Πρόγραμμα Cygnet. Σημειώσεις εκπαιδευτών,φυλλάδια. και έντυπα αξιολόγησης. Yorkshire. Imagination/ Rigidity/Obsessions

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόγραμμα Cygnet. Σημειώσεις εκπαιδευτών,φυλλάδια. και έντυπα αξιολόγησης. Yorkshire. Imagination/ Rigidity/Obsessions"

Transcript

1 Πρόγραμμα Cygnet Yorkshire Σημειώσεις εκπαιδευτών,φυλλάδια Imagination/ Rigidity/Obsessions και έντυπα αξιολόγησης Strategies for managing behaviour

2 Εισαγωγή

3 Σχετικά με την προσαρμογή του Cygnet στα Ελληνικά. Η προσαρμογή του υλικού στα Ελληνικά αποδείχτηκε ιδιαίτερα επίπονη διαδικασία που απαιτούσε συντονισμό των μεταφραστών, των τεχνικών, του εκδότη, του ιδιοκτήτη του υλικού και κυρίως εξονυχιστικό έλεγχο ώστε η παρούσα έκδοση να μην αφίσταται από το πνεύμα της Αγγλικής έκδοσης. Παρά την επαλήθευση της ακρίβειας και της μεταφραστικής πιστότητας, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το να μας έχουν «ξεφύγει» λάθη. Με χαρά θα δεχθούμε τις υποδείξεις σας, ώστε να προχωρήσουμε σε επανέκδοση του υλικού που δεν θα περιέχει τα πιθανά ακούσια λάθη της αρχικής. Για παρατηρήσεις ή διορθώσεις μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με την Ε.ΨΥ.ΜΕ. (www.epsyme.gr) στα τηλέφωνα : , , ή στο mail : Την προσαρμογή του υλικού στα Ελληνικά επιμελήθηκε ομάδα εργασίας (Ε.ΨΥ.ΜΕ. και εξωτερικοί συνεργάτες) Την επιμέλεια της έκδοσης είχε ο κος Βουτυράκος Παναγιώτης, Παιδοψυχίατρος. Την επιμέλεια της μετάφρασης είχε η κα Σταθοπούλου Μάρω, Παιδοψυχίατρος, η οποία ήταν η «ψυχή» αυτής της προσπάθειας. Για τη μετάφραση του υλικού εργάστηκαν οι : ΧΑΡΙΣΗ ΑΜΑΛΙΑ ΚΕΡΑΜΤΖΗ ΜΑΓΔΑ ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ ΜΑΡΑ ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΣΣΑΡΗ ΟΛΓΑ ΤΟΥΡΛΟΜΟΥΣΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΡΙΑ ΛΕΠΤΙΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΕΛΕΝΑ ΣΑΜΟΙΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΜΠΗ ΑΘΗΝΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΙΔΗΡΟΦΑΓΗ ΒΙΒΗ ΜΟΡΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΧΕΛΙΟΥΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΟΥΣΚΕΦΤΑΡΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΡΑ ΧΡΥΣΑ ΜΠΡΙΝΤΖΟΥΛΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΠΛΕΣΣΑ ΑΝΝΑ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 1

4 Ευχαριστίες Το πρόγραμμα υποστήριξης γονέων Cygnet έχει αναπτυχθεί και αξιολογηθεί από το 2003 από μια ποικιλία ατόμων, ομάδων και υπηρεσιών που συνεργάστηκαν και συνεισέφεραν για την τελική έκδοση του προγράμματος, και ειδικότερα ευχαριστούμε: Όλους τους νέους και ενήλικες ανθρώπους στο αυτιστικό φάσμα, που βοήθησαν με τις πληροφορίες τους την ανάπτυξη του προγράμματος Όλους αυτούς τους γονείς που συνεισέφεραν με τις ενημερωτικές και τις προσωπικές τους πληροφορίες. Την Claudia Dickinson για την αρχική της έρευνα πάνω στο πρόγραμμα που έθεσε τις βάσεις για το Cygnet. ΤονAndy Morris για την συνεχιζόμενη και διαρκή του έρευνα και την ανάπτυξη του προγράμματος Όλες τις παρακάτω υπηρεσίες που συνεισέφεραν στο πρόγραμμα Cygnet με πολλούς σημαντικούς τρόπους : Barnardo s Queens Road Services Bradford District Care Trust Child & Adolescent Mental Health Service Education Bradford s Autism Spectrum Team Bradford Children s Social Care Service Bradford & Airedale NHS Teaching Primary Care Trust (Speech & Language Therapy Service) Airedale NHS Trust (Speech & Language Therapy Service) Bradford and District Autistic Support Group Airedale and Wharfedale Autism Resource Η χρηματοδότηση για την ανάπτυξη του προγράμματος προέρχεται από τον φορέα Barnardo s και την Υπηρεσία Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων του Bradford Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 2

5 Εισαγωγή 1 Σχετικά με την προσαρμογή του Cygnet στα Ελληνικά 2 Ευχαριστίες Πληροφορίες εκδότη 5 Προϋποθέσεις για τη λειτουργία συστήματος και λογισμικού 6 Περιεχόμενο βασικού προγράμματος Cygnet 8 Όροι 8 Ιστορικό του Προγράμματος 9 Προσέγγιση του Προγράμματος 12 Αποτελέσματα 14 Συντονισμός και οργάνωση μιας ομάδας Cygnet Προσελκύοντας τους γονείς/φροντιστές Στήνοντας μια ομάδα Κατ οίκον υλοποίηση Ξεκινώντας την πρώτη συνάντηση Συμβόλαιο ομάδας Εμπιστευτικότητα Δραστηριότητες και ομαδικές ασκήσεις Γονείς με επιπρόσθετες ανάγκες Δοκιμάστε αυτό στο σπίτι Διασκέδαση Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 3

6 17 Συμβουλές και προκλήσεις για τους εκπαιδευτές Μείζονες προκλήσεις Συνεταιρική δουλειά Δεν είμαστε παντογνώστες Πιστότητα στο πρόγραμμα Παράπονα 19 Δεξιότητες, γνώση, εμπειρία και υποστήριξη Δεξιότητες, γνώση και εμπειρία Εκπαίδευση Υποστήριξη Τελικά 21 Βιβλιογραφικές αναφορές Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 4

7 Προϋποθέσεις λειτουργίας συστήματος και λογισμικού Οι παρουσιάσεις των διαφανειών των πέντε συναντήσεων του Cygnet χρησιμοποιούν τη μορφή αρχείου Adobe Acrobat pdf. Μερικές διαφάνειες περιλαμβάνουν βίντεο και κίνηση. Για να τα παίξετε αυτά συνιστάται να είναι εγκαταστημένα στον υπολογιστή το Adobe Acrobat Reader 8 και Adobe Flash Player 9, τα οποία μπορείτε να κατεβάσετε ελεύθερα από το Για καλύτερα αποτελέσματα με τον ήχο συνιστάται τα ηχεία να είναι συνδεδεμένα στον υπολογιστή. Οι ελάχιστες προϋποθέσεις του συστήματος για να τρέξετε τα Adobe Acrobat Reader 8 και Adobe Flash Player 9 είναι : Windows Οποιοδήποτε από : Microsoft Windows Vista Windows XP Professional (Home Edition ή Tablet PC Edition) με Service Pack 2 Windows 2000 με Service Pack 4 με Windows Media Player 7. Macintosh Mac OSX v με QuickTime 7.0 Αν συναντήσετε δυσκολίες, παρακαλούμε να έλθετε σε επαφή με την υποστήριξη συστημάτων IT ή επισκεφθείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες για οδηγίες αντιμετώπισης του προβλήματος : Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 5

8 Περιεχόμενο βασικού προγράμματος Cygnet Το βασικό πρόγραμμα Cygnet είναι χωρισμένο σε έξι συναντήσεις, διάρκειας δυόμιση έως τριών ωρών η κάθε μία και μια πιθανή μετέπειτα συνεδρία παρακολούθησης (follow-up). Συνάντηση 1: Τι είναι οι Καταστάσεις Αυτιστικού φάσματος ; Συστάσεις και εισαγωγή στην ομάδα Σκοποί Περιεχόμενο Εισαγωγή στις Καταστάσεις Αυτιστικού Φάσματος Πώς είναι το να είσαι αυτιστικός ; Η εμπειρία της διάγνωσης Συνάντηση 2: Επικοινωνία Γιατί και πώς επικοινωνούμε ; Η επικοινωνία στις ΚΑΦ Στρατηγικές για ενίσχυση της επικοινωνίας Οπτικά βοηθήματα Κοινωνικές ιστορίες: τι είναι και πώς να τις χρησιμοποιούμε Ιστορίες με σκίτσα: τι είναι και πώς να τις χρησιμοποιούμε Συνάντηση 3: Αισθητηριακά θέματα Τι είναι οι αισθήσεις ; Τύποι αισθητηριακών θεμάτων που συναντώνται στις ΚΑΦ Σχετιζόμενες συμπεριφορές Στρατηγικές που βοηθούν Συνάντηση 4: Κατανόηση συμπεριφοράς Τύποι και λειτουργίες της συμπεριφοράς συνολικά Συμπεριφορά και αυτισμός Βαθύτερες δυσκολίες πίσω από τη συμπεριφορά (αρχή του Παγόβουνου) Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 6

9 Συνάντηση 5: Διαχείριση συμπεριφοράς Χρησιμοποίηση των πληροφοριών (αρχή του Παγόβουνου) Ανάλυση και διαχείριση της συμπεριφοράς (ανάλυση STAR) Βασικές στρατηγικές Στρατηγικές διαχείρισης Συνάντηση 6: Επιλογή αποφασισμένη από γονείς/φροντιστές Οι έρευνες δείχνουν ότι στο τέλος του προγράμματος οι γονείς εξακολουθούν να έχουν απορίες στις οποίες θέλουν να επανέλθουν, ή ένα θέμα από τις προηγούμενες συναντήσεις το οποίο θέλουν να συζητήσουν ξανά. Αυτή η συνάντηση είναι μια καλή ευκαιρία για να κλείσουν αυτές οι εκκρεμότητες, ή για να εξεταστούν διαφορετικά θέματα, όπως: αδέρφια* εφηβεία και σεξουαλικότητα* μεταβάσεις* ύπνος* Συνάντηση παρακολούθησης (follow-up) - τρεις μήνες μετά τη Συνάντηση 6 Η συνάντηση αυτή δίνει στους γονείς την ευκαιρία να συναντηθούν ξανά για αμοιβαία υποστήριξη και για να αποκτήσουν περισσότερες πληροφορίες και επιτρέπει στους συντονιστές να αποκτήσουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα από τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης της αυτοπεποίθησης. Οι γονείς αρκετά συχνά θέλουν να μετατρέπουν τη συνάντηση αυτή σε κοινωνικό γεγονός, που μπορεί να μην έχει να κάνει καθόλου με τον αυτισμό! * Αυτές είναι μερικές από τις επιπλέον (όχι βασικές) συναντήσεις για τις οποίες οι γονείς έχουν εκφράσει ενδιαφέρον και έχουν συζητηθεί ανεπίσημα με τους γονείς σαν θέμα συνάντησης. Η συνάντηση για τα αδέλφια έχει τώρα αναπτυχθεί σαν επίσημη συνάντηση και θα ακολουθήσουν κι άλλες μετά από διαβουλεύσεις. Αυτά τα θέματα μπορούν να συζητηθούν στην 6 η συνάντηση, ή στη συνάντηση παρακολούθησης μετά τρεις μήνες, ή σε έκτακτες συναντήσεις σε άσχετες χρονικές στιγμές μέσα στον χρόνο, εφόσον οι γονείς έχουν παρακολουθήσει το βασικό πρόγραμμα. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 7

10 Όροι Γονείς/Φροντιστές - το πρόγραμμα Cygnet μπορεί να προσεγγιστεί είτε από γονείς είτε από φροντιστές. Φροντιστής μπορεί να είναι οποιοσδήποτε που έχει μια σημαντική και άμεση εμπλοκή στη ζωή ενός παιδιού, π.χ. παππούδες και γιαγιάδες, θείοι, θείες, κοινοί φροντιστές ή επαγγελματίες υποστήριξης από το σχολείο. Θα πρέπει να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα με τη συγκατάθεση και παράλληλα με τους γονείς του παιδιού. Για τις ανάγκες του κειμένου σ αυτή την έκδοση, η λέξη ''γονείς '' θα χρησιμοποιείται συχνά για να συμπεριλάβει τόσο τους γονείς όσο και τους φροντιστές. Παιδιά /Νεαρά άτομα - το πρόγραμμα Cygnet μπορεί να εφαρμοσθεί σε ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα γονέων με παιδί /νεαρό άτομο στο αυτιστικό φάσμα. Για τις ανάγκες του κειμένου σ αυτή την έκδοση, η λέξη ''παιδιά'' θα χρησιμοποιείται συχνά για να καλύψει το ηλικιακό φάσμα 7-18 ετών, δεχόμενοι ταυτόχρονα ότι μερικοί μπορούν σαφώς να οριστούν ως νεαρά άτομα. Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος (ΚΑΦ) / Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος ΔΑΦ) - πολλές ώρες θα μπορούσαν να ξοδευτούν για να συμφωνήσουμε στη σωστή ορολογία αλλά, για τις ανάγκες του κειμένου σ αυτή την έκδοση, ο όρος Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος θα χρησιμοποιείται μετά από κοινή συμφωνία με μια ομάδα νεαρών ατόμων στο αυτιστικό φάσμα. Εκπαιδευτές - εκπαιδευτής είναι ένας επαγγελματίας ή γονέας, με τις δεξιότητες, τη γνώση και την εμπειρία για να λειτουργήσει ως συντονιστής για τα προγράμματα Cygnet. Ιστορικό του προγράμματος Αναγνωρίζεται ότι η ανατροφή ενός παιδιού είναι μια απαιτητική δουλειά! Η έρευνα έχει δείξει ότι 75% των γονέων και φροντιστών χρειάζονται βοήθεια στα καθήκοντά τους κάποια στιγμή στη διάρκεια των χρόνων που μεγαλώνει το παιδί τους. Αυτό έχει αναγνωριστεί επίσης στην πρόσφατη νομοθεσία και τις πιο πρόσφατες κυβερνητικές στρατηγικές που στοχεύουν πρώτιστα στις οικογένειες που σχετίζονται με την ποινική δικαιοσύνη και με συστήματα παιδικής προστασίας. Οι γονείς των παιδιών στο αυτιστικό φάσμα αντιμετωπίζουν τις συνηθισμένες θετικές και δύσκολες προκλήσεις της γονεϊκότητας και αρκετές περισσότερες. Ο αυτιστικός πληθυσμός είναι ευάλωτος σε βαθμό που δεν είναι ευρέως γνωστός, τόσο στην παιδική ηλικία, όσο και στην μετέπειτα ζωή. Η ψυχική υγεία, η ποινική δικαιοσύνη και οι κοινωνικές υπηρεσίες επιβαρύνονται με τις αφανείς οικονομικές δαπάνες αυτής της μετέπειτα περιόδου. Οι οικογένειες όχι μόνο επιβαρύνονται με τις οικονομικές δαπάνες αλλά και με το συναισθηματικό και κοινωνικό κόστος καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου και, στην περίπτωση της αυτοκτονίας, όταν η ζωή τους τελειώνει. Η Περιφέρεια του Bradford έχει υψηλότερη επίπτωση παιδιών με αναπηρίες από τη συνηθισμένη. Η αναγνώριση Καταστάσεων Αυτιστικού Φάσματος είχε επίσης μια συγκριτικά σημαντική αύξηση κατά τη διάρκεια πολλών ετών στο Bradford. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 8

11 Απαντώντας σ αυτό το αίτημα και τα αφανή κόστη για τις οικογένειες και τις αρχές, μια Πολυ - Αντιπροσωπευτική Ομάδα Αυτισμού σχεδίασε ένα Σχέδιο Δράσης για την Περιφέρεια του Bradford τον Δεκέμβριο του Κορυφαία στις υποδείξεις τους ήταν η ανάγκη να παρασχεθεί κατάλληλη υποστήριξη και εκπαίδευση για τις οικογένειες, ιδιαίτερα εκείνες με μεγαλύτερα παιδιά. Αυτή η άποψη ενισχύθηκε και από το Εθνικό Σχέδιο για τον Αυτισμό του 2003: Η εκπαίδευση για τις οικογένειες πρέπει να είναι συνεχιζόμενη καθώς οι ατομικές ανάγκες αλλάζουν σύμφωνα με την ηλικία και τις περιστάσεις. Όλες οι αρχές θα πρέπει να προσφέρουν μια ποικίλα εκπαιδευτικών προγραμμάτων για γονείς /φροντιστές πάνω στην κατανόηση και διαχείριση των ΚΑΦ και οποιωνδήποτε πρόσθετων συμπεριφορικών δυσκολιών. Μετά από μια διάγνωση, οι γονείς και οι φροντιστές μπορεί να έχουν πολλές ερωτήσεις και μπορεί να νιώθουν απομονωμένοι στη διαχείριση των αναγκών του παιδιού τους. Οι ανάγκες των παιδιών και των νεαρών ατόμων αλλάζουν επίσης με την πάροδο του χρόνου, και οι πληροφορίες και συμβουλές που δόθηκαν όταν ένα παιδί ήταν νεώτερο, μπορεί να πρέπει να εκσυγχρονιστούν για να είναι σχετικές με το παιδί /νεαρό άτομο καθώς αυτό μεγαλώνει. Εάν οι γονείς έχουν παρακολουθήσει το πρόγραμμα Early Bird ή Early Bird Plus ή αντίστοιχα προγράμματα, μπορεί επίσης να θελήσουν να έχουν πρόσβαση σε ένα πρόγραμμα για μεγαλύτερα παιδιά και νεαρά άτομα. Δεδομένου ότι υπήρξε μια απαίτηση αλλά λίγες ευκαιρίες για τους γονείς να έχουν πρόσβαση σε τοπικά προγράμματα για μεγαλύτερα παιδιά και νεαρά άτομα στο αυτιστικό φάσμα, το Barnardo s - με την υποστήριξη νεαρών ατόμων, γονέων και άλλων αντιπροσωπειών - επινόησε το δικό του πρόγραμμα υποστήριξης γονέων, γνωστό ως Cygnet, για εκείνους που έχουν παιδιά στην ηλικιακή ομάδα των 7-18 ετών. Προσέγγιση προγράμματος Σαν αφετηρία, το Cygnet αναγνωρίζει τους γονείς ως τους πλέον ειδικούς όταν πρόκειται για τα δικά τους παιδιά. Κανείς δεν γνωρίζει ένα παιδί τόσο καλά όσο ένας γονιός, ωστόσο το να γίνεσαι γονιός δεν συνοδεύεται από κανένα αυτόματο πακέτο προσόντων ή εκπαίδευσης. Τα περισσότερα από αυτά που μαθαίνουμε συνήθως προέρχονται από την παρακολούθηση άλλων γονέων, συγγενών και φίλων. Συνήθως αυτό λειτουργεί καλά και μπορούμε να μάθουμε αρκετά γρήγορα από ένα πλήθος άλλων πηγών σχετικά με τη γενική φροντίδα των παιδιών. Ένα παιδί στο αυτιστικό φάσμα θα παρουσιάζει όλες τις συνηθισμένες προκλήσεις της γονεϊκότητας συν αρκετές περισσότερες, και δεν υπάρχουν πολλά μέρη να πάει κανείς για συμβουλές και αμοιβαία υποστήριξη. Το Cygnet μπορεί να συμπληρώσει αυτό το κενό θέτοντας τις ακόλουθες δομικές μονάδες. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 9

12 Οικοδόμηση πάνω στη γνώση των γονέων για το παιδί τους και τις θετικές τους εμπειρίες από τη φροντίδα των παιδιών Το μοντέλο που έχει ακολουθήσει το Cygnet, να χτίζει πάνω στη γνώση και τις εμπειρίες των γονέων, προέρχεται από το Κέντρο Υποστήριξης Γονέων και Παιδιών γνωστό ως Μοντέλο Συμβουλευτικής Γονέων (Parent Adviser Model). Αν και αρχικά αναπτύχθηκε για να υποστηρίξει τις οικογένειες παιδιών με αναπηρίες, τώρα χρησιμοποιείται για ένα εύρος οικογενειών που βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω ψυχοκοινωνικών δυσκολιών. Το μοντέλο προήλθε από ανησυχίες των γονέων ότι δεν εισακούγονταν από τους επαγγελματίες, για τους οποίους ένιωθαν ότι εστίαζαν σχεδόν αποκλειστικά στη διαχείριση των προβλημάτων των παιδιών, χωρίς να λαμβάνουν υπόψιν την προσαρμογή τους σε δύσκολες καταστάσεις. Με την πάροδο κάποιων ετών ανατέθηκε σε μια βασική ομάδα από επαγγελματίες και γονείς η ανάπτυξη του προγράμματος Cygnet, βασισμένου στην αρχή της ακρόασης των αναγκών των γονέων και νεαρών ατόμων. Αυτή η διαδικασία είναι από μόνη της υποστηρικτική με το να ενισχύει την αυτοεκτίμηση και αυτο-επάρκεια των γονέων και είναι επίσης το όχημα για την εξερεύνηση πιθανών δυσκολιών και την από κοινού επίλυση προβλημάτων καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Αυτή η πολυ-περιεκτική προσέγγιση αναγνωρίστηκε με το Εθνικό Βραβείο Εκπαίδευσης (National Training Award) το 2008 στην κατηγορία συνεταιρισμού και συνεργασίας. Χρησιμοποίηση της διαθέσιμης γνώσης πάνω στον αυτισμό και τις τεχνικές διαχείρισης συμπεριφοράς Έχοντας τονίσει την εφαρμογή του Μοντέλου Συμβουλευτικής Γονέων στην ανατροφή των παιδιών και δίνοντας έμφαση στην επικοινωνία για την κατανόηση και τη διαχείριση του αυτισμού, υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί πυρήνες γνώσης που υπήρξαν πολύτιμοι για την ανάπτυξη και την υλοποίηση του προγράμματος. Ένα ευρύ φάσμα γονέων και ακαδημαϊκών, από την Brenda Boyd ως την Lorna Wing, έχουν συμβάλει στην κατανόησή μας σχετικά με τον αυτισμό και τις προκλήσεις του καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Ωστόσο, η χρησιμότερη ίσως πηγή κατανόησής μας έχει προέλθει από νεαρά άτομα και ενήλικες με Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος που μας μίλησαν από πρώτο χέρι για τις εμπειρίες τους και το πώς οι άλλοι άνθρωποι μπορούν να κάνουν μια θετική διαφορά στον κόσμο τους. Το Συμπεριφορικό Μοντέλο, βασισμένο στην κεντρική ιδέα της προσπάθειας κατανόησης της συμπεριφοράς από την άποψη του τι μπορεί να παρατηρήσει κανείς και στη συνέχεια να βρίσκει τι προκάλεσε τη συμπεριφορά - δηλ. τι είναι κάτω από την επιφάνεια - είναι μέρος του προγράμματος Cygnet. Το ίδιο ισχύει και για την ανάπτυξη της ιδέας από τους θεωρητικούς της κοινωνικής μάθησης ιδιαίτερα σε σχέση με τον αυτισμό, ότι η συμπεριφορά ενός παιδιού είναι συγκεκριμένη για ορισμένες καταστάσεις. Έτσι, μια ενέργεια που ακολουθείται από θετικές εκβάσεις (π.χ. ανταμοιβή) είναι πιθανό να ενισχυθεί ή να δυναμώσει (δηλ. είναι πιθανότερο να εμφανιστεί στο μέλλον). Αντιθέτως, μια ενέργεια που δεν ακολουθείται από θετική έκβαση είναι πιθανό να αποδυναμωθεί. Και τα δύο αυτά μοντέλα τονίζονται ιδιαίτερα στις Συναντήσεις Τέσσερα και Πέντε. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 10

13 Παρουσίαση των προγραμμάτων με μια χαλαρή και πολυποίκιλη μορφή με πρακτικές εφαρμογές Οποιοδήποτε πρόγραμμα είναι μόνο τόσο καλό όσο και οι συντονιστές που το υλοποιούν! Μερικοί από εμάς θα θυμούνται καλούς δασκάλους στο σχολείο. Τι ήταν αυτό που τους έκανε καλούς ; Ήταν τόσο οι γνώσεις και οι οργανωτικές τους δεξιότητες όσο και η στάση τους. Ομοίως μια χαλαρωτική, ενδυναμωτική και υποστηρικτική στάση από τους συντονιστές είναι ένα βασικό συστατικό για την υλοποίηση ενός επιτυχημένου προγράμματος Cygnet. Η προσέγγιση του προγράμματος Cygnet αντανακλά τους ποικίλους τρόπους (στυλ) μάθησης που οι άνθρωποι προτιμούν να χρησιμοποιούν προκειμένου να απορροφήσουν τις πληροφορίες και να μάθουν από αυτές: οπτική μάθηση θέλουν να βλέπουν εικονογραφήσεις, εικόνες, διαγράμματα, γραπτές οδηγίες - επίσης χρησιμοποιούνται συχνά με παιδιά και νεαρά άτομα στο αυτιστικό φάσμα ακουστική μάθηση - θέλουν να ακούν και να μιλούν με σαφείς επεξηγήσεις, συζήτηση και λεκτική ανατροφοδότηση. κιναισθητικοί τύποι - θέλουν να συμμετέχουν για να μάθουν. Έχουν ανάγκη να συμμετέχουν μέσα από πρακτικές δραστηριότητες και κίνηση. Παρέχοντας ένα μίγμα προσεγγίσεων σε ένα περιβάλλον που δεν παραμένει μονοδιάστατο, το πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για όλους. Σε απάντηση στις επιθυμίες των γονέων, αυτές οι ευκαιρίες πρέπει να περιλαμβάνουν στρατηγικές που να έχουν πρακτικές εφαρμογές. Ανάπτυξη ενός αμοιβαία υποστηρικτικού περιβάλλοντος όπου οι γονείς μπορούν να μοιραστούν συμβουλές και εμπειρίες «Αισθάνομαι να υποστηρίζομαι όντας μαζί με άλλους γονείς που καταλαβαίνουν τον αυτισμό και τα συναισθήματά μου. Μοιραζόμαστε προβλήματα, προσφέρουμε συμβουλές και αισθανόμαστε καλύτερα ξέροντας ότι δεν είμαστε μόνοι σ αυτό που μοιάζει σαν ένας διαφορετικός κόσμος σε άλλους γονείς.» Το σχόλιο ενός γονέα μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Cygnet. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μέσα στη σαφώς καθορισμένη δομή του προγράμματος, συχνά συντελείται μάθηση που δεν είναι προφανής άμεσα. Καθώς οι γονείς ακούν ο ένας τον άλλον και συλλογίζονται τα γεγονότα της εβδομάδας, μπορεί να βιώσουν μια μεταβολή στη στάση τους ανάμεσα στις συναντήσεις. Ένα υψηλό επίπεδο συνειδητότητας από τους συντονιστές μπορεί να ενισχύσει και να υποστηρίξει αυτές τις αλλαγές, χωρίς όμως απαραίτητα να κατευθύνει αυτή τη διαδικασία. Η έμμεση μάθηση μπορεί να πάρει πολλές μορφές και πρέπει πάντα να εκτιμάται, καθώς παρέχει μια μοναδική και σημαντική προοπτική στη διαδικασία μάθησης. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 11

14 Αποτελέσματα Στο Bradford η ποιότητα του βασικού προγράμματος Cygnet έχει μετρηθεί από το 2006 μέσω της αξιολόγησης κάθε συνάντησης και εξετάζοντας την πιο μακροπρόθεσμη διαφορά που έχει επιφέρει το πρόγραμμα στην αυτοπεποίθηση των γονέων σε σχέση με τη διαχείριση των αναγκών ενός παιδιού με Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος. Οι αξιολογήσεις των συναντήσεων έχουν δώσει θετικούς δείκτες για την ποιότητα κάθε συνάντησης, ενώ τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της εκπαίδευσης έχουν μετρηθεί με τη χρήση κατάλληλων και αναγνωρισμένων εργαλείων αξιολόγησης. Ζητείται από τους γονείς να συμπληρώσουν μια Φόρμα Αξιολόγησης 15 ερωτήσεων σχετικά με την αυτοπεποίθησή τους στη διαχείριση αυτιστικών συμπεριφορικών χαρακτηριστικών των παιδιών που έχουν στη φροντίδα τους πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα Cygnet και έπειτα πάλι τρεις ή τέσσερις μήνες αφότου ολοκληρωθεί. Τα αποτελέσματα από 204 γονείς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα μεταξύ του δείχνουν μια σταθερή αύξηση στην αυτοπεποίθησή τους (δείτε τη γραφική παράσταση στην επόμενη σελίδα). Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος Cygnet που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Northumbria χρησιμοποίησε τα ίδια αναγνωρισμένα εργαλεία μέτρησης αποτελεσμάτων και ημι-δομημένες συνεντεύξεις το 2008 σε 12 γονείς που είχαν ολοκληρώσει το πρόγραμμα κατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου και 9 που ήταν στη λίστα αναμονής (δείτε τη γραφική παράσταση στην επόμενη σελίδα). Η αξιολόγησή τους επιβεβαίωσε την τοπική γνώση για το πρόγραμμα, ιδιαίτερα σε σχέση με την αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ των γονέων, την πρακτική εφαρμογή του προγράμματος και τα αλληλοσυνδεόμενα στοιχεία του προγράμματος. Υπήρχαν επίσης τομείς στους οποίους οι γονείς πίστευαν ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε να εξελιχθεί, ιδιαίτερα σε σχέση με επιπρόσθετες συναντήσεις, περισσότερες πληροφορίες για παιδιά με νοητική καθυστέρηση και υποστήριξη για τους γονείς από τη Νότια Ασία, με τα οποία ασχολείται ο υπεύθυνος για την ανάπτυξη του προγράμματος. Μια περαιτέρω υποστηριζόμενη από την κυβέρνηση αξιολόγηση του προγράμματος πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή (2010) από το Πανεπιστήμιο του York καθώς επίσης και μια αξιολόγηση από την Εθνική Ακαδημία Επαγγελματιών Γονικής Φροντίδας (National Academy of Parenting Practioners). Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 12

15 Βαθμός αυποπεποίθησης- Bradford (204 γονείς) Πριν το Cygnet μήνες μετά το Cygnet Βαθμός αυτοπεποίθησης ( Northumbria University) 2.0 Λίστα αναμονής 4.42 Ένα χρόνο μετά το Cygnet Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 13

16 Συντονισμός και οργάνωση μιας ομάδας Cygnet Προσελκύοντας γονείς /φροντιστές Πολλοί γονείς μπορεί να αγχώνονται σχετικά με τη συμμετοχή τους σε μια ομάδα ιδίως αν αισθάνονται ότι θα κριθούν ή είναι μόνοι τους. Μπορεί επίσης να αισθάνονται ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο στίγμα σχετικά με τη συμμετοχή σε «σχολές γονέων». Για μια επιτυχημένη προσέλκυση, οι γονείς και οι επαγγελματίες θα πρέπει να έχουν υπόψιν τους τα εξής: Σαφήνεια σχετικά με το τι είναι το πρόγραμμα Cygnet και σε ποιους απευθύνεται: Ποιος είναι ο φροντιστής; Υπάρχουν γεωγραφικοί περιορισμοί; Είναι αναγκαίο να υπάρχει μία διάγνωση; Υπάρχει κάποιο ηλικιακό φάσμα; Ξεκάθαρη διαφήμιση για το πρόγραμμα : φυλλάδια, αφίσες, από στόμα σε στόμα κλπ. Αυτό θα υποστηριχθεί απο τις ισχυρές διασυνδέσεις μεταξύ υπηρεσιών/φορέων, ιδιαίτερα όσων παρέχουν διαγνωστικές και εκπαιδευτικές υποστηρικτικές υπηρεσίες στις οικογένειες. Ένα παράδειγμα τοπικού φυλλαδίου είναι διαθέσιμο από τον υπεύθυνο ανάπτυξης του προγράμματος. Καθαρή και δίκαιη διαδικασία εγγραφής (ένα παράδειγμα μιας φόρμας εγγραφής είναι διαθέσιμο από τον υπεύθυνο ανάπτυξης του προγράμματος). Η επίσκεψη στο σπίτι μπορεί να είναι χρήσιμη για ευάλωτες οικογένειες. Είναι επίσης χρήσιμο να υπενθυμίζουμε στους γονείς για το πρόγραμμα λίγες μέρες πριν ξεκινήσει. Το πρόγραμμα θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν σε όλους τους γονείς. Ο συγχρονισμός του προγράμματος να διευκολύνει όσο το δυνατόν περισσότερους γονείς να το παρακολουθήσουν δηλ. όπου είναι εφικτό να παρέχεται επιλογή μεταξύ πρωινών και απογευματινών προγραμμάτων, υποστηρίζοντας τη φροντίδα των παιδιών εκτός του πλαισίου της ομάδας. Να αναπτυχθούν μηχανισμοί καταγραφής που σας επιτρέπουν να μετράτε απόδοση και αποτελέσματα ( ένα παράδειγμα είναι διαθέσιμο από τον υπεύθυνο του προγράμματος) Δέσμευση σε μια διαδικασία που να βιώνεται σαν χαλαρή και φιλική και να δείχνει από το ξεκίνημα ότι οι γονείς θα τύχουν εκτίμησης και σεβασμού. Στήνοντας μια ομάδα Ένας συντονιστής / εκπαιδευτής πρέπει να λάβει υπόψιν του αρκετούς τομείς πριν το στήσιμο της ομάδας και πριν οι γονείς περάσουν την πόρτα. Βεβαιωθείτε ότι έχετε μια δεξαμενή ενημερωμένων εκπαιδευτών (επαγγελματιών ή γονέων) που μπορούν κατά προτίμηση να υλοποιήσουν το πρόγραμμα με ζευγάρια καθ όλη τη διάρκεια του προγράμματος (Δείτε τις δεξιότητες και την υποστήριξη των εκπαιδευτών). Συνιστάται να μη συμμετέχουν περισσότεροι από 12 γονείς / φροντιστές σε μία ομάδα. Αυτό είναι ένα άνετο μέγεθος ομάδας και δίνει σε όλους τους γονείς την ευκαιρία να ακουστούν. Σκεφτείτε την επίπτωση της τοποθεσίας στην παρακολούθηση των γονέων εξασφαλίζοντας με τοπικά κριτήρια, βολικές εγκαταστάσεις που να είναι ζεστές, ευρύχωρες και, οπωσδήποτε, να έχουν τις απαραίτητες ευκολίες για καφέ και τσάι. Οι τοπικοί σύλλογοι αυτισμού μπορεί μερικές φορές να διαθέτουν εξυπηρετικούς χώρους συναντήσεων, όπου μπορούν οι γονείς να συνεχίσουν να βρίσκονται και μετά την ομάδα. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 14

17 Να θυμάστε τα ακόλουθα laptop, προτζέκτορα, cd, εγχειρίδιο εκπαιδευτών σημειώσεις γονέων φυλλάδια, δραστηριότητες, χαρτί για σημειώσεις, στυλό, Blu- Tak και φόρμες αξιολόγησης. Κατ οίκον υλοποίηση Ένα από τα πλεονεκτήματα του προγράμματος Cygnet είναι η δυνατότητά του να χρησιμοποιείται ευέλικτα και στο σπίτι της οικογένειας. Για διάφορους λόγους, οι γονείς μπορεί να μην μπορούν να παρακολουθήσουν τις ομάδες. Οι έμπειροι εκπαιδευτές μπορούν να υλοποιήσουν το πρόγραμμα στο σπίτι μιας οικογένειας με ένα πολύ θετικό, προσαρμοσμένο στην περίσταση τρόπο. Ωστόσο, εξαιτίας περιορισμών χωρητικότητας και χρόνου, ίσως να μην είναι δυνατόν να υλοποιηθεί όλο το πρόγραμμα σ αυτή τη βάση, αλλά το να γίνει η πρώτη συνάντηση στο σπίτι μπορεί να προσφέρει : μια αρχική κατανόηση του αυτισμού σε επίπεδο και ρυθμό που ταιριάζει στις ιδιαίτερες οικογενειακές ανάγκες μια ευκαιρία για τους γονείς να αποκτήσουν μια αρχική κατανόηση του αυτισμού και του προγράμματος πριν παρακολουθήσουν ομαδικές συναντήσεις. Ξεκινώντας την πρώτη συνάντηση Οι πρώτες εντυπώσεις είναι πολύ ισχυρές για όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους και για αυτό είναι τόσο σημαντικό να δώσουμε μια πραγματικά θετική εντύπωση όταν οι γονείς έρχονται για πρώτη φορά σε μια ομάδα. Τακτοποιήστε το δωμάτιο, με τις καρέκλες κατά προτίμηση σε ημικύκλιο και χωρίς θρανία, ώστε να είναι ευωδοτικό για ανταλλαγή πληροφοριών και αμοιβαία υποστήριξη. Θυμηθείτε, δεν είναι σχολική τάξη! Ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε προς τα μέλη της ομάδας και οι προσωπικές στάσεις που εκφράζουμε είναι εξίσου σημαντικές με τις γνώσεις μας, τις εκπαιδευτικές μας δεξιότητες και οποιαδήποτε από τις αρχές ή τεχνικές του προγράμματος. Είναι επίσης σημαντικό να είστε οργανωμένοι, να μπορείτε να είστε ξεκάθαροι σχετικά με το πρόγραμμα και να μπορείτε να γνωστοποιείτε τις προβλέψεις σας σχετικά με το πώς και ποιος θα συντονίζει την ομάδα και πότε. Οι γονείς εκτιμούν το να γνωρίζουν ποιοι είναι οι εκπαιδευτές από την αρχή του προγράμματος και δέχονται θετικά την μη αλλαγή των δυναμικών της ομάδας από την είσοδο πρόσθετων επαγγελματιών ή παρατηρητών. (Δείτε σημειώσεις του εκπαιδευτή, συνάντηση 1, διαφάνεια 1). Συμβόλαιο Ομάδας Παρότι θέλετε να παρέχετε μια θετική και χαλαρή ατμόσφαιρα, είναι σημαντικό να έχετε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο όλοι οι συμμετέχοντες να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες να μάθουν και να συνεισφέρουν. Το συμβόλαιο της ομάδας σας βοηθάει να κρατήσετε τα όρια για το καλό της ομάδας. Επειδή τα περιεχόμενά του θα πρέπει να αντανακλούν τις επιθυμίες όλων, μπορεί να γίνεται παραπομπή σ αυτά αν η ομάδα γίνει δύσκολη στη διαχείριση. (Δείτε σημειώσεις του εκπαιδευτή, συνάντηση 1, διαφάνεια 1). Εμπιστευτικότητα Ίσως ο πιο σημαντικός κανόνας της ομάδας - ότι λέγεται μέσα στην ομάδα, παραμένει στην ομάδα και δεν μπορεί να κοινοποιείται σε άλλα άτομα. Αυτός ο κανόνας ισχύει τόσο για τους επαγγελματίες οσο και για τους γονείς. Η μοναδική εξαίρεση αφορά κάποιον επαγγελματία ή γονιό που έχει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ασφαλή φύλαξη των παιδιών. Σ αυτές τις περιπτώσεις, πρέπει να ακολουθούνται οι τοπικές διαδικασίες για την παιδική προστασία. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 15

18 Δραστηριότητες και ομαδικές ασκήσεις Μια άσκηση για να σπάσει ο πάγος στην αρχή της πρώτης συνάντησης βοηθάει τους γονείς να γνωριστούν μεταξύ τους και να ανακαλύψουν αν έχουν κοινά σημεία. Τους επιτρέπει επίσης να βιώσουν την εμπειρία του να μιλήσουν σε μια ομάδα, κάτι στο οποίο μερικοί μπορεί να δυσκολεύονται. Οι ασκήσεις για το σπάσιμο του πάγου και άλλες ομαδικές ασκήσεις μερικές φορές κάνουν το γύρο του κύκλου, αν και, για να μειώσουμε το άγχος, μπορεί μερικές φορές να είναι καλύτερα να παίρνουμε ανατροφοδότηση με τυχαία σειρά, ή να επιτρέπουμε να διαλέξει κάποιος αν θέλει να απέχει από μία δραστηριότητα. Οι σημειώσεις του εκπαιδευτή δίνουν οδηγίες για το πότε να χωρίζουμε τα άτομα σε ομάδες για να κάνουν δραστηριότητες. Αυτό δίνει ποικιλία και βοηθάει να αντισταθμιστεί η επίδραση της άνισης συμμετοχής. Τα ντροπαλά μέλη μπορεί να το βρίσκουν ευκολότερο να μιλήσουν σε μικρότερες ομάδες, ιδιαίτερα αν τους δίνεται η ευκαιρία μακριά από τα πιο ομιλητικά μέλη της κύριας ομάδας. Οι ασκήσεις σε μικρές ομάδες μπορούν να προσφέρουν ένα θετικό τρόπο διαχείρισης όποιων ανασφαλειών ή δυσκολιών υπάρχουν μέσα στη μεγαλύτερη ομάδα. (Δείτε Συμβουλές και Προκλήσεις για τους Εκπαιδευτές). Γονείς με επιπρόσθετες ανάγκες Οι γονείς που θέλουν να παρακολουθήσουν μια ομάδα μπορεί να έχουν επιπρόσθετες ανάγκες π.χ. δυσκολίες ανάγνωσης και γραφής, προβλήματα όρασης, ακοής ή σωματικά προβλήματα και μερικοί γονείς μπορεί να είναι και οι ίδιοι στο φάσμα του αυτισμού. Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτές θα μπορέσουν να προσαρμόσουν τη συνεδρία, ώστε να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή όλων, για παράδειγμα : καθίστε απέναντι από κάποιον που προτιμάει να διαβάζει τα χείλη, δουλέψτε δίπλα σε κάποιον με δυσκολίες γραφής και ανάγνωσης ή βάλτε τον στην ίδια ομάδα με κάποιο μέλος της οικογένειας, σκεφτείτε καθαρά σε σχέση με θέματα που αφορούν τον αυτισμό αν υπάρχει στην ομάδα κάποιος γονιός που είναι στο φάσμα. Δοκιμάστε αυτό στο σπίτι Στο τέλος κάθε συνάντησης οι γονείς ενθαρρύνονται να σκεφτούν τις πληροφορίες ή να δοκιμάσουν στην πράξη τις στρατηγικές που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης και να δώσουν μια ανταπόκριση στην ομάδα την επόμενη εβδομάδα. Αν και δεν πιέζουμε υπερβολικά τους γονείς να ανταποκριθούν, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια, αυτή η δραστηριότητα ενισχύει την πεποίθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει αν δεν δοκιμαστεί στο σπίτι. Διασκέδαση Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα που πρέπει να περάσει. Ο σκοπός της ομάδας είναι σοβαρός αλλά οι συναντήσεις μπορούν παρόλα αυτά να είναι διασκεδαστικές. Δεν είναι και πυρηνική φυσική! Αν οι συναντήσεις είναι μονοδιάστατες, ο εκπαιδευτής εμφανίζεται αδιάφορος, ή οι γονείς αισθάνονται ότι υποτιμούνται ή απειλούνται, δεν πρόκειται να ξαναέρθουν. Αντιθέτως, μια συνάντηση με μεγάλη ποικιλία και έναν ενδιαφέροντα και ενδιαφερόμενο εκπαιδευτή, που νοιάζεται για τις ανάγκες των γονιών, έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να ενθαρρύνει τους γονείς να έρθουν ξανά. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 16

19 Συμβουλές και προκλήσεις για τους εκπαιδευτές Μείζονες προκλήσεις Υπάρχουν πολλές και ποικίλες προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει δυνητικά ένας εκπαιδευτής, αλλά υπάρχουν τρεις που μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως μείζονες προκλήσεις. Οποιαδήποτε από αυτές μπορεί να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα της ομάδας: 1. Κάποιος που κυριαρχεί στην ομάδα. 2. Κάποιος που δεν συμμετέχει ενεργά. 3. Διαφωνία μεταξύ 2 ή περισσότερων μελών. Κάποιος που κυριαρχεί στην ομάδα Συνοψίστε τα σημαντικότερα σημεία των όσων έχει πει. Αυτό είτε θα ενθαρρύνει άλλα άτομα να σχολιάσουν είτε θα προχωρήσει τη συζήτηση σε διαφορετική φάση. Ρωτήστε το κυρίαρχο άτομο μια ερώτηση γνώσεων (και όχι ιδεολογίας ή άποψης). Όταν απαντήσει ρωτήστε κάποιον άλλον ή την ομάδα τι πιστεύει. Αν οι ερωτήσεις απλά συνεχίζονται και αρχίζει να γίνεται δύσκολο να αλλάξετε θέμα, συνοψίστε τα πιο εξέχοντα θέματα ώστε να παραμείνουν σημειωμένα στον πίνακα, για να συζητηθούν περισσότερο σε μεταγενέστερο χρόνο. Επανέλθετε στους κανόνες της ομάδας σχετικά με το να δίνεται η ευκαιρία σε όλους τους συμμετέχοντες να έχουν λόγο στην ομάδα. Κάποιος που δεν παίρνει ενεργό μέρος Ντροπαλοί / ανασφαλείς - δώστε τους χρόνο να τακτοποιηθούν, βάλτε τους μαζί με κάποιον που θα είναι υποστηρικτικός, ρωτήστε κάτι πρακτικό για να τους συμπεριλάβετε και ενθαρρύνετέ τους να μιλήσουν προχωρώντας σε ανοικτές ερωτήσεις που απαιτούν μια πιο λεπτομερειακή απάντηση, σταδιακά δώστε τους περισσότερες ευθύνες. Σταυρωμένα χέρια, βαριεστημένοι και μη επικοινωνιακοί προσπαθήστε να τους εμπλέξετε στην ομάδα χρησιμοποιώντας ανοικτές κλειστές ερωτήσεις και δώστε τους αρμοδιότητες σε μικρές ομάδες. Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος προσπαθήστε να ασχοληθείτε μαζί τους για να δείτε αν μπορείτε να μάθετε γιατί εμφανίζονται τόσο αρνητικοί. Προτείνετε επιλογές αν η ομάδα δεν φαίνεται να καλύπτει τις ανάγκες τους. Δύο ή περισσότεροι γονείς που είναι σε σύγκρουση Προσπαθήστε να είστε διπλωματικοί και να μην φαίνεται σαν να παίρνετε το μέρος κάποιου. Τραβήξτε την προσοχή στο αντικείμενο της συζήτησης Συνοψίστε και υπενθυμίστε στους γονείς τους τομείς που συμφωνούν και κάντε τους να συμφωνήσουν στο να προχωρήσουν παρακάτω, ή να ασχοληθούν με το θέμα αργότερα. Δείτε αν άλλα μέλη της ομάδας μπορούν να βοηθήσουν να λυθεί το θέμα χωρίς να γίνει προσωπικό Συνεταιρική δουλειά Ένα από τα πιο δυνατά σημεία ενός προγράμματος όπως το Cygnet είναι η σημασία που δίνει στη συνεργασία νεαρών ατόμων, γονέων και επαγγελματιών. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αυτό ήταν βασικό στην ανάπτυξη του προγράμματος αλλά είναι εξίσου σημαντικό στην υλοποίησή του ιδίως όσον αφορά : Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 17

20 υλοποίηση από συνεργαζόμενους φορείς / γονείς - δύο εκπαιδευτές θα πρέπει να παρουσιάζουν το πρόγραμμα. Αν και αναγνωρίζουμε ότι δεν είναι πάντα δυνατόν να έχουμε επαγγελματίες από διαφορετικούς φορείς για την υλοποίηση του προγράμματος, συνιστάται η υλοποίηση από γονείς ή συνεργαζόμενους φορείς/υπηρεσίες. Αυτό δίνει ένα ισχυρό μήνυμα στους γονείς, δείχνοντας φορείς/υπηρεσίες και γονείς να συνεργάζονται και επίσης εφοδιάζει τους γονείς με μια ευρύτερη εικόνα των τοπικών υπηρεσιών και φορέων. συν-υλοποίηση - είναι σημαντικό να υπάρχει μια συνεταιρική σχέση σεβασμού, ειλικρίνειας και υποστήριξης μεταξύ των δύο εκπαιδευτών, ειδικά αν έχει συμφωνηθεί ότι ο ένας θα έχει πιο ηγετικό ρόλο από τον άλλον. Μεταξύ άλλων πραγμάτων που θα πρέπει να σκεφτούν οι εκπαιδευτές είναι : να κρατήσουν χρόνο για προετοιμασία το πώς θα μοιράσουν τη συνεδρία να συμφωνήσουν αν είναι εντάξει και για τους δύο να παρεμβαίνουν ο ένας στην παρουσίαση του άλλου για να προσφέρουν υποστήριξη όταν έχει τεθεί ένα συγκεκριμένο θέμα. να έχουν τη δυνατότητα να παρακινούν ο ένας τον άλλον να προχωρήσει ή να επιβραδύνει αν ο ρυθμός δεν είναι καλός. Μπορεί να είναι χρήσιμα κάποια οπτικά μέσα παρακίνησης ή και χρονόμετρα! να αφήνουν χρόνο για απολογισμό (δείτε Δεξιότητες και Υποστήριξη). το να δίνεται μετρημένη απάντηση στις ερωτήσεις των γονέων μπορεί να είναι εύκολο για τους εκπαιδευτές να συνωμοτήσουν με τους γονείς στον αγώνα τους για τις υπηρεσίες εναντίον άλλων επαγγελματιών και οργανισμών. Πολλά από αυτά μπορεί να είναι πολύ πραγματικά και δικαιολογημένα, αλλά ένας εκπαιδευτής δεν θάπρεπε να παρασύρεται σε αρνητικές συζητήσεις που μπορούν μακροπρόθεσμα να κάνουν τη ζωή των γονέων πιο πολύπλοκη. Για παράδειγμα, δεν βοηθάει να συμβουλεύετε τους γονείς να πάνε σε κάποιο νομικό σύμβουλο ή βουλευτή, εκτός αν έχετε όλα τα δεδομένα και κατανοείτε την πολιτική και το διαδικαστικό πλαίσιο της καταγγελίας. Αυτή η προσέγγιση μπορεί τελικά να είναι συναισθηματικά εξαντλητική και να οδηγήσει σε χάσιμο χρόνου και χρημάτων. Αν υπάρχει παράπονο εναντίον κάποιας υπηρεσίας /επαγγελματία, ο εκπαιδευτής μπορεί να αναγνωρίσει τις δυσκολίες των γονέων και ίσως να ερευνήσει για κατάλληλους μηχανισμούς στήριξης που μπορεί να υπάρχουν διαθέσιμοι σε τοπικό πλαίσιο. Δεν είμαστε παντογνώστες Τα μέλη της ομάδας μπορεί να θεωρούν ότι έχετε τις απαντήσεις για όλες τους τις ερωτήσεις. Να θυμάστε ότι δεν είστε παντογνώστες ούτε θα έπρεπε να προσπαθείτε να είστε. Δεν πειράζει να πείτε «δεν ξέρω» ή «θα το κοιτάξω» και να δώσετε την εικόνα ότι νιώθετε άνετα με το να μην έχετε όλες τις απαντήσεις. Πιστότητα στο πρόγραμμα Σκεφτείτε πώς θα ισορροπήσετε το να είστε αρκετά ευέλικτοι ώστε να ανταποκρίνεστε στις ανάγκες των γονέων, ενώ συγχρόνως διατηρείτε την πιστότητα στο πρόγραμμα, το οποίο σημαίνει να κρατάτε τη δομή και το περιεχόμενο του προγράμματος, πιστοί στον αρχικό σχεδιασμό. Αν εκτραπείτε πολύ από το αρχικό πρόγραμμα, τα αποτελέσματα γίνεται δύσκολο να μετρηθούν, δηλ. δεν αξιολογείτε το Cygnet αλλά κάτι άλλο. Για να εξασφαλίσει ότι το πρόγραμμα υποστήριξης γονέων Cygnet χρησιμοποιείται σωστά, ο φορέας Βarnardo s ζητάει από όλους όσοι υλοποιούν το πρόγραμμα να υπογράφουν ένα συμφωνητικό αδείας πριν από την αγορά. Cygnet. Πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σχετικά με την κατάσταση αυτιστικού φάσματος. 18

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια ΓΟΝΕΙΣ ΕΥΑΛΩΤΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού Ν. Καστοριάς Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2015 [1] Επίσκεψη στο γιατρό. Η επίσκεψη στο γραφείο ενός γιατρού ή άλλου ειδικού

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Το Έργο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM)

ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) Από τον Σεπτέμβριο του 2008 λειτουργεί στην Αθήνα PECS Classroom για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια Το πρόγραμμα διαρκεί 11 μήνες

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ: Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ:

ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ: Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ: ΔΙΑΖΥΓΙΟ Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ:1051485 Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ:1049140 Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αλλαγή στο οικογενειακό περιβάλλον: Στις Η.Π.Α ένας (1) στους δύο (2) γάμους καταλήγει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης «ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης Σκοπός: Σκοπός του προγράμματος είναι η εκπαίδευση και η πιστοποίηση ειδικών στην εφαρμογή του θεραπευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Συνεργασία σχολείου-οικογένειας

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Συνεργασία σχολείου-οικογένειας Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Συνεργασία σχολείου-οικογένειας Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Εστιάζει σε δυο σημεία του ρόλου του ΣΕΠ στο ΑΠΚΥ: 1) ως εκπαιδευτή ενηλίκων, δεδομένου ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται αποτελείται κατά αποκλειστικότητα από ενήλικους εκπαιδευόμενους. 2) ως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου

Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Ευχάριστο διάβασμα στο σπίτι Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Καθηγήτρια Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Βασική Αρχή!!! Ο ενήλικας καθοδηγεί το παιδί κατά τη φοίτηση του στην Α τάξη του Δημοτικού Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και στην αξιοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός, μετάβαση από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο

Αυτισμός, μετάβαση από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο Αυτισμός, μετάβαση από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο Ελένη Λούκουτου, Λογοθεραπεύτρια Η μετάβαση από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο είναι πολύ σημαντική αλλαγή για τη σχολική ζωή κάθε παιδιού, ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε συμπληρώστε με το σύμβολο «ν» ή υπογραμμίστε την απάντηση που σας αντιπροσωπεύει.

Παρακαλούμε συμπληρώστε με το σύμβολο «ν» ή υπογραμμίστε την απάντηση που σας αντιπροσωπεύει. «Πρόγραμμα εξειδικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» στους Άξονες Προτεραιότητας 1, 2 και 3 του Ε.Π. «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση».

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μετακόµιση και Αυτισµός

Μετακόµιση και Αυτισµός Μετακόµιση και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια Σύνοψη και περιεχόµενο του άρθρου σχετικά µε τη µετακόµιση και τον αυτισµό Το άρθρο αναφέρεται στη µετακόµιση µιας οικογένειας, στην οποία υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ «ΚΛΙΜΑ ΤΑΞΗΣ» ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 8 εκπαιδευτικοί 111 μαθητές/τριες ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ «ΚΛΙΜΑ ΤΑΞΗΣ» ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης.

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. - 2 - Συσσωρευµένη γνώση και ικανότητες Ευαισθητοποίηση και αξιολόγηση της ατοµικής ικανότητας ανάληψης δράσης. Κοινωνική δεξιότητα Ικανότητα εκµάθησης Μεθοδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN Module 5: Μαθησιακή Συµβουλευτική Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

Gerards Papadakis Soccer Academy

Gerards Papadakis Soccer Academy Παιδί Τεχνική Στόχος Gerards Papadakis Soccer Academy ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΕ ΤΙ ΩΦΕΛΕΙ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Τεχνική είναι η ικανότητα του παίκτη να μπορεί να ελέγχει την μπάλα και το σώμα του κάτω από την

Διαβάστε περισσότερα

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας)

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας) Quiz για την Αξιολόγηση της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον Η ψυχική υγεία διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στην καθηµερινή ζωή και κυρίως στην εργασία. Το εργασιακό περιβάλλον που προσφέρει τα βασικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες Η Προσέγγιση TEACCH Το TEACCH πρόκειται για ένα κρατικό πρόγραμμα, που υλοποιήθηκε το 1972 στην Ψυχιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ ως συνέχεια μίας ερευνητικής δουλειάς, που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Ο Παγκύπριος Σύλλογος Εργοθεραπευτών ανακοινώνει τη διοργάνωση σεμιναρίου στη μέθοδο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Sherborne Developmental Movement στις 25 και 26 Μαρτίου 2017 Εκπαιδευτές: Καγκιλέρης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Το εργαστήρι για εκπαιδευτικούς σχολικών μονάδων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κιλκίς προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality

Διαβάστε περισσότερα

Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness

Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness Εφηβικά ψυχοθεραπευτικά group Δημιουργία ειλικρινούς & υποστηρικτικού περιβάλλοντος για τους εφήβους Βραχυπρόθεσμη διάρκεια Διαπροσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Στη δραματοθεραπεία εκδραματίζονται σκηνές και γεγονότα της ζωής στην προσωπική παράσταση του καθενός, με την ασφάλεια που προσφέρουν οι μορφές τέχνης που χρησιμοποιούνται,

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Σπύρος Σπύρου Καθηγητής Ανθρωπολογίας και Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Σπύρος Σπύρου Καθηγητής Ανθρωπολογίας και Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Σπύρος Σπύρου Καθηγητής Ανθρωπολογίας και Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΤΙ ΛΕΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 12 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Εμπνεύστε το παιδί σας να κατακτήσει τη ζωή του! Ελατε να ξεκλειδωσουμε μια-μια τις πορτες που οδηγουν στην αυτοεκτιμηση και στην επιτυχια του! Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Η μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Εποικοδομητική κριτική

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Εποικοδομητική κριτική 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Εποικοδομητική κριτική Εποικοδομητική κριτική Γενική περιγραφή της ενότητας: Όταν εργάζεστε με άλλους, πολλές φορές υπάρχουν καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Θεωρητικό πλαίσιο 3. Δραστηριότητες Επίλυση προβλημάτων Το Ορυχείο Κατασκευάζοντας μια Γέφυρα, πιο ψηλή από τις άλλες Από το μάρμαρο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing

Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing τέλος εποχής Η αγορά κάνει κύκλους Οι βασικοί κανόνες του μάρκετινγκ Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι: Φελούκα Βασιλική, 7 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Γιαννόπουλος Κων/νος, 8 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Ενότητες Βασικές αιτίες προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ 10 ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ & ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ

ΤΑ 10 ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ & ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ ΤΑ 10 ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ & ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ Αποφασίσατε ότι σας ταιριάζει το franchising, κάνατε έρευνα για τα concept που σας ενδιαφέρουν, απορρίψατε κάποια από αυτά,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 09: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

Υπό την Αιγίδα. Το Ελληνικό Επιστημονικό Δίκτυο για τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (Ε.Ε.Δ.Δ.Α.Φ.) ανακοινώνει τη

Υπό την Αιγίδα. Το Ελληνικό Επιστημονικό Δίκτυο για τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (Ε.Ε.Δ.Δ.Α.Φ.) ανακοινώνει τη Υπό την Αιγίδα Υπουργείο Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού Υπουργείο Υγείας Δήμος Κερατσινίου - Δραπετσώνας Το Ελληνικό Επιστημονικό Δίκτυο για τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (Ε.Ε.Δ.Δ.Α.Φ.)

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Θεραπευτικής Συνεργασίας

Πλαίσιο Θεραπευτικής Συνεργασίας Πλαίσιο Θεραπευτικής Συνεργασίας Μαρία Γκλιάου Όπως σας έχει ή θα σας επεξηγηθεί προφορικά κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίας, η θεραπεία είναι μια σχέση που λειτουργεί εν μέρει λόγω των σαφώς προσδιορισμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

Attention Autism : 2ήμερο Workshop Πιστοποίησης Νοεμβρίου 2017, Αθήνα. Με την Υποστήριξη:

Attention Autism : 2ήμερο Workshop Πιστοποίησης Νοεμβρίου 2017, Αθήνα. Με την Υποστήριξη: Με την Υποστήριξη: Το Σεμινάριο Η εταιρία Stark & Watson σε συνεργασία με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο σας καλωσορίζει στο 2ήμερο Workshop: Attention Autism που θα διεξαχθεί στις 25-26 Νοεμβρίου 2017 στις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ 210 6007686 www.safeline.gr Γραμμή βοηθείας Ενημέρωση-Επαγρύπνηση Γραμμή παράνομου περιεχομένου Ως γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του εκπ/κού Η βελτίωση των εκπαιδευτικών επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος)

ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος) ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ "Ι.Κ. ΒΕΛΛΙΔΗΣ" ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1995 Η πρώτη Ελληνική Εφημερίδα στο Internet Ρεπορτάζ ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος) Η αδυναμία τόσο του

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα