ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ"

Transcript

1 ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ ΑΓΑΘΩΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ Α ΑΝΩΤΕΡΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑ

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ρισµός. µνολογία εναι τό µάθηµα, τό ποο σχολεται µέ τήν ν γένει µνογραφική παραγωγή τ#ς νατολικ#ς %κκλησίας. Συγκεκριµένα ξετάζει: α) τή γένεση το- πρωτοχριστιανικο-.σµατος, /πως καί τήν διαχρονική ξέλιξη καί νάπτυξή του. ιακρίνονται τέσσερεις περίοδοιφάσεις ξέλιξης τ#ς κκλησιαστικ#ς µνογραφίας: 1 η περίοδος α - δ α4., 2 η περίοδος ε - ζ α4., 3 η περίοδος, 6 τ7ν σαββα τ7ν, στουδιτ7ν καί 4ταλοελλήνων ποιητ7ν η - ια α4., καί 4 η περίοδος, 6 τ7ν νεωτέρων µνογράφων ιγ - ιστ α4. β) τά διάφορα ε;δη τ#ς µνογραφικ#ς παραγωγ#ς, π.χ. τροπάριον, κοντάκιον, κανόνας, πολυτίκιον, 4διόµελον, προσόµοιον κ... γ) τόν βίο τ7ν διαφόρων µνογράφων, <ς καί τή µέσω τ7ν =µνων τους διδασκαλία τους. δ) τή µετρική καί τή ρυθµοποιία τ7ν ποιητικ7ν στίχων. ε) %πίσης 6 µνολογία σχολεται καί µέ τήν >ρµηνεία τ7ν =µνων. Σκοπός το µαθήµατος. Σκοπός το- µαθήµατος τ#ς µνολογίας εναι: α) νά καταστήσει τόν σπουδαστή γνώστη µφάνισης καί νάπτυξης τ7ν διαφόρων τροπαρίων τ#ς κκλησιαστικ#ς µνογραφίας, β) νά τόν διδάξει τά ε;δη τ7ν =µνων, τους, τή δοµή τους, καί τή θέση τους στή λατρεία, καί γ) νά το- δaσει τήν εbκαιρία νά ντρυφήσει σέ θέµατα τάξης τ#ς λατρείας τ#ς %κκλησίας, φο- =µνοι εναι συνυφασµένοι µέ τό τυπικό τ7ν διαφόρων κκλησιαστικ7ν κολουθι7ν. ιάκριση µεταξύ!µνολογίας καί!µνογραφίας. µνολογία εναι τό µάθηµα C καλύτερα 6 πιστήµη, 6 ποία σχολεται µέ /σα ναφέρθησαν προηγουµένως, ν7 µνογραφία εναι 6 τέχνη, τό χάρισµα, γιά συγγραφή- ποίηση καί µελώδηση =µνων. Eς κ τούτου µνογράφος θά πρέπει νά γνωρίζf καλά τήν >λληνική γλ7σσα, /πως καί τούς τρόπους µελωδίας τ7ν =µνων. %πίσης θά πρέπει νά διακρίνεται πό.φθονη πηγαία ποιητική φλέβα καί νά εναι καλός γώστης τ#ς Gρθόδοξης θεολογίας. 2

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α ΠΕΡΙΟ ΟΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Hπως προαναφέραµε 6 κκλησιαστική µνογραφία γνώρισε τέσσερεις φάσεις- περιόδους νάπτυξης καί ξέλιξης. Πρώτη περίοδος (α - δ α4.). Εναι 6 περίοδος τ#ς πρώιµης µνογραφίας. %πικρατε 6 ντιφωνική ψαλµωδία ψαλµ7ν πό τό Ψαλτήριο το- αυίδ. Lκόµη πιλέγονται ποιητικές βιβλικές Mδές πό τήν Nγία Γραφή. Γνωστή ν προκει- µένp τυγχάνει 6 µαρτυρία το- ποστόλου Παύλου «lalou/ntej eàutoi/j yalmoi/j kai. u[mnoij kai. wv dai/j pneumatikai/j a; dontej kai. ya,llontej evn th/ kardi,a u`mw/n tw/ kuri,w» (%φ. 5, 19. Κολ. 3,16). Τέτοιες Mδές εναι 6 τ#ς Θεοτόκου «Μεγαλύνει ψυχή µου τόν Κύριον» (Λουκ. α 46-55), 6 Mδή το- Ζαχαρίου «Ελογητός Κύριος Θεός» (Λουκ. α 68-79) καί 6 Mδή το- Συµεών «Νν πολύεις τόν δολόν σου Κύριε» (Λουκ. β 29-32). Σιγά - σιγά µεταξύ τ7ν ψαλµικ7ν στίχων C τ7ν στίχων τ7ν Mδ7ν.ρχισαν νά παρεµβάλλονται µικροί πωδοί (φύµνια), π.χ. Ψαλµός 81 ος : πωδός: «$νάστα Θεός κρίνων τήν γ)ν» στίχος: «*ως πότε κρίνετε δικίαν» πωδός: «$νάστα Θεός κρίνων τήν γ)ν». Καί ο=τω καθεξ#ς. ]λλο δείγµα ψαλµωδίας τ#ς πρώτης περιόδου εναι τό ε4ς τό Μεγάλο Lπόδειπνο ψαλλόµενο «Μεθ µ.ν Θεός»: Στίχος: «Μεθ µ.ν Θεός, γν.τε 0θνη καί 1ττ2σθε» πωδός: «3τι µεθ µ.ν Θεός» στίχος: «4πακούσατε 5ως 6σχάτου τ)ς γ)ς» πωδός: «3τι µεθ µ.ν Θεός». ]λλο δείγµα αbτ#ς τ#ς περίόδου εναι 6 ψαλµωδία τ#ς Gγδόης βιβλικ#ς Mδ#ς, 6 ποία ψάλλεται µέχρι καί σήµερα στόν >σπερινό το- Μεγάλου Σαββάτου: Στίχος: «Ελογε7τε πάντα τά 0ργα Κυρίου τόν Κύριον» πωδός: «Τόν Κύριον :µνε7τε καί :περυψοται ε;ς πάντας τούς α;.νας», καί ο=τω καθεξ#ς. 3

4 Lκολούθως πωδοί (τά φύµνια) πετέλεσαν τή βάση γιά τή δηµιουργία τ7ν τροπαρίων. Στό µικρό ρχικό φύµνιο προστέθηκαν καί.λλοι µικροί ποιητικοί στίχοι µέ ποτέλεσµα τήν ξέλιξη το- µικρο- φυµνίου σέ τροπάριο. Κλασσικό παράδειγµα ποτελε τό καί µέχρι σήµερα ψαλλόµενο στήν Mδή τ#ς Θεοτόκου τροπάριο «Τήν τιµιωτέραν τ.ν χερουβίµ». Τό ρχικό φύµνιο τ#ς Mδ#ς `ταν: «4ν >µνοις µεγαλύνοµεν». Σ αbτή τήν περίοδο νάγονται καί γνωστοί =µνοι «Φ.ς Aλαρόν», /πως πίσης καί µία προδροµική µορφή τ#ς δοξολογίας. b µετά τήν ε;σοδο το- >σπερινο- ψαλλόµενος =µνος, «Φ.ς Aλαρόν», χαρακτηρίζεται πό το- Μεγάλου Βασιλείου <ς ρχαία φωνή, πρdγµα τό ποο δηλώνει /τι =µνος εναι ρχαιότερος το- δ α47να, κατά τόν ποο ζε Μέγας Βασίλειος. Πέραν τούτου Μέγας Βασίλειος µιλd καί γιά τήν πό το- λαο- φιέµενη φωνή «α;νοµεν Πατέρα, ΥAόν καί Dγιον Πνεµα Θεο». Στόν Lλεξανδρινό κώδικα περιλαµβάνονται καί τά κόλουθα δύο ποιητικά τεµάχια, τά ποα µετέπειτα νσωµατώθηκαν στήν ν χρήσει δοξολογία: «Καθ Eκάστην µέραν ελογήσω σε καί α;νέσω τό Fνοµά σου ε;ς τόν α;.να καί ε;ς τόν α;.να το α;.νος. Καταξίωσον, Κύριε, καί τήν µέραν ταύτην ναµαρτήτους φυλαχθ)ναι µ2ς. Ελογητός εi, Κύριε, Θεός τ.ν πατέρων µ.ν καί α;νετόν καί δεδοξασµένον τό Fνοµά σου ε;ς τούς α;.νας. $µήν. Ελογητός εi, Κύριε, ίδαξόν µε τά δικαιώµατά σου. Κύριε, καταφυγή 6γεννήθης µ7ν 6ν γενεl καί γενεl. 4γώ εiπα Κύριε, 6λέησόν µε, Mασε τήν ψυχήν µου, Nτι Oµαρτόν σοι. Παράτεινον τό 0λεός το7ς γινώσκουσί σε». %πί πλέον, /πως φαίνεται καί πό ρητές µαρτυρίες το- eγίου fωάννου το- Χρυσοστόµου καί το- eγίου Κυρίλλου hεροσολύµων, νσωµατώθηκε στήν εbχή τ#ς eγίας ναφορdς πινίκιος =µνος τ7ν γγέλων: «Pγιος, Dγιος, Dγιος Κύριος Σαβαώθ πλήρης ορανός καί γ) τ)ς δόξης σου». 4

5 Στή συνέχεια προστέθηκαν <ς συµπλήρωµα αbτο- καί στίχοι: «Rσαννά 6ν το7ς :ψίστοις ελογηµένος 6ρχόµενος 6ν Sνόµατι Κυρίου Tσαννά 6ν το7ς :ψίστοις». εύτερη περίοδος (ε - ζ α4.). Χαρακτηρητικό αbτ#ς τ#ς περιόδου εναι τό /τι /λοι ψαλµοί το- αυίδ ποκτο-ν σύντοµα φύµνια C πακοές /πως ποκλήθηκαν ργότερα. ΑBτά πετέλεσαν τό πρ7το κύτταρο πό τό ποο προ#λθαν, κτός πό τά τροπάρια, καί τά πακοές, τά καθίσµατα. είγµατα τ#ς µνογραφίας αbτ#ς τ#ς περιόδου εναι τό τροπάριο τ#ς ναστάσεως «Χριστός νέστη 6κ νεκρ.ν» µετά τ7ν στίχων «$ναστήτω Θεός» κλπ. ]λλα δείγµατα αbτ#ς τ#ς περιόδου εναι τά τροπάρια τ7ν προφητει7ν τ7ν >σπεριν7ν τ7ν Χριστουγέννων καί τ7ν Θεοφανείων «Λαθών 6τέχθεις :πό τό σπήλαιον», ψαλµ. 86, στίχ. «ΟA θεµέλιοι ατο 6ν το7ς Fρεσι» κλπ., καί «4πεφάνης 6ν τx κόσµy», ψαλµ. 66, στίχ. «Z Θεός ο;κτειρήσαι µ2ς» κλπ., ντίστοιχα. Σ αbτή τήν περίοδο νήκει καί τό ψαλλόµενο στό Μεγάλο Lπόδειπνο τροπάριο «Κύριε τ.ν δυνάµεων», τό ποο ψάλλεται <ς στιχηρό στόν 150 ο ψαλµό. ΑBτή τήν περίοδο µφανίζεται καί kνα πό τά σπουδαιότερα ε;δη τ#ς κκλησιαστικ#ς µνογραφίας, τό κοντάκιον, µέ κυριότερους ντιπροσώπους τούς Ρωµανό τόν Μελωδό καί Κυριακό τόν Μελωδό. Γιά τό κοντάκιο θά µιλήσουµε κτεταµένα κατωτέρω. mνα.λλο δείγµα τ#ς µνογραφίας τ#ς περιόδου αbτ#ς εναι τά γνωστά ντίφωνα το- nρθρου τ#ς Μεγάλης Παρασκευ#ς «[ρχοντες λα.ν συνήχθησαν». Τρίτη περίοδος (η - ια α4.). Κατ αbτήν διακρίνονται µεγάλοι σαββα τες, στουδίτες καί 4ταλοέλληνες ποητές, /πως εναι Lνδρέας Κρήτης, fωάννης αµασκηνός, Κοσµdς Μελωδός, Θεοφάνης Γραπτός, Θεόδωρος καί fωσήφ Στουδίτες, Lνατόλιος µοναχός, Γερµανός Κωνσταντινουπόλεως, Μεθόδιος Κωνσταντινουπόλεως, fωσήφ µνογράφος, Γεώργιος Σικελιώτης κ... Κύρια ποιητικά ε;δη τ#ς περιόδου αbτ#ς εναι κανόνες, τά 4διόµελα, τά µεγαλυνάρια, τά προσόµοια, ναβαθµοί, τά δοξαστικά. είγµατα =µνων τ#ς περιόδου αbτ#ς εναι µεγάλος κανόνας τοeγίου Lνδρέου Κρήτης «Βοηθός καί σκεπαστής», τά τροπάρια τ#ς νεκρωσίµου κολουθίας (fω. αµασκηνο-), 4αµβικοί κανόνες τ7ν Χριστουγέννων καί τ7ν Θεοφανείων (fω. αµασκηνο-), τά πρ7τα θεοτοκία τ7ν GκτA Cχων (Παρακλητική), ναβαθµοί τ7ν Gκτώ Cχων, ποίηµα κατά πdσαν πιθανόνητα το- eγίου Θεοδώρου το- Στουδίτου (Παρακλητική), τά µεγαλυνάρια τ#ς >ορτ#ς τ#ς παπαντ#ς το- Κυρίου «$κατάληπτόν 6στι», τά 11 >ωθινά δοξαστικά τ7ν nρθρων τ7ν Κυ- 5

6 ριακ7ν (Παρακλητική), ποίηµα το- αbτοκράτορος Λέοντος Στ το- Σοφο- (+ 912). Τέταρτη περίοδος (ιγ - ιστ α4.). Εναι 6 περίοδος τ7ν νεωτέρων µνογράφων. Κατ αbτήν δέν παρατηρείται 6 µφάνιση κάποιων νέων ε4δ7ν κκλησιαστικ#ς µνογραφίας, λλά 6 µφάνιση κάποιων σηµαντικ7ν κλλησιαστικ7ν προσωπικοτήτων, ποες.φησαν kνα ξιόλογο γιά τήν ποχή τους µνογραφικό qργο. %νδεικτικά ναφέρουµε τούς Θεόδωρο Λάσκαρη (1204), ποος συνέγραψε τόν µεγάλο παρακλητικό κανόνα στή Θεοτόκο, Συµεών Θεσσαλονίκης (+1429), ποος qχει νά παρουσιάσει kνα πλούσιο µνογραφικό qργο, κδοµένο πό τόν καθηγητή fω. Φουντούλη (+24/1/2007), Νικηφόρο Κάλλιστο Ξανθόπουλο (14 ος α4.), ποος συνέγραψε τήν κολουθία στή Ζωοδόχο Πηγή (Παρασκευή τ#ς ιακαινησίµου), /πως πίσης καί τά συναξάρια το- Τριωδίου καί το- Πεντηκοσταρίου, Φιλόθεο Κόκκινο (14 ος α4.), ποος qγραψε τήν κολουθία στόν vγιο Γρηγόριο τόν Παλαµd, κ... 6

7 Στὶς παρακάτω τυπικὲς διατάξεις σηµειῶστε τὰ εἴδη τῶν ὕµνων. Τῇ δ Σεπτεµβρίου. Κυριακὴ ιβ Ματθαίου. Ἦχος γ. Ἑωθινὸν α. Μνήµη τοῦ ἁγίου ἱεροµάρτυρος Βαβύλα, ἐπισκόπου Ἀντιοχείας καὶ τοῦ ἁγίου καὶ θεόπτου Μωϋσέως τοῦ προφήτου. Εἰς τὴν θ : τὰ δύο ἀπολυτίκια καὶ τὸ κοντάκιον τῆς γ Σεπτεµβρίου. Εἰς τὸν ἑσπερινόν: τὸ Μακάριος ἀνήρ. Εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἀναστάσιµα στιχηρὰ 4 καὶ ἐκ τοῦ Μηναίου τὰ 3 προσόµοια τοῦ ἱεροµάρτυρος καὶ τὰ 3 τοῦ προφήτου. όξα τοῦ ἱεροµάρτυρος Βάσιµον κρηπῖδα, Καὶ νῦν τὸ α θεοτοκίον τοῦ ἤχου. Εἴσοδος. Φῶς ἱλαρὸν καὶ τὸ προκείµενον τῆς ἡµέρας. Ἀπόστιχα τὰ ἀναστάσιµα. όξα τοῦ ἱεροµάρτυρος Βήµατι τυράννου, Καὶ νῦν θεοτοκίον Ὁ ποιητὴς καὶ λυτρωτής µου. Ἀπολυτίκια τὸ ἀναστάσιµον, όξα τοῦ ἱεροµάρτυρος Καὶ τρόπων µέτοχος, Καὶ νῦν θεοτοκίον Τὸ ἀπ αἰῶνος ἀπόκρυφον. Εἰς τὸ µεσονυκτικόν: µετὰ τὸν ν, ὁ τριαδικὸς κανὼν καὶ τὰ τριαδικὰ Ἄξιόν ἐστιν. Τρισάγιον καὶ ἡ ὑπακοὴ τοῦ ἤχου. Εἰς τὸν ὄρθρον: εῦτε προσκυνήσωµεν καὶ ἡ βασιλικὴ ἀκολουθία. Ὁ ἑξάψαλ- µος. Εἰς τὸ Θεὸς Κύριος ἀπολυτίκια ὡς εἰς τὸν ἑσπερινόν. Καθίσµατα τὰ ἀναστάσιµα. Τὰ εὐλογητάρια, ἡ ὑπακοή, οἱ ἀναβαθµοὶ τοῦ ἤχου, τὸ προκεί- µενον καὶ τὸ ἑωθινὸν εὐαγγέλιον κατὰ τὴν συνήθη τάξιν. Κανόνες ὁ ἀναστάσιµος µετὰ στίχου όξα τῇ ἁγίᾳ ἀναστάσει σου, Κύριε καὶ οἱ δύο τοῦ Μηναίου µετὰ στίχου Ἅγιε τοῦ Θεοῦ πρέσβευε ὑπὲρ ἡµῶν. Ἀπὸ γ ᾠδῆς τὸ κάθισµα τοῦ ἱεροµάρτυρος, όξα τὸ τοῦ προφήτου, Καὶ νῦν τὸ θεοτοκίον. Ἀφ στ ᾠδῆς τὸ ἀναστάσιµον κοντάκιον καὶ ὁ οἶκος καὶ τὸ συναξάριον. Καταβασίαι Σταυρὸν χαράξας. Εἰς τὴν θ στιχολογοῦµεν Τὴν τιµιωτέραν. Ἐξαποστειλάρια τὸ ἀναστάσιµον µετὰ τοῦ οἰκείου θεοτοκίου. Εἰς τοὺς αἴνους τὰ ἀναστάσιµα. όξα τὸ ἑωθινόν, Καὶ νῦν Ὑπερευλογηµένη. οξολογία µεγάλη. Σήµερον σωτηρία. Εἰς τὴν λειτουργίαν: τὰ τυπικά, καὶ ἐν τοῖς µακαρισµοῖς τὰ ἀναστάσιµα τροπάρια τοῦ ἤχου. Εἰσοδικὸν εῦτε προσκυνήσωµεν...ὁ ἀναστάς. Μετὰ τὴν εἴσοδον ἀπολυτίκια τὸ ἀναστάσιµον, τοῦ ἱεροµάρτυρος καὶ τὸ τοῦ ναοῦ. όξα, καὶ νῦν κοντάκιον Ἰωακεὶµ καὶ Ἄννα. Προκείµενον καὶ ἀλληλουάριον τοῦ ἤχου. Ἀπόστολος ιβ Κυριακῆς Ἐπιστολῶν καὶ εὐαγγέλιον ιβ Κυριακῆς Ματθαίου. Εἰς τὸ Ἐξαιρέτως τὸ Ἄξιόν ἐστιν. Κοινωνικὸν Αἰνεῖτε τὸν Κύριον. Μετὰ τὴν θείαν κοινωνίαν τὸ Εἴδοµεν τὸ φῶς. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β ΤΑ ΙΑΦΟΡΑ ΕΙ Η ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Α. ΤΟ ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ Τό κοντάκιον εναι τό πρ7το λοκληρωµένο εδος τ#ς >λληνικ#ς κκλησιαστικ#ς ποίησης. b /ρος κοντάκιον χρησιµοποιεται πό τόν 10ο α47να καί ντε-θεν. Πρίν πό τόν 10ο α47να ;διοι ποιητές τ7ν κοντακίων χρησιµοποιο-ν γιw τά ποιήµατά τους τίς Gνοµασίες =µνος, ανος, qπος, δέηση, προσευχή κ... G ν ο µ α σ ί α. Παλαιότερα εχε ποτεθε /τι 6 Gνοµασία κοντάκιον λήφθηκε πό τόν κοντό, τό κυλινδρικό δηλ. τεµάχιο ξύλου, πάνω στό ποο `ταν περιτυλιγµένος =µνος. x.ποψη αbτή δέν εναι πειστική διότι παρόµοια χρήση κοντο- γινόταν καί σέ πλ#θος.λλων λειτουργικ7ν κειµένων. %ξ.λλου κοντάκια διατηρο-νται καί σέ κώδικες (βιβλία). x Gνοµασία πίσης κοντάκιον χρησιµοποιεται προκειµένου νά χαρακτηριστο-ν καί.λλα κκλησιαστικά κείµενα, /πως γιά παράδειγµα τό «κοντάκιον τ#ς θείας λειτουργίας». Γιά τό πο- Gφείλεται 6 Gνοµασία κοντάκιον θά ναφερθο-µε καί παρακwτω. ο µ ή. πό τήν πλήρη του µορφή τό κοντάκιον ποτελεται πό τό προοίµιον καί πό µία σειρά στροφ7ν C ο:κων, /πως διαφορετικά Gνοµάζονται. Τό προοίµιον C κουκούλιον εναι µία νεξάρτητη πό τό κύριο µέρος στροφz, γραµµένη σέ 4διαίτερο µετρικό καί µελωδικό σχ#µα. Στό προοίµιο ποιητής ξαγγέλλει τήν πόθεση το- =µνου, τήν ποία ναπτύσσει παρκ7ς κατά kνα διηγηµατικό καί διδακτικό τρόπο στίς πακολουθο-σες στροφές. στροφές, τ7ν ποίων ριθµός κειµένεται πό κοντάκιον σέ κοντάκιον, δηµιουργο-νται πί τ βάσει τ#ς πρώτης στροφ#ς, 6 ποία ποτελε τό µετρικό καί µελωδικό πόδειγµα. ]λλα χαρακτηριστικw στοιχεα το- κοντακίου εναι τό <φύµνιον καί 6 =κροστιχίδα. Τό φύµνιο εναι µία σύντοµη καί στερεότυπη φράση, συνήθως τελευταοι kνας C δύο στίχοι, ποοι παναλαµβwνονται στό τέλος το- προοιµίου καί κάθε στροφ#ς. x κροστιχίδα εναι ξωτερικό χαρακτηριστικό το- κοντακίου. Συγκροτεται πό τό ρχικό γράµµα κάθε στροφ#ς, τά ποα.λλοτε σχηµατίζουν τό λφάβητο, πότε qχουµε λφαβητική κροστιχίδα, καί.λλοτε µία σύντοµη φράση, 6 ποία µολογε τίς πλεστες φορές τό nνοµα το- ποιητ#, /πως γιά παράδειγµα «Το- ταπεινο- Ρωµανο- =µνος». h σ τ ο ρ ί α. b µεταγενέστερος τίτλος το- =µνου (κοντάκιον) καί 6 κατά πολύ κολοβωµένη σηµερινή λειτουργική του χρήση πιβεβαιώνουν τό γεγονός τ7ν πολλ7ν ταλαιπωρι7ν, τίς ποες qχει ποστε =µνος αbτός. Τό κοντάκιον qχει προ καί πίλογο. Προ στορία το- κοντακίου εναι /λες κενες διαδοχικές µορφές πό τίς ποες 8

9 πέρασε πό το- 2ου α47νος µέχρι καί το- 6ου α47νος, πότε π#ρε καί τήν ριστική του µορφή. x καλλιέργειά του πό τούς µεγάλους ποιητές το- 6ου, 7ου καί 8ου α47νος, Ρωµανό, Κυριακό, Lναστάσιο, Γεώργιο Πισίδη, οµίτιο, }λία κ..., καθώς καί 6 λατρευτική του χρήση ποτελο-ν του. %πίλογος δε χαρακτηρίζεται 6 πό το- 9ου α47νος καί >ξ#ς πιβίωσή του. Hπως εναι γνωστό τό κοντάκιον κτοπίστηκε πό τή λατρεία πό kνα.λλο ποιητικό εδος, τόν κανόνα. Lποτέλεσµα τούτου `ταν νά περιοριστ 6 χρήση το- κοντακίου µόνο στό προοίµιο, τό ποο Gνοµάζεται πλέον κοντάκιον καί στήν πρώτη στροφή. ΑBτή 6 σύντµηση το- =µνου, αbτό τό κόντεµα το- =µνου το- προσέδωσαν τελικά καί τή νέα του Gνοµασία κοντάκιον. x σηµερινή, λοιπόν, χρήση το- κοντακίου περιορίσθηκε στό προοίµιο καί στόν πρ7το οκο. Το-τα ναγινώσκονται µετά τήν στ' Mδή το- κανόνα καί πρό τ#ς ναγνώσεως το- συναξαρίου στήν κολουθία το- nρθρου. Στή λειτουργία ψάλλεται µόνο τό προοίµιο- κοντάκιο τ#ς >ορτ#ς C τ#ς περιόδου στό τέλος τ7ν πολυτικίων µετά τήν ε;σοδο το- ΕBαγγελίου. x σηµερινή µελωδική πόδοση το- κοντακίου στηρίζεται στά νεώτερα µουσικά κούσµατα. έν διασώζεται δηλ. στίς 6µέρες µας ρχα κός τρόπος ψαλµωδίας το- κοντακίου. Τέλος νά ναφέρουµε /τι τό µόνο λοκληρωµένο κοντάκιο τό ποο βρίσκεται σήµερα ν χρήσει εναι τό κοντάκιο το- ΕBαγγελισµο-, τό ποο ψwλλεται σύµφωνα µέ τά νεώτερα κρατο-ντα κατά τήν Παρασκευή τ#ς Ε' >βδοµάδος τ7ν νηστει7ν σέ συνδυασµό πρός τόν κανόνα το- καθίστου =µνου καί τό µικρό πόδειπνο. x /λη κολουθία Gνοµάζεται πλέον κολουθία το- Lκαθίστου µέ ποτέλεσµα καί τό κοντάκιο το- ΕBαγγελισµο- νά χαρακτηρισθ <ς κοντάκιο το- Lκαθίστου. Β. Ο ΚΑΝΟΝΑΣ Μεγάλο νδιαφέρον παρουσιάζει γιά τόν Τοµέα τ#ς µνολογίας 6 qρευνα γύρω πό τόν τρόπο παρτισµο- το- κανόνα. x πορεία 6 ποία διεγράφη µέσα στόν χρόνο πό τήν πρώτη κιόλας περίοδο νάπτυξης τ#ς µνογραφίας, πότε.ρχισε νά γίνεται χρήση βιβλικ7ν ποιητικ7ν Mδ7ν, µέχρι καί τόν η α47να, περίοδος κατά τήν ποία θεωρεται /τι συνεπληρώθη κανόνας, θά ποτελέσf τό ντικείµενό µας γιά τή µελέτη του. b κανόνας µέχρι τήν λοκλήρωσή του πέρασε πό διάφορες φάσεις νάπτυξης. b κανόνας εναι ποιητικό λειτουργικό στοιχεο τ#ς κολουθίας το- nρθρου. Ψάλλεται µετά τz α «Σ.- σον, Θε]ς, τ]ν λα]ν σου» κα τzν κφaνηση «4λ^ει κα_ ο;κτιρµο7ς». h σ τ ο ρ ί α: Μετά λοιπόν τήν πιό πάνω κφώνηση στιχολογο-νται, κατw τzν ρχα α τwξη, νν α βιβλικές δές κα µαζί µέ αbτές ψwλλονται τw τροπwρια τ7ν κανƒνων τ#ς 6µ ρας. Πρƒκειται γιw µ α πολ πλοκη µνολογικz πƒθεση, γιw τzν κατανƒηση τ#ς πο ας χρειwζονται ρισµ νες ε4δικές κα παρα τητες γνaσεις. Απƒ το ς πρaιµους ꃵη χριστιανικο ς χρƒνους παρατηρzθηκε 6 τwση γιw τƒν ντοπισµƒ τ7ν ποιητικ7ν κε νων τεµαχ ων τ#ς Αγ ας Γραφ#ς, τά ποα µαζί µέ τό κατ' ξοχzν ποιητικό βιβλ ο, τό Ψαλτήριο, θά διάνθιζαν τz λατρε α τ#ς 9

10 Εκκλησ ας. Ετσι συνελ γησαν ρκετw ποιητικw γραφικw τεµwχια ( δές), τw ποα προσαρτzσθησαν στƒ Ψαλτzριο γιw εbκολώτερη χρήση. Ο ρι赃ς τ7ν δ7ν π µακρƒ χρονικƒ διwστηµα παρ µενε σταθzς. Τελικά /µως στƒ Ιεροσολυµιτικƒ µοναχικƒ ψαλτzριο 6 συλλογz αbτή περι λαβε GκτA Mδές πƒ τzν Παλαιw ιαθzκη κα δ ο πƒ τzν Καινz, ποες γιw το- ριθµο- νν α συνενaθηκαν σέ µ α. Ετσι πηρτ σθη µ α συλλογz ποτελούµενη πό νν α βιβλικές δές. νν α αbτές βιβλικές δές το- nρθρου εναι το- Μω σ ως µετw τz διwβαση τ#ς Ερυθρdς θάλασσας «`aσωµεν τx Κυρ_Y 6νδ]ξως γbρ δεδ]ξασται...» ( Εξοδ. ιε 1-19). Πρƒκειται γιw kνα πιν κιο πανηγυρικƒ =µνο, ποος qχει νικητzριο πα뵃 κα δοξολογ α γιw τzν προστασ α το- Θεο- πρƒς το ς Ισραηλ τες κα τzν πελευθ ρωσή τους πƒ τz µακρw δουλε α στο ς Α4γυπτ ους. β Aδή τƒ κ κνειον, προθανwτιον Œσµα το- Μω σ ως «Πρ]σεχε, οραν^, κα_ λαλcσω, κα_ κου^τω γ) dcµατα 6κ το στ]µατ]ς µου...» ( ευτ. λβ 1-43). Αναφ ρεται στίς εbεργεσ ες το- Θεο- πρƒς τƒν Ισραzλ στzν qρηµο κα στzν γνaµονα διαγωγz το- λαο- qναντι το- προστwτη του. Η Mδz εναι π νθιµη κα πειλητικz. γ Aδή 6 προσευχz τ#ς Αννας τ#ς µητέρας το- προφzτου κα κριτο- Σαµουzλ «eεστερεfθη καρδ_α µου 6ν Κυρ_Y, :ψfθη κ^ρας 6ν ΘεX µου» (Α Βασ. β κεφ.). Η πρaην στερα κα.τεκνος γυνα κα δοξολογε τƒν Θεƒ γιw τzν πƒκτηση το- τ κνου της κα γιw τƒν θαυµαστƒ τρƒπο τ#ς βοήθειας το- Θεο-. δ Aδή 6 προσευχz κα =µνος το- προφzτου Αββακο µ «Κgριε ε;σακcκοα τcν κοcν σου, κα_ 6φοβcθην...» ( Αββ. γ 1-34). Η Mδz προφητικw ναφ ρεται στz σwρκωση το- Θεο- Λƒγου. ε Aδή 6 προσευχz το- προφzτου xσαžου «eεκ νυκτ]ς Sρθρ_ζει τ] πνεµά µου πρ]ς σ^, Θε]ς...» (xσ. κστ 1-20). Πρƒκειται γιw νυκτερινz προσευχz το- προφzτου, στzν πο α πρυτανε ει 6 α;τηση γιw τzν ε4ρzνη κα τzν.νωθεν βοzθεια. στ Aδή 6 προσευχz το- προφzτου Ιωνd «eεβ]ησα 6ν θλ_ψει µου πρ]ς Κgριον τ]ν Θε]ν µου κα_ ε;σcκουσ^ µε...» ( Ιωνd β 3-10). Εναι 6 προσευχz - 6 δz, τzν πο α qψαλλε Ιωνdς, ερισꃵενος στήν κοιλ α το- κzτους. Εναι δ ηση νθρaπου θλιβοµ νου, ποος ναποθ τει τzν λπ δα του στƒ qλεος κα τzν ντ ληψη το- Θεο-. ζ Aδή 6 προσευχz τ7ν eγ ων τρι7ν πα δων στήν κάµινο τοπυρός τήν καιοµένη «Ελογητ]ς εi, Κgριε, Θε]ς τ.ν πατ^ρων µ.ν...» ( αν. γ 2-33). ΟBσιαστικά πρƒκειται γιw τzν προσευχz το- Αζαρ ου, >νƒς κ τ7ν τρι7ν πα δων µ σα στzν κwµινο τ#ς Βαβυλ7νος. η Aδή =µνος τ7ν eγ ων τρι7ν πα δων «Ελογε7τε πbντα τb 0ργα Κυρ_ου τ]ν Κgριον...» ( αν. γ 34-65). Πρƒκειται γιw τƒν =µνο πρƒς τƒν Θεƒ, τƒν ποο ν πεµψαν τρες παδες Αναν ας, Αζαρ ας κα Μιχαzλ, ερισꃵενοι µ σα στzν κwµινο το- πυρƒς τ#ς Βυβαλ7νος, /ταν αbτο ρνzθηκαν νw προσκυνzσουν τz χρυσή ε4κƒνα το- βασιλ ως Ναβουχοδονƒσορος. 10

11 θ τ#ς Θεοτƒκου «Μεγαλgνει ψυχc µου τ]ν Κgριον...» (Λουκ. α 46-55) κα 6 προσευχz το- Ζαχαρ ου, το- πατρƒς το- Προδρƒµου (Λουκ. α 68-79). Τƒ πρ7το τµ#µα τ#ς δ#ς ποτελεται πό τόν =µνο τ#ς Θεοτƒκου, τƒν ποο ν πεµψε κατw τzν π σκεψή της στzν Ελισwβετ, µετw τƒν εbαγγελισµƒ, κα τƒ δε τερο πό τήν Mδή το- Ζαχαρ ου, τzν πο α qψαλλε πρƒς τƒν Θεƒ <ς εbχαριστ α µετw πƒ τz γ ν- νηση το- Ιωwννου το- Προδρƒµου. fδια τερο νδιαφ ρον παρουσιwζει κα τƒ σ στηµα στιχολογίαςψαλµωδίας τ7ν νν α βιβλικ7ν δ7ν. Τƒ παλαιƒ σ στηµα στιχολογ ας τους προ βλεπε τzν ψαλµpδ α τρι7ν δ7ν κάθε 6µ ρα. Κατ αbτƒ ψwλλονταν παραιτzτως κάθε µέρα 6 η κα θ δz. τσι, /λες δές στιχολογο-νταν ντƒς τ7ν χρονικ7ν ρ ων µιdς >βδοµwδος. Ακολουθο-- σαν δηλαδz τƒ >ξ#ς διwγραµµα Κυριακz: α, η κα θ δές. ευτ ρα: β, η κα θ δές. Τρ τη: γ, η κα θ δές. Τετwρτη: δ, η κα θ δές. Π µπτη: ε, η κα θ δές. Παρασκευz: στ, η κα θ δές. Σwββατον: ζ, η κα θ δές. Hπως φα νεται, τƒ σ στηµα το-το, δ ν διατηρzθηκε γιά µακρƒ χρονικƒ διwστηµα. Πρƒς qξαρση προφαν7ς τ#ς 6µ ρας τ#ς Κυριακ#ς θεσπ σθηκε νw ψwλλονται /λες δές κατ αbτzν, ν γιw τίς λοιπές 6µ ρες qγινε προσπwθεια διατήρησης το- προηγουµ νου συστzµατος, νw τρες δηλ. Mδές κάθε 6µ ρα, µ διαφορετικz /µως σειρw, κα µ περισσότερες δές γιw τƒ Σwββατο. Μ τz ν α διευθ τηση κολουθόταν 6 >ξ#ς διwταξη Κυριακz: α, β, γ, δ, ε, στ, ζ, η κα θ δές. ευτ ρα: α, η κα θ δές. Τρ τη: β, η κα θ δές. Τετwρτη: γ, η κα θ δές. Π µπτη: δ, η κα θ δές. Παρασκευz: ε, η κα θ δές. Σwββατον: στ, ζ, η κα θ δές. %ν τ µεταξ, 6 β δz, λƒγp το- πένθιµου κα λεγκτικο- περιεχοµ νου της, περιωρ σθη µƒνον γιw τίς πένθιµες 6µ ρες τ#ς Μεγwλης Τεσσαρακοστ#ς, µ ποτ λεσµα στίς >ορτάσιµες 6µ ρες, 6 Τρ τη, γιw τzν πο α προβλεπόταν 6 ψαλµωδ α της, νw µε νf µ δ ο µƒνον δές, τzν η κα τzν θ. Τƒ προκ-ψαν πό τόν ν ο τρƒπο κατανοµ#ς κα ψαλµpδ ας τ7ν δ7ν σ στηµα διετηρzθη ν µ ρει µ χρι σzµερα κατw τίς κολουθ ες τοnρθρου τ#ς συντηρητικ#ς λειτουργικ#ς περιƒδου τ#ς Μεγwλης Τεσσαρακοστ#ς, ν7 γιw τίς πόλοιπες 6µ ρες το- qτους πικρwτησε kνα νεaτερο σ στηµα. Lφο- θεωρzθησαν /λες 6µέρες το- qτους >ορτάσιµες, πεξετwθη 6 ψαλµpδ α κα τ7ν νν α δ7ν, C µdλλον τ7ν GκτA, φο- 6 β εχε πλ ον διαγραφ#, σέ /λες τίς 6µ ρες. Ενδιαφ ρον παρουσιwζει κα τρƒπος ψαλµpδ ας τ7ν δ7ν, 11

12 /πως κα 6 ξ λιξή του, ποος παρατηρεται µ χρι κα τz δηµιουργ α το- κανƒνος. Κατ' ρχwς δές στιχολογο-νταν ντιφωνικά, /πως κα ψαλµο. Παρwδειγµα στz σηµερινz λειτουργικz πράξη ποτελε 6 ψαλµωδ α το- 50ο- ψαλµο- κατw το ς nρθρους τ7ν Κυριακ7ν. Ακολο θως πελ γη γιά κάθε δz πƒ kνα σ ντοµο φ µνιο, τƒ ποο παναλαµβανƒταν µετw πƒ κwθε στ χο τ#ς δ#ς. Το ς στ χους πάγγελλεν ψwλτης κα τw φ µνια qψαλλεν λαƒς. Γιw τzν α δz <ς φ µνιο πελ γη τƒ «ΤX Κυρ_Y iσωµεν, 6νδ]ξως γbρ δεδ]ξασται», γιw τz β τƒ «]ξα σοι, Θε]ς µ.ν, δ]ξα σοι» κ.ο.κ. ΑBτƒς τρƒπος στιχολογ ας τ7ν δ7ν σaζεται σzµερα κατw τƒν >σπερινƒ το- Πwσχα (Μ γα Σwββατον πρω ), κατw τƒν ποο πρƒ το- ποστƒλου στιχολογο-µε τzν η δz «Ελογε7τε, πbντα τb 0ργα Κυρ_ου, τ]ν Κgριον» ( αν. γ 34-65), ψwλλοντας σέ κάθε στ χο τƒ φ µνιƒ της «Τ]ν Κgριον :µνε7τε (τb 0ργα) κα_ :περυψοτε ε;ς πbντας τοgς α;.νας». Τƒ >πƒµενο στwδιο ξέλιξης τ#ς ψαλµωδ ας τ7ν δ7ν `ταν τƒ >ξ#ς Στƒ ρχικƒ φ µνιο τ7ν δ7ν προσ θεσαν κκλησιαστικο ποιητές κα.λλους στ χους, µ ποτ λεσµα τz διƒγκωση το- φυµν ου κα τzν πƒληξή του σέ τροπwριο. Κλασσικz περ πτωση ποτελε τƒ φ µνιο τ#ς θ δ#ς (Θεοτƒκου), τƒ ποο πƒ µονƒστιχο φ µνιο, «Τcν Θεοτ]κον 6ν >µνοις µεγαλgνοµεν», γίνεται στό >ξ#ς τετρwστιχο τροπwριο «Τcν τιµιωτ^ραν τ.ν Χερουβ_µ κα_ 6νδοξοτ^ραν συγκρ_τως τ.ν σεραφ_µ, τcν διαφθ]ρως Θε]ν Λ]γον τεκοσαν, τcν Fντως Θεοτ]κον, σ^ µεγαλgνοµεν». Νw σηµειaσωµεν δ7 /τι τƒ τροπwριο το-το, παναλαµβα탵ενο σέ κάθε στ χο το- α µ ρους τ#ς θ δ#ς (Θεοτƒκου) εναι τƒ µƒνο, τƒ ποο παρ µεινε σzµερα ν χρzσει, ψαλ냵ενον σwκις στιχολογεται στzν κολουθ α το- nρθρου «Τιµιωτ^ρα», πενθυµ ζοντας ταυτόχρονα κα τzν συγκεκριµ νη φwση, πό τήν πο α π ρασε 6 χρήση τ7ν βιβλικ7ν δ7ν στή λατρε α. Μέ τήν νwπτυξη το- ρχικο- φυµν ου σέ τροπwριο δηµιουργήθησαν νν α (GκτA) τροπwρια, /σα δηλ. κα δές. Σ' αbτw ποιητικά πεδƒθη τƒ περιεχƒµενο >κwστης δ#ς, C σέ.λλες περιπτaσεις, παρατηρεται συνδυασµƒς το- περιεχοµ νου τ#ς δ#ς µέ τƒ θ µα κάποιων >ορτ7ν, wν φυσικά τw τροπwρια αbτw προορ ζονταν γιw νw διακοσµzσουν τzν ψαλµωδ α τ7ν δ7ν κατw τz συγκεκριµ νη >ορτz. Κλασσικƒ κα πwλιν παρwδειγµα ποτελε τƒ τροπwριο «Τcν τιµιωτ^ραν...», στƒ ποο συνυπwρχουν τƒσο τƒ περιεχƒµενο τ#ς θ δ#ς, /σο κα θεοµητορικ ς θεολογικ ς πƒψεις, ποες ξα ρονταν κατw το ς γινόµενους πρƒς τιµzν τ#ς Θεοµzτορος >ορτασµο ς. Μ α.λλη µνολογικz ξ λιξη, 6 πο α σηµειaνεται π τοπροκειµ νου, εναι κε νη το- πολλαπλασιασµο- το- ριθµο- τ7ν τροπαρ ων σέ κάθε δz. Πρƒς ποφυγz προφαν7ς τ#ς µονοτον ας κατw τzν ψαλµωδ α κα τzν πανwληψη το- 4δ ου τροπαρ ου σέ /λους το ς στ χους τ#ς δ#ς, συνετ θησαν κα.λλα τροπwρια, µελοποιηµ να πρƒς τƒ ;διο µ τρο το- πρaτου-παλαιο- πλέον τροπαρ ου. Ολα µαζί τw τροπwρια κάθε δ#ς ψwλλονταν, ε;τε σέ κwθε στ χο, ε;τε στο ς τελευτα ους 12

13 στ χους τ#ς Mδ#ς. Τw πρ7τα τροπwρια Gνοµwσθησαν εbρµοc, διƒτι, π τ βwσει αbτ7ν, ε ροντο, συνετ θεντο δηλ. ποιητικά κα ψwλλονταν τw ν α τροπwρια. Τƒ περιεχƒµενο τ7ν ν ων τροπαρ ων ναφερƒταν κυρ ως στƒ θ µα τ#ς γοµ νης >ορτ#ς, κα εχαν τίς περισσότερες φορές γκωµιαστικƒ περιεχόµενο. ο µ ή: Ετσι δηµιουργzθηκαν κανƒνες, ποοι ποτελο-νται πƒ Dµάδες τροπαρίων (Aδές). x κάθε Mδή ποτελεται πό τόν καί τά τροπάριά της (3-6 C καί περισσότερα). Lναλƒγως το- ριθµοτ7ν προβλεποµ νων πƒ τό Τυπικό γιά κάθε 6µ ρα δ7ν, προ κυψαν καί δι διοι κανƒνες (µ δ ο δές), τριaδιοι (µ τρες), τετρα διοι (µ τ σσερεις), Gκτα διοι (µ GκτA), κα ννεα διοι (µ νν α δές). πλεστοι τ7ν κανόνων εναι Gκταώδιοι. %ν τούτοις δέν ξέλειπαν καί ννεαώδιοι κανόνες, είγµατα σωζόµενων σzµερα ν χρzσει ννα- Pδ ων κανƒνων εναι Μ γας ΚανAν «Βοηθ]ς κα_ σκεπαστcς...» τοeγ ου Ανδρ ου Κρzτης, ψαλ냵ενος τµηµατικά µ ν πƒ τz ευτ ρα µ χρι κα τzν Π µπτη τ#ς Α >βδοµwδος τ7ν νηστει7ν (στw Απƒδειπνα), λƒκληρος δ, κατw τzν Π µπτη τ#ς Ε >βδοµwδος τ7ν νηστει7ν (το- Μεγwλου Κανƒνος), καί κανόνας στόν vγιο Λάζαρο «Νεκρόν τετραή- µερον 6ξαναστήσας Σωτήρ µου», ποίηµα πίσης το- eγίου Lνδρέου Κρήτης. Κατw τz στιχολογ α τ7ν δ7ν κα τzν ψαλµωδ α τ7ν κανƒνων παναλαµβανόταν στƒ τ λος κάθε δ#ς της, C σέ.λλες περιπτaσεις, τ#ς πλησιέστερης δεσποτικ#ς C θεοµητορικ#ς >ορτ#ς. τσι δηµιουργzθηκαν καταβασcες, ποες Gφε λουν τzν Gνοµασ α τους στƒ /τι κατw τzν ψαλµωδ α τους, ψwλτες, κατ βαιναν πό τά στασίδιά τους κα πορε ονταν στƒ µ σον το- ναο- π' /που κα τ ς qψαλλαν. Χ ρ ή σ η: α) % ν ο ρ ί ε ς. Τw /σα γρwψαµε µ χρις δ7 γιw νw δείξουν τό π7ς δηµιουργήθηκαν καί ξελίχθηκαν κανόνες, λλά καί τό π7ς χρησιµοποιήθηκαν στή λατρεία. Τƒ >πƒµενον β#µα, τƒ ποο φορd στz χρήση τ7ν κανƒνων, 4δ στίς νορ ες, `ταν ρνητικƒ. Η π εση το- χρƒνου κατά τή διαξαγωγή τ#ς λατρείας εχεν <ς ποτέλεσµα τz συντƒµευση τ7ν κολουθι7ν. Τƒ Ψαλτzριον παραγκων σθηκε, ν qπαυσαν πλ ον νw ψwλλονται κα βιβλικές δές, κτƒς πƒ κε νη τ#ς Θεοτƒκου. Τw τροπwρια πογυµνaθηκαν πƒ το ς στ χους τ7ν δ7ν. Στzν προσπwθεια γιw νw κρατηθ κwποιος στ χος - πρƒψαλµα πρίν πό κάθε τροπάριο, δηµιουργzθηκαν ν οι στ χοι, νwλογοι πρƒς τƒ θ µα το- κανƒνος. Τ τοιοι στ χοι εναι «]ξα τl mγ_n ναστbσει σου, Κgριε», «]ξα σοι, Κgριε, δ]ξα σοι», «oυπεραγ_α Θεοτ]κε, σ.σον µ2ς», «pαγιε το Θεο πρ^σβευε :π^ρ µ.ν» κλπ. Η ποψ λωση δυστυχ7ς, δ σταµwτησε µ χρις δ7. Βαθµηδƒν.ρχισαν νw παραλε πονται µερικές δές µ ποτ λεσµα σzµερα νw ψwλλονται, /που ψwλλονται, µƒνον δ ο, 6 α κα 6 γ. Στή σηµερινή λειτουργική πράξη τ7ν νορι7ν λάχιστοι κανόνες διατηρήθηκαν ν χρήσει. Τέτοιοι εναι κανόνας το- Lκαθίστου =µνου «$νοίξω τό στόµα µου», µικρός καί µεγάλος παρακλητικός κανόνας, ποοι ψάλλονται πρός τιµή τ#ς Θεοτόκου κατά τίς 6µέρες τ7ν νηστει7ν το- εκαπενταυγούστου, µέγας κανών το- eγίου Lνδρέου Κρήτης (Πέµπτη τ#ς ε' >βδοµάδος τ7ν νηστει7ν), κανόνες τ#ς µεγάλης 13

14 >βδοµάδος καί κανόνας τ#ς Lναστάσεως. Τό τελευταο διάστηµα κατάβάλλεται σέ κάποιους ναούς προσπάθεια παναφορdς το- κανόνα στή λατρεία C τοbλάχιστον τ#ς α καί τ#ς γ Mδ#ς τ7ν κανόνων τ#ς 6µέρας. Πάντως τό µόνο τό ποο qµεινε ν χρήσει πό τούς κανόνες στούς νοριακούς ναούς εναι καταβασίες. β) Μ ο ν έ ς: %ν ντιθ σει πρƒς τίς νορ ες, στίς Μονές, στιχολογο-νται σχεδƒν πwντοτε βιβλικές δές, κα στο ς τελευτα ους στ χους κάθε Mδ#ς πισυνwπτονται τw τροπwρια τ#ς ντίστοιχης δ#ς τοκανƒνος. Αλλοτε δε στιχολογο-νται πό κάθε δή τƒσοι µƒνον στ χοι, /σα κα τw τροπwρια. Σέ.λλες πάλιν περιπτaσεις παραλε πονται ντελ7ς στ χοι τ7ν βιβλικ7ν δ7ν, κα ντ' αbτ7ν προτwσσονται τ7ν τροπαρ ων, ναλƒγως το- περιεχοµ νου τ7ν κανƒνων, στ χοι π' αbτούς τούς ποίους µνηµονεύσαµε στzν προηγούµενη παρwγραφο. Στw τελευταα δ ο τροπwρια κάθε δ#ς ντ στ χου προτwσσονται τw δ ο δοξολογικw 6µιστ χια «]ξα Πατρ_...», κα «Κα_ νν...». ψwλλονται πwντοτε χωρίς στ χο. ν ο µ α σ ί α: b σχολιαστής τ7ν µνογράφων, µοναχός Θεοδόσιος Lλεξανδρινός, περιγράφοντας τούς κανόνες λέγει χαρακτηριστικά: «4άν τις θέλει ποι)σαι κανόνα, πρ.τον δε7 µελίσαι τόν εaρµόν, εmτα 6παγαγε7ν τά τροπάρια ;σοσυλλαβοντα καί µοτονοντα τx εaρµx καί τόν σκοπόν ποσώζοντα». x νέργεια αbτή, /πως ε κολα ντιλαµβανόµαστε, παιτε ποιητή µέ ξαιρετικό συνθετικό τάλαντο. x λέξη κανόνας τυµολογεται πό τό ρ#µα κανονίζω, τό ποο ν προκειµένp σηµαίνει τήν πλήρη ντιστο χιση (4σοσυλλαβία καί µοτονία) το- ποιητικο- µέτρου τ7ν τροπαρίων πρός τό ποιητικό µέτρο το- b κανόνας, /πως Cδη ναφέραµε, κτόπισε πό τή λατρεία τό κοντάκιο. Το-το Gφείλεται στό /τι κανόνας `ταν, κατά τούς σχολιαστές του, «µουσικ7ς λαοφιλέστερον καί θεολογικ7ς πλουσιότερον» ποιητικό εδος. Σπουδαιότεροι ποιητές τ7ν κανόνων εναι Lνδρέας Κρήτης, fωάννης αµασκηνός, Κοσµdς Μελωδός καί Στουδίτες fωσήφ, Θεόδωρος καί Θεοφάνης. Τό µεγαλεο τ7ν κανόνων πό πόψεως µουσικ#ς κτελέσεως εναι τό >ξ#ς: mνας κανόνας ψάλλεται σέ kνα `χο. Τό µελωδικό /µως =φος πό Mδή σέ Mδή παραλλwσσει, διότι παραλλwσσει τό µελωδικό =φος τ7ν τσι qχοµε π.χ.: Κανόνας το- Lκαθίστου, `χος δ. Τά τροπάρια τ#ς α Mδ#ς ψάλλονται πρός τό «$νοίξω τό στόµα µου» α Mδ#ς), τ#ς τρίτης πρός τό «Τούς σούς :µνολόγους» γ Mδ#ς), τ#ς τέταρτης πρός τό «Z καθήµενος 6ν δόξr» δ Mδ#ς) καί ο=τω καθεξ#ς. Τέλος νά ναφέρουµε /τι σέ πολλούς κανόνες παρατηρεται τό φαινόµενο τ#ς κροστιχίδας. ΑBτή σέ σχέση µέ τίς κροστιχίδες τ7ν κοντακίων εναι πιό qντεχνη καί πιό πολύπλοκη. Γ. ΣΤΙΧΗΡΑ Lπό τή µελέτη τ7ν διαφόρων περιόδων νάπτυξης τ#ς µνογραφίας διαπιστώνοµε /τι τά στιχηρά εναι τά ρχαιότερα τροπάρια. Στιχηρά τροπάρια ψάλλονται τόσο στήν κολουθία το- >σπερινο- /σο καί 14

15 στήν κολουθία το- nρθρου. Στόν >σπερινό εναι συνδεδεµένα µέ τούς στίχους τ7ν ψαλµ7ν 129 καί 116, καί κολουθο-ν τήν ψαλµωδία το- «Κύριε κέκραξα», ν7 στόν nρθρο συνάπτονται στούς στίχους τ7ν ψαλ- µ7ν τ7ν α:νων, καί ε4δικaτερα στόν τελευταο στίχο το- 149 ψαλµο- καί σ' αbτούς το- 150 ψαλµο-. x Gνοµασία τους Gφείλεται στό γεγονός /τι τ#ς ψαλµωδίας τους προτάσσονται ψαλµικοί στίχοι. Κατ' ρχάς τό στιχηρό τροπάριο `ταν kνα καί ψαλλόταν σέ /λους τούς στίχους. Lργότερα /µως, καί πρός ποφυγή τ#ς µονοτονίας, συνετέθησαν καί.λλα τροπάρια, γιά τά ποα διατηρήθηκε τόσο τό µελωδικό σχ#µα /σο καί ρυθµός το- πρωταρχικο- τροπαρίου. τσι, τό πρ7το τροπάριο Gνοµάσθηκε αfτόµελο, ν7 τά πόλοιπα προσόµοια. Hπως γίνεται ντιληπτό τά αbτόµελα qχουν δικό τους ρυθµό καί µέλος, ψάλλονται συνήθως καί πί τ βάσει αbτ7ν µπορο-ν νά τονισθο-ν, νά ψαλο-ν δηλ. καί.λλα τροπάρια, τά προσόµοια. Στήν ρχή κάθε µάδας προσοµοίων σηµειώνεται παραίτητα `χος καί 6 ρχή το- αbτοµέλου πί τ βάσει το- ποίου θά ψαλο-ν τά πακολουθο-ντα προσόµοια. Π.χ. χος α. Τ.ν ορανίων ταγµάτων, καί κολουθο-ν τά προβλεπόµενα προσόµοια. χος δ. sδωκας σηµείωσιν, καί κολουθο-ν καί πάλιν τά προβλεπόµενα προσόµοια.. ΑΠΟΣΤΙΧΑ Μία.λλη µάδα στιχηρ7ν τροπαρίων εναι τά πόστιχα. Τά πόστιχα εναι τροπάρια, τά ποα /πως δηλώνει καί 6 Gνοµασία τους ψάλλονται πό στίχου. Τ#ς ψαλµωδίας τους δηλ. προτάσσονται ε4δικοί κατ' κλογήν ψαλµικοί στίχοι, κατάλληλοι /µως γιά τήν 6µέρα C τό θέµα τ#ς >ορτ#ς. Τά πόστιχα εναι δυνατόν νά εναι 4διόµελα C προσόµοια. Ψάλλονται πρός τό τέλος το- >σπερινο- καί το- καθηµερινο- nρθρου, καί συγκεκριµένα µετά τίς εbχές τ#ς Κεφαλοκλισίας καί τ7ν δύο κολουθι7ν. Χαρακτηριστικό τ7ν ποστίχων εναι /τι τό πρ7το τροπάριο ψάλλεται πάντοτε.νευ στίχου. τους εναι ρκετά νδιαφέρουσα. Σέ παλαιότερες ποχές, στίς µεγάλες >ορτές, µετά τό τέλος το- >σπερινο- γινόταν λιτανεία. Κατά τή διαδροµή της ψαλλόταν kνα τροπάριο πολλές φορές, /πως π.χ. τό τροπάριο «Τήν νάστασίν σου Χριστέ Σωτήρ» κατά τήν κολουθία τ#ς ναστάσεως. Σιγά σιγά στό ρχικό το-το τροπάριο τ#ς λιτανείας προστ θηκαν καί.λλα (/πως π.χ. τά κατ' λφάβητον τροπάρια τ7ν ποστίχων το- >σπερινο- τ7ν Σαββάτων), χωρίς /µως νά καταργηθ# 6 λιτανεία. Κατάλοιπο αbτ#ς τ#ς ρχαίας πράξης σήµερα ποτελε 6 λιτανεία καί 6 περιφορά το- πιταφίου πό στό κέντρο το- ναο- κατά τήν ψαλµωδία τ7ν ποστίχων το- >σπερινο- τ#ς Μεγάλης Παρασκευ#ς «3τε 6κ το ξύλου σέ νεκρόν». Τά πόστιχα πέραν τ#ς Gνοµασίας αbτ#ς Gνοµάζονται καί «στιχηρά πό στίχου» C «ε4ς τόν στίχον». Ε. Ι ΙΟΜΕΛΑ Τά τροπάρια αbτά ποτελο-ν ξεχωριστόν εδος τ#ς κκλησιαστικ#ς σµατουργίας. Εναι κτεν#, µέ πλούσιο ννοιολογικό περιεχό- µενο. Κατά τή µελώδησή τους δέν κολουθο-ν καµµία ρυθµοτεχνική 15

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η επιστήμη της «Υμνολογίας»: ορισμός και διαίρεση Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Η επιστήμη της «Υμνολογίας»: ορισμός και διαίρεση

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἰστῶμεν

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 16 Δεκεμβρίου. Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Προπατόρων καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ἀγγαίου καὶ τοῦ ἁγίου Μοδέστου, Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων. Ἦχος γ. Ἑωθινὸν Ϟ. Σημείωσις: Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Προφήτου

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθίων

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθίων Κυριακὴ 14 Ἀπριλίου. Κυριακὴ Δ τῶν Νηστειῶν. Τῇ αὐτῇ Κυριακῇ ψάλλεται ἡ ἀκολουθία τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰώαννου τοῦ συγγραφέως τῆς Κλίμακος. Μνήμη τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐκ τῶν ἑβδομήκοντα Ἀριστάρχου, Πούδη

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 3 Μαρτίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐτροπίου, Κλεονίκου καὶ Βασιλίσκου. Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ. Ἦχος πλ. β. Ἑωθινὸν στ.

Κυριακὴ 3 Μαρτίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐτροπίου, Κλεονίκου καὶ Βασιλίσκου. Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ. Ἦχος πλ. β. Ἑωθινὸν στ. Κυριακὴ 3 Μαρτίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐτροπίου, Κλεονίκου καὶ Βασιλίσκου. Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ. Ἦχος πλ. β. Ἑωθινὸν στ. Σημείωσις: Τὴν ἐν τῇ παρούσῃ Κυριακῇ ἀκολουθίαν τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐτροπίου,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β.

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 1 Δεκεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ναοὺμ καὶ τοῦ Ὁσίου Φιλαρέτου τοῦ Ἐλεήμονος. Ἦχος πλ.β - Ἑωθινὸν α

Κυριακὴ 1 Δεκεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ναοὺμ καὶ τοῦ Ὁσίου Φιλαρέτου τοῦ Ἐλεήμονος. Ἦχος πλ.β - Ἑωθινὸν α Κυριακὴ 1 Δεκεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ναοὺμ καὶ τοῦ Ὁσίου Φιλαρέτου τοῦ Ἐλεήμονος. Ἦχος πλ.β - Ἑωθινὸν α Εἴδησις: Ἰστέον ὅτι ἀπὸ τῇ κϟ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς επἀρχόμεθα λέγειν ἐν τοῖς ἀποδείπνοις τοὺς

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 8 Δεκεμβρίου. Τὰ προεόρτια τῆς συλλήψεως τῆς ἁγίας Ἄννης καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Παταπίου. Ἦχος βαρὺς Ἑωθινὸν β.

Κυριακὴ 8 Δεκεμβρίου. Τὰ προεόρτια τῆς συλλήψεως τῆς ἁγίας Ἄννης καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Παταπίου. Ἦχος βαρὺς Ἑωθινὸν β. Κυριακὴ 8 Δεκεμβρίου. Τὰ προεόρτια τῆς συλλήψεως τῆς ἁγίας Ἄννης καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Παταπίου. Ἦχος βαρὺς Ἑωθινὸν β. Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἰστῶμεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ ΑΓΑΘΩΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ β Κατωτέρα ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ὁρισμός. Ὑμνολογία εἶναι τό μάθημα, τό ὁποῖο ἀσχολεῖται μέ τήν ἐν γένει

Διαβάστε περισσότερα

Τῇ κβ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Φωκᾶ. Ἦχος δ - Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τῇ κβ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Φωκᾶ. Ἦχος δ - Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Τῇ κβ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου. Μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Φωκᾶ. Ἦχος δ - Ἑωθινὸν β. Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἰστῶμεν στίχους δ καὶ ψάλλομεν τὰ γ ἀναστάσιμα στιχηρὰ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η τρίτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Η - ΙΑ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η τρίτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ ΤΥΙΚΑ & ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΙ Ἦχος Νη Μ Α Ν µην Ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ του Ευ λο γει η ψυ

Διαβάστε περισσότερα

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε Ἡ τάξις τοῦ ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου ᾶσα νοὴ Αἰνεσάτω ὁ ιάκονος: Τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν Κυ ρι ε ε λε η σον ὁ Ἱερεύς: Ὅτι Ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡµῶν, Ἦχος η α σα πνο η αι νε σα α τω τον Κυ ρι ον Αι νε σα α τω πνο η πα

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Οι δημιουργοί των Κανόνων Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Β. Οι δημιουργοί των Κανόνων (συνέχεια) Εισαγωγικά: * Δύο μεγάλα μοναστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα

ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 1. ΚΥΡΙΑΚΗ Ζʹ ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ. Τῶν ἁγίων 318 θεοφόρων πατέρων τῆς ἐν Νικαίᾳ Αʹ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, Ἰουστίνου μάρτυρος τοῦ φιλοσόφου καὶ ἑτέρου Ἰουστίνου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ.

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 26 Ὀκτωβρίου 2012. Μνήμη τοῦ Ἁγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ μυροβλύτου καὶ ἡ ἀνάμνησις τοῦ γεγονότος τοῦ σεισμοῦ.

Παρασκευή 26 Ὀκτωβρίου 2012. Μνήμη τοῦ Ἁγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ μυροβλύτου καὶ ἡ ἀνάμνησις τοῦ γεγονότος τοῦ σεισμοῦ. Παρασκευή 26 Ὀκτωβρίου 2012. Μνήμη τοῦ Ἁγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ μυροβλύτου καὶ ἡ ἀνάμνησις τοῦ γεγονότος τοῦ σεισμοῦ. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν,

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου.

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.

Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Κυριακῇ Δευτέρᾳ ἀπὸ τοῦ Πάσχα, τὰ ἐγκαίνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα

ΜΗΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 332 Οκτωβριοσ 21 26 ΜΗΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 1. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ. Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ τῶν ἀναργύρων, Θεοδότης τῆς μητρὸς αὐτῶν, Δαυῒδ τοῦ ἐν Εὐβοίᾳ. Πλήρης ἀκολουθία τῶν ἁγίων Ἀναργύρων εὑρίσκεται εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 1 Σεπτεμβρίου. Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, ἤτοι τοῦ νέου ἔτους καὶ μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Συμεὼν τοῦ Στυλίτου καὶ ἀρχιμανδρίτου καὶ ἡ Σύναξις τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τῶν Μιασσηνῶν καὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΡΕΝΙΑΣ

ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΡΕΝΙΑΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΡΕΝΙΑΣ ΑΜΠΕΛΑΚΙΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ ΤΥΠΙΚΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟ ΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Έτος 2013-2014 2013 [1] ιανέµεται ηλεκτρονικά από τον Οµολογητή (www.omologitis.org) µε άδεια από τον εκδότη/δηµιουργό. Distributed

Διαβάστε περισσότερα

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn anjologion ellhnikwn grammatoseirwn Απλ µονοτυπικ Λειψίας µονοτυπικ εκαεξάρια τ ς κάσας εκαεξάρια Λειψίας τ ς κάσας Πελασγικ µονοτυπικ Αττικ µονοτυπικ Εκδ σεων «Μπ λ Λ τρ» Μα ρα 486 µονοτυπικ Μπεκκεριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγαθόν''

ΠΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγαθόν'' «ΑΕΛΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» Ι.. ΣΙΩΟΣ ΕΤΡΑΣ ΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγθόν'' Ἦχος 1. ο γο ον γ θο ον Α λ λη η η λ Ε ξη ρ υ ξ το η η η κ ρ δ µ λο ο ο γον γ θον Χ ρ πν τ ν σ σ π νυ υ υ µνη η η η τ µη η η τηρ Χρ στ τ Θ η η η

Διαβάστε περισσότερα

(Η μουσική των αγγέλων)

(Η μουσική των αγγέλων) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ (Η μουσική των αγγέλων) Λίγα λόγια για το ύφος των ήχων... Η αρχαία ονομασία είναι ο ήχος από τον οποίο προήλθε ο αντίστοιχος βυζαντινός -Ηχος α (Δώριος)...Σεμνός,αξιωματικός,μεγαλοπρεπής,σοβαρός

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 18 Φεβουαρίου Σαββάτῳ πρὸ τῆς Ἀποκρεω. Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν Λέοντος, Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Σάββατο 18 Φεβουαρίου Σαββάτῳ πρὸ τῆς Ἀποκρεω. Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν Λέοντος, Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Σάββατο 18 Φεβουαρίου 2012. Σαββάτῳ πρὸ τῆς Ἀποκρεω. Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν Λέοντος, Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ Ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακὸν καὶ τὴν συνήθη στιχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

ΜΗΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 342 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 10-21 30 342 ΜΗΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 1. ΔΕΥΤΕΡΑ. Ναοὺμ προφήτου, Φιλαρέτου τοῦ ἐλεήμονος. 2. ΤΡΙΤΗ. Ἀββακοὺμ προφήτου, Μυρόπης μάρτυρος, Ἀββακοὺμ ὁσίου τοῦ ἐν Καλαμιθάσῃ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ.

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Email TA ΜΗΝΑΙΑ ΟΚΤΩΗΧΟΣ ΤΡΙΩΔΙΟΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ Καινούριο, ἕτοιµες καθηµερινὲ ς ἀκολουθίες γιὰ τοὺ ς Ἱ ερεῖ ς - ΔΩΡΕΑΝ Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

K υ ρι ε ε λε η σον Κ υ ρι ε ε λε ε η σον Κ υ ρι ε ε λε η σον Κ υ υ ρι ε ε λε ε η σον

K υ ρι ε ε λε η σον Κ υ ρι ε ε λε ε η σον Κ υ ρι ε ε λε η σον Κ υ υ ρι ε ε λε ε η σον Κ Α Τ Α Ν Υ Κ Τ Ι Κ Α ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ Ἦχος νη 1. 2.. 4. 5. K υ ρι ε ε λε η σον Κ υ ρι ε ε λε ε η σον Κ υ ρι ε ε λε η σον Κ υ υ ρι ε ε λε ε η σον Κ υ ρι ε ε λε η σον Ε ις πολ λα ε τη Δεσ πο τα Υ περ Α γι

Διαβάστε περισσότερα

MHN IOYNIO. EXøN HMEPA 3 0

MHN IOYNIO. EXøN HMEPA 3 0 MHN IOYNIO EXøN HMEPA 3 0 1. ΤΡΙΤΗ. Ιουστίνου φιλοσ φου καί µάρτυρος, Ιο στου, Χαρίτωνος καί Χαριτο ς µαρτ ρων. 2. ΤΕΤΑΡΤΗ. Νικηφ ρου Αρχιεπισκ που Κωνσταντινουπ λεως το Ο- µολογητο. Σήµερον γει τά νοµαστήριά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

ΜΗΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 266 ΙΟΥΛΙΟΣ 27 29 ΜΗΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 1. ΠΕΜΠΤΗ. Ἡ πρόοδος τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τῶν ἑπτὰ Μακκαβαίων παίδων, τῆς μητρὸς αὐτῶν Σολομονῆς καὶ τοῦ διδασκάλου αὐτῶν Ἐλεαζάρου,

Διαβάστε περισσότερα

Πρός τούς ἀδελφούς μου

Πρός τούς ἀδελφούς μου Πρός τούς ἀδελφούς μου Συμεων μητροπολιτου νεασ ΣμυρνηΣ Πρός τούς ἀδελφούς μου EOρτια ΠοιμαντικA μηνyματα Ἐπιμέλεια ἔκδοσης: Βασίλης Ἀργυριάδης Ἐκδόσεις κολοκοτρώνη 49, Ἀθήνα 105 60 τηλ.: 210 3226343

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Σάββατο 22 Φεβρουαρίου. Σαββάτῳ πρὸ τῆς Ἀποκρεω Μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἀπ αἰῶνος κεκοιμημένων, ὀρθοδόξων χριστιανῶν, πατέρων καὶ ἀδελφῶν ἡμῶν καὶ μνήμη τῆς εὑρέσεως τῶν λειψάνων τῶν ἁγίων μαρτύρων τῶν

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 28 Ὀκτωβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Τερεντίου καὶ Νεονίλλης καὶ τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Στεφάνου τοῦ Σαββαῒτου καὶ ἀνάμνησις τῆς ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΜΑΪΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

ΜΗΝ ΜΑΪΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 202 Απριλιοσ Μαϊοσ 286 30 202 ΜΗΝ ΜΑΪΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 1. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ. Ἱερεμίου προφήτου, Παναρέτου ἐπισκόπου Πάφου ( 1790). Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Παναρέτου εὑρίσκεται εἰς τὰ Κύπρια Μηναῖα. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἀπ αἰῶνος κοιμηθέντων εὐσεβῶς ἐπ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἀπ αἰῶνος κοιμηθέντων εὐσεβῶς ἐπ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Σαββάτῳ 2 Ἰουνίου 2012. Σαββάτῳ τῆς Ζ ἑβδομάδος ἀπὸ τοῦ Πάσχα. Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Νικηφόρου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Ὁμολογητοῦ. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἀπ αἰῶνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα

ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 216 ΜΑΪΟΣ 21 ΜΗΝ ΙΟΥΝΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 1. ΣΑΒΒΑΤΟΝ. Ἰουστίνου φιλοσόφου καὶ μάρτυρος, καὶ ἑτέρου Ἰουστίνου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ. 2. ΚΥΡΙΑΚΗ Ε ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ (τῆς Σαμαρείτιδος). Νικηφόρου ἀρχιεπισκόπου

Διαβάστε περισσότερα

Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης

Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης Ἦχος Πα υ ρι ε ε κε κρα ξα α προ ο ος σε ε ει σα κου σο ο ο ον μου ει σα α κου ου σο ον μου ου Κυ υ υ ρι ι ι ι ε Κυ ρι ε ε κε κρα α ξα προ ος σε ε ει σα κου σο ο ο ον μου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια

ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπτγος ε.α Άρης Διαμαντόπουλος, Διδάκτορας Φιλοσοφίας - Ψυχολόγος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση Α ξί α Οι κο γέ νειας Ό,τι εί ναι το κύτ τα ρο

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά. ΔΕ2:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ:ΛΑΤΡΕΙΑ Οι μαθητές/μαθήτριες να: - διακρίνουν τη λατρεία ως συστατικό στοιχείο της θρησκευτικότητας, - συνδέουν τους λατρευτικούς κύκλους της Ορθόδοξης λατρείας με την καθημερινότητά.

Διαβάστε περισσότερα

Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης

Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης Ἐν τῷ ἑσπερινῷ τῆς Προηγιασμένης Ἦχος Πα υ ρι ε ε κε κρα α ξα προ ο ος σε ε ει σα κου ου ου σο ο ον μου ει σα κου σο ον μου ου Κυ υ υ ρι ι ι ι ε Κυ ρι ε ε κε κρα α ξα προ ος σε ει σα α α κου σο ο ο ον

Διαβάστε περισσότερα

14 Ἰουνίου. Προφήτου Ἐλισσαίου. Τῇ ΙΔ τοῦ µηνὸς Ἰουνίου. Μνήµη τοῦ Ἁγίου Προφήτου Ἐλισσαίου Ἐν τῷ Ἑσπερινῷ. Δόξα. Ἦχος Πα

14 Ἰουνίου. Προφήτου Ἐλισσαίου. Τῇ ΙΔ τοῦ µηνὸς Ἰουνίου. Μνήµη τοῦ Ἁγίου Προφήτου Ἐλισσαίου Ἐν τῷ Ἑσπερινῷ. Δόξα. Ἦχος Πα Τῇ ΙΔ τοῦ µηνὸς Ἰουνίου. Μνήµη τοῦ Ἁγίου Προφήτου Ἐλισσαίου Ἐν τῷ Ἑσπερινῷ. Δόξα. Ἦχος Πα Nε ε δο ο ο ξα Πα α τρι ι ι ι και Υι υι ω και Α γι ι ω Πνε ευ µα α α τι Προ φη τα κη η η ρυ υξ Χρι ι ι στου του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα

ΜΗΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 283 ΙΟΥΛΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 27 7 29 ΜΗΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 1. ΔΕΥΤΕΡΑ. Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, ἤτοι τοῦ νέου ἔτους, Συμεὼν ὁσίου τοῦ Στυλίτου καὶ ἀρχιμανδρίτου, τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα γυναικῶν, Ἀμμοῦν

Διαβάστε περισσότερα

Προσόμοια κατ ήχον Περιεχόμενα ΚΑΤ ΗΧΟΝ ΑΡΧΟΝΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Γ.

Προσόμοια κατ ήχον Περιεχόμενα ΚΑΤ ΗΧΟΝ ΑΡΧΟΝΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Γ. ΚΑΤ ΗΧΟΝ ΑΡΧΟΝΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Γ. ΣΟΥΡΛΑΝΤΖΗ Στοιχειοθεσία και επιμέλεια εκδόσεως από χειρόγραφο Άρχοντος Δημητρίου Γ. Σουρλαντζή Θεσσαλονίκης 1963:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+

ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+ ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+ Περιορισµοί Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη δηµιουργία ψηφιακών προπτυχιακών µαθηµάτων καθώς απευθύνονται σε σαφώς µεγαλύτερο «κοινό».

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 13 Ἀπριλίου Κυριακὴ τῶν Βαΐων. Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Μαρτίνου Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Κυριακὴ 13 Ἀπριλίου Κυριακὴ τῶν Βαΐων. Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Μαρτίνου Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 13 Ἀπριλίου 2014. Κυριακὴ τῶν Βαΐων. Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Μαρτίνου Πάπα Ῥώμης. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἱστῶµεν

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ, ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΖΩΗΣ» ΣΤΡΑΤΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ, ΜΑΪΟΣ 2012 ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

25η Δεκεμβρίου Κυριακή: Η ΚΑΣΑ ΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΙ ΣΟΤ ΚΤΡΙΟΤ ΚΑΙ ΘΕΟΤ ΚΑΙ ΩΣΗΡΟ ΗΜΩΝ ΙΗΟΤ ΧΡΙΣΟΤ. ΕΠΕΡΙΝΟ Προοιμιακός.

25η Δεκεμβρίου Κυριακή: Η ΚΑΣΑ ΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΙ ΣΟΤ ΚΤΡΙΟΤ ΚΑΙ ΘΕΟΤ ΚΑΙ ΩΣΗΡΟ ΗΜΩΝ ΙΗΟΤ ΧΡΙΣΟΤ. ΕΠΕΡΙΝΟ Προοιμιακός. 25η Δεκεμβρίου 2011 Κυριακή: Η ΚΑΣΑ ΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΙ ΣΟΤ ΚΤΡΙΟΤ ΚΑΙ ΘΕΟΤ ΚΑΙ ΩΣΗΡΟ ΗΜΩΝ ΙΗΟΤ ΧΡΙΣΟΤ Εἰς τό «Κύριε, ἐκέκραξα...». ΕΠΕΡΙΝΟ Προοιμιακός. Ἑσπέρια: Τά 4 Στιχηρά Ἰδιόμελα τῆς Ἑορτῆς «Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα...

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. Πως να συνθέσετε βυζαντινή μουσική χρησιμοποιώντας τους καταλόγους με τις μουσικές θέσεις.

Παράδειγμα. Πως να συνθέσετε βυζαντινή μουσική χρησιμοποιώντας τους καταλόγους με τις μουσικές θέσεις. Παράδειγμα Πως να συνθέσετε βυζαντινή μουσική χρησιμοποιώντας τους καταλόγους με τις μουσικές θέσεις. Οι παρακάτω σελίδες είναι μια μικρή εργασία παράδειγμα που δείχνει πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ. Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ

ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ. Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ Ει σα γω γή 1 ου Μέ ρους...16 1 ο Κε φά λαιο: Ε ΛΕΥ ΘΕ ΡΟΣ ΧΡΟ ΝΟΣ & Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ 1.1 Οι έν νοιες του ε λεύ θε ρου χρό νου και της ανα ψυ χής...17

Διαβάστε περισσότερα

Πρι τ αρακτηρ οτικ λαπλ ουοτηματα μικρ ετ εξεργατ δ π υ τ

Πρι τ αρακτηρ οτικ λαπλ ουοτηματα μικρ ετ εξεργατ δ π υ τ ι ε α τ Τ εγνα α α ετ κ λε τ υργικ ο τημα Η οτ ρ α τ υ αρ Γ ζε τ τη Φ λα δ α απ τ α φ ιτητ τ υ Πα ετ τημ υ τ υ λ νκ ξεκ νη ε αν μ α τ ρ τ Θε α να δημ υργηθε ακαλ τερ Ενα τ υ αμτ ρε ααντατ κρ ετα καλ τερα

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα

ΜΗΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 126 Μαρτιοσ 18 ΜΗΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα 1. ΔΕΥΤΕΡΑ. Μαρίας ὁσίας τῆς Αἰγυπτίας, Μακαρίου ὁσίου. (Ἐθνικὴ ἑορτή). Σήμερον ψάλλεται πανηγυρικὴ δοξολογία ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35 07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 16:30-16:35 16:35-17:35 17:40-18:30 18:30-19:30 24:00-06:59 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ: «Στην Ανάάσταση του Δικαίίου Λαζάάρου» Επιµμέέλεια: Βασίίλειος Λιάάκος, Πρωτοψάάλτης

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 5η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 5η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 5η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 5η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 107 / 122 Δε νδρα Δένδρο: Ένα γρα φημα το οποι ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

ΜΗΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν ΜΗΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 1. ΠΕΜΠΤΗ. Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ καὶ μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου τοῦ Μεγάλου, ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικός Προπονητής

Αποτελεσματικός Προπονητής ÐÝñêïò Ι. ÓôÝ öá íïò & Χριστόπουλος Β. Γιάννης Αποτελεσματικός Προπονητής Ένας οδηγός για προπονητές όλων των ομαδικών αθλημάτων Θεσσαλονίκη 2011 Ðå ñéå ü ìå íá Ðñü ëï ãïò...6 Åé óá ãù ãþ...11 Êå öü ëáéï

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

εχων ημέρας εικο^ιν οκ\& CH δμερα εχει ωρας 11 και δ vff ωρας 13

εχων ημέρας εικο^ιν οκ\& CH δμερα εχει ωρας 11 και δ vff ωρας 13 M h n Φ ε β ρ ο υ ά ρ ιο ς s t c r o f a η - 't εχων ημέρας εικο^ιν οκ\& CH δμερα εχει ωρας 11 και δ vff ωρας 13 1. Δευτέρα. Προεόρτια 'Υπαπαντής, Τρύφωνος μάρτ. (f 250). Βασιλείου Θεσσαλονίκης τοϋ έξ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Αή Εί Ηίς Δής Μί Μά Ιί Αύ Εέ Λό Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) Εέ Λό Α, Β, Γ Δύ Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Αή

Διαβάστε περισσότερα

MHN MA O. 2. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙ ΟΣ. Ανακοµιδή τ ν λειψάνων Αθανασίου. (Τ.Μ.Ε., 2ας Μα ου Περίπτ. 5, 6).

MHN MA O. 2. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙ ΟΣ. Ανακοµιδή τ ν λειψάνων Αθανασίου. (Τ.Μ.Ε., 2ας Μα ου Περίπτ. 5, 6). MHN MA O EXøN HMEPA 3 1 1. ΣΑΒΒΑΤΟΝ. Ιερεµίου το Προφήτου, Ισιδώρας Οσίας. Παναρέτου - πισκ που Πάφου (1791). Η κολουθία το Αγίου Παναρέτου ε ρίσκεται ε ς τά Κ πρια Μηνα α. 2. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙ ΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ ἐκ τάφου ἔνδοξος Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Λάβαρον, Μονὴ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Ρίλας, Βουλγαρία.

Ἡ ἐκ τάφου ἔνδοξος Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Λάβαρον, Μονὴ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Ρίλας, Βουλγαρία. Ἡ ἐκ τάφου ἔνδοξος Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Λάβαρον, Μονὴ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Ρίλας, Βουλγαρία. -130- ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ Κατὰ τὴν ἑβδομάδα τῆς Διακαινησίμου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ (ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ) ΤΗΣ VOLTERRA

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ (ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ) ΤΗΣ VOLTERRA ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ (ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ) ΤΗΣ VOLTERRA Α. Γενικά Η VOLTERRA, ως Προμηθευτη ς Ηλεκτρικη ς Ενε ργειας και ε χοντας ως αντικειμενικο στο

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος Κυριακη ευτερα Τριτη Τεταρτη Πεµπτη Παρασκευη Σαββατο. Μαρτιος Φεβρουαριος Περιτοµη Χριστου Μεγαλου Βασιλειου Νεο Ετος

Ιανουαριος Κυριακη ευτερα Τριτη Τεταρτη Πεµπτη Παρασκευη Σαββατο. Μαρτιος Φεβρουαριος Περιτοµη Χριστου Μεγαλου Βασιλειου Νεο Ετος Ιανουαριος 2016 Αντωνιου του Μεγαλου Θεοδοσιου Αθανασιου και Κυριλλου Ευθυµιου Ιωαννου του Προδροµου Γρηγοριου Θεολογου Τατιανης Ξενοφωντος Τα Αγια Θεοφανεια Ανακοµιδη Λειψανων Ιωαννου Χρυσοστοµου Περιτοµη

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος Κυριακη ευτερα Τριτη Τεταρτη Πεµπτη Παρασκευη Σαββατο. Φεβρουαριος Μαρτιος Περιτοµη Χριστου Μεγαλου Βασιλειου Νεο Ετος

Ιανουαριος Κυριακη ευτερα Τριτη Τεταρτη Πεµπτη Παρασκευη Σαββατο. Φεβρουαριος Μαρτιος Περιτοµη Χριστου Μεγαλου Βασιλειου Νεο Ετος Ιανουαριος 2019 Φεβρουαριος 2019 24 25 26 27 28 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Τα Αγια Θεοφανεια Μαρτιος 2019 24 25 26 27 28 29 30 31 Ιωαννου του Προδροµου Περιτοµη Χριστου Μεγαλου Βασιλειου Νεο Ετος Ευστρατιου

Διαβάστε περισσότερα

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ.

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ. 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Καθαρά) 3/3 Κ.ΔΕΥΤΕΡΑ Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3 5/3 Κ.ΤΡΙΤΗ Κ.ΤΕΤΑΡΤΗ Μένα Απόδειπνο Β' μέρος Μ. Κανόνος. Μελέτη της Αγίας Γραφής με τον Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος.

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων καί τῶν ἁγίων Ἀποστόλων

Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων καί τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων καί τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Α. Περί τοῦ πότε ψάλλεται Ἀλληλούϊα 1. Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων, ἡ καί τεσσαρακονθήμερον καλουμένη, ἀρχομένη ἀπό τῆς ιε Νοεμβρίου λήγει τή κδ Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 23 / 47 Βαθμοι Κορυφω ν Βαθμός κορυφής: d G (v) =

Διαβάστε περισσότερα

Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να

Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να . Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπτγος ε.α. Ά ρης Δια μα ντό που λος, Ψυχο λό γος, Δι δά κτω ρ Φι λο σο φί ας χή, στο σώ μα και στο πνεύ μα, 84 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

ΜΗΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν Φεβρουαριοσ 18 77 ΜΗΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν 1. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ. Εὐδοκίας ὁσιομάρτυρος τῆς ἀπὸ Σαμαρειτῶν, Δομνίνης ὁσίας, Συνεσίου ὁσίου τοῦ ἐν Λύσῃ τῆς Κύπρου ἀσκήσαντος. Ἡ ἀκολουθία τοῦ ὁσίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

εχων δμερας ΤριάκονΤα CH δμερα εχει ωρας 13 κα'ι δ v ff ωρας 11

εχων δμερας ΤριάκονΤα CH δμερα εχει ωρας 13 κα'ι δ v ff ωρας 11 εχων δμερας ΤριάκονΤα CH δμερα εχει ωρας 13 κα'ι δ v ff ωρας 11 1. Παρασκευή. Μ αρίας όσιας τής Αίγυπτίας ( f 522) Γεροντίου καί Βασιλείδου μαρτύρων. Τω πρωί. Αί άκολουθίαι πάσαι ώς προδεδήλωται. Ό έαπερινος

Διαβάστε περισσότερα

των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09

των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09 των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΦOΡ ΤO ΕΚ ΦOΡ ΤΩΩ ΤΩΩΝ ΠΡΑ ΚΤO ΡΕΙ ΩΩΝ ΜΕ ΤΑ ΦO ΡΩΩΝ O ΛΗΣ ΤΗΣ ΧΩΩ ΡΑΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργία Μ. Βασιλείου Ἦχος υ5 Δι. Κς πι ε ε ε λε η ζον Κς ς πι ε ε ε λε η ζον. Κς πι ε ε λε ε ε η η ζον Κς πι ε ε ε λε η ζον

Λειτουργία Μ. Βασιλείου Ἦχος υ5 Δι. Κς πι ε ε ε λε η ζον Κς ς πι ε ε ε λε η ζον. Κς πι ε ε λε ε ε η η ζον Κς πι ε ε ε λε η ζον d Ἀρχιμ. Ἀριστοβούλου Κυριαζῆ, Μαθήματα Ἐκκλ. Μουσικῆς 1 Μέρος 6 ο, Λειτουργικά, Θ. Λειτουργία Μ. Βασιλείου Λειτουργία Μ. Βασιλείου Ἦχος υ5 Δι msdja0dagixad Dad.zaQdd]d0agIxaqd Daz.' Κς πι ε ε ε λε η ζον

Διαβάστε περισσότερα

Απλό γλωσσάριο για τη λατρεία της Εκκλησίας και τη Βυζαντινή μουσική

Απλό γλωσσάριο για τη λατρεία της Εκκλησίας και τη Βυζαντινή μουσική Από: http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/10/2435.html με πολλές διορθώσεις, αλλαγές, προσθήκες κλ.π. από τον Εμμ. Γιαννόπουλο Απλό γλωσσάριο για τη λατρεία της Εκκλησίας και τη Βυζαντινή μουσική Αίνοι:

Διαβάστε περισσότερα

MHN A PI IO. 1. ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ. Εορτάζοµεν τ ν Ιερ ν Νιπτ ρα, τ ν Μυστικ ν ε πνον, τήν περφυ Προσευχήν καί τήν Προδοσίαν.

MHN A PI IO. 1. ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ. Εορτάζοµεν τ ν Ιερ ν Νιπτ ρα, τ ν Μυστικ ν ε πνον, τήν περφυ Προσευχήν καί τήν Προδοσίαν. MHN A PI IO EXøN HMEPA 3 0 1. ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ. Εορτάζοµεν τ ν Ιερ ν Νιπτ ρα, τ ν Μυστικ ν ε πνον, τήν περφυ Προσευχήν καί τήν Προδοσίαν. Μαρίας τ ς Α γυπτίας, σίας. Μακαρίου σίου ( Εθνική Εορτή). Τ Μ. Τετάρτ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικὴ διάταξις τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ἀποδείπνου ἐν τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τεσσαρακοστῇ

Τυπικὴ διάταξις τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ἀποδείπνου ἐν τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τεσσαρακοστῇ Τυπικὴ διάταξις τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ἀποδείπνου ἐν τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τεσσαρακοστῇ Α. Εἰς τὰς Κυριακὰς τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστής (ἕκτος τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων) Μετὰ τὸν εὐλογητόν, τὸ Βασιλεῦ οὐράνιε Τρισάγιον,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής

Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής Κωνσταντίνος Αλεξανδρής, PhD Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής β βελτιωμένη έκδοση ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.0 Η Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα