International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ Νικόλαος Μαθιουδάκης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ελλάδα ABSTRACT The present paper illustrates neological clues of Odyssey s vocabulary, revealing the productive character of Nikos Kazantzakis and defines a typology in order to classify linguistic elements and lots of unknown words of the epic poem. Neologisms and undictionaried words, which someone encounters in the poem, form an unfamiliar poetic language. The writer consciously attempt to compose his personal language and to create a pan-hellenic demotic. Kazantzakis sketches a multi-lexical puzzle, involving idiolects and neologisms or dialectic and idiomatic or derived and compounding words. Thus, pragmatic, semantic and stylistic difficulties make Odyssey as a quite incomprehensible epic poem. Keywords: neologisms, undictionaried words, poetic grammar, Kazantzakis, Odyssey, poetic diction 1. Εισαγωγή Η ΟΔΥΣΕΙΑ 1 του Νίκου Καζαντζάκη είναι μια σύγχρονη επική δημιουργία η οποία ουσιαστικά αποτελεί τη συνέχεια της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ του Ομήρου. Το ποίημα αποκαλύπτει την αγωνία και τον αγώνα του συγγραφέα να δημιουργήσει ένα έπος προκειμένου να θεωρηθεί ως ένα από τα σπουδαιότερα έργα της (sic) «λευκής φυλής» (Πρεβελάκης 1984) και να γίνει ισάξιο της ομηρικής δημιουργίας. Μετά από δεκατρία ολόκληρα χρόνια σκληρής δουλειάς, ο Καζαντζάκης, ως άλλος Οδυσσέας, περιπλανώμενος σε χιλιάδες στίχους, ανάμεσα σε εκατοντάδες λέξεις, αναγράφοντας την ποιητική του ιδέα εφτά φορές, αναζητά την αθάνατη πηγή, την προσωποποίηση του Θεού, καταλήγοντας μονιάς στην τελική μορφή του μεγαλειώδους έργου των εικοσιτεσσάρων (24) ραψωδιών και των τριάντα τριών χιλιάδων τριακοσίων τριάντα τριών (33.333) στίχων. Μέγα το χρέος του ποιητή και μέγας ο άθλος των μελετητών να ασχοληθούν με την ΟΔΥΣΕΙΑ, όπως τονίζει ο Πρεβελάκης (1958) αφού «ελάχιστοι την έχουν διαβάσει ολόκληρη». Και ειλικρινά πώς να καταπιαστεί κανείς με την «γλωσσική πλημμυρίδα της ΟΔΥΣΕΙΑΣ» (Γιακουμάκη 1982), πέρα από τα άλλα επίπεδα ανάγνωσής της όπως υφολογικό, φιλοσοφικό κά. Η ΟΔΥΣΕΙΑ στο μεταίχμιο έντονων κοινωνικο-πολιτικών αλλαγών εκφράζει με ρυθμό γεωμετρικής προόδου τη δυναμική αποτύπωση της γλώσσας και την προσπάθεια της δημοτικής να κυριαρχήσει στη Νεοελληνική Γραμματεία της σύγχρονης ιστορίας. Στην ΟΔΥΣΕΙΑ οι γλωσσικές ιδιαιτερότητες αποτελούν τον μορφικό πυρήνα του έπους και κυριαρχούν μέσα από τη μοναδικότητα της επιλογής των λέξεων από τον ποιητή για την σύνθεση του έπους. Η δύναμη της γλώσσας της ΟΔΥΣΕΙΑΣ βρίσκεται στους τύπους των λέξεων που επέλεξε ο ποιητής να τοποθετήσει άλλοτε περίτεχνα και ποιητικά κι άλλοτε τεχνικά και κατασκευαστικά (Πρεβελάκης 1958, Ανδριώτης 1959, Γιακουμάκη 1982, Sideras 1983). Ο Μανδηλαράς (1987) σημειώνει ότι «το αίσθημα της λέξης είναι πολύ αναπτυγμένο στον Καζαντζάκη» και συνεχίζει 1 Επισημαίνεται ιδιαιτέρως εμφατικά ότι υιοθετείται η γραφή του τίτλου του καζαντζακικού έπους ΟΔΥΣΕΙΑ σε κεφαλαιογράμματη γραφή και με ένα Σ, από τη μία ως ένδειξη σεβασμού στη βούληση του ίδιου του συγγραφέα να τιτλοφορήσει με τον συγκεκριμένο τρόπο γραφής το ποίημά του στην πρώτη του έκδοση (1938) και από την άλλη ως διακριτό σημείο προς αποφυγή σύγχυσης με τον τίτλο του γνωστού έπους του Ομήρου, Οδύσσεια, η οποία γράφεται με δύο Σ. In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] λέγοντας ότι «χωρίς ιδιαίτερες γλωσσολογικές σπουδές παρά μόνο με τα εφόδια που απέκτησε με την προσωπική του μελέτη [ ] συλλαμβάνει με τον δικό του τρόπο τα γλωσσικά φαινόμενα». Οι λέξεις στην καζαντζακική ΟΔΥΣΕΙΑ είναι μια πραγματική αποκάλυψη αθησαύριστων λέξεων που κατακυριεύουν κάθε αναγνώστη ποιητικά, νοητικά, συναισθηματικά, ψυχικά μέχρι το σημείο που δοκιμάζουν τη φαντασία και τη λογική του. Δεν είναι μόνο η ατέρμονη αγωνία του ποιητή να επιλέξει τη μία και μοναδική λέξη για την κατάλληλη θέση μέσα στην ποιητική του δημιουργία και την αποτύπωση της τέχνης του. Όπως σημειώνει ο Χαραλαμπάκης (1999) «οι λέξεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στο γλωσσικό σκεπτικισμό του Καζαντζάκη», που τον βασανίζει συνεχώς η έννοια της κάθε λέξης. Ο Καζαντζάκης, συνεχίζει ο Χαραλαμπάκης, συγκινείται ιδιαίτερα από τις «παρθένες λέξεις» και γοητεύεται από τη δημιουργία μορφική και σημασιολογική ενός νέου συλλογισμού που τον οδηγεί στην απόδοση μιας νέας μορφής, που δεν απέχει από την έννοια του νέο-λογισμού, μιας νέας σκέψης, μιας νέας ιδέας που αποτυπώνεται σε μια νέα αχρησιμοποίητη μορφή που είτε κατασκευάζεται παραγωγικά είτε του δίδεται λεξιθηρικά «από το στόμα του λαού» (Πρεβελάκης ). Ο Καζαντζάκης αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ενός διανοητή συγγραφέα που αναζητούσε συνεχώς την καταλληλότερη εκφραστικά και την πιο δυσεύρετη λέξη για να αποδώσει με ακρίβεια και σαφήνεια την ποιητική του ιδέα όπως παρουσιάζεται από την πλούσια επιστολογραφία του (Πρεβελάκης 1984, Αλεξίου-Αποσκίτου 1978, Καζαντζάκης 1993, Καζαντζάκη 1998), αναδεικνύοντας όχι μόνο τη μοναδικότητα της λέξης αλλά και την πολυεπίπεδη διάσταση της ίδιας της γλώσσας. Στόχος του ποιητή ήταν να δημιουργήσει μια πανελλήνια γλώσσα βασιζόμενη σε όλες τις ελληνικές διαλέκτους με θεμελιακή διάλεκτο την κρητική (Bien 1927, Γιακουμάκη 1982, Δετοράκης 2002). Εντάσσεται λοιπόν στη γλωσσική ταυτότητα του Καζαντζάκη ένας νέος όρος, ο νεολογισμός σε συνάρτηση με τον ποιητικό νεολογισμό και τις νεολογικές αθησαύριστες λέξεις, που όπως παρατηρείται παρακάτω, αποτελεί βασικό μέρος της ποιητικής δημιουργίας και τέχνης του συγγραφέα. Στο σημείο αυτό όμως χρήζει αναγκαιότητας η οριοθέτηση της συγκεκριμένης ορολογίας προκειμένου να διερευνηθεί επαγωγικά μέσα στο ποίημα της ΟΔΥΣΕΙΑΣ. 2. Νεολογία και Νεολογισμοί Η Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1986) ασχολείται διεξοδικά με το φαινόμενο της νεολογίας και ορίζει ότι νεολογία είναι η διαδικασία, η πράξη, το φαινόμενο της λεξιλογικής ανανέωσης κι αντίστοιχα, ότι νεολογισμός είναι το αποτέλεσμα, το προϊόν της λεξιλογικής ανανέωσης. Παρακολουθεί τη νεολογική δημιουργία καταγράφοντας τον νεοελληνικό λόγο και διατυπώνοντας μια συστηματική τυπολογία για την κατηγοριοποίηση των νεολογικών ευρημάτων της. Η ίδια σημειώνει ότι αποκλείονται από την τυπολογία της οι λογοτεχνικοί νεολογισμοί, «οι γεμάτες φαντασία αλλά εφήμερες δημιουργίες λογοτεχνών» (1986), ενώ συμπληρώνει ότι «ο δημιουργός του λογοτεχνικού νεολογισμού αναζητά νέους εκφραστικούς τρόπους» με αποτέλεσμα να καταφεύγει στις πολλές δυνατότητες που διαθέτει το σύστημα της γλώσσας. Ο λογοτέχνης, ο ποιητής, ο δημιουργός πλάθει νέους τρόπους με κύριο σκοπό του την επικοινωνία πομπού και δέκτη με τη μετάδοση του μηνύματος που δεν είναι «αναγκαστικά πρωτότυπο». Στη συνέχεια η Χριστοφίδου (2001) υποστηρίζει ότι οι νεολογισμοί που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της ποιητικής διαδικασίας είναι νέες αποτυπώσεις που έχουν άμεση αλληλεξάρτηση με το περικείμενο και ορίζει ως περικείμενους νεολογισμούς, τους μη κωδικοποιημένους μορφολογικούς σχηματισμούς, οι οποίοι «δημιουργούνται ad hoc σύμφωνα με τις ανάγκες και τους περιορισμούς του περικειμένου ή του επικοινωνιακού περιβάλλοντος», τονίζοντας ότι «η σχέση περικείμενων νεολογισμών και κειμένου είναι αμφίδρομη». Ακόμη θεωρεί τους ποιητικούς νεολογισμούς «ως ένα υποσύνολο των περικείμενων νεολογισμών» και τους αντιδιαστέλλει προς τους νεολογισμούς, οι οποίοι είναι σχηματισμοί που είτε έχουν πρόσφατα κωδικοποιηθεί στο λεξιλόγιο της ελληνικής είτε έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται από ένα μεγάλο μέρος των φυσικών ομιλητών της ελληνικής. Συγκρίνοντας τους παραπάνω ορισμούς για το αποτέλεσμα της νεολογικής ποιητικής δημιουργίας, οι λέξεις-κλειδιά που προκύπτουν είναι: μη κωδικοποίηση, μορφολογικός σχηματισμός, ανάγκη περικείμενου, περιορισμός περιβάλλοντος. Ακολούθως, συσχετίζοντας τις παραπάνω λέξεις-κλειδιά, προκύπτει η ανασύνθεση ενός περιγραφικού ορισμού ότι ποιητικοί (ή λογοτεχνικοί) νεολογισμοί είναι μορφολογικοί σχηματισμοί οι οποίοι είναι μη κωδικοποιημένοι συστηματικά, δημιουργούνται από τις ανάγκες του περικείμενου και τους περιορισμούς που τυχόν προκύπτουν του επικοινωνιακού περιβάλλοντος. [ 906 ]

5 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] 3. Ποιητικοί νεολογισμοί ή Αθησαύριστες λέξεις στην περίπτωση της ΟΔΥΣΕΙΑΣ του Καζαντζάκη Η εξέταση του φαινομένου της νεολογίας και ειδικότερα η διερεύνηση νεολογισμών στο ποιητικό έργο ΟΔΥΣΕΙΑ του Καζαντζάκη αποτελεί ένα εγχείρημα που δεν έχει μέχρι σήμερα πραγματοποιηθεί, ίσως γιατί το επικό μέγεθος του ποιήματος αλλά και ο όγκος των αθησαύριστων λέξεων δημιουργούν σημαντικό πρόβλημα στη γλωσσολογική μελέτη. Μια τέτοια γλωσσολογική προσέγγιση ενός ποιήματος που είναι «ένα ανεπανάληπτο crescento» γλωσσικών ιδιαιτεροτήτων, όπως το χαρακτηρίζει η Γιακουμάκη (1982), και το οποίο έχει δημιουργήσει άπειρες συζητήσεις γεμάτες αντιφάσεις, αποτελεί πραγματικά ένα επιστημονικό παρατόλμημα που ελλοχεύει πολλούς κινδύνους. Όμως, η μελέτη της ποιητικής γλώσσας αλλά και των γλωσσικών ιδιαιτεροτήτων ποιητικών δημιουργημάτων, όπως η ΟΔΥΣΕΙΑ, θεωρούμε ότι αποτελεί σημαντικό πεδίο έρευνας όχι μονάχα για το χώρο της λογοτεχνίας αλλά κυρίως για τον κλάδο της γλωσσολογίας. Άλλωστε, όπως διαπιστώνει κι ο Jakobson (1998) η ποιητική της λογοτεχνίας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γλωσσολογίας, αφού η ποιητική ενός κειμένου αποκαλύπτει τη συνεργασία των πολυεπίπεδων λειτουργιών της γλώσσας. Αμφίδρομα, οι λειτουργίες της γλώσσας και τα επίπεδα ανάλυσής της αποδεικνύουν την έντονη ποιητικότητά της ως ανθρώπινο φαινόμενο της έκφρασης και της επικοινωνίας. Οι επιλογές και οι αποκλίσεις των συγγραφέων δίνουν ανανεωτική πνοή στη γλώσσα φανερώνοντας την αισθητική δύναμη του γλωσσικού φαινομένου με αποτέλεσμα να υπάρχει η δυνατότητα αποκάλυψης για εκείνο που ονομάζεται ποίηση της γλώσσας και γλώσσα της ποίησης (Jakobson 1981). Επομένως, οι λεξιλογικές επιλογές κάθε συγγραφέα αποτελούν την ιδιαίτερη ποιητική του γραμματική (poetic grammar, Jakobson ), την αποτύπωση της προσωπικής του ταυτότητας κατά τη διαδικασία από τη σύλληψη της συγγραφικής του ιδέας, της μετατροπής του ερεθίσματος σε θέμα και σε τελική έκφραση του μηνύματος προς τους αναγνώστες (Μπαμπινιώτης 1991, Χαραλαμπάκης 2001). Η ποιητική γραμματική του κάθε συγγραφέα δεν αποτελεί την παθητική παρατήρηση ενός φαινομένου ή ενός γεγονότος αλλά αποτελεί τον μοχλό ενεργοποίησης μηχανισμών που έγκειται τόσο στην ανάγνωση και φυσικά στην κατανόηση ενός λογοτεχνικού κειμένου αλλά κυρίως στη μάθηση νέων μεθόδων έκφρασης. Για το λόγο αυτό η σύγχρονη γλωσσολογία έχει στραφεί στη διερεύνηση της ποιητικής πράξης από γλωσσολογική σκοπιά με κυρίαρχο σκοπό την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της γραφής των λογοτεχνών. Παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Καζαντζάκη που αγωνίζεται συνεχώς για την ποιητική του επιβίωση και μάχεται ανάμεσα σε χιλιάδες λέξεις, ενισχύοντας την πρωτότυπη γραφή του και το ιδιοσυγκρασιακό του λεξιλόγιο (Μαθιουδάκης 2010, Μαθιουδάκης & Καμπάκη-Βουγιουκλή 2011, Μαθιουδάκης 2012). Το λεξιλόγιο της ΟΔΥΣΕΙΑΣ είναι ιδιαίτερα ποιητικό με την έννοια της δημιουργικότητας, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένα έπος με στοιχεία έντονης νεολογικής ποιητικότητας. Κάθε λέξη στο έπος παρουσιάζεται ξεχωριστά εικονοποιώντας έννοιες και καταστάσεις. Παρόλο που ο ίδιος ο ποιητής (Καζαντζάκης 1938) ισχυρίζεται ότι έχει δημιουργήσει ελάχιστες λέξεις, ο κάθε τύπος που παρουσιάζεται στο έπος θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ποιητικός νεολογισμός. Σύμφωνα, λοιπόν, με τους ορισμούς για τον νεολογισμό της Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1986) και για τον ποιητικό νεολογισμό της Χριστοφίδου (2001), διαπιστώνεται ότι στην ΟΔΥΣΕΙΑ συναθροίζεται ένα πλούσιο υλικό ποιητικών νεολογισμών, δηλαδή μη κωδικοποιημένων μορφολογικών σχηματισμών της ελληνικής γλώσσας. Όμως, αυτός ο ισχυρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί μονάχα στην περίπτωση ενδελεχούς εξέτασης κάθε λέξη του ποιήματος σε λεξικά της κοινής ελληνικής, σε διαλεκτικά λεξικά και φυσικά στο αρχείο του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών. Η παρούσα μελέτη δεν ασχολείται με τις νεολογικές ανασημασιολογήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν διαφορετικό πεδίο έρευνας. Ακόμη, σημειώνεται ότι τα νεολογικά ποιητικά αθησαύριστα του Καζαντζάκη πιθανόν να περικλείουν και λεξικούς τύπους που είναι διαλεκτικές ή ιδιωματικές λέξεις οι οποίες συμπεριλαμβάνονται σε ορισμένα διαλεκτικά λεξικά. Παρόλα αυτά όμως εξαιτίας του πλήθους των λεξικών τύπων που αποτελούν το υλικό προς διερεύνηση, η τεκμηρίωση του σώματος αθησαύριστων λέξεων της ΟΔΥΣΕΙΑΣ θα μπορούσε να αποτελέσει μια μελλοντική εργασία προκειμένου να απομακρυνθούν και τα διαλεκτικά ή ιδιωματικά λήμματα. Η συγκεκριμένη έρευνα, λοιπόν, επικεντρώνεται σε μορφικές και μορφολογικές ιδιαιτερότητες της γλωσσικής επένδυσης του καζαντζακικού έπους και ιδιαίτερα ασχολείται με τα νεολογικά αθησαύριστα, δηλαδή με λέξεις που δεν έχουν καταγραφεί στα βασικά λεξικά της κοινής ελληνικής με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν νεολογικό χαρακτήρα αλλά δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως νεολογισμοί. [ 907 ]

6 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] 3.1 Καταγραφή και επεξεργασία λεξιλογικού υλικού. Πρώτο μέλημα της έρευνάς μας ήταν να διαβάσουμε προσεχτικά, στίχο-στίχο, ολόκληρη την ΟΔΥΣΕΙΑ του Νίκου Καζαντζάκη, να σημειώσουμε και να καταγράψουμε κάθε λέξη που απόκλινε από το κοινό γλωσσικό αίσθημα σύμφωνα πάντα με το προσωπικό μας γλωσσικό αισθητήριο, ακολουθώντας ως πρότυπο τις δυο παλαιότερες ανολοκλήρωτες έρευνες που είχαν γίνει από τον Πρεβελάκη το 1932 (στον Μαρινάκη 2004) και από τη Γιακουμάκη το 1978 (στη Γιακουμάκη 1982) για την ΟΔΥΣΕΙΑ του Καζαντζάκη, καθώς και τη μελέτη της Χριστοφίδου το 1991 (στη Χριστοφίδου 2001) πάνω στο έργο του Ελύτη. Κατά την ανάγνωση, σημειώναμε οποιαδήποτε λέξη παρουσίαζε γλωσσική ιδιαιτερότητα και δεν ήταν σύμφωνη με το γλωσσικό αίσθημα της κοινής ελληνικής. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκαν 3 μεγάλες κατηγορίες λέξεων: α) οι απλές λέξεις β) οι σύνθετες (και πολυσύνθετες) λέξεις και γ) οι λέξεις που παρουσίαζαν μικρές γλωσσικές διαφοροποιήσεις σε φωνολογικό ή μορφολογικό επίπεδο. Κατά την επεξεργασία, καταγράφαμε τις λέξεις ανά ραψωδία με τη σειρά που τις συναντούσαμε στο κείμενο. Οπότε δημιουργήσαμε ένα ειδικό λεξικό του οποίου η μικροδομή είχε τη μορφή: λέξη > ραψωδία > στίχος > συγκείμενο. Οι πληροφορίες για την κάθε λέξη αποτελούν ένα ενδεικτικό παράδειγμα για τη χρήση της μέσα στο έπος και δεν περιγράφουν τη συχνότητα εμφάνισης της συγκεκριμένης λέξης στο ποίημα. Έτσι, δημιουργήθηκε η αρχική μορφή ενός ηλεκτρονικού σώματος λέξεων (lexical corpus) περίπου λημμάτων! Στη συνέχεια, ελέγξαμε τον κατάλογο των τύπων λέξεων λέξη προς λέξη σε τέσσερα λεξικά της κοινής νέας ελληνικής, προκειμένου να αφαιρέσουμε κάποιες λέξεις που πιθανότατα να αποτελούν κωδικοποιημένες λέξεις της ελληνικής. Συγκεκριμένα τα λεξικά που χρησιμοποιήσαμε ως μεθοδολογικά εργαλεία ήταν α. η ηλεκτρονική μορφή του Λεξικού της Κοινής Νεοελληνικής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών ( ), β. το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Μπαμπινιώτη (2008), γ. το Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Πρωίας (1933) και δ. το Μέγα λεξικόν όλης της Ελληνικής Γλώσσης του Δημητράκου (1964). Η επιλογή των λεξικών έγινε με σκοπό να καλύπτει συγχρονικά και διαχρονικά τον λεξικογραφικό μας έλεγχο, οπότε επιλέξαμε δύο λεξικά σύγχρονα του συγγραφέα στα οποία θα μπορούσε να έχει πρόσβαση και δύο λεξικά της σημερινής εποχής. Μετά την τελική επεξεργασία, το ηλεκτρονικό σώμα λέξεων αποτελείται από περίπου λήμματα κι αποτελεί την τελική μορφή του πίνακα λέξεων στην ΟΔΥΣΕΙΑ του Καζαντζάκη. Σημειώνουμε εδώ ότι, εκτός από τις λέξεις που βρέθηκαν μέσα στα λεξικά, αφαιρέθηκαν τύποι που επαναλαμβανόντουσαν και επίσης τύποι που παρουσίαζαν μικρές διαφοροποιήσεις από την ελληνική ή είχαν έντονη διαλεκτική χροιά και θεωρήσαμε ότι δεν μπορούμε να τους κατατάξουμε σε ένα σώμα ποιητικών λέξεων, όπως γήλιος, χρουσό, γαίματα κά. 3.2 Τυπολογία των αθησαύριστων λέξεων Το σώμα αθησαύριστων λέξεων της ΟΔΥΣΕΙΑΣ του Καζαντζάκη αποτελεί ένα ειδικό λεξιλόγιο όπου περιέχει: παράγωγες λέξεις, σύνθετες λέξεις, διαλεκτικές λέξεις, ιδιωματισμούς, ονοματοποιήσεις, ιδιόλεκτα. Με βάση το σύνολο του λεξιλογίου της ΟΔΥΣΕΙΑΣ χαρακτηρίζονται ποιητικές νεολογικές αθησαύριστες λέξεις εκείνες που είναι μη κωδικοποιημένες στην Κοινή Νέα Ελληνική (ΚΝΕ). Στη μελέτη του γλωσσικού υλικού της ΟΔΥΣΕΙΑΣ έχουμε σκοπό να εξετάσουμε τον τρόπο κατανόησης των δύσκολων και δυσνόητων λέξεων που αποτελούν τη μαγιά του ποιητή να καταγράψει και να μεταφέρει την δημιουργική του ιδέα. Δεν μας απασχολεί η σχολαστική και συστηματική κατηγοριοποίηση των ποιητικών νεολογισμών και των αθησαύριστων λέξεων για να αποδώσουμε την καταγωγή τους ή της σημασία τους. Στόχος μας είναι να κατηγοριοποιήσουμε τους ποιητικούς τύπους σε μια τυπολογία για να μπορέσουμε να διερευνήσουμε το φαινόμενο της νεολογικής δημιουργίας στην ΟΔΥΣΕΙΑ του Καζαντζάκη. Βασιστήκαμε κυρίως στην πληρέστατη και περιγραφική τυπολογία της Αναστασιάδη- Συμεωνίδη (1986) που αφορά την νέα ελληνική καθώς και σε βασικά σημεία στις τυπολογίες των Guiraud ( ) και Guilbert ( ). Προσαρμόσαμε τις παραπάνω τυπολογίες νεολογισμών στο γλωσσικό υλικό που συντάξαμε όπως περιγράψαμε παραπάνω και καταλήξαμε να προτείνουμε μια τυπολογία που να εφαρμόζεται στα [ 908 ]

7 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] νεολογικά αθησαύριστα της ΟΔΥΣΕΙΑΣ του Καζαντζάκη. Επομένως, διακρίνουμε τρεις μεγάλες κατηγορίες νεολογικών τύπων: Α) παραγωγικότητα, Β) δάνεια, Γ) ονοματοποιία. Κάθε μία από τις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνουν υποκατηγορίες τις οποίες θα περιγράψουμε παρακάτω. Αξίζει, στο σημείο αυτό, να σημειώσουμε τις βασικές αρχές μας για τη δημιουργία της συγκεκριμένης τυπολογίας η πρώτη αρχή μας είναι ότι διακρίναμε τις κατηγορίες των ποιητικών λέξεων σύμφωνα με τους διάφορους τρόπους δημιουργίας λέξεων. Ανατρέξαμε στις διεργασίες που ενεργεί η γλώσσα για την δημιουργία νέων λεξικών σχηματισμών και προσδιορίσαμε αυτές τις κατηγορίες που τις θεωρούμε και τα βασικά λεξικογενετικά είδη ακολούθως, η δεύτερη αρχή μας έχει σχέση με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε κι αντιλαμβανόμαστε τις λέξεις. Η γλώσσα όπως υπενθυμίζει κι ο Guiraud δεν αποτελείται από τις λέξεις, αλλά από κατηγορίες λέξεων που η καθεμιά τους αποτελείται από ομάδα λέξεων με κοινά χαρακτηριστικά. Σε αντίθεση με τον Guiraud, εμείς κατατάξαμε τις περιπτώσεις των αθησαύριστων τύπων της ΟΔΥΣΕΙΑΣ του Καζαντζάκη με μορφολογικά και λεξικογενετικά κριτήρια, με σκοπό να αποδώσουμε την τυπολογία των ποιητικών αθησαύριστων. Η παραγωγικότητα η οποία αποτελεί την πρώτη κατηγορία, όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα, υποδιαιρείται σε δύο βασικές κατηγορίες: στις περιπτώσεις που έχουν τη μορφή βάση+επίθημα (Α1) και στις περιπτώσεις που έχουν τη μορφή πρόθημα ή α συνθετικό+βάση (Α2) στην πρώτη υποκατηγορία εντάσσουμε περιπτώσεις όπως τα παράγωγα (Α1α) και τα παρασύνθετα (Α1β), ενώ στη δεύτερη υποκατηγορία εντάσσουμε περιπτώσεις όπως τα απλά σύνθετα (Α2α) και τα πολυσύνθετα (Α2β). Τα δάνεια, τα οποία αποτελούν τη δεύτερη κατηγορία, χωρίζονται σε δύο μεγάλες υποκατηγορίες: τα εξωτερικά δάνεια (Β1) και τα εσωτερικά δάνεια (Β2). Στα εξωτερικά δάνεια εντάσσουμε περιπτώσεις όπως τα προσαρμοσμένα (συμμορφωμένα) δάνεια (Β1α), τα απροσάρμοστα (ασυμμόρφωτα) δάνεια (Β1β) και οι δάνειες λεκτικές μονάδες (μεταφραστικά δάνεια) (Β1γ), ενώ στα εσωτερικά δάνεια εντάσσουμε περιπτώσεις αλλαγής σημασίας σε λεκτικές μονάδες της ίδιας γλωσσικής ομάδας (Β2). Τέλος, στην τρίτη κατηγορία εντάσσουμε τις περιπτώσεις που είναι αποτελέσματα του φαινομένου της ονοματοποιίας, δηλαδή τη δημιουργία γλωσσικών τύπων που προσπαθούν να αποδώσουν ένα φυσικό ήχο. Σχηματικά η τυπολογία παρουσιάζεται όπως ακριβώς διαμορφώθηκε ως εξής: Α) Παραγωγικότητα: 1. βάση+επίθημα: α. παράγωγα β. παρασύνθετα 2. πρόθημα ή α συνθετικό+βάση: α. απλά σύνθετα β. πολυσύνθετα Β) Δάνεια: 1. Εξωτερικά: α. προσαρμοσμένα (συμμορφωμένα) β. απροσάρμοστα (ασυμμόρφωτα) γ. δάνειες λεκτικές μονάδες (μεταφραστικά δάνεια) 2. Εσωτερικά: αλλαγή σημασίας σε λεκτικές μονάδες της ίδιας γλωσσικής ομάδας Γ) Ονοματοποιία Πίνακας 1 Τυπολογία νεολογικών αθησαύριστων λέξεων [ 909 ]

8 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] 4. Παραδείγματα από την ΟΔΥΣΕΙΑ Στο συγκεκριμένο σημείο παρατίθενται μερικά παραδείγματα μέσα από την ΟΔΥΣΕΙΑ του Καζαντζάκη προκειμένου να αποδοθεί με ευκρίνεια η θεωρητική σκέψη ως προς την ποιητική νεολογική διαδικασία σύμφωνα με την τυποποίηση των αθησαύριστων λέξεων που περιγράφηκε παραπάνω. Οι λέξεις παρουσιάζονται με το συγκείμενο στο οποίο είναι ενσωματωμένες για την καλύτερη σημασιολογική τους κατανόηση: δοξαράς κοσμοπαρωρίτη θαλασσόφρυδο χεραγκαλιά φεγγαροστάζουν ντιντινίζαν φουρφουριστά Ο δοξαράς γελάει ταντανιστά, ξεσκίστηκε ο λαιμός του: «Εσείς, μωρέ, γρικάτε ποταμό, και δεν το κόβει ο νους σας πως η ψυχή ναι ο ποταμός, ψυχή μονάχα ανηφορούμε κι αν ξεπεζέψω απόψε απ το κορμί, πάλε η στρατειά δε χάθη!» Όλο το μέγα σώμα ξάχνισε του κοσμοπαρωρίτη, κι αργά, χιονοκαράβι, βλάμηδες και πωρικά και μνήμη, σαν καταχνιά στο πέλαο σαλέψαν κι ως δροσουλίτες σβήσαν. Μα τότε, μπρούμυτα ως αρπάζουνταν ο Χάλικας στην πλώρα, ξεχώρισε μες στο αφροπέλαγο γαλάζο κορφοβούνι γυαλιστερό, στο θαλασσόφρυδο ν ανεβοκατεβαίνει. Οι πέτρες πέταξαν γαρούφαλα, τα σαμιαμίθια μπόι, σαν άρχοντας με τα χρουσά σκουτιά κατέβη ο μέγας ήλιος χεραγκαλιά με τη γυναίκα του τη φεγγαροντυμένη και μοίραζε φτερά στους σκούληκους κι ανθούς στα χορταράκια. Μυρίζει η γης το κρινογιασεμί, γυμνές κοπέλες γέρνουν κι απλοχερούν κρασί στους άρχοντες και ρόδα στις κεράδες πηχτά φεγγαροστάζουν τα δεντρά, σταθήκαν οι χορεύτρες κι ευωδιαστός ιδρώτας δροσερός παχνίζει τα κορμιά τους. Κι οι νύχτες άρμοζαν τ αστέρια τους στις μαύρες τραχηλιές τους, κι ως άγριες χήρες, αραπόχηρες, στον όχτο κατεβαίναν, και ντιντινίζαν τα βραχιόλια τους τ αστρομαργελωμένα. Τα κύματα αλαφριά, φουρφουριστά, με το λαλάρι επαίζαν, τα όρνια κοπάδια σαν αρνιά βαριά στα βράχια κοντοπήδουν, κι αρχοντικά σεριάνουν με κοιλιές χορτάτες οι κοράκοι. Πίνακας 2 Παραδείγματα αθησαύριστων τύπων Ακόμη, στον παρακάτω πίνακα παρατίθεται ενδεικτικά ένα μέρος του σώματος των αθησαύριστων λέξεων. Συγκεκριμένα, οι λέξεις είναι από την Α ραψωδία της ΟΔΥΣΕΙΑΣ του Καζαντζάκη και παρουσιάζονται σε αλφαβητική σειρά, ενώ αριθμητικά φαίνεται και ο στίχος στον οποίο εμφανίζεται η λέξη στη συγκεκριμένη ραψωδία: αγεροβοσκολόγαε 520 αγιουπίσια 1258 αγκριφωτά 626 αγόγλωσσου 790 αγουρομελιγγάτου 226 αγριμόγατου 1172 αγριμοκυνηγούσαν 265 αδικοσκορπισμένο 652 αιματοκύματα 1216 αιτοκαρδιά 521 αιτοφτέρουγες 531 ακνό 1312 ακρογιαλοχορέψω 44 ακρολιχνούν 1366 ακρολοχεύει 1155 ακρολυγούσαν 164 ακροπηδάει 1363 ακροτρεκλίζοντας 1326 ακροχεράει 442 αμήγυρο 256 αναγκαρδιώθη 687 [ 910 ]

9 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] αναμουράει 267 ανανιωμένοι 658 ανάντιασε 571 αναντρουμίζει 420 αναπλαντάει 1184 αναρίπισε 421 αναρουθούναε 560 αναφουντώσαν 155 ανεγυρίσματα 286 ανελιγώνεται 1040 ανελίχτη 653 ανθρωποφωνοκόπι 669 αντζοχοροπηδούσε 563 αντιλογάει 872 αντίμεμα 846 αντρολαχταρισμένα 140 αντρομαυλίστρας 149 αντροπαλίκαρα 180 αντροφαγά 169 ανωγιαστό 594 απαλόχνουδος 314 απανωχείλι 876 απλοδαχτύλωσε 1171 απλόκλωθε 794 αποβροχάδα 344 απόκοιλα 1029 απολεχάνει 494 αποπιοτίδια 1032 απριλοδιαγυρίζει 783 αργοχωνιάει 926 αρματοστάσι 553 αρμοδεσιά 189 αρμυροτάγαρο 87 αρνοκοπάδι 404 αρνοτσέλιγκα 1199 αρούλιζε 895 αρχάρισσα 1348 ασημοκλείδι 295 ασημόκλωνες 910 ασπροχόχλαδο 1001 αστραποκύκλωσαν 606 αστραπομάτης 1111 αστραπονούσης 257 αστροζούδια 753 αστροκαύτη 526 αστρομάτα 118 αφρογάλαζο 1378 αφροδροσολογάται 14 αχνοκαταστάλαξε 120 αχνόλιωνε 1375 αχνοπρασίνιζαν 424 αψηλοξεκορφίσει 786 βαλτονερούλιαε 1072 βαριανεβαίνει 1317 βαριοκοπαδάρη 1199 βαριόχνωτος 475 βασιλοκορόνα 454 βεργόλαμνα 1067 βοδοζεύεται 870 βουνοκορφίσια 1090 βραχνοξεφωνίζει 768 βραχνοπετεινάρια 1334 βροντογελάει 1043 βροντοδιαλαλήστε 661 βρυγιασμένες 309 βυζομάχαιρα 380 γαλαζόκρουστα 618 γαλαζοπλούμιστο 295 γαλαζοχτυπημένα 752 γαλατοφόρες 763 γαυραφέντης 581 γερακοκούδουνα 780 γιαλιά 321 γιαλοξεφαντώσουν 1047 γιδοστράτι 786 γκουίζοντας 267 γκρεμοχοχλαδάκια 1009 γλαροπούλα 1376 γλιστροκατεβαίνει 948 γλυκαντιφέγγιζαν 1264 γλυκοβαλαντώνει 1368 γλυκοδαγκάσει 154 γλυκοξημέρωνε 619 γλυκοπαραμιλούσε 229 γοργοδρασκέλουν 265 γοργοξεπαραλυώ 905 γοργοπλερώνει 834 γοργόστροφες 211 γραπούνιζε 1166 γρούλης 1173 δεξόζερβα 1347 διαλόχισε 356 δίγουβη 1110 διπλοβοσκός 475 διπλόγουβες 1081 διπλοκλειδωτήρες 548 διχαλόβεργες 1327 διχαλοδρόμι 1037 δοντωσιές 586 δρακόντευε 1332 δροσόκορμη 324 ερωτόλαμνη 690 ερωτονυχτοπούλια 345 ζεστολασπονέρι 936 ζευλωμένα 406 ζωχλαλοή 669 ηλιοφαγωμένη 849 θαμπάχνιζε 788 [ 911 ]

10 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] θρασερό 497 καγκέλια 1345 καινουριώσει 946 κακοδεξίμια 355 καλαμόβεργα 913 καλαμόπλεχτα 839 καλέστρα 976 καλόδετο 911 καλοθρονιαστούμε 292 καλοπόταγης 592 καλόσπαρτο 214 καλωσορισμένου 1054 καμαροζυγιαζόταν 522 καρβουνόλακκος 1170 καστροκαταλύτη 18 καταβόδιο 909 καταλάσπωσε 271 κατάνθιστο 1204 κατάραντα 1193 κατάσπλαχνα 1261 κατάχειλα 738 καταχόρταστο 75 καψοκάρδισε 1177 κεραλειμμένα 650 κεφαλόδεσες 988 κιβουροχάλικα 748 κλαπαταριές 511 κλαροπόδαρα 525 κλαψόγελα 642 κλαψοσαλιαρίζουν 180 κλεφτοκορφολόγα 1307 κλουκίζοντας 731 κλουκλούταγαν 735 κλωθανηφορίζουν 135 κλωσοφτέρουγα 775 κοιλιομάζωμα 1142 κοντοβόλτες 1048 κορφοκέφαλο 1265 κορφολίμανο 1359 κορφοχτυπιούνται 146 κουτσοκέφαλο 1169 κουτσοξέραβδα 170 κουφαναστενάζει 928 κουφογονάτιασα 387 κουφολύγισαν 1251 κρασαποπιοτίδια 1158 κρασοκατακάθια 1160 κρασοκερνοβόλι 1319 κρασόκουπες 1046 κράσοψα 1020 κρασωμένη 1335 κρουφαγγίξει 1356 κρουφοφτερουγίσαν 233 κυκλού 1295 κυπαρισσότραφο 1022 λαγωνιάρη 193 λάμπαδο 572 λαμπαδόχυτες 769 λαρυγγιστά 731 λασπόμυαλους 646 λιάρο 794 λιβανόχνωτα 767 λιγναστράγαλα 625 λιγομαριάσει 1026 λιονταροπροβιές 1212 λιοντοφρουρούς 484 λιοστρόγγυλος 605 λιόψητα 753 λυχνανάμματα 1235 μακραλαφροπόδες 322 μακροπεραματίζοντας 864 μακροπόθητη 444 μακροτσίνουρα 541 μαλλιαροκουτάλες 1130 μαυρομαντιλωθείτε 181 μαυροπόρφυρο 1152 μαυροσαλεύει 1028 μελοδιαγουμίζει 138 μελόχρουσα 325 μερομόχτι 815 μεροφάδες 850 μεσοδόκαρα 96 μεταδιαγύρεις 1352 μηλομαραμένο 163 μοιράρης 1262 μονογλεντοκόπαε 1166 μονόπετρα 714 μονοπλάτι 176 μοσκομύριστο 692 μπλοκάδες 505 μπουσουλωτά 173 μπροσμούρωνε 1073 μπροστολάκουν 470 μυαλοδόξαρος 101 μυαλοζυγιάζει 558 μυριοξομπλιάσω 774 μωρομπιστεύουμαι 1120 νεκρογυναικίτη 706 νεκροχαμομήλι 677 νεκροχοροστάσι 758 νεραύλακο 981 νεροβούβαλος 1317 νεφροδροσολόγαε 823 νιοσφαγμένων 132 νοητερά 1069 νυχοπατώντας 300 νυχτοδιαγούμισε 363 νυχτοπλάνο 504 [ 912 ]

11 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] νυχτοπνοές 1093 νυχτοφτέρουγες 440 ξανάζωσε 771 ξανάστραψαν 770 ξεθαρρετά 372 ξεθράσεψε 242 ξεκαπετανίσει 223 ξεκρικέλωσε 523 ξεμαργώνουν 745 ξεπέτρωσε 732 ξεπλέρωτο 845 ξεπνεμένες 685 ξεροδάχτυλα 860 ξεροκάλαμα 929 ξερόπετρα 803 ξεσμηλιωθήκα 145 ξέσφαλε 530 ξεφαίνει 863 ξεφωναχτά 379 ξεχάσκωνε 1098 ξώγλυφα 1104 ολάκριβο 1219 ολόρφανο 445 ορθαμολήσει 392 ορθοσυμπερπατούνε 899 ορθοτανύστη 1174 ορθοχωνώσα 1191 ουρανοσάλευτου 515 παιγνιώτη 452 παιχνιδοματίζουν 1013 παλιοκαύκαλο 215 πανωπύργι 1246 παραθεούς 391 πατριδοσαπίσω 1294 περγελαχτά 287 πέργιαλος 375 περιθέρα 596 περφανοκαυκήθη 886 πεταλουδούν 432 πετροβοσκολόγαε 620 πετροκασέλες 549 πετροχαραμάδες 711 πήχτρωσε 165 πισωκάμπουρο 1039 πισωκαύκαλο 508 πλεχταριά 745 πληθεροκαρπίζουν 648 ποκορφής 566 πολυαχνάρη 559 πολυδουλεμένο 195 πολυκάρπωτου 398 πολύστηθο 478 πολύψυχο 478 πονοκαταλύτης 313 πουλαρόδειχνε 865 πουρπούριζε 935 πρόσβραδο 1061 προυντζάρματα 760 πρωτάνθια 789 πρωταφράτο 147 πρωτονογήθη 1153 πρωτόπνι 229 πυκνόπαχη 999 πωρικοκαρπίζει 1204 ρηγικιά 364 ριζοχωματίσω 188 ροδογαλάζιους 114 ροδοστήθα 1336 ρουχάζοντας 579 σαρανταπήχιασε 1058 σιγόθρυψε 860 σκλαβερά 457 σκοτεινοβλεφαρίζει 868 σουραυλολαρύγγι 1164 σοφιλιαστούς 702 σοχαλάσει 381 σπαρτάρα 374 σπηλιονυχτερίδες 573 σταλωτό 751 σταμνολέβετα 557 σταροκουβαλητής 47 σταφυλιαστός 620 στραβομουριάζει 1014 στριφοβούκινα 1050 στρουφοκέρατο 1130 σύγιαλο 787 συδαυλούν 179 σύθρηνο 979 σύλογγο 346 συμπλάκωνε 1217 συσηλίζει 335 σύφλογα 534 σφηνομπολιάζει 1260 σφιχτοκουβαριασμένοι 736 σφιχτομονηταρίζουν 168 σώχωρο 920 ταβλοκαθισμένοι 1300 τετράφλογο 543 τίγρισσα 122 τολμητερά 245 τραγουδάρχοντας 1188 τραγουδαφεντάδες 1016 τραγουδοκόπαδα 1202 τραγουδομοιρολόι 1328 τριζοκοπάαν 587 υπνωμένα 736 φαμεγικών 290 φεγγαροπαίζουν 1096 [ 913 ]

12 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] φεγγιά 434 φιδόκορμα 1347 φλογαντηλαρίσαν 95 φλογοπόδαρα 1366 φλογοσουραυλούσες 1278 φρασκί 138 φρένια 360 φτερακίσματα 218 φτερουγοκοπούσε 375 φτωχοχαμομήλι 713 φυρογόνατα 908 χαλικοπλαγιά 985 χαλκοδεμένες 489 χαλκόχυτα 625 χαλόδοντα 267 χαμαδός 1195 χαμάσκωναν 744 χαμοβλεφαρίσαν 1010 χαμοκέλαηδα 1322 χαρατσάρης 881 χαροστρούγκα 749 χασμολογάται 928 χαχάριζαν 587 χειμασμένη 88 χελιά 1021 χελιδονιάρη 721 χεράκωσα 311 χνότισε 1071 χνουδάστραφτε 690 χοντροδαχτυλίδια 551 χοντροκόπαδα 392 χοντρολιές 1169 χοντρολόγαε 1162 χοντροχόχλαδο 285 χορταροπλανταγμένοι 700 χορτοπλεξούδες 769 χρουσοκέφαλα 89 χρουσοξόμπλιαστο 298 χρουσοσπάλαθου 790 χρυσοσπάργανα 1218 χωματοβοδάκια 1224 χωματόφραχτα 737 χωριατόγαμπρος 1355 χωριατόστηθα 1002 ψιλαλέθει 502 ψυχαρπάχτη 413 ψυχοσούρτης 778 ψωμοδότρα 874 Πίνακας 3 Σώμα Αθησαύριστων Λέξεων της ραψωδίας Α της ΟΔΥΣΕΙΑΣ 5. Αντί επιλόγου Με την παρουσίαση μέρους του ποιητικού γλωσσικού πλούτου της ΟΔΥΣΕΙΑΣ ανακαλύψαμε την αξόδευτη φαντασία της τέχνης και της τεχνικής του Καζαντζάκη όπως αυτή φωλιάζει και αργοσέρνεται στις νεολογικές λεξιλογικές επιλογές του έπους του. Ο συγγραφέας αποκαλύπτεται ως ένας μαέστρος των εσωτερικών ρυθμικών δομών των ποιητικών λέξεων, ως ένας ζωγράφος όπου «η λέξη μιλάει με την εικόνα» και ακολούθως «η σκέψη» του αποδίδεται «ολοένα σε ζωγραφιές» (Πρεβελάκης, 1958) και τέλος, ως ένας δημιουργός-ποιητής που πάλευε ασταμάτητα να μαγέψει τη λέξη, να ανανεώσει την σημασία της, να τη μεταμορφώσει σε μια άλλη νεολογική ορμή χαρίζοντας της μια νέα δομή, μια νέα μορφή, μια νέα ποιητική δύναμη θαρραλέος πολεμιστής λέξεων, φράσεων και νοημάτων, ο Καζαντζάκης δεν σταματά να γράφει την ΟΔΥΣΕΙΑ με απλά υλικά που ουσιαστικά αποτελούν ένα οπλοστάσιο νεολογικής και ποιητικής δημιουργικότητας δεν σταματά, δεν πνίγεται, δεν χορταίνει: Ψυχή μεγάλη, η γης δεν σε χωράει, τα σπίτια σε φοβούνται, καλά το πεθυμούσες τέλεψες και το άχτι σου έβγαλές το. (Καζαντζάκης 1967:Θ ) [ 914 ]

13 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] Ένας δημιουργός που δεν χωράει στη γη που και ακόμα τώρα που έχει τελειώσει την ποιητική του δημιουργία είναι αμφίβολο αν διαφαίνεται ότι έβγαλε το άχτι του. Ο Καζαντζάκης αποκαλύπτεται ως ένας συγγραφέας με ιδιαίτερη σχέση με το λεξικό πλούτο μια σχέση Καζαντζάκη και Λέξης ερωτική και συνάμα σχέση απόρριψης γιατί η νέα πρωτότυπη άγραφη λέξη, η αποτύπωση του κάθε νεολογικού τύπου είναι για αυτόν η απόλυτη ικανοποίηση και η επιστημονική ανακάλυψη: Να γυρίζεις την Ελλάδα, με τεντωμένο το αυτί, ν ακούς από το στόμα του λαού τη λέξη παρθένα ακόμα, χιλιάδες χρόνια αμουντζάλωτη από το μελάνι, και να την παίρνεις μαζί σου, όπως κλέφτουμε τη γυναίκα που αγαπούμε, με κουρσάρικη αναγάλλια! Να σκαρφαλώνεις βουνά, να πεινάς, να διψάς, να σαι κατάσκοπος, και ξαφνικά να τα ξεχνάς όλα γιατί αντάμωσες ένα βοσκό και σε φίλεψε μιαν άγνωστη περίλαμπρη λέξη. (Καζαντζάκης 1941:106) Τις «περίλαμπρες» λέξεις της ΟΔΥΣΕΙΑΣ προσπαθήσαμε να σας μετα-δώσουμε όπως αυτές εντάσσονται στη γλωσσολογική κατανομή των νεολογικών αθησαύριστων. Οι λέξεις είναι μορφικά στοιχεία του ποιητικού λόγου του Καζαντζάκη που φαίνονται και υπάρχουν που μπορούμε να τις μετρήσουμε, να τις καταγράψουμε και να τις κατηγοριοποιήσουμε. Η ψυχή της ποιητικής του Καζαντζάκη, όμως, είναι αξόδευτη ταξιδεμένη κι αταξίδευτη μέσα σε γνωστές-άγνωστες λέξεις. Οδοιπόρος της γλώσσας ο Καζαντζάκης μέσα στην ποιητική του δημιουργία, περιπλανώμενοι κι εμείς στους οδυσσειακούς του στίχους: Είδες νερά πολλά, ταξίδεψες, είδες πολλούς ανθρώπους, και πεταλούδισες αχόρταγο σε κάθε γης λουλούδι κι αργά πιπίλισες το μέλι του και το φαρμάκι εφράθης και τώρα σαν αιτόπουλο κουρνιάς στα κράκουρα του νου μου, κι η γης πολλά στενή σου φαίνεται και τ όξω πλούτος φτώχεια, κι αναγυρνάς φλογάτο, στρογγυλό στο μέσα αγριμολόι ας είσαι βλογημένο, μάτι μου, που χορτασμό δεν έχεις! (Καζαντζάκης 1967:Π ) Βιβλιογραφία Ανδριώτη, Ν. Π Η γλώσσα του Καζαντζάκη. Νέα Εστία, τόμ. 66, τεύχ. 779, Αφιέρωμα Νίκος Καζαντζάκης, Αθήνα: Αλεξίου-Αποσκίτου, Μ Τριάντα τέσσερα άγνωστα γράμματα του Νίκου Καζαντζάκη. Αμάλθεια, τ. 35. Άγιος Νικόλαος-Λασίθι. Bien, P Kazantzakis and the Linguistic Revolution in Greek Literature. Princeton, New York: Princeton University Press. Γιακουμάκη, Ε Η Γλώσσα της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ του Ν. Καζαντζάκη. Λεξικογραφικόν Δελτίον 14, Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών: Δετοράκης, Θ Το κρητικό υπόστρωμα στην Οδύσεια του Καζαντζάκη. Σήμα Μενέλαου Παρλαμά. Ηράκλειο: Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών. [ 915 ]

14 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] Δημητράκος, Δ Μέγα λεξικόν όλης της Ελληνικής Γλώσσης. (Τομ. Α-ΙΕ). Αθήναι: Εκδόσεις Δομή. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη] Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ. Guilbert, L Théorie du néologisme. Στο Le Néologisme dans la langue et dans la littérature (Vol. 25). Paris: Cahiers de l'asspciation Internationale des études françaises. Guilbert, L La créativité lexicale. Paris: Larousse. Guiraud, P Structures étymologiques du lexique français. Paris: Larousse. Guiraud, P Néologismes littéraires. La banque des mots, 1, Jakobson, R Selected Writings: Poetry of grammar and grammar of poetry. (ed. Stephen Rudy). The Hague: Mouton. Jakobson, R Δοκίμια για τη γλώσσα της λογοτεχνίας. (μτφ. Α. Μπερλής). Αθήνα: Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Καζαντζάκη, Ε Νίκος Καζαντζάκης ο Ασυμβίβαστος. Βιογραφία βασισμένη σε ανέκδοτα γράμματα και κείμενά του. (Γ εκδ.). Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη. Καζαντζάκης, Ν ΟΔΥΣΕΙΑ. Αθήνα: Εκδόσεις Πυρσός. Καζαντζάκης, Ν ΟΔΥΣΣΕΙΑ. Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη. Καζαντζάκης, Ν Επιστολές προς Γαλάτεια. (Γ εκδ.). (Επιμ. Ε. Αλεξίου). Αθήνα: Εκδόσεις Δίφρος. Μαθιουδάκης, Ν Scribo poesem ergo sum: Περί Ποιητικών Γραμματικών. Ανακοίνωση στο συνέδριο Ζητήματα Διδακτικής της Γλώσσας. Κομοτηνή: 7 και 8 Μαΐου 2010 (υπό δημοσίευση). Μαθιουδάκης, Ν Νεολογικά Αθησαύριστα στην ΟΔΥΣΕΙΑ του Νίκου Καζαντζάκη. Στρατηγικές κατανόησης, ασάφεια και βεβαιότητα. [διδακτορική διατριβή] Κομοτηνή: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Μαθιουδάκης, Ν., & Καμπάκη-Βουγιουκλή, Π Η επιθετική ταυτότητα του Οδυσσέα στο έπος του Νίκου Καζαντζάκη: μια πρόταση μέσω των ασαφών συνόλων. Στο Κ. Α. Δημάδης (επιμ.), Πρακτικά του Δ Ευρωπα κού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών roceedings of the 4th uropean ongress of odern ree Studies. Γρανάδα, -1 Σεπτεμβρίου , σσ Αθήνα: Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών (ΕΕΝΣ) (αναρτημένο στην ιστοσελίδα Μανδηλαράς, Β Καζαντζάκης και Γλώσσα. Αθήνα: αυτοέκδοση. Μπαμπινιώτης, Γ Γλωσσολογία και Λογοτεχνία, από την Τεχνική στην Τέχνη του Λόγου. Αθήνα: αυτοέκδοση. Μπαμπινιώτης, Γ Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας: με σχόλια για τη σωστή χρήση των λέξεων: ερμηνευτικό, ορθογραφικό, ετυμολογικό, συνωνύμων-αντιθέτων, κυρίων ονομάτων, επιστημονικών όρων, ακρωνυμίων. (Γ εκδ.). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. Πρεβελάκης, Παντ Ο Ποιητής και το Ποίημα της Οδύσσειας. Αθήνα: Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Πρεβελάκης, Παντ Τετρακόσια γράμματα του Καζαντζάκη στον Πρεβελάκη. (Β εκδ.). Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη. Πρωία Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσης: Ορθογραφικόν και Ερμηνευτικόν: Συνταχθέν υπό επιτροπής φιλολόγων και επιστημόνων. Έκδοσις Νεοτάτη. (Τομ. Α-Γ). (Επιμ. Γεωργίου Ζευγώλη). Αθήναι: Εκδοτικός Οίκος Σταμ. Π. Δημητράκου. Sideras, A «Zur Sprache der Odyssee von Kazantza is», Folia Neohellenica-Zeitschrift Für Neogräzisti, Festschrift Nikos Kazantzakis , Band V, Amsterdam: Verlag Adolf M. Hakkert: Χαραλαμπάκης, Χ Ο γλωσσικός σκεπτικισμός του Νίκου Καζαντζάκη. Χανιά: Κρητική Εστία. Χαραλαμπάκης, Χ Νεοελληνικός Λόγος, Μελέτες για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και το ύφος. Αθήνα: Εκδόσεις Κ. Τσιβεριώτη. [ 916 ]

15 [ ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ: ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ] Παράρτημα: Οι διαφάνειες της προφορικής παρουσίασης στο συνέδριο του 10ου ΔΣΕΓ. Οι πίνακες που κοσμούν αισθητικά τις διαφάνειες είναι από τη γαλλική έκδοση της ΟΔΥΣΕΙΑΣ: Kazantzakis, Nikos L'Odyssée. (μετάφραση στα γαλλικά Jacqueline Moatti) Παρίσι: Plon [με λιθογραφίες των André Cottavoz, Paul Guiramand, André Minaux, Walter Spitzer] [ 917 ]

16 [ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ] [ 918 ]

Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ.

Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ. Βιογραφικό Σημείωμα Προσωπικές πληροφορίες Όνομα / Επώνυμο Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ. Διεύθυνση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΑΚΡΙΤΩΝ 31-35, Καλογρέζα 14234, Αθήνα - Ελλάδα Τηλέφωνο +30 210 6993503 +30 2810 235961

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ποιητική ταυτότητα του Καβάφη και του Καζαντζάκη: µια συγκριτική µελέτη. Νίκος Μαθιουδάκης

Η γλωσσική ποιητική ταυτότητα του Καβάφη και του Καζαντζάκη: µια συγκριτική µελέτη. Νίκος Μαθιουδάκης 1. Εισαγωγή Η γλωσσική ποιητική ταυτότητα του Καβάφη και του Καζαντζάκη: µια συγκριτική µελέτη Νίκος Μαθιουδάκης Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (Αλεξάνδρεια. 1863-1933) και Νίκος Καζαντζάκης (Ηράκλειο. 1883-Freiburg.

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο (από το 1204 έως σήμερα)

Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο (από το 1204 έως σήμερα) Δ Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών Γρανάδα, 9-12 Σεπτεμβρίου 2010 Πρακτικά Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο (από το 1204 έως σήμερα) Τόμος Αʹ Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Α. Δημάδης Ευρωπαϊκή Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά;

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; 0 Είναι ένα λεξικογραφικό αρχείο δυόμιση εκατομμυρίων δελτίων, προϊόν συστηματικής και ακαταπόνητης αποδελτίωσης της νέας ελληνικής γλώσσας που πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Γ.Ε.Λ Κ. ΑΧΑΪΑΣ ΤΑΞΗ: Β ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: Νεότερη ποίηση «Ο τόπος μας», Γ. Ρίτσου, σ. 237 Προβλεπόμενος χρόνος: 2 περίπου διδακτικές ώρες Διδάσκων: ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Γιάννης Ρίτσος «Ο τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα μας σήμερα... (5537)

Η γλώσσα μας σήμερα... (5537) Κείμενο Η γλώσσα μας σήμερα... (5537) Η ελληνική γλώσσα με τον λεξιλογικό πλούτο και με την εκφραστική δύναμή της δημιούργησε αξιόλογα μνημεία λόγου και πολιτισμού. Παράλληλα, πρόσφερε σε όλες τις γλώσσες

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Εισαγωγικά: τι είναι γλώσσα, τι είναι γλωσσολογία Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-48-9 ISBN ηλεκτρονικής έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03 / 05 / 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ: Μέλλον Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Η Ελληνική γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

2+1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΝΑ ΩΡΟ. από τις εκδόσεις. Μεγάλη προσφορά ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

2+1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΝΑ ΩΡΟ. από τις εκδόσεις. Μεγάλη προσφορά ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 2+1 2+1 Μεταίχµιο Μεγάλη προσφορά από τις εκδόσεις ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΕΝΑ ΩΡΟ www.metaixmio-education.gr Λεπτοµέρειες για την προσφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ εν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες με την ίδια λέξη, τη διεθνή σήμερα λέξη «λόγος»,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ημερομηνία: Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. «Γλώσσα - νέοι - ξενομανία»

A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ημερομηνία: Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. «Γλώσσα - νέοι - ξενομανία» ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ημερομηνία: Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες «Γλώσσα - νέοι - ξενομανία» Το επίπεδο της γλωσσικής έκφρασης των νέων, συναρτάται, αφενός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ. Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ. Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα Η ελληνική γλώσσα με τον λεξιλογικό πλούτο και με την εκφραστική δύναμή της δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία Σκοπός του Ομίλου Ρητορικής είναι : α) η καλλιέργεια του «καλώς λέγειν», δηλαδή του λόγου, και μάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία στο λύκειο

Ερευνητική εργασία στο λύκειο ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιβλιοθηκονομικές προσεγγίσεις για την ερευνητική εργασία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση 1 Ερευνητική εργασία στο λύκειο οδηγός πληροφοριακής παιδείας Χριστίνα Κανάκη Βιβλιοθηκονόμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί µέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα,

Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί µέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ----- Α Ταχ. /νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Με την Αστραδενή στο μουσείο. Διδάσκουσα: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα