Μεταβολικό σύνδρομο και καρκινογένεση

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταβολικό σύνδρομο και καρκινογένεση"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(4): Μεταβολικό σύνδρομο και καρκινογένεση Ο όρος μεταβολικό σύνδρομο περιγράφει τη συσχέτιση μεταξύ παχυσαρκίας και ινσουλινοαντίστασης με την ανάπτυξη διαφόρων χρόνιων νοσημάτων, περιλαμβανομένου και του καρκίνου. Ωστόσο, η αιτιοπαθογενετική σχέση μεταξύ των παραγόντων του μεταβολικού συνδρόμου παραμένει αδιευκρίνιστη. Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών συμβαμάτων και σακχαρώδους διαβήτη, ενώ σχετίζεται άμεσα με τη διαδικασία της αγγειογένεσης. Η συσχέτιση μεταξύ της παχυσαρκίας και της ανάπτυξης κακοηθειών αντιστοιχεί σε μεγάλο οικονομικό κόστος στα προγράμματα υγείας. Στη ρύθμιση του σωματικού βάρους συμβάλλει αποτελεσματικά η δράση της λεπτίνης, η οποία είναι μια ορμόνη που παράγεται από το λιπώδη ιστό και δρα στον εγκέφαλο ρυθμίζοντας την πρόληψη της τροφής. Σύμφωνα με επιδημιολογικά δεδομένα και κλινικές μελέτες, τόσο in vitro όσο και in vivo, η λεπτίνη φαίνεται να συσχετίζεται με την ανάπτυξη κακοήθων εξεργασιών. Επιπλέον, η αντιπονεκτίνη, που είναι και αυτή μια ορμόνη η οποία παράγεται από το λιπώδη ιστό και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο σακχαρώδη διαβήτη και σε καρδιαγγειακά συμβάματα, φαίνεται ότι συμμετέχει επίσης στη διαδικασία της ανάπτυξης και της εγκατάστασης διαφόρων κακοηθειών. Στην παρούσα ανασκόπηση παρουσιάζονται πρόσφατες μελέτες που υποστηρίζουν τον αιτιολογικό ρόλο του μεταβολικού συνδρόμου στην ανάπτυξη του καρκίνου, καθώς και τη στενή επικοινωνία των καρκινικών κυττάρων με τα λιποκύτταρα, που φαίνεται να αποτελεί αναγκαία και ικανή συνθήκη στη βιολογία του όγκου. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2010, 27(4): Ι. Λεγάκης, 1 Κ. Συρίγος Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν», Αθήνα 2 Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νοσοκομείο «Σωτηρία», Αθήνα Metabolic syndrome and carcinogenesis Λέξεις ευρετηρίου Αντιπονεκτίνη Ινσουλινοαντίσταση Καρκινογένεση Λεπτίνη Μεταβολικό σύνδρομο Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το μεταβολικό σύνδρομο περιγράφεται ως η πολυπαραγοντική οντότητα που οδηγεί στην επιτάχυνση της εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και τύπου 2 διαβήτη, ενώ χαρακτηρίζεται από σπλαγχνική και ενδοκοιλιακή παχυσαρκία, αντοχή στη γλυκόζη, υπέρταση, χαμηλή HDL-χοληστερόλη και υψηλά τριγλυκερίδια. Εάν υπάρχουν >3 ή τουλάχιστον τρεις από τους προαναφερθέντες παράγοντες, στοιχειοθετείται η ύπαρξη του μεταβολικού συνδρόμου. Ο Gerald Reaven περιέγραψε για πρώτη φορά το σύνδρομο, το Η αντίσταση στην ινσουλίνη θεωρείται η απαρχή του συνδρόμου, που οδηγεί και στην ανάπτυξη του συνόλου των επιμέρους παραγόντων του. Η ινσουλινοαντίσταση είναι προδιαβητική κατάσταση και σχετίζεται άμεσα με την παχυσαρκία. Η θεώρηση ότι το μεταβολικό σύνδρομο αποτελεί αιτιολογικό παράγοντα για την καρκινογένεση υποστηρίζεται από περιορισμένες αλλά πολλά υποσχόμενες επιδημιολογικές και παρεμβατικές μελέτες. Η επίπτωση του μεταβολικού συνδρόμου στο γενικό πληθυσμό είναι υψηλή και αυξάνεται παράλληλα με την επίπτωση των κακοηθειών σε παγκόσμια κλίμακα. 2,3 Οι περισσότερες από τις υπάρχουσες επιδημιολογικές μελέτες καταδεικνύουν αιτιολογικές σχέσεις μεταξύ παχυσαρκίας, ανάπτυξης κακοήθειας και θνησιμότητας. Η παχυσαρκία θεωρείται μείζων παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη κακοηθειών, ενώ σχετίζεται με υψηλότερους δείκτες θνησιμότητας για τα περισσότερα είδη καρκίνου. Ο σακχαρώδης διαβήτης, όπου, όπως είναι γνωστό, η παχυσαρκία αποτελεί ανεξάρτητο εκλυτικό παράγοντα, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης τόσο για το σύνολο των κακοηθειών όσο και για την ανάπτυξη συγκεκριμένων τύπων καρκίνου. 4,5 Τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με αποτελέσματα επιδημιολογικών μελετών, το μεταβολικό σύνδρομο έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη και την πορεία νεοπλασματικών νόσων. Συγκεκριμένα, το μεταβολικό σύνδρομο έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη καρκίνου στο παχύ έντερο, 6,7 καρκίνου στον προστάτη, 8 10 καθώς και επανεμφάνισης καρκίνου στο μαστό. 11 Περιορισμένα ερευνητικά δεδομένα έχουν καταγρα-

2 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 623 φεί στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με την αιτιολογική συσχέτιση του μεταβολικού συνδρόμου με την εμφάνιση και την ανάπτυξη του καρκίνου. Τα υπάρχοντα δεδομένα υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια μηχανιστική συσχέτιση μεταξύ του μεταβολικού συνδρόμου και του καρκίνου. Η παχυσαρκία εμπλέκεται αιτιολογικά στην ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων σε πολλαπλά επίπεδα ανάπτυξής τους, μέσω ρυθμιστικών μεταβολικών οδών που σχετίζονται με τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, την απόπτωση, τη μετάσταση και την αγγειογένεση. Τα περισσότερα άτομα με παχυσαρκία είναι ινσουλινοάντοχα, μια κατάσταση που οδηγεί δυνητικά σε μείωση της οξείδωσης και της αποδόμησης των λιπαρών οξέων στο ήπαρ και τους σκελετικούς μυς. Μείωση της οξειδωτικής ικανότητας, δυσλειτουργία στη μιτοχονδριακή λειτουργία και μεταβολές στη συγκέντρωση αντιποκινών, όπως αντιπονεκτίνης, λεπτίνης, καθώς και του TNF-α, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ινσουλινοαντίστασης και την απότοκο υπερινσουλιναιμία. Στη συνέχεια, τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης αυξάνουν τη βιοδιαθεσιμότητα του αυξητικού παράγοντα που προσομοιάζει με την ινσουλίνη -1 (IGF-1), ο οποίος διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην καρκινογένεση και στην ογκογένεση. 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Η έννοια του μεταβολικού συνδρόμου εισήχθη στην Ιατρική εδώ και αρκετά χρόνια από τον Gerald Reaven ως σύνδρομο Χ. 12 Η συσχέτιση μεταξύ της ινσουλινοαντίστασης και του καρδιαγγειακού κινδύνου έχει πιστοποιηθεί σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, καθώς και η αιτιολογική σχέση του μεταβολικού συνδρόμου με πολλές χρόνιες παθήσεις, όπως σπλαγχνική παχυσαρκία, διαβήτη, υπέρταση, εγκεφαλικό επεισόδιο και καρκίνο. 13,14 Πρόσφατα, η έννοια και οι επιπλοκές του μεταβολικού συνδρόμου ήλθαν στην επικαιρότητα λόγω των αποτελεσμάτων της εργασίας των Kahn et al, 15 τα οποία δείχνουν ότι ο σχετικός κίνδυνος για μια πληθώρα νόσων εμφανίζεται ανεξάρτητα αλλά αποτελεί κοινό στοιχείο για ορισμένους ασθενείς. Πιστεύεται ότι η σύγχυση που επικρατεί σχετικά με το μεταβολικό σύνδρομο οφείλεται στη διαφορά μεταξύ επιδημιολογικών και παθοφυσιολογικών δεδομένων. Κατά τη διεξαγωγή επιδημιολογικών μελετών είναι αρκετά δύσκολο να διαπιστωθούν αιτιολογικές σχέσεις, γιατί τα αποτελέσματα προέρχονται από πληθυσμούς, οι οποίοι στην πορεία της μελέτης διασταυρώνονται είτε ανακατατάσσονται. Ωστόσο, αν διαπιστωθεί η δημιουργία ή η ανεύρεση μιας κατάστασης στην πορεία του χρόνου, ενδεχομένως να στοιχειοθετηθούν αιτιολογικά στοιχεία. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά στοιχεία, το μεταβολικό σύνδρομο εκπροσωπεί την αιτιολογική σχέση μεταξύ παχυσαρκίας, ινσουλινοαντοχής και υπερινσουλιναιμίας. Ειδικότερα για τις ανάγκες της παρούσας ανασκόπησης, το μεταβολικό σύνδρομο ορίζεται ως η σπλαγχνική και υποδόρια παχυσαρκία που σχετίζεται με ηπατική ινσουλινοαντίσταση και υψηλά επίπεδα ελευθέρων λιπαρών οξέων, αδιποκινών και υπερινσουλιναιμίας. Η υπερινσουλιναιμία, που είναι αποτέλεσμα του μεταβολικού συνδρόμου, αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου και καρδιαγγειακής νόσου. 16, Παχυσαρκία και υπερινσουλιναιμία Αντίσταση στην ινσουλίνη εμφανίζεται λόγω αύξησης του λιπώδους ιστού, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πολλαπλών κλινικών μελετών. Σε περιορισμένο αριθμό, μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η μείωση του λιπώδους ιστού είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας, 18 αν και απαιτούνται περισσότερα βιβλιογραφικά δεδομένα. Η παρατήρηση που είναι ευρύτερα γνωστή αφορά στο γεγονός ότι η πρόσληψη υψηλής σε λίπος δίαιτας οδηγεί σε αύξηση του λιπώδους ιστού και ινσουλινοαντίσταση. Στους σκύλους, μικρή αύξηση στην περιεκτικότητα του λίπους στη διατροφή που δεν συνοδεύεται από αύξηση των θερμίδων έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την αύξηση του λιπώδους ιστού και της ινσουλινοαντίστασης. H ινσουλινοευαισθησία μετρήθηκε κατά τη διάρκεια ευγλυκαιμικού clamp, όπου φάνηκε ότι η ελάττωση της ευαισθησίας της ινσουλίνης στο ήπαρ ήταν η πρωταρχική βλάβη για την ανάπτυξη της ινσουλινοαντοχής. Η έγχυση ινσουλίνης κατά τη διάρκεια του clamp απέτυχε να μειώσει την παραγωγή γλυκόζης, μολονότι η δράση της ινσουλίνης στην αποδόμηση της γλυκόζης παρέμεινε (στο σκελετικό μυ) στα φυσιολογικά επίπεδα. 19 Η χρονική διάρκεια των αλλαγών στο μεταβολισμό της ινσουλίνης προσδιορίζει την άμεση εμφάνιση ινσουλινοαντίστασης (1 2 εβδομάδες). Ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός ότι η αύξηση της ινσουλίνης στο πλάσμα συμβαίνει σταδιακά και διαρκεί 5 6 εβδομάδες. Πιθανόν αυτό συμβαίνει λόγω αύξησης είτε της ευαισθησίας των β-κυττάρων από τη λήψη τροφής είτε λόγω αύξησης του αριθμού των β-κυττάρων με πολλαπλασιασμό τους είτε λόγω ελάττωσης της απόπτωσης. 20 Εξίσου σημαντική είναι η μείωση της κάθαρσης της ινσουλίνης που παρατηρείται στο ήπαρ. Σε λεπτόσωμους σκύλους, το ήπαρ μεταβολίζει >50% της βιοδραστικής ινσουλίνης. 21 Αύξηση της δίαιτας σε λίπος ελαττώνει την κάθαρση κατά 30%, με αποτέλεσμα την αύξηση του βιοδραστικού κλάσματος της ινσουλίνης στη συστηματική κυκλοφορία. Η αυξημένη παραγωγή σε συνδυασμό με τη μειωμένη κάθαρση οδηγεί στην εμφάνιση της υπερινσουλιναιμίας.

3 624 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος Ο συνδυασμός της μέτριας αύξησης του διαιτητικού λίπους, της ηπατικής ινσουλινοαντοχής, της ελαττωμένης κάθαρσης της ινσουλίνης από το ήπαρ, καθώς και της υπερινσουλιναιμίας νηστείας με φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης, προσομοιάζει με το μεταβολικό σύνδρομο που παρατηρείται σε παχύσαρκους. Στον άνθρωπο, είναι γνωστό ότι η μείωση του λιπώδους ιστού με δίαιτα ή άσκηση οδηγεί σε ελάττωση της ινσουλινοαντίστασης και της ινσουλίνης του πλάσματος. Τέτοιες προσεγγίσεις οδηγούν σε μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη 22 και, δυνητικά, του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακού συμβάματος, καθώς και καρκίνου στο παχύ έντερο και στο μαζικό αδένα. Ινσουλινοευσθητοποιητές έχουν δοκιμαστεί προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά για περιορισμένο χρόνο λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Σύμφωνα με τα πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα, ο λιπώδης ιστός ανήκει στους ενεργούς ιστούς και δρα ως ενδοκρινής αδένας, εκκρίνοντας μια πλειάδα μακρομορίων που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αιτιολογική σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και ινσουλινοαντίστασης. Είναι γεγονός ότι μετά από μια υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος δίαιτα για 6 εβδομάδες, σε σκύλους, παρατηρήθηκε αύξηση στο μέγεθος των λιποκυττάρων, καθώς και στην εμφάνιση νέων κυττάρων ειδικά στην περιοχή του σπλαγχνικού λίπους. Οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε μεταβολές μορίων που όταν εισέρχονται στην πυλαία επηρεάζουν την ινσουλινοαντοχή. Στα μόρια αυτά ανήκουν οι κυτταροκίνες, όπως η λεπτίνη, η ιντερλευκίνη-6, ο παράγοντας νέκρωσης του όγκου-α, καθώς και η αντιπονεκτίνη, που σχετίζεται με ελαττωμένη ινσουλινοαντίσταση. 24 Επιπρόσθετο ρόλο διαδραματίζουν και οι αυξήσεις των λιπαρών οξέων. Λόγω της αύξησης στις τριγλυκερόλες, που παρατηρείται στα κύτταρα του λιπώδους ιστού στην παχυσαρκία, είναι λογικό να υποθέτει κάποιος ότι τα προϊόντα αποδόμησής τους, που είναι τα τριγλυκερίδια, συσχετίζονται με τη διαδικασία της ινσουλινοαντοχής που παρουσιάζεται στην παχυσαρκία. Κατά τη χορήγηση λιπαρού γεύματος, αμέσως δημιουργείται μια κατάσταση ινσουλινοαντοχής που σχετίζεται με αύξηση των τριγλυκεριδίων και επακόλουθη υπερινσουλιναιμία. 25 Ωστόσο, στην παχυσαρκία παρατηρείται ήπια αύξηση των τριγλυκεριδίων στο αίμα, γεγονός που προκαλεί σκεπτικισμό όσον αφορά στο ρόλο που διαδραματίζουν στην ινσουλινοαντοχή μακροχρόνια. 4. ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η συσχέτιση μεταξύ παχυσαρκίας και υπέρτασης οδή- γησε τους Landerberg et al 26 να προτείνουν ότι η παχυσαρκία δραστηριοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα. Σύμφωνα με πειραματικά δεδομένα έχει διαπιστωθεί περιοδική συσχέτιση στη λειτουργία τους. 27 Συγκεκριμένα, έχει καταγραφεί η έκκριση λιπαρών οξέων και γλυκερόλης ανά min σε περίοδο νηστείας. Ουσιαστικά, οι ώσεις αυτές καταστέλλονται πλήρως με τη χορήγηση β-3 αναστολέα βουπραχόλης. 28 Συμπερασματικά, φαίνεται ότι το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ευθύνεται τουλάχιστον για τη σπλαγχνική λιπόλυση που παρατηρείται σε περιόδους νηστείας. Ποικίλοι παράγοντες υποστηρίζουν το δυνητικό ρόλο των τριγλυκεριδίων στην ανάπτυξη της ινσουλινοευαισθησίας κατά τη διάρκεια μακροχρόνιας δίαιτας υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Η υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά δίαιτα αυξάνει την εναπόθεση τριγλυκερολών στο σπλαγχνικό λιπώδη ιστό καθώς και στον υποδόριο λιπώδη ιστό. Πρόσφατα, βρέθηκε ότι διαφέρει ο τύπος της εναπόθεσης του λιπώδους ιστού. Συγκεκριμένα, κατά την υποδόρια εναπόθεση αυξάνεται ο όγκος των μεμονωμένων λιποκυττάρων, ενώ στο σπλαγχνικό λίπος παρατηρείται αύξηση και του αριθμού των λιποκυττάρων. Τα δεδομένα αυτά υποστηρίζουν τη σημασία του σπλαγχνικού λίπους στην αποταμιευτική δυνατότητα του λιπώδους ιστού. Επιπλέον, πειραματικά δεδομένα υποστηρίζουν τη θεώρηση ότι η ινσουλίνη δρα περισσότερο στο υποδόριο λίπος, ενώ στο σπλαγχνικό λίπος η δράση της, που είναι η κυτταρική λιπόλυση, δεν ευοδώνεται. Αντίθετα, το συμπαθητικό νευρικό σύστημα δρα περισσότερο στο σπλαγχνικό λιπώδη ιστό συγκριτικά με τον υποδόριο. Συμπερασματικά, φαίνεται ότι το συμπαθητικό νευρικό σύστημα αυξάνει την ποσότητα των τριγλυκεριδίων στο ήπαρ, ενώ η ινσουλίνη αδυνατεί να προκαλέσει αναλογικά την κυτταρική λιπόλυση, με αποτέλεσμα την αύξηση της εναπόθεσης. Πώς όμως θα εξηγηθεί ο σημαντικός ρόλος των τριγλυκεριδίων στην αύξηση του λιπώδους ιστού ενώ η συγκέντρωσή τους καταγράφεται σε χαμηλά επίπεδα σε περιόδους νηστείας σε παχύσαρκους; Την απάντηση στο παραπάνω ερώτημα έδωσαν τα αποτελέσματα της 24ωρης καταγραφής των επιπέδων των τριγλυκεριδίων στο αίμα, όπου καταγράφηκε μια αύξηση της τάξης του 60% των τριγλυκεριδίων, που συμβαίνει όμως κατά τις βραδινές ώρες και συγκεκριμένα σε τιμή που προσεγγίζει τα μmol/l. 29 Tα λιπαρά οξέα μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη ορισμένων τύπων καρκίνων. 30 Επιπλέον, ορισμένα λιπαρά οξέα έχουν ανοσοκατασταλτικές ιδιότητες. 31 Επιπρόσθετα, το μακριάς αλύσου μονοακόρεστο λιπαρό ολεϊκό οξύ έχει βρεθεί ότι διεγείρει τα κύτταρα από καρκίνο του μαστού

4 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 625 στον άνθρωπο. 32 Οι παρατηρήσεις αυτές πιστοποιούν ότι τα λιπαρά οξέα δρουν στην ογκογένεση είτε άμεσα διεγείροντας τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό είτε έμμεσα αναστέλλοντας την κυτταρική ανοσία. 5. Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Η υπερινσουλιναιμία έχει αναφερθεί ως ο αιτιολογικός παράγοντας στη συσχέτιση που παρατηρείται μεταξύ της ινσουλινοαντίστασης και του καρκίνου. Η υπερινσουλιναιμία αναπτύσσεται δευτεροπαθώς λόγω της ινσουλινοαντίστασης από την παχυσαρκία. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι η ινσουλινοαντίσταση έχει ως αποτέλεσμα ήπια διαταραχή της ανοχής της γλυκόζης, αλλά η μικρή αυτή αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης διεγείρει την ευαισθησία των β-κυττάρων, προκαλώντας τον πολλαπλασιασμό τους και καταστέλλοντας την απόπτωσή τους. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη συμμετοχή της γλυκόζης στην υπερινσουλιναιμία που παρατηρείται κατά την αύξηση του σωματικού βάρους. Αντίθετα, τα πρόσφατα δεδομένα υποστηρίζουν μια τάση μείωσης της συγκέντρωσης της γλυκόζης κατά τη διάρκεια δίαιτας υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος. 33 Επιπρόσθετα, δεν παρατηρείται αύξηση και στους ακόλουθους παράγοντες κατά τη διάρκεια της υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος δίαιτας: στο πεπτίδιο που προσομοιάζει με τo γλυκογόνο (GLP-1), στην κορτιζόλη και στην αυξητική ορμόνη. Ο μοναδικός παράγοντας που αυξάνεται στο αίμα σε υψηλά ποσοστά είναι τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων κατά τις νυκτερινές ώρες. Συμπερασματικά, φαίνεται ότι η αύξηση των λιπαρών οξέων είναι υπεύθυνη τόσο για την αύξηση της συγκέντρωσης της ινσουλίνης όσο και για την ανάπτυξη της ινσουλινοαντοχής. Τα τριγλυκερίδια είναι υπεύθυνα για την αύξηση της συγκέντρωσης της ινσουλίνης σε πολλά είδη και, επιπλέον, οι Nolan et al 34 έδειξαν ότι τα τριγλυκερίδια συμβάλλουν στην ινσουλινοπαραγωγή και στα ποντίκια. Έτσι, φαίνεται ότι τα τριγλυκερίδια έχουν διττό ρόλο: (α) συμβάλλουν άμεσα στην καρκινογένεση και (β) η συμβολή αυτή μεγιστοποιείται με την αύξηση της ινσουλίνης που παράλληλα προκαλείται από τη δράση τους. 6. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΕΠΤΙΝΗΣ Η λεπτίνη, που αποτελεί προϊόν έκφρασης του γονιδίου ob/gene, είναι μια πολυπαραγοντική ορμόνη η οποία παράγεται κυρίως από το λιπώδη ιστό. Ο κυριότερος ρυθμιστικός παράγοντας των επιπέδων της λεπτίνης στο αίμα είναι η μάζα του λιπώδους ιστού. Η συγκέντρωση της λεπτίνης στο αίμα εμφανίζει θετική συσχέτιση με τον ολικό λιπώδη ιστό και λιγότερο με το δείκτη μάζας σώματος Έτσι, τα επίπεδα της λεπτίνης παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην παχυσαρκία, 42 ενώ ελαττώνονται σημαντικά σε λιποδυστροφικές καταστάσεις. 43,44 Η αύξηση της λεπτίνης στον ορό, που παρατηρείται σε παχύσαρκους, σχετίζεται άμεσα με την αύξηση της μάζας του λιπώδους ιστού καθώς και με την αύξηση της απελευθέρωσης της λεπτίνης από τα υπερπλαστικά κύτταρα του λιπώδους ιστού Η έκκριση της λεπτίνης σχετίζεται θετικά με το μέγεθος των λιποκυττάρων. 46 Η συγκέντρωση της λεπτίνης στο περιφερικό αίμα εξαρτάται από ένα πλήθος μεταβολικών παραγόντων με κυριότερο εκπρόσωπο την ινσουλίνη. Η ινσουλίνη διεγείρει τόσο την έκκριση της λεπτίνης όσο και την παραγωγή του mrna της λεπτίνης Τα επίπεδα της λεπτίνης αυξάνονται παράλληλα με την αύξηση της ινσουλίνης που παρατηρείται μετά από τη λήψη γεύματος 38,43,50,51 και ελαττώνονται σε περιπτώσεις ανεπάρκειας της ινσουλίνης. 52 Τα επίπεδα της λεπτίνης επηρεάζονται και από τα γλυκοκορτικοειδή, αν και ο μηχανισμός δράσης παραμένει αδιευκρίνιστος. Έχει αναφερθεί ότι η θεραπεία με γλυκοκορτικοειδή αυξάνει την απελευθέρωση της λεπτίνης τόσο σε πειραματικές όσο και σε κλινικές μελέτες, 53,54 σε αντίθεση με το νυχθημερήσιο ρυθμό έκκρισης της λεπτίνης, που σχετίζεται αντιστρόφως ανάλογα με την έκκριση της κορτικοστερόνης. Επιπλέον, η χορήγηση λεπτίνης μειώνει τα επίπεδα κορτικοστερόνης σε ob/ob ποντίκια, 55 ελαττώνει την αύξηση της κορτικοστερόνης που παρατηρείται μετά από παρατεταμένο stress, 56 και αναστέλλει τη διέγερση των γλυκοκορτικοειδών μετά από χορήγηση αδενοκορτικοτροπίνης σε επινεφριδιακά κύτταρα. 57 Επιπλέον, η λεπτίνη έχει πιστοποιηθεί ότι εμπλέκεται σε διάφορες φυσιολογικές διαδικασίες. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η λεπτίνη που παράγεται από τη μητέρα αυξάνεται προοδευτικά και φθάνει στις ανώτερες τιμές κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου, όπου παραμένει σταθερή μέχρι τον τοκετό, οπότε και παρατηρείται μια μικρή μείωση. 58,59 Η αύξηση των τιμών της λεπτίνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης προηγείται των αλλαγών που συμβαίνουν στο λιπώδη ιστό. Επιπρόσθετα, η λεπτίνη έχει συσχετιστεί με ένα πλήθος λειτουργιών που λαμβάνουν χώρα κατά την εγκυμοσύνη, όπως εμβρυϊκή ανάπτυξη, αγγειογένεση, φυσιολογική έκβαση της εγκυμοσύνης, ανάπτυξη του μαζικού αδένα Η λεπτίνη έχει πιστοποιηθεί ότι συμμετέχει τόσο στη διαδικασία της εφηβείας όσο και της γήρανσης όπου αυξάνεται και φαίνεται να συμβάλλει στην αύξηση του λιπώδους ιστού που παρατηρείται σε αυτή τη χρονική περίοδο της ζωής

5 626 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος Σύμφωνα με τη διαπιστωμένη συμμετοχή της λεπτίνης στις διαδικασίες της αύξησης και της αγγειογένεσης, είναι εύλογο να θεωρηθεί ότι τα υψηλά επίπεδα λεπτίνης συμβάλλουν και σε διαδικασίες κυτταρικού πολλαπλασιασμού και ανάπτυξης του όγκου. 7. ΛΕΠΤΙΝΗ ΚΑΙ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ Είναι καθολικά αποδεκτό ότι η επανεμφάνιση του όγκου, καθώς και η ανάπτυξη απομακρυσμένων μεταστάσεων, αποτελούν δυσμενή προγνωστικά στοιχεία για την επιτυχή θεραπευτική αντιμετώπιση οποιασδήποτε μορφής κακοήθους εξεργασίας. Η διαδικασία της μετάστασης περιλαμβάνει κυτταρικό πολλαπλασιασμό, αγγειογένεση, καθώς και ένα πλήθος μεταβολών σε κυτταρικό επίπεδο, όπου τα κύτταρα του όγκου διηθούν την επιθηλιακή βασική μεμβράνη και επεκτείνονται στο ενδιάμεσο στρώμα. Από τη στιβάδα αυτή, τα κύτταρα του όγκου περνούν στα λεμφικά αγγεία και στο αίμα, όπου μέσω αυτών δημιουργούν απομακρυσμένες μεταστατικές εστίες στο σώμα. Ωστόσο, ένας μικρός μόνο υποπληθυσμός των καρκινικών κυττάρων παρουσιάζει τον αναγκαίο φαινότυπο για την ολοκλήρωση των παραπάνω μεταβολών. Η υπόθεση που έχει διατυπωθεί σύμφωνα με τα πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα υποστηρίζει ότι η αύξηση της βιοδραστικότητας της λεπτίνης, που είναι άμεσο αποτέλεσμα της παχυσαρκίας, καθώς και η αυξημένη πρόσληψη ορισμένων λιπαρών οξέων, δρουν καταλυτικά στη διαδικασία της καρκινογένεσης. Σύμφωνα με πειραματικά δεδομένα σε ποντίκια, τόσο η ποσότητα όσο και το είδος του προσλαμβανόμενου λίπους συμβάλλουν στην ανάπτυξη χημικών παραγόντων που συντελούν στην εμφάνιση κακοήθειας τόσο στο παχύ έντερο όσο και στο μαζικό αδένα. 68,69 Σύμφωνα με τα δεδομένα, τα πολυακόρεστα n-6 λιπαρά οξέα έχουν διεγερτικό ρόλο ενώ τα n-3 λιπαρά οξέα έχουν κατασταλτικό ρόλο στην καρκινογένεση. Επιπλέον, η διαιτητική αύξηση του λίπους καθώς και των n-6 λιπαρών οξέων έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του m-rna της λεπτίνης στο λιπώδη ιστό, ενώ η πρόσληψη υψηλών ποσοτήτων n-3 λιπαρών οξέων μειώνει τόσο το m-rna της λεπτίνης στο λιπώδη ιστό 70 όσο και τη συγκέντρωση της λεπτίνης στο αίμα. 71,72 Η λεπτίνη δρα ως μιτογόνο σε πολλές κυτταρικές σειρές, όπως στα κύτταρα του αγγειακού ενδοθηλίου και των λείων μυϊκών ινών, 62,73,74 σε φυσιολογικά και νεοπλασματικά κύτταρα του παχέος εντέρου, 75 καθώς και σε κύτταρα του μαστού. 76 Η αγγειογένεση είναι η φυσιολογική διαδικασία κατά την οποία δημιουργούνται νέα αγγεία, που είναι αναγκαία για την πραγματοποίηση φυσιολογικών διαδικασιών όπως η επούλωση τραύματος, η εκκριτική φάση του εμμηνορρυσιακού κύκλου και η εμφύτευση του ζυγωτού στη μήτρα. 77,78 Σε παθολογικές καταστάσεις, η διαδικασία της αγγειογένεσης συμμετέχει σε ένα ευρύ φάσμα νοσολογικών οντοτήτων, που εκτείνεται από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια 79 μέχρι την ανάπτυξη και τη μεταστατική δραστηριότητα κακοήθων εξεργασιών. Η αγγειογενετική διεργασία αποτελείται από πολλαπλά βήματα και περιλαμβάνει τον πολλαπλασιασμό ενδοθηλιακών κυττάρων, την παραγωγή πρωτεολυτικών ενζύμων-μεταλλοπρωτεασών, καθώς και τη μετανάστευση κυττάρων. Η επιτυχής έκβαση της διαδικασίας εξαρτάται από ένα πλήθος αυξητικών παραγόντων, εικοσανοειδών παραγώγων των λιπαρών οξέων, καθώς και της δραστηριότητας της πρωτεϊνικής κινάσης C. O ρόλος της λεπτίνης ως αγγειογενετικού παράγοντα έχει πρωτοπεριγραφεί ανεξάρτητα, τόσο από τους Sierra-Honigmann et al 81 όσο και από τους Bouloumie et al, το Και οι δύο ερευνητικές ομάδες έδειξαν ότι η λεπτίνη διεγείρει την αγγειογένεση σε in vitro και in vivo μελέτες. Επιπρόσθετα, οι Bouloumie et al έδειξαν ότι η λεπτίνη έχει διεγερτικό ρόλο και στον πολλαπλασιασμό των ενδοθηλιακών κυττάρων στα αγγεία. Οι Rose και Connolly 80 μελέτησαν το ρυθμιστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι προσταγλανδίνες, καθώς και άλλα εικοσανοειδή παράγωγα του μεταβολισμού των λιπαρών οξέων. Η σχέση μεταξύ της προσταγλανδίνης Ε2 και της λεπτίνης είναι αμφίδρομη. Στον υποθάλαμο, η λεπτίνη και οι προσταγλανδίνες ρυθμίζουν την πρόσληψη τροφής, με τη λεπτίνη να έχει βρεθεί ότι διεγείρει την παραγωγή προσταγλανδίνης Ε2 σε υποθαλαμικά κύτταρα ποντικών. Σε αντίθεση, οι Fain et al 82 έδειξαν ότι η προσταγλανδίνη Ε2 διεγείρει την απελευθέρωση της λεπτίνης σε κυτταροκαλλιέργειες λιπώδους ιστού από ποντικούς. Σε άλλη μελέτη, η έκκριση λεπτίνης από ανθρώπινα λιποκύτταρα που προήλθαν από παχύσαρκα άτομα παρουσίασε αύξηση τόσο μετά από προσθήκη προσταγλανδίνης Ε2 όσο και από πρόδρομη ουσία, το αραχιδονικό οξύ. 83 Η αυξημένη παραγωγή της λεπτίνης σε παρουσία αραχιδονικού οξέος αναστέλλεται κατά την εκλεκτική αναστολή του ισοενζύμου κυκλοξυγενάση 2. Έχει δειχθεί in vitro ότι η εκλεκτική αναστολή που παρατηρείται στο ισοένζυμο κυκλοξυγενάση 2 μετά από χορήγηση rofecoxib αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των οιστρογονοανταποκρινόμενων κυττάρων που προέρχονται απο καρκίνο του μαστού στον άνθρωπο μετά από τη χορήγηση λεπτίνης. 84 Σύμφωνα με τα ανωτέρω, παράγοντες που μειώνουν τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων παρουσία υψηλών επιπέδων λεπτίνης θα πρέπει να αξιολογηθούν περαιτέρω για την πρόληψη και τη θεραπεία κακοήθων εξεργασιών.

6 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΝΕΚΤΙΝΗΣ Η αντιπονεκτίνη, η οποία σχετίζεται με την πρωτεΐνη C1q του συμπληρώματος και έχει μοριακό βάρος 30 kda, είναι το κύριο προϊόν των κυττάρων του λιπώδους ιστού 85 και διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στην ινσουλινοευαισθησία 86,87 και στη διαδικασία της φλεγμονής. 88,89 Η αντιπονεκτίνη ρυθμίζει διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες, όπως το μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπαρών οξέων, 90 ενώ επιπρόσθετα, χαμηλά επίπεδα λιπαρών οξέων έχουν συσχετιστεί με την ινσουλινοαντίσταση, το διαβήτη τύπου 2 91 και την αρτηριοσκλήρυνση. 92 Πρόσφατα δεδομένα συσχετίζουν την αντιπονεκτίνη με την ανάπτυξη και την εξέλιξη κακοήθων εξεργασιών. 9. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΝΕΚΤΙΝΗΣ Η αντιπονεκτίνη, που αναφέρεται επίσης ως πρωτεΐνη συνδεδεμένη με ζελατίνη 28 (GBP28), 93 AdipoQ, 94 ACP30 (Acrp30), 95 ή και ως το παράγωγο του γονιδίου (apm1), παράγεται κατ εξοχήν από το λευκό λιπώδη ιστό. Το γονίδιο της αντιπονεκτίνης εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 3q27, 96 στην ίδια περιοχή του οποίου βρίσκονται γονίδια υπεύθυνα για προδιάθεση στο μεταβολικό σύνδρομο και στο διαβήτη τύπου 2 για τη λευκή φυλή. Ορισμένοι πολυμορφισμοί στο γονίδιο της αντιπονεκτίνης σχετίζονται με χαμηλά επίπεδα αντιπονεκτίνης σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, 97 αλλά το αν οι πολυμορφισμοί αυτοί συνδέονται με αυξημένη συχνότητα κακοηθειών παραμένει ακόμη αντικείμενο έρευνας. Η συγκέντρωση της αντιπονεκτίνης σχετίζεται αντιστρόφως ανάλογα με τη γλυκόζη κατά τη διάρκεια της σακχαραιμικής καμπύλης. 98 Υψηλότερη κατανάλωση φυτικών ινών και μαγνησίου σχετίζεται με αύξηση των επιπέδων της αντιπονεκτίνης σε διαβητικούς άνδρες. 98 Επιπλέον, η μεσογειακή διατροφή σχετίζεται θετικά με τα κυκλοφορούνται επίπεδα της αντιπονεκτίνης στο αίμα. 99 Οι γυναίκες έχουν υψηλότερα επίπεδα αντιπονεκτίνης σε σχέση με τους άνδρες, ανεξάρτητα από τη συγκέντρωση του λιπώδους ιστού ή την κατανομή αυτού, πιθανότατα λόγω των διαφορών στη συγκέντρωση των οιστρογόνων και των ανδρογόνων που παρατηρείται στα δύο φύλα. Η χορήγηση τεστοστερόνης προκαλεί μείωση της αντιπονεκτίνης στο αίμα σε ποντίκια και ανθρώπους 100,101 και επιπλέον μειώνει την παραγωγή υψηλού μοριακού βάρους αντιπονεκτίνης σε μελέτες in vivo καθώς και σε κυτταροκαλλιέργειες λιποκυττάρων. 101 Οι διαφορές στα κυκλοφορούντα επίπεδα αντιπονεκτίνης που παρατηρούνται ανάμεσα στα δύο φύλα πιθανόν να εκφράζουν διαφορές στην ευαισθησία σε τελικά όργανα-στόχους ή στην παραγωγή της αντιπονεκτίνης, αν και η παθοφυσιολογική ερμηνεία δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως. Τα κυκλοφορούντα επίπεδα της αντιπονεκτίνης στο αίμα μειώνονται στην παχυσαρκία, στο διαβήτη τύπου 2, 102,103 καθώς και σε συγγενή σύνδρομα λιποδυστροφίας. 104 Η χρόνια δίαιτα που οδηγεί και σε μείωση του σωματικού βάρους έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων της αντιπονεκτίνης στο αίμα. 98,105,106 Ωστόσο, τα επίπεδα της αντιπονεκτίνης στο πλάσμα σχετίζονται περισσότερο με την ινσουλινοευαισθησία και με τα επίπεδα της ινσουλίνης μετά από νηστεία απ ό,τι με τη μάζα του λιπώδους ιστού, 107 ενώ τα χαμηλά επίπεδα αντιπονεκτίνης που προκύπτουν και μετά από συνυπολογισμό του λιπώδους ιστού αποτελούν συνήθως σημείο επερχόμενης μείωσης της ινσουλινοευαισθησίας. 108 Σύμφωνα με κλινικές μελέτες, τα επίπεδα της αντιπονεκτίνης συσχετίζονται με ορμονικούς δείκτες ινσουλινοευαισθησίας. 109 Επιπρόσθετα, λόγω της στατιστικά σημαντικής αρνητικής σχέσης της αντιπονεκτίνης με την ινσουλινοευαισθησία, 110,111 η αντιπονεκτίνη έχει συσχετιστεί με διάφορους φλεγμονώδεις παράγοντες όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και το ινωδογόνο. 112 Στον άνθρωπο, τα επίπεδα της αντιπονεκτίνης στο πλάσμα έχουν θετική συσχέτιση με τη HDLχοληστερόλη και αρνητική συσχέτιση με τις τριγλυκερόλες και τα επίπεδα της απολιποπρωτεΐνης Β Υψηλότερα επίπεδα αντιπονεκτίνης σχετίζονται με σχετικά μειωμένη συχνότητα εμφάνισης στεφανιαίου επεισοδίου σε άνδρες διαβητικούς, 113 καθώς και με βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου, του λιπιδαιμικού προφίλ και των δεικτών της φλεγμονής σε γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη ΑΝΤΙΠΟΝΕΚΤΙΝΗ ΚΑΙ ΟΓΚΟΓΕNΕΣΗ Πολλαπλά δεδομένα πιστοποιούν ότι η αντιπονεκτίνη είναι από τους βασικούς ρυθμιστές του κυτταρικού μεταβολισμού. Η αντιπονεκτίνη δρα είτε άμεσα στα καρκινικά κύτταρα είτε έμμεσα, ρυθμίζοντας την ινσουλινοευαισθησία Αντινεοπλασματικές ιδιότητες Έχει βρεθεί ότι η αντιπονεκτίνη μειώνει την ανάπτυξη κυττάρων από μυελομονοκυτταρική λευχαιμία in vitro. 115 Επιπλέον, προκαλεί απόπτωση σε μυελομονοκυτταρικά προγονικά κύτταρα (Μ1 λευχαιμικής σειράς) δοσοεξαρτώμενα, πιθανόν καταστέλλοντας αντι-αποπτωτικά γονίδια. 115 Πρόσφατες αναφορές, επίσης, πιστοποιούν ότι η αντιπονεκτίνη αναστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό στις κυτταρικές σειρές MDAMB-231, 116 MCF και

7 628 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος T47D 118 με καρκίνο του μαστού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση ότι μόνο η υψηλού μοριακού βάρους αντιπονεκτίνη αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των ανδρογονο-εξαρτώμενων (LNCaP-FGC) και μη (DU145 και PC-3) κυτταρικών σειρών από καρκίνο του προστάτη, καθώς και σε κύτταρα από ηπατοκυτταρικό καρκίνο (HepG2), 119 σε μεγάλες δόσεις (1 μg/ml). Στην ίδια μελέτη, η υψηλού μοριακού βάρους αντιπονεκτίνη ανέστειλε την κυτταρική ανάπτυξη μετά από δράση της διυδροτεστοστερόνης ή και της σωματοστατίνης, ενώ φάνηκε να ευοδώνει την ανασταλτική δράση της δοξορουβικίνης σε κύτταρα από καρκίνο του προστάτη. 119 Σε αντίθεση με τα παραπάνω ευρήματα, η αντιπονεκτίνη έχει βρεθεί ότι διεγείρει τον πολλαπλασιασμό των επιθηλιακών κυττάρων (HT-29) του παχέος εντέρου. 120 Επιπλέον, η δράση της αντιπονεκτίνης στην απόπτωση in vitro και in vivo δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως. Σε ορισμένες μελέτες φαίνεται ότι η αντιπονεκτίνη αυξάνει την απόπτωση, 116 ενώ σε άλλες το εύρημα αυτό δεν επιβεβαιώνεται. 117,119 Μόνο δύο μελέτες in vivo έχουν πραγματοποιηθεί για να διερευνήσουν το αποτέλεσμα της χορήγησης αντιπονεκτίνης στην ανάπτυξη των κακοήθων εξεργασιών. Στην πρώτη μελέτη, η χορήγηση αντιπονεκτίνης σε ποντίκια είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της αύξησης του ινοσαρκώματος Τ2421 (60% μείωση του όγκου και του βάρους της εξεργασίας). 121 Στη δεύτερη μελέτη, η χορήγηση ανασυνδυασμένης αντιπονεκτίνης σε θηλυκά ποντίκια είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του πολλαπλασιασμού των κυττάρων (MDA-MB-231) από καρκίνο του μαστού. Μείωση παρατηρήθηκε στην ίδια μελέτη και σε πνευμονικές μεταστάσεις, χωρίς όμως να μπορεί να διευκρινιστεί αν αυτό οφειλόταν σε άμεση δράση της αντιπονεκτίνης στην κυτταρική μετανάστευση και διεισδυτικότητα ή ήταν δευτεροπαθές αποτέλεσμα λόγω της μείωσης που παρατηρήθηκε στις πρωτοπαθείς εστίες. 122 Τα αποτελέσματα αυτά πιστοποιούν τη δράση της αντιπονεκτίνης στην ογκογένεση του μαζικού αδένα. Ωστόσο, οι μηχανισμοί που ευθύνονται για την αντινεοπλασματική δράση της αντιπονεκτίνης δεν έχουν διευκρινιστεί πλήρως. Τα ευεργετικά αποτελέσματα της δράσης της μπορεί να εξηγηθούν εν μέρει μέσω της ενεργοποίησης της οδού της 5 -AMP-ενεργοποιημένης πρωτεϊνικής κινάσης (5 -AMP-activated protein kinase, AMPK). Η ενεργοποίηση της AMPK καταστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό μέσω διαφόρων μηχανισμών, οι οποίοι περιλαμβάνουν αναστολή ενζύμων που εμπλέκονται στη διαδικασία τόσο της πρωτεϊνοσύνθεσης (rapamycin) όσο και της σύνθεσης των λιπαρών οξέων και των τριγλυκεριδίων (καρβοξυλάση της ακετυλο-coa και συνθετάση των λιπαρών οξέων). Επιπλέον, η ενεργοποιημένη ΑΜΡΚ συμβάλλει στην έκφραση δύο πρωτεϊνών που ρυθμίζουν την καταστολή της ανάπτυξης και την απόπτωση: της p53 και της p Επιπρόσθετα, η χορήγηση της αντιπονεκτίνης για 2 6 ώρες κατέστειλε την έκφραση του mrna για το ρυθμιστικό γονίδιο της ανάπτυξης c-myc καθώς και για μια σημαντική G1 κυκλίνη, την κυκλίνη D1. Τέλος, άλλος ένας μηχανισμός μέσω του οποίου η αντιπονεκτίνη ασκεί τις αντιμιτωτικές και τις αντικαρκινικές δράσεις της αναφέρεται στη ρύθμιση της βιοδιαθεσιμότητας συγκεκριμένων παραγόντων ανάπτυξης. 124 Σε κυτταροκαλλιέργειες λείων μυϊκών ινών, η αντιπονεκτίνη σε φυσιολογικές συγκεντρώσεις μειώνει σε σημαντικό βαθμό τη σύνθεση του DNA, τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, καθώς και τη μετανάστευση που παρατηρείται από τη δράση πολλαπλών παραγόντων. 125,126 Οι αντικαρκινικές ιδιότητες της αντιπονεκτίνης μπορούν, μερικά τουλάχιστον, να εξηγηθούν λόγω των αντιφλεγμονωδών δράσεών της, καθώς και της αύξησης της ευαισθησίας στην ινσουλίνη που προκαλεί. Αν και οι μηχανισμοί μέσω των οποίων η αντιπονεκτίνη προκαλεί αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας δεν είναι πλήρως κατανοητοί, η αντιπονεκτίνη προάγει τη φωσφορυλίωση και την ενεργοποίηση της ΑΜΡΚ, 127,128 την ενεργοποίηση της p38 πρωτεϊνικής κινάσης, καθώς και τις δράσεις αυτής μέσω του περιξοσώματος ενεργοποιημένου υποδοχέα-α Οι συγκεκριμένες δράσεις έχουν προταθεί ως πιθανοί μηχανισμοί για την αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας και της οξείδωσης των λιπαρών οξέων που παρατηρείται σε απάντηση της χορήγησής της. Συμπερασματικά, η αντιπονεκτίνη μέσω της ευαισθητοποίησης της ινσουλίνης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη κακοηθειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, η οποία, ως γνωστό, σχετίζεται άμεσα με την ινσουλινοαντοχή. 131 Η αντιπονεκτίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και στη διαδικασία της φλεγμονής. Έχει πιστοποιηθεί ότι προκαλεί αναστολή της ανάπτυξης των προδρόμων μορφών των μακροφάγων, καταστολή των φαγοκυτταρικών ιδιοτήτων των μακροφάγων in vitro, καθώς και μείωση της παραγωγής του παράγοντα νέκρωσης του όγκου-α. 132 Επιπρόσθετα, η αντιπονεκτίνη μειώνει την παραγωγή των μορίων προσκόλλησης, όπως του ενδοκυττάριου μορίου προσκόλλησης-1 και του κυκλοφορούντος αγγειακού μορίου προσκόλλησης-1, 133,134 αναστέλλει την παραγωγή των ιντερλευκινών-1 και 8 και επάγει την παραγωγή ανταγωνιστών των κυτταροκινών 10 και Η αναστολή του πυρηνικού παράγοντα κβ από την αντιπονεκτίνη επεξηγεί μερικά τις αναφερόμενες δράσεις της. 136 Ο τρόπος που συσχετίζεται η αντιφλεγμονώδης δράση της αντιπονεκτί-

8 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 629 νης με τη διαδικασία της καρκινογένεσης δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί πλήρως Ρύθμιση της αγγειογένεσης Η ανάπτυξη του όγκου σχετίζεται με την αγγειογένεση, 137 η καταστολή της οποίας φαίνεται να έχει ως αποτέλεσμα την καταστολή του όγκου. 138 Μέχρι τώρα, για τη δράση της αντιπονεκτίνης στη νεοαγγείωση έχουν αναφερθεί αντικρουόμενα αποτελέσματα, πιθανόν λόγω διαφορών στην κυτταρική δομή και στο μικροπεριβάλλον σε πειράματα in vivo και in vitro. 124 Σύμφωνα με τα ανωτέρω, θεραπευτικές τεχνικές που έχουν ως σκοπό την αύξηση της δραστικότητας της αντιπονεκτίνης, όπως αύξηση της συγκέντρωσής της στο αίμα, αύξηση των υποδοχέων της ή ανάπτυξη αγωνιστών της αντιπονεκτίνης καθώς και η χορήγηση γενετικά ανθρώπινης ανασυνδυασμένης αντιπονεκτίνης, αποτελούν ελπιδοφόρες προσπάθειες για τη συμβολή στη θεραπεία του καρκίνου στο άμεσο μέλλον ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ H αύξηση του λιπώδους ιστού, που είχε παρατηρηθεί αρχικά στις δυτικές κοινωνίες, πρόσφατα έχει αποκτήσει παγκόσμια εξάπλωση, με αποτέλεσμα σήμερα να γίνεται αναφορά για «επιδημία» παχυσαρκίας. Οι λόγοι γι αυτή την αύξηση θεωρείται ότι είναι η αύξηση του λίπους στην καθημερινή μας διατροφή, καθώς και η μείωση της ενέργειας που καταναλώνεται. Επιδημιολογικές μελέτες έχουν καταδείξει πρόσφατα την αλληλεξάρτηση της παχυσαρκίας με την ανάπτυξη του μεταβολικού συνδρόμου, του σακχαρώδους διαβήτη, των καρδιαγγειακών νόσων και της καρκινογένεσης. Επιπλέον, αιτιολογική συσχέτιση πιστοποιείται μεταξύ του φύλου, της εθνότητας και της γεωγραφικής εντόπισης αφενός και της ογκογένεσης, της ανάπτυξης σακχαρώδους διαβήτη και του μεταβολικού συνδρόμου αφετέρου. Πιθανούς παθογενετικούς μηχανισμούς αποτελούν οι κυτταροκίνες που εκκρίνονται από το λιπώδη ιστό, η μεταγευματική υπεργλυκαιμία, η αύξηση των λιπαρών οξέων, η υπερινσουλιναιμία, καθώς και αυξητικοί παράγοντες με σημαντική συμβολή στην αγγειογένεση, όπως η λεπτίνη και η αντιπονεκτίνη. ABSTRACT Metabolic syndrome and carcinogenesis I. Legakis, 1 K. Syrigos 2 1 Department of Endocrinology, Diabetes and Metabolism, Henry Dunant Hospital, Athens, 2 Third Department of Internal Medicine, Medical School, University of Athens, Sotiria General Hospital of Chest Diseases, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2010, 27(4): The term metabolic syndrome describes the association between obesity, insulin resistance and the risk of several prominent chronic diseases, including cancer. The causal link between many of the components of the metabolic syndrome remains unexplained. Obesity is a risk factor for the development of cardiovascular disorders and diabetes, which are closely linked to the process of angiogenesis. The association of obesity with an increased risk of many forms of cancer is of great economic importance to the health sector. The regulation of normal body weight is, in part, orchestrated by the presence of leptin, an adipocyte-derived hormone that acts on the brain to regulate food intake. Increasing epidemiological data in humans, and numerous in vitro investigative reports and animal studies suggest a link between leptin and cancer growth. In addition, adiponectin, an adipocyte-secreted hormone that plays an important role in diabetes and cardiovascular disease, may also be of importance in the development and progression of several types of malignancy. This review presents recent evidence supporting the emerging hypothesis that the metabolic syndrome may be an important etiological factor in the onset of cancer, highlighting the close interaction between cancer cells and adipocytes as an intriguing issue in tumor biology. Key words: Adiponectin, Carcinogenesis, Insulin resistance, Leptin, Metabolic syndrome

9 630 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος Βιβλιογραφία 1. REAVEN GM. Banting lecture Role of insulin resistance in human disease. Diabetes 1988, 37: STOLL BA. Western nutrition and the insulin resistance syndrome: A link to breast cancer. Eur J Clin Nutr 1999, 53: CALLE EE, KAAKS R. Overweight, obesity and cancer: Epidemiological evidence and proposed mechanisms. Nat Rev Cancer 2004, 4: JEE SH, OHRR H, SULL JW, YUN JE, JI M, SAMET JM. Fasting serum glucose level and cancer risk in Korean men and women. JAMA 2005, 293: INOUE M, IWASAKI M, OTANI T, SASAZUKI S, NODA M, TSUGANE S. Diabetes mellitus and the risk of cancer: Results from a largescale population based cohort study in Japan. Arch Intern Med 2006, 166: CHIU HM, LIN JT, SHUN CT. Association of metabolic syndrome with proximal and synchronous colorectal neoplasm. Clin Gastroenterol Hepatol 2007, 5: AHMED RL, SCHMITZ KH, ANDERSON KE, ROSAMOND WD, FOLSOM AR. The metabolic syndrome and risk of incident colorectal cancer. Cancer 2006, 107: LAUKKANEN JA, LAAKSONEN DE, NISKANEN L, PUKKALA E, HAK- KARAINEN A, SALONEN JT. Metabolic syndrome and the risk of prostate cancer in Finnish men: A population-based study. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2004, 13: LUND HåHEIM L, WISLøFF TF, HOLME I, NAFSTAD P. Metabolic syndrome predicts prostate cancer in a cohort of middle-aged Norwegian men followed for 27 years. Am J Epidemiol 2006, 164: HAMMARSTEN J, HOGSTEDT B. Hyperinsulinaemia: A prospective risk factor for lethal clinical prostate cancer. Eur J Cancer 2005, 41: PASANISI P, BERRINO F, De PETRIS M, VENTURELLI E, MASTROIAN- NI A, PANICO S. Metabolic syndrome as a prognostic factor for breast cancer recurrences. Int J Cancer 2006, 119: REAVEN GM. Banting lecture Role of insulin resistance in human disease. Diabetes 1988, 37: DeFRONZO RA, FERRANNINI E. Insulin resistance. A multifaceted syndrome responsible for NIDDM, obesity, hypertension, dyslipidemia, and atherosclerotic cardiovascular disease. Diabetes Care 1991, 14: REAVEN GM. Insulin resistance, the insulin resistance syndrome, and cardiovascular disease. Panminerva Med 2005, 47: KAHN R, BUSE J, FERRANNINI E, STERN M. The metabolic syndrome: Time for a critical appraisal. Joint statement from the American Diabetes Association and the European Association for the Study of Diabetes. Diabetologia 2005, 48: HSUEH WA, LAW RE. Cardiovascular risk continuum: Implications of insulin resistance and diabetes. Am J Med 1998, 105:4S 14S 17. STRICKLER HD, WYLIE-ROSETT J, ROHAN T. The relation of type 2 diabetes and cancer. Diabetes Technol Ther 2001, 3: BARZILAI N, SHE L, LIU BQ. Surgical removal of visceral fat reverses hepatic insulin resistance. Diabetes 1999, 48: KIM SP, ELLMERER M, VAN CITTERS GW, BERGMAN RN. Primacy of hepatic insulin resistance in the development of the metabolic syndrome induced by an isocaloric moderate-fat diet in the dog. Diabetes 2003, 52: MITTELMAN SD, VAN CITTERS GW, KIM SP. Longitudinal compensation for fat-induced insulin resistance includes reduced insulin clearance and enhanced beta-cell response. Diabetes 2000, 49: FIELD JB. Extraction of insulin by liver. Annu Rev Med 1973, 24: RISSANEN A. Pharmacological intervention: The antiobesity approach. Eur J Clin Invest 1998, 28(Suppl 2): BAILEY CJ. Treating insulin resistance in type 2 diabetes with metformin and thiazolidinediones. Diabetes Obes Metab 2005, 7: RONTI T, LUPATTELLI G, MANNARINO E. The endocrine function of adipose tissue: An update. Clin Endocrinol (Oxf) 2006, 64: YOSHII H, LAM TK, GUPTA N. Effects of portal free fatty acid elevation on insulin clearance and hepatic glucose flux. Am J Physiol Endocrinol Metab 2006, 290:E1089 E LANDSBERG L. Pathophysiology of obesity-related hypertension: Role of insulin and the sympathetic nervous system. J Cardiovasc Pharmacol 1994, 23(Suppl 1):S1 S8 27. GETTY L, PANTELEON AE, MITTELMAN SD, DEA MK, BERGMAN RN. Rapid oscillations in omental lipolysis are independent of changing insulin levels in vivo. J Clin Invest 2000, 106: HUCKING K, HAMILTON-WESSLER M, ELLMERER M, BERGMAN RN. Burst-like control of lipolysis by the sympathetic nervous system in vivo. J Clin Invest 2003, 111: KIM SP, CATALANO KJ, HSU IR, CHIU JD, RICHEY JM, BERGMAN RN. Nocturnal free fatty acids are uniquely elevated in the longitudinal development of diet-induced insulin resistance and hyperinsulinemia. Am J Physiol Endocrinol Metab 2007, 292:E1590 E LEGASPI A, JEEVANANDAM M, STARNES HF Jr, BRENNAN MF. Whole body lipid and energy metabolism in the cancer patient. Metabolism 1987, 36: STULNIG TM, BERGER M, RODEN M, STINGL H, RAEDERSTORFF D, WALDHäUSL W. Elevated serum free fatty acid concentrations inhibit T lymphocyte signaling. FASEB J 2000, 14: HARDY S, St-ONGE GG, JOLY E, LANGELIER Y, PRENTKI M. Oleate promotes the proliferation of breast cancer cells via the G protein-coupled receptor GPR40. J Biol Chem 2005, 280: HSU ΙR, KIM SP, KABIR M, BERGMAN RN. Metabolic syndrome, hyperinsulinemia, and cancer. Am J Clin Nutr 2007, 86:S867 S NOLAN CJ, LEAHY JL, DELGHINGARO-AUGUSTO V. Beta cell compensation for insulin resistance in Zucker fatty rats: Increased lipolysis and fatty acid signalling. Diabetologia 2006, 49: SINHA MK, OHANNESIAN JP, HEIMAN ML, KRIAUCIUNAS A, STEPHENS TW, MAGOSIN S ET AL. Nocturnal rise of leptin in lean, obese,

10 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 631 and non-insulin dependent diabetes mellitus subjects. J Clin Invest 1996, 97: AHIMA RS, PRABAKARAN D, MANTZOROS C, QU D, LOWELL B, MA- RATOS-FLIER E ET AL. Role of leptin in the neuroendocrine response to fasting. Nature 1996, 382: FLIER JS. Clinical review 94: What s in a name? In search of leptin s physiologic role. J Clin Endocrinol Metab 1998, 83: BODEN G, CHEN X, MOZZOLI M, RYAN I. Effect of fasting on serum leptin in normal human subjects. J Clin Endocrinol Metab 1996, 81: FREDERICH RC, LOLLMANN B, HAMANN A, NAPOLITANO-ROSEN A, KAHN BB, LOWELL BB et al. Expression of ob mrna and its encoded protein in rodents. Impact of nutrition and obesity. J Clin Invest 1995, 96: DER MERWE MT, PANZ VR, CROWTHER NJ, SCHLAPHOFF GP, GRAY IP, FROGUEL P ET AL. Free fatty acids and insulin levels Relationship to leptin levels and body composition in various patient groups from South Africa. J Obes Relat Metab Disord 1999, 23: THOMAS T, BURGUERA B, MELTON LJ 3rd, ATKINSON EJ, O FALLON WM, RIGGS BL ET AL. Relationship of serum leptin levels with body composition and sex steroid and insulin levels in men and women. Metabolism 2000, 49: BLUM WF, ENGLARO P, ATTANASIO AM, KIESS W, RASCHER W. Human and clinical perspectives on leptin. Proc Nutr Soc 1998, 57: KOLACZYNSKI JW, CONSIDINE RV, OHANNESIAN J, MARCO C, OPEN- TANOVA I, NYCE MR ET AL. Responses of leptin to short-term fasting and refeeding in humans: A link with ketogenesis but not ketones themselves. Diabetes 1996, 45: KOLACZYNSKI JW, OHANNESIAN JP, CONSIDINE RV, MARCO CC, CARO JF. Response of leptin to short-term and prolonged overfeeding in humans. J Clin Endocrinol Metab 1996, 81: HAMILTON BS, PAGLIA D, KWAN AY, DEITEL M. Increased obese mrna expression in omental fat cells from massively obese humans. Nat Med 1995, 1: KORBONITS M, TRAINER PJ, LITTLE JA, EDWARDS R, KOPELMAN PG, BESSER GM ET AL. Leptin levels do not change acutely with food administration in normal or obese subjects, but are negatively correlated with pituitary-adrenal activity. Clin Endocrinol (Oxf) 1997, 46: HARDIE LJ, GUILHOT N, TRAYHURN P. Regulation of leptin production in cultured mature white adipocytes. Horm Metab Res 1996, 28: LEROY P, DESSOLIN S, VILLAGEOIS P, MOON BC, FRIEDMAN JM, AIL- HAUD G ET AL. Expression of ob gene in adipose cells. Regulation by insulin. J Biol Chem 1996, 271: CUSIN I, SAINSBURY A, DOYLE P, ROHNER-JEANRENAUD F, JEAN- RENAUD B. The ob gene and insulin. A relationship leading to clues to the understanding of obesity. Diabetes 1995, 44: SALADIN R, De VOS P, GUERRE-MILLO M, LETURQUE A, GIRARD J, STAELS B ET AL. Transient increase in obese gene expression after food intake or insulin administration. Nature 1995, 377: SEGAL KR, LANDT M, KLEIN S. Relationship between insulin sensitivity and plasma leptin concentration in lean and obese men. Diabetes 1996, 45: McDOUGALD OA, HWANG CS, FAN H, LANE MD. Regulated expression of the obese gene product (leptin) in white adipose tissue and 3T3-L1 adipocytes. Proc Natl Acad Sci USA 1995, 92: DAGOGO-JACK S, SELKE G, MELSON AK, NEWCOMER JW. Robust leptin secretory responses to dexamethasone in obese subjects. J Clin Endocrinol Metab 1997, 82: De VOS P, SALADIN R, AUWERX J, STAELS B. Induction of ob gene expression by corticosteroids is accompanied by body weight loss and reduced food intake. J Biol Chem 1995, 270: AHIMA RS, PRABAKARAN D, FLIER JS. Postnatal leptin surge and regulation of circadian rhythm of leptin by feeding. Implications for energy homeostasis and neuroendocrine function. J Clin Invest 1998, 101: HEIMAN ML, AHIMA RS, CRAFT LS, SCHONER B, STEPHENS TW, FLIER JS. Leptin inhibition of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis in response to stress. Endocrinology 1997, 138: SHIMADA M, TRITOS NA, LOWELL BB, FLIER JS, MARATOS-FLIER E. Mice lacking melanin-concentrating hormone are hypophagic and lean. Nature 1998, 396: SATTAR N, GREER IA, PIRWANI I, GIBSON J, WALLACE AM. Leptin levels in pregnancy: Marker for fat accumulation and mobilization? Acta Obstet Gynecol Scand 1998, 77: HENSON MC, CASTRACANE VD. Leptin in pregnancy. Biol Reprod 2000, 63: KIESS W, SIEBLER T, ENGLARO P, KRATZSCH J, DEUTSCHER J, MEYER K ET AL. Leptin as a metabolic regulator during fetal and neonatal life and in childhood and adolescence. J Pediatr Endocrinol Metab 1998, 11: MANTZOROS CS, MOSCHOS SJ. Leptin: In search of role(s) in human physiology and pathophysiology. Clin Endocrinol (Oxf) 1998, 49: BOULOUMIE A, DREXLER HC, LAFONTAN M, BUSSE R. Leptin, the product of Ob gene, promotes angiogenesis. Circ Res 1998, 83: LAUD K, GOURDOU I, PESSEMESSE L, PEYRAT JP, DJIANE J. Identification of leptin receptors in human breast cancer: Functional activity in the T47-D breast cancer cell line. Mol Cell Endocrinol 2002, 188: LI H, MATHENY M, NICOLSON M, TüMER N, SCARPACE PJ. Leptin gene expression increases with age independent of increasing adiposity in rats. Diabetes 1997, 46: SáNCHEZ-RODRíGUEZ M, GARCíA-SáNCHEZ A, RETANA-UGALDE R, MENDOZA-NúñEZ VM. Serum leptin levels and blood pressure in the overweight elderly. Arch Med Res 2000, 31: BANERJI MA, FARIDI N, ATLURI R, CHAIKEN RL, LEBOVITZ HE. Body composition, visceral fat, leptin, and insulin resistance in Asian Indian men. J Clin Endocrinol Metab 1999, 84: WANG ZW, PAN WT, LEE Y, KAKUMA T, ZHOU YT, UNGER RH. The role of leptin resistance in the lipid abnormalities of aging. FASEB J 2001, 15: ROSE DP. Effects of dietary fatty acids on breast and prostate

11 632 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος cancers: Evidence from in vitro experiments and animal studies. Am J Clin Nutr 1997, 66(Suppl 6):1513S 1522S 69. ROSE DP, CONNOLLY JM. Omega-3 fatty acids as cancer chemopreventive agents. Pharmacol Ther 1999, 83: RACLOT T, GROSCOLAS R, LANGIN D, FERRé P. Site-specific regulation of gene expression by n-3 polyunsaturated fatty acids in rat white adipose tissues. J Lipid Res 1997, 38: HUN CS, HASEGAWA K, KAWABATA T, KATO M, SHIMOKAWA T, KA- GAWA Y. Increased uncoupling protein2 mrna in white adipose tissue, and decrease in leptin, visceral fat, blood glucose, and cholesterol in KK-Ay mice fed with eicosapentaenoic and docosahexaenoic acids in addition to linolenic acid. Biochem Biophys Res Commun 1999, 259: WANG H, STORLIEN LH, HUANG XF. Effects of dietary fat types on body fatness, leptin, and ARC leptin receptor, NPY, and AgRP mrna expression. Am J Physiol Endocrinol Metab 2002, 282:E PARK HY, KWON HM, LIM HJ, HONG BK, LEE JY, PARK BE ET AL. Potential role of leptin in angiogenesis: Leptin induces endothelial cell proliferation and expression of matrix metalloproteinases in vivo and in vitro. Exp Mol Med 2001, 33: ODA A, TANIGUCHI T, YOKOYAMA M. Leptin stimulates rat aortic smooth muscle cell proliferation and migration. Kobe J Med Sci 2001, 47: HARDWICK JC, VAN DEN BRINK GR, OFFERHAUS GJ, VAN DEVENTER SJ, PEPPELENBOSCH MP. Leptin is a growth factor for colonic epithelial cells. Gastroenterology 2001, 121: DIEUDONNE MN, MACHINAL-QUELIN F, SERAZIN-LEROY V, LENE- VEU MC, PECQUERY R, GIUDICELLI Y. Leptin mediates a proliferative response in human MCF7 breast cancer cells. Biochem Biophys Res Commun 2002, 293: LIEKENS S, De CLERCQ E, NEYTS J. Angiogenesis: Regulators and clinical applications. Biochem Pharmacol 2001, 61: SMITH SK. Regulation of angiogenesis in the endometrium. Trends Endocrinol Metab 2001, 12: SPRANGER J, PFEIFFER AF. New concepts in pathogenesis and treatment of diabetic retinopathy. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2001, 109(Suppl 2):S438 S ROSE DP, CONNOLLY JM. Regulation of tumor angiogenesis by dietary fatty acids and eicosanoids. Nutr Cancer 2000, 37: SIERRA-HONIGMANN MR, NATH AK, MURAKAMI C, GARCíA-CARDEñA G, PAPAPETROPOULOS A, SESSA WC ET AL. Biological action of leptin as an angiogenic factor. Science 1998, 281: FAIN JN, LEFFLER CW, BAHOUTH SW. Eicosanoids as endogenous regulators of leptin release and lipolysis by mouse adipose tissue in primary culture. J Lipid Res 2000, 41: FAIN JN, LEFFLER CW, COWAN GS, BUFFINGTON C, POUNCEY L, BA- HOUTH SW. Stimulation of leptin release by arachidonic acid and prostaglandin E(2) in adipose tissue from obese humans. Metabolism 2001, 50: SOMASUNDAR P, VONA-DAVIS L, RIGGS D, JACKSON B, McFADDEN DW. COX-2 inhibition reverses leptin-stimulated breast cancer growth in vitro. American Gastroenterology Association at Digestive Diseases Week, 2003, Orlando FL, abstract W MAEDA K, OKUBO K, SHIMOMURA I, FUNAHASHI T, MATSUZAWA Y, MATSUBARA K. cdna cloning and expression of a novel adipose specific collagen-like factor, apm1 (AdiPose Most abundant gene transcript 1). Biochem Biophys Res Commun 1996, 221: CNOP M, HAVEL PJ, UTZSCHNEIDER KM, CARR DR, SINHA MK, BOYKO EJ ET AL. Relationship of adiponectin to body fat distribution, insulin sensitivity and plasma lipoproteins: evidence for independent roles of age and sex. Diabetologia 2003, 46: PAJVANI UB, SCHERER PE. Adiponectin: Systemic contributor to insulin sensitivity. Curr Diabet Rep 2003, 3: WOLF AM, WOLF D, RUMPOLD H, ENRICH B, TILG H. Adiponectin induces the anti-inflammatory cytokines IL-10 and IL-1RA in human leukocytes. Biochem Biophys Res Commun 2004, 323: KOBASHI C, URAKAZE M, KISHIDA M, KIBAYASHI E, KOBAYASHI H, KIHARA S ET AL. Adiponectin inhibits endothelial synthesis of interleukin-8. Circ Res 2005, 97: BERG AH, COMBS TP, SCHERER PE. ACRP30/adiponectin: An adipokine regulating glucose and lipid metabolism. Trends Endocrinol Metab 2002, 13: KUBOTA N, TERAUCHI Y, YAMAUCHI T, MOROI M, MATSUI J, ETO K ET AL. Disruption of adiponectin causes insulin resistance and neointimal formation. J Biol Chem 2002, 277: OKAMOTO Y, KIHARA S, OUCHI N, NISHIDAM, ARITA Y, KUMADA M ET AL. Adiponectin reduces atherosclerosis in apolipoprotein E-deficient mice. Circulation 2002, 106: NAKANO Y, TOBE T, CHOI-MIURA NH, MAZDA T, TOMITA M. Isolation and characterization of GBP28, a novel gelatin-binding protein purified from human plasma. J Biochem (Tokyo) 1996, 120: HU E, LIANG P, SPIEGELMAN BM. AdipoQ is a novel adiposespecific gene dysregulated in obesity. J Biol Chem 1996, 271: SCHERER PE, WILLIAMS S, FOGLIANO M, BALDINI G, LODISH HF. A novel serum protein similar to C1q, produced exclusively in adipocytes. J Biol Chem 1995, 270: TAKAHASHI M, ARITA Y, YAMAGATA K, MATSUKAWA Y, OKUTOMI K, HORIE M ET AL. Genomic structure and mutations in adipose-specific gene, adiponectin. Int J Obes Relat Metab Disord 2000, 24: QI L, DORIA A, MANSON JE, MEIGS JB, HUNTER D, MANTZOROS CS ET AL. Adiponectin genetic variability, plasma adiponectin, and cardiovascular risk in patients with type 2 diabetes. Diabetes 2006, 55: QI L, RIMM E, LIU S, RIFAI N, HU FB. Dietary glycemic index, glycemic load, cereal fiber, and plasma adiponectin concentration in diabetic men. Diabetes Care 2005, 28: MANTZOROS CS, WILLIAMS CJ, MANSON JE, MEIGS JB, HU FB. Adherence to the mediterranean dietary pattern is positively associated with plasma adiponectin concentrations in diabetic women. Am J Clin Nutr 2006, 84: PAGE ST, HERBST KL, AMORY JK, COVIELLO AD, ANAWALT BD, MA TSUMOTO AM ET AL. Testosterone administration suppresses adiponectin levels in men. J Androl 2005, 26: XU A, CHAN KW, HOO RL, WANG Y, TAN KC, ZHANG J ET AL. Testo-

12 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 633 sterone selectively reduces the high molecular weight form of adiponectin by inhibiting its secretion from adipocytes. J Biol Chem 2005, 280: HOFFSTEDT J, ARVIDSSON E, SJöLIN E, WåHLéN K, ARNER P. Adipose tissue adiponectin production and adiponectin serum concentration in human obesity and insulin resistance. J Clin Endocrinol Metab 2004, 89: GALE SM, CASTRACANE VD, MANTZOROS CS. Energy homeostasis, obesity and eating disorders: Recent advances in endocrinology. J Nutr 2004, 134: GARG A. Acquired and inherited lipodystrophies. N Engl J Med 2004, 350: HOTTA K, FUNAHASHI T, ARITA Y, TAKAHASHI M, MATSUDA M, OKAMOTO Y ET AL. Plasma concentrations of a novel, adiposespecific protein, adiponectin, in type 2 diabetic patients. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2000, 20: YANG WS, LEE WJ, FUNAHASHI T, TAKANAKA S, MATSUZAWA Y, CHAO CL ET AL. Weight reduction increases plasma levels of an adipose-derived anti-inflammatory protein, adiponectin. J Clin Endocrinol Metab 2001, 86: WEYER C, FUNAHASHI T, TANAKA S, HOTTA K, MATSUZAWA Y, PRAT- LEY RE ET AL. Hypoadiponectinemia in obesity and type 2 diabetes: Close association with insulin resistance and hyperinsulinemia. J Clin Endocrinol Metab 2001, 86: STEFAN N, VOZAROVA B, FUNAHASHI T, MATSUZAWA Y, WEYER C, LINDSAY RS ET AL. Plasma adiponectin concentration is associated with skeletal muscle insulin receptor tyrosine phosphorylation, and low plasma concentration precedes a decrease in whole-body insulin sensitivity in humans. Diabetes 2002, 51: TWOROGER SS, ELIASSEN AH, KELESIDIS T, COLDITZ GA, WILLETT WC, MANTZOROS CS ET AL. Plasma adiponectin concentrations and risk of incident breast cancer. J Clin Endocrinol Metab 2007, 92: STEFAN N, BUNT JC, SALBE AD, FUNAHASHI T, MATSUZAWA Y, TATARANNI PA. Plasma adiponectin concentrations in children: Relationships with obesity and insulinemia. J Clin Endocrinol Metab 2002, 87: YAMAMOTO Y, HIROSE H, SAITO I, TOMITA M, TANIVAMA M, MAT- SUBARA K ET AL. Correlation of the adipocyte derived protein adiponectin with insulin resistance index and serum high-density lipoprotein-cholesterol, independent of body mass index, in the Japanese population. Clin Sci (Lond) 2002, 103: SCHULZE MB, RIMM EB, SHAI I, RIFAI N, HU FB. Relationship between adiponectin and glycemic control, blood lipids, and inflammatory markers in men with type 2 diabetes. Diabetes Care 2004, 27: SCHULZE MB, SHAI I, RIMM EB, LI T, RIFAI N, HU FB. Adiponectin and future coronary heart disease events among men with type 2 diabetes. Diabetes 2005, 54: MANTZOROS CS, LI T, MANSON JE, MEIGS JB, HU FB. Circulating adiponectin levels are associated with better glycemic control, more favorable lipid profile, and reduced inflammation in women with type 2 diabetes. J Clin Endocrinol Metab 2005, 90: YOKOTA T, ORITANI K, TAKAHASHI I, ISHIKAWA J, MATSUYAMA A, OUCHI N ET AL. Adiponectin, a new member of the family of soluble defense collagens, negatively regulates the growth of myelomonocytic progenitors and the functions of macrophages. Blood 2000, 96: KANG JH, LEE YY, YU BY, YANG BS, CHO KH, YOO DK ET AL. Adiponectin induces growth arrest and apoptosis of MDA-MB- 231 breast cancer cell. Arch Pharm Res 2005, 28: ARDITI JD, VENIHAKI M, KARALIS KP, CHROUSOS GP. Antiproliferative effect of adiponectin on MCF7 breast cancer cells: A potential hormonal link between obesity and cancer. Horm Metab Res 2007, 39: KöRNER A, PAZAITOU-PANAYIOTOU K, KELESIDIS T, KELESIDIS I, WIL- LIAMS CJ, KAPRARA A ET AL. Total and high molecular-weight adiponectin in breast cancer: In vitro and in vivo studies. J Clin Endocrinol Metab 2007, 92: BUB JD, MIYAZAKI T, IWAMOTO Y. Adiponectin as a growth inhibitor in prostate cancer cells. Biochem Biophys Res Commun 2006, 340: OGUNWOBI OO, BEALES IL. Adiponectin stimulates proliferation and cytokine secretion in colonic epithelial cells. Regul Pept 2006, 134: BRåKENHIELM E, VEITONMäKI N, CAO R, KIHARA S, MATSUZAWA Y, ZHIVOTOVSKY B ET AL. Adiponectin-induced antiangiogenesis and antitumor activity involve caspase-mediated endothelial cell apoptosis. Proc Natl Acad Sci USA 2004, 101: WANG Y, LAM JB, LAM KS, LIU J, LAM MC, HOO RL ET AL. Adiponectin modulates the glycogen synthase kinase-3beta/beta-catenin signaling pathway and attenuates mammary tumorigenesis of MDA-MB-231 cells in nude mice. Cancer Res 2006, 66: LUO Z, SAHA AK, XIANG X, RUDERMAN NB. AMPK, the metabolic syndrome and cancer. Trends Pharmacol Sci 2005, 26: BARB D, PAZAITOU-PANAYIOTOU K, MANTZOROS CS. Adiponectin: A link between obesity and cancer. Expert Opin Investig Drugs 2006, 15: ARITA Y, KIHARA S, OUCHI N, MAEDA K, KURIYAMA H, OKAMO- TO Y ET AL. Adipocyte-derived plasma protein adiponectin acts as a platelet-derived growth factor-bb-binding protein and regulates growth factor-induced common postreceptor signal in vascular smooth muscle cell. Circulation 2002, 105: WANG Y, LAM KS, XU JY, LU G, XU LY, COOPER GJ ET AL. Adiponectin inhibits cell proliferation by interacting with several growth factors in an oligomerization-dependent manner. J Biol Chem 2005, 280: BERG AH, COMBS TP, DU X, BROWNLEE M, SCHERER PE. The adipocyte-secreted protein Acrp30 enhances hepatic insulin action. Nat Med 2001, 7: YAMAUCHI T, KAMON J, MINOKOSHI Y, ITO Y, WAKI H, UCHIDA S ET AL. Adiponectin stimulates glucose utilization and fattyacid oxidation by activating AMP-activated protein kinase. Nat Med 2002, 8: YAMAUCHI T, KAMON J, ITO Y, TSUCHIDA A,YOKOMIZO T, KITA S ET AL. Cloning of adiponectin receptors that mediate antidiabetic metabolic effects. Nature 2003, 423:

13 634 Ι. Λεγάκης και Κ. Συρίγος 130. YOON MJ, LEE GY, CHUNG JJ, AHN YH, HONG SH, KIM JB. Adiponectin increases fatty acid oxidation in skeletal muscle cells by sequential activation of AMP-activated protein kinase, p38 mitogen-activated protein kinase, and peroxisome proliferator-activated receptor alpha. Diabetes 2006, 55: CALLE EE, KAAKS R. Overweight, obesity and cancer: Epidemiological evidence and proposed mechanisms. Nat Rev Cancer 2004, 4: DíEZ JJ, IGLESIAS P. The role of the novel adipocyte-derived hormone adiponectin in human disease. Eur J Endocrinol 2003, 148: OUCHI N, KIHARA S, ARITA Y, MAEDA K, KURIYAMA H, OKAMOTO Y ET AL. Novel modulator for endothelial adhesion molecules: Adipocyte-derived plasma protein adiponectin. Circulation 1999, 100: KAWANAMI D, MAEMURA K, TAKEDA N, HARADA N, NOJIRI T, IMAI Y ET AL. Direct reciprocal effects of resistin and adiponectin on vascular endothelial cells: A new insight into adipocytokineendothelial cell interactions. Biochem Biophys Res Commun 2004, 314: KUMADA M, KIHARA S, OUCHI N, KOBAYASHI H, OKAMOTO Y, OHASHI K ET AL. Adiponectin specifically increased tissue inhibitor of metalloproteinase-1 through interleukin-10 expression in human macrophages. Circulation 2004, 109: OUCHI N, KIHARA S, ARITA Y, NISHIDA M, MATSUYAMA A, OKAMOTO Y ET AL. Adiponectin, an adipocyte-derived plasma protein, inhibits endothelial NF-kappaB signaling through a campdependent pathway. Circulation 2000, 102: FOLKMAN J. What is the evidence that tumors are angiogenesis dependent? J Natl Cancer Inst 1990, 82: CAO R, WU HL, VEITONMäKI N, LINDEN P, FARNEBO J, SHI GY ET AL. Suppression of angiogenesis and tumor growth by the inhibitor K1 5 generated by plasmin-mediated proteolysis. Proc Natl Acad Sci USA 1999, 96: BARB D, WILLIAMS CJ, NEUWIRTH AK, MANTZOROS CS. Adiponectin in relation to malignancies: A review of existing basic research and clinical evidence. Am J Clin Nutr 2007, 86:s858 s866 Corresponding author: I. Legakis, Department of Endocrinology and Metabolism, Henry Dunant Hospital, 107 Mesogion Ave., GR Athens, Greece

Η περιφερειακή οργάνωση του ΕΣΥ στην Ελλάδα Σύντομη αναδρομή στις μέχρι σήμερα νομοθετικές παρεμβάσεις

Η περιφερειακή οργάνωση του ΕΣΥ στην Ελλάδα Σύντομη αναδρομή στις μέχρι σήμερα νομοθετικές παρεμβάσεις Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 SPECIAL ARTICLE Η περιφερειακή οργάνωση του ΕΣΥ στην Ελλάδα Σύντομη αναδρομή στις μέχρι σήμερα νομοθετικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ REVIEW OF BIBLIOGRAPHY ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2007, 24(Συμπλ 1):6-18 Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπλοκή του ιππόκαμπου σε ψυχιατρικά νοσήματα

Η εμπλοκή του ιππόκαμπου σε ψυχιατρικά νοσήματα REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(4):422-432 Η εμπλοκή του ιππόκαμπου σε ψυχιατρικά νοσήματα Η κύρια φυσιολογική αποστολή του ιππόκαμπου επικεντρώνεται στη λειτουργία της επεισοδιακής μνήμης. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ''ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥΣ'' ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΑΛΑΟΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την έννοια της ανθρωπιάς ως συμμετοχής στα προβλήματα των

Διαβάστε περισσότερα

2004-2006: Aύξηση φόρου εισοδήµατος, και µείωση µισθών

2004-2006: Aύξηση φόρου εισοδήµατος, και µείωση µισθών 2004-2006: Aύξηση φόρου εισοδήµατος, και µείωση µισθών Περίληψη Το Υπουργείο Οικονοµικών έχει κατορθώσει να µειώσει τους πραγµατικούς µας µισθούς, συνδυάζοντας την επίδραση των ακολούθων γεγονότων που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ A1. Με αυτά λοιπόν τα μέσα εφοδιασμένοι οι άνθρωποι κατοικούσαν στην αρχή διασκορπισμένοι, πόλεις όμως δεν υπήρχαν κατασπαράσσονταν λοιπόν από τα θηρία, γιατί ήταν από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ 2015 1 Το επιστημονικό περιεχόμενο του παρόντος βιβλίου έχει υποβληθεί σε κριτική ανάγνωση και εγκριθεί με το σύστημα των κριτών. Η κριτική ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Δημοσίευση: 12/06/2011, 05:45 Αθήνα «Κατακλυσμός» έρχεται στην ανώτατη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Ενότητα 2 Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Φύλλα Εργασίας (Γενικά) Με τον όρο "φύλλα εργασίας" εννοούµε, το σύνολο των φύλλων που περιέχουν όλο το αποδεικτικό υλικό, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(2):234-244 Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΣΚΟΠΟΣ Η καταγραφή του επιπέδου επαγγελματικής ικανοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κρίση υπερχρέωσης και οι πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής ανέδειξαν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της περιφερειακής οικονομίας και προκάλεσαν επιπτώσεις σε σχέση με την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος «Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα» ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ Οι Χαΐνηδες Ο Δημήτρης Αποστολάκης

ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ Οι Χαΐνηδες Ο Δημήτρης Αποστολάκης ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ 1. Έχω επιλέξει ένα τραγούδι τον που είναι μια δημιουργία των Χαΐνηδων. Οι Χαΐνηδες είναι ένα συγκρότημα από την Κρήτη που παίζουν έντεχνη και παραδοσιακή μουσική. Οι μουσική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014

ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014 ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014 Στη Νέα Φιλαδέλφεια, σήμερα στις 29 Απριλίου 2014, ημέρα Τρίτη και ώρα 13:00, στα γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

Ραντεβού στο σπίτι μου

Ραντεβού στο σπίτι μου Νίκος Α. Ζώρης Ραντεβού στο σπίτι μου Θεατρικό έργο (κωμωδία) Ραντεβού στο σπίτι μου Θεατρικό έργο-κωμωδία (Δεύτερη έκδοση, Ιούλιος 2014) Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του παρόντος έργου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Άρθρο πρώτο. ΝΟΜΟΣ: 1634/86 Κύρωση των πρωτοκόλλων 1980 «Για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση από χερσαίες πηγές» και 1982 «περί των ειδικά προστατευομένων περιοχών της Μεσογείου» (ΦΕΚ 104/Α/18-07-86)

Διαβάστε περισσότερα

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia.

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Οδηγίες) Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ (25 µονάδες) ιαβάζουµε µια φορά προσεκτικά το κείµενο, κατανοούµε το περιεχόµενό του κι επισηµαίνουµε το θεµατικό του κέντρο. ουλεύουµε ανά παράγραφο. Υπογραµµίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005 Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 25 Για τους /τις εκπαιδευτικούς που υπέβαλαν αίτηση υποψηφιότητας για τη θέση Σχολικού Συμβούλου υπάρχουν μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ, για τα έτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Κ.Ο. ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Συντρόφισσες και σύντροφοι, Εύχομαι σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Δράση 4.1/10 - «Δημιουργία δικτύου συνεργασίας σε τοπικό επίπεδο μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ» 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή...3 2. Το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις). Μονάδες 25

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις). Μονάδες 25 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Η «ανθρωπιά» είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές Εκλογές 2011

Βουλευτικές Εκλογές 2011 Πολίτης ή πελάτης; Είναι αλήθεια, ότι το πολιτικό σύστημα αποτυγχάνει σημαντικά να ανταποκριθεί στις σημερινές προκλήσεις. Το ρουσφέτι, η αναξιοκρατία, η συναλλαγή και τα παζάρια, απαξιώνουν την πολιτική.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ Δημητρακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ Του Βασίλη Γούναρη 19 1. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΟΥ 1897 21 η ηττα και η συνθηκολογηση οι συνεπειες της ηττας εξελιξεις και

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε

Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε Εισαγωγή... 2 επεξεργαστής βάσεων... 2 Τρόπος εµφάνισης των εγγραφών στη βάση δεδοµένων... 2 Ερώτηση- Σύνολο... 3 Λειτουργία... 3 Ραβδογράµµατα... 6 Γραφήµατα... 7 Εφαρµογή...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ

ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ ΣΤΙΣ 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2008, ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ, ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ, ΚΑΤΟΠΙΝ ΠΡΟΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΞΑΡΧΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271 Αγαπητέ κ. Δήμαρχε Σας στέλνω συνημμένη την μελέτη στελέχωσης του δήμου σας,

Διαβάστε περισσότερα

169(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2004 ΕΩΣ 2010. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

169(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2004 ΕΩΣ 2010. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Αρ. 4369, 6.12.2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2004 ΕΩΣ 2010 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 91(Ι) του 2004 208(Ι) του 2004 245(Ι) του

Διαβάστε περισσότερα

Επιτομή παρεμβάσεων Υπάτου Συμβουλίου των Ελλήνων Εθνικών 1997 2000

Επιτομή παρεμβάσεων Υπάτου Συμβουλίου των Ελλήνων Εθνικών 1997 2000 σελ. 1 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ # 001 / 17. 7. 1997 Επί δεκαετίες τώρα εμείς οι Έλληνες Eθνικοί, δηλαδή οι όσοι από τους Νεοέλληνες εισέτι σεβόμαστε και τιμούμε τα "ειωθότα και νομιζόμενα" των προγόνων μας αληθινών

Διαβάστε περισσότερα

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία.

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Στόχος μας : να χρησιμοποιήσουμε τον υπολογιστή και το διαδίκτυο για να αντλήσουμε σωστές πληροφορίες, να τις επεξεργαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Σχετικά με την εφημερίδα ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά... 2 Κατάργηση της υποβολής επικυρωμένων αντιγράφων... 3 Υπόμνηση της κατάργησης της υποχρέωσης υποβολής πρωτότυπων ή επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 4 Μαρτίου 2012 Α. α) η απάντηση βρίσκεται στη σχολικό βιβλίο: Εισαγωγή των «Ποιημάτων για την Ποίηση», σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Θέμα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΣΑΚΑΛΙΑ. Οχειμώνας του 1941-42 στη. της Κατοχής... τοτε και σημερα

ΤΑ ΤΣΑΚΑΛΙΑ. Οχειμώνας του 1941-42 στη. της Κατοχής... τοτε και σημερα Μαυραγορίτες ΚΑΙ ΛΑΔΕΜΠΟΡΟΙ 3Αν το ταξίδι στην κόλαση του κατοχικού μαυραγοριτισμού συνέβαινε άπαξ, θα απασχολούσε μόνο την Ιστορία. Πλην, όμως, συνεχίζεται ανανεωμένο 3 Έπαιρναν τα σπίτια του κοσμάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Υφυπουργός κατά την επίσκεψή του στο νέο κτίριο, ανακοίνωσε τα

Ο Υφυπουργός κατά την επίσκεψή του στο νέο κτίριο, ανακοίνωσε τα Τρίπολη, 4 Απριλίου 2008 Δηλώσεις του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου μετά την επιθεώρηση των έργων μεταστέγασης της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Τρίπολης από το Μαντζούνειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 Απόστολος Πιερρής ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ πόλιν δὲ μικρὰν καὶ ἄδοξον παραλαβὼν ἔνδοξον καὶ μεγάλην ἀπεργάσασθαι 14 Ιανουαρίου 2015 2 Η χώρα έχει ναυαγήσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1937, περί την δεκάτην πρωινήν, ο διευθυντής του ξενοδοχείου «Κεντρικόν» στην Κόρινθο χτύπησε την πόρτα του δωματίου όπου την

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1937, περί την δεκάτην πρωινήν, ο διευθυντής του ξενοδοχείου «Κεντρικόν» στην Κόρινθο χτύπησε την πόρτα του δωματίου όπου την Ι. Στις 22 Σεπτεμβρίου 1937, περί την δεκάτην πρωινήν, ο διευθυντής του ξενοδοχείου «Κεντρικόν» στην Κόρινθο χτύπησε την πόρτα του δωματίου όπου την παραμονή είχε καταλύσει ο υφηγητής του πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Με την υπαγωγή του τομέα και της πολιτικής για την Έρευνα και την Τεχνολογία στο Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (ΥΠΔΒΜΘ), το Υπουργείο ανέλαβε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 18 Ιουνίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Διαβάστε περισσότερα

Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής

Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής Το Μάιο του 2008 το Υπουργείο Πολιτισμού εγκαινίασε το θεσμό «Περιβάλλον και Πολιτισμός» με στόχο την ανάδειξη των άρρηκτων δεσμών

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Η αντίδραση στο άγχος είναι μία φυσιολογική, ζωτική αντίδραση στην απειλή. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα δυσθυμίας που προέρχεται από την υποκειμενική

Διαβάστε περισσότερα

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Στα τελευταία πέντε χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά πτώσης τμημάτων οικοδομών, κυρίως μπαλκονιών από πολυώροφες οικοδομές και είναι πραγματικά θαύμα το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΡΓΑΝΣΙΜΩΝ ΟΙ ΖΩΙΚΟΙ ΙΣΤΟΙ 2 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΡΓΑΝΣΙΜΩΝ ΟΙ ΖΩΙΚΟΙ ΙΣΤΟΙ 2 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΡΓΑΝΣΙΜΩΝ ΟΙ ΖΩΙΚΟΙ ΙΣΤΟΙ 2 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΣΑΣ:.. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1 η Οι ιστοί των οργάνων του πεπτικού συστήματος Α) Ένα σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας

ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Στο Προτεινόμενο Σχέδιο Αξιολόγησης ο ρόλος της Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Ε.Ε.Υ) είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Οι αρμοδιότητες της Ε.Ε.Υ έχουν αναβαθμιστεί ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.2. Υλοτομία και προσδιορισμός ποσοτήτων υπολειμμάτων.

Δράση 1.2. Υλοτομία και προσδιορισμός ποσοτήτων υπολειμμάτων. 1 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ 1 η φάση έργου (Περίοδος 25 Μαϊου έως 30 Σεπτεμβρίου 2014) Στη πρώτη φάση του έργου υλοποιήθηκαν τα παρακάτω: 1 ο Πακέτο εργασίας (Προσδιορισμός είδους και ποσοτήτων υπολειμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις) 16/01/2011 Γ ΕΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις) Επιχειρηματολογία με την οποία καταβάλλεται προσπάθεια να αντικρουστούν εισηγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα Ελλάδα Συνοπτική Παρουσίαση Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το Σύνταγμα και άλλους νόμους και πολιτικές, με κάποιους περιορισμούς. Γενικώς, η κυβέρνηση σεβάστηκε εμπράκτως τη θρησκευτική ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τα ταμειακά διαθέσιμα, η άγνοια και η σκοπιμότητα.

Τα αποτελέσματα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τα ταμειακά διαθέσιμα, η άγνοια και η σκοπιμότητα. Τα αποτελέσματα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τα ταμειακά διαθέσιμα, η άγνοια και η σκοπιμότητα. Νομοθεσία Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παρ.1 εδ.β και της παρ. 9 του άρθρου 266 του ν. 3852/2010,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η εισήγηση μου χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα κάνω μια μικρή εισαγωγή για την αξιολόγηση γενικά στη σημερινή συγκυρία και με βάση αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 6 Ης ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ (21-10-2015)

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 6 Ης ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ (21-10-2015) ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 6 Ης ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ (21-10-2015) Το βιβλίο που απασχόλησε τη συνάντηση της 21 ης Οκτωβρίου και εγκαινίασε το αφιέρωμα της λέσχης στη σχέση Λογοτεχνίας και Κινηματογράφου, ήταν η «Μικρά Αγγλία» της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 21/09-12-2011 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 21/09-12-2011 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ' αριθμ. 21/09-12-2011 Πρακτικό της Οικονομικής Επιτροπής Ιονίων Νήσων Αριθμ. απόφασης 492/21-2011 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «Εισήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Πτυχιακή Εργασία της φοιτήτριας Αναστασίας Κουτουλίδου με τίτλο: Ο ρόλος της γυναίκας στο ρεμπέτικο τραγούδι (Πειραιάς, 1922-1953) Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική Στρατηγική Διοίκηση και Διαχείριση της Απόδοσης 5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Έως τώρα έχουμε μιλήσει Κεφάλαιο 2: Σημαντική επιρροή του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ «ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Τρίτη Γραπτή Εργασία στο Αστικό και Εργατικό Δίκαιο Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΑΡΙΑ ΣΙΟΜΠΟΤΗ-ΣΑΜΣΑΡΗ Φιλόλογος Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Προλεγόμενα Τα Τμήματα Ένταξης, αν και λειτουργούν στην Α/βάθμια Εκπαίδευση από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΑΝΕΡΓΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΑΘΗΝΑ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου

Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Κληρονομικό Δίκαιο -> ρυθμίζει τις έννομες σχέσεις του ατόμου μετά το θάνατό του και ιδίως στην τύχη της περιουσίας του. Καταλαμβάνει το πέμπτο βιβλίο του ΑΚ

Διαβάστε περισσότερα

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. 3. Μητρώο. 4. Υποβολή αίτησης. 5. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γ Ι Ώ Ρ Γ Ο Σ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ.

Γ Ι Ώ Ρ Γ Ο Σ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. Γ Ι Ώ Ρ Γ Ο Σ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΈΝΑ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Δημοτικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Δημοτικό Οργάνωση Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Κωδ. 001-002: Οι κωδικοί αυτοί συμπληρώνονται από την φορολογική διοίκηση. Κωδ. 003: Γράψτε τη Δ.Ο.Υ. της έδρας ή του κεντρικού της επιχείρησής σας.

Κωδ. 001-002: Οι κωδικοί αυτοί συμπληρώνονται από την φορολογική διοίκηση. Κωδ. 003: Γράψτε τη Δ.Ο.Υ. της έδρας ή του κεντρικού της επιχείρησής σας. Ι. Γενικά Με την ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ 1198/2014 όπως τροποποιήθηκε με την ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ 1049/2015 ορίστηκε ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης Φ.Π.Α. Με την παρούσα παρέχονται διευκρινίσεις για την ορθή συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ Έντυπο Υπολογισμού Κενών-Πλεονασμάτων Σχολείου στο Σύστημα «Αθηνά» Γενικές Πληροφορίες ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ Ωράριο Διευθυντή 5 δηλ. τόσο εμφανίζεται στην οθόνη με τα ωράρια στο Αθηνά Όνομα/τα Υποδιευθυντή/ών 1. Βασιλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Κωνσταντίνος Γείτονας): Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας κ. Μπασιάκος έχει το λόγο. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 19.12.2000 _ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Κωνσταντίνος Γείτονας)_: Εδώ ήταν. Μισό λεπτό, κύριε Μπασιάκο, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Ευρετήριο πινάκων. Ασκήσεις και υπομνήματα

Ευρετήριο πινάκων. Ασκήσεις και υπομνήματα Ευρετήριο πινάκων Ασκήσεις και υπομνήματα Ανάγνωση, για να ταυτιστεί και να προβάλει τα συναισθήματά του Ανακαλύψτε την προέλευση των πιστεύω σας Απαλή μουσική ως φάρμακο για τις εντάσεις και την απογοήτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ. - ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ: ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ 3 Ο ΕΤΟΣ 2013-2014.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς:- (α) εναρμόνισης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- «Απόφαση-Πλαίσιο 2000/383/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 29

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ (ΤΑΠ-ΟΤΕ) ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ Μετά την έκδοση της εγκυκλίου με

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα. 1029 Νέα Έργα ΕΣΠΑ

Ενημερωτικό σημείωμα. 1029 Νέα Έργα ΕΣΠΑ Ενημερωτικό σημείωμα 1029 Νέα Έργα ΕΣΠΑ Στον τομέα του περιβάλλοντος εντάχθηκαν στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον Αειφόρος Ανάπτυξη 90 έργα συνολικού π/υ 542,8 εκ (συγχρηματοδοτούμενη ΔΔ 505,3 εκ

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των επιχειρήσεων, τησ οικονομιασ και των αγορών: επιχειρηματικές δραστηριότητες, επιχειρηματικοί κίνδυνοι και επιχειρηματικές πρακτικές

Ο κόσμος των επιχειρήσεων, τησ οικονομιασ και των αγορών: επιχειρηματικές δραστηριότητες, επιχειρηματικοί κίνδυνοι και επιχειρηματικές πρακτικές Παρατήρηση Από την παρούσα αξία 96.153,85 οδηγηθήκαμε με τον εκτοκισμό στην ονομαστική αξία, αφού το υπόλοιπο του πελάτη μας θα είναι κατά την 31.12.2016 100.000 (96.153,85 + 3.846,15). 4/31.12.2016 Χ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία

Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία Πανελλαδικές τηλεφωνικές έρευνες, σε δείγμα 800 ατόμων. Πραγματοποιηθήκαν τον Δεκέμβριο του 007 και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΕ 1.1. Ύψος του φιλέ Κεφάλαιο 2: ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ 2.1. Παίκτης µε τεχνητό πόδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ Διπλωματική Εργασία Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης : «Δίκτυο υποστήριξης πολιτιστικού αποθέματος Βορειοδυτικής Χίου»

Θέμα εισήγησης : «Δίκτυο υποστήριξης πολιτιστικού αποθέματος Βορειοδυτικής Χίου» Θέμα εισήγησης : «Δίκτυο υποστήριξης πολιτιστικού αποθέματος Βορειοδυτικής Χίου» Το γεγονός ότι σήμερα συγκεντρωθήκαμε όλοι μαζί εδώ, για να συζητήσουμε γύρω από την ανάπτυξη δικτύου υποστήριξης του πολιτιστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ. ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών. Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής

ΣΧΕΔΙΟ. ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών. Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΣ. Δηµόσιες υπεραστικές οδικές µεταφορές επιβατών Κεφ. Α - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρµογής 1. Σκοπός του παρόντος νόµου είναι : α) η εξασφάλιση της συνεχούς προσφοράς δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ Μετά το τηγάνι.το λάδι γίνεται τοξικό για τη θάλασσα το έδαφος τον υδροφόρο ορίζοντα για όλους μας!!! Tο χρησιµοποιηµένο λάδι ΕΝ το πετάµε στην αποχέτευση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 1 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ 4ης ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΞΗ 1. Έγκριση Ηµερήσιας ιάταξης 2. Έγκριση πρακτικών προηγούµενης Επιτροπής Παρακολούθησης 3. Εισήγηση

Διαβάστε περισσότερα

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΔΩΡΕΑ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ, ΕΛΕΓΧΟΣ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ) ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ, ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ---------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ)

ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ) ΕΛΤΡΑΚ Α.Ε. ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ( ΠΧΠ) Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες Ενδιάµεσες Εταιρικές και Ενοποιηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ηµοσιοποιείται από το Γραφείο Παρακολούθησης και Καταπολέµησης της Παράνοµης ιακίνησης Ανθρώπων 12 Ιουνίου 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι καταθέσεις των θυµάτων που περιλαµβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκαύτωμα της Κάσου

Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το βρίκιον Άρης, 1881 Κολοβός Γεώργιος Ερευνητής Συγγραφέας Πτυχιούχος Διοίκησης Ναυτιλιακών και Μεταφορικών Επιχειρήσεων Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πειραιά Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Ιανουάριος 2016 1. Εισαγωγή Το πλέον χαρακτηριστικό ίσως στοιχείο του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή του Ronald Ross στον ελληνικό ανθελονοσιακό αγώνα το 1906

Η συμμετοχή του Ronald Ross στον ελληνικό ανθελονοσιακό αγώνα το 1906 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ HISTORY OF MEDICINE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2):248-254 Η συμμετοχή του Ronald Ross στον ελληνικό ανθελονοσιακό αγώνα το 1906 Ο διάσημος Σκωτσέζος επιδημιολόγος Sir Ronald

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ε.

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ε. 1 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ε. ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012.

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Στη Μύρινα, σήμερα στις 4 του μήνα Μαΐου του έτους 2012, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00 στο Δημοτικό Κατάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου

Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου Η σχέση και η αλληλεπίδραση των αθλητών, των προπονητών και των γονιών αποτελεί μια αναπόσπαστη διαδικασία στην αθλητική ανάπτυξη του παιδιού. Η αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ν. Ιωνία, ΒΟΛΟΣ Τη συγκέντρωση της ύλης του και την επιμέλεια της έκδοσης είχε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 194/39 (ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ) ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΤΙΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ TΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΚΡΑΤΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σηµαντική συµβολή της σύµβασης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΔΟΣ. Ενημέρωση Για Το Νέο Λύκειο. Φροντιστήρια Πρόοδος. Εσπερίδων 104, Καλλιθέα. Τηλ. 210 9514517 Αιγαίου 109, Νέα Σμύρνη. Τηλ.

ΠΡΟΟΔΟΣ. Ενημέρωση Για Το Νέο Λύκειο. Φροντιστήρια Πρόοδος. Εσπερίδων 104, Καλλιθέα. Τηλ. 210 9514517 Αιγαίου 109, Νέα Σμύρνη. Τηλ. Ενημέρωση Για Το Νέο Λύκειο Φροντιστήρια Πρόοδος Εσπερίδων 104, Καλλιθέα. Τηλ. 210 9514517 Αιγαίου 109, Νέα Σμύρνη. Τηλ. 210 9355996 Οι κυριότερες αλλαγές Φορτωμένο πρόγραμμα στο Νέο Λύκειο Αναλυτικά το

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Καταστατικές Πρόνοιες και Εσωτερικοί Κανονισμοί που αφορούν τη Διεύθυνση Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Σχολικών Εφορειών, τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Σκύλων Νόμος του 2002, εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα