο της Ακαθάριστης Αξίας Ζωικής Παραγωγής της χώρας. Εποµένως, ο κλάδος αυτός είναι ο σηµαντικότερος της ελληνικής κτηνοτροφίας, στηρίζεται σε ζωικό πληθυσµό µικρών µηρυκαστικών και αξιοποιεί, κατά βάση, τη χαµηλή βλάστηση των βοσκοτόπων της χώρας. Σταδιακά, ένα σηµαντικό ποσοστό επιχειρηµατιών αιγοπροβατοτρόφων «αποκόπτεται» από την εξάρτηση των βοσκοτόπων και, στηριζόµενο σε συγκοµιζόµενες ζωοτροφές, δηµιουργεί εκµεταλλεύσεις σηµαντικού µεγέθους (300 και πλέον ζώα γαλακτοπαραγωγής), µε χαρακτήρα εντατικής/ηµιεντατικής παραγωγής, επιδιώκοντας κέρδη λόγω της ζήτησης των εκλεκτών προϊόντων που παράγει ο κλάδος τουλάχιστον στην ελληνική αγορά (αιγο-πρόβειο γάλα, γιαούρτι, εκλεκτά τυριά, αµνοί και ερίφια γάλακτος). Οι τάσεις αυτές συνεχίστηκαν µε εντονότερους ρυθµούς στο 2007, αφού το πλέον σηµαντικό προϊόν του κλάδου (φέτα ονοµασίας προέλευσης) από τις 15 Οκτωβρίου 2007, είναι επίσηµα κατοχυρωµένο, ενώ το 2008 ορίζεται σαν «έτος φέτας», ένα παραδοσιακό ελληνικό προϊόν που αποτελεί και την αιχµή του δόρατος για την αιγοπροβατοτροφία. Παρατηρούνται ήδη τάσεις ίδρυσης σηµαντικού µεγέθους επιχειρήσεων αιγο-προβατοτροφίας σε πεδινές περιοχές που εξασφαλίζουν ζωοτροφές από καλλιεργούµενες εκτάσεις οι οποίες, µέχρι τώρα, καλλιεργούντο µε βαµβάκι, καπνό και σακχαρότευτλα. Αυτές οι συνθήκες, σε συνδυασµό µε τις σηµαντικές ενισχύσεις που προβλέπονται είτε στον Αναπτυξιακό Νόµο 3299/2004, είτε στο ΠΑΑ , αφήνουν σηµαντικά περιθώρια, τόσο για επενδύσεις εκσυγχρονισµού και µετεγκατάστασης υφισταµένων όσο και για την ίδρυση νέων αιγοπροβατοτροφικών επιχειρήσεων. Κρίσιµες παράµετροι για τον επιχειρηµατία αιγο-προβατοτρόφο είναι η εξασφάλιση σηµαντικών εκτάσεων παραγωγής ζωοτροφών (αραβόσιτος, µηδική, τεχνητοί λειµώνες κλπ.), καθώς και, για τις νεοϊδρυόµενες κυρίως εκµεταλλεύσεις, η απόκτηση κατάλληλου γενετικού υλικού (βελτιωµένες φυλές, οι οποίες απαιτείται να είναι εγχώριες και τα ζώα να εκτρέφονται µε τον παραδοσιακό τρόπο, προκειµένου το γάλα τους να µπορεί να χρησιµοποιηθεί για παρασκευή φέτας και άλλων τυριών ΠΟΠ 8 ). Η αυτάρκεια της χώρας σε αιγο-πρόβειο κρέας είναι 87% (2005), ενώ για το γάλα αιγοπροβάτων θεωρείται κάλυψη κατά 100% των αναγκών, αλλά τα περιθώρια είναι πολύ µεγαλύτερα όταν πλέον επιδιώκουµε να κατακτήσουµε, για ορισµένα προϊόντα (φέτα ΠΟΠ, γιαούρτι), σοβαρό µερίδιο µιας παγκόσµιας αγοράς, προβάλλοντας και προωθώντας αυτά τα προϊόντα µέσω αναπτυξιακών προγραµµάτων. Μέχρι σήµερα ο κλάδος δεν αξιοποίησε το πραγµατικό του δυναµικό, λόγω της αντίληψης και των δυνατοτήτων των παραδοσιακών Ελλήνων αιγο-προβατοτρόφων και των αδυναµιών συνεργασίας µεταξύ τους, κυρίως για τη συγκέντρωση και την εµπορία των εκλεκτών προϊόντων του κλάδου. Η σηµερινή πρόκληση είναι η προσέλκυση νέων επιχειρηµατιών που έχουν την ικανότητα προσαρµογής, τόσο προς τις απαιτήσεις της σύγχρονης διαχείρισης µικρών µηρυκαστικών σε συσχετισµό µε την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και τις απαιτήσεις της αγοράς, που ζητά παραγωγή προϊόντων µε υψηλές, ειδικές ποιοτικές προδιαγραφές (ΠΟΠ, ΠΓΕ, βιολογικά κλπ.), ώστε η αιγο-προβατοτροφία που αποτελεί κλάδο µε συγκριτικά πλεονεκτήµατα για τη χώρα, να είναι σε θέση να παρακολουθήσει τις τεχνολογικές εξελίξεις στο διεθνές κοινωνικοοικονοµικό περιβάλλον που λειτουργεί και να εξακολουθήσει να έχει προοπτική. Η προσχεδιασµένη ανάπτυξη της αιγοπροβατοτροφίας, σε συνδυασµό µε την αξιοποίηση, σε αειφορική βάση, των εκτεταµένων εκτάσεων βοσκοτόπων, µπορεί να λάβει τη µορφή ενός «γενικευµένου βιολογικού εργοστασίου» µετατροπής της απολήψιµης βοσκήσιµης ύλης των βοσκοτόπων και µεγάλων ποσοτήτων χονδροειδών και συµπυκνω- µένων ζωοτροφών σε ζωικά προϊόντα µεγαλύτερης αξίας και µάλιστα µε την ελάχιστη δυνατή όχληση στο περιβάλλον εάν η προσπάθεια αυτή συνδυαστεί µε Οµαδικούς Χώρους Χειµερινού Σταβλισµού σωστά τεχνολογικά οργανωµένους και πολυκριτηριακά χωροθετηµένους. 40

8 Ευκαιρίες για επενδύσεις στον πρωτογενή τοµέα της κτηνοτροφίας Η περιγραφή των βασικών παραµέτρων των οποίων οι τιµές επηρέασαν, κατά το 2007, την πορεία της ελληνικής κτηνοτροφίας, προσδιορίζει τις προοπτικές της και τις ευκαιρίες επενδύσεων, είτε γι αυτούς που ήδη δραστηριοποιούνται στον κλάδο (εκσυγχρονισµός, µετεγκατάσταση, διεύρυνση της δυναµικότητας των µονάδων, οργάνωση και δικτύωση), είτε για νέους επενδυτές που ενδιαφέρονται να ιδρύσουν, µε σύγχρονες προδιαγραφές, κερδοφόρες κτηνοτροφικές επιχειρήσεις. Τα παραγόµενα στην Ελλάδα ζωικά προϊόντα (βασικά κρέας και γάλα) καλύπτουν, κατά περίπτωση, µικρότερο ή µεγαλύτερο µέρος των απαιτήσεων της αγοράς και, εκ πρώτης όψεως, αφήνουν σηµαντικά περιθώρια αύξησης της παραγωγής τους. Όµως, παρά το εκφραζόµενο ενδιαφέρον των καταναλωτών για προµήθεια «ελληνικών κτηνοτροφικών προϊόντων», οργανωτικές αδυναµίες, οικονοµικοί παράµετροι και έντονος ανταγωνισµός στην εσωτερική αγορά της Ε.Ε. για οµοειδή προϊόντα, ιδιαίτερα µετά την ένταξη και των νέων, γειτονικών κρατών µελών, δηµιουργούν «πιεστικό» κλίµα στην ελληνική αγορά και, τουλάχιστον µέχρι σήµερα, δεν επέτρεψαν την ουσιαστική αναβάθµιση του ρόλου της κτηνοτροφίας στην εν γένει ελληνική γεωργία, περιορίζοντας σταθερά, επί 10ετίες, το ποσοστό συµµετοχής της στην Ακαθάριστη Αξία Παραγωγής του Γεωργικού Τοµέα σε επίπεδα κάτω του 30%. Οι σηµερινές προκλήσεις για επενδύσεις στον πρωτογενή τοµέα της ζωικής παραγωγής και µάλιστα σε συγκεκριµένες µορφές δραστηριότητας (ηµιεντατική προβατοτροφία, γαλακτοπαραγωγός αγελαδοτροφία, παραγωγή χοιρείου κρέατος ολοκληρωµένης διαχείρισης κ.ο.κ.), απορρέουν, πέρα από την εκφραζόµενη επιθυµία «ανατροπής» της κακής αναλογίας φυτικής/ζωικής παραγωγής από τις αρµόδιες Υπηρεσίες, αφενός µεν από τις νέες ισορροπίες που δηµιουργεί η αναθεωρηµένη ΚΓΠ της Ε.Ε. και αφετέρου από τις τάσεις της παγκόσµιας αγοράς που φαίνεται ότι ζητά όλο και περισσότερα εκλεκτά προϊόντα ζωικής παραγωγής. Σηµαντικό εµπόδιο για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας φαίνεται ότι θα είναι η αύξηση της τιµής των δηµητριακών και, γενικότερα, των ζωοτροφών για τους λόγους που αναλύονται σε προηγούµενα κεφάλαια αυτής της επισκόπησης. Η διεθνής κοινότητα, αντιλαµβανόµενη το πρόβληµα, προσπαθεί να επαναφέρει τις ισορροπίες (περιορισµός ενισχύσεων για χρήση δηµητριακών ως βιοκαύσιµα, άρση της υποχρεωτικής αγρανάπαυσης σιτηρών για τις σπορές φθινοπώρου 2007 και άνοιξης 2008 κλπ.), είναι δε πιθανόν, στα επόµενα χρόνια, να επανέλθουν οι τιµές των ζωοτροφών σε φυσιολογικά επίπεδα. Ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στις τιµές των ζωοτροφών, που πρέπει να τονισθεί ότι αποτελούν τον πλέον σηµαντικό παράγοντα που προσδιορίζει το κόστος παραγωγής, ο σηµερινός επιχειρηµατίας λαµβάνει υπόψη του και τις ακόλουθες παραµέτρους, προκειµένου να καταστεί ανταγωνιστικός σε έναν απαιτητικό επιχειρηµατικό κλάδο, όπως είναι η κτηνοτροφία: (i) Ένταξη της επένδυσης σε προγράµµατα πιστοποίησης των παραγόµενων προϊόντων και σταθερή παραγωγή ζωικών προϊόντων εκλεκτής, αναγνωρισµένης ποιότητας, (ii) Προσαρ- µογή στους κανόνες πολλαπλής συµµόρφωσης και προστασίας του περιβάλλοντος, (iii) Συνεργασίες µε εξειδικευµένους επιστήµονες συµβούλους, που διασφαλίζουν την τεχνική και οικονοµική υποστήριξη της παραγωγής του, (iv) Σύναψη συµβολαιακών σχέσεων µε παραγωγούς ζωοτροφών, προκειµένου να επιτευχθεί οργανική σύνδεση της φυτικής µε τη ζωική παραγωγή, σταθερότητα στην προµήθεια ζωοτροφών ποσοτικά και ποιοτικά και µείωση της αβεβαιότητας στις τιµές, (v) οργάνωση της εµπορίας των προϊόντων που παράγει, κυρίως µέσω περιφερειακών δικτύων παραγωγής προϊόντων ποιότητας που να διασφαλίζουν αξιόπιστα δυνατότητα ιχνηλασιµότητας και διαφάνειας στις παραγωγικές διαδικασίες που προσδιορίζουν τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ποιότητας. 42

9 Επειδή ο τοµέας της επιχειρηµατικής κτηνοτροφίας είναι «βιοµηχανικού χαρακτήρα» αλλά και δύσκολος, διότι στηρίζεται σε «έµβια όντα» και όχι σε ανόργανες ύλες, απαιτεί µεγάλες επενδύσεις για να ενσωµατώσει στην παραγωγική διαδικασία ζώα υψηλού γενετικού δυναµικού, κατάλληλη τεχνολογία, που να διασφαλίζει την ευζωία των ζώων και την ελαχιστοποίηση των οχλήσεων στο περιβάλλον, κατάλληλη οργάνωση, ώστε να παράγει ανταγωνιστικά προϊόντα ως προς το κόστος και κατάλληλη δικτύωση, ώστε να συνδέεται άµεσα και αποτελεσµατικά µε την αγορά και να διασφαλίζεται εξ αντικειµένου η διαφανής τεκµηρίωση των χαρακτηριστικών της παραγωγικής διαδικασίας που αποτελούν προαπαιτούµενο της ποιότητας των προϊόντων. Είναι αυτός ο λόγος για τον οποίον το επενδυτικό κόστος υποστηρίζεται µε σοβαρές ενισχύσεις, µέσα από τρέχοντα αναπτυξιακά προγράµµατα, όπως είναι: (i) ο Αναπτυξιακός Νόµος 3299/2004, στα πλαίσια του οποίου η πρόσφατη Απόφαση 31054/2007 καθορίζει τους όρους επιδοτήσεων για επενδυτικά σχέδια που αφορούν «στην παραγωγή, µεταποίηση και εµπορία» προϊόντων κτηνοτροφίας, (ii) το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) της Ελλάδας , του οποίου η εφαρµογή αναµένεται. Οι οικονοµικές ενισχύσεις που προβλέπονται στα δύο αυτά βασικά αναπτυξιακά προγράµµατα, αποτελούν σηµαντικές ευκαιρίες υποστήριξης επενδυτών σε επιχειρήσεις του τοµέα της κτηνοτροφίας. Η ζήτηση ζωικών προϊόντων καλής ποιότητας και υγιεινής αυξάνεται συνεχώς. Οι όποιες πρόσθετες επιβαρύνσεις στο κόστος παραγωγής αυτών των προϊόντων, περιστασιακές ή µακροχρόνιες (κόστος σύγχρονων εγκαταστάσεων, τιµές ζωοτροφών, απαιτήσεις πολλαπλής συµµόρφωσης, πιστοποιήσεις προϊόντων, συνεργασίες µε ειδικούς επιστήµονες, προβολή της αξίας των προϊόντων, κλπ.) αποτελούν πλέον «υποχρεωτικές» δαπάνες για τους σύγχρονους κτηνοτρόφους και µε την έννοια αυτή, επιβάλλεται η δηµιουργία οικονοµιών κλίµακας ώστε η σταδιακή µετακύληση του αυξηµένου κόστους για τα επώνυµα προϊόντα ποιότητας στον καταναλωτή, να είναι όσο γίνεται ήπια και να αντισταθµίζεται µε την εξ αντικειµένου τεκµηρίωση και εγγύηση ποιοτικών διαφοροποιήσεων των προϊόντων που αυτός αγοράζει. 43

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δρ. Σ. Αγγελόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων, Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή Μηρυκαστικών

Εκτροφή Μηρυκαστικών Εκτροφή Μηρυκαστικών Θεματική ενότητα 1: Εκτροφή προβάτων & αιγών- Στατιστικά στοιχεία Ζωικού Κεφαλαίου. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκων: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Οµιλία κας Μαρίας Βογιατζή ίκτυο Βιολογικών Προϊόντων Θεσσαλονίκη, Σάββατο 7 Μαρτίου 2009 Η ενίσχυση της Βιολογικής Γεωργίας Η βιολογική γεωργία αποτελεί έναν κλάδο του πρωτογενή τοµέα, ο οποίος συµβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη

Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη Ο Ρόλος της Κτηνοτροφίας στην Ολοκληρωμένη Αγροτική Ανάπτυξη Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος Γεωργοοικονομολόγος, Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης & Συνεργάτες» ΑΕ - Σύμβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη Στο άρθρο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη.

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Ράλλη ιευθύνουσα Σύµβουλος Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» 1 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α Ο κλάδος της μεταποίησης ή / και εμπορίας των Γεωργικών Προϊόντων απαιτεί συνέχιση της στήριξης των επενδύσεων, κατά τομέα, ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1-

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές (προσαρμογή, στα δεδομένα του 2012, του Άρθρου (61), που δημοσιεύτηκε, με τον ίδιο τίτλο, στο Περιοδικό Γεωργία/Κτηνοτροφία, Τεύχος 1, 2008. Αναρτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές.

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές. Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Ε. Σουρανάκης 1, Α. Στεφανάκης 2. Προβλήματα, προοπτικές. 1 Κτηνίατρος, Ιδιώτης, Πρόεδρος ΔΣ ΒΙΟΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Α.Ε. 2 Δρ, Κτηνίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Ιωάννης Μπόσης, Καθηγητής, ΓΠΑ

Εισηγητής: Ιωάννης Μπόσης, Καθηγητής, ΓΠΑ Γενική Γραµµατεία Έρευνας και Τεχνολογίας Πλατφόρµα Αγροδιατροφής Τοµέας: ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ, ΒΟΟΤΡΟΦΙΑ, ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ, ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ) Εισηγητής: Ιωάννης Μπόσης, Καθηγητής, ΓΠΑ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία: EUROSTAT για το 2005

Στοιχεία: EUROSTAT για το 2005 Ηµερίδα: Το αγροτικό µάρκετινγκ της ανάπτυξης. Η πορεία και οι προοπτικές των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων Καινοτοµώντας στις εξαγωγές ελληνικών αγροτικών προϊόντων Βασίλης Θωµαΐδης Πρόεδρος Συνδέσµου

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα... Επενδυτικός Οδηγός Μονάδας Εκτροφής Αιγοπροβάτων - Αξιοποιήστε την πλούσια Ελληνική Γή. - Παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας - Εκσυγχρονισμός των παραδοσιακών μεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη 2. Εξωτερικών κ. Ευάγγελο Βενιζέλο 3. Οικονομικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα κ. Κωστή Χατζηδάκη 5. Τουρισμού κ.

κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη 2. Εξωτερικών κ. Ευάγγελο Βενιζέλο 3. Οικονομικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα κ. Κωστή Χατζηδάκη 5. Τουρισμού κ. Προς τους Υπουργούς: 1. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη 2. Εξωτερικών κ. Ευάγγελο Βενιζέλο 3. Οικονομικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα 4. Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας κ. Κωστή Χατζηδάκη 5.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΟΥΡΕΝΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1: Βοοτροφία 2/2. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μαρία Χαρισμιάδου Ορισμός Βοοτροφία είναι ο κλάδος της ζωοτεχνίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε.

foodstandard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε. Αθήνα - Ιανουάριος 27, 2011 Οι εξελίξεις Υπέστη µεταβολές ανάλογες προς την προσαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ορεινή περιοχή Καλαβρύτων - Ανατολικής Αιγιαλείας) ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ / ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Γεωµορφολογικά κλιµατικά χαρακτηριστικά Ορεινή µορφολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές

Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές Ευτυχία Ξυλούρη Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατομίας & Φυσιολογίας Αγροτικών Ζώων Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διατροφικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 Σύνταξη Πολυετούς Σχεδίου Ανάπτυξης 2020 Αγγελική Καλλαρά, M.Sc. Βιολόγος-Ιχθυολόγος Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση επιστροφής σε κτηνοτροφική χρήση της γης στη ζώνη μονοκαλλιέργειας βαμβακιού στην

Διερεύνηση επιστροφής σε κτηνοτροφική χρήση της γης στη ζώνη μονοκαλλιέργειας βαμβακιού στην Διερεύνηση επιστροφής σε κτηνοτροφική χρήση της γης στη ζώνη μονοκαλλιέργειας βαμαβκιού στην Διερεύνηση επιστροφής σε κτηνοτροφική χρήση της γης στη ζώνη μονοκαλλιέργειας βαμβακιού στην Αικ. Μυλωνά Κτηνίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1 Οι προκλήσεις Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής του Τάσου Χανιώτη 1 Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Ευρωπαϊκή γεωργία και η Κοινή Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο Π. Καρανικόλας Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο πληθυσμού Υστερούμε: στην ενίσχυση των

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ΑΠΕΚΤΗΣΑΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΕ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ»

Περίληψη ΑΠΕΚΤΗΣΑΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΕ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ» Περίληψη «ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΣΙΚΑΚΙ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ ΩΣ ΠΟΠ ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΕΓKΡΙΘΕΝ ΉΔΗ ΑΡΝΑΚΙ, ΑΠΕΚΤΗΣΑΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΕ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ» Prof. Goulas Panagiotis ΈΓΚΡΙΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΟΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, Λάρισα 30-12-2013 Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 Ομάδα εργασίας: Πρωτογενής Αγροτική Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μποµπόλιας Πληθυσµός: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Α.Μ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ / ΑΡΧΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (άρθρο 63 του Καν. Ε.Κ.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ / ΑΡΧΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (άρθρο 63 του Καν. Ε.Κ. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ / ΑΡΧΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (άρθρο 63 του Καν. Ε.Κ. 889/2008) ΕΠΩΝΥΜΙΑ MΟΝΑΔΟΣ 1 : ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ 2 : ΤΗΛΕΦΩΝΟ 3

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 242/10 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1613 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 8ης Σεπτεμβρίου 2016 για έκτακτη ενίσχυση προσαρμογής στους παραγωγούς γάλακτος και σε κτηνοτρόφους σε άλλους τομείς της κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους.

Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους. Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους. Αλέξανδρος Στεφανάκης. Δρ, Κτηνίατρος, Ιδιώτης, Εξωτερ. Συνεργάτης ΕΘΙΑΓΕ, Μέλος Διοικούσης Επιτροπής ΓΕΩΤΕΕ Παρ/μα Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροδιατροφικός Τομέας

Αγροδιατροφικός Τομέας Αγροδιατροφικός Τομέας Growth stories Συνεργασίες με άλλες ΘΟΕ Επόμενα Βήματα Λάρισα, 30 Δεκεμβρίου 2013 Τα Γενικά Συμπεράσματα: Το Παραγωγικό Σύστημα Ο Δευτερογενής Τομέας της Θεσσαλίας παρουσιάζει την

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

χώρα εκτροφής Η Γαλλία διαθέτει 13 εκ. εκτάρια χορτολιβαδικές εκτάσεις, τις µεγαλύτερες στην Ευρώπη, που αποτελούν βάση διατροφής για τα βοοειδή.

χώρα εκτροφής Η Γαλλία διαθέτει 13 εκ. εκτάρια χορτολιβαδικές εκτάσεις, τις µεγαλύτερες στην Ευρώπη, που αποτελούν βάση διατροφής για τα βοοειδή. χώρα εκτροφής Η Γαλλία διαθέτει 13 εκ. εκτάρια χορτολιβαδικές εκτάσεις, τις µεγαλύτερες στην Ευρώπη, που αποτελούν βάση διατροφής για τα βοοειδή. Ο µεγάλος φυσικός αυτός πλούτος, σε συνδυασµό µε τη µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών

Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών ΕΘΙΑΓΕ 14 / 15 Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών στροφής των καπνοπαραγωγών προς άλλες απασχολήσεις Δρ Δημήτρης Παπαδόπουλος, Δόκιμος Ερευνητής Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Το Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: κ. Βουτσινάς Γεώργιος, Πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιουλίδας «Η Καστριανή» Κέα - Νομού Κυκλάδων Fax:

ΠΡΟΣ: κ. Βουτσινάς Γεώργιος, Πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιουλίδας «Η Καστριανή» Κέα - Νομού Κυκλάδων Fax: Νικόλαος Μανιός Βουλευτής Νομού Κυκλάδων-ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Ταχ. Δ/νση: Βουλής 4 Τ.Κ.: 10562 Τηλ.: 210 3236061, 210 3706463 Αθήνα, 1 Δεκεμβρίου 2016 ΠΡΟΣ: κ. Βουτσινάς Γεώργιος, Πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Πλατφόρμα Αγροδιατροφής Τομέας: ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ, ΒΟΟΤΡΟΦΙΑ, ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ, ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ) Μπόσης Ιωάννης, Καθηγητής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Κυριάκος Παλασίδης Γεωπόνος ΑΠΘ Γενικός Διευθυντής ΒΙΟΕΛΛΑΣ Γιατί βιώσιμη ανάπτυξη Η βιώσιμη (αειφόρος) ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης. Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα

Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης. Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα Κοντζικλίδης Ευθύµιος Περιφέρεια Θεσσαλίας / Ειδική Υπηρεσία ιαχείρισης Προτεραιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Αχιλλέας Κοντογεώργος Επίκ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Αναστάσιος Σέμος Καθηγητής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

είτε εκτρέφετε ένα είτε εκτρέφετε 10.000 Δίπλα στον επαγγελματία κτηνοτρόφο και τον ερασιτέχνη εκτροφέα

είτε εκτρέφετε ένα είτε εκτρέφετε 10.000 Δίπλα στον επαγγελματία κτηνοτρόφο και τον ερασιτέχνη εκτροφέα είτε εκτρέφετε ένα είτε εκτρέφετε 10.000 Δίπλα στον επαγγελματία κτηνοτρόφο και τον ερασιτέχνη εκτροφέα +Το μεράκι για το αντικείμενό μας, η γνώση, η άριστη ποιότητα των προϊόντων, ο επαγγελματισμός στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Αθανάσιος Θεοχαρόπουλος Γεωπόνος M.Sc., Διδάκτωρ Αγροτικής Οικονομίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΔΗΜΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006 5.3.2.1.2. Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και στα Βαλκάνια Ποιότητα Ως ποιότητα µπορούµε να ονοµάσουµε την ικανοποίηση ενός συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Δομή Η εφαρμογή του καθεστώτος των ενισχύσεων Το Ελληνικό Αγρο-διατροφικό σύστημα Πως η ΚΑΠ μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Ο Συνεταιρισµός Το 2011 ιδρύθηκε ο Συνεταιρισµός «ΘΕΣγάλα-ΠΙΕς» από µια οµάδα αγελαδοτρόφων γαλακτοπαραγωγών. Σύντοµα, και µέσα από τη σκληρή δουλειά και το µεράκι των µελών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βιο-καύσιμα Κείμενο Θέσεων Αθήνα, Νοέμβριος 2007 1. Εισαγωγή Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι o μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας. Καινοτομίες στη γεωργία

Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας. Καινοτομίες στη γεωργία Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας Καινοτομίες στη γεωργία Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας των αγροτών Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων Αύξηση της παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε.

Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ Εξωστρέφεια Διαφοροποίηση Αγορών Εξοικονόμηση κόστους με χρηματοδότηση και Εκμετάλλευση Α.Π.Ε. Ο αγροτοδιατροφικός τομέας στην Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Eλληνική Boοτροφία: Υφισταμένη κατάσταση και προοπτικές. Δρ Φώτιος Βακάκης

Eλληνική Boοτροφία: Υφισταμένη κατάσταση και προοπτικές. Δρ Φώτιος Βακάκης Eλληνική Boοτροφία: Υφισταμένη κατάσταση και προοπτικές Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος - Γεωργοοικονομολόγος Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης & Συνεργάτες» ΑΕ - Σύμβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη 1. Η βοοτροφική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Προτάσεις για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας

Θέμα: Προτάσεις για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας Προς Αθήνα 1/7/2014 1. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Αρ.Πρωτ.:77 και Τροφίμων κο Γ. Καρασμάνη 2. Αναπληρωτή Υπουργό κ. Π. Κουκουλόπουλο Θέμα: Προτάσεις για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Οι γεωργοί θα πρέπει να παρακινηθούν να συµµετάσχουν σε Εθνικά και Κοινοτικά προγράµµατα που αφορούν την ποιότητα.

Οι γεωργοί θα πρέπει να παρακινηθούν να συµµετάσχουν σε Εθνικά και Κοινοτικά προγράµµατα που αφορούν την ποιότητα. 5.3.1.3.2. Συµµετοχή γεωργών σε συστήµατα για την ποιότητα τροφίµων ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Συµµετοχή γεωργών σε συστήµατα για την ποιότητα τροφίµων ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα 20 (γ) (ii) και 32 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α. "Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων"

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α. Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α "Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων" 1. ΤΟΜΕΑΣ : ΚΡΕΑΣ Δράση 1.3: Εκσυγχρονισμός - επέκταση με ή χωρίς μετεγκατάσταση υφισταμένων, μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

Ωστόσο σε κοινωνικό επίπεδο, η κατάσταση είναι ακόμη πολύ δύσκολη, καθώς πολλοί συμπολίτες μας βιώνουν την αβεβαιότητα και την αγωνία.

Ωστόσο σε κοινωνικό επίπεδο, η κατάσταση είναι ακόμη πολύ δύσκολη, καθώς πολλοί συμπολίτες μας βιώνουν την αβεβαιότητα και την αγωνία. Ομιλία Αναπληρωτή Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου «Οι άμεσες ενισχύσεις ως μοχλός στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και ποιοτικής αναβάθμισης της πρωτογενούς παραγωγής»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Σταθάκη Γεώργιο.

ΠΡΟΣ : Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Σταθάκη Γεώργιο. ΑΘΗΝΑ 22-04-2015 ΑΡ. ΠΡΩΤ.: 2390 ΠΡΟΣ : Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Σταθάκη Γεώργιο. ΘΕΜΑ : Προτάσεις για την ενίσχυση και ποιοτική αναβάθμιση των επιχειρήσεων του κλάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & Γ. Δ. Σ. Αθήνα, 31/01/2014 ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ: ΑΜΕΣΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 12246 ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & Γ. Δ. Σ. Αθήνα, 31/01/2014 ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ: ΑΜΕΣΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 12246 ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & Γ. Δ. Σ. Αθήνα, 31/01/2014 ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ: ΑΜΕΣΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 12246 ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΣ: Ως Πίνακα Διανομής ΑΔΑ.: ΚΟΙΝ: Ως Πίνακα Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας.

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά απευθύνοµαι σε ένα τόσο εκλεκτό ακροατήριο και θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία τους. Είναι πράγµατι

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής

Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής Ασφαλή τρόφιμα Τρόφιμα με αξία Ποιότητα Ζωής Εργασία στην Επιχειρηματικότητα 2 Υπεύθυνοι: Γκωλέτσης Γεώργιος Παναγιώτου Δημήτρης Αντωνιάδου Αλίκη Καραμάνη Γεωργία Αλέξη Αναστασία Πλεονεκτήματα Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων»

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» «Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» Δρ.Ελένη Μαλισσιόβα Κτηνίατρος, MSc, MSc, PhD Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Θεσσαλίας malissiova@teilar.gr «Τοπικά» παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Ενεργειακές καλλιέργειες Παραγωγή βιοντίζελ» Παρουσίαση: Γαβρανίδης Οδυσσέας Βιομηχανία Βιοκαυσίμων Η εταιρία ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΓΟ-ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ Βασική Παραγωγική Δραστηριότητα για την αειφόρο ανάπτυξη του αγροτικού χώρου

ΑΙΓΟ-ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ Βασική Παραγωγική Δραστηριότητα για την αειφόρο ανάπτυξη του αγροτικού χώρου ΑΙΓΟ-ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ Βασική Παραγωγική Δραστηριότητα για την αειφόρο ανάπτυξη του αγροτικού χώρου Φώτιος Βακάκης, Δρ. Γεωπόνος-Γεωργοοικονομολόγος Δ/νων Σύμβουλος της Βακάκης και Συνεργάτες ΑΕ Σύμβουλοι

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 Άξονας 2 : Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων Μέτρο 2.1.4 : Γεωργό-περιβαλλοντικές ενισχύσεις Δράση 1.1: βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές ΚΑΠ 2014-2020 Εθνικές Επιλογές 2 Εθνικές Επιλογές : Συνδεδεμένες ενισχύσεις Στρατηγικός σχεδιασμός : Ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο - Επάρκεια στην εσωτερική αγορά. Βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου

Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου H Eταιρία Η ιστορία της εταιρείας ΑΫΦΑ- ΝΤΗΣ, ξεκινάει το 1978 από ένα ορεινό χωριό της Αιτωλοακαρνανίας,

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων

Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων Θεοφ. Μασούρας, Επίκουρος Καθηγητής Γαλακτοκομίας, Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ (ΣΧΕΔΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ)

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ (ΣΧΕΔΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ) ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ (ΣΧΕΔΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Σας ενημερώνουμε ότι προκηρύχθηκε το πρόγραμμα για την ένταξη στο καθεστώς ενίσχυσης για την ενθάρρυνση των επενδύσεων μικρού

Διαβάστε περισσότερα

8.2.0 11. ΒΙΟΛΟΓΙΚΉ ΓΕΩΡΓΊΑ 8.2.1 ΝΟΜΙΚΉ ΒΆΣΗ

8.2.0 11. ΒΙΟΛΟΓΙΚΉ ΓΕΩΡΓΊΑ 8.2.1 ΝΟΜΙΚΉ ΒΆΣΗ 8.2.0 11. ΒΙΟΛΟΓΙΚΉ ΓΕΩΡΓΊΑ 8.2.1 ΝΟΜΙΚΉ ΒΆΣΗ Άρθρο 29 του Κανονισμού (ΕΕ) 1305/2013 Άρθρα 4 και 43-47 του Κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 Κανονισμός του Συμβουλίου 834/2007 για την οργανική γεωργία και της

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.2 : Νομοθεσία για τον έλεγχο της παραγωγής βιολογικών τροφίμων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας N. Ξάνθης www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής Marketing

Διαβάστε περισσότερα