Ανασκόπηση Review. Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης, Β' Ψυχιατρική Κλινική ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανασκόπηση Review. Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης, Β' Ψυχιατρική Κλινική ΑΠΘ"

Transcript

1 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 13 (1), 2002 Ανασκόπηση Review Ορίζοντας τα ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής Β. Καρπούζα, Ι. Γκιουζέπας Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης, Β' Ψυχιατρική Κλινική ΑΠΘ Ψυχιατρική 2002, 13:28-36 Γίνεται αναφορά στις εµπειρίες ζωής, την κατάταξή τους και τον ορισµό των γεγονότων ζωής, ως ψυχοπιεστικών. Υπάρχει αµφισβήτηση αν ως ψυχοπιεστικά γεγονότα µπορούν να θεωρηθούν όσα περιέχουν δυσάρεστη ή απειλητική διεργασία ή όλα τα γεγονότα που διακόπτουν τις συνήθεις δραστηριότητες. Εξετάζεται η χρησιµότητα της σηµασίας και του πλαισίου των γεγονότων ζωής. Περιγράφονται οι µέθοδοι καταγραφής των γεγονότων ζωής που είναι τα ερωτηµατολόγια αφ' ενός και οι ηµιδοµηµένες συνεντεύξεις αφ' ετέρου. Τα ερωτηµατολόγια ασχολούνται µε τη συνολική βαθµολόγηση γεγονότων µιας χρονικής περιόδου, ενώ οι συνεντεύξεις µε την ανάδειξη της σοβαρότητας συγκεκριµένων γεγονότων. Αρκετές µελέτες καταδεικνύουν τον σηµαντικό και πιθανόν µείζονα ψυχοπαθολογικό ρόλο των γεγονότων ζωής, τόσο σε σχέση µε ψυχικά όσο και µε σωµατικά νοσήµατα. Εξετάζεται η σχέση συγκεκριµένων οµάδων εµπειριών µε συγκεκριµένες διαταραχές. Κατηγορίες γεγονότων µε συγκεκριµένη συναισθηµατική επένδυση τείνουν να σχετίζονται µε συγκεκριµένες διαταραχές, λειτουργώντας ως εκλυτικοί παράγοντες σε ευάλωτα άτοµα. Αναλύονται Θέµατα που αφορούν την αθροιστικότητα των γεγονότων ζωής καθώς και τις διάφορες ταξινοµήσεις τους. Λέξεις ευρετηρίου: ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής, σηµασία, πλαiσιο, αθροιστικότητα. Εισαγωγή Όταν αναφερόµαστε σε γεγονότα ζωής, έχουµε στο µυαλό µας έννοιες περισσότερες της µιας: σκ προσθέσουµε αυτό που ορίζεται ως συναλλακτική προοπτική, την πιθανότητα δηλαδή να υπάρχει τέτοια αλληλεπίδραση ανάµεσα στον οργανισµό και το περιβάλλον, ώστε τίποτα να µη µένει σταθερό. Αυτή όµως η αµοιβαιότητα δηµιουργεί σύγχυση και κάνει τη µελέτη των γεγονότων ζωής να µην µπορεί ν' αντιµετωπίσει την πολυπλοκότητα αυτή. Σύµφωνα µε την Melanie Klein, 2 τόσο οι δυσάρεστες εµπειρίες όσο και η απώλεια ευχάριστων εµπειριών στα µικρά παιδιά και ειδικά η απώλεια της στενής επαφής µε αγαπηµένα πρόσωπα αυξάνουν την αµφιθυµία, µειώνουν την εµπιστοσύνη και την ελπίδα και εγκαθιστούν άγχη εσωτερικής εκµηδένισης και εξωτερικής καταδίωξης.

2 Θέτουν δηλαδή τη βάση της µελλοντικής ψυχοπαθολογίας του ατόµου, πάνω στην οποία θα δράσουν οι κοινωνικοί παράγοντες. Ο Selye 3 προειδοποίησε πως η κατάταξη των ψυχοπιεστικών παραγόντων είναι εξωτερική προσέγγιση αυθαίρετη, καθώς τα αποτελέσµατα των ψυχοπιεστικών παραγόντων εξαρτώνται, όχι τόσο από το τι κάνουµε ή τι µάς συµβαίνει, αλλά από τον τρόπο µε τον οποίο το αντιλαµβανόµεθα. Αυτό παραπέµπει στην εσωτερική αναπαράσταση του γεγονότος, καθώς και στη γνωστική και συναισθηµατική απάντηση σ' αυτό. Ωστόσο, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κάποιος, αν ως ψυχοπιεστικά γεγονότα µπορούν να θεωρηθούν µόνον όσα εµπεριέχουν δυσάρεστη ή απειλητική διεργασία. Οι Holmes και Rahe (1967) καθώς και η Barbara και ο Bruce Dohrenwend (1974) και ο Thoits (1983) αντιµετωπίζουν τα γεγονότα ζωής ως διακοπή ή απειλή διακοπής των συνήθων δραστηριοτήτων, χωρίς να απαιτείται απαραιτήτως η εµπλοκή αρνητικής εµπειρίας. 4-6 Έτσι, ευρύ φάσµα περιστατικών: (1) καταστροφικών, όπως θάνατος, διαζύγιο, (2) αλλαγής ή διακοπής της ρουτίνας, όπως µετακόµιση, αποχώρηση από την γονεϊκή οικογένεια, (3) ακόµη και πολύ επιθυµητά γεγονότα, όπως γάµος, γέννηση παιδιού, αποφοίτηση, έναρξη επαγγελµατικής δραστηριότητας, δεν µπορούν εύκολα να τεθούν κάτω από έναν ορισµό. Με βάση αυτή τη θεώρηση, µπορεί ν' ασχοληθεί κάποιος µε τα γεγονότα ζωής συµπεριφορικά. Παρότι η ως άνω προσέγγιση είναι συνήθης και αρκετά καλή για ερευνητικές µελέτες, δεν αναφέρεται στην εσωτερική αναπαράσταση και αυτό µπορεί να την καθιστά παραπλανητική. Η ρήξη µε αυτή την οπτική των γεγονότων έγινε, όταν για πρώτη φορά καθιερώθηκε ο βαθµός δυσαρέσκειας των γεγονότων, που δηλώνει κατά πόσον απειλείται είτε η σωµατική επιβίωση είτε το συναισθηµατικά καλώς έχειν του ατόµου. 7,8 Η σηµασία των γεγονότων ζωής Είµαστε αντιµέτωποι µε το πρόβληµα της µετάφρασης ενός γεγονότος σε εσωτερική αναπαράσταση. Σ' αυτή την προσπάθεια οφείλουµε να δώσουµε όσο το δυνατόν µεγαλύτερο βάρος στα χαρακτηριστικά του γεγονότος. Ουδείς µπορεί να αµφισβητήσει τον κρίσιµο ρόλο του συναισθήµατος σε µία τέτοια µετάφραση. Ο Howard Leventhal (1980) 9 παραθέτει µαρτυρίες σχετικές µε το πώς η συναισθηµατική εµπειρία προηγείται της κοινωνικής εκδήλωσής της. Ισχυρίζεται, επίσης, ότι οι συναισθηµατικές εµπειρίες είναι σηµαντικές, αν το άτοµο διατηρεί επαφή µε τα πραγµατικά συναισθήµατά του και µπορεί να βλέπει τι συµβαίνει, ακόµη κι αν η κοινωνική µάθηση παραµορφώνει την ερµηνεία που δίδεται στην κατάσταση. Ο Leventhal εξέτασε επίσης τον τρόπο µε τον οποίο αντιλαµβανόµαστε, τον τρόπο µε τον οποίο γίνεται αναφορά σε µνήµες παλαιών συναισθηµάτων, καθώς και τις συνθήκες υπό τις οποίες ζωντανεύουν. Η µετακίνηση του προσυνηδειτού υλικού στο συνειδητό γίνεται µέσω του συναισθήµατος κατ' αρχήν και της ανάγκης να ερµηνεύσουµε τη σηµασία του στη συνέχεια. Το συναίσθηµα τείνει να εµφανίζεται πρώτο και η σηµασία του να δοµείται στη συνέχεια, όταν στοχάζεται κανείς τις αναµνήσεις µιας εµπειρίας και τη συναισθηµατική απάντηση σ' αυτήν. Όσον αφορά τις διαδικασίες αξιολόγησης, ο Weber (1964) αποσαφήνισε πως χρειάζεται να ληφθούν υπ' όψιν οι αξίες ενός ατόµου, τα σχέδια και οι στόχοι του, προκειµένου να συσχετισθούν δύο πράγµατα, που µπορεί να ονοµασθούν κατάσταση και σηµασία. Για να εκτιµηθεί η σηµασία, πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν τόσο η άµεση κατάσταση όσο και το ευρύτερο πλαίσιο ζωής. Αυτό το θέµα ο Weber ονόµασε επεξηγηµατική κατανόηση. Αυτού του είδους η κατανόηση, κατά τον Jaspers, εξαρτάται κυρίως από τα χειροπιαστά γεγονότα, µέσω των οποίων η σύνδεση γίνεται κατανοητή και παρέχεται η αντικειµενική πληροφορία. 10 Είναι σαφές, λοιπόν, πως τα φαινόµενα που εξετάζονται εδώ σχετίζονται στενά µε τον χρόνο και τη µνηµονική ανάκληση.

3 Επιλογή µεθόδων και µετρήσεις Η αποδοχή της σηµασίας των γεγονότων ζωής έφερε αντιµέτωπους τους ερευνητές µε ζητήµατα µετρήσεων. Πράγµατι, η πολυπλοκότητα του όλου θέµατος οδήγησε πολλούς στην απλή καταγραφή των εξωτερικών γεγονότων κι έτσι σηµαντικός όγκος ερευνητικών εργασιών βασίσθηκε στα ερωτηµατολόγια. Σε ανασκόπηση που πραγµατοποίησαν οι Cohen και Wilis (1985) συµπεριέλαβαν το 90% περίπου των εργασιών, που χρησιµοποίησαν τέτοιου είδους µετρήσεις. 11 Πρακτικά, κάθε εργασία προερχόµενη από τις Η.Π.Α. χρησιµοποιούσε ερωτηµατολόγια. Τα ερωτηµατολόγια χρησιµοποιούνται, για να επισηµάνουν απλώς την παρουσία γεγονότων. εν είναι σε θέση να ορίσουν πλήρως τι είναι δυνατόν να καταµετρηθεί ως γεγονός. Χωρίς όµως τέτοιους ορισµούς, οι οποίοι είναι συνήθως περίπλοκοι, τα όρια ενός γεγονότος, όπως ένας συζυγικός καυγάς, είναι πολύ αβέβαια. Οι πληροφορίες είναι επιρρεπείς σε αναδροµική αναξιοπιστία. Η παράµετρος της βαρύτητας χρησιµοποιείται για να ταξινοµήσει τα γεγονότα και προκύπτει από τον µέσο όρο των µετρήσεων ενός αριθµού κριτών, που τους ζητείται να εκτιµήσουν την αλλαγή που προκαλείται από τέτοια γεγονότα. Παράδειγµα αποτελεί η κλίµακα πρόσφατων εµπειριών (Schedule of recent experiences, SRE), όπου µε 100 βαθµολογείται ο θάνατος συντρόφου, µε 39 η γέννηση παιδιού, η απώλεια εργασίας µε 47 και το διαζύγιο µε Σ' ένα τρίτο στάδιο οι µετρήσεις των γεγονότων που εµφανίζονται σε µια ορισµένη χρονική περίοδο αθροίζονται και τα άτοµα κατανέµονται µε βάση τη συνολική βαθµολογία. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που αποδεικνύουν µια τέτοια προσέγγιση αναποτελεσµατική. ιαπιστώθηκε αναξιοπιστία των µετρήσεων, τόσο στις επαναλήψεις των συνεντεύξεων γύρω από τα ίδια γεγονότα όσο και στις µετρήσεις διαφορετικών κριτών γύρω από το stress κάθε γεγονότος. Υπήρξε επίσης µικρή ακρίβεια στη συµφωνία διασταυρούµενων απαντήσεων γύρω από το ίδιο γεγονός. Οι ερευνητές που χρησιµοποίησαν ερωτηµατολόγια δεν ασχολήθηκαν µε τη βαθµολογία συγκεκριµένων γεγονότων, αλλά µε τη συνολική βαθµολογία που προέκυψε από τη βαρύτητα όλων των γεγονότων µιας χρονικής περιόδου. Η υπόθεση αυτή της αθροιστικότητας στάθηκε αφορµή να εκτραπεί το ενδιαφέρον από τη σηµασία και τον ακριβή προσδιορισµό των γεγονότων, σε σχέση µε την έναρξη της διαταραχής. ιάφοροι ερευνητές (Sarason και Siegel 1978, και Hurst, Jenkins και Rose 1979) εισήγαγαν την καινοτόµο αυτοβαθµολόγηση των γεγονότων από τους ερωτωµένους, οπότε κάτι από την πολυπλοκότητα της σηµασίας τους αντανακλάται σ' αυτή την προσέγγιση. 12,13 Όµως µία τέτοια υποκειµενική προσέγγιση έχει µερικές φορές ανυπέρβλητες µεθοδολογικές δυσκολίες. Ένα είδος παραµόρφωσης µπορεί να εµφανισθεί (Brown 1974) κι αυτό αφορά την υπερτίµηση κάποιων γεγονότων άµα τη εµφανίσει της νόσου. 14 Αυτές οι δυσκολίες οδήγησαν στην ανάπτυξη ηµιδοµηµένων συνεντεύξεων, οι οποίες επιτρέπουν στον εξετάζοντα λεπτοµερέστερη πληροφόρηση για τις συνθήκες ζωής του εξεταζοµένου. ύο τέτοιοι τύποι συνεντεύξεων είναι η Κλίµακα Γεγονότων Ζωής και υσκολιών (Life Events and Difficulties Schedule, LEDS) του Bedford College (Brown και Harris 1978) και η Συνέντευξη Πρόσφατων Γεγονότων Ζωής (Interview for Recent Life Events, Paykel 1983) Και οι δύο τύποι συνεντεύξεων επιτρέπουν λεπτοµερή χρονική τοποθέτηση των γεγονότων, ώστε η προσοχή να µπορεί να εστιασθεί στη συγκεκριµένη χρονική περίοδο πριν από τη διαταραχή. Προβλέπουν επίσης διαδικασίες ποσοτικοποίησης του stress και εξαίρεσης των γεγονότων που πιθανώς οφείλονται στην ασθένεια. Μία ανασκόπηση µελετών επικεντρωµένη στην αξιοπιστία και την εγκυρότητά τους (Paykel 1983) έδειξε ικανοποιητική απόδοση των συνεντεύξεων αυτού του είδους. 18

4 Το πλαίσιο των γεγονότων ζωής Σύµφωνα µε τους Brown και Harris, η αξιολόγηση του πλαισίου ζωής σχετίζεται άµεσα µε τη σηµασία του γεγονότος και η σηµασία του γεγονότος συνδέεται µε τα σχέδια δράσης του ατόµου. 17 Κάθε άνθρωπος αντιδρά µε ιδιαίτερο τρόπο απέναντι σε κάθε γεγονός, µε ό,τι αυτό το γεγονός σηµαίνει ή ανακινεί, σε σχέση µε το παρελθόν το παρόν ή το µέλλον. Εποµένως, για να σκιαγραφηθεί το πλαίσιο ενός γεγονότος, χρειάζεται να περιγραφούν τα βασικά χαρακτηριστικά του, η προηγούµενη εµπειρία και προετοιµασία του ατόµου για το γεγονός, οι άµεσες αντιδράσεις του, οι συνθήκες εντός των οποίων έλαβε χώρα και οι συνέπειες που προέκυψαν. Οι ερωτώµενοι ενθαρρύνονται να περιγράψουν µε λεπτοµέρειες το γεγονός και να συσχετίσουν τα γεγονότα µεταξύ τους. Όταν παρουσιάζονται δυσκολίες στη µνηµονική ανάκληση του γεγονότος, τούς γίνονται υπενθυµίσεις που αφορούν είτε τις διακοπές τους είτε µια επέτειο είτε ένα δηµόσιο γεγονός, προκειµένου να διευκολυνθεί η χρονική τοποθέτηση ενός γεγονότος. Η αξιολόγηση του πλαισίου πραγµατοποιείται µε βάση το τι θα περίµενε κάποιος να αισθανθούν οι περισσότεροι άνθρωποι σε παρόµοιες συνθήκες. Η απειλή που, ενδεχοµένως, προέρχεται από το γεγονός, καθώς και η δυσαρέσκεια, είναι δύο στοιχεία που λαµβάνονται σοβαρά υπ' όψιν για τη βαθµολόγηση του γεγονότος. Ως βραχυπρόθεσµη απειλή θεωρείται αυτή που προκύπτει την ίδια µέρα µε την εµφάνιση του γεγονότος ή αµέσως µετά και ως µακροπρόθεσµη απειλή αυτή που εµφανίζεται περίπου µία εβδοµάδα µετά την εµφάνιση του γεγονότος. Η διαβάθµιση της σοβαρότητας της απειλής αποτυπώνεται σε τετράβαθµη ή πεντάβαθµη κλίµακα. Τα ανεπιθύµητα γεγονότα συνδέονται συνήθως µε βραχυπρόθεσµη απειλή, ενώ τα σοβαρά µε µακροπρόθεσµη. Οι εκπρόσωποι της σχολής της Νέας Υόρκης (Dohrenwend και συν., 1978) εργάζονται, χρησιµοποιώντας καταλόγους γεγονότων. Στέκονται µε σκεπτικισµό απέναντι στην προσέγγιση του γεγονότος εντός του πλαισίου του, παρότι πιστεύουν πως η µέθοδος αυτή είναι πιο ακριβής. Την θεωρούν ως αδρή και ευάλωτη στους στατιστικούς συσχετισµούς. Οι ίδιοι ερευνητές έχουν δοµήσει ένα εργαλείο, την ε- ρευνητική επιδηµιολογική ψυχιατρική συνέντευξη (Psychiatric Epidemiology Research Interview,. PERI), έναν κατάλογο που περιλαµβάνει 102 τίτλους γεγονότων. 19 Σχεδόν µία δεκαετία αργότερα εµφανίσθηκαν µετακινούµενοι προς την κατεύθυνση των συνεντεύξεων. Βράχυναν τον κατάλογο και έδωσαν έµφαση στο αναµενόµενο του γεγονότος, κάτι που οι Brown και Harris θεωρούν ότι συνδέεται µε τον βαθµό 20 απειλής που προέρχεται από το γεγονός. Το θέµα της επιλογής µεθόδου καταγραφής των γεγονότων ζωής απασχόλησε και άλλους ερευνητές. Ο Katcing (1980) πραγµατοποίησε µία συγκριτική µελέτη µεταξύ δύο εργαλείων: της Κλίµακας Πρόσφατων Εµπειριών (Schedule of Recent Experiences, SRE) των Holmes και Rahe και της Κλίµακας Γεγονότων Ζωής και υσκολιών (Life Events and Difticulties Schedule, LEDS) των Brown και Harris. Από τη µελέτη αυτή προέκυψε πως η συµφωνία ανάµεσα στις δύο µεθόδους ήταν πολύ µικρή. 21 Ο Thoits (1983) αναφέρει πως οι κατάλογοι γεγονότων ζωής παραλείπουν αρκετά είδη γεγονότων. Οι Bebbington, Tennant και Sturf (1984) προσπάθησαν να εισαγάγουν γεγονότα προερχόµενα από το LEDS, σε κλίµακα που σχεδιάσθηκε από τους Tennant και Andrews το Οι συγγραφείς αναφέρουν πως η κλίµακα απέτυχε να καλύψει ποσοστό 26% των γεγονότων του LEDS, που χαρακτηρίζονταν ως σοβαρά. 22,23 Εµφανίζονται λοιπόν αρκετές δυσχέρειες στο θέµα επιλογής εργαλείου καταγραφής των γεγονότων ζωής. Γεγονότα ζωής και ασθένεια

5 Η δοµή της ζωής ενός ατόµου επηρεάζεται από κοινωνικούς και ψυχολογικούς παράγοντες, που βρίσκονται σε συναλλακτική αλληλεξάρτηση. Ακολούθως, η υγεία επηρεάζεται εν µέρει από ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής ή από το χρόνιο stress και αυτό είναι ευρέως γνωστό και τεκµηριωµένο, οπότε µπορεί να προκύψουν τόσο ψυχικές όσο και σωµατικές διαταραχές. Είναι πιθανόν να συνδέονται συγκεκριµένες κατηγορίες εµπειριών µε συγκεκριµένες διαταραχές. Αυτές όµως οι διαταραχές αναπτύσσονται σε µία µειονότητα µόνον. Οι Brown και Harris θεωρούν την εξειδίκευση του γεγονότος ως βασικό θέµα, που αυξάνει τη συσχέτιση ανάµεσα σε ειδική κατηγορία γεγονότων και σε µία ψυχική ή σωµατική διαταραχή. Η εξειδίκευση του γεγονότος αναφέρεται στη συναισθηµατική σηµασία του, καθώς και στη σοβαρότητα της απειλής που µπορεί να ασκήσει. Η συναισθηµατική σηµασία των γεγονότων έχει αποδειχθεί σηµαντική στον διαχωρισµό µεταξύ των διαφόρων διαταραχών. Αυτό σηµαίνει πως κατηγορίες γεγονότων µε συγκεκριµένη συναισθηµατική επένδυση τείνουν να σχετίζονται µε συγκεκριµένες διαταραχές, λειτουργώντας ως εκλυτικοί παράγοντες. Είναι δύσκολο να εξηγηθεί γιατί η διαταραχή δεν ακολουθεί σε όλες τις περιπτώσεις το γεγονός, αλλά µόνον σε µερικές περιπτώσεις, δηλαδή γιατί µόνον µερικοί άνθρωποι αρρωσταίνουν ύστερα από ένα σοβαρό ψυχοπιεστικό γεγονός. Χρειάζεται λοιπόν ν' ασχοληθούµε µε τον ρόλο που παίζουν παράγοντες αρκετά αποµακρυσµένοι από το γεγονός καθ' εαυτό, όπως επί παραδείγµατι η απώλεια της µητέρας στην παιδική ηλικία, που συσχετίσθηκε µε αυξηµένο κίνδυνο για εµφάνιση κατάθλιψης στον ενήλικα. 24 Το µοντέλο των Brown και Harris δίνει έµφαση σε πρωταρχικές έννοιες των ψυχοπιεστικών γεγονότων, στο ρόλο της ανηµπόριας, στη σπουδαιότητα της σχέσης ανάµεσα σε συγκρουσιακές περιοχές στη ζωή ενός ανθρώπου και σε περιοχές που σηµαδεύονται από γεγονότα, στον ρόλο της αυτοεκτίµησης και της υποστήριξης και στην απαρτίωση όλων αυτών των στοιχείων υπό τον όρο ευαλωτότητα. 16,25 Στάσεις ζωής που προκύπτουν από την προσωπικότητα, όπως η ανηµπόρια και η µικρή αυτοεκτίµηση, επηρεάζουν το πώς το άτοµο ασχολείται µε το εξωτερικό περιβάλλον. Ένα άλλο θέµα είναι αυτό της διαγνωστικής εξειδίκευσης. Ο ακριβής ορισµός των γεγονότων που πυροδοτούν διαταραχή (εκλυτικοί παράγοντες) και παράγοντες ευαλωτότητας ορίζει την ευρύτερη διαγνωστική κατηγορία. Αρκετοί παράγοντες που αφορούν τον σχηµατισµό συµπτωµάτων µπορούν να λειτουργούν εκ παραλλήλου και να είναι είτε γενετικοί είτε ψυχοκοινωνικοί. Σύµφωνα µ' αυτή τη θεώρηση της διαγνωστικής εξειδίκευσης, ένας τύπος ψυχοκοινωνικού παράγοντος όπως η απώλεια σχετίζεται µ' έναν τύπο διαταραχής όπως η κατάθλιψη. Αντίστοιχα, ο παράγων κίνδυνος συσχετίσθηκε µε αγχώδεις διαταραχές. 26 Κάποιες φορές συµβαίνει ένα γεγονός να σχετίζεται µε περισσότερους από έναν διαγνωστικούς τύπους. Αυτό συµβαίνει διότι κάθε γεγονός δεν βιώνεται µε τον ίδιο τρόπο απ' όλους τους ανθρώπους και οφείλεται στο πώς το άτοµο ασχολείται µε το γεγονός και στη σηµασία που του αποδίδει. Έτσι λοιπόν διαφοροποιείται και η επίδραση του γεγονότος. Το ζεύγος Dohrenwend θεωρεί πως στις διεργασίες του stress εµπλέκονται τρία κύρια συστατικά: (α) τα γεγονότα που προηγούνται της χρονικής περιόδου που µας ενδιαφέρει, (β) κάποιες συνεχιζόµενες κοινωνικές καταστάσεις, που εµπεριέχουν µακράς διάρκειας δυσκολίες, και (γ) προσωπικές προδιαθέσεις, όπως προηγούµενο ψυχιατρικό ιστορικό, γενετική ευαλωτότητα και παράγοντες της προσωπικότητας που επηρεάζουν τον τρόπο µε τον οποίο αντιλαµβάνεται καθένας και απαντά στα γεγονότα ζωής. 5,28 Υπάρχουν αρκετές µελέτες που καταδεικνύουν πως τα γεγονότα ζωής παίζουν έναν σηµαντικό και πιθανόν µείζονα ψυχοπαθολογικό ρόλο, τόσο σε σχέση µε ψυχικά όσο και µε σωµατικά νοσήµατα. Ειδικότερα για τα ψυχικά νοσήµατα, από τη δεκαετία του 1960 και µετά διεξάγεται συστηµατική έρευνα εστιασµένη στον ρόλο των πρόσφατων

6 γεγονότων ζωής. Ο µεγαλύτερος όγκος της βιβλιογραφίας των γεγονότων ζωής αναφέρεται στη σχέση τους µε την κατάθλιψη. Αθροιστικότητα των γεγονότων ζωής Η πεποίθηση πως ο χρόνος θεραπεύει είναι ευρέως γνωστή στους κλινικούς και αντανακλάται πολλές φορές στις συµβουλές που δίνουν κατά καιρούς, όταν αντιµετωπίζουν κρίσεις που σχετίζονται σαφώς µε γεγονότα ζωής. Η χρονική περίοδος που θα χρειασθεί, ώστε η ένταση των αποτελεσµάτων σοβαρών γεγονότων να ξεθωριάσει και οι µνήµες να φθαρούν, µπορεί να διαρκεί µήνες ή και χρόνια. Αποτελέσµατα µερικών µελετών καταδεικνύουν πως στο χρονικό διάστηµα των λίγων εβδοµάδων που προηγούνται της εµφάνισης µιας συναισθηµατικής διαταραχής το ποσοστό των γεγονότων ζωής είναι αυξηµένο σε σχέση µε τους µάρτυρες. Από τις ανωτέρω µελέτες λοιπόν προκύπτει πως ο χρόνος αυξηµένου κινδύνου είναι ο αµέσως µετά το γεγονός. Η διάρκεια όµως αυτής της χρονικής περιόδου παραµένει άγνωστη. 16,29,30 Οι Brown, Harris και Peto προτείνουν καταχρηστικά το ένα έτος για εξαιρετικώς απειλητικά γεγονότα, ενώ άλλοι προτείνουν σχετικά µικρότερη περίοδο. 30,31 Ας δούµε λοιπόν πώς οι διάφοροι ερευνητές ασχολήθηκαν µε το θέµα της αθροιστικότητας των γεγονότων ζωής και τις αλλαγές του ψυχοπιεστικού α- ποτελέσµατος των γεγονότων µε την πάροδο του χρόνου. Κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η χρήση των ερωτηµατολογίων για τα γεγονότα ζωής, όπως το Schedule of Recent Experiences - SRE των Holmes και Rahe (1967), αναπτύχθηκε γρήγορα. Ήταν σύντοµη και φθηνή µέθοδος υπολογισµού του stress, που προκύπτει από γεγονότα ζωής σε µια συγκεκριµένη χρονική περίοδο που µελετάται. Παρά την ανάπτυξη της τεχνικής των ηµιδοµηµένων συνεντεύξεων, όπως του Life Events and Difficulties Schedules (LEDS) των Brown και Harris, οι µέθοδοι των ερωτηµατολογίων παραµένουν οι τεχνικές εκλογής για πολλούς ερευνητές. Οι περισσότερες προσεγγίσεις του θέµατος µέσω ερωτηµατολογίων, καταλήγουν στο συµπέρασµα πως παρατηρείται αθροιστικότητα των γεγονότων και χρησιµοποιούν συνολικό αποτέλεσµα γεγονότων. 4,16 Στη δική τους προσέγγιση οι Brown και Harris θεωρούν πως ιδιαίτερες κατηγορίες σοβαρών γεγονότων, αυτών δηλαδή που ασκούν µακροχρόνια απειλή, έχουν αυτό που ορίζουν ως αιτιολογικό αποτέλεσµα, µέσα σε χρονικές περιόδους που τις ορίζουν ως αιτιολογικές περιόδους. Πιστεύουν πως η σηµασία οποιουδήποτε αθροιστικού αποτελέσµατος είναι πολύ µικρή, παρά τις αντιρρήσεις άλλων ερευνητών, όπως ο Scott Μonroe, 16,18,32 Μία άλλη προσέγγιση στο θέµα της αθροιστικότητας προέρχεται από τον Ρ. Surtess και την οµάδα του Εδιµβούργου, οι οποίοι λαµβάνουν υπ' όψιν τους όλα τα γεγονότα και όχι µόνον τα σοβαρά. Το µοντέλο τους ονοµάζεται µοντέλο απόσβεσης (decay model) και στηρίζεται σε δύο βασικές αρχές: (1) το ψυχοπιεστικό αποτέλεσµα ενός γεγονότος αποσβέννυται µε τον καιρό, µε σταθερό ρυθµό, που είναι ο ίδιος για όλα τα γεγονότα και (2) τα γεγονότα ζωής αθροίζουν το ψυχοπιεστικό αποτέλεσµά τους. Σύµφωνα µ' αυτό το µοντέλο, προκύπτει πως µε την πάροδο του χρόνου η πιθανότητα να προκαλέσει κατάθλιψη ένα γεγονός µειώνεται, ενώ η πιθανότητα να προκαλέσουν κατάθλιψη προηγούµενα γεγονότα αυξάνεται, καθώς αυτά συναθροίζονται οποιαδήποτε χρονική στιγµή. Τα αποτελέσµατα των γεγονότων φθίνουν και υπολογίζεται ένα συνολικό αποτέλεσµα της υπολειµµατικής δυσκολίας που προέρχεται από όλο το φάσµα των γεγονότων. Έτσι τα αποτελέσµατα των γεγονότων είναι κατά κάποιον τρόπο αθροιστικά. Οι παράγοντες που συµβάλλουν στο να καταγραφούν υψηλές τιµές υπολειµµατικής δυσκολίας είναι (1) η σοβαρότητα των γεγονότων τη στιγµή που εµφανίζονται και (2) η χρονική γειτνίαση ανάµεσα στην εµφάνιση του γεγονότος και στη στιγµή που βαθµολογείται. 33

7 Η αθροιστικότητα των γεγονότων ζωής παραµένει αµφιλεγόµενο θέµα και τα ερωτήµατα που προκύπτουν αρκετά. Όταν αναπτύσσεται µία διαταραχή ως απάντηση σε γεγονότα και αυτά τα γεγονότα συνδέονται µε κάποια άλλα που προηγήθηκαν, πώς γνωρίζουµε αν το αποτέλεσµα δεν αντανακλά κάποια συσσώρευση του stress; Πόσο θεµιτό είναι να θεωρείται πως η επίδραση κάποιου ψυχοπιεστικού παράγοντος εξασθενεί µε κάποια κανονικότητα; Θα µπορούσε να ισχυρισθεί κάποιος ότι όσο οι δυσκολίες παραµένουν εκσεσηµασµένες η δυνητική επίδρασή τους δεν αλλάζει. ιάφορες ταξινοµήσεις των γεγονότων ζωής Τα γεγονότα ζωής έχουν κατηγοριοποιηθεί ποικιλοτρόπως. Ο Paykel (1969) όρισε ως «εξόδους» (exits) γεγονότα ζωής που σχετίζονται µε απώλειες, όπως θάνατοι, χωρισµοί, αποµακρύνσεις προσώπων, απώλεια της αυτοεκτίµησης, απώλεια αγαπηµένων ιδεών για τον εαυτό. Αντιθέτως, ως «είσοδοι» (entrances) χαρακτηρίσθηκαν γεγονότα, όπως γεννήσεις βρεφών, έναρξη εργασίας κ.α. 34 Ο διαχωρισµός σε εξαρτηµένα και ανεξάρτητα γεγονότα ζωής σηµατοδοτεί την προσωπική εµπλοκή του ατόµου στην εκδήλωση του γεγονότος. Ως εξαρτηµένα θεωρούνται τα γεγονότα που έχει προκαλέσει το άτοµο, κυρίως λόγω της έναρξης της ασθένειας (π.χ. καυγάδες, λογοµαχίες, αλλαγές εργασίας), ενώ ένας σεισµός πού είχε ως αποτέλεσµα την καταστροφή ενός σπιτιού είναι ένα σαφώς ανεξάρτητο γεγονός. Οι Brown και Harris ασχολήθηκαν διεξοδικά µε τον όρο απειλή που µπορεί να εκπορεύεται από τα γεγονότα και διερεύνησαν συγκεκριµένα χαρακτηριστικά των γεγονότων. Ο διαχωρισµός των γεγονότων σε επιθυµητά, ουδέτερα και ανεπιθύµητα αποδίδεται στους Hough, Fairbank, Garcia και στο ζεύγος Dohrenwend. 5,20,26 Εξάλλου, ένας άλλος τρόπος ταξινόµησης των γεγονότων ζωής είναι ο εξής: 1. Ως κανονικά (regular) γεγονότα ζωής θεωρούνται κλασσικές µεταβολές που µπορεί να εµφανισθούν σε όλες τις κοινωνίες (εγκυµοσύνη, τοκετός, ασθένεια, έναρξη σχολικών δραστηριοτήτων, συνταξιοδοτήσεις) 2. Ως µη κανονικά (irregular) γεγονότα ζωής θεωρούνται λιγότερο κλασσικές µεταβολές, όπως αλλαγή κατοικίας, επαγγέλµατος, αντιδράσεις και 3. Ως γεγονότα ζωής που διακόπτουν την καθηµερινή ρουτίνα (disruptive) θεωρούνται αυτά που ενέχουν όχι µόνον αλλαγή, αλλά και κάποιον βαθµό απειλής (κλοπές, δικαστήρια, παρενοχλήσεις, διαζύγια, απόπειρες αυτοκτονίας).

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιπολιτισμικό στρες. Θεωρητικά μοντέλα Στρατηγικές αντιμετώπισης Παρεμβαλλόμενες μεταβλητές Ψυχική ανθεκτικότητα

Επιπολιτισμικό στρες. Θεωρητικά μοντέλα Στρατηγικές αντιμετώπισης Παρεμβαλλόμενες μεταβλητές Ψυχική ανθεκτικότητα Επιπολιτισμικό στρες Θεωρητικά μοντέλα Στρατηγικές αντιμετώπισης Παρεμβαλλόμενες μεταβλητές Ψυχική ανθεκτικότητα Στρες Το στρες αφορά στις βιολογικές και ψυχολογικές αντιδράσεις του οργανισμού απέναντι

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικότητα και υγεία(1)

Προσωπικότητα και υγεία(1) Ψυχολογικές διεργασίες -Στρες και ασθένεια Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Επιστ. Συνεργάτης ΕΣ Υ 13/11/2009 ΕΣ ΥΜΠΣ «ηµόσια Υγεία» & «ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας«Ακαδ. Ετών 2008-10 ιετές Β. Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Γιώργος Γιαννακόπουλος, Ειδ. Παιδοψυχίατρος Στρογγυλό Τραπέζι: «Οι διάφορες διαστάσεις της Διασυνδετικής-

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Νοσηλευτικής Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα. Μελισσά Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης-

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ ΑΠΟ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΟΥΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ-ΕΦΗΒΟΥ Έλσα ηµοπούλου-ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα.

Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα. Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα. Βάση των στερεοτύπων συχνά κρίνουµε τα άτοµα που ανήκουν σε µια οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Απαρτιωμένη Διδασκαλία Εισαγωγή στην Ψυχιατρική 21 ος αιώνας μεγάλη πρόοδος των συναφών επιστημών: Νευροεπιστήμες, Ψυχολογία, Κοινωνιολογία Προηγήθηκε περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ορίζουν μια κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 3: Αξιολόγηση Προσωπικού Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου.

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Π. Σιδηροφάγη, Ε. Ασπρούλη, Μ. Τάσση, Κ. Μπόλιας Κέντρο Παιδιού και Εφήβου, Χίος ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται: ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ «Οικογένεια και Αυτισμός» «Επαγγελματικός Προσανατολισμός» «Μαθησιακές Δυσκολίες: Ανίχνευση, Σχεδιασμός, Παρέμβαση & Αποκατάσταση» «Μαθησιακές Δυσκολίες και Σχολικός Εκφοβισμός» «Εξερευνώντας

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών Ε. Κολέζα Κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις το σχολείο θα αποτελέσει κέντρο δράσης και δηµιουργικότητας; 1. Εκπαίδευση των µαθητών µέσα από τη δηµιουργία «µαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Επιδημιολογία

Επαγγελματική Επιδημιολογία Επαγγελματική Επιδημιολογία Η επιδημιολογία είναι η επιστήμη, που μελετά τη συχνότητα των νοσημάτων σε ανθρώπινους πληθυσμούς και διερευνά τους αιτιολογικούς παράγοντες και τους παράγοντες πρόγνωσης. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 26 Απριλίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δυο χιλιάδες πεντακόσια έμβρυα ήταν τα θύματα(τεχνητές εκτρώσεις) στην Ελλάδα το 1986 από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ, λόγω του φόβου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ Λογικοθυμική προσέγγιση (Rational-Emotive Therapy) Αναπτύχθηκε από τον Albert Ellis τη δεκαετία του 1950. Πεποίθηση πως οι συναισθηματικές δυσκολίες οφείλονται σε λανθασμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα.

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Στόχος του Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2013-2020 του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ) ήταν η μείωση του ποσοστού

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Ας ξεκινήσουμε με ένα σύντομο τεστ Για κάθε δήλωση που συμφωνείτε προσθέτετε 1 βαθμό. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων

ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων Επιλογή Προσωπικού Ιωάννης Νικολάου inikol@aueb.gr Λέκτορας Οργανωσιακής Συµπεριφοράς Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης και Τεχνολογίας Τα Στάδια της Συστηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Μέσα συλλογής δεδομένων Β) Συνέντευξη Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΒΟΛΕΪ Η μάθηση μιας κίνησης είναι το σύνολο των εσωτερικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 11: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙV Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ''

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Έντυπο ΕΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Α.Α. Ερωτηµατολογίου Α/α ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΤΟΥΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ Καθηγητής Π. Φωτήλας Λέκτορας Ι. Γιαννατσής ΣΤΑΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Βασικές συνιστώσες των στάσεων προς (απέναντι σε) ένα άτομο/αντικείμενο/γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN Module 5: Μαθησιακή Συµβουλευτική Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας»

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Δρ. Νίκη Παπαγεωργίου Αν. Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Α.Π.Θ. ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τα προβλήματα υγείας ενός

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ.

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. europa.eu www.ygeia-pronoia.gr www.ich-mhsw.gr www.epanad.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT)

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ (QUALITATIVE APPROACHES TO RESEARCH) 2 Ποιοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Qualitative Research Approaches) Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων

Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων Πρώτο στάδιο: λειτουργικοί ορισμοί της ανεξάρτητης και της εξαρτημένης μεταβλητής Επιλογή της ανεξάρτητης μεταβλητής Επιλέγουμε μια ανεξάρτητη μεταβλητή (ΑΜ), την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ. Παρατήρηση = Φυσική και προφανής τεχνική μέθοδος με στόχο:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ. Παρατήρηση = Φυσική και προφανής τεχνική μέθοδος με στόχο: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Παρατήρηση = Φυσική και προφανής τεχνική μέθοδος με στόχο: Να παρακολουθήσουμε κάποιο φαινόμενο. Να το καταγράψουμε με κάποιο τρόπο. Να το περιγράψουμε. Να αναλύσουμε και να ερμηνεύσουμε αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού]

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] 41 Διαγώνισµα 81 Ανεργία Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] Πώς αντιδρούν τα περισσότερα άτοµα αν, από τη µια µέρα στην άλλη, βρεθούν χωρίς εργασία; Όταν µάλιστα, για λόγους εντελώς άσχετους

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Τομέας Κοινωνιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 17/10/2009 Π.Μ.Σ. Δ.Υ. & Δ.Υ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα