Διατροφη. Χριστούγεννα χωρίς τύψεις. Πώς να επιταχύνετε τον μεταβολισμό σας. Μεσογειακή διατροφή ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διατροφη. Χριστούγεννα χωρίς τύψεις. Πώς να επιταχύνετε τον μεταβολισμό σας. Μεσογειακή διατροφή ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011"

Transcript

1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 u Τ Ε Υ Χ Ο Σ 5 2 / 9 ο έτος έκδοσης Ë Ë Ç Í É Ê Ï É Ä Ñ Õ Ì Å Á Ã Á Ó Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã É Á Ó & Ä É Á Ô Ñ Ï Ö Ç Ó & Κ Ω Δ Ι Κ Ο Σ Διατροφη Χριστούγεννα χωρίς τύψεις Πώς να επιταχύνετε τον μεταβολισμό σας Μεσογειακή διατροφή

2 Άρθρο σύνταξης ÐáôñéÜñ ïõ Éùáêåßì 30, ÁèÞíá ôçë./fax: Ôï Åëëçíéêü ºäñõìá Ãáóôñåíôåñïëïãßáò êáé ÄéáôñïöÞò (ÅË.É.ÃÁÓÔ.) åßíáé êïéíùöåëþò ìç êåñäïóêïðéêüò ïñãáíéóìüò, ðïõ äçìéïõñãþèçêå ãéá ôçí ðñïáãùãþ ôçò Ýñåõíáò êáé åêðáßäåõóçò óôá íïóþìáôá ôïõ ðåðôéêïý óõóôþìáôïò êáé ôç óçìáóßá ôçò äéáôñïöþò. Âáóéêïß Óêïðïß ôïõ éäñýìáôïò åßíáé ç õðïóôþñéîç åñåõíçôéêþí ðñïãñáììüôùí êáé, êõñßùò, ç äéåîáãùãþ åðéäçìéïëïãéêþí ìåëåôþí óôá íïóþìáôá ôïõ ðåðôéêïý êáé óôéò åðéäñüóåéò ôçò äéáôñïöþò, ç åõáéóèçôïðïßçóç êáé åíçìýñùóç ôùí ðïëéôþí óôçí Ýãêáéñç äéüãíùóç ôùí íïóçìüôùí êáé ç åíçìýñùóç ôïõ êïéíïý óå èýìáôá õãéåéíþò äéáôñïöþò ùò ìýóï ðñüëçøçò êáé áíôéìåôþðéóçò ôùí íïóçìüôùí. Μια δύσκολη χρονιά που χαρακτηρίστηκε από πολλές ανατροπές στην ζωή μας πλησιάζει στο τέλος της. Μια χρονιά κατά την οποία πολλά από τα πράγματα που θεωρούσαμε αυτονόητα έχουν πλέον παύσει να είναι δεδομένα. Μια χρονιά γεμάτη κατήφεια και πεσιμιστική διάθεση. Μια χρονιά με μικρές αναλαμπές αισιοδοξίας και χαράς, οι οποίες χάνονταν στην δύσκολη και προβληματική καθημερινότητα. Μια χρονιά γεμάτη με λέξεις που δεν είχαμε ακούσει ποτέ, οικονομικούς και όχι μόνο όρους ακατανόητους στους περισσότερους. Μια χρονιά που φαίνεται να σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής, μιας εποχής πλασματικής ευημερίας και ηθικής κρίσης. Μετά το τέλος όμως υπάρχει μια αρχή και αυτήν την αρχή είναι χρήσιμο να σκεφτόμαστε. Δεν υπάρχει όφελος στο να κοιτάζουμε παθητικά τις καταστάσεις. Ας αναθεωρήσουμε την στάση ζωής μας απέναντι στα μέχρι σήμερα κεκτημένα μας και ας σχεδιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον για όλους μας. Αρκεί να βρούμε τα μέσα εκείνα που θα μας βοηθήσουν να διαμορφώσουμε μια νέα εποχή βασισμένη στην αλληλεγγύη, στην ειλικρίνεια, στην αριστεία, στις ηθικές αξίες. Μια εποχή στην οποία θα τηρούνται οι διαδικασίες και οι νόμοι θα εφαρμόζονται. Μια εποχή στην οποία την έλλειψη συμμετοχής για την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων θα αντικαταστήσει η διάθεση για μεγαλύτερη συμμετοχή στα κοινά για την ανεύρεση ικανοποιητικών λύσεων στα σημαντικά ζητήματα που μας ταλαιπωρούν. Ας δούμε στον νέο χρόνο που έρχεται τις θετικές δυνατότητες που υπάρχουν και ας αφήσουμε πίσω την μιζέρια και την αρνητικές σκέψεις. Ευχές για ένα καλύτερο και ευτυχέστερο Νέον Έτος. Γεώργιος Π. Καραμανώλης Διευθυντής Σύνταξης Ευεξία & Διατροφή 3

3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΕΥΕΞΙΑ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Διμηνιαία Έκδοση του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας & Διατροφής Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 9 Άρθρο Σύνταξης 3 ΣΕΕ & Εγκέφαλος Περί διαίτης: Πατάτες 9 Ευεξία: Πώς να επιταχύνετε τον μεταβολισμό σας 12 Μεσογειακή διατροφή 16 Μικρά και νόστιμα 19 Τα νέα της αγοράς 20 Χριστούγεννα χωρίς τύψεις 22 Τύχη Παιδί & έφηβος: Διατροφή βρέφους Διατροφή: Ιδέες για την αύξηση της κατανάλωσης φρούτων & λαχανικών 26 Διατροφική αντιμετώπιση της υπέρτασης 30 Επικοινωνούμε 32 Τα Νέα του Ιδρύματος 34 Αγάπη Υγεία Ιδιοκτήτης: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Εκδότης και υπεύθυνος παρά τω νόμω: Δ. Παπαπαναγιώτου, Δημοσιογράφος Έδρα: Πατριάρχου Ιωακείμ 30, Αθήνα Τηλ. Fax.: , URL: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Δημήτριος Παπαπαναγιώτου, Δημοσιογράφος Διευθυντής: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης, Γαστρεντερολόγος Γ. Γραμματέας: Δημήτριος Γ. Καραμανώλης, Γαστρεντερολόγος Ταμίας: Μέλη: Νικόλαος Βιάζης, Γαστρεντερολόγος Νικόλαος Θεοδωρίδης, Επιχειρηματίας Ιωάννης Καραγιάννης, Γαστρεντερολόγος Γεώργιος Β. Παπαθεοδωρίδης, Γαστρεντερολόγος Παρασκευάς Παπαχρήστος, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γρηγόριος Πασπάτης, Γαστρεντερολόγος Χαράλαμπος Τζάθας, Γαστρεντερολόγος Επαμεινώνδας Β.Τσιάνος, Γαστρεντερολόγος Εκδοτική επιμέλεια: GlobalActivitiesKey Υπεύθυνη Διαφήμισης: Σοφία Καϊσάκη Tηλ Fax e.mail: τ ε ύ χ ο ς 5 2 ΕπιτροπH συνταξης περιοδικου Διευθυντής Σύνταξης: Αναπληρωτής Διευθυντής Σύνταξης: Συντακτική Επιτροπή: Επιμέλεια- Διόρθωση κειμένων: Δημόσιες Σχέσεις: Σχεδιασμός & Παραγωγή: Γεώργιος Π. Καραμανώλης, Γαστρεντερολόγος Ευάγγελος Χολόγκιτας, Παθολόγος Μιχάλης Αναστασιάδης, Γεωπόνος Χρήστος Γιαννικούλης, Γαστρεντερολόγος Παναγιώτα Καφρίτσα, Παιδίατρος - Παιδογαστρεντερολόγος Ιωάννης Μανιός, Διατροφολόγος - Εργοφυσιολόγος Βασίλειος Παπαμίκος, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Παρασκευάς Παπαχρήστος, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Εμμανουήλ Τσόχατζης, Παθολόγος Χρήστος Τριάντος, Γαστρεντερολόγος Γεώργιος Π. Καραμανώλης Γεράσιμος Μάντζαρης, Γαστρεντερολόγος Mένια Κουκουγιάννη, Marketing Specialist GlobalActivitiesKey Kαλλιτεχνική διεύθυνση: Nικόλαος Aύγουστος Γκεσκέρ Καλλιτεχνική επιμέλεια-dtp: Aλεξάνδρα Παπαδοπούλου Το περιεχόμενο του κάθε άρθρου εκφράζει την άποψη του συγγραφέα του, η οποία δεν είναι υποχρεωτικά αποδεκτή από τη Συντακτική Επιτροπή. Χαρά Το Διοικητικό Συμβούλιο σας εύχεται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένος ο καινούργιος Χρόνος 4 Ευεξία & Διατροφή 5

4 Ηλίας Ι. Βλάχος: Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής - Ομαδικός Αναλυτής, Υποψήφιος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Άρθρο Αν έχετε νιώσει ποτέ φτερουγίσματα στο στομάχι ή κρίση άγχους που σας έστειλε τρέχοντας στην τουαλέτα, τότε ήδη γνωρίζετε ότι το γαστρεντερικό σύστημα έχει τον δικό του εγκέφαλο. Τα εκατομμύρια των ανθρώπων που πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ίσως το γνωρίζουν καλύτερα από όλους. Εγκέφαλος και Έντερο: «Ένα Αταίριαστο Ζευγάρι» στο Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Το έντερο έχει ονομαστεί και δεύτερος εγκέφαλος περιέχοντας το 95% του νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη και άμεσες νευρικές συνδέσεις με τον εγκέφαλο. Τι είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου; Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ - αγγλικά: irritable bowel syndrome - IBS) ή σπαστική κολίτιδα είναι μια λειτουργική διαταραχή του εντέρου που χαρακτηρίζεται από χρόνιο κοιλιακό άλγος, κοιλιακή δυσφορία, κοιλιακή διάταση (φούσκωμα) και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου απουσία κάποιας οργανικής νόσου. Σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα υφίενται μετά την κένωση. Μπορεί να εμφανισθεί υπό τη μορφή διάρροιας ή δυσκοιλιότητας ή με εναλλαγή αυτών. Προσβάλλεται το 11% έως 15% του πληθυσμού, ενώ μόνο οι μισοί ζητούν ιατρική βοήθεια. Πού οφείλεται η ευαισθησία του εντέρου στα συναισθήματα; Το έντερο και εγκέφαλος είναι στενά συνδεδεμένοι. Το έντερο έχει ονομαστεί και δεύτερος εγκέφαλος περιέχοντας το 95% του νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη και άμεσες νευρικές συνδέσεις με τον εγκέφαλο. Έτσι δεν αποτελεί έκπληξη ότι αυτή η συχνή διαταραχή της εντερικής λειτουργίας περικλείει μία ισχυρή σύνδεση μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου. Αυτό δεν σημαίνει ότι το Σ.Ε.Ε. είναι μία ψυχοσωματική κατάσταση που οφείλεται αποκλειστικά στα συναισθήματα, αλλά περισσότερο ότι η συναισθηματική επιβάρυνση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα σε ένα ευερέθιστο έντερο. Επίσης σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει ότι το να μαθαίνει κανείς πώς να μειώνει το στρες και τη συναισθηματική επιβάρυνση, επιφέρει μείωση των συμπτωμάτων του ΣΕΕ ίσως και πιο δραστική από τη φαρμακευτική αγωγή. Kαι όμως αρκετό από το πληροφοριακό υλικό για την κατάσταση αυτή, υποτιμά τη σχέση εγκέφαλου -σώματος και το ζωτικό ρόλο που η συναισθηματική επανεκπαίδευση διαδραματίζει στο να ελεγχθεί το σύνδρομο. Ίσως η στάση αυτή της υποτίμησης της συναισθηματικής κατάστασης του ασθενή να αποτελεί μία υπεραναπλήρωση ως προς το παρελθόν, όπου οι ασθενείς με ΣΕΕ «κατασκεύαζαν» τα συμπτώματα με το μυαλό τους αφού δεν έπασχαν από κάτι οργανικό όπως ένας όγκος, ένα έλκος, μία λοίμωξη. 6 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 7

5 Άρθρο Ποια είναι τα πιθανά αίτια του συνδρόμου; Το αίτιο που προκαλεί το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ερευνάται από τους γιατρούς για περισσότερο από δύο αιώνες. Παρά το γεγονός αυτό δεν υπάρχει ακόμα κάποια πειστική εξήγηση. Ορισμένοι δηλώνουν ότι προκαλείται από δίαιτα, άλλοι ότι οφείλεται σε διαταραχή στην κινητικότητα κι άλλοι ότι αποτελεί ψυχολογική διαταραχή ή ψυχοφυσιολογικό φαινόμενο. Αρχικά το ΣΕΕ θεωρείτο μια ψυχοσωματική ασθένεια και η ανάμειξη βιολογικών και παθογενών παραγόντων δεν είχε εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση μέχρι τη δεκαετία του 90, μια διαδικασία κοινή στην ιστορία των μολυσματικών ασθενειών. Ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΕ αυξάνεται κατά 6 φορές έπειτα από έντονες γαστρεντερικές μολύνσεις. Μεταμολυσματικά, περαιτέρω κίνδυνοι είναι το νεαρό της ηλικίας, παρατεταμένος πυρετός, άγχος και κατάθλιψη. Πρόσφατες μελέτες εμπλέκουν τη σεροτονίνη ως πιθανό αιτιολογικό παράγοντα, επειδή έχει διαπιστωθεί ότι οι ασθενείς παρουσιάζουν μειωμένους υποδοχείς για την ουσία αυτή. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι η χορήγηση χαμηλής δόσης εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (αντικαταθλιπτικά νεώτερης γενιάς) μπορεί να ανακουφίσει σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα. Σε πολλούς ασθενείς, τα συμπτώματα πυροδοτούνται από μεγάλα γεύματα ορισμένων τροφών όπως δημητριακά, γάλα, σοκολάτα, γαλακτοκομικά, αλκοόλ, καφές, τσάι, κόκα κόλα. Κρατώντας ένα ημερολόγιο διατροφής και καταγράφοντας την επιδείνωση των συμπτωμάτων οι ασθενείς μπορούν να αναγνωρίσουν την ευαισθησία τους και να αποφύγουν τις αντίστοιχες τροφές. Υπάρχει ολιστική αντιμετώπιση για το ΣΕΕ; Ένας μικρός αλλά αυξανόμενος αριθμός ειδικών αναζητούν την επανασύνδεση μυαλού και σώματος θεραπεύοντας τους ασθενείς με ένα συνδυασμό φαρμάκων, διαιτητικών συμβουλών και συναισθηματικής επανεκπαίδευσης. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτή η «ψυχοσωματική» προσέγγιση επανασύνδεσης μυαλού-σώματος είναι πιο αποτελεσματική από κάθε μία ξεχωριστά. Ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΕ αυξάνεται κατά 6 φορές έπειτα από έντονες γαστρεντερικές μολύνσεις. Οι προσωπικές σχέσεις μπορούν να έχουν μεγάλη επίδραση στο σύνδρομο. Στην ύπνωση οι ασθενείς οραματίζονται το έντερό τους σαν να λειτουργεί κανονικά. Στο Mount Sinai νοσοκομείο της Νέας Υόρκης γίνεται ομαδική δουλειά γαστρεντερολόγων, ψυχοθεραπευτών και υπνοθεραπευτών. Ο Dr. Charles Gerson, γαστρεντερολόγος πιστεύει ότι : «δεν υπάρχει μαγικό χάπι που να λύνει ολόκληρο το πρόβλημα. Οι ασθενείς χρειάζονται ολιστική θεραπεία. Όσοι αποδέχονται τόσο τις συναισθηματικές όσο και τις σωματικές διαστάσεις της κατάστασής τους, πηγαίνουν καλύτερα». Και συνεχίζει: «Λέω στους ασθενείς ότι αν δεν αντιμετωπίσουν και τους συναισθηματικούς παράγοντες που σχετίζονται με το πρόβλημα, πιθανόν να συνεχίσουν να έχουν συμπτώματα. Ποιες ψυχολογικές θεραπείες προτείνονται; Οι προσωπικές σχέσεις μπορούν να έχουν μεγάλη επίδραση στο σύνδρομο. Τα συμπτώματα επιδεινώνονται όταν υπάρχει σύγκρουση στην οικογένεια και βελτιώνονται όταν οι σχέσεις είναι υποστηρικτικές. Έχει διαπιστωθεί ότι όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε κακό γάμο, το διαζύγιο μπορεί να επιφέρει ως και την ίαση. Ο ρόλος της διαπροσωπικής και ψυχοδυναμικής θεραπείας μπορεί να αποτελέσει θεραπεία εκλογής για την επίλυση των προβλημάτων στις σχέσεις. Στην ύπνωση οι ασθενείς οραματίζονται το έντερό τους σαν να λειτουργεί κανονικά. Στη γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση, οι ασθενείς μαθαίνουν να αλλάζουν πεποιθήσεις που προκαλούν τα συμπτώματα όπως ότι το έντερό τους θα δυσλειτουργεί πάντα ή ότι μία συγκεκριμένη κατάσταση θα προκαλεί συμπτώματα πάντα. Σε μία βρετανική μελέτη με 204 ασθενείς εκ των οποίων τα 2/3 βοηθήθηκαν με ύπνωση από την αρχή, σε ποσοστό 80% διατήρησαν τη βελτίωση για έξη τουλάχιστον χρόνια μετά. Επιπλέον, η εκμάθηση τεχνικών χαλάρωσης και μείωσης του stress μπορεί να είναι εξίσου βοηθητική όπως το να γνωρίζει κανείς ποιες τροφές να αποφεύγει. Επίλογος Η αιτιολογική θεραπεία για το ΣΕΕ δεν έχει ακόμα ανακαλυφθεί, η ανακούφιση όμως από τα συμπτώματα είναι εφικτή για την πλειοψηφία των ασθενών μέσα από μία ολιστική προσέγγιση. 8 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 9

6 Βασίλειος Παπαμίκος, M.Med.Sci, MSc, Νοσοκομειακός Διαιτολόγος Περί Διαίτης Πατάτες: διατροφική αξία σε καιρούς οικονομικής κρίσης Ερχόμενες στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα από την Νότια Αμερική, η καλλιέργειά τους διαδόθηκε στην γηραιά ήπειρο τον 18ο αιώνα φτάνοντας στο απόγειό της τον 19ο αιώνα. Οι πατάτες καταναλώνονται ευρύτατα από το κοινό σε ποικίλες χώρες. Η κατανάλωση τους οφείλει να τις τοποθετεί στο καθημερινό πιάτο σαν συνοδευτική τροφή και όχι ως κύριο γεύμα. Μια πρόσφατη ανασκόπηση των επιστημονικών δεδομένων σχετικά με την ικανότητα κορεσμού των τροφίμων ανέδειξε πως τρόφιμα με χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα όπως οι πατάτες εμφανίζουν αυξημένη ικανότητα κορεσμού σε σχέση με τρόφιμα αυξημένης ενεργειακής πυκνότητας όπως ένα γλυκό. Επιπρόσθετα, αν οι πατάτες καταναλωθούν σε συνδυασμό με μια λογική ποσότητα πρωτεΐνης, η οποία διαθέτει την υψηλότερη ικανότητα κορεσμού, τότε το αποτέλεσμα μεγιστοποιείται. Με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα δεδομένα, οι γυναίκες καταναλώνουν κατά μέσο όρο μικρότερες ποσότητες πατάτας από τους άνδρες, ενώ οι ενήλικες γενικότερα φαίνεται να καταναλώνουν κατά μέσο όρο περίπου 100 γρ. ανά ημέρα. Τα παιδιά ηλικίας ετών καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες από τους ενήλικες με τη μορφή των τσιπς, των τηγανιτών και των ψητών πατατών. Τις μεγαλύτερες ποσότητες σε αυτή τη μορφή τις καταναλώνουν τα αγόρια ηλικίας ετών. Αν όμως διερευνηθεί η κατανάλωση των πατατών σε άλλες μορφές όπως βραστές, μαγειρευτές και πατατοσαλάτες τότε μεγαλύτερη κατανάλωση εμφανίζουν τα κορίτσια ηλικίας ετών. Οι πατάτες αποτελούν πηγή ενέργειας με τη μορφή του αμύλου και βρίθουν διάφορων άλλων θρεπτικών συστατικών όπως βιταμίνης C, σιδήρου, φυλικού οξέος, βιταμινών του συμπλέγματος Β (θειαμίνη και Β6), μαγνησίου και ψευδαργύρου. Στη φυσική τους μορφή αποδίδουν χαμηλά ποσά ενέργειας και με δεδομένη τη μη χρησιμοποίηση λίπους κατά το μαγείρεμά τους μπορούν να μειώσουν την ενεργειακή πυκνότητα του γεύματος. Οι πατάτες διατροφικά ανήκουν στην ομάδα τροφών του αμύλου και άρα δεν κατηγοριοποιούνται στην κατηγορία των λαχανικών. Μπορούν να βοηθήσουν τους καταναλωτές να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες σε ορισμένα μικροθρεπτικά συστατικά όπως το κάλιο. Η ενέργεια που προσφέρουν οι πατάτες εντοπίζεται στη 0,7 θερμίδα/γρ. Το γεγονός αυτό οφείλεται στη μεγάλη τους περιεκτικότητα σε νερό και στη μηδενική τους περιεκτικότητα σε λιπαρά. Η απώλεια βάρους που υφίστανται οι πατάτες κατά το ψήσιμο δημιουργεί την εντύπωση πως έχουν υψηλή ενεργειακή πυκνότητα σαν τρόφιμο. Έτσι, αναφερόμενοι με όρους ενεργειακής απόδοσης, 100 γρ. μαγειρεμένης πατάτας αντιστοιχούν σε 180 γρ. ωμής πατάτας. Τα υψηλότερα ποσά ενέργειας αποδίδουν οι τηγανιτές πατάτες εξαιτίας του ελαίου που απορροφούν. Έτσι τα 100 γρ. τηγανιτής πατάτας περιέχουν 21.3 γρ. λίπους και αποδίδουν 324 θερμίδες. Για να μειωθεί η ποσότητα του λίπους που απορροφάται η νοικοκυρά θα μπορούσε να κόψει τις πατάτες σε πιο χοντρά κομμάτια. Με αυτό τον τρόπο η ίδια ποσότητα των 100 γρ. θα μπορούσαν να περιέχουν 10.2 γρ. λίπους και να αποδίδουν 234 θερμίδες. Επιπρόσθετα, αν η διαδικασία του τηγανίσματος αντικατασταθεί από το ψήσιμο στο φούρνο, τότε τα 100 γρ. πατάτας απορροφούν 4.2 γρ. λίπους και αποδίδουν 162 θερμίδες. Η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες που περιέχουν οι πατάτες μπορεί να συγκριθεί με αυτή του σκουρόχρωμου ρυζιού, των ραπανιών και των σπαραγγιών. Το ξεφλούδισμα της πατάτας θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση των φυτικών ινών που περιέχει. Άρα είναι προτιμότερο να καταναλώνονται μαζί με το φλοιό τους. Οι μαγειρεμένες και οι κρύες μαγειρεμένες πατάτες περιέχουν αξιοσημείωτες ποσότητες ανθεκτικού αμύλου το οποίο είναι άλλη μια μορφή φυτικής ίνας και βοηθά στην ομαλότερη λειτουργία του εντέρου. Η κύρια βιταμίνη της πατάτας είναι η βιταμίνη C. Κυριαρχεί η πεποίθηση πως η βιταμίνη αυτή βρίσκεται στη φλούδα της πατάτας και πως η διαδικασία του ξεφλουδίσματος θα αφαιρέσει το μεγαλύτερο μέρος της πολύτιμης αυτής βιταμίνης. Τα επιστημονικά δεδομένα όμως καταδεικνύουν μια άλλη πραγματικότητα. Για την ακρίβεια το ξεφλούδισμα αφαιρεί μόνο το 10% του ασκορβικού οξέος (βιταμίνη C) της πατάτας. Το μαγείρεμα αφαιρεί ορισμένη ποσότητα βιταμίνης C της πατάτας ενώ το βράσιμο έχει παρόμοια αποτελέσματα αφού μέρος της υδατοδιαλυτής αυτής βιταμίνης διαφεύγει στο νερό. Αν κάποιος θέλει να διατηρήσει τη μέγιστη δυνατή ποσότητα της βιταμίνης κατά το μαγείρεμα, τότε καλό θα ήταν να μην αφαιρέσει τη φλούδα από την πατάτα. Η διαδικασία μαγειρέματος που αφαιρεί τη μεγαλύτερη ποσότητα της βιταμίνης αυτής από την πατάτα είναι το βράσιμο, ενώ εκείνη που έχει τις μικρότερες απώλειες είναι το μαγείρεμα στο φούρνο μικροκυμάτων. Παρόμοια δεδομένα ισχύουν και για το κάλιο που περιέχει η πατάτα. Οι πατάτες περιέχουν επίσης σίδηρο. Μπορεί η ποσότητά του να μην είναι τόσο υψηλή όσο στα ζωικά τρόφιμα, αλλά ο συγκεκριμένος μη-αιμικός (φυτικής προέλευσης) σίδηρος μπορεί να συνεισφέρει στην κάλυψη του 7% της καθημερινής πρόσληψης σιδήρου. Αν συνυπολογιστεί και η μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C που περιέχουν οι πατάτες, τότε η βιοδιαθεσιμότητα του σιδήρου στον οργανισμό αυξάνεται. Μαζί με τα καρύδια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι πατάτες μπορούν να συνεισφέρουν στην κάλυψη των ημερήσιων αναγκών σε μαγνήσιο που τόσο χρειάζονται τα οστά, οι μύες και τα νεύρα. Ανακεφαλαιώνοντας, οι πατάτες αποτελούν ένα φθηνό τρόφιμο το οποίο μπορεί κάλλιστα να συμπεριληφθεί στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο ενός υγιή ενήλικα. Διαθέτουν μια πληθώρα μακροθρεπτικών και μικροθρεπτικών συστατικών τα οποία επιτελούν ποικίλες ευεργετικές λειτουργίες για τον οργανισμό. Όπως όλα τα αμυλούχα τρόφιμα θα ήταν καλό να καταναλώνονται με μέτρο σε εβδομαδιαία βάση Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 11

7 Ευεξία Βασικός μεταβολισμός είναι ο αριθμός των θερμίδων που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός σε κατάσταση ηρεμίας για ένα 24ωρο, ώστε να διατηρηθεί στη ζωή και να εκτελέσει βασικές διεργασίες (π.χ. αναπνοή, χτύπος καρδιάς, κυτταρικές λειτουργίες). Ο Βασικός Μεταβολισμός αντιπροσωπεύει το 75% των ημερήσιων θερμιδικών αναγκών. Συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας, του ύψους, του βάρους και της φυσικής δραστηριότητας, προκύπτει η εκτιμώμενη ενεργειακή κατανάλωση, δηλαδή ο αριθμός των θερμίδων που χρειαζόμαστε ημερησίως με βάση τους παραπάνω παράγοντες. Ο Βασικός Μεταβολισμός επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: Μπορούμε άραγε να αυξήσουμε το μεταβολισμό μας; Πώς να επιταχύνετε τον μεταβολισμό σας 1. την ηλικία: Με την αύξηση των χρόνων ηλικίας, μειώνεται ο μεταβολικός ρυθμός. 2. το ύψος: Όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια του ανθρώπινου σώματος, τόσο περισσότερες ενεργειακές ανάγκες έχει, άρα και πιο αυξημένο μεταβολισμό. 3. τη μυϊκή μάζα: Όσο περισσότερη μυϊκή μάζα υπάρχει σε έναν οργανισμό, τόσο περισσότερες καύσεις είναι σε θέσει να κάνει. 4. το φύλο: Οι γυναίκες έχουν περισσότερο λιπώδη ιστό. 5. τη φυσική δραστηριότητα: Όταν ο ανθρώπινος οργανισμός γυμνάζεται, διατηρεί σε καλά επίπεδα τη μυϊκή του μάζα, ή την αυξάνει, κάτι που έχει άμεσο αντίκτυπο στην αύξηση του βασικού μεταβολισμού. 6. τη συχνότητα των γευμάτων: Με την τροφή, ο μεταβολισμός ενεργοποιείται, γιατί έτσι καίγονται θερμίδες κατά τη διάρκεια της πέψης. 7. το ποσοστό Λίπους: Όσο πιο αυξημένο είναι το ποσοστό λίπους, τόσο πιο μειωμένος είναι και ο βασικός μεταβολισμός. Μπορούμε άραγε να αυξήσουμε το μεταβολισμό μας; Η απάντηση είναι θετική! Η απάντηση είναι θετική! 12 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 13

8 Θωμάς Κραμποκούκης: Διατροφολόγος - Διαιτολόγος Ευεξία Πέρα από τη συστηματική γυμναστική, είναι καλό ο οργανισμός μας να βρίσκεται σε εγρήγορση. Ανεβείτε σκάλες αντί να πάρετε το ασανσέρ. Κατά γενικό κανόνα, όλες οι τροφές βοηθάνε τον μεταβολισμό! Διότι όπως προείπαμε, ο οργανισμός χρειάζεται τροφή για να γίνουν σωστά οι καύσεις. Εφόσον υπάρχουν παράγοντες που τον επηρεάζουν, υπάρχουν και τρόποι για να τον αυξήσουμε Ας δούμε λοιπόν πως μπορούμε να το επιτύχουμε: Γυμναστείτε: Αυξήστε τη φυσική σας δραστηριότητα, κάνοντας αερόβια άσκηση (ποδήλατο, διάδρομο, αερόμπικ) 3-4 φορές την εβδομάδα. Έτσι, βοηθάτε τον οργανισμό σας να «κάψει» λίπος, αυξάνετε τη μυϊκή σας μάζα και κατ επέκταση, ενισχύετε τον μεταβολισμό σας. Αυξήστε την καθημερινή σας δραστηριότητα Πέρα από τη συστηματική γυμναστική, είναι καλό ο οργανισμός μας να βρίσκεται σε εγρήγορση. Ανεβείτε σκάλες αντί να πάρετε το ασανσέρ. Πηγαίνετε στη δουλειά με τα πόδια ή με τα μέσα μεταφοράς, αντί να χρησιμοποιείτε αυτοκίνητο. Πιείτε νερό Το σώμα μας αποτελείται από το λίπος και από το άλιπο σωματικό βάρος. Το άλιπο σωματικό βάρος είναι το νερό, η μυϊκή μάζα, τα οστά και τα όργανα του σώματος. Με την αύξηση του άλιπου σωματικού βάρους, ο βασικός μας μεταβολισμός αυξάνεται. Καταναλώστε μικρά και συχνά γεύματα Τρώγοντας πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό και 2 ενδιάμεσα σνακ βοηθάτε τον οργανισμό σας να κάνει καύσεις, άρα ενεργοποιείτε το μεταβολισμό σας. Αντιθέτως, όταν ο οργανισμός «υποσιτίζεται», ενεργοποιούνται μηχανισμοί εξοικονόμησης θερμίδων με φυσικό επακόλουθο την μείωση του βασικού μεταβολισμού. Μειώστε τις λιπαρές τροφές Καταναλώνοντας λιπαρά τρόφιμα, αυξάνουμε τα ποσοστά του λίπους στο σώμα μας κι έτσι μειώνουμε τον μεταβολισμό. Αποφύγετε τις υποθερμιδικές δίαιτες Όποιος τρώει περισσότερο, καίει και περισσότερες θερμίδες Προσοχή όμως! Οι θερμίδες πρέπει να είναι σωστά κατανεμημένες και να προέρχονται από ποιοτικές τροφές. Μην δίνετε στον οργανισμό σας λιγότερες θερμίδες από αυτές που έχει ανάγκη. Για να γίνονται σωστά οι καύσεις, χρειάζεται τροφή. Αντιμετωπίστε το φαινόμενο γιο-γιο Τι είναι αυτό; Είναι η σταδιακή επανάκτηση των κιλών που χάθηκαν μετά από μία δίαιτα. Ο περισσότερος κόσμος κάνοντας μία δίαιτα, χάνει τα κιλά που θέλει. Μόλις φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, χαρούμενος σκέφτεται ότι τώρα μπορεί να φάει κανονικά και να σταματήσει τη γυμναστική Λάθος. Ο οργανισμός πρέπει να μπει στο στάδιο της συντήρησης, και η γυμναστική να γίνει τρόπος ζωής ώστε να διατηρείται στα φυσιολογικά επίπεδα. Με την αυξομείωση του βάρους, ο βασικός μεταβολισμός παθαίνει ένα μικρό «σοκ» κι έτσι μειώνονται οι καύσεις. Ελέγξτε τον θυρεοειδή σας Είναι σκόπιμο να κάνουμε γενικές εξετάσεις και να ελέγχουμε τις θυρεοειδικές μας ορμόνες μία φορά το χρόνο. Ο υποθυρεοειδισμός ευθύνεται για μειωμένες καύσεις του μεταβολισμού, όταν δεν είναι σωστά ρυθμισμένος. Υπάρχουν «μαγικές» τροφές που αυξάνουν το μεταβολισμό; Κατά γενικό κανόνα, όλες οι τροφές βοηθάνε τον μεταβολισμό! Διότι όπως προείπαμε, ο οργανισμός χρειάζεται τροφή για να γίνουν σωστά οι καύσεις. Αλλά κάποιες βοηθούν λίγο περισσότερο: Καφές: Η καφεΐνη που περιέχει, αυξάνει στιγμιαία την καύση των θερμίδων. Η κατανάλωσή του ωστόσο, θα πρέπει να γίνεται με μέτρο. Πράσινο τσάι: Έχει ανάλογες ιδιότητες με τον καφέ, διότι περιέχει και αυτό καφεΐνη και κατεχίνες που διεγείρουν το μεταβολισμό. Καυτερές πιπεριές: Με την κατανάλωσή τους υπάρχει προσωρινή αύξηση των καύσεων, διότι περιέχουν μία ουσία που αυξάνει την έκκριση αδρεναλίνης. Η κατανάλωσή τους θα πρέπει να γίνεται με προσοχή από άτομα που αντιμετωπίζουν στομαχικές διαταραχές. Παγωμένο νερό: Η θερμοκρασία του οργανισμού πρέπει να είναι στους 36.6 βαθμούς. Με την πόση παγωμένου νερού, ο οργανισμός αυξάνει για λίγο τις καύσεις του, ώστε να επαναφέρει τη θερμοκρασία του σε φυσιολογικά επίπεδα. Δεντρολίβανο: Λέγεται ότι συμβάλλει στην καλή κυκλοφορία του αίματος και στη σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Ασπράδι αυγού & Γκρέιπ-φρουτ: Αυξάνουν τη μεταγευματική θερμογένεση, ο οργανισμός δηλαδή, αυξάνει τις καύσεις του για την πέψη αυτών των τροφών. Συμπερασματικά, δεν τίθεται θέμα περί «θαυμάτων» ή «μαγικών» τροφών-χαπιών για να αυξήσετε το μεταβολισμό σας. Υιοθετήστε σωστές διατροφικές συνήθειες και εντάξτε τη γυμναστική στη ζωή σας Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ενημερωθείτε και από την ιστοθέση του medνutrition Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 15

9 Παρασκευή Σιδερά, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος, Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Άρθρο Μεσογειακή διατροφή: Άλλη μια ευκαιρία επιστροφής σε γνώριμες αξίες Ως Μεσογειακή Διατροφή ορίζεται ένα είδος διατροφής με μεγάλη ποικιλία τροφών όπου κυρίαρχο ρόλο έχουν τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά, τα χόρτα, τα όσπρια, τα ψάρια, το ελαιόλαδο και το κόκκινο κρασί ενώ η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και ζωικών λιπών είναι περιορισμένη. Στην εποχή μας αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός θανάτων από σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακά νοσήματα και κακοήθη νεοπλάσματα. Ως σημαντικός παράγοντας για την εκδήλωση των παραπάνω νοσημάτων ενοχοποιείται η κακή διατροφή. Η επικράτηση του δυτικού μοντέλου διατροφής, με κυριότερο χαρακτηριστικό την κατανάλωση του γρήγορου και έτοιμου φαγητού, διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση των παραπάνω νοσημάτων και της παχυσαρκίας, η οποία μάλιστα τείνει να γίνει η σύγχρονη επιδημία και ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους. Η διεθνής επιστημονική κοινότητα στην αναζήτηση της ιδανικής δίαιτας που προάγει την υγεία και προλαμβάνει τις ασθένειες έχει προτείνει τη Μεσογειακή Διατροφή. Ως Μεσογειακή Διατροφή ορίζεται ένα είδος διατροφής με μεγάλη ποικιλία τροφών όπου κυρίαρχο ρόλο έχουν τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά, τα χόρτα, τα όσπρια, τα ψάρια, το ελαιόλαδο και το κόκκινο κρασί ενώ η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και ζωικών λιπών είναι περιορισμένη. Πήρε το όνομά της από το μοντέλο διατροφής που ακολουθούσαν οι ευρωπαϊκοί λαοί των χωρών της Μεσογείου (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία). Μια πολύ γνωστή μελέτη, η μεγαλύτερη παγκοσμίως, που πραγματοποιήθηκε σε επτά χώρες (Ελλάδα, ΗΠΑ, Ιταλία, Ολλανδία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Φινλανδία και Ιαπωνία) στα τέλη της δεκαετίας του 50 συσχέτισε τη διατροφή με τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η μελέτη αυτή περιελάμβανε μεταξύ άλλων και την παρακολούθηση μιας ομάδας ανδρών σε μια αγροτική περιοχή της Κρήτης. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι στον πληθυσμό αυτό υπήρχαν λιγότεροι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα καθώς και από διάφορες μορφές καρκίνου σε σύγκριση με τις άλλες χώρες. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε στη διατροφή και για πρώτη φορά εισήχθη ο όρος Μεσογειακή Διατροφή και μελετήθηκαν οι ευεργετικές επιδράσεις της στην υγεία. Τα βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Διατροφής απεικονίζονται σχηματικά με μία πυραμίδα τροφών (Εικόνα 1). Η βάση της πυραμίδας αποτελείται από τροφές όπως τα δημητριακά και τα προϊόντα τους (ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι) που πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά γιατί προσφέρουν πολλή ενέργεια. Ιδανικό είναι τα προϊόντα αυτά να είναι ολικής άλεσης γιατί περιέχουν φυτικές ίνες και χαμηλά λιπαρά. Το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο της μεσογειακής διατροφής είναι το ελαιόλαδο που αποτελείται από μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και περιέχει μεγάλη ποικιλία αντιοξειδωτικών ουσιών (πολυφαινόλες, τοκοφερόλες) οι οποίες μειώνουν τα επίπεδα της χοληστερίνης και εμποδίζουν την οξείδωσή της. Επιβάλλεται η αποφυγή ελαίων με μεγάλη περιεκτικότητα σε ω-6 λιπαρά, όπως καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, βαμβακέλαιο καθώς και η μείωση της κατανάλωσης των λιπαρών οξέων που βρίσκονται άφθονα στις μαργαρίνες. Τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά επίσης περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες και αποτελούν ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της Μεσογειακής Διατροφής. Μια ακόμη ομάδα τροφών είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα τα οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας. Ωστόσο, συστήνεται να προτιμώνται γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά. Η κατανάλωση πουλερικών και ψαριών πρέπει να γίνεται σε εβδομαδιαία βάση και όχι σε καθημερινή και να επιλέγονται ψάρια που περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα, όπως : & 16 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 17

10 Εμμανουήλ Τσόχατζης, Παθολόγος Άρθρο Μικρά & Νόστιμα ο σολομός, ο τόνος, η πέστροφα και το σκουμπρί. Οι ωμοί ξηροί καρποί αποτελούν επίσης μέρος της Μεσογειακής δίαιτας και ελαττώνουν τα επίπεδα της κακής χοληστερίνης λόγω των μονοακόρεστων λιπαρών οξέων που περιέχουν. Συστήνεται ακόμη να καταναλώνονται όσπρια, τα οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνες αντί του κόκκινου κρέατος το οποίο περιέχει μεν σίδηρο και πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, αλλά και πολλά κορεσμένα λιπαρά οξέα. Τα αβγά επίσης περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας αλλά η κατανάλωσή τους πρέπει να είναι περιορισμένη. Τα γλυκά περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και λιπαρών και γι αυτό πρέπει να αποφεύγονται. Η μεσογειακή διατροφή λοιπόν προστατεύει από τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον σακχαρώδη διαβήτη, την παχυσαρκία και από ορισμένες μορφές καρκίνου, Εικόνα 1. Η πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής. όπως του παχέος εντέρου, του προστάτη, του μαστού και της μήτρας. Η ευεργετική επίδραση των τροφών της όμως οφείλεται στο συνδυασμό τους και όχι στη μεμονωμένη κατανάλωσή τους. Τέλος για την καλή υγεία και μακροζωία απαραίτητη είναι η διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα. Ένας καλός τρόπος για να ελέγξει ο κάθε άνθρωπος το βάρος του είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΒΜΙ : βάρος σε κιλά / (ύψος σε μέτρα)2, οι φυσιολογικές τιμές του οποίου είναι μεταξύ kg/m2). Είναι σαφές ότι για την επίτευξη και διατήρηση του ιδανικού σωματικού βάρους παίζει ρόλο όχι μόνο η ποιότητα των τροφών αλλά και η ποσότητα, καθώς και η αυξημένη σωματική δραστηριότητα (περπάτημα και γενικότερα κίνηση), η οποία οφείλει να είναι καθημερινή. Αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο διαβίωσης και μακροπρόθεσμη αύξηση σωματικού βάρους σε άνδρες και γυναίκες Συγκεκριμένες διατροφικές συμπεριφορές και συνήθειες μπορεί να επηρεάσουν την έκβαση της στρατηγικής λιγότερο φαγητό και περισσότερη άσκηση για τη πρόληψη της μακροπρόθεσμης αύξησης του σωματικού βάρους. Σε μια προοπτική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine (2011;364: ), παρακολουθήθηκαν σε βάθος χρόνου 3 διαφορετικές ομάδες ανδρών και γυναικών στις ΗΠΑ με συνολικά συμμετέχοντες χωρίς χρόνια νοσήματα ή παχυσαρκία στην έναρξη της παρακολούθησης. Αναλύθηκε η συσχέτιση αλλαγών στη διατροφή και τον τρόπο ζωής και το σωματικό βάρος ανά τετραετία με ποικίλες διορθώσεις ώς πρός την ηλικία, το δείκτη μάζας σώματος και τις συνήθεις ζωής. Σε κάθε τετραετία, οι συμμετέχοντες αύξησαν το βάρος τους κατά μέσο όρο 1.67 κιλά. Σε σχέση με συγκεκριμένα διατροφικά συστατικά, η αύξηση του βάρους συσχετίστηκε σημαντικότερα με την καθημερινή κατανάλωση τσίπς (0.8 kg), πατάτας (0.6 kg), ζαχαρούχα αναψυκτικά (0.5 kg) και μη επεξεργασμένα κόκκινα κρέατα (0.5 kg) ενώ συσχετίστηκε αντίστροφα με την κατανάλωση λαχανικών (-0.1 kg), προϊόντα ολικής αλέσεως (-0.15 kg), φρούτων (-0.25 kg), ξηρών καρπών (-0.3 kg) και γιαουρτιού (-0.35 kg). Συνδυασμένες διατροφικές συνήθειες συσχετίστηκαν με σημαντικές διαφορές στο σωματικό βάρος πο έφταναν τα 2 kg. Άλλες συνήθειες ζωής που συσχετίστηκαν με το σωματικό βάρος ήταν η φυσική άσκηση (-0.9 kg), το αλκοόλ (0.2 kg ανά ποτό ημερησίως), ο ύπνος (μεγαλύτερη αύξηση αν <6 ώρες ή >8 ώρες), το κάπνισμα (2.5 kg για όσους διέκοψαν πρόσφατα) και η τηλεόραση (0.15 kg ανά ώρα ημερησίως). Συμπερασματικά, συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες και τρόποι διαβίωσης συσχετίζονται με μεταβολές του σωματικού βάρους και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο στοχευμένων στρατηγικών για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Η χρήση telaprevir για την επαναθεραπεία ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C Εώς 60% των ασθενών με γονότυπο 1 χρόνιας ηπατίτιδας C δεν ανταποκρίνονται στα κλασικά θεραπευτικά σχήματα, ενώ η επαναθεραπεία τους έχει πολύ χαμηλά ποσοστά επιτυχίας. Σε μια διπλή τυφλή, πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης 3 που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine (2011;364: ), εκτιμήθηκε η προσθήκη telaprevir στο συνδυασμό πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνης σε ασθενείς με γονότυπο 1 χρόνιας ηπατίτιδας C που δεν ανταποκρίθηκαν ή είχαν μερική ανταπόκριση ή υποτροπίασαν μετά αρχική ανταπόκριση σε προηγούμενη θεραπεία. Συνολικά 668 ασθενείς τυχαοποιήθηκαν σε 3 ομάδες: η ομάδα T12PR48 έλαβε telaprevir γαι 12 εβδομάδες και πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνη γαι 48 εβδομάδες, η δεύτερη ομάδα T12PR48 αρχική φάση χορήγησης πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνης για 4 εβδομάδες και στη συνέχεια telaprevir γαι 12 εβδομάδες και συνέχιση της πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνη για συνολικά 48 εβδομάδες και τέλος η ομάδα πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνη για 48 εβδομάδες (PR48). Μόνιμη ιολογική ανταπόκριση παρατηρήθηκε σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό στις δύο ομάδες που έλαβαν telaprevir σε σχέση με την PR48 σε ασθενείς με προηγούμενη υποτροπή μετά από αρχική ανταπόκριση (83% T12PR48, 88% T12PR48 με αρχική χορήγηση PR έναντι 24% PR48), ασθενείς με μερική ανταπόκριση (59%, 54% και 15%, αντίσοτιχα) και ασθενείς χωρίς καμία ανταπόκριση (29%, 33% και 5%) (P<0.001 για όλες τις συγκρίσεις). Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες (grade III), κυρίως αναιμία, λευκοπενία και ουδετεροπενία) ήταν συχνότερες στις ομάδες που ελάμβαναν telaprevir (37% έναντι 22%). Συμπερασματικά, η προσθήκη telaprevir στο συνδυασμό πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης-ριμπαβιρίνης αυξάνει σημαντικά τα ποσοστά μόνιμης ιολογικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με γονότυπο 1 χρόνιας ηπατίτιδας C και προηγούμενη αποτυχία σε θεραπεία Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 19

11 Τα νέα της αγοράς-noέμβριος Ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία οι «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΚΑΡΔΙΑΣ» στον ΠΕΙΡΑΙΑ Με ένα πολύ επιτυχημένο διήμερο στο Δήμο Πειραιά ολοκληρώθηκε για φέτος ο κύκλος των επισκέψεων του Becel pro-activ και των «Διαδρομών Καρδιάς» σε όλη την Ελλάδα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, στις 28 & 29 Σεπτεμβρίου, περισσότεροι από 1050 πολίτες εξέτασαν δωρεάν τη χοληστερίνη και την αρτηριακή τους πίεση στη Δημοτική Πινακοθήκη. Παράλληλα, στις 29 Σεπτεμβρίου, στις 6 το απόγευμα, οι Πειραιώτες κατέκλυσαν το Κέντρο Αγάπης Τρίτης Ηλικίας ΚΑΠΗ Β1, όπου παρακολούθησαν ομιλίες γιατρών για την υγεία της καρδιάς, με έμφαση στην παιδική χοληστερίνη και τη χοληστερίνη κατά την εμμηνόπαυση. νέο FITNESS Bar Tiramisu μόνο με 90 θερμίδες! Γιατί να αντισταθείς? Από την αρχή του χρόνου, οι «Διαδρομές Καρδιάς» έχουν επισκεφτεί έξι πόλεις (Αλεξανδρούπολη, Τρίκαλα, Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο Κρήτης και Πειραιά) και έχουν εξετάσει συνολικά περισσότερους από 4000 πολίτες. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Becel pro-activ και του Τμήματος Διατροφής & Επιστημονικής Επικοινωνίας της ΕΛΑΪΣ-UNILEVER HELLAS, με την επιστημονική επιμέλεια του Ινστιτούτου Πρόληψης Υγείας -Διατροφής και Άθλησης. Ανήκεις σε αυτούς που προσέχουν τη γραμμή τους αλλά ταυτόχρονα δεν μπορούν να αντισταθούν στους «γλυκούς πειρασμούς»? Πλέον δεν υπάρχει κανένας λόγος να προσπαθείς! Όλη η γεύση του διάσημου ιταλικού γλυκού στο νέο FITNESS Bar Tiramisu μόνο με 90 θερμίδες! Δημητριακά ολικής αλέσεως, κακάο & λαχταριστή γεύση tiramisu πάνω σε μια λευκή στρώση από γάλα Γιατί να αντισταθείς λοιπόν? Skin Micro-needling Therapy Η μόνη αναπλαστική θεραπεία παγκοσμίως, για φυσική παραγωγή κολλαγόνου Ρυτίδες Ραγάδες Δυσχρωμίες Χαλάρωση Ουλές Κυτταρίτιδα H Amstel την καλωσορίζει. Η Pilsener που άξιζε την αναμονή. Η Amstel, με ιδιαίτερη υπερηφάνεια παρουσιάζει την Amstel Premium Pilsener, τη νέα της μπίρα που ήρθε για να μας συναρπάσει! Βασισμένη στην αυθεντική συνταγή Pilsener που πρωτοπαρασκεύασαν οι Αρχιζυθοποιοί της το 1870, το νέο μέλος της οικογένεια Amstel μας προσφέρει μια μοναδική γευστική εμπειρία που απορρέει από τη γνώση και το μεράκι στη ζυθοποίηση όλων αυτών των ετών. H Amstel Premium Pilsener, έχει βαθύ χρυσαφένιο χρώμα, γεμάτη και πλούσια γεύση, ενώ με το χαρακτηριστικό άρωμα λυκίσκου και τον πλούσιο αφρό της μας ταξιδεύει σε άλλες εποχές. Με την απαράμιλλη εμπειρία και δεξιοτεχνία των ζυθοποιών της Amstel, έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε σήμερα την αυθεντική Pilsener μπίρα, βασισμένη στα πιο αγνά υλικά και τον παραδοσιακό τρόπο παρασκευής, όπως ακριβώς και το Μια μπίρα για όλους εμάς που αναζητούμε πάντα την ποιότητα στην καθημερινότητά μας, μια συνταγή που σήμερα απολαμβάνουμε, αυθεντική και αναλλοίωτη, ακριβώς όπως και τότε. Η Amstel Premium Pilsener, ήρθε για να μας προσφέρει την ιδανική συντροφιά και αυθεντικά απολαυστικές στιγμές. Χαρακτηριστικά της Amstel Premium Pilsener,: Συστατικά: Νερό, Βύνη κριθαριού, αρωματικός λυκίσκος, νερό Αλκοόλ: 5% Χρώμα: Βαθύ χρυσαφένιο Γεύση: Γεμάτη, με χαρακτηριστικό άρωμα λυκίσκου Το Αυθεντικό! Αποκλειστικός Αντιπρόσωπος : DERMAMED Περικλέους 7, Μαρούσι. Τηλ: Ευεξία & Διατροφή

12 Μαρία Νικολοπούλου: Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Άρθρο Xριστούγεννα χωρίς τύψεις Μπορείτε να καταναλώσετε τη γεμιστή γαλοπούλα χωρίς τύψεις, αν αφαιρέσετε την πέτσα της Είναι αποδεδειγμένο ότι η περίοδος των Χριστουγέννων είναι επικίνδυνη όσον αφορά το βάρος μας. Ο μέσος άνθρωπος κατά τη διάρκεια των γιορτών παίρνει συνήθως ένα με δύο κιλά. Γιορτές και δίαιτα δύσκολα συνδυάζονται, ωστόσο αναγκαία είναι λίγη προσοχή για να μην σας εκπλήξει δυσάρεστα η ζυγαριά σας μετά τις γιορτές. Φαγητό Πρέπει να έχετε πάντα τον έλεγχο της μερίδας σας. Δεν είναι απαραίτητο να στερηθείτε τις αγαπημένες σας γεύσεις, αρκεί να τρώτε μικρότερες ποσότητες. Μπορείτε να καταναλώσετε τη γεμιστή γαλοπούλα χωρίς τύψεις, αν αφαιρέσετε την πέτσα της. Η γαλοπούλα έχει άπαχο κρέας, είναι σημαντική πηγή πρωτεϊνών, σιδήρου, φωσφόρου και βιταμινών του συμπλέγματος Β. Μπορεί η γέμιση της να είναι παχυντική, αλλά μην τη στερηθείτε, μία μερίδα δεν πρόκειται να επηρεάσει το βάρος σας. Οι σαλάτες παίζουν σημαντικό ρόλο αυτές τις μέρες, γιατί οι φυτικές τους ίνες θα δεσμεύσουν ένα μέρος της χοληστερόλης και του λίπους του φαγητού. Καλό θα ήταν λοιπόν οι σαλάτες (χωρίς σος) να καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του πιάτου σας. Ποτό Εκτός από το φαγητό, άμεσα συνδεδεμένο με τις γιορτινές μέρες είναι και το ποτό. Πριν, μετά αλλά και κατά τη διάρκεια του φαγητού είναι σίγουρο ότι κάτι αλκοολούχο (σαμπάνια, κρασί, λικέρ) θα σας επιβαρύνει με θερμίδες και επειδή, το αλκοόλ συνοδεύεται συνήθως από ξηρούς καρπούς, το Καλό θα ήταν να επιλέξετε κόκκινο κρασί από οποιοδήποτε άλλο ποτό, γιατί είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή που έχουν αντιοξειδωτική δράση αποτέλεσμα μπορεί να είναι καταστρεπτικό, όσον αφορά στο βάρος σας. Καλό θα ήταν λοιπόν να επιλέξετε κόκκινο κρασί από οποιοδήποτε άλλο ποτό, γιατί είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή που έχουν αντιοξειδωτική δράση και στην θέση των ξηρών καρπών να βάλετε στικ λαχανικών. Γλυκό Φτάσαμε και στον Νο1 πειρασμό των Χριστουγέννων. Είναι ακατόρθωτο να αποφύγει κανείς τα γλυκά, γι αυτό καλό είναι να δώσετε προσοχή στην ποσότητα, γιατί η κατανάλωσή τους μπορεί να εκτοξεύσει την θερμιδική σας πρόσληψη στα ύψη. Προτιμήστε το μελομακάρονο, γιατί αν έχει γίνει με ελαιόλαδο θα δώσει στον οργανισμό μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και με το μέλι θα σας δώσει φυσικούς υδατάνθρακες που θα σας γεμίσουν ενέργεια, σε αντίθεση με τον κουραμπιέ που θα επιβαρύνει τον οργανισμό με κορεσμένα λιπαρά, λόγω του βουτύρου που περιέχει. Ακολουθώντας τις παραπάνω διατροφικές συμβουλές μπορείτε να απολαύσετε τους πειρασμούς των γιορτών διατηρώντας το βάρος σας σταθερό. Προτιμήστε το μελομακάρονο, γιατί αν έχει γίνει με ελαιόλαδο θα δώσει στον οργανισμό μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και με το μέλι θα σας δώσει φυσικούς υδατάνθρακες που θα σας γεμίσουν ενέργεια 22 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 23

13 Παναγιώτα Καφρίτσα, Παιδίατρος-Παιδογαστρεντερολόγος Παιδί & Έφηβος Διατροφή βρέφους Η σωστή διατροφή αποτελεί σημαντική παράμετρο για την υγεία ενός παιδιού. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δίνεται από την πρώτη ημέρα νεχιστεί μέχρι το τέλος του πρώτου έτους αν είναι εφικτό. της ζωής του και καθ όλη τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας γιατί τίθενται οι βάσεις για τη σωματική και πνευματική Το μητρικό γάλα αποτελεί ένα μείγμα θρεπτικών συστατικών και βιολογικών παραγόντων τα οποία βρίσκονται σε ανάπτυξη του. Κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου το απόλυτη ισορροπία μεταξύ τους. Εχει υψηλή διατροφική βρέφος τριπλασιάζει το βάρος γέννησης και αυξάνει κατά αξία και σύνθεση που κανένα ξένο γάλα δε μπορεί να 50% το μήκος του. Για να επιτευχθεί η ραγδαία αυτή ανάπτυξη και να καλυφθούν οι ανάγκες χρειάζεται τροφή με μιμηθεί. Ο θηλασμός προάγει επίσης το δεσμό μητέρας- παιδιού και έχει βρεθεί από μελέτες να συνδέεται με πλούσια θερμιδική και θρεπτική αξία. Το γάλα της μητέρας αποτελεί την ιδανική τροφή για το υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης και χαμηλότερη επίπτωση βρέφος τους πρώτους 6 μήνες της ζωής και μπορεί να συ- λοιμώξεων κατά την παιδική ηλικία Οταν η μητέρα δεν μπορεί ή δεν τα καταφέρνει να θηλάσει, για τη διατροφή του βρέφους χρησιμοποιούνται τα τροποποιημένα γάλατα. Αυτά βασίζονται στο αγελαδινό γάλα και διακρίνονται σε γάλατα πρώτης βρεφικής ηλικίας για βρέφη μέχρι 6 μηνών και δεύτερης βρεφικής ηλικίας για τα μεγαλύτερα βρέφη. Το αγελαδινό γάλα υφίσταται αρκετές τροποποιήσεις για να παρασκευαστούν τα βρεφικά γάλατα. Μειώνεται αρκετά η περιεκτικότητα σε πρωτείνη, αφαιρείται το ζωικό λίπος, προστίθεται μείγμα φυτικών ελαίων, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία με σκοπό την προσομοίωση του με το μητρικό. Μπορεί όμως η βιοχημική σύνθεση των τροποποιημένων γαλάτων να μοιάζει με το μητρικό, λείπουν όμως όλοι οι βιολογικοί παράγοντες (ανοσοσφαιρίνες, αντισώματα, ορμόνες) που κάνουν το μητρικό γάλα αναντικατάστατο. Στο μωρό πρέπει να δίνεται η δυνατότητα να προσδιορίζει εκείνο πόσο και πότε τρώει. Μερικά μωρά στην αρχή πεινάνε κάθε δύο ώρες ημέρα και νύχτα, ενώ άλλα κάνουν μεγαλύτερα μεσοδιαστήματα. Είναι καλύτερα να ταίζουμε το μωρό όταν είναι πεινασμένο και το ζητά, καθώς έτσι αισθάνεται ασφάλεια και μαθαίνει να εμπιστεύεται. 5ος- 6ος μήνας: Εναρξη στερεών τροφών Κάπου ανάμεσα στον 5ο με 6ο μήνα γίνεται σταδιακά η εισαγωγή των στερεών τροφών. Το μητρικό γάλα ή το τροποποιημένο γάλα 1ης βρεφικής ηλικίας παρέχουν πλήρη θρεπτική και θερμιδική κάλυψη μέχρι τον 6ο μήνα της ζωής. Η εισαγωγή στο διαιτολόγιο στερεών τροφων συμβαδίζει με την ωρίμανση του πεπτικού συστήματος και την αναπτυξιακή εξέλιξη του βρέφους. Στην ηλικία αυτή το μωρό στηρίζει τέλεια το κεφάλι του, κάθεται με υποστήριξη, κρατά αντικείμενα στην παλάμη του, τα φέρνει στο στόμα, δείχνει την πείνα του ανοίγοντας το στόμα, αρχίζει να καταπίνει με μεγαλύτερη ευκολία, δείχνει τη δυσαρεσκειά του σπρώχνοντας το κορμί του προς τα πίσω. Οταν δεν έχουν αναπτυχθεί οι μηχανισμοί αυτοί δεν είναι σωστό να πιέσουμε το βρέφος να αρχίσει τις στερεές τροφές. Οι τροφές αυτές πρέπει να είναι θρεπτκά πλήρεις ώστε να αντικαταστήσουν το γάλα. Το ριζάλευρο εμπλουτισμένο με γάλα αποτελεί συνήθως τη πρώτη στερεά τροφή του βρέφους. Προτιμάμε το ρύζι από άλλα δημητριακά γιατί έχει τον μικρότερο κίνδυνο για πρόκληση αλλεργίας. Λίγο αργότερα μετά την εισαγωγή του ριζαλεύρου βάζουμε πλούσια σε βιταμίνες φρέσκα φρούτα όπως μήλο, αχλάδι, πορτοκάλι και άλλα φρούτα ανάλογα με την εποχή. Πρέπει να αφήνουμε τουλάχιστον 3 ή και παραπάνω μέρες ανάμεσα στη εισαγωγή κάθε καινούργιας τροφής για να προσθέσουμε κάποια άλλη. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε εύκολα να υποψιαστουμε αλλεργία ή δυσανεξία σε κάποια τροφή. Στη συνέχεια εισάγουμε σταδιακά τα λαχανικά, το κρέας, τα ενισχυμένα με σίδηρο δημητριακά, τα ζυμαρικά. Στον 8ο μήνα δίνουμε τον κρόκο αυγού, ενώ το ασπράδι του αυγού και το ψάρι θα πρέπει να δίνονται γύρω στα πρώτα γενέθλια. Φρέσκο γάλα αγελάδος ή γαλακτοκομικά προιόντα που βασίζονται σε αυτό όπως γιαούρτι και τυρί δε συνιστώνται κάτω των 12 μηνών. Εχει βρεθεί ότι ευθύνονται για πρόκληση αλλεργίας καθώς και αναιμίας από μικροαπώλειες αίματος από το πεπτικό. Η ποσότητα των στερεών τροφών που τρώει το βρέφος αυξάνει σταδιακά και μειώνεται η ποσότητα του προσλαμβανομένου γάλατος σε περίπου 500 ml γύρω στον 1 χρόνο ζωής. Λόγω της μείωσης του γάλατος είναι αναγκαία η χορήγηση υγρών και κυρίως νερού. Αλάτι και ζάχαρη καλό είναι να αποφεύγονται για τον κίνδυνο υπέρτασης, παχυσαρκίας και τερηδόνας. Δεν πρέπει να γίνεται περιορισμός του λίπους κάτω του έτους αφού είναι κύρια πηγή ενέργειας, λιποδιαλυτών βιταμινών και απαραιτήτων για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος λιπαρών οξέων. Αυτές είναι οι γενικές αρχές της διατροφής τον πρώτο χρόνο ζωής. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στην ηλικία αυτή τα μωρά αισθάνονται την πείνα και τον κορεσμό, αλλά δεν μπορούν να επικοινωνήσουν καλά μαζί μας. Εμείς πρέπει να τους παρέχουμε σε τακτά διαστήματα ποικιλία ενδεδειγμένων τροφών και να τα αφήσουμε να αποφασίσουν εκείνα πόσο θα φάνε. Στο τέλος της ημέρας θα φάνε αυτό που χρειάζονται παρόλο που η ποσότητα από το ένα γεύμα στο άλλο μπορεί να διαφέρει σημαντικά Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 25

14 Σοφία Ελευθερίου, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος Διατροφή Ιδέες για αύξηση της κατανάλωσης φρούτων & λαχανικών Δεν είναι για όλους μας εύκολο να επιτύχουμε την σύσταση για κατανάλωση τουλάχιστον 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών καθημερινά, καθώς υπάρχουν άνθρωποι που μετά βίας καταναλώνουν ακόμη και μια μικρή ποσότητα φρούτων και λαχανικών ημερησίως. Κι όμως υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι για να απολαύσουμε τα φρούτα και τα λαχανικά είτε ως μέρος του κυρίως γεύματός μας είτε ως ενδιάμεσο σνακ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μπορούμε, για παράδειγμα, να τα σερβίρουμε ως συνοδευτικά του κυρίως πιάτου μας, να τα χρησιμοποιήσουμε κατά την παρασκευή του γεύματός μας, να τα έχουμε μαζί μας όπου κι αν βρεθούμε για να μπορούμε να τα καταναλώσουμε την κατάλληλη χρονική στιγμή, καθώς και να τα επιλέξουμε ενδιάμεσα των γευμάτων μας, έτσι ώστε να εξασφαλίζουμε αρκετές μερίδες φρούτων και λαχανικών καθημερινά! Ακολουθήστε, λοιπόν, τις παρακάτω συμβουλές και αυξήστε την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών από σήμερα κιόλας. Θυμηθείτε να καταναλώνετε 1 μερίδα φρούτου με το πρωινό σας: Για να ξεκινήσετε σωστά τη μέρα σας θυμηθείτε να πιείτε μαζί με το πρωινό σας 1 ποτήρι 100% φυσικό χυμό (πχ πορτοκαλιού) για τόνωση ή δοκιμάστε να καταναλώσετε 1 μερίδα φρούτου (φρέσκο ή ξερό) συνοδευτικά με ότι άλλο συνηθίζετε να τρώτε το πρωί! Μια άλλη ιδέα είναι να δοκιμάσετε να προσθέσετε τη 1 μερίδα του φρούτου (φρέσκο ή ξερό) μέσα στο γιαούρτι σας. πχ γιαούρτι με δαμάσκηνα, γιαούρτι με μήλο & κανέλα, γιαούρτι με 5-6 φράουλες, γιαούρτι με μπανάνα, γιαούρτι με κομπόστα μήλου κ.λ.π. Σε περίπτωση που προτιμάτε για πρωινό τα δημητριακά δοκιμάστε να προσθέσετε 1 μερίδα φρούτου (φρέσκο ή ξερό) ψιλοκομμένο μέσα στα δημητριακά σας ή επιλέξτε δημητριακά με ξερά φρούτα ή ακόμη και μούσλι. Θυμηθείτε τα φρούτα ενδιάμεσα των γευμάτων: Όλοι γνωρίζουμε ότι το καλύτερο σνακ είναι 1 μερίδα φρούτου (φρέσκα ή ξερά) ή 1 ποτήρι 100% φυσικός χυμός μεταξύ των κυρίως γευμάτων. Ξεκινήστε από σήμερα κιόλας επιλέγοντας αυτό που σας αρέσει περισσότερο! Επιπλέον, δοκιμάστε να φτιάξετε ζελέ με κομματάκια φρούτων. Επίσης, μην ξεχνάτε τα smoothies με φρούτα (πχ. γιαούρτι ή γάλα χτυπημένο με φράουλες ή μπανάνα). Οι φρουτόκρεμες αποτελούν μια ακόμη ιδανική επιλογή καθώς είναι ιδιαίτερα νόστιμες και απολαυστικές. Θυμηθείτε, λοιπόν, τις φρουτόκρεμες των παιδικών σας χρόνων και δημιουργήστε μείγματα όπως αχλάδι με μήλο & πορτοκάλι ή μπανάνα με μήλο και 100% φυσικό χυμό ροδάκινο. Δοκιμάστε συνταγές με φρούτα: Δοκιμάστε να φτιάξετε νόστιμες θρεπτικές συνταγές για κυρίως πιάτα όπως κοτόπουλο με δαμάσκηνα, πάπια με πορτοκάλι, άπαχο μοσχάρι με βερίκοκα ή άπαχο χοιρινό με κυδώνια κ.λ.π. Επιπλέον, κατά την παρασκευή των πιάτων δοκιμάστε να σβήσετε το φαγητό με 100% φυσικούς χυμούς φρούτων, όπως με 100% φυσικό χυμό πορτοκάλι για πολύ άρωμα και γεύση! Επιπλέον, πολλές σαλάτες γίνονται ιδιαίτερα νόστιμες εάν τους προσθέσουμε φρούτα! Έτσι, δοκιμάστε σαλάτα λάχανο με κυβάκια από ξινόμηλο, λάδι & στυμμένο λεμόνι ή σαλάτα με τριμμένο καρότο, κυβάκια από αχλάδι, 1 ποτήρι 100% χυμό πορτοκάλι, λάδι και τριμμένη παρμεζάνα. Ετοιμάστε μία πολύ χορταστική φρουτοσαλάτα με φρούτα σε διαφορετικά χρώματα και σχήματα, περιλουσμένα με 100% φυσικό χυμό εσπεριδοειδών ή λεμονιού για να διατηρηθούν τα θρεπτικά τους συστατικά, κανέλα και λίγο λικέρ και σερβίρετέ τα σαν επιδόρπιο. Εναλλακτικά τα κομμένα μήλα σε ροδέλες, περιλουσμένα με λίγη μαύρη ζάχαρη ή μέλι, κανέλα και λικέρ αποτελούν ιδανικό συνοδευτικό για το ποτό σας Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 27

15 Διατροφή Σνακ για τη δουλειά, το σχολείο και τις αθλητικές δραστηριότητες: Για τις περιπτώσεις που είστε εκτός σπιτιού τα φρούτα (φρέσκα, ξερά ή χυμοί) αποτελούν μία πρακτική επιλογή. Επιλέξτε φρέσκα φρούτα ανθεκτικά στη μεταφορά και εύκολα στο σερβίρισμα όπως η μπανάνα, τα μανταρίνια, τα μήλα και τα αχλάδια ή ακόμη και φρούτα όπως οι φράουλες και τα κεράσια, πλυμένα και καθαρισμένα σε τάπερ που θα έχετε πάρει μαζί σας. Τα ξερά φρούτα αποτελούν επίσης πολύ καλή επιλογή (π.χ. σύκα, δαμάσκηνα και ανανάς). Σε περίπτωση που δεν φροντίσατε, ωστόσο, να προμηθευτείτε κάποιο φρούτο, οι 100% φυσικοί χυμοί αποτελούν την ιδανική επιλογή. Επιλέξτε να αγοράσετε χυμούς οι οποίοι είτε να είναι φυσικοί είτε συσκευασμένοι, αλλά να αναφέρουν στη συσκευασία τους «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» και «100% φυσικοί». Σνακ με λαχανικά: Μην ξεχνάτε ότι τα λαχανικά είναι μία πολύ καλή επιλογή έναντι άλλων υψηλών σε θερμίδες σνακ. Έτσι, μπορείτε να κόψετε ροδέλες από πιπεριές σε διάφορα χρώματα, καρότα και αγγουράκια σε λωρίδες, ωμές φουντίτσες από κουνουπίδι και να τα καταναλώσετε ως ορεκτικά ή όταν βλέπετε τηλεόραση, μαζί με ελαφριές σως που θα έχετε φτιάξει από γιαούρτι. Τα σουβλάκια φρούτων και λαχανικών αποτελούν επίσης μια καλή ιδέα. Περάστε φράουλες, κομμάτια από μπανάνα και αχλάδι σε ξυλάκια για σουβλάκι και απολαύστε τα αγαπημένα σας φρούτα με ένα πολύ διαφορετικό και πρωτότυπο τρόπο. Ιδέες για αύξηση της κατανάλωσης λαχανικών: Προσπαθήστε να έχετε πάντα σαλάτα συνοδευτικά με το κυρίως γεύμα σας, είτε ωμή (μαρούλι, καρότο, λάχανο, πιπεριές, ντομάτες, κλπ) είτε μαγειρεμένη (μπρόκολο, κουνουπίδι, παντζάρια, χόρτα, κλπ). Το μαγείρεμα στον ατμό αποτελεί ιδανική επιλογή για τη διατήρηση των θρεπτικών συστατικών των λαχανικών. Επίσης πολύ καλή και νόστιμη ιδέα είναι να φτιάξετε ψητά λαχανικά στη σχάρα όπως μελιτζάνες, κολοκύθια, μανιτάρια, πιπεριές κ.ά. Προτιμήστε να συνοδέψετε το κρέας ή το κοτόπουλο με λαχανικά έναντι των ζυμαρικών και της πατάτας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το κοτόπουλο με μπάμιες, το κοκκινιστό μοσχάρι με αρακά ή φασολάκια κ.ά. Προσθέστε λαχανικά στις σούπες σας (όπως σέλινο, κρεμμύδια, καρότα, κολοκύθια, καλαμπόκι κλπ), στα σάντουιτς (π.χ. μαρούλι ή ντομάτα), στις σάλτσες και σε άλλα μαγειρευτά πιάτα κατά την προετοιμασία του φαγητού σας. Έτσι παρασκευάστε μπιφτέκια στα οποία θα έχετε προσθέσει λαχανικά (π.χ. ντομάτα, μαϊντανό, κολοκύθι τριμμένο), κιμά για μακαρόνια με διάφορα λαχανικά (πιπεριές, ντομάτα, μαϊντανό), ρύζι ανάμεικτο με λαχανικά (όπως μανιτάρια, καλαμπόκι, αρακά, καρότο, κρεμμύδι και πιπεριά), φτιάξτε πουρέ από μελιτζάνα ή ρεβίθια (χούμους) και θυμηθείτε να καταναλώνετε όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια, κουκιά, φάβα, γίγαντες, μαυρομάτικα) ως κυρίως γεύμα ή συνοδευτικά με το κρέας σας τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα ή ακόμη και μέσα στην σαλάτα σας (οσπριοσαλάτα). Θυμηθείτε ότι η ελληνική κουζίνα έχει πολλά φαγητά τα οποία περιέχουν λαχανικά. Έτσι, φτιάξτε νόστιμες χορτόπιτες όπως σπανακόπιτα, πρασόπιτα, κολοκυθόπιτα, δημιουργήστε πιάτα όπως λαχανοντολμάδες, κολοκυθοκεφτέδες, γεμιστά κολοκυθάκια, γεμιστές ντομάτες, πιπεριές και μελιτζάνες. Επίσης, υπάρχουν πάρα πολλά λαδερά φαγητά τα οποία έχουν ως βάση τους τα λαχανικά και τα οποία μπορούν να καταναλωθούν είτε ως συνοδευτικά του κυρίως γεύματος είτε ως κυρίως πιάτο όπως το σπανακόρυζο, το λαχανόρυζο, το πρασόρυζο, τα φασολάκια, οι αγκινάρες, ο αρακάς, οι μελιτζάνες, το μπριάμ κ.ά. Τέλος, σε περίπτωση που πρόκειται να καταναλώσετε ένα γρήγορο γεύμα προτιμήστε είτε vegetarian πίτσα που θα επιλέξετε να περιέχει μια ποικιλία από διάφορα λαχανικά, είτε vegetarian σουβλάκι που θα είναι φτιαγμένo με μπόλικη ντομάτα, κρεμμύδι ή/και μαρούλι, ενώ εάν βρεθείτε σε ταχυφαγείο επιλέξτε από το salad bar μια ποικιλία από τις διάφορες επιλογές που σας δίνονται με έμφαση στα ωμά και βραστά λαχανικά και τα όσπρια. 28 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 29

16 Έλενα Φωτιάδου, Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc, Τμήμα Διατροφής ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Άρθρο Διατροφική αντιμετώπιση της υπέρτασης. Οδηγίες και πρακτικές συμβουλές. Η υπέρταση είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες που μαζί με την παχυσαρκία, τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα και το κάπνισμα αυξάνουν την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Διατροφικοί παράγοντες όπως η αυξημένη κατανάλωση νατρίου, αλκοόλ και κορεσμένων λιπαρών οξέων, η μειωμένη πρόσληψη καλίου, μαγνησίου και ασβεστίου είναι υπεύθυνοι, μεταξύ άλλων, για την εμφάνιση της υπέρτασης. Όσον αφορά τη δίαιτα που πρέπει να ακολουθείται στην υπέρταση υπάρχουν 2 σημαντικές έρευνες. Η πρώτη ονομάζεται DASH (Διατροφική Προσέγγιση για την Εξάλειψη της Υπέρτασης), στην οποία οι επιστήμονες έλεγξαν διάφορα θρεπτικά συστατικά που συνυπάρχουν στα τρόφιμα. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η αρτηριακή πίεση των ατόμων που έλαβαν μέρος ελαττώθηκε ακολουθώντας ένα διατροφικό σχήμα φτωχό σε κορεσμένα λιπαρά, χοληστερόλη και ολικό λίπος και πλούσιο σε φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών. Η δίαιτα περιελάμβανε επίσης δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρι, πουλερικά, όσπρια και ξηρούς καρπούς και ήταν φτωχή σε κόκκινο κρέας, γλυκά και αναψυκτικά με ζάχαρη. Έτσι η δίαιτα DASH είναι πλούσια σε κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, πρωτεΐνες και φυτικές ίνες, θρεπτικά συστατικά που αποδεδειγμένα ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση, και αντίθετα φτωχή σε νάτριο, κορεσμένο και ολικό λίπος, χοληστερόλη και απλούς υδατάνθρακες. Η δεύτερη έρευνα ήταν συνέχεια της πρώτης και, εκτός των παραπάνω, ερεύνησε αν η μείωση της πρόσληψης αλατιού και νατρίου είχε επίδραση στην αρτηριακή πίεση. Τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά. Η αρτηριακή πίεση των ατόμων που ακολούθησαν τον συνδυασμό των παραπάνω σχημάτων μειώθηκε πολύ και η μείωση αυτή επήλθε πολύ γρήγορα. Το νάτριο βρίσκεται σε ένα μικρό μόνο ποσοστό στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα. Αντίθετα σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα το ποσοστό του νατρίου είναι πολύ υψηλό. Έτσι για να μειώσουμε την πρόσληψη αλατιού και νατρίου πρέπει να κάνουμε τα εξής: 1. Ελαφρύ ή καθόλου αλάτισμα του φαγητού κατά το μαγείρεμα. Για να ενισχύσουμε τη γεύση των φαγητών που μας φαίνονται άνοστα μπορούμε να προσθέσουμε ξύδι, λεμόνι, ή φυσικά μυρωδικά και μπαχαρικά, όπως ρίγανη, θυμάρι, μπαχάρι. Αν δεν μπορούμε χωρίς την αλμυρή γεύση υπάρχουν στην αγορά υποκατάστατα αλατιού με κάλιο, χωρίς νάτριο, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αν δεν συνυπάρχει νεφρική ανεπάρκεια. 2. Απομάκρυνση της αλατιέρας από το τραπέζι. 3. Αποκλεισμός τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι όπως α) παστά, καπνιστά και επεξεργασμένα τρόφιμα, δηλαδή παστά ψάρια, λουκάνικα, αλλαντικά, ελιές, β) αποκλεισμός των αλμυρών σνακ, δηλαδή πατατάκια, γαριδάκια, αλατισμένοι ξηροί καρποί, κρακεράκια. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, μια χούφτα ανάλατα φιστίκια περιέχουν 0-5mg νατρίου ενώ ίδια ποσότητα αλατισμένων φιστικιών περιέχει 120mg νατρίου. γ) πρέπει να αποκλείονται έτοιμες σάλτσες, κύβοι, τουρσιά, τρόφιμα που συντηρούνται σε άλμη και ενισχυτικά γεύσης όπως μουστάρδα, κέτσαπ. 4. Αν είναι απαραίτητος αυστηρότερος περιορισμός στο νάτριο τότε πρέπει να ελαττώνεται η κατανάλωση ή και να αποκλείονται κονσερβοποιημένα τρόφιμα με αλάτι, έτοιμα παρασκευασμένα φαγητά, πίτσες, φαστ φουντ, αλατισμένη μαργαρίνη, έτοιμα μίγματα για την παρασκευή ψωμιού, μπισκότων και κέικ. 5. Σε ακόμα μεγαλύτερο περιορισμό του νατρίου πρέπει να ελέγχεται η περιεκτικότητα του εμφιαλωμένου νερού σε νάτριο και να αποκλείεται το έτοιμο ψωμί. Γενικώς πρέπει να προτιμώνται τρόφιμα φρέσκα, απλά κατεψυγμένα, χωρίς πρόσθετο αλάτι. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε να διαβάζουμε τη διατροφική ετικέτα των συσκευασμένων τροφίμων για να μπορούμε να διαλέγουμε τρόφιμα ελεύθερα νατρίου, χωρίς πρόσθετο αλάτι, πολύ χαμηλά σε νάτριο, χαμηλά σε νάτριο, χωρίς γλουταμινικό μονονάτριο, χωρίς σόδα φαγητού, χωρίς μπέικιν πάουντερ. Αντίθετα πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε κάλιο, μαγνήσιο και φυτικές ίνες, που είναι σχετικά εύκολο να γίνει αν ακολουθηθεί η μεσογειακή δίαιτα. Τροφές πλούσιες στα παραπάνω συστατικά είναι τα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί. Μαγνήσιο επίσης λαμβάνουμε από το κρέας, το ψάρι και τα πουλερικά που πρέπει όμως να είναι χαμηλά σε χοληστερόλη. Επίσης καλό είναι να καταναλώνουμε τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, όπως τα γαλακτοκομικά, προσέχοντας όμως να είναι κι αυτά φτωχά σε λίπος και χοληστερόλη. Ανακεφαλαιώνοντας μπορούμε να πούμε ότι η υπέρταση μπορεί να ελεγχθεί αν ακολουθηθούν τα παρακάτω βήματα: 1. Μείωση του αυξημένου σωματικού βάρους, αν υπάρχει, και μετέπειτα διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους 2. Αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, δηλαδή καθημερινή ήπια γυμναστική 30 (περπάτημα, ανέβασμα με σκάλες, αφήνουμε το αυτοκίνητο) 3. Αλλαγή των διατροφικών συνηθειών μας σύμφωνα με αυτά που είπαμε 4. Μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ καθώς αυξάνει τόσο τον κίνδυνο ανάπτυξης υπέρτασης όσο και την αντίσταση του οργανισμού στην αντιϋπερτασική αγωγή, όταν αυτή χορηγείται. 5. Και βέβαια διακοπή του καπνίσματος Τέλος, οι ασθενείς πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι οι παραπάνω αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν κοστίζουν οικονομικά αλλά αντίθετα, πολλές φορές, επιτυγχάνεται σύγχρονη ελάττωση των καθημερινών εξόδων. Επιπρόσθετα, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής έχουν ίσως σαν αποτέλεσμα τόσο τη μείωση της δοσολογίας της αντιϋπερτασικής φαρμακευτικής αγωγής όσο και τη μείωση του κόστους της ιατρικής περίθαλψης Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 31

17 Χρήστος Τριάντος, Γαστρεντερολόγος / Χρήστος Γιαννικούλης, Γαστρεντερολόγος Επικοινωνούμε Πατριάρχου Ιωακείμ 30, Αθήνα Τηλ. Fax.: , URL: Å Ë Ë Ç Ã Á Ó Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã É Á Ó Í É & Ê Ï Ä É Ä Ñ Õ Ì É Á Ô Ñ Ï Ö Ç Ó Á Αναγνώστης μας, 35 ετών, μετά από ένα κρυολόγημα παρουσίασε βήχα και στα πτύελα του παρατήρησε μια φορά πρόσμιξη αίματος. Τον εξέτασε ιατρός Ωτορινολαρυγγολόγος, ο οποίος διαπίστωσε φαρυγγίτιδα. Ωστόσο του συνέστησε να υποβληθεί σε ακτινογραφία θώρακος και δερμοαντίδραση Mantoux. Η δερμοαντίδραση ήταν αρνητική και η ακτινογραφία χωρίς παθολογικά ευρήματα. Ο αναγνώστης μας εξετάσθηκε επίσης από ιατρό Πνευμονολόγο, ο οποίος τον καθησύχασε, συνέστησε ωστόσο να υποβληθεί σε αξονική τομογραφία θώρακος καθώς ο αναγνώστης μας είναι παθητικός καπνιστής (εργάζεται σε καφενείο). Στην οικογένεια υπάρχει ιστορικό αδενοκαρκινώματος στομάχου (πατέρας του ασθενούς) και το γεγονός αυτό κάνει τον αναγνώστη μας να αναρωτιέται αν πρέπει προληπτικά να υποβληθεί σε γαστροσκόπηση. Ευχαριστούμε για την επικοινωνία. Η αποβολή αίματος με τα πτύελα κατά τον βήχα (αιμόπτυση) οφείλεται σε παθολογία του αναπνευστικού (ανώτερου ή κατωτέρου) και ως τέτοια πρέπει να διερευνάται. Η αποβολή αίματος από το στόμα προερχομένου από το ανώτερο πεπτικό (οισοφάγος, στόμαχος, δωδεκαδάκτυλο) συνοδεύεται κατά κανόνα από έμετο. Συνεπώς, επίσημα ένδειξη για γαστροσκόπηση αυτή την στιγμή δεν έχετε. Όσον αφορά το οικογενειακό σας ιστορικό αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να υποβληθείτε σε εξέταση για ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού με μη επεμβατική μέθοδο (δοκιμασία αναπνοής, δοκιμασία ανίχνευσης αντιγόνου στα κόπρανα, δοκιμασία ελέγχου αντισωμάτων στον ορό) και, αν αυτή είναι θετική, να πάρετε θεραπεία εκρίζωσης. Αυτό συνιστάται διότι έχει διαπιστωθεί ότι η χρόνια λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αδενοκαρκινώματος στομάχου ιδίως σε ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό της νόσου σε συγγενείς 1ου βαθμού. Επικοινωνούμε / Αναγνώστρια μας, 40 ετών, μας γράφει για το πρόβλημα που την απασχολεί. Τον τελευταίο χρόνο παρουσιάζει επεισόδια πόνου στον πρωκτό διάρκειας 1-2 ωρών με συχνότητα περίπου ένα κάθε εβδομάδα. Επισκέφθηκε ιατρό Γαστρεντερολόγο ο οποίος κατά την δακτυλική εξέταση διαπίστωσε ευαισθησία και σύσπαση του ανελκτήρος μυός του πρωκτού. Στην συνέχεια η ασθενής υποβλήθηκε σε εκτενή παρακλινικό έλεγχο που περιλάμβανε ορθοσκόπηση, αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο (συμπεριλαμβανομένων δεικτών φλεγμονής) και μαγνητική τομογραφία ελάσσονος πυέλου. Ο παραπάνω έλεγχος δεν ανέδειξε κάποια επιπρόσθετη παθολογία και ο Γαστρεντερολόγος έθεσε την διάγνωση Σύνδρομο του Ανελκτήρος Μυός του Πρωκτού. Μας ρωτά πληροφορίες σχετικά με τη διάγνωση. Ευχαριστούμε για την επικοινωνία. Πράγματι, η συμπτωματολογία σε συνδυασμό με τα ευρήματα στην φυσική εξέταση και την απουσία άλλων ευρημάτων στον παρακλινικό έλεγχο θέτουν την διάγνωση του συνδρόμου αυτού. Ο ανελκτήρας μυς του πρωκτού περιλαμβάνει μια τριάδα επιμέρους μυών που περιβάλουν τον πρωκτικό σωλήνα. Όταν συσπάται βοηθά να ανασταλεί η αφόδευση και να εξασφαλισθεί η εγκράτεια (σε συνεργασία με τους σφιγκτήρες), ενώ όταν χαλαρώνει επιτρέπει να αρχίσει η αφόδευση. Το παραπάνω σύνδρομο οφείλεται σε παρατεταμένη έντονη σύσπαση του μυός αυτού χωρίς να είναι ξεκάθαρη η παθοφυσιολογία του. Η εμφάνιση του συνδρόμου δεν εγκυμονεί κάποιον περαιτέρω κίνδυνο για την υγεία σας αλλά επηρεάζει την ποιότητα ζωής. Δεν υπάρχει κάποια θεραπευτική μέθοδος με εγγυημένα αποτελέσματα ακριβώς λόγω της άγνωστης αιτιολογίας. Τα θερμά λουτρά και οι δακτυλικές μαλάξεις αποτελούν απλές και θεραπευτικές μεθόδους οι οποίες άλλους τους βοηθούν και άλλους όχι. Επιπρόσθετα η χορήγηση μυοχαλαρωτικών (π.χ. διαζεπάμη) μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις όπως και η ηλεκτρογαλβανική διέγερση του ορθού ή ακόμη και η Βιοανάδραση (Biofeedback). Ωστόσο καμία από τις παραπάνω μεθόδους δεν έχει σίγουρο αποτέλεσμα. Καλό θα ήταν να συζητήσετε εκτενώς το θέμα με το Γαστρεντερολόγο σας και, σε συνδυασμό και με τις δικές σας απόψεις, να σχεδιάσετε ένα θεραπευτικό πλάνο. Προσοχή: Η στήλη αυτή δεν αντικαθιστά τη σχέση του ασθενή με το γιατρό του. Ο γιατρός σας θα αξιολογήσει τις πληροφορίες που του δίνετε, θα αναζητήσει περισσότερες μέσα από τις ερωτήσεις που θα σας κάνει και φυσικά μπορεί να σας εξετάσει. Η στήλη αυτή προσπαθεί απλώς να δώσει κάποιες χρήσιμες και γενικές πληροφορίες στα άτομα που επικοινωνούν μαζί μας σχετικά με το πρόβλημα που τους απασχολεί, με την ελπίδα ότι θα φανούν χρήσιμες όχι μόνο στον αναγνώστη που μας γράφει, αλλά και σε άλλους με παρόμοια προβλήματα. 32 Ευεξία & Διατροφή Ευεξία & Διατροφή 33

18 Τα Νέα του Ιδρύματος Χορηγοί και Δωρητές μέχρι 04/11/2011 Λάβαμε τα κάτωθι ποσά και ευχαριστούμε: Αφαντενού Αντωνία, Ρόδος 15 Βαρθολομαίου Αικατερίνη, Κηφισιά 20 Βασιλειάδης Θεμιστοκλής, Θεσσαλονίκη 50 Γαλάτης Γεώργιος, Χαλάνδρι 15 Γεράκης Ιωάννης, Θεσσαλονίκη 50 Γκέσιου Χρυσούλα, Δράμα 50 Δημάδης Στυλιανός, Αμφιλοχία 20 Διακοδημήτρης Ανέστης, Κηφισιά 50 Ευγενίου Ανδρέας, Λάρνακα / Κύπρος 50 Ευθυμίου Παναγιώτης, Λεμεσός / Κύπρος 50 Ζαβός Κωνσταντίνος, Λάρνακα / Κύπρος 50 Ζαφειροπούλου Ροδέσσα, Αθήνα 50 Ιντέρνος Ιωσήφ, Γλυφάδα 50 Καπετάνος Δημήτριος, Θεσσαλονίκη 50 Καραγιάννης Δημήτριος, Δροσιά 50 Καρακατσάνης Σταύρος, Π. Φάληρο 50 Καρατζόγλου Ιωάννης, Θεσσαλονίκη 50 Κασαπίδης Παναγιώτης, Χολαργός 50 Καψωριτάκης Ανδρέας, Λάρισα 50 Κοκόση Κωνσταντία, Αγ. Παρασκευή 20 Κουσοπούλου Νικολέττα, Θεσσαλονίκη 50 Κυθραιώτης Χρυσόστομος, Λευκωσία / Κύπρος 50 Κυριακόπουλος Κυριάκος, Παπάγου 50 Κωνσταντίνου Κωνσταντίνος, Λάρισα 50 Λαζαρίδης Αχιλλέας, Γιαννιτσά 50 Μάλλη Χρυσούλα, Κερατσίνι 50 Μανουσάκης Κωνσταντίνος, Πειραιάς 50 Μασαλάς Κωνσταντίνος, Ιωάννινα 50 Μερκουρόπουλος Μάρκος, Καβάλα 50 Μπασδέλης Θεόδωρος, Κιάτο 15 Μπασκίνη Μαρία, Θεσσαλονίκη 25 Μπουζάκης Ηλίας, Χανιά 240 Νικομάνη Σπυριδούλα, Κέρκυρα 30 Ξενοφώντος Μαρίνος, Λεμεσός / Κύπρος 50 Ξιάρχος Παναγιώτης, Θεσσαλονίκη 50 Οικονόμου Μιχαήλ, Αθήνα 50 Παζαρίδης Ιωάννης, Τρίπολη 15 Παπαδοπούλου O Farrell Νταίζη, Θεσσαλονίκη 20 Παπαξοΐνης Κωνσταντίνος, Αθήνα 50 Παχιαδάκης Ιωάννης, Θεσσαλονίκη 50 Πολυδώρου Ανδρέας, Αθήνα 50 Ποταμιάνος Σπύρος, Λάρισα 50 Πρωτοπαπάς Ανδρέας, Θεσσαλονίκη 50 Σαβεριάδης Αδάμος, Λάρνακα / Κύπρος 50 Σαλαπάτας Αλέξανδρος, Άργος 15 Σγούρος Σπύρος, Αθήνα 50 Σουσούδη Μαριέττα, Ρόδος 25 Σταθόπουλος Χρίστος, Κρέστενα Ηλείας 15 Σταματιάδης Απόστολος, Αθήνα 50 Σταυράκη Νικολέττα, Θεσσαλονίκη 25 Στεργιόπουλος Χρήστος, Θεσσαλονίκη 65 Τασολάμπρου Χρυσούλα, Πειραιάς 50 Τζανέτος Γεώργιος, Κιάτο 25 Τσάγκας Κωνσταντίνος, Αθήνα 30 Τσουδή Μαρία, Ηράκλειο 15 Χριστοδούλου Δημήτριος, Ιωάννινα 50 Χρόνης Αριστείδης, Πάτρα 50 Χρυσαφίδης Λεωνίδας, Ν. Σμύρνη 15 In memoriam Φακίδου Άννα, Βόλος 100 Μνήμη προσφιλών προσώπων Καραμολέγκου Νατάσσα, Πειραιάς 100 Μνήμη Σπύρου Γαλάτη ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΠΑΖΑΡΙ της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας «ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ» στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «ΑΓΚΥΡΑ», Σόλωνος 124 & Εμμ. Μπενάκη, Αθήνα Τρίτη 6 Δεκεμβρίου, 12-8 μ.μ. Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου, 10-8 μ.μ. Δώρα από επαγγελματικά εργαστήρια ευπαθών ομάδων και Χριστουγεννιάτικα βιβλία των εκδόσεων «ΑΓΚΥΡΑ» σε τιμές προσφοράς μόνο για τις δύο αυτές μέρες. Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν και την ενδιαφέρουσα έκθεση φωτογραφίας του Βασίλη Μαλισιόβα με τίτλο «Καθ οδόν». «Καλειδοσκόπιο» Τηλ.: , Φαξ: , Πολυχώρος «Άγκυρα» Τηλ.: , Φαξ: , Αίτηση Εγγραφής Μέλους Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Πόλη / Νομός: Ταχ. Κώδικας: Επάγγελμα: Ειδικότητα (μόνο για ιατρούς διαιτολόγους): Τηλέφωνο: Fax.: Επιθυμώ να γίνω συνδρομητής (15 ετήσια συνδρομή) Σας περιμένουμε με την παρέα σας! Τρόποι πληρωμής συνδρομών, εφόσον προηγηθεί η εγγραφή μέλους: - με ταχυδρομική επιταγή επ ονόματι του ΕΛ.Ι.ΓΑΣΤ - με προσωπική επιταγή επ ονόματι του ΕΛ.Ι.ΓΑΣΤ. - με κατάθεση απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό*: ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Αρ. Λογαριασμού: *Εάν η κατάθεση γίνει ανώνυμα, παρακαλούμε ενημερώστε τη γραμματεία για τη συνδρομή σας 34 Ευεξία & Διατροφή

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Τρώει το παιδί σας σωστά;

Τρώει το παιδί σας σωστά; Τρώει το παιδί σας σωστά; Προσφορά σε συνεργασία µε την εταιρεία Iakovos Photiades Foodstuff Suppliers Ltd Τα θεμέλια για την υγεία του παιδιού σας αρχίζουν από την καλή διατροφή Η καλή διατροφή δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η Μεσογειακή διατροφή παρουσιάζει ένα μοντέλο διατροφής στο οποίο διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα της Μεσογείου.Άλλο στην Ισπανία, την Ιταλία,την Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία 1. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΙΤΑ Φυσικά, πείνοντας νερό από μόνο του δεν πρόκειται να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος. Αν επιθυμείτε να χάσετε βάρος σταδιακά και σίγουρα, το να τρώτε και να πίνετε νερό με το σωστό τρόπο είναι τα δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ. 5-6 ελιές ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:4 αποξ.δαμάσκηνα & 5 καρύδια ΒΡΑΔΙΝΟ:1 μερίδα καστανό Ρύζι & Σαλάτα ρόκα & 5-6 ελιές

1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ. 5-6 ελιές ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:4 αποξ.δαμάσκηνα & 5 καρύδια ΒΡΑΔΙΝΟ:1 μερίδα καστανό Ρύζι & Σαλάτα ρόκα & 5-6 ελιές 1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ 1η ΠΡΩΙΝΟ:2 φέτες ψωμί πολύσπορο 1κ.γ. Μαργαρίνη & 2κ.γ. Μαρμελάδα χωρίς ζάχαρη, 1 ποτήρι γάλα, 0 ανάλατα αμύγδαλα ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟ:1 μερίδα φακές & 1 φέτα ψωμί πολύσπορο & 5-6 ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:1 ακτινίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φακ.: 7.11.15.10/9 Τηλ.: 22809543 Φαξ: 22512783 e-mail: oloimero@schools.ac.cy ιευθυντές/ ιευθύντριες Ενιαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΒΟΣ. Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών. Επιθυμία έκφρασης. Διάθεση ανεξαρτητοποίησης. Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο

ΕΦΗΒΟΣ. Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών. Επιθυμία έκφρασης. Διάθεση ανεξαρτητοποίησης. Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο ΕΦΗΒΟΣ Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών Επιθυμία έκφρασης Διάθεση ανεξαρτητοποίησης Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο Ενδιαφέρον για εξωτερική εμφάνιση Διατροφή+ Έφηβος: Ανθυγιεινά Πάθη Λανθασμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 Όταν έχετε χρόνια νεφροπάθεια, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό μέρος της θεραπείας σας. Η συνιστώμενη διατροφή σας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER SLIMMER ΧΑΣΤΕ ΒΑΡΟΣ ΑΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 1η ΗΜΕΡΑ B ΠΡΩΙΝΟ: Καφές ή πράσινο τσάι ή ρόφημα από βότανα. Ένα πορτοκάλι ή δύο μέτρια ακτινίδια ή τρία ξερά δαμάσκηνα. Ένα φλιτζάνι άπαχο φρέσκο γάλα (1,5% λιπαρά) με

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Διατροφή & Εξετάσεις Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Αυξημένο stress οδηγεί σε Διατροφικές επιθέσεις H ορμόνη

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης

Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης Η διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για την καλή υγεία της μητέρας και του νεογνού που πρόκειται να γεννήσει. Αν η δίαιτα που ακολουθείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015 ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ 6688

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015 ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ 6688 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 4 η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ» Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015

Διαβάστε περισσότερα

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα.

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. «Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. Απάντηση: Λάθος Mάθε κι αυτό: Πρέπει να παίρνουμε όση ενέργεια χρειάζεται ο οργανισμός μας, αν παίρνουμε περισσότερη από

Διαβάστε περισσότερα

Φρούτα και Λαχανικά, μια Υγιεινή Ιδέα

Φρούτα και Λαχανικά, μια Υγιεινή Ιδέα Φρούτα και Λαχανικά, μια Υγιεινή Ιδέα Ποίημα για την υγιεινή διατροφή από την ομάδα: Chocolate Ice-cream Φρούτα και λαχανικά Μια υγιεινή ιδέα Όλα τα παιδιά μαζί Να τους κάνουμε παρέα Τα fast-food, τα γαριδάκια

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Όλοι γνωρίζουμε ότι οι βιταμίνες και τα μεταλλικά στοιχεία είναι σημαντικά για τη διατροφή και την ευεξία μας. Πράγματι, το σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι: ΛΑΡΙΣΑ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΑ. ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΘΕΟΧΑΡΙΔΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΧΑΤΖΗΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΣΟΦΙΑ-ΕΥΑ ΘΕΜΑ: ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, M.Sc. Διαιτολόγος - διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ Μάρτιος 2014 Αγαπητοί φίλοι, όσο κι αν φαίνεται ότι πέρασε ο χειμώνας, ο μήνας που ξεκινάει είναι ορισμένες φορές αρκετά επικίνδυνος. Η αλλαγή του καιρού αλλά και οι έντονες εναλλαγές της Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ Χαρακτηριστικά της Μεσογειακής διατροφής Ως Μεσογειακή χαρακτηρίζεται η διατροφή των χωρών από την Ισπανία µέχρι την Αίγυπτο και από τη Νότια Γαλλία µέχρι το Μαρόκο, για

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή Άνσελ Κις

Μεσογειακή διατροφή Άνσελ Κις Μεσογειακή διατροφή Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές 1 µερίδα την εβδοµάδα! Γλυκά τσιπς/ µπισκότα Γάλα 2 µερίδες ηµερησίως Κρέας/Ψάρι 2

Διαβάστε περισσότερα