International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΕ ΧΡΗΣΗ: ΕΠΩΜΙΖΟΜΑΙ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ, ΑΦΥΠΝΙΖΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ Παρασκευή Θώμου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ελλάδα ABSTRACT In this paper we are dealing with metaphorical predicates for which the language synchronically does not develop literal collocability. Since metaphoric presupposes non metaphoric, the question arising is how non metaphoric is non-existent in language collocability. We opt for a semantic decomposition of these predicates based on their semantic features. Motivation of metaphor in such cases is detected in the semantics of the predicates, namely, in their secondary semantic features. Λέξεις κλειδιά: μεταφορά, κυριολεξία, κινητοποίηση (motivation) μεταφοράς, συμφραστικότητα (collocability), λεξική σημασία 1. Εισαγωγή Θέμα της συγκεκριμένης εργασίας αποτελούν ρηματικές φράσεις σε μεταφορική χρήση, οι οποίες στη συγχρονία της γλώσσας δεν παρουσιάζουν αντίστοιχη κυριολεκτική χρήση. Η συλλογή γλωσσικού υλικού κατέδειξε ότι πολλές από αυτές τις ρηματικές φράσεις περιέχουν ένα λόγιο στο σχηματισμό ρήμα: (1) επωμίζομαι, αφυπνίζω, ενστερνίζομαι Η μεταφορά (metaphor), σε εννοιακό επίπεδο, αποτελεί τρόπο σκέψης και σύλληψης του κόσμου. Πρόκειται για τη δημιουργία αναλογίας ανάμεσα σε μία συγκεκριμένη έννοια και σε μία αφηρημένη έννοια (Lakoff 1993). Η αφηρημένη έννοια προσλαμβάνεται με τους όρους της συγκεκριμένης έννοιας. Στο επίπεδο γλωσσικής παραγωγής, οι γλωσσικές αποδόσεις, οι ρηματικές φράσεις, με αναφορά στη συγκεκριμένη έννοια αποτελούν τις κυριολεκτικές χρήσεις, ενώ οι ρηματικές φράσεις με αναφορά στην αφηρημένη έννοια αποτελούν τις μεταφορικές χρήσεις. Το γλωσσικό υλικό που μας απασχολεί παρουσιάζει την εξής ιδιομορφία: ενώ χρησιμοποιείται μεταφορικά, συγχρονικά δεν εμφανίζει αντίστοιχη κυριολεκτική χρήση. (2) επωμίζομαι τις ευθύνες *επωμίζομαι το σάκο 2. Περιγραφή γλωσσικών παραγωγών Το γλωσσικό υλικό μας αποτελείται από ρηματικές φράσεις, στις οποίες το ρήμα σχηματίζεται με λόγιο πρόθημα. H μεταφορική χρήση των φράσεων αυτών θα μπορούσε να αποδοθεί στο λόγιο σχηματισμό των ρημάτων και συνακόλουθα στην περιορισμένη χρήση τους. Οι μονάδες όμως που μας απασχολούν αποτελούν διαφανείς στη σημασία περιπτώσεις λέξεων με πρόθημα, δηλαδή, η σημασία του ρήματος που προκύπτει δεν έχει υποστεί αλλοιώσεις. Η σημασία της ρήματος που προκύπτει είναι συνάρτηση της σημασίας που φέρει το πρόθημα και της σημασίας που φέρει το δεύτερο λέξημα. Για παράδειγμα, η μονάδα επωμίζομαι, φέρει τη σημασία «έχω κάτι στον ώμο». In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΕ ΧΡΗΣΗ: ΕΠΩΜΙΖΟΜΑΙ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ, ΑΦΥΠΝΙΖΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ ] Με αυτά τα ρήματα, τα οποία είναι διαφανή στη σημασία, σχηματίζονται ρηματικές φράσεις, ρηματικά κατηγορήματα, τα οποία παρουσιάζουν μόνο μεταφορική χρήση. Τέτοια διαφανή στη σημασία ρήματα, τα οποία παρουσιάζουν αυτή τη συμπεριφορά είναι τα εξής 1 : (3) επωμίζομαι τις ευθύνες αφυπνίζει συνειδήσεις αποκρυσταλλώνω την άποψή μου ενστερνίζομαι απόψεις, ιδέες επιρρίπτω ευθύνες καταπολεμώ τη λοίμωξη καταπνίγω τα αισθήματά μου, την εξέγερση διαφωτίζω τα δεδομένα Η αναζήτηση ανάλογων μη μεταφορικών, κυριολεκτικών, φράσεων προσκρούει σε μη αποδεκτά παραδείγματα: (4) * επωμίζομαι το σάκο * αφυπνίζω το παιδί * αποκρυσταλλώνω ένα αντικείμενο Η αποκλειστικά μεταφορική σημασία και χρήση αυτών των ρημάτων οδηγεί, όπως είναι λογικό, σε περιορισμένη συμφραστικότητα (collocability) του ρήματος με πολύ λίγα ουσιαστικά. Τα ρηματικά κατηγορήματα που προκύπτουν αποτελούν, λόγω της περιορισμένης συμφραστικότητας, λεξικές συνάψεις 2 (lexical collocations) της Νέας Ελληνικής. Οι συγκεκριμένες συνάψεις ανήκουν σαφώς στο δύσκολο και απαιτητικό λεξιλόγιο της ελληνικής αλλά όχι σε ειδικά, τεχνικά λεξιλόγια, συγκεκριμένων επιστημονικών κλάδων. Οι λεξικές συνάψεις που μας απασχολούν απαρτίζονται από ένα λόγιο στο σχηματισμό ρήμα, του οποίου όμως η σημασία είναι διαφανής, και από ένα ουσιαστικό το οποίο αναφέρεται σε αφηρημένη έννοια: (5) νοοτροπία, άποψη, ιδέα, δεδομένα, κ.ά. Οι έννοιες αυτές σχετίζονται με τη νόηση, τα συναισθήματα και συνήθως φέρουν παραπάνω από μία διαστάσεις σημασίας ανάλογα με το γλωσσικό περιβάλλον που εμφανίζονται: (6) ενστερνίζομαι την ιδέα σου (ιδέα: άποψη, γνώμη) για μια ιδέα ζούμε (ιδέα: ιδανικό) Σε αυτές τις λεξικές συνάψεις διαπιστώνεται μεταφορική χρήση χωρίς αντίστοιχη κυριολεκτική χρήση. Το ερώτημα είναι πώς αποδίδεται γλωσσικά η κυριολεξία σε αυτές τις περιπτώσεις. Η κυριολεξία, το μη μεταφορικό, αποδίδεται γλωσσικά ως εξής: Α. με ομόθεμο λεξιλόγιο (7) διαφωτίζω κάποιον (μεταφορά)- φωτίζω τον κήπο (κυριολεξία) (8) καταπνίγω το θυμό μου (μεταφορά)- το νερό έπνιξε τα ζώα (κυριολεξία) Β. με διαφορετικό λεξιλόγιο (9) επωμίζομαι τις ευθύνες (μεταφορά)- βάζω την τσάντα στον ώμο (κυριολεξία) 1 Για τη συλλογή του γλωσσικού υλικού χρησιμοποιήθηκε το Ιορδανίδου και Πανταζάρα (2010). Χτίζω λέξεις: Πώς σχηματίζονται οι νεοελληνικές λέξεις. Τα παραδείγματα φράσεων αντλήθηκαν από το «Σώμα ελληνικών κειμένων» (Γούτσος 2003) και από τα λεξικά γενικής χρήσης (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας). 2 Στις λεξικές συνάψεις παρατηρείται εξάρτηση του ενός στοιχείου από το άλλο, η οποία πραγματώνεται με την περιορισμένη δυνατότητα λεξικής εναλλαγής του ρήματος ή του ουσιαστικού (αντικειμένου) με συνώνυμες λέξεις (βλ. Θώμου 2006). [ 807 ]

