ιερεύνηση της εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας του Ν. Μαγνησίας στο πλαίσιο της θεωρίας του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιερεύνηση της εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας του Ν. Μαγνησίας στο πλαίσιο της θεωρίας του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών"

Transcript

1 ιερεύνηση της εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας του Ν. Μαγνησίας στο πλαίσιο της θεωρίας του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών ρ. Σεραφείμ Πολύζος Αν. Καθηγητής ΤΜΧΠΠΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ρ. Γιάννης Σαράτσης ιδάσκων, ΤΜΧΠΠΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περίληψη Μία από τις κυρίαρχες θεωρητικές προσεγγίσεις των τελευταίων ετών στη βιβλιογραφία αναφορικά με την εξέλιξη της τουριστικής δραστηριότητας σε κάθε περιοχή, είναι η θεωρία του «κύκλου ζωής». Σύμφωνα με αυτή, κάθε τουριστική περιοχή διέρχεται από κάποια διακριτά στάδια στην εξέλιξη της συνολικής τουριστικής της «ελκυστικότητας», όπως αυτή προσδιορίζεται από τον αριθμό των τουριστών που δέχεται. Εντός του πλαισίου της εν λόγω θεωρίας, στο άρθρο αυτό επιχειρείται η διερεύνηση της εξέλιξης της τουριστικής ανάπτυξης και δραστηριότητας που εμφανίζει τις τελευταίες δεκαετίες η περιοχή του Ν. Μαγνησίας. Αφού προηγηθεί η σύντομη επισκόπηση της θεωρίας του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών (The Tourism Area Life Cycle, TALC) και τα βασικά της στάδια, αναλύεται η συνολική εξέλιξη της δραστηριότητας στον εν λόγω τομέα του Ν. Μαγνησίας και προσδιορίζεται το στάδιο στο οποίο αυτή τοποθετείται. Ειδικότερα, γίνεται ανάλυση της εξέλιξης των διανυκτερεύσεων στο Ν. Μαγνησίας για 30 χρόνια, καθώς και μια συνολική εκτίμηση του ρόλου που έχει ο τουρισμός στην οικονομία του Ν. Μαγνησίας. Επιπλέον, με βάση την ανάλυση που προηγήθηκε, προτείνονται πολιτικές και δράσεις για τη διατήρηση ή τη βελτίωση της τουριστικής επισκεψιμότητας και της ανταγωνιστικής θέσης του Ν. Μαγνησίας στον κλάδο του τουρισμού. Λέξεις Κλειδιά: Τουρισμός, Κύκλος Ζωής, Μαγνησία, Περιφερειακή ανάπτυξη Θεματικός Άξονας: Πολιτισμός, Τουρισμός 1. Εισαγωγή Ο τουρισμός, ως οικονομική δραστηριότητα, αποτελεί έναν κλάδο που αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς τις τελευταίες δεκαετίες. Νέοι τουριστικοί προορισμοί εμφανίζονται στο «χάρτη» της διεθνούς τουριστικής αγοράς, ενώ ορισμένοι παραδοσιακές τουριστικές περιοχές χάνουν την αρχική τους «ελκυστικότητα» και τουριστική «αίγλη» και παρακμάζουν, αποτέλεσμα κυρίως της συνεχούς αύξησης του διεθνούς ή διαπεριφερειακού ανταγωνισμού. Ταυτόχρονα, εμπλουτίζεται η τυπολογία με νέες μορφές τουρισμού και καινοτομικά 1

2 τουριστικά προϊόντα, επιδιώκοντας την ικανοποίηση των συνεχώς αυξανόμενων αναγκών και απαιτήσεων των σύγχρονων πολυκινητρικών τουριστών (Τσάρτας 1996). Αναφορικά με την εξέλιξη του τουρισμού στην Ελλάδα και στις ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου, όπως αυτή προσδιορίζεται από τον αριθμό των τουριστικών αφίξεων σε κάθε περιοχή, παρατηρείται μια δυναμική πορεία μετά τη δεκαετία του 50. Η σημασία του στην οικονομική ανάπτυξη για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας. Συγκεκριμένα, συμμετέχει στο ΑΕΠ σε ποσοστό μεγαλύτερο του 15%, βοηθά στη βελτίωση του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών με εισαγωγή συναλλάγματος που υπερβαίνει τα 9 δισεκατομμύρια ετησίως και συμβάλει στην εξισορρόπηση των χωρικών ανισοτήτων με την ενίσχυση της απασχόλησης στις Περιφέρειες (ΣΕΤΕ, 2010). Για την επίδραση του τουρισμού στην περιφερειακή ανάπτυξη, καθοριστικό ρόλο παίζει η γεωγραφική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας, καθώς και άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τη δομή της τοπικής οικονομίας, το χρόνο παραμονής των τουριστών, το επίπεδο τουριστικής κατανάλωσης κ.λ.π. (Πολύζος, 2002; Ανδριώτης, 2005). ιαχρονικά, τα χαρακτηριστικά του τουρισμού στην Ελλάδα και τις μεσογειακές χώρες μεταβάλλονται, με κυρίαρχο γνώρισμα τη «μαζική» του εντατικοποίηση. Οι μεταβολές αυτές οδήγησαν πολλές περιφέρειες στην επιλογή του τουρισμού και των συναφών δραστηριοτήτων ως «στρατηγικών» κλάδων της οικονομίας για την τοπική ή περιφερειακή ανάπτυξη, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, ιδίως σε στρώματα της αγοράς εργασίας που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση (Polyzos et al 2007). Για την Ελλάδα και τις περιφέρειες της, ο τουρισμός αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό κλάδο της οικονομίας, καθώς συμβάλλοντας στην ενίσχυση της οικονομικής και περιφερειακής ανάπτυξης, θεωρείται ως «ατμομηχανή» της ελληνικής οικονομίας και ένας από τους βασικούς της «πυλώνες» (Πολύζος 2002, Polyzos and Sdrolias 2006; ΣΕΤΕ, 2010). Εκτός όμως των θετικών επιδράσεων στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, υπάρχουν και αρνητικές επιδράσεις, αποτέλεσμα της άναρχης και χωρίς επαρκή προγραμματισμό ανάπτυξης των τουριστικών δραστηριοτήτων. Η εξέλιξη ορισμένων χαρακτηριστικών του φαινομένου, όπως εποχικότητα, γεωγραφική ανισοκατανομή, κορεσμός και περιβαλλοντική υποβάθμιση τουριστικών περιοχών, απόλυτη εξειδίκευση της οικονομίας στις τουριστικές δραστηριότητες, επέδρασε αρνητικά στις τουριστικές περιοχές, συμβάλλοντας στην κάμψη της τουριστικής ελκυστικότητας και τη μείωση των ωφελειών των περιοχών. Για την ανάλυση και την ερμηνεία της διαχρονική εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας στις διάφορες περιοχές, έχουν αναπτυχθεί προσεγγίσεις και υποδείγματα, με κυρίαρχη τη θεωρία του «κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών» (The Tourism Area Life Cycle, TALC). Στη θεωρία αυτή, περιγράφονται και αιτιολογούνται κάποια στάδια από τα 2

3 οποία διέρχεται κάθε τουριστική περιοχή, τα οποία αφορούν στην εξέλιξη της συνολικής τουριστικής της «ελκυστικότητας». Στο πλαίσιο της θεωρίας TALC διερευνάται στην εργασία αυτή η εξέλιξη της τουριστικής ανάπτυξης και δραστηριότητας που εμφανίζει τις τελευταίες δεκαετίες η περιοχή του Ν. Μαγνησίας. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των τουριστικών διανυκτερεύσεων των τελευταίων 30 ετών, γίνεται ανάλυση της εξέλιξης της τουριστικής ελκυστικότητας του νομού και διατυπώνονται προτάσεις στρατηγικής για την ανανέωση και ενίσχυσης της. Τέλος, διατυπώνονται γενικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την ανάλυση που προηγήθηκε και τα αποτελέσματά της. 2. Η θεωρία του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών Η προσέγγιση του κύκλου ζωής αφορούσε αρχικά τα καταναλωτικά προϊόντα ή τις συναφείς επιχειρήσεις, ενώ για τη μελέτη της εξέλιξης της ελκυστικότητας των τουριστικών περιοχών έκανε την εμφάνισή της στη διεθνή τουριστική βιβλιογραφία προ 65 ετών περίπου. Στις πρώτες προσεγγίσεις, ο Gilbert (1939) πρότεινε τρία στάδια εξέλιξης, την ανακάλυψη, την ανάπτυξη και τον μαρασμό, ενώ ο Defert (1954) με διαφορετική θεώρηση τυποποίησε της εξέλιξη κάθε τουριστικής περιοχής στα στάδια της γέννησης, της γήρανσης και του μαρασμού. Κατά τον Defert (1954), κάθε περιοχή μπορεί να ξεφύγει από το στάδιο του μαρασμού δια μέσου της ανανέωσής της. Στη συνέχεια ο Christaller (1964) είδε τη μεταβολή της ελκυστικότητας μιας τουριστικής περιοχής ως ένα κύκλο μετεξέλιξης και δίνει την εξής τυπική διαδρομή εξέλιξης με τα επόμενα στάδια: (α) ιάφοροι ζωγράφοι (painters) επιλέγουν μια ήσυχη και απομακρυσμένη περιοχή για να εργασθούν, ενώ ακολουθούν και άλλοι καλλιτέχνες. (β) Η περιοχή αποκτά φήμη την οποία εκμεταλλεύονται τουριστικές επιχειρήσεις και δημιουργούν τις απαραίτητες υποδομές. (γ) Τέλος, ακολουθεί η τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, η οποία κατακλύζεται από μαζικούς τουρίστες, ενώ σε περίπτωση υπερβολικής συγκέντρωσης τουριστών επέρχεται η στασιμότητα και η κάμψη. Ο προσδιορισμός των σταδίων εξέλιξης μιας τουριστικής περιοχής, ως μέρος μιας τυπικής και προβλέψιμης διαδικασίας, επιχειρήθηκε στη συνέχεια από άλλους ερευνητές. Πολλοί εξ αυτών, όπως ο Butler (1980), ο Douglas (1997) και οι Russell and Faulkner (1998), επιδίωξαν τον προσδιορισμό των σταδίων εξέλιξης μιας τουριστικής περιοχής εντός του γενικότερου πλαισίου της έννοιας του κύκλου ζωής ενός προϊόντος. Εξ αυτών, ο Butler (1980) επιδίωξε πιο συστηματικά τον καθορισμό των σταδίων του κύκλου ζωής μιας τουριστικής περιοχής βασιζόμενος σε προηγούμενες μελέτες και παρουσίασε ένα γενικευμένο υπόδειγμα πιθανής εξέλιξης μιας τουριστικής περιοχής. 3

4 Το τυπικό υπόδειγμα του Butler εμφανίζεται στο Σχήμα 1, σύμφωνα με το οποίο η μεταβολή των τουριστικών αφίξεων σε ένα τουριστικό προορισμό ακολουθεί μία εξέλιξη έξι σταδίων. Συνοπτικά, αυτά τα στάδια είναι: Εξερεύνηση (Exploration) Το στάδιο αυτό χαρακτηρίζεται από ένα μικρό αριθμό μεμονωμένων επισκεπτών, που ανακαλύπτουν κάποιο προορισμό χωρίς τη διαμεσολάβηση τρίτων. Οι υποδομές, οι εγκαταστάσεις και οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται είναι τοπικής ιδιοκτησίας και ο αριθμός των επισκεπτών περιορισμένος, λόγω της έλλειψης των απαραίτητων μέσων πρόσβασης και υποδομών. Σχήμα 1: Ο κύκλος ζωής μιας τουριστικής περιοχής Ανανέωση Κριτική εμβέλεια φέρουσας ικανότητας Εδραίωση Μαρασμός Αριθμός Τουριστών Εμπλοκή Ανάπτυξη Πτώση Εξερεύνηση Χρόνος Πηγή: Butler (1980) Εμπλοκή (Involvement) Στο στάδιο αυτό αυξάνεται ο αριθμός και η συχνότητα των τουριστικών αφίξεων, που συνοδεύεται από ανάλογη προσαρμογή της τοπικής κοινωνίας στο φαινόμενο, θεωρώντας τον τουρισμό ως κύριο μέσο οικονομικής ανάπτυξης. Οι ντόπιοι επιχειρηματίες ενεργοποιούνται στην προσφορά κατάλληλων υπηρεσιών και χώρων διαμονής, εστίασης και ψυχαγωγίας για τους τουρίστες. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η διαφήμιση για την προσέλκυση τουριστών και πιθανόν να εκδηλωθούν πιέσεις προς τις τοπικές αρχές για ποσοτική και ποιοτική αύξηση της προσφερόμενης υποδομής. Ανάπτυξη (Development) Στο στάδιο της ανάπτυξης, η τουριστική υποδομή (κτίρια, υπηρεσίες και μονάδες διαμονής) αυξάνεται και κάνει την εμφάνισή της μια τακτική τουριστική αγορά που προσελκύεται από 4

5 την εντατική διαφήμιση. Η συμμετοχή και ο έλεγχος της ανάπτυξης από την τοπική κοινωνία μειώνεται αλματωδώς, με αποτέλεσμα ο έλεγχος της τουριστικής βιομηχανίας να μεταφέρεται σε ξένους επιχειρηματίες. Επίσης, ο αριθμός τουριστών κατά τις περιόδους αιχμής υπερκαλύπτει τον αριθμό των ντόπιων κατοίκων. Εδραίωση (Consolidation) Στο στάδιο της εδραίωσης ο ρυθμός αύξησης των τουριστών βαίνει μειούμενος, ενώ ο συνολικός αριθμός αυξάνεται υπερβαίνοντας τον αριθμό των μόνιμων κατοίκων. Το στάδιο χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση ενός επιχειρηματικού κέντρου στην τουριστική περιοχή και την φθορά ορισμένων κτιρίων, ενώ οι προσπάθειες καταβάλλονται για την επέκταση της τουριστικής περιόδου και την αύξησης του μεριδίου της τουριστικής αγοράς (Agarwal 1994). Ένα μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας συνδέεται άμεσα με τον τουρισμό, αλλά πολλοί από τους κατοίκους θεωρούν ότι δεν έχουν τη δυνατότητα προσπέλασης στα τοπικά θέλγητρα. Η συνειδητοποίηση των πρόκλησης αρνητικών συνεπειών από τον τουρισμό έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση κάποιων εχθρικών αισθημάτων προς τους επισκέπτες. Μαρασμός (Stagnation) Στο στάδιο αυτό, ο μεγάλος αριθμός τουριστών οδηγεί στο μαρασμό μια τουριστική περιοχή, παρά την εδραίωσή της στον τουριστικό χάρτη και τον γενικότερο χωρικό ανταγωνισμό και τη δημιουργία μιας καλής εικόνας στην τουριστική αγορά. Η ελκυστικότητα της περιοχής με το χρόνο φθίνει, αφού η περιοχή ως τουριστικός προορισμός «δεν είναι πλέον της μόδας». Χαρακτηριστικά του σταδίου είναι η συνεχής αλλαγή ιδιοκτητών των επιχειρήσεων, ο μικρός αριθμός νέων επιχειρήσεων, μείωση της αξίας γης και η αύξηση του ποσοστού των ιδιοκτησιών σε γη και ακίνητα από τον τοπικό πληθυσμό. Η φάση που ακολουθεί το τέλος του κύκλου που περιγράφηκε μπορεί να είναι φάση πτώσης (decline) ή αναζωογόνηση ή ανανέωσης (rejuvenation) του τουριστικού προορισμού. Συγκριμένα, η πτώση μπορεί να εκδηλωθεί στην περίπτωση συνέχισης της συρρίκνωσης της τουριστικής αγοράς και αδυναμία της περιοχής να ανταγωνιστεί τους άλλους τουριστικούς προορισμούς. Το στάδιο χαρακτηρίζεται από μεταβολή των χρήσεων των κτιρίων και την αξιοποίησή τους για δραστηριότητες χωρίς άμεση σχέση με τον τουρισμό, ενώ αυξάνεται η συμμετοχή των τοπικών επιχειρήσεων στην τουριστική ανάπτυξη. Πέραν της πτώσης, η περιοχή μπορεί να εισέλθει στη φάση της αναζωογόνησης μέσω της ενίσχυσης των υφιστάμενων ή της ανάδειξης νέων πλεονεκτημάτων με τουριστικό ενδιαφέρον και την εκμετάλλευση υφιστάμενων αλλά αναξιοποίητων τουριστικών πόρων. Ο Stansfield (1978) εξετάζοντας την περίπτωση της Atlantic City των ΗΠΑ επιδίωξε την ανάλυση και ερμηνεία της επίδρασης των τεχνολογικών επιτευγμάτων στην ελκυστικότητα των τουριστικών περιοχών. Κατά τον Stansfield η αρχική βελτίωση της ελκυστικότητας 5

6 Atlantic City επετεύχθη με τη σιδηροδρομική της σύνδεση με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η συνεχής εξάπλωση του οδικού και του αεροπορικού δικτύου οδήγησε την πόλη στο στάδιο του μαρασμού, ενώ η ίδρυση των καζίνων βοήθησε στην αναζωογόνηση της τουριστικής της βιομηχανίας. Κάτι ανάλογο έχει γίνει και με την ίδρυση της EuroDisney, η οποία βοήθησε την πόλη του Παρισιού στην υπέρβαση των προβλημάτων που εμφάνισε στην τουριστική της ελκυστικότητα με τη μείωση των τουριστικών αφίξεων. Η θεωρία του κύκλου ζωής των τουριστικών προορισμών έχει επικριθεί για διάφορους λόγους, ιδιαίτερα για την απλότητά της, την έλλειψη ακρίβειας, και την περιορισμένη καθολική εφαρμογή. Ο Bianchi (1994) αμφισβητεί αυτή τη φυσική ακολουθία των σταδίων και υποστηρίζει ότι δεν είναι ρεαλιστική μια τέτοια προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία κάθε τουριστικός προορισμός θα περάσει όλα τα στάδια με τη συγκεκριμένη ακολουθία. Σύμφωνα με τον Hovinen (1981), η προσέγγιση ενός κύκλου ζωής σε ένα συγκεκριμένο προορισμό είναι μοναδική, με διαφορετικό μήκος, σχήμα και μορφή της καμπύλης. Επιπλέον, το επίπεδο της χωρικής ομαδοποίησης είναι αρκετά ασαφές. Προορισμοί που καλύπτουν ευρύτερα γεωγραφικά όρια, θα έχουν διαφορετική καμπύλη. Όπως και στην θεωρία ζωής ενός προϊόντος, η μορφή της καμπύλης S της θεωρίας ζωής ενός τουριστικού προορισμού έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες όπως τους ρυθμούς μεταβολής της οικονομικής ανάπτυξης, τις κυβερνητικές πολιτικές, τις υποδομές σε μια περιοχή που εξασφαλίζουν πρόσβαση στον προορισμό. Επίσης, από τις ανταγωνιστικές στην τουριστική δραστηριότητα χώρες, καθώς και την εξελισσόμενη προτίμηση των τουριστών (di Benedetto and Bojanic 1993). Ένα άλλο σημείο που έχει επιδειχθεί κριτικής είναι ότι, ως δείκτης για την εύρεση του σταδίου όπου στάδιο βρίσκεται κάθε προορισμός, είναι ο αριθμός των επισκεπτών του προορισμού. Στατιστικά στοιχεία για την παράμετρο αυτή είναι πιο εύκολα διαθέσιμα σε σχέση με άλλους δείκτες, όπως η ποιότητα και το είδος των τουριστών, το ύψος των τουριστικών εσόδων, η εξέλιξη των οικονομικών πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων του τουρισμού ή ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνται στον κλάδο. Θα είναι ιδιαίτερα απίθανο η μορφή της καμπύλης αυτών των δεικτών να είναι παρόμοια με εκείνη που απεικονίζει το συνολικό αριθμό των τουριστών. Τα τουριστικά έσοδα για έναν προορισμό μπορεί να αυξηθούν, παρά την πτώση των τουριστικών αφίξεων, αν για παράδειγμα οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης υψηλότερων δαπανών (O Hare and Barrett 1997). Επιπλέον, σε κάθε στάδιο το επίπεδο της «φέρουσας ικανότητας» ή η ικανότητα του προορισμού να διατηρεί επισκέπτες μεταβάλλεται. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο τέλος του σταδίου της ανάπτυξης και στη συνέχεια στο στάδιο του μαρασμού, όταν η ποιότητα της «τουριστικής εμπειρίας» αρχίζει να χάνει την αίγλη της, υποδεικνύοντας έτσι ότι η φέρουσα ικανότητα του προορισμού έχει ξεπεραστεί. 6

7 Ένα άλλο σημείο, όπου η θεωρία του κύκλου ζωής των τουριστικών προορισμών έχει επιδειχθεί έντονες κριτικές, αφορά στην τάση του να απλοποιεί τη μοναδική και σύνθετη διαδικασία της τουριστικής εξέλιξης σε ένα προορισμό. Το συγκεκριμένο υπόδειγμα τείνει να ομαδοποιεί σε κάθε προορισμό τις μοναδικές εσωτερικές κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες. Αυτό είναι προφανώς ανακριβή, επειδή ο ρυθμός και η κατεύθυνση της τουριστικής εξέλιξης ενός προορισμού μπορεί να είναι αποτέλεσμα της παρουσίας και ζωτικότητας των ενδογενών επιχειρηματιών ή ακόμη περισσότερο να υπάρχει έλλειψη εξωτερικών δικτύων πρακτορείων, tour operators και θεσμών, οι οποίοι καθορίζουν την τουριστική αγορά διεθνώς (Tsartas 1992, Ioannides 1992, Bianchi 1994). Ύστερα από τα παραπάνω, είναι δυνατόν να εξάγει κανείς το συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο υπόδειγμα δεν πρέπει να θεωρείται ούτε ως ένα εργαλείο πρόβλεψης της εξέλιξης ενός προορισμού, αλλά ούτε μπορεί να εφαρμοστεί στον τουριστικό σχεδιασμό ή στη χάραξη τουριστικής πολιτικής. Η τουριστική βιομηχανία ενός προορισμού αναπτύσσεται από την συνύπαρξη πολλών ξεχωριστών γεγονότων και καταστάσεων, συχνά απρόβλεπτων, και όχι μόνο από τον αριθμό των επισκεπτών όπως προτείνεται από την εν λόγω θεωρία (Cooper and Jackson 1989). Κλείνοντας, εκτιμούμε ότι πολλές από τις προαναφερθείσες κριτικές της θεωρίας του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών μπορούν να θεωρηθούν και μη ρεαλιστικές, δεδομένου ότι ο Butler δεν είχε την πρόθεση το υπόδειγμά του να είναι ένα ακριβές εργαλείο πρόβλεψης, ούτε και μια παγκόσμια εφαρμόσιμη θεωρία, αλλά μια ευρύτερη εννοιολογική προσέγγιση. Ο κύκλος ζωής των τουριστικών περιοχών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας μηχανισμός προσδιορισμού των ευρύτερων εσωτερικών (π.χ. κυβερνητική πολιτική, κατασκευή έργων υποδομής) και εξωτερικών παραγόντων (π.χ. τιμές καυσίμων, εξελισσόμενα κίνητρα τουριστών κ.α.) που επηρεάζουν την εξέλιξη ενός προορισμού. Η υιοθέτηση του υποδείγματος μπορεί να οδηγήσει στον εντοπισμό της εξέλιξης της τουριστικής αγοράς σε όρους προέλευσης, είδος και αριθμού των επισκεπτών, όπως επίσης στην ανάπτυξη των προσφερόμενων τουριστικών υπηρεσιών, των διοικητικών δομών ακόμη και της επιρροής της τουριστικής βιομηχανίας στον προορισμό. Για το λόγο αυτό το υπόδειγμα έχει εφαρμοστεί σε πλήθος μελετών και είναι ευρέως αποδεκτό για την περιγραφή της τουριστικής εξέλιξης ενός προορισμού (Hovinen 1981, Strapp 1988, Cooper and Jackson 1989, Ioannides 1992). Πρόκειται για ένα υπόδειγμα ιδιαίτερα δημοφιλές ανάμεσα στους γεωγράφους (Butler 1993, Butler 2006, Pearce 1989, Burton 1995), αποτελώντας ένα γενικό υπόδειγμα που ενσωματώνει μια δυναμική συνιστώσα, δηλαδή την ανάπτυξη του τουρισμού μιας περιοχής στο χώρο και στο χρόνο. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι οι περισσότερες εφαρμογές της θεωρίας του κύκλου ζωής αφορούν περιοχές διαφορετικού μεγέθους από ότι ο Ν. Μαγνησίας, κυρίως μεμονωμένους τουριστικούς προορισμούς, ή νησιά, καθώς η ίδια η θεωρία δεν έχει σαφές 7

8 προσδιορισμό αναφορικά με το είδος των προορισμών που μπορεί να εφαρμοστεί (Haywood 1986). Έτσι, η ίδια ανάλυση θα μπορούσε να γίνει για κάθε επιμέρους περιοχή του Ν. Μαγνησίας, για παράδειγμα ξεχωριστά για κάθε νησί των Σποράδων, για κάποιους οικισμούς του Πηλίου, ή μόνο για το χιονοδρομικό κέντρο. Με τον τρόπο αυτό θα είχαμε την εξέλιξη κάθε περιοχής ξεχωριστά και τα συμπεράσματα πιθανόν να ήταν διαφορετικά. Είναι όμως βασικό ζήτημα η διαθέσιμη πληροφορία και το αντίστοιχο επίπεδο στο οποίο συλλέγεται και διατίθεται, κάτι το οποίο μας εμποδίζει να έχουμε μεγάλης διάρκειας χρονοσειρές για πολλές από τις μεταβλητές που θέλουμε να ελέγξουμε σε επίπεδο προορισμών μικρότερων από το επίπεδο του Νομού που είναι βασική μονάδα στατιστικών παρατηρήσεων. Επίσης, πολλές από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές αφορούν την κλίμακα του νομού, καθώς τα μικρότερα χωρικά επίπεδα δεν είχαν τη δυνατότητα σχεδιασμού και εφαρμογής μιας σειράς πολιτικών για τη διαμόρφωση των παραμέτρων ανάπτυξης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Στην συνέχεια αναλύεται η εξέλιξη της τουριστικής κίνησης στο Νομό Μαγνησίας, περιγράφονται οι βασικές παράμετροι της εξέλιξης αυτής, γίνεται μια εκτίμηση του συνολικού επιπέδου της τουριστικής ανάπτυξης και προσδιορίζεται το στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο Νομός Μαγνησίας σύμφωνα με την θεωρία του κύκλου ζωής που περιγράφθηκε προηγουμένως. 3. Η εξέλιξη του τουρισμού στο Ν. Μαγνησίας Με τη θεωρία του TALC, κάθε τουριστικός προορισμός αντιμετωπίζεται ως μια δυναμική οντότητα υποκείμενη σε μεταβολές με την πάροδο του χρόνου, ενώ εγκαθιδρύεται μια ιεραρχία στις ανταγωνιζόμενες τουριστικές περιοχές, εξετάζεται ο βαθμός συμμετοχής των οικονομικών παραγόντων στον τουριστικό κλάδο και καταγράφονται οι αλλαγές στον τομέα της ζήτησης. Στο Ν. Μαγνησίας τα τελευταία 30 περίπου χρόνια υπάρχει μια σημαντική τουριστική κίνηση, καθώς το νησιωτικό τμήμα του Νομού και ειδικά η Σκιάθος είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος τουριστικός προορισμός που προσελκύει μεγάλο αριθμό τουριστών με κυρίαρχο το μοντέλου του μαζικού τουρισμού «ήλιος και θάλασσα», αλλά και το ηπειρωτικό κομμάτι παίζει σημαντικό ρόλο στην τουριστική προσφορά του Νομού Μαγνησίας με αρκετούς πόρους και υποδομές. Έτσι παρατηρούμε ότι ο αριθμός των διανυκτερεύσεων έχει αυξηθεί από τις περίπου διανυκτερεύσεις το 1980, σε περίπου το 2009 (και με μια ελάχιστη μείωση το 2010 που είναι η τελευταία χρονιά με διαθεσιμότητα στοιχείων) μια αύξηση περίπου 2,5 φορές από την αρχική τιμή, γεγονός που δείχνει μια σημαντική δυναμική. 8

9 Μια προσεκτικότερη όμως ματιά στο Γράφημα 1, μας δείχνει ότι η εξέλιξη αυτή είναι σχετικά σταθερή (παρά τις όποιες διακυμάνσεις από έτος σε έτος) με μια ελαφρά ανοδική όπως είναι φυσικό τάση. Η εικόνα αυτή παραπέμπει σε 2 διαφορετικά στάδια στο υπόδειγμα του κύκλου ζωής. Το πρώτο στάδιο είναι αυτό της εμπλοκής και μάλιστα στην αρχή αυτής της φάσης, όπως περιγράφεται παραπάνω και αφορά τα αρχικά στάδια της τουριστικής ανάπτυξης μιας περιοχής. Το άλλο στάδιο, στο οποίο θα μπορούσε να ταιριάζει η εικόνα αυτή, είναι το στάδιο της εδραίωσης, όπου ο ρυθμός αύξησης των τουριστών μειώνεται, κάτι όμως που δεν αντιστοιχεί στην περίπτωσή μας. Μια άλλη πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι η περιοχή έχει ήδη φτάσει στο σημείο σταθεροποίησης και έχει περάσει στην αναζωογόνηση, κάτι όμως επίσης αβέβαιο να συμβαίνει στο Νομό Μαγνησίας, όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια. Ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να εξεταστεί για την κατανόηση της φάσης στην οποία βρίσκεται η περιοχή, είναι η αναγνωρισιμότητά της στη διεθνή τουριστική αγορά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το σύνολο των διανυκτερεύσεων το 60% αφορά ημεδαπούς τουρίστες και το 40% αλλοδαπούς, γεγονός που επίσης παραπέμπει σε αρχικά στάδια ανάπτυξης (Γράφημα 2). Γράφημα 1. ιαχρονική εξέλιξη του αριθμού των διανυκτερεύσεων στο Νομό Μαγνησίας Πηγή: Βάση εδομένων «Οι Νομοί της Ελλάδας», ΕΠΙΛΟΓΗ, δική μας επεξεργασία Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, η εξέλιξη των διανυκτερεύσεων ανάλογα με την προέλευση των τουριστών (Γράφημα 2) δίνει ανοδική τάση για τους ημεδαπούς επισκέπτες, ενώ για τους αλλοδαπούς επισκέπτες δίνει μια τάση με μειωμένο ρυθμό αύξησης που τείνει στη σταθεροποίηση. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι, οι περιοχές που προσελκύουν τον μεγαλύτερο αριθμό ξένων επισκεπτών, ειδικά τα νησιά των Σποράδων και κατά το μέγιστο βαθμό η Σκιάθος, βρίσκονται ίσως σε διαφορετική φάση ως προς το μοντέλο TALC σε σχέση με τον υπόλοιπο νομό. 9

10 Γράφημα 2. ιαχρονική εξέλιξη των διανυκτερεύσεων ημεδαπών και αλλοδαπών στο Νομό Μαγνησίας Πηγή: Βάση εδομένων «Οι Νομοί της Ελλάδας», ΕΠΙΛΟΓΗ, δική μας επεξεργασία Παρόμοια εικόνα παρατηρείται αν εξεταστούν τα στοιχεία για τη βασική τουριστική υποδομή στο Νομό Μαγνησίας, όπως αυτή μετράται από τις τουριστικές κλίνες. Όπως βλέπουμε στο Γράφημα 3, ο αριθμός των κλινών στο νομό έχει ανέλθει από τις 5000 περίπου το έτος 1980 σε σχεδόν το έτος Αυτό σημαίνει έναν τετραπλασιασμό τα τελευταία 30 χρόνια με ένα σταθερό ρυθμό αύξησης, όπως φαίνεται από τα στοιχεία. Η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο στα αρχικά στάδια της εμπλοκής, όπως αναλύθηκε προηγουμένως και όχι στα στάδια εδραίωσης ή αναζωογόνησης, στα οποία η άνοδος της υποδομής είναι μικρότερη έως και μηδενική, καθώς στα στάδια αυτά παίζει ρόλο περισσότερο η πυκνότητα της χρήσης των διαθέσιμων δομών και υποδομών. Ακόμη, σύμφωνα με την ανάλυση του Butler μια περιοχή στο στάδιο της ανάπτυξης θα εμφανίζει και σημαντικό αριθμό ξένων επενδύσεων στον τομέα του τουρισμού, και κυρίως αριθμό επισκεπτών που υπερβαίνει τον αριθμό των ντόπιων κατοίκων στις περιόδους αιχμής. Φυσικά, αυτό μπορεί να συμβαίνει στο νησιωτικό τμήμα του νομού, αλλά στο σύνολο της Μαγνησίας δεν υψηλές συγκεντρώσεις επισκεπτών ούτε και έχουν γίνει μεγάλες ξένες επενδύσεις στον τουρισμό. Γράφημα 3. ιαχρονική εξέλιξη του αριθμού των κλινών στο Νομό Μαγνησίας 10

11 Πηγή: Βάση εδομένων «Οι Νομοί της Ελλάδας», ΕΠΙΛΟΓΗ, δική μας επεξεργασία Ένα άλλο βασικό στοιχείο για την κατανόηση της συμβολής του τουρισμού στην τοπική οικονομία και τη διερεύνηση της φάσης ανάπτυξης στην οποία βρίσκεται, είναι η συμμετοχή του τουρισμού στο τοπικό ΑΕΠ. Από τα διαθέσιμα στοιχεία της τελευταίας 15-ετίας βλέπουμε ότι η συμμετοχή του τουρισμού στο ΑΕΠ του Νομού Μαγνησίας μόλις που υπερβαίνει το 7%, με ανώτερη τιμή λίγο πάνω από το 8% και αρχική τιμή για την περίοδο που διαθέτουμε στοιχεία λίγο πάνω από το 5%. Όπως προαναφέρθηκε, το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο της χώρας υπερβαίνει το 15%, Βέβαια τα στοιχεία αυτά μόνο ως ενδεικτικά μπορούμε να τα παραθέσουμε, καθώς δεν υπάρχει μια αναλυτική μελέτη εισροών-εκροών της τοπικής οικονομίας ή μία μελέτη ορυφορικών Λογαριασμών Τουρισμού (Tourism Satellite Accounts) για τον Νομό Μαγνησίας που θα μας έδειχνε την πραγματική επίδραση του τουρισμού στην τοπική οικονομία. Αν και μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι, σε κάποιες περιοχές και ειδικά στα νησιά των Σποράδων ο τουρισμός είναι σχεδόν το 50% της τοπικής οικονομίας η εικόνα που βλέπουμε εδώ για το σύνολο του Νομού παραπέμπει τελικά σε αρχικά στάδια τουριστικής ανάπτυξης όπως και τα προηγούμενα γραφήματα. Γράφημα 4. Συμμετοχή του τουριστικού κλάδου στο ΑΕΠ του Ν. Μαγνησίας 11

12 Πηγή: Βάση εδομένων «Οι Νομοί της Ελλάδας», ΕΠΙΛΟΓΗ Αυτό που θα πρέπει να εξετάσουμε επίσης, είναι το κατά πόσο οι δυνατότητες ανάπτυξης του τουρισμού επηρεάζονται από μεταβολές σε άλλους κλάδους της τοπικής οικονομίας, οι οποίοι εν μέρει λειτουργούν ανταγωνιστικά με τον τουρισμό ως προς την χρήση ορισμένων πόρων, όπως είναι π.χ. ο πρωτογενής τομέας. Επίσης, να ερευνηθούν οι επιδράσεις και τα αποτελέσματα του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, αλλά και του πλαισίου της τοπικής διακυβέρνησης του τουρισμού. Ειδικότερα, είναι ευνόητο ότι επηρεάζει την εξέλιξη του τουρισμού το θεσμικό πλαίσιο για τη δόμηση σε πολλές περιοχές που θεωρούνται περιοχές προστασίας (όπως το Πήλιο για παράδειγμα), ενώ επίσης σημαντικό ρόλο παίζει η λειτουργία των τοπικών φορέων σε ότι αφορά την εγκατάσταση νέων ξενοδοχειακών μονάδων και άλλων τουριστικών επενδύσεων στην περιοχή. Βεβαίως, το ζήτημα της έγκρισης ή απόρριψης επενδυτικών πρωτοβουλιών δεν μπορεί να επικεντρώνεται μόνο στα θέματα της οικονομίας, αφού ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες κυρίως περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί, όμως είναι σαφές ότι σε μια οικονομία με επίκεντρο τον τουρισμό τα μεγέθη των επενδύσεων θα ήταν πολύ υψηλότερα. Αυτό θα λέγαμε ότι είναι ένας ακόμη λόγος για να κατατάξουμε το Νομό Μαγνησίας στα αρχικά στάδια ανάπτυξης του τουρισμού και επομένως στα αρχικά στάδια του υποδείγματος του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών. 4. Προτάσεις στρατηγικής για την ανάπτυξη του τουρισμού στο Ν. Μαγνησίας Τα αποτελέσματα τα οποία προκύπτουν από την ανάλυση που προηγήθηκε, μας δείχνουν ότι ο Νομός Μαγνησίας στο σύνολό του και παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις που υπάρχουν ανά περιοχή, βρίσκεται σε αρχικά ή ενδιάμεσα στάδια τουριστικής ανάπτυξης. Καθώς ο τουρισμός σύμφωνα με όλες τις τρέχουσες αναλύσεις είναι ένας από τους κλάδους 12

13 που μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας, αναμένεται και στην Μαγνησία να αποτελέσει έναν διευρυμένο αναπτυξιακό παράγοντα. Για τον λόγο αυτό η περιοχή θα πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα, έτσι ώστε να μπορέσει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την καλύτερη διαχείριση της δυναμικής του τουρισμού. Παρακάτω διατυπώνονται ορισμένες προτάσεις που αφορούν τον τομέα του τουρισμού με στόχο την ολοκληρωμένη ανάπτυξή του στη Μαγνησία. (α) Βελτίωση τουριστικής ανωδομής Τόσο οι αμιγώς τουριστικές εγκαταστάσεις, όσο και οι εγκαταστάσεις εστίασης και αναψυχής θα πρέπει να ανανεώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Πέρα από την αισθητική πλευρά η ανανέωση θα πρέπει να γίνεται και για λόγους βελτίωσης της αποδοτικότητας των κτιρίων και εγκαταστάσεων σε μια σειρά παραμέτρους όπως για παράδειγμα η ενεργειακή αποδοτικότητα, και η αποφυγή άσκοπης κατανάλωσης νερού ή άλλων φυσικών πόρων. Παράλληλα, η βελτίωση της ανωδομής θα πρέπει να γίνεται και με την απόσυρση των γηρασμένων δομών, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να δεχθούν περαιτέρω βελτίωση. (β) Βελτίωση ποιότητας υπηρεσιών Ο σημαντικότερος παράγοντας για την διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών ανάπτυξης στον τουριστικό τομέα μιας περιοχής είναι η επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου στις παρεχόμενες υπηρεσίες με ταυτόχρονη διατήρηση της σχέσης ποιότητας / τιμής σε αποδεκτά από τους καταναλωτές επίπεδα. Για το μεγαλύτερο μέρος του τουρισμού και των συνοδευτικών υπηρεσιών (εστίαση, αναψυχή, μεταφορές), το επίπεδο της ποιότητας είναι ένα θέμα που πρέπει να προσεχθεί. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων να προχωρήσει στην εφαρμογή συστημάτων πιστοποίησης της ποιότητας (όπως για παράδειγμα ISO ή HACCP) τόσο για τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες, όσο και για τις χρησιμοποιούμενες πρώτες ή ενδιάμεσες ύλες. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί ένα υψηλό και διαχρονικά σταθερό επίπεδο στις παρεχόμενες υπηρεσίες. (γ) Ενίσχυση δικτύων συνεργασίας Τα δίκτυα συνεργασίας έχουν δύο όψεις. Η μία είναι η συνεργασία σε τοπικό επίπεδο είτε ανάμεσα σε επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου για την εξασφάλιση κοινών διαδικασιών προμήθειας πρώτων υλών ή προσέγγισης των πελατών, είτε ανάμεσα σε επιχειρήσεις διαφορετικών κλάδων για την εξασφάλιση κάθετης διασύνδεσης και ολοκλήρωση της τοπικής οικονομίας. Τα δίκτυα αυτά δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένα στην περιοχή και θα πρέπει οι μεμονωμένες επιχειρήσεις, αλλά και οι συλλογικοί φορείς τους να επιδιώξουν την ενίσχυση των δικτύων συνεργασίας. Η άλλη διάσταση των δικτύων συνεργασίας είναι τα δίκτυα συνεργασίας των τοπικών επιχειρήσεων συνολικά με τις επιχειρήσεις του εξωτερικού και με τα πρακτορεία που 13

14 καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης. Στο επίπεδο αυτό η προσέγγιση και η ανάπτυξη των δικτύων συνεργασίας είναι πιο πολύπλοκη καθώς οι μεγάλοι tour operators λειτουργούν με τους δικούς τους όρους που προσπαθούν να επιβάλλουν στις επιμέρους περιοχές. Μία όμως συστηματική προσέγγιση της περιοχής συνολικά και όχι των επιμέρους επιχειρήσεων θα μπορούσε να δώσει διαφορετική προοπτική στην συνεργασία αυτή. (δ) Βελτίωση τουριστικής προβολής Τα παραδοσιακά δίκτυα διανομής της τουριστικής ζήτησης και προσφοράς εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην τουριστική ανάπτυξη. Όμως, τα τελευταία χρόνια με την ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού, αλλά και την ανάπτυξη ειδικών αγορών και εξειδικευμένης ζήτησης το θέμα της τουριστικής προβολής μέσα από εξειδικευμένα κανάλια παίζει σημαντικό ρόλο. Ουσιαστικά, η περιοχή θα πρέπει αφενός να εστιάσει σε δύο διαφορετικά θέματα. Η πλειονότητα της τουριστικής κίνησης που αφορά τον μαζικό τουρισμό θα πρέπει να προσεγγιστεί με τους κλασσικούς τρόπους προβολής (εκθέσεις, διαφημιστικά σποτ κλπ), αλλά η προβολή αυτή θα πρέπει να αφορά όλη την περιοχή και τις δυνατότητες που έχει για υποδοχή επισκεπτών συνολικά και όχι για τις επιμέρους ενότητές της. Από την άλλη, τα εναλλακτικά μέσα που έχουν αναπτυχθεί δίνουν την δυνατότητα προσέγγισης και εναλλακτικών πελατών, αλλά στην περίπτωση αυτή οι προσφερόμενες υπηρεσίες θα πρέπει να είναι πάρα πολύ καλά οργανωμένες, ώστε να καλύπτουν τις εξειδικευμένες αυτές απαιτήσεις. (ε) Επενδύσεις σε εναλλακτικές δραστηριότητες Οι εναλλακτικές δραστηριότητες είναι πρακτικά όσες δραστηριότητες δεν αφορούν τον χώρο της παραλίας, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής κίνησης είναι εστιασμένο γύρω από την θάλασσα, την κολύμβηση και τον ήλιο. Οι εναλλακτικές αυτές δραστηριότητες προσφέρουν δυνατότητες για τους τουρίστες να γνωρίσουν και με διαφορετικό τρόπο την περιοχή που επισκέπτονται. Επιπλέον, για την περιοχή αποτελούν και μια πρόσθετη πηγή εισοδήματος και μια πιθανότητα να επιμηκυνθεί η τουριστική περίοδος, καθώς προσελκύουν ζήτηση και εκτός της περιόδου αιχμής. Η εναλλακτικότητα μπορεί να αφορά φιλοπεριβαλλοντικές δραστηριότητες, εκπαιδευτικές και ακαδημαϊκές δραστηριότητες, θρησκευτικές δραστηριότητες, αθλητικές δραστηριότητες, αγροτουριστικές δραστηριότητες και πολλά άλλα είδη εξειδικευμένης προσέγγισης. Στην περιοχή έχουν ήδη αναπτυχθεί αρκετές τέτοιες προσπάθειες και θα πρέπει να προωθηθεί και η υλοποίηση και άλλων σχεδίων προς αυτήν την κατεύθυνση. (στ) Αναβάθμιση του Ανθρώπινου υναμικού 14

15 Ένας από τους βασικότερους παράγοντες επιτυχίας στον τουρισμό είναι το επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού. Από την στιγμή που ο επισκέπτης φθάνει σε έναν τόπο σε κάθε δραστηριότητα στην οποία συμμετέχει και σε κάθε υπηρεσία που του παρέχεται, εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα μια σειρά εργαζομένων. Το μεγαλύτερο μέρος της ποιότητας που λαμβάνει ο επισκέπτης επηρεάζεται από το ανθρώπινο δυναμικό που ασχολείται με τις υπηρεσίες αυτές. Επομένως, είναι κρίσιμος παράγοντας, ίσως ο κρισιμότερος, να υπάρχει κατάλληλα εκπαιδευμένο και καταρτισμένο προσωπικό. Αυτό όμως σε πολλές περιπτώσεις και ειδικά στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι σχεδόν ανέφικτο να γίνει, καθώς εργασία σε τέτοιες επιχειρήσεις προσφέρουν ο ίδιος ο επιχειρηματίας και τις περισσότερες φορές τα μέλη του νοικοκυριού του (στενού ή διευρυμένου). Με τον τρόπο αυτό όμως δεν εξασφαλίζεται ότι το προσωπικό έχει την κατάλληλη εξειδίκευση. Θα πρέπει επομένως να μπορούν να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες επιμόρφωσης του προσωπικού, αλλά και να αρθούν μια σειρά προβλήματα θεσμικού χαρακτήρα που αφορούν την δυνατότητα πρόσβασης στις ενέργειες αυτές. (ζ) Προσδιορισμός περιοχών υποδοχής επενδύσεων Ανεξάρτητα αν μιλάμε για τουριστικές ή άλλου είδους επενδύσεις θα πρέπει να γίνει σαφής προσδιορισμός καταρχάς των περιοχών απόλυτης προστασίας του περιβάλλοντος, και κατά δεύτερο λόγο των περιοχών που υπόκεινται σε άλλου είδους περιορισμούς όπως αρχαιολογικές περιοχές, γη υψηλής παραγωγικότητας κλπ. Ο προσδιορισμός αυτός θα πρέπει όμως πέρα από τα στοιχεία απαγόρευσης να υποδεικνύει τις διαθέσιμες προς ανάπτυξη περιοχές, καθώς και τα κριτήρια περιβαλλοντικής προστασίας, τοπικής ολοκλήρωσης, ποιοτικής προσαρμογής κ.ο.κ., τα οποία θα πρέπει να τηρούν τα προτεινόμενα επενδυτικά σχέδια. Για να γίνει όμως αυτός ο προσδιορισμός, όπως έχει ήδη αναφερθεί και παραπάνω, θα πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ολοκλήρωσης των σχεδίων πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού. (η) Συστήματα Περιβαλλοντικής ιαχείρισης Παρακολούθηση τουριστικής ανάπτυξης ανάλυση επιπτώσεων Εκτός από τα κατεξοχήν συστήματα ποιότητας, όπως ISO και HACCP, που αναφέρονται και πιο πάνω, θα πρέπει να προωθηθεί σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων η εφαρμογή συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, όπως για παράδειγμα είναι το EMAS. Παρότι τα συστήματα αυτά δεν επηρεάζουν άμεσα τις προσφερόμενες υπηρεσίες ενισχύουν την «αειφορική» διάσταση των δραστηριοτήτων. Έτσι, μειώνοντας τις περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις που παράγονται από τις επιμέρους δραστηριότητες σε κάποια περιοχή μπορούμε να πούμε ότι η περιοχή αυτή γίνεται πιο ελκυστική, ιδιαίτερα για υψηλού επιπέδου τουρισμό, καθώς ο βασικότερος παράγοντας προσέλκυσης επισκεπτών είναι η ποιότητα του περιβάλλοντος. 15

16 Πέρα όμως από την εφαρμογή σε επίπεδο επιχείρησης των όποιων βελτιωτικών κινήσεων, θα πρέπει η τοπική κοινωνία και οι θεσμοθετημένοι φορείς να διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία παρακολούθησης της εξέλιξης της τουριστικής κίνησης και των επιδράσεων που αυτή προκαλεί στην περιοχή, με απώτερο στόχο τη διατήρηση του επιπέδου ανάπτυξης της περιοχής, αλλά και την αποφυγή αρνητικών επιδράσεων. Το στόχο αυτό εξυπηρετεί η πρόταση της δημιουργίας ενός μηχανισμού παρακολούθησης της τουριστικής δραστηριότητας. Ο μηχανισμός αυτός θα παρακολουθεί την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης σε τοπική κλίμακα, των εξελίξεων στην τουριστική ζήτηση και θα είναι αρμόδιος να κάνει προτάσεις προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση Α και Β βαθμού, αλλά και προς την Κεντρική ιοίκηση για την υιοθέτηση και θέσπιση μέτρων βελτίωσης του τουριστικού προϊόντος της περιοχής. 5. Συμπεράσματα Στο άρθρο αυτό επιδιώχθηκε η σύντομη παρουσίαση της θεωρία του κύκλου ζωής των τουριστικών περιοχών και η εφαρμογή της στην περιοχή του Ν. Μαγνησίας για τη χρονική περίοδο Η εφαρμογή της θεωρίας TALC πραγματοποιήθηκε με την μελέτη της μεταβολής του αριθμού των επισκεπτών και την αναγνώριση του σταδίου (εξερεύνηση, εμπλοκή, ανάπτυξη, εδραίωση, μαρασμός, πτώση ή αναζωογόνηση) στο οποίο βρίσκεται η περιοχή. Ο προσδιορισμός της θέσης μιας περιοχής στο υπόδειγμα εξέλιξης του TALC έχει αναμφίβολα μια ξεχωριστή σπουδαιότητα, αφού παρέχει τη δυνατότητα κατάταξης της περιοχής σε ένα από τα στάδια ή τις καμπύλες της θεωρίας. Ταυτόχρονα, αποτελεί ένα βήμα εντοπισμού των αδυναμιών και των ελλείψεων της περιοχής στην τουριστική αγορά. Σύμφωνα με την ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο άρθρο, ο Ν. Μαγνησίας, με εξαίρεση ορισμένες υποπεριοχές του, βρίσκεται σε αρχικά ή ενδιάμεσα στάδια ανάπτυξης και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να προσελκύσει μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών. Έχοντας ως δεδομένο ότι, ο τουρισμός είναι ένας από τους κλάδους που μπορούν να συνεισφέρουν στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας γίνεται σαφές ότι θα πρέπει να γίνει η κατάλληλη προετοιμασία και ο σωστός σχεδιασμός, έτσι ώστε οι διαφαινόμενες ευνοϊκές προοπτικές να υλοποιηθούν προς όφελος της περιοχής. Βιβλιογραφία Agarwal, S. (1994) The Resort Cycle Revisited: Implications for Resorts in Cooper, C.P. and Lockwood, A. (ed) Progress in Tourism, Recreation and Hospitality Management, Wiley: Chichester, pp Ανδριώτης, Κ. (2005), Τουριστική Ανάπτυξη και Σχεδιασμός, Αθήνα: Εκδόσεις: Σταμούλης. 16

17 Bianchi, R. (1994) Tourism development and resort dynamics: an alternative approach, Progress in Tourism Recreation and Hospitality Management, 5: Burton, R. (1995) Travel geography, London: Pitman. Butler, R.W. (1980) The concept of the tourist area life-cycle of evolution: implications for management of resources, Canadian Geographer, 24 (1):5-12. Butler, R.W. (1993) Tourism development in small islands: Past influences and future directions, in Lockhart, D., Drakakis-Smith, D. and Schembri, J. (eds). The Development Process in Small Island States, pp , London: Routledge. Butler, R.W. (2006), The Tourism Area Life Cycle, Vol. 1 Applications and Modifications, Channel View Publications. Christaller, W. (1964) Some considerations of tourism location in Europe: The peripheral regions Underdeveloped countries recreation areas, Regional Science Association Papers, 12: Cooper, C. and Jackson, S. (1989) Destination Life Cycle: The Isle of Man Case Study. Annals of Tourism Research, 16: di Benedetto, A. C. and Bojanic, D. (1993). Tourism Area Life Cycle Extensions. Annals of Tourism Research, 20: Defert, P. (1954) Essai de localisation touristique, Tourist Review, 9(1): Gilbert, E.W. (1939) The growth of inland and seaside health resorts in England, Scottish Geographical Magazine, 55: Douglas, N. (1997) Applying the life cycle model to Melanesia, Annals of Tourism Research, 24(1): Haywood M.K (1986), Can the tourist-area life cycle be made operational? Tourism Management, September 1986, Butterworth and Co Publishers Ltd, pp Hovinen, G.R. (1981) A tourist cycle in Lancaster County, Pennsylvania, Canadian Geographer, 15: Ioannides, D. (1992) Tourism development agents: the Cypriot resort cycle, Annals of Tourism Research, 19 (4): O'Hare, G. and Barrett, H. (1997) The destination life cycle: International tourism in Peru, Scottish Geographical Magazine, 113(2): Pearce, D. (1989) Tourism development, London: Longman. Πολύζος, Σ. (2002), Ανάλυση Παραγόντων Επιρροής και Εμπειρική ιερεύνηση των Εσωτερικών Τουριστικών Ροών στην Ελλάδα, ΤΟΠΟΣ, 18-19: Polyzos, S. Sdrolias, L. (2006) Strategic Method of Confrontation of Tourist Competition: The Case of Greece, Journal of Travel and Tourism Research, 6(1): Polyzos, S. Arabatzis, G. Tsiantikoudis, S. (2007), The Attractiveness of Archaeological Sites in Greece: A Spatial Analysis, International Journal of Tourism Policy and Research, 1(3): Πολύζος Σ. (2011), Περιφερειακή Ανάπτυξη, Εκδόσεις Κριτική, Αθήνα. Russell, R. and Faulkner, B. (1998) Reliving the destination life cycle in Coolangatta: an historical perspective on the rise, decline and rejuvenation of an Australian seaside resort, in Laws, E., 17

18 Faulkner, B. and Moscardo, G. (eds) Embracing and Managing Change in Tourism: International Case Studies, London: Routledge, pp Russell, R. and Faulkner, B. (2004) Entrepreneurship, Chaos and the Tourism Area Lifecycle, Annals of Tourism Research, 31(3): ΣΕΤΕ (2010), Ελληνικός Τουρισμός 2020: Πρόταση για το νέο αναπτυξιακό μοντέλο, Αθήνα. Stansfield, C.A. (1978) Atlantic city and the resort cycle. Background to the legalization of gambling, Annals of Tourism Research, 5(2): Strapp, J.D. (1988) The resort cycle and second homes, Annals of Tourism Research, 15: Τσάρτας, Π. (1996) Τουρίστες, ταξίδια, τόποι: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις στον Τουρισμό, Εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα. Tsartas, P. (1992) Socio-economic impact of tourism on two Greek isles, Annals of Tourism Research, 19 (3):

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Α. Καντλής, Σ. Πολύζος και Τ. Πνευματικός

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Α. Καντλής, Σ. Πολύζος και Τ. Πνευματικός ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Α. Καντλής, Σ. Πολύζος και Τ. Πνευματικός Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου ρ. ηµήτρης Κούτουλας Ειδικός Σύµβουλος Τουριστικού Μάρκετινγκ ιδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστηµίου E-Mail: d.koutoulas@ba.aegean.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021 Το όραμά μας είναι μια αναγεννημένη Ελλάδα που θα εξασφαλίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009 Νέες ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού προφίλ των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων μέσα από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Υφιστάμενη κατάσταση τομέα Ο δυναμικότερος κλάδος της οικονομίας γιατί:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. Φωτεινή Ανδρέα Αναγνωστάτου Πτυχίο Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Πειραιώς. Υποβληθείσα για το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση & Ανάπτυξη Ξενοδοχείων

Διαχείριση & Ανάπτυξη Ξενοδοχείων Διαχείριση & Ανάπτυξη Ξενοδοχείων... Η λύση για κάθε ξενοδόχο στην εποχή της κρίσης. Οραματιζόμαστε Σχεδιάζουμε Υλοποιούμε Η ξενοδοχειακή επιχείρηση στην Ελλάδα Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι το ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (ERSA-GR) 11ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Αγροτική οικονομία, ύπαιθρος χώρος, περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΤΕ» Σύντομο Ιστορικό

ΣΕΤΕ» Σύντομο Ιστορικό 1 ΣΕΤΕ» Σύντομο Ιστορικό Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) ιδρύθηκε το 1991, ύστερα από τη συνάντηση 9 επιχειρηματιών του ευρύτερου τουριστικού χώρου στο ELOUNDA MARE για να συζητήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα. Σύνοψη Μελέτης

Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα. Σύνοψη Μελέτης Ο Συνεδριακός Τουρισµός ιεθνώς και στην Ελλάδα Σύνοψη Μελέτης 1. Από τα αποσπασµατικά στοιχεία που υπάρχουν, συνάγεται ότι ο συνεδριακός τουρισµός καλύπτει το 3-4% του αριθµού των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιοργάνωση και Μοντελοποίηση Διαδικασιών ως μέσο Βελτίωσης της Παραγωγικότητας: Μικρομεσαίες Τουριστικές Επιχειρήσεις.

Αναδιοργάνωση και Μοντελοποίηση Διαδικασιών ως μέσο Βελτίωσης της Παραγωγικότητας: Μικρομεσαίες Τουριστικές Επιχειρήσεις. Αναδιοργάνωση και Μοντελοποίηση Διαδικασιών ως μέσο Βελτίωσης της Παραγωγικότητας: Μικρομεσαίες Τουριστικές Επιχειρήσεις. Ονοματεπώνυμο: Μπονόρας Σωτήρης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Ζωή Χριστοδουλοπούλου, Project Manager 2015 - Νέο Ρεκόρ για τον Ελληνικό Τουρισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ Γιώργος Α. Βερνίκος Πρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ S.A. Ελληνικός Τουρισμός: Εξέλιξη Βασικών Στοιχείων Εξέλιξη Διεθνών Τουριστικών Αφίξεων (εκατ.) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Εξέλιξη Μέσου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ʺΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ"ʺ «Στήήριξη και Ανάάδειξη Πολυνησιωτικώών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Yachting βρίσκεται στην εντατική

Το Ελληνικό Yachting βρίσκεται στην εντατική Το Ελληνικό Yachting βρίσκεται στην εντατική Θρασύβουλος Κανάρης Διευθύνων Σύμβουλος All4yachting.com Το Ελληνικό Yachting με αριθμούς Αποτελεί το 4,5% του ΑΕΠ, ενώ συνολικά ο Τουρισμός προσφέρει το 18%.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΑΒΑΝΑΣ Ν., ΚΑΥΚΑΛΑΣ Γ., ΜΟΥΤΣΙΑΚΗΣ Ε., ΠΙΤΣΙΑΒΑ Μ.

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΑΒΑΝΑΣ Ν., ΚΑΥΚΑΛΑΣ Γ., ΜΟΥΤΣΙΑΚΗΣ Ε., ΠΙΤΣΙΑΒΑ Μ. ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΑΒΑΝΑΣ Ν., ΚΑΥΚΑΛΑΣ Γ., ΜΟΥΤΣΙΑΚΗΣ Ε., ΠΙΤΣΙΑΒΑ Μ. Η παρουσίαση περιλαμβάνει 3 ενότητες: ΕΝΟΤΗΤΑ Α: Αποτίμηση και αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΧΩΡΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΚΥΡΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ : ΕΝΤΟΝΗ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ. ΜΟΡΦΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ : ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΡΙΠΤΥΧΟ ΑΜΜΟΣ ΗΛΙΟΣ ΘΑΛΛΑΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης Ο Τουρισμός στο Επίκεντρο της Στρατηγικής της Περιφέρειας ΑΜΘ Ως εργαλείο αειφόρου ανάπτυξης Ως μέσο οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

1.8.2 Η δεύτερη περίοδος: 1970-1975 έως 2000 (Β ). Διείσδυση του «ποιοτικού κριτηρίου»

1.8.2 Η δεύτερη περίοδος: 1970-1975 έως 2000 (Β ). Διείσδυση του «ποιοτικού κριτηρίου» Περιεχόμενα Εισαγωγή... 13 ΜΕΡΟΣ A. Το τουριστικό φαινόμενο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Διαχρονική επισκόπηση των εξελικτικών φάσεων... 19 1.1 Η αρχαιότητα... 20 1.1.1 Τα ξενοδοχειακά καταλύματα... 23 1.2 Ο Μεσαίωνας...

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa).

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa). Το έργο με τίτλο Μεσογειακή Ταυτότητα: Νέα τουριστικά προϊόντα και βιώσιμος τουρισμός, το οποίο χρηματοδοτείται από την Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III B MEDOCC 2000 2006. Το έργο είναι διακρατικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Το γλωσσάριο που ακολουθεί είναι µετάφραση από την έκδοση στα αγγλικά του Παγκόσµιου Οργανισµού Τουρισµού (UNWTO) µε τίτλο International Recommendations for Tourism

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον «20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον 1 H εξέλιξη των Κινητών Επικοινωνιών 1993-2013 2 Κινητή Τηλεφωνία: 20 χρόνια κοντά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης Βούλγαρης Αριστείδης Αυτόνομο Γραφείο RIS 3 Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ - Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ Νοέμβριος 2014 H ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε διαδρομές που στηρίζονται στην τοπική ταυτότητα και στο γαστρονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου 1 ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου Στη Μεσόγειο (και μάλιστα σε Ισπανία, Ιταλία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Μάλτα, Τυνησία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Οι περιφερειακοί λογαριασμοί εισοδήματος και οι περιφερειακοί λογαριασμοί εισροών-εκροών είναι οι

Διαβάστε περισσότερα