5 [ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ] (10) αποκορυφώνεται η αγωνία (μεταφορά)- ανεβαίνω την κορυφή του βουνού (κυριολεξία) Γ. ενώ το επίθετο χρησιμοποιείται μόνο μεταφορικά, το ομόθεμα ρήμα χρησιμοποιείται και μεταφορικά και κυριολεκτικά (11) αφοπλιστικό βλέμμα (μεταφορά)-*αφοπλιστικό μαχαίρι (κυριολεξία: δεν υπάρχει) ενώ (12) αφοπλίζω το συνομιλητή (μεταφορά)- αφοπλίζω τους εχθρούς (κυριολεξία) 2.1 Διαχρονική εξέταση των ρημάτων Θα ήταν διαφωτιστική η ετυμολογική προσέγγιση των συγκεκριμένων ρημάτων στα κατηγορήματα που μας ενδιαφέρουν. Όλες οι ρηματικές λεξικές μονάδες που εξετάζουμε μαρτυρούνται, σύμφωνα με το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, είτε από τα αρχαία χρόνια (αφυπνίζω ἀφυπνίζω, επιρρίπτω ἐπιρρίπτω, καταπολεμώ καταπολεμῶ, καταπνίγω καταπνίγω, εξατμίζω ἐξατμίζω) είτε από τα ελληνιστικά (επωμίζομαι ἐπωμίζομαι, ενστερνίζομαι ἐνστερνίζομαι, διαφωτίζω διαφωτίζω, αποκορυφώνω ἀποκορυφῶ, αποτυπώνω ἀποτυπ(ῶ)-ώνω) είτε από τα μεσαιωνικά (αποκρυσταλλώνω αποκρυσταλλοῠμαι). Η σημασία όμως που έφεραν εκείνη τη χρονική περίοδο ήταν κυριολεκτική και προέκυπτε από τη διαφανή σημασία του ρήματος: (13) ἀφυπνίζω: σηκώνω τινά από τον ύπνον (Λεξικό Σταματάκου) ἐπιρρίπτω: ρίπτω τι επί τινός ή κατά τίνος (Λεξικό Σταματάκου) καταπολεμῶ: καταβάλλω πολεμών, κατανικώ εν πολέμω (Λεξικό Σταματάκου) ἀποκορυφῶ: σχηματίζω κορυφή, κάμνω σουβλερόν, καταλήγω σε κορυφή (Λεξικό Σταματάκου και ΛΚΝ) αποκρυσταλλοῠμαι: γίνομαι πάγος (ΛΚΝ) καταπνίγω: πνίγω, σβήνω (ΛΚΝ) διαφωτίζω: φωτίζω, φέγγω (τριτοπρόσωπο: ξημερώνει) (Λεξικό Κριαρά) Η συνθήκη της διαφανούς σημασίας στην κυριολεξία δεν ισχύει για το ἐνστερνίζομαι, το οποίο, σύμφωνα με το Λεξικό Κριαρά, στα μεσαιωνικά ελληνικά είχε ήδη μεταφορική σημασία: (14) ἐνστερνίζομαι: αποδέχομαι πρόθυμα, ασπάζομαι Επομένως οι συγκεκριμένες λεξικές μονάδες εμφανίζονται με κυριολεκτική σημασία από προηγούμενες φάσεις της ελληνικής γλώσσας. Αρκετές από αυτές σε κάποια χρονική στιγμή εισήγαγαν μέσω σημασιολογικού δανεισμού κυρίως από τη γαλλική γλώσσα νέο σημασιολογικό περιεχόμενο 3. (15) αποκρυσταλλώνω-cristalliser (γαλλ.) ενστερνίζομαι-embrasser (γαλλ.) καταπολεμώ-combattre (γαλλ.) καταπνίζω- étouffer (γαλλ.) αποτυπώνω-sich ausprägen (γερμ.) Ο σημασιολογικός δανεισμός, σύμφωνα με την Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1994:34) είναι η διαδικασία κατά την οποία η Γ1 (η ελληνική) δανείζεται από τη Γ2 μόνο το περιεχόμενο, χωρίς την έκφραση. «Το προϊόν αυτού του φαινομένου εμφανίζεται ως νέα -ενδεχομένως απροσδόκητη- σημασία του σημασιολογικού πεδίου μιας λεξικής μονάδας που ήδη αποτελεί μέρους του κώδικα της Γ1» 4. Οι παρακάτω μονάδες δεν διήλθαν από αυτή τη διαδικασία του σημασιολογικού δανεισμού από άλλη γλώσσα: (16) αφυπνίζω, επωμίζομαι, επιρρίπτω, διαφωτίζω, αποκορυφώνω, εξατμίζω Επομένως, οι ρηματικές λεξικές μονάδες που ερευνώνται στην εργασία μορφολογικά υπάρχουν από τα αρχαία ή ελληνιστικά χρόνια. Η σημασία τους εκείνα τα χρόνια ήταν διαφανής και ενέπιπτε στα όρια 3 Πρόκειται για τη μεταφορική χρήση. 4 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1994:34). [ 808 ]

6 [ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΕ ΧΡΗΣΗ: ΕΠΩΜΙΖΟΜΑΙ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ, ΑΦΥΠΝΙΖΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ ] της κυριολεξίας. Με την πάροδο των χρόνων η σημασία των ρηματικών μονάδων και των συνάψεων που σχηματίζουν μεταβλήθηκε είτε στο εσωτερικό της ίδιας γλώσσας (της ελληνικής) είτε με δανεισμό σημασίας από αντίστοιχες μονάδες άλλης γλώσσας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα συγχρονικά οι μονάδες αυτές να φέρουν σημασία και χρήση μόνο μεταφορική. 2.2 Τρία πρότυπα συμφραστικότητας Θεωρείται σκόπιμο να εξετάσουμε εάν η αποκλειστικά μεταφορική χρήση των συνάψεων αυτών συγχρονικά σχετίζεται με το λόγιο σχηματισμό του ρήματος. Γι αυτό το λόγο θα εξετάσουμε λεξιλόγιο αυτής της κατηγορίας, δηλαδή, λεξικές μονάδες με λόγιο πρόθημα. Παρουσιάζονται τρία πρότυπα (patterns) χρήσης: Α. Καταγράφονται λεξικές μονάδες που χρησιμοποιούνται μόνο κυριολεκτικά και δεν παρουσιάζουν μεταφορική χρήση: (17) εμφιαλώνω κυριολεξία εμφιαλώνω το κρασί μεταφορά *εμφιαλώνω τις αξίες μου, τη σκέψη Β. Υπάρχουν λεξικές μονάδες που χρησιμοποιούνται και κυριολεκτικά και μεταφορικά: (18) αποτυπώνω κυριολεξία αποτυπώνω ένα σχέδιο στο ύφασμα μεταφορά αποτυπώνει την πραγματικότητα στο έργο του Γ. Καταγράφονται λεξικές μονάδες που χρησιμοποιούνται μόνο μεταφορικά (πρόκειται για τις συνάψεις που εξετάζουμε): (19) επωμίζομαι κυριολεξία *επωμίζομαι το σάκο μεταφορά επωμίζομαι μόνο τις ευθύνες, τις υποχρεώσεις Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι η μεταφορική χρήση μονόδρομος για αυτού του τύπου το λεξιλόγιο. Η αποκλειστικά μεταφορική χρήση δεν οφείλεται στο λόγιο σχηματισμό και στο επίσημο επίπεδο ύφους των μονάδων αυτών. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι αυτή η δυνατότητα αποκλειστικής μεταφορικής χρήσης παρατηρείται και σε διαφορετικού τύπου λεξιλόγιο που δεν έχει διέλθει τη διαδικασία λόγιου σχηματισμού: (20) φλογερή καρδιά (μεταφορά) - *φλογερή φωτιά (κυριολεξία) (21) ελκυστική άποψη (μεταφορά) - *ελκυστικός γερανός (κυριολεξία) 3. Ανάλυση των γλωσσικών δεδομένων Η περιγραφή των λεξικών συνάψεων οδηγεί στη διαπίστωση ότι αφενός δεν εμφανίζουν συμφραστικότητα (collocability) με την κυριολεκτική διάσταση της σημασίας τους και αφετέρου με τη μεταφορική διάσταση της σημασίας τους δημιουργείται η οικεία, η προσδοκώμενη σύναψη. Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα με ποιον τρόπο συγχρονικά παρακάμπτεται η κυριολεξία σε αυτά τα κατηγορήματα και πώς παρέχει η γλώσσα τη δυνατότητα για μεταφορική χρήση χωρίς αντίστοιχη κυριολεκτική. 3.1 Γνωσιακή (cognitive) θεωρία για τη μεταφορά Η γνωσιακή θεωρία για τη μεταφορά δίνει προτεραιότητα στις εννοιακές αντιστοιχήσεις: μία έννοια Β που συνήθως είναι αφηρημένη προσλαμβάνεται ως μια έννοια Α που συνήθως είναι συγκεκριμένη (Lakoff and Johnson 1980, Lakoff 1993, Croft and Cruse 2004, Βελούδης 2005). Σύμφωνα με τους γνωσιακούς γλωσσολόγους η μεταφορά είναι εννοιακή στη φύση της (conceptual) και όχι γλωσσική. Η [ 809 ]

7 [ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ] γλώσσα δεν αποτελεί βασικό τμήμα του μηχανισμού της μεταφοράς, ο οποίος είναι ένας μηχανισμός σκέψης και ερμηνείας του κόσμου. Οι γνωσιακοί γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι οι γλωσσικές αποδόσεις βοηθούν στο να διαπιστωθεί η πραγμάτωση της εννοιακής μεταφοράς. Η μεταφορά είναι εννοιακής φύσης και συνήθως συσχετίζει μια αφηρημένη με μια συγκεκριμένη έννοια ή ακόμα και πιο γενικές κατηγορίες/ πεδία. Η εννοιακή φύση της μεταφοράς σίγουρα δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Τα ρηματικά κατηγορήματα της έρευνας διαχρονικά παρουσίαζαν κυριολεκτική συμφραστικότητα, όμως συγχρονικά δεν παρουσιάζουν. Είναι δύσκολο να εφαρμοσθεί η γνωσιακή θεωρία για τη μεταφορά, στην περίπτωση που το ενδιαφέρον της έρευνας εστιάζεται στο γλωσσικό υλικό και τη συμφραστικότητα που παρουσιάζει, όπως συμβαίνει στη δική μας περίπτωση 5. Επιπλέον, η γνωσιακή θεώρηση για τη μεταφορά δύσκολα παρέχει ερμηνεία για την κινητοποίηση (motivation) της μεταφοράς: ποιες περιοχές (domains) ή ποιες έννοιες (concepts) εν δυνάμει μπορούν να ερμηνευθούν μεταφορικά και ποιες όχι. Οποιαδήποτε αφηρημένη έννοια μπορεί να αντιστοιχηθεί με οποιαδήποτε συγκεκριμένη έννοια. Δεν εντοπίζονται από τη θεωρία περιορισμοί στην πραγμάτωση της μεταφοράς. Διαπιστώσαμε όμως και πριν ότι κάποιες έννοιες, για παράδειγμα, η έννοια στην οποία αναφέρεται η λεξική μονάδα εμφιαλώνω, δεν εμφανίζονται σε μεταφορική χρήση στο λόγο. Κάτω από ποιες συνθήκες ενεργοποιείται ο μηχανισμός της μεταφοράς και τι είναι αυτό που τον κάνει να ενεργοποιείται; Τι είναι αυτό που κινητοποιεί μια μεταφορική ερμηνεία και χρήση. 3.2 Σημασιολογική ανάλυση γλωσσικών δεδομένων Θεωρούμε ότι, εάν προσεγγίσουμε τα γλωσσικά δεδομένα μας με μια σημασιολογική θεωρία που να εστιάζει στη σημασία των λεξικών μονάδων, θα τα ερμηνεύσουμε με πιο αποδοτικό τρόπο. Στόχος είναι να εξετάσουμε με ποιον τρόπο τα συγκεκριμένα παραδείγματα λειτουργούν μόνο στο μεταφορικό, ενώ η διαδικασία της μεταφοράς προϋποθέτει το μη μεταφορικό. Ακόμα και εάν κάποιος υποστηρίξει ότι το μη μεταφορικό υπάρχει εν δυνάμει, έστω και εάν δεν πραγματώνεται γλωσσικά, αξίζει να δούμε με ποιον τρόπο «παρακάμπτεται» η μη μεταφορική συμφραστικότητα και καταλήγει σε μεταφορική μόνο. Μας ενδιαφέρει η κινητοποίηση της μεταφοράς, δηλαδή, τι είναι αυτό κάνει τη μεταφορά να ενεργοποιείται. Εξάλλου, η γλωσσική συμφραστικότητα δεν είναι αυθαίρετη, προκύπτει και περιορίζεται από τη σημασία των λεξικών μονάδων. Η ανάλυση που θα ακολουθηθεί συνίσταται σε ανάλυση της λεξικής σημασία του ρήματος των συνάψεων. Η ανάλυση αυτή παίρνει τη μορφή αποσύνθεσης της λεξικής σημασίας (lexical decomposition). Μελετητές που ακολουθούν αυτού του τύπου την αποσύνθεση των κατηγορημάτων είναι οι Jackendoff (1990, 1992), Pustejovsky (1992, 1995), Levin and Rappaport (1992), Rappaport et al (1993). Αποσυνθέτουν τα κατηγορήματα καθορίζοντας την ορισματική δομή 6 (argument structure) και τη λεξική εννοιακή δομή των κατηγορημάτων 7 (lexical conceptual structure). Η αναγνώριση των σημασιακών συστατικών των κατηγορημάτων οδηγεί στην εξακρίβωση του νοήματος. Η ανάλυσή μας αρχικά εστιάζει στην εσωτερική δομή των κατηγορημάτων και πιο συγκεκριμένα, στην ορισματική δομή του κατηγορήματος. Αν πάρουμε δύο κατηγορήματα ένα σε μη μεταφορική (κυριολεκτική) και ένα σε μεταφορική χρήση, διαπιστώνουμε ότι η ορισματική δομή του ρήματος δε μεταβάλλεται από την κυριολεξία στη μεταφορά: (22) αποτυπώνει ένα σχέδιο στο ύφασμα [κυριολεξία] αποτυπώνει την πραγματικότητα στο έργο του [μεταφορά] Τα ορίσματα και η ορισματική δομή είναι κοινά, και στις δύο περιπτώσεις έχουμε: (23) [δράστης, θέμα, τόπος] Αυτό που μεταβάλλεται είναι η σύσταση του θέματος, στην κυριολεξία αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη οντότητα ενώ στη μεταφορά σε μια αφηρημένη οντότητα. Επομένως την κινητοποίηση της μεταφοράς δεν μπορούμε να την ανιχνεύσουμε στην ορισματική δομή των κατηγορημάτων, εφόσον αυτή η σημασιακή δομή δε μεταβάλλεται από τα κυριολεκτικά στα μεταφορικά κατηγορήματα. 5 Βλ. και Θώμου (2008) για μια ανάλυση μεταφορικών γλωσσικών δεδομένων με εστίαση στο γλωσσικό υλικό. 6 Τα ορίσματα εκφράζουν τους συμμετέχοντες (participants) σε μια δραστηριότητα ή μια κατάσταση όπως ορίζεται από το κατηγόρημα (Pustejovsky 1995). 7 Η λεξική εννοιακή δομή περιλαμβάνει εκτός από τα ορίσματα και λεξικές πληροφορίες για το λεξικό ποιόν ενέργειας (lexical aspect) και τη γενονοτική δομή (event structure) του κατηγορήματος. [ 810 ]

8 [ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΕ ΧΡΗΣΗ: ΕΠΩΜΙΖΟΜΑΙ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ, ΑΦΥΠΝΙΖΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ ] Κατηγορήματα με κυριολεκτική και μεταφορική συμφραστικότητα Εφόσον η κινητοποίηση της μεταφοράς δεν ανιχνεύεται στα ορίσματα του ρηματικού κατηγορήματος, αυτό οδηγεί στην αναζήτηση πιο λεπτών σημασιακών στοιχείων / χαρακτηριστικών (semantic features) του ρήματος για την κινητοποίηση της μεταφοράς. Εξετάζουμε κατηγορήματα που εμφανίζουν και κυριολεκτική και μεταφορική συμφραστικότητα και τα αποσυνθέτουμε στα σημασιακά συστατικά τους. (24) εξατμίζονται οι σταγόνες [κυριολεξία] εξατμίζονται τα όνειρα, οι σκέψεις [μεταφορά] Το κυριολεκτικό ρηματικό κατηγόρημα φέρει το σημασιακό συστατικό «αλλαγή σύστασης» και πιο συγκεκριμένα, «γίνομαι από νερό αέρας». Αυτό το σημασιακό συστατικό δεν το φέρουν τα μεταφορικά κατηγορήματα. Οι σκέψεις, τα όνειρα που εξατμίζονται εξασθενούν, αλλά δεν υπάρχει αλλαγή σύστασης, ύλης. Αυτό οδηγεί στην παρατήρηση ότι το κύριο σημασιακό συστατικό δεν κινητοποιεί τη μεταφορά, από τη στιγμή που δεν ενεργοποιείται στα μεταφορικά κατηγορήματα. Δεν θα ήταν παράλογο να πούμε ότι κάτι που εξατμίζεται, στη συνέχεια και ως συνέπεια της εξάτμισης, «φεύγει (προς τα πάνω)» και «παύει να φαίνεται/να υπάρχει», να γίνεται, δηλαδή, ορατό. Αυτό το σημασιακό συστατικό που προκύπτει από το πρώτο και κύριο φαίνεται να ενεργοποιείται εκτός από το κυριολεκτικό κατηγόρημα και στα μεταφορικά κατηγορήματα. Τα όνειρα που εξατμίζονται «φεύγουν» και «δεν υπάρχουν». Η παρατήρηση αποτυπώνεται καλύτερα στον παρακάτω πίνακα: ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ εξατμίζομαι σταγόνες όνειρα, σκέψεις «γίνομαι από νερό αέρας» + - «δε φαίνομαι / δεν υπάρχω» + + Πίνακας 1 Αυτό το δεύτερο σημασιακό συστατικό κινητοποιεί τη μεταφορά και μεταγγίζεται από τις κυριολεκτικές στις μεταφορικές δομές. Η λογική που αναπτύσσεται παραπάνω μοιάζει με τη σημασιακή σχέση της συνεπαγωγής (entailment). Το παράδειγμα του Jackendoff (1990, στο Saeed: ) (25) X killed Y entails Y died με το υπερκείμενο εννοιακό περίγραμμα (schema) (26) Χ cause E to occur entails E occur βρίσκει εφαρμογή και στα δικά μας κατηγορήματα. Το κύριο σημασιακό συστατικό συνεπαγωγικά επιφέρει ένα δεύτερο σημασιακό συστατικό. Αυτό το δεύτερο σημασιακό συστατικό εντοπίζεται στα κυριολεκτικά κατηγορήματα. Ανιχνεύεται επιπλέον και στις μεταφορικές δομές, ενώ το πρώτο όχι. Άρα, το συστατικό αυτό κινητοποιεί τη μεταφορά και μεταγγίζεται από τις κυριολεκτικές στις μεταφορικές δομές: ΡΗΜΑ συγκεκριμένοουσ αφηρημένοουσ συστατικό σημασίας + - [συνεπαγωγή] συστατικό σημασίας + + Πίνακας 2 Η ανάλυση ενός δεύτερου ρήματος και των κατηγορημάτων του οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα. (27) αποτυπώνω ένα σχέδιο στο ύφασμα [κυριολεξία] αποτυπώνω την πραγματικότητά στο έργο μου [μεταφορά] [ 811 ]

9 [ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ] Το κυριολεκτικό ρηματικό κατηγόρημα φέρει το σημασιακό συστατικό συστατικό «σχηματίζω το περίγραμμα ενός σώματος σε μια επιφάνεια». Αυτό το σημασιακό συστατικό δεν ενεργοποιείται στα μεταφορικά κατηγορήματα. Η πραγματικότητα που αποτυπώνεται κάπου, δεν αφήνει κάποιο περίγραμμα. Άρα, και σε αυτή την περίπτωση το κύριο σημασιακό συστατικό δεν κινητοποιεί τη μεταφορά. Ως συνέπεια αυτού του σημασιακού συστατικού προκύπτει το σημασιακό συστατικό «κάνω κάτι αντιληπτό (στους άλλους)», το οποίο ενεργοποιείται και στα κυριολεκτικά και στα μεταφορικά κατηγορήματα. Αυτό το σημασιακό συστατικό που προκύπτει από το πρώτο και κύριο κινητοποιεί τη μεταφορά. ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ αποτυπώνω ένα σχέδιο την πραγματικότητα «σχηματίζω το περίγραμμα ενός σώματος σε μια επιφάνεια» + - «κάνω κάτι αντιληπτό (στους άλλους)» + + Πίνακας Κατηγορήματα με μεταφορική συμφραστικότητα Η ανάλυση προχωρά σε λεξική αποσύνθεση κατηγορημάτων που εμφανίζουν μόνο μεταφορική συμφραστικότητα. (28) * επωμίζομαι το σάκο [κυριολεξία] επωμίζομαι τις ευθύνες [μεταφορά] Το κύριο σημασιακό συστατικό που θα ενεργοποιούνταν στα κυριολεκτικά κατηγορήματα, εάν υπήρχε κυριολεκτική συμφραστικότητα, θα ήταν το «βάζω κάτι στους ώμους μου». Το κύριο σημασιακό συστατικό δεν το φέρουν τα μεταφορικά κατηγορήματα, όπως παρατηρήθηκε και στις προηγούμενες περιπτώσεις. Αν έχω κάτι στους ώμους μου, συνεπαγωγικά, μπορούμε να πούμε ότι «το παίρνω μαζί μου/είναι δικό μου». Αυτό το δευτερεύον σημασιακό συστατικό που προκύπτει από το πρώτο και κύριο, φυσικά δεν ενεργοποιείται σε κυριολεκτικά κατηγορήματα, εφόσον δεν υπάρχει κυριολεκτική συμφραστικότητα, αλλά ενεργοποιείται στα μεταφορικά κατηγορήματα. Όταν επωμίζομαι τις ευθύνες, «τις αναλαμβάνω, τις παίρνω μαζί μου, γίνονται δικές μου». ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ επωμίζομαι *το σάκο τις ευθύνες «βάζω στους ώμους» [+] - «το παίρνω μαζί μου/είναι δικό μου» [+] + Πίνακας 4 Η ανάλυση αυτή μας παρέχει τη δυνατότητα να περιγράψουμε με ποιον τρόπο προκύπτουν μεταφορικές δομές, όταν δεν υπάρχουν αντίστοιχες κυριολεκτικές. Λανθάνον, εν δυνάμει, σημασιακό συστατικό που προκύπτει συνεπαγωγικά από το κύριο σημασιακό συστατικό, ενεργοποιείται στη σύναψη του ρήματος με αφηρημένο ουσιαστικό. Η ανάλυση ενός δεύτερου ρήματος και των κατηγορημάτων του οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα. (29) *καταπνίγω τα ζώα [κυριολεξία] καταπνίγω το θυμό μου [μεταφορά] Το κύριο σημασιακό συστατικό που θα ενεργοποιούνταν στα κυριολεκτικά κατηγορήματα, εάν υπήρχε κυριολεκτική συμφραστικότητα, θα ήταν το «κάνω κάτι να μη ζει». Αυτό δεν ενεργοποιείται στα μεταφορικά κατηγορήματα. Εάν «κάνω κάτι να μη ζει, συνεπαγωγικά, «το κάνω να μην υπάρχει/ να μη φαίνεται». Αυτό το δευτερεύον σημασιακό συστατικό που προκύπτει από το πρώτο και κύριο, ενεργοποιείται στα μεταφορικά κατηγορήματα. Όταν καταπνίγω το θυμό μου, «τον κάνω να μην υπάρχει / να μη φαίνεται». [ 812 ]

10 [ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΣΕ ΧΡΗΣΗ: ΕΠΩΜΙΖΟΜΑΙ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ, ΑΦΥΠΝΙΖΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ ] ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ καταπνίγω *τα ζώα το θυμό μου «κάνω κάτι να μη ζει» [+] - «κάνω κάτι να μην υπάρχει / να μη φαίνεται» [+] + Πίνακας 5 Επομένως, στις περιπτώσεις κατηγορημάτων που εμφανίζουν μόνο μεταφορική συμφραστικότητα παρατηρούνται τα εξής: Το κύριο σημασιακό συστατικό του ρήματος υπάρχει εν δυνάμει, αλλά δεν ενεργοποιείται, εφόσον δεν υπάρχουν κυριολεκτικά κατηγορήματα. Δευτερεύον σημασιακό συστατικό, που προκύπτει με συνεπαγωγή από το πρώτο, ενεργοποιείται αποκλειστικά και μόνο στη σύναψη ρήματος με αφηρημένο ουσιαστικό, δηλαδή στις μεταφορικές δομές. ΡΗΜΑ συγκεκριμένοουσ αφηρημένοουσ συστατικό σημασίας [+] - [συνεπαγωγή] συστατικό σημασίας [+] + Πίνακας 6 Η ανάλυση των κατηγορημάτων σε σημασιακά συστατικά δείχνει πώς λειτουργεί η μεταφορά στα γλωσσικά δεδομένα και προσφέρει την ίδια ερμηνεία και για τα κατηγορήματα που εμφανίζουν παράλληλα κυριολεκτική συμφραστικότητα και για τα κατηγορήματα που δεν εμφανίζουν κυριολεκτική συμφραστικότητα. Αντιλαμβανόμαστε ότι και στις δύο περιπτώσεις η μεταφορά κινητοποιείται συνεπαγωγικά από ένα δεύτερο σημασιακό συστατικό. Άρα, εντοπίζεται ένα κοινό πρότυπο ερμηνείας για την κινητοποίηση της μεταφοράς και για τους δύο τύπους κατηγορημάτων. Η ανάλυση που ακολουθήθηκε στην παρούσα εργασία παρουσιάζει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα: Α. Παρέχει τη δυνατότητα να περιγράψουμε με ποιον τρόπο προκύπτουν μεταφορικές δομές, όταν δεν υπάρχουν αντίστοιχες κυριολεκτικές. Β. Παρέχει ένα κοινό πρότυπο ερμηνείας για τα ρήματα είτε παρουσιάζουν μόνο μεταφορική συμφραστικότητα είτε παρουσιάζουν κυριολεκτική και μεταφορική συμφραστικότητα. Ο μηχανισμός κινητοποίησης της μεταφοράς είναι κοινός και στις δύο περιπτώσεις. Γ. Ερμηνεύει την κινητοποίηση της ίδιας της μεταφοράς. Η μεταφορά ως μηχανισμός σκέψης δεν ενεργοποιείται με τυχαίο τρόπο. Η ενεργοποίησή της δεν ανιχνεύεται ούτε στα πρωτεύοντα σημασιακά στοιχεία των ρηματικών κατηγορημάτων, τα ορίσματα. Η κινητοποίηση της μεταφοράς εντοπίζεται σε δευτερεύοντα σημασιακά συστατικά των ρηματικών κατηγορημάτων, τα οποία προκύπτουν συνεπαγωγικά από τα πρωτεύοντα. 4. Συμπέρασμα Στη συγκεκριμένη εργασία μάς απασχόλησαν μεταφορικές φράσεις που δεν παρουσιάζουν αντίστοιχες κυριολεκτικές φράσεις. Επιχειρήσαμε μια σημασιολογική περιγραφή των παραδειγμάτων. Αποσυνθέσαμε σημασιολογικά τα κατηγορήματα, με σκοπό να ανιχνεύσουμε στα στοιχεία σημασίας των κατηγορημάτων την κινητοποίηση της μεταφοράς. Η μεταφορά είναι δύσκολο να ερευνηθεί έξω από τη γλώσσα, η κινητοποίηση της μεταφοράς εντοπίζεται στη γλώσσα, κατευθύνεται και περιορίζεται από τη γλώσσα. Η μεταφορά κινητοποιείται από τα σημασιακό συστατικά των λεξικών μονάδων. Βιβλιογραφία Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Άννα Νεολογικός δανεισμός της Νεοελληνικής, άμεσα δάνεια από τη γαλλική και αγγλοαμερικανική: μορφοφωνολογική ανάλυση. Θεσσαλονίκη. [ 813 ]

11 [ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ] Βελούδης, Γιάννης Η σημασία πριν κατά και μετά τη γλώσσα. Αθήνα: Κριτική. Γούτσος, Διονύσης «Σώμα Ελληνικών Κειμένων: Σχεδιασμός και υλοποίηση». Πρακτικά του 6 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας. Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης (www.philology.uoc.gr/conferences/ 6thICGL). Croft, William, and David A. Cruse Cognitive Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press. Θώμου, Παρασκευή Λεξι(λογι)κές συνάψεις (lexical collocations) στη Νέα Ελληνική ως ξένη γλώσσα. Αδ. Διδακτορική διατριβή. Πανεπιστήμιο Κρήτης. Θώμου, Παρασκευή «Η μεταφορά (metaphor) στην ΟΦ (ΕΠΙΘΕΤΟ + ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ)». Αριάδνη 14, επιστημονικό περιοδικό Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης, Ρέθυμνο: Εκδόσεις Φιλοσοφικής Σχολής. Ιορδανίδου, Άννα, και Μαβίνα Πανταζάρα, επιμ Χτίζω λέξεις: Πώς σχηματίζονται οι νεοελληνικές λέξεις. Αθήνα: Κοντύλι. Jackendoff, Ray Semantic Structures. Cambridge Mass.: MIT Press. Jackendoff, Ray Parts and boundaries. In Levin, Beth and Steven Pinker, eds. Lexical and Conceptual Semantics. London: Blackwell. Κριαράς, Εμμανουήλ. Επιτομή του λεξικού της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας. (www.greeklanguage.gr/greeklang/medieval_greek/kriaras). Lakoff, George, and Mark Johnson Metaphors we live by. Chicago: Chicago University Press. Lakoff, George The contemporary theory of metaphor. In Ortony, Andrew, ed. Metaphor and thought. Cambridge: Cambridge University Press. Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη. Levin, Beth, and Malka Rappaport Wiping the slate clean: a lexical semantic exploration. In Levin, Beth and Steven Pinker, eds. Lexical and Conceptual Semantics. London: Blackwell. Μπαμπινιώτης, Γεώργιος. 1998: Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. Ortony, Andrew, ed Metaphor and thought. Cambridge: Cambridge University Press. Pustejovsky, James The syntax of event structure. In Levin, Beth and Steven Pinker, eds. Lexical and Conceptual Semantics. London: Blackwell. Pustejovsky, James The Generative Lexicon. Cambridge Mass.: MIT Press. Rappaport, Malka, Beth Levin and Maria Laughren Levels of Lexical Representation. In Pustejovsky, James. ed. Semantics and the Lexicon, Dortrecht, Boston, London: Kluwer Academic Publishers. Saeed, John Semantics. Oxford: Blackwell. Σταματάκος, Ιωάννης, Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης. Αθήναι: Φοίνιξ. [ 814 ]

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο, 74100 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: (+30) 28310 77632, (+30) 28310

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 1th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 212 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 12 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της Νέας Ελληνικής Γλώσσας: Λεξιλογικά ζητήματα

Δομή της Νέας Ελληνικής Γλώσσας: Λεξιλογικά ζητήματα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Δομή της Νέας Ελληνικής Γλώσσας: Λεξιλογικά ζητήματα Ενότητα #4: Σημασιολογικές (λεξικές) σχέσεις: μεταφορά και μετωνυμία Διδάσκουσα: Βιβή Θώμου ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια // Διαμόρφωση και οργάνωση κειμένου Η γλωσσική επιμέλεια αφορά τη γλωσσική μορφή και το περιεχόμενο, ενώ η διαμόρφωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου)

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) ΓΛΩ 372 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) Πρέπει να ονοματίσουμε τους διάφορους κόμβους με ταμπέλες που να παραπέμπουν στα μέρη του λόγου ή, πιο τεχνικά, στις συντακτικές κατηγορίες που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΥΠΟΠΙΝΑΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΣΙΕΣΤΕΡΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ AFC ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΙΝΑΚΑ

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΥΠΟΠΙΝΑΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΣΙΕΣΤΕΡΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ AFC ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΙΝΑΚΑ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.247-256 ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΥΠΟΠΙΝΑΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΣΙΕΣΤΕΡΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ AFC ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΙΝΑΚΑ ΣΥΜΠΤΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού:

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Μοντέλα διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω Επιμέλεια: Βουλγαρίδου Μαρία, Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής Εισηγήτρια Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων Κολλίντζα 1 Σημασιολογικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654)

Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654) Κείμενο Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654) Τι πρέπει να γίνει σήμερα σε ό,τι αφορά στο γλωσσικό μάθημα; Εδώ και χρόνια, αναφερόμαστε στην κριτική σκέψη και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Σημασιολογία Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

E-mail: skout@phil.uoa.gr Home address: Ch, Trikoupi, 6, Alimos 17456, Athens, Greece Tel.: +30-210-9924005

E-mail: skout@phil.uoa.gr Home address: Ch, Trikoupi, 6, Alimos 17456, Athens, Greece Tel.: +30-210-9924005 STAMATIA KOUTSOULELOU CURRICULUM VITAE Name: Stamatia Surname: Koutsoulelou Work address: Department of Linguistics, School of Philosophy, University of Athens, 15784 Athens, Greece Tel.: +30-210 -7277856

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η γνώση των λέξεων συνιστά ένα πολύπλοκο φαινόμενο, το οποίο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή προφορικού λόγου

Παραγωγή προφορικού λόγου Παραγωγή προφορικού λόγου Επίπεδο Δ Πρώτη διδακτική πρόταση Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα Έφηβοι και ενήλικοι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 Συμπεράσματα

Κεφάλαιο 9 Συμπεράσματα Κεφάλαιο 9 Συμπεράσματα Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό εξάγονται τα θεωρητικά συμπεράσματα από τη συζήτηση στα προηγούμενα κεφάλαια με έμφαση στη χρησιμότητα της γλωσσολογίας σωμάτων κειμένων τόσο στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT Επιστημονική θεώρηση της λεξικογραφικής και λεξικολογικής ορολογίας σε μονόγλωσσα ελληνικά και ξένα λεξικά και εγχειρίδια γλωσσολογικών όρων: Η συμβολή της αρχαίας ελληνικής και λατινικής στη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Νίκος Βασιλειάδης, Αναπλ. Καθηγητής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ο περί Ανοικτού Τύπου Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων Νόμος του 2012

ο περί Ανοικτού Τύπου Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων Νόμος του 2012 ο περί Ανοικτού Τύπου Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων Νόμος του 2012 Οδηγία ΟΔ78-2012-18 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σχετικά με τους ΟΣΕΚΑ εγγυημένου κεφαλαίου ή εγγυημένης απόδοσης ή τους ΟΣΕΚΑ με προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ.

Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ. Βιογραφικό Σημείωμα Προσωπικές πληροφορίες Όνομα / Επώνυμο Νικόλαος ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, Δρ. Διεύθυνση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΑΚΡΙΤΩΝ 31-35, Καλογρέζα 14234, Αθήνα - Ελλάδα Τηλέφωνο +30 210 6993503 +30 2810 235961

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens)

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens) CURRICULUM VITAE Associate professor Name: Eleni Panaretou Date of birth: 5/8/ 1958 Place of birth: Athens Address: School of Philosophy, University Campus at Zografou, room 601 email: epanar@phil.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα του μεταπτυχιακού φοιτητή Μαρκάτου Κωνσταντίνου Α.Μ.: 011/08 Επιβλέπων: Αν. Καθηγητής Άρης Κουτούγκος Διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου

Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract Aim of this paper is to trace the main difficulties that face

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

«Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: πρακτικές εφαρμογές»

«Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: πρακτικές εφαρμογές» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: πρακτικές εφαρμογές» ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 5 Έννοιες και Κλασική Θεωρία Εννοιών Έννοιες : Θεμελιώδη στοιχεία από τα οποία αποτελείται το γνωστικό σύστημα Κλασική θεωρία [ή θεωρία καθοριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Ποιοι μιλούν Η γλώσσα των ζώων Είναι αυτόγλώσσα; Η Dr Pepperberg και ο Alex (ο παπαγάλος) 3 Δομή της γλώσσας Πώς μελετούν τη γλώσσα η γνωστική ψυχολογία, η νευροψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 7 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: Α) να ορίζουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS)

ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ (SEMANTIC NETWORKS) Αντικείμενα (objects) και σχέσεις μεταξύ τους Παράσταση δικτύου (γραφική) Ιεραρχική δομή Έμφαση στην οργάνωση (isa, partof,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

WWW.Greek Trading. Club

WWW.Greek Trading. Club Trading Level (TL) Σημαντικές πληροφορίες για το Trading Το Trading εμπεριέχει μεγάλο κίνδυνο και δεν είναι για όλους. Ο συγγραφέας και ο εκδότης δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για τις ενέργειες του αναγνώστη.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο. Τ. Α. Μικρόπουλος

Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο. Τ. Α. Μικρόπουλος Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο Τ. Α. Μικρόπουλος Οι ΤΠΕ ως γνωστικά (ερμηνευτικά) εργαλεία Αξιοποιώντας το Διαδίκτυο στη διδακτική πράξη Αναζήτηση και εντοπισμός των σχετικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραµµα BalkaNet

Ερευνητικό Πρόγραµµα BalkaNet Ερευνητικό Πρόγραµµα BalkaNet 1 Ερευνητικό Πρόγραµµα BalkaΝet Χρηµατοδοτούµενο από την ΕΕ πρόγραµµα (IST-2000-29388) µε σκοπό την ανάπτυξη ενός πολύγλωσσου σηµασιολογικού λεξικού σύµφωνα µε τις αρχές του

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση (6606)

Κείμενο Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση (6606) Κείμενο Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση (6606) Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις και συμπεριφορές. Κάποιες φορές,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Επιμόρφωση Φιλολόγων στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Β συνάντηση

Συστηματική Επιμόρφωση Φιλολόγων στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Β συνάντηση Συστηματική Επιμόρφωση Φιλολόγων στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Β συνάντηση Παναγιώτα Χρυσοστόμου Παπακώστα Φιλόλογος, Λειτουργός Π.Ι. Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2013, Π.Ι. Λευκωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: H MAΘΗΣΙΑΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥΣ Τι έγινε;

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Χημική, εσωτερική, κινητική, δυναμική, φωτεινή, ηλεκτρική Η ενέργεια αποθηκεύεται στα υλικά σώματα σε διάφορες μορφές, ως χημική, εσωτερική,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες για την Ανάπτυξη

Θεωρίες για την Ανάπτυξη Θεωρίες για την Ανάπτυξη Πολιτισμική προσέγγιση (Vygotsky) Βιο-οικολογική προσέγγιση Bronfenbrenner ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Ι 2015-16 Καλλιρρόη Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Vygotsky, L.S. (1978/1997)

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ «ΑΘΗΝΑ» ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIΙΙ»

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ «ΑΘΗΝΑ» ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIΙΙ» Table of Cont δσ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ «ΑΘΗΝΑ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Βάσεις Δεδομένων Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Βάσεις Δεδομένων», 2015-2016 Κεφάλαιο 2: Περιβάλλον Βάσεων Δεδομένων Μοντέλα Δεδομένων 2.1

Διαβάστε περισσότερα

Το λεξιλόγιο του δίγλωσσου ομιλητή: η συγκρότηση ενός ελληνοτουρκικού παιδικού λεξικού πολυμέσων

Το λεξιλόγιο του δίγλωσσου ομιλητή: η συγκρότηση ενός ελληνοτουρκικού παιδικού λεξικού πολυμέσων Το λεξιλόγιο του δίγλωσσου ομιλητή: η συγκρότηση ενός ελληνοτουρκικού παιδικού λεξικού πολυμέσων Άννα Βακαλοπούλου Γιάννης Παπαγεωργακόπουλος Βασίλης Παπαβασιλείου Μαρία Τζεβελέκου Ινστιτούτο Επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα