Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής"

Transcript

1 Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής

2 Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής

3 Το Μάιο του 2008 το Υπουργείο Πολιτισμού εγκαινίασε το θεσμό «Περιβάλλον και Πολιτισμός» με στόχο την ανάδειξη των άρρηκτων δεσμών που συνδέουν το φυσικό και τον πολιτιστικό πλούτο της χώρας. Δημιουργείται έτσι ένας ακόμη δίαυλος επικοινωνίας που φέρνει τους πολίτες στο πλευρό των προσπαθειών για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Για την πρώτη χρονιά, θέμα του εορτασμού ορίστηκε «Το Δέντρο της Ζωής σε τέσσερις εποχές», με τους συμβολισμούς που απορρέουν από τη μορφή του αλλά και την απεικόνισή του στην τέχνη διαχρονικά. Η Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων σε συνεργασία με την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων συμμετείχε σε αυτή τη γιορτή της άνοιξης, των ανοιχτών μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, όπου τα μνημεία συμβιώνουν αρμονικά με τη φύση. Αλλά και μετά το πέρας του εορτασμού, η παρούσα έκδοση προσφέρεται για να συντροφεύσει τις περιηγήσεις όλων στο βυζαντινό μοναστήρι της Καισαριανής, στις δυτικές πλαγιές του Υμηττού, εκεί όπου την Ιστορία του μνημείου αφηγούνται οι μικρές ιστορίες του τοπίου. 2

4 Στον Υμηττό Αν επισκεφτείτε τον Υμηττό και περπατήσετε στη δυτική πλαγιά του, θα καταλάβετε το δίχως άλλο γιατί ο τόπος αυτός με την πλούσια βλάστηση και τα δροσερά νερά γοήτευε πάντοτε τους ανθρώπους. Στην αρχαιότητα, οι κάτοικοι της Αθήνας έπλασαν ιστορίες και μύθους για τον Υμηττό. Διηγούνταν ότι στα δάση του κατοικούσαν γελαστές νύμφες κι ότι τις κορυφές του επισκέπτονταν οι θεοί για να θαυμάσουν τη θέα της όμορφης πόλης που απλωνόταν στους πρόποδες του βουνού. Οι άνθρωποι, πάλι, έρχονταν εδώ για κυνήγι ή για να μαζέψουν θεραπευτικά βότανα. Άνοιξαν λατομεία για να εκμεταλλευτούν το μάρμαρο με το γκριζωπό χρώμα. Από την κλασική εποχή λειτούργησαν φιλοσοφικές σχολές, καθώς δάσκαλοι και μαθητές μπορούσαν να αφοσιωθούν απερίσπαστοι στις μελέτες και τους στοχασμούς τους μέσα στην ηρεμία της φύσης. Κυρίως, όμως, η περιοχή ήταν ονομαστή για τις πηγές της. Το νερό τους ήταν άφθονο, πόσιμο και, όπως πίστευαν, καλό για την υγεία, ιδιαίτερα για τις γυναίκες που δυσκολεύονταν να αποκτήσουν παιδιά. Έτσι, ο τόπος θεωρήθηκε ιερός. Κτίστηκαν βωμοί, ναοί και αγάλματα για τους θεούς του Ολύμπου: για τον Δία, πατέρα των θεών και των ανθρώπων, τη Δήμητρα, προστάτιδα της φύσης και της βλάστησης, την Άρτεμη, θεά του κυνηγιού, και την Αφροδίτη, θεά του έρωτα και της γονιμότητας. Ακόμα και σήμερα μπορούμε να δούμε τις γάργαρες πηγές (εικ. 1). Κάνοντας, μάλιστα, το γύρο του τείχους που περιβάλλει τη Μονή Καισαριανής, θα συναντήσουμε στην ανατολική πλευρά την πιο εντυπωσιακή από αυτές. Αν και δεν σώζεται στην αρχική της μορφή, μπορούμε να φανταστούμε το νερό να κυλά μέσα από το στόμα του μαρμάρινου κριαριού (εικ. 2)

5 3 4 Οι πρώτοι χριστιανικοί αιώνες Με το πέρασμα των αιώνων η θρησκεία άλλαξε. οι άνθρωποι έπαψαν να λατρεύουν το ελληνικό πάνθεον και επικράτησε ο χριστιανισμός. Αυτό, βέβαια, έγινε σταδιακά κι όχι χωρίς δυσκολίες, ειδικά στην Αθήνα, όπου η πίστη στους αρχαίους θεούς ήταν βαθιά ριζωμένη. Μια από τις παλαιότερες εκκλησίες στην πόλη ιδρύθηκε τον 5ο ή 6ο αιώνα στο λόφο των Ταξιαρχών. Αλλά και στη θέση όπου κτίστηκε αργότερα η Μονή Καισαριανής υπήρχε ένα κτήριο. Δεν γνωρίζουμε σε τι χρησίμευε, ξέρουμε, ωστόσο, ότι δεν ήταν ναός. Υλικό από παλαιότερα κτίσματα φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή τόσο της μονής όσο και των άλλων χριστιανικών ναών στην περιοχή. Οι άνθρωποι το έκαναν αυτό για λόγους πρακτικούς και οικονομικούς, αφού αξιοποιούσαν ένα έτοιμο οικοδομικό υλικό καλής ποιότητας. Η πράξη αυτή αποκτούσε και μια επιπλέον συμβολική διάσταση, καθώς αποδείκνυε τη νίκη της νέας θρησκείας έναντι της προηγούμενης. Οι ίδιοι οι τοίχοι αφηγούνται την ιστορία της οικοδομικής δραστηριότητας στο χώρο: ανάμεσα στις πέτρες και τις πλίνθους (τούβλα), συχνά ξεχωρίζουν μαρμάρινα κομμάτια από προγενέστερα κτήρια (εικ. 3).

6 Χερσώνα ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ Τραπεζούντα ΙΤΑΛΙΑ Μπάρι Θεσσαλονίκη Κωσταντινούπολη ΣΙΚΕΛΙΑ Συρακούσες Αθήνα Αντιόχεια Βυζαντινή Αυτοκρατορία γύρω στο 1050 ΚΡΗΤΗ ΚΥΠΡΟΣ 1 ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ Η βυζαντινή εποχή ΑΦΡΙΚΗ Η λέξη «Βυζάντιο» είναι ένας όρος που δεν χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της εποχής εκείνης. Οι ίδιοι αποκαλούνταν «Ρωμαίοι» και θεωρούσαν τους εαυτούς τους κληρονόμους και συνεχιστές της μεγάλης και ένδοξης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Η εποχή που εμείς σήμερα αποκαλούμε «βυζαντινή» καλύπτει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Ξεκινάει το 330, όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος ίδρυσε την Κωνσταντινούπολη για να γίνει πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του, ενώ το τέλος ορίζεται από την κατάκτηση της Πόλης από τους Οθωμανούς το Αυτοί οι έντεκα αιώνες είναι κάθε άλλο παρά ομοιογενείς: περίοδοι ακμής και παρακμής εναλλάσσονται, τα σύνορα μεταβάλλονται, οι συνήθειες και ο τρόπος ζωής εξελίσσονται. Από έναν κόσμο που διατηρεί έντονους δεσμούς με την αρχαία κληρονομιά, γίνεται σταδιακά το πέρασμα σε έναν πολιτισμό που διαθέτει τα δικά του χαρακτηριστικά, τη δική του ιδιαίτερη ταυτότητα. 5 Ο 11ος αιώνας Το μοναστήρι της Καισαριανής κτίστηκε προς το τέλος του 11ου αιώνα. Ο αιώνας αυτός είναι εποχή ακμής για το βυζαντινό κόσμο και ιδιαίτερα για τις ελλαδικές περιοχές. Ας μην ξεχνάμε ότι οι περιοχές αυτές δεν είναι πλέον παρά μια επαρχία ανάμεσα σε πολλές άλλες που αποτελούν τη βυζαντινή αυτοκρατορία. Το ειδωλολατρικό τους παρελθόν αντιμετωπίζεται με δυσπιστία, αν όχι με εχθρότητα, και το ενδιαφέρον των αυτοκρατόρων στρέφεται προς άλλες κατευθύνσεις. Τον 11ο αιώνα, ωστόσο, οι συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη. Η δυναστεία των Μακεδόνων κατορθώνει να αποκρούσει τους εξωτερικούς εχθρούς με νικηφόρες εκστρατείες και να αναδιοργανώσει το εσωτερικό του κράτους (εικ. 1).

7 2 Η Αθήνα Ο 11ος αιώνας είναι μια εποχή άνθησης και για την Αθήνα, για πολλούς αιώνες ξεχασμένη στην αφάνεια. Η πόλη γνωρίζει αξιόλογη οικονομική ανάπτυξη, κυρίως χάρη στο εμπόριο των προϊόντων της αττικής γης: τις ελιές και το λάδι, το κρασί, το φημισμένο μέλι του Υμηττού. Οι κάτοικοι ασχολούνται, επίσης, με την κτηνοτροφία και τη βιοτεχνία και εξάγουν προϊόντα όπως κερί, σαπούνι, υφάσματα, πήλινα αγγεία. Η πνευματική κίνηση συνοδεύει την ευμάρεια και η πόλη ανακτά ένα μικρό μέρος από την αίγλη του παρελθόντος της. Τα όρια της βυζαντινής Αθήνας δεν διαφέρουν πολύ από τα όρια του ιστορικού κέντρου της σύγχρονης πόλης (εικ. 2). Ο λόφος της Ακρόπολης παραμένει το κέντρο της. Γύρω του, και κυρίως στα βόρεια, απλώνονται κατοικημένες γειτονιές και δαιδαλώδεις δρόμοι, χωράφια και ακαλλιέργητες εκτάσεις. Η Ακρόπολη αποτελεί συνάμα το κάστρο, το οχυρωμένο καταφύγιο για τους κατοίκους σε περιπτώσεις επιδρομών. Εδώ βρίσκεται η έδρα του μητροπολίτη, σημαντικού προσώπου και πνευματικού ηγέτη της πόλης. Ο Παρθενώνας λειτουργεί ως χριστιανική εκκλησία με το όνομα «Παναγιά η Αθηνιώτισσα». Ανάμεσα στους πιστούς που την επισκέπτονται για προσκύνημα, είναι κι ο ίδιος ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β, γνωστός ως «Βουλγαροκτόνος». Στην πόλη κτίζονται πολλοί ναοί, όπως η Καπνικαρέα, οι Άγιοι Ασώματοι, οι Άγιοι Θεόδωροι. Αλλά και στον Υμηττό ιδρύεται μια σειρά από μοναστήρια: ο Άγιος Ιωάννης ο Κυνηγός ή αλλιώς Μονή των Φιλοσόφων, o Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ο Άγιος Ιωάννης ο Καρέας, η Μονή Ταξιαρχών Αστερίου, η Μονή Καισαριανής. Από αυτά, η Καισαριανή και η Μονή Αστερίου είναι σήμερα αρχαιολογικοί χώροι, ενώ τα υπόλοιπα συνεχίζουν να λειτουργούν ως μοναστήρια. 6

8 Ένας περίπατος στη Μονή Καισαριανής 1 Ένα μυστηριώδες όνομα Το μοναστήρι της Καισαριανής είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, που γιορτάζονται στις 21 Νοεμβρίου. Εκτός από Καισαριανή, ήταν γνωστό και ως Συριανή. Δεν γνωρίζουμε γιατί η μονή ονομάζεται έτσι. Υπάρχει η άποψη ότι η ονομασία της περιοχής είναι παλαιότερη από το μοναστήρι, μακρινή επιβίωση μιας αρχαίας παράδοσης. Άλλοι υποστηρίζουν ότι οφείλεται στο όνομα ή τον τόπο καταγωγής εκείνου που το ίδρυσε. ίσως, πάλι, στην εικόνα της Παναγίας που στόλιζε το ναό και προερχόταν από την Καισάρεια. Σύμφωνα με μια διαφορετική εκδοχή, ονομάστηκε έτσι επειδή τον 8ο αιώνα η βασιλομήτωρ Ειρήνη η Αθηναία εξόρισε εκεί τους Καίσαρες, όπως ήταν ο τίτλος των ετεροθαλών αδελφών του γιου της που διεκδικούσαν την εξουσία. 7 Ένα μοναστήρι, μια μικρή πόλη Ένα βυζαντινό μοναστήρι οργανωνόταν με τον ίδιο τρόπο όπως και μια πόλη (εικ. 1). Άλλωστε, φιλοξενούσε έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ατόμων, καθώς την εποχή αυτή το να γίνει κάποιος καλόγερος ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο. Έχει, μάλιστα, υποστηριχθεί ότι περίπου το 20% του πληθυσμού ήταν μοναχοί! Μπορεί η μοναστική ζωή να κυλούσε με κάποιες στερήσεις, ωστόσο παρείχε μερικά υπολογίσιμα πλεονεκτήματα: εξασφάλιζε στους ανθρώπους στέγη, τροφή και ρουχισμό, τους απάλλασσε από τους φόρους και τη στρατιωτική θητεία και τους προστάτευε από τις αυθαιρεσίες των αρχόντων. Έτσι, από τον 9ο αιώνα, αφού ξεπεράστηκε η κρίση της εικονομαχίας, τα μοναστήρια αυξάνονται και αναπτύσσονται.

9 Ο περίβολος Όπως ακριβώς οι πόλεις της εποχής, έτσι και τα βυζαντινά μοναστήρια περιβάλλονται από τείχος, τον περίβολο (εικ. 2: η εξωτερική πλευρά του περιβόλου, εικ. 3: η πύλη από το εσωτερικό). Μπορείτε να φανταστείτε για ποιους λόγους; Τα τείχη ήταν απαραίτητα για να προστατεύουν τα μοναστήρια που ιδρύονταν σε απόμακρα μέρη, σε μια εποχή όπου λεηλασίες, πόλεμοι και καταστροφές συνέβαιναν συχνά. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι τα μοναστήρια συγκέντρωναν έναν αξιόλογο πλούτο, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι αποτελούσαν έναν συνηθισμένο στόχο για επιδρομές. Από τι υλικά είναι κτισμένο το τείχος; Ποιες λύσεις επινόησαν οι άνθρωποι που το έκτισαν για να το κάνουν πιο γερό και σταθερό; Κάνοντας το γύρο του περιβόλου, μπορείτε να σημειώσετε πόσες είσοδοι υπάρχουν; Πίσω από το τείχος διακρίνονται τα κτήρια της μονής. Τι υποθέσεις κάνετε για το καθένα από αυτά; Πώς φαντάζεστε ότι διαμορφώνεται ο χώρος στο εσωτερικό του περιβόλου; 3 2 8

10 9 2 Τα κελιά 1 Περνώντας την πύλη, βλέπουμε γύρω μας τα κτήρια που αποτελούν τη μονή. Τα περισσότερα έχουν κτιστεί με τρόπο ώστε ο πίσω τοίχος τους να είναι ταυτόχρονα μέρος του περιβόλου με μόνη εξαίρεση την εκκλησία. Ο υπόλοιπος χώρος μένει ελεύθερος. Στη δεξιά πλευρά βρίσκονται τα κελιά των μοναχών, δηλαδή τα δωμάτιά τους (εικ. 1). Συνήθως σε κάθε ένα από αυτά έμεναν δύο μοναχοί. Το εσωτερικό τους είναι λιτό, άλλωστε οι μοναχοί είχαν ελάχιστα έπιπλα και προσωπικά αντικείμενα: ψάθες ή λεπτά στρώματα για κρεβάτι, εικονίσματα, τα ρούχα τους. Απλές τοιχογραφίες με χριστιανικά σύμβολα ήταν η μόνη διακόσμηση των δωματίων (εικ. 2).

11 3 Το λουτρό Προχωρώντας στη δεξιά πλευρά της αυλής, αντικρίζουμε το λουτρό της μονής (εικ. 3). Ίσως να φαίνεται παράξενο που συναντάμε ένα λουτρό μέσα σε μοναστήρι. Ωστόσο, στη βυζαντινή εποχή αυτό δεν ήταν τόσο ασυνήθιστο. Στα περισσότερα σπίτια δεν υπήρχαν τέτοιες ευκολίες κι οι άνθρωποι πλένονταν ομαδικά σε λουτρά, που κτίζονταν για να καλύψουν αυτήν την ανάγκη. Καθώς στα μοναστήρια κατοικούσε μεγάλος αριθμός ατόμων, ήταν απαραίτητο να γίνει κάποια πρόβλεψη για την καθαριότητα και την υγιεινή τους. Οι κανονισμοί των μοναστηριών όριζαν πόσες φορές έπρεπε να πλένονται οι μοναχοί, συνήθως μία ή δύο φορές το μήνα. Κι αν μας φαίνονται σήμερα λίγες, τότε αποτελούσε μια διαδεδομένη πρακτική. Στο λουτρό του μοναστηριού πλένονταν και όσοι επισκέπτονταν το χώρο για το σκοπό αυτό, πληρώνοντας ένα μικρό αντίτιμο. Τα νερά της περιοχής, άλλωστε, εξακολουθούσαν να θεωρούνται ωφέλιμα για την υγεία. Το λουτρό της Μονής Καισαριανής είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όχι μόνο γιατί είναι το παλαιότερο, αλλά και γιατί σώζεται σε καλύτερη κατάσταση από άλλα αντίστοιχα παραδείγματα. Δυστυχώς, όμως, στο εσωτερικό του δεν μπορούμε να δούμε το πολύπλοκο σύστημα με το οποίο ζεσταινόταν το νερό, ούτε να ξεχωρίσουμε εύκολα τα δωμάτια που αποτελούσαν αρχικά το κτήριο. Στο σημείο όπου το δάπεδο είναι κατεστραμμένο μπορούμε πάντως να διακρίνουμε μια περίεργη κατασκευή από πήλινες πλάκες, η μία τοποθετημένη πάνω στην άλλη. Πρόκειται για τα υπόκαυστα του λουτρού (εικ. 4), δηλαδή για το σύστημα με το οποίο θερμαίνονταν οι χώροι. Παρόμοιες στήλες οργανωμένες με τάξη σε σειρές καταλάμβαναν το δάπεδο του δωματίου. πάνω τους στηριζόταν ένα δεύτερο δάπεδο. Σε μια γωνία του υπόγειου χώρου έκαιγε φωτιά. Χάρη στο κενό ανάμεσα στα δύο δάπεδα, ο αέρας που θερμαινόταν, κυκλοφορούσε και ζέσταινε όλο το δωμάτιο του λουτρού. Μέσα στους τοίχους υπήρχαν πήλινοι σωλήνες, ώστε να διαδίδεται ακόμα καλύτερα η θερμότητα. Ο καθαρισμός του σώματος γινόταν με μπάνιο σε ζεστό νερό και με ατμόλουτρο. Αργότερα, το 16ο αιώνα, το λουτρό της Μονής Καισαριανής μετατράπηκε σε ελαιοτριβείο. Για το λόγο αυτό βλέπουμε σήμερα τις μεγάλες μυλόπετρες, οι οποίες χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή του λαδιού (εικ. 5)

12 Το καθολικό Στην πιο ξεχωριστή θέση βρίσκεται το καθολικό, όπως ονομάζεται μια μοναστηριακή εκκλησία (εικ. 1). Για να το φανταστούμε όπως θα ήταν στη βυζαντινή εποχή, θα πρέπει να αφαιρέσουμε το παρεκκλήσι, το καμπαναριό και τον νάρθηκα (προθάλαμος) που υπάρχουν σήμερα, καθώς τα κτίσματα αυτά προστέθηκαν αργότερα. 1 11

13 Το εξωτερικό: τα υλικά δομής Οι βυζαντινές εκκλησίες έχουν συνήθως μικρές διαστάσεις. Το εξωτερικό τους είναι λιτό, χωρίς ιδιαίτερη διακόσμηση. κι ωστόσο, είναι φανερό πως έχουν κτιστεί με φροντίδα. Οι βυζαντινοί τεχνίτες χρησιμοποιούν πέτρες και πλίνθους, κι ο συνδυασμός ανάμεσα σε διαφορετικά υλικά, χρώματα και σχήματα κάνει τις επιφάνειες των τοίχων να είναι ευχάριστες στο μάτι κι όχι μονότονες. Αν μάλιστα παρατηρήσουμε τον πλαϊνό τοίχο του καθολικού, θα διαπιστώσουμε ότι τα υλικά τοποθετούνται με βάση ένα συγκεκριμένο σχέδιο: Οι τεχνίτες έχουν λαξεύσει τις πέτρες με τρόπο ώστε να αποκτήσουν ορθογώνιο σχήμα και περίπου ίδιες διαστάσεις. Στη συνέχεια, πλαισιώνουν κάθε μία πέτρα που τοποθετούν στον τοίχο με λεπτές κόκκινες πλίνθους. Αυτό το σύστημα κτισίματος ονομάζεται «πλινθοπερίκλειστο» και το συναντάμε σε όλους σχεδόν τους ναούς της περιόδου (εικ. 2). Αντίθετα, οι τοίχοι του παρεκκλησιού και του νάρθηκα παρουσιάζουν μια εικόνα διαφορετική: αν και τα υλικά είναι τα ίδια, είναι τοποθετημένα χωρίς σύστημα, με τρόπο τυχαίο (εικ. 3). Οι πέτρες δεν έχουν λαξευτεί, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί αρκετή λάσπη προκειμένου τα υλικά να συνδεθούν μεταξύ τους. Η διαφορά στον τρόπο κατασκευής υποδηλώνει ότι τα συγκεκριμένα κτίσματα προστέθηκαν σε μεταγενέστερη εποχή, όταν πλέον οι τεχνικές, οι προτιμήσεις, ίσως και οι οικονομικές δυνατότητες, είχαν αλλάξει

14 Το εσωτερικό: ο αρχιτεκτονικός τύπος Μπαίνοντας στο καθολικό της Μονής Καισαριανής αντικρίζουμε έναν χώρο σκοτεινό. Υπάρχουν λιγοστά ανοίγματα και το φως μπαίνει κυρίως από τα παράθυρα στη βάση του τρούλου. Αυτός ο χαμηλός φωτισμός είναι κοινός σε πολλές βυζαντινές εκκλησίες. Επιδιώκει να υποβάλει στους επισκέπτες μια αίσθηση ηρεμίας και απλότητας, συγκέντρωσης και ενδοστρέφειας. Ο κυρίως ναός έχει το σχήμα ενός ορθογώνιου παραλληλόγραμμου. Στο κέντρο του διακρίνονται τέσσερις κολώνες (κίονες) πάνω σε αυτές στηρίζεται ο τρούλος (εικ. 1). Θα μπορούσαμε, επίσης, να φανταστούμε ότι οι κίονες ορίζουν το κέντρο ενός σταυρού που σχηματίζεται μέσα στο ορθογώνιο του κυρίως ναού. Ο σταυρός αυτός διαγράφεται καθαρά και στο εξωτερικό, αρκεί να παρατηρήσουμε τη διάταξη των στεγών γύρω από τον τρούλο (βλ. και εικ. 1, σ. 12). Στα χαρακτηριστικά αυτά χρωστά το όνομά του ο αρχιτεκτονικός τύπος του ναού: «εγγεγραμμένος σταυροειδής με τρούλο». Πρόκειται για έναν τύπο πολύ δημοφιλή την εποχή αυτή, μια και πετυχαίνει να συνδυάσει συμβολισμούς σημαντικούς για τη χριστιανική θρησκεία. Πρώτ απ όλα τονίζει το σημείο του σταυρού κι έπειτα, οδηγεί το βλέμμα προς τα πάνω, προς τον τρούλο, εκεί όπου για τους Βυζαντινούς αποδίδεται συμβολικά ο ουρανός. Οι κίονες με τα ιωνικά κιονόκρανα που στηρίζουν τον τρούλο προέρχονται από κάποιο παλαιότερο κτήριο της περιοχής. Το ίδιο ισχύει και για το σκαλισμένο μαρμάρινο τέμπλο που χωρίζει τον κυρίως ναό από το ιερό. 1 13

15 Το εσωτερικό: οι τοιχογραφίες Οι τοιχογραφίες του καθολικού της Μονής Καισαριανής δεν ανήκουν στη βυζαντινή περίοδο. Έγιναν αργότερα, την εποχή της οθωμανικής κυριαρχίας, ωστόσο υπακούουν στους παλαιότερους καθιερωμένους κανόνες που ορίζουν τα θέματα και τη θέση τους στο χώρο. Καθώς ο τρούλος συμβολίζει τον ουρανό, απεικονίζεται εκεί ο Παντοκράτορας (εικ. 2). Τον περιβάλλουν άγγελοι, προφήτες και άγιοι. Στην αψίδα του ιερού, τη δεύτερη σπουδαιότερη θέση στο ναό, κάθεται σε θρόνο η Παναγία με τον Χριστό στην αγκαλιά της (εικ. 1, σ.14). Οι υπόλοιπες παραστάσεις ιστορούν τη ζωή του Χριστού. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελούν μια «εικονογραφημένη» θρησκευτική διδασκαλία, χρήσιμη σε μια εποχή όπου το ποσοστό του αναλφαβητισμού ήταν μεγάλο. Ο νάρθηκας κοσμείται κι αυτός με τοιχογραφίες. Μια επιγραφή πάνω από την είσοδο μας πληροφορεί ότι το έργο πραγματοποίησε το 1682 ο Ιωάννης Ύπατος, ζωγράφος από την Πελοπόννησο (εικ. 3). Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: ενώ οι παλαιότεροι αγιογράφοι δεν συνήθιζαν να υπογράφουν τα έργα τους, ο Ιωάννης σημειώνει με υπερηφάνεια το όνομά του. διαφαίνεται, επομένως, μια διαφορετική αντίληψη για τη θέση του αγιογράφου και τη σημασία του έργου του. Οι σκηνές που απεικόνισε ο Ιωάννης εμπνέονται από το βίο της Παναγίας και του Χριστού. Ακολουθούν, βέβαια, τα βυζαντινά πρότυπα, εμπλουτίζονται όμως με πολλές λεπτομέρειες που μας δίνουν πολύτιμες μαρτυρίες και για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων εκείνης της εποχής (βλ. σελ )

16 3 Η τράπεζα και το μαγειρείο Απέναντι από το καθολικό συναντάμε ένα χαμηλό, μακρόστενο κτήριο. Είναι η τράπεζα, δηλαδή η τραπεζαρία των μοναχών (εικ. 1). Το τετράγωνο δωμάτιο στην αριστερή άκρη είναι το μαγειρείο για την προετοιμασία του φαγητού. Στο κέντρο διακρίνεται ακόμη και σήμερα ο χώρος όπου οι μοναχοί άναβαν τη φωτιά για να ζεστάνουν τη χύτρα (εικ. 2). Ο καπνός έφευγε μέσα από την ψηλή καμινάδα (εικ. 3), ενώ από το παράθυρο έμπαινε καθαρός αέρας

17 Στο τραπέζι με τους μοναχούς Όταν άκουγαν τρία χτυπήματα στο ξύλινο σήμαντρο, οι μοναχοί συγκεντρώνονταν στην τράπεζα για το καθημερινό τους γεύμα. Αφού προσεύχονταν, κάθονταν γύρω από το μεγάλο τραπέζι, με τον ηγούμενο σε ξεχωριστή θέση. Έτρωγαν σιωπηλοί, ενώ ακουγόταν μόνο η φωνή ενός μοναχού, του αναγνώστη, που διάβαζε εκκλησιαστικά κείμενα. Η διατροφή τους ήταν λιτή. Άλλωστε, νήστευαν πολύ συχνά, περισσότερες από τις μισές μέρες του χρόνου. Το πρώτο γεύμα της ημέρας ονομαζόταν άριστον και οι μοναχοί το έτρωγαν λίγο πριν το μεσημέρι. τις ημέρες αυστηρής νηστείας ήταν και το μοναδικό. Διαφορετικά, νωρίς το απόγευμα έτρωγαν και το δείπνον. Τα μοναστήρια είχαν γραπτούς κανονισμούς, τα τυπικά, που καθόριζαν με λεπτομέρειες κάθε πτυχή της ζωής, ακόμα και το εβδομαδιαίο πρόγραμμα του φαγητού. Σύμφωνα με τα κείμενα αυτά, η βασική τροφή των μοναχών ήταν τα όσπρια, τα λαχανικά, οι ελιές και τα παξιμάδια. Επίσης, συχνά έτρωγαν το «αγιοζούμι», μια σούπα με πολύ νερό, κρεμμύδια, λάδι και μυρωδικά. Το Σάββατο και την Κυριακή μαγείρευαν ψάρια, που θεωρούνταν ταιριαστή τροφή για τους μοναχούς, αφού σύμφωνα με τη χριστιανική πίστη τα είχε ευλογήσει ο Χριστός. Αντίθετα, στις μονές δεν επιτρεπόταν η κατανάλωση κρέατος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μόνο, σε σημαντικές γιορτές, μαγείρευαν κρέας για να το προσφέρουν στους προσκυνητές. Σε κάθε γεύμα τους οι μοναχοί έπιναν κρασί, μπορούσαν μάλιστα να γεμίσουν την κούπα τους μέχρι τέσσερις φορές! Σε μια τοιχογραφία του νάρθηκα, ο αγιογράφος Ιωάννης έχει απεικονίσει έναν μάγειρα να ετοιμάζει το φαγητό στη χύτρα (εικ. 4). Σε μια άλλη μπορούμε, επίσης, να δούμε ένα χωράφι με αμπέλια γεμάτα καρπούς (εικ. 5). Και αν κοιτάξουμε προσεκτικά την τρίτη εικόνα, θα διακρίνουμε μια βυζαντινή σχάρα για το ψήσιμο των ψαριών (εικ. 6)!

18 Η αποθήκη Ανάμεσα στο μαγειρείο και την τράπεζα μεσολαβεί ένα μικρό δωμάτιο. Έτσι οι μυρωδιές και η ζέστη από το μαγείρεμα δεν ενοχλούσαν τους μοναχούς που γευμάτιζαν. ταυτόχρονα, ο χώρος χρησίμευε κι ως αποθήκη. Μέσα σε μεγάλα πιθάρια, βυθισμένα στο χώμα, οι μοναχοί διατηρούσαν προϊόντα όπως σιτηρά, λάδι ή κρασί, απαραίτητα για τις καθημερινές τους ανάγκες (εικ. 1). Και σε αυτήν την περίπτωση οι τοιχογραφίες του Ιωάννη προσφέρουν μια ζωντανή εικόνα: δύο άντρες αδειάζουν τους γεμάτους σάκους τους σε ένα ξύλινο βαρέλι κι ένα πήλινο πιθάρι (εικ. 2)

19 3 4 Σκεύη για την αποθήκευση, το μαγείρεμα και το φαγητό Τα περισσότερα σκεύη που οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν για την αποθήκευση των προϊόντων, το μαγείρεμα και το φαγητό κατασκευάζονταν από πηλό. Υπήρχαν βέβαια και σκεύη από μέταλλα ή γυαλί, ήταν όμως πιο ακριβά κι επομένως πιο σπάνια. Όσο για τα σκεύη από ξύλο, ήταν ιδιαίτερα ευπαθή και δύσκολα διατηρούνται ως σήμερα. Στην αποθήκη φυλούσαν, όπως είδαμε, τα τρόφιμα σε μεγάλα πιθάρια ή βαρέλια. Για να μεταφέρουν υγρά προϊόντα, όπως κρασί, λάδι ή νερό, χρησιμοποιούσαν μικρότερα σκεύη με λαβές, τους αμφορείς και τα λαγήνια. Για το σερβίρισμα, υπήρχε μια ποικιλία από κανάτια. Στην κουζίνα τους χρησιμοποιούσαν μεγάλες χύτρες, που ονομάζονταν τσούκκες ή τσουκάλια, αλλά και σκεύη που θυμίζουν σχάρες ή τηγάνια. Στο τραπέζι τους μπορούσε να δει κανείς κούπες σε διάφορα μεγέθη, για να πίνουν και για να τρώνε φαγητά όπως οι σούπες, και βέβαια πιάτα, τα πινάκια. Σταδιακά, εμφανίζεται και το ποτήρι. Στο πέρασμα των αιώνων, οι Βυζαντινοί υιοθέτησαν συνήθειες που επηρέασαν τον τρόπο που τρώμε ακόμα και εμείς σήμερα. Οι αρχαίοι Έλληνες γευμάτιζαν ξαπλωμένοι σε ανάκλιντρα, έχοντας μπροστά τους ένα μικρό, χαμηλό τραπεζάκι με το φαγητό τους. άπλωναν το χέρι κι από εκεί έπαιρναν την τροφή τους. Αντίθετα, οι Βυζαντινοί κάθονταν, όπως εμείς, σε καρέκλες γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι, στρωμένο με τραπεζομάντηλο. Σερβίρονταν ο καθένας στο δικό του πιάτο, έτρωγαν με μαχαιροπίρουνα από μέταλλο ή από ξύλο και χρησιμοποιούσαν πετσέτες για να σκουπίζουν τα χέρια τους. Κοιτώντας την τοιχογραφία του Μυστικού Δείπνου από το καθολικό (εικ. 3) και τις αγιογραφίες του Ιωάννη στο νάρθηκα (εικ. 4 και 5), αναγνωρίζετε τα σκεύη και τις συνήθειες των Βυζαντινών στο τραπέζι; 18 5

20 Η οργάνωση του μοναστηριού Όπως ειπώθηκε παραπάνω, το κάθε μοναστήρι είχε έναν κανονισμό, το τυπικό, που ρύθμιζε τη λειτουργία του, την οργάνωση και την ιεραρχία του. Προέβλεπε, επίσης, τις αρμοδιότητες και τους ανάλογους τίτλους για τους μοναχούς που ζούσαν μέσα σε αυτό. Έτσι, για παράδειγμα, ο ηγούμενος ήταν ο επικεφαλής του μοναστηριού, ο οικονόμος διαχειριζόταν τα οικονομικά, ο επιστημονάρχης επέβλεπε την καλή συμπεριφορά των μοναχών, ο πορτάριος έλεγχε την κίνηση από την πύλη, ο ωρολόγος ήταν υπεύθυνος για την τήρηση τους ωραρίου, ο τραπεζάριος για την τάξη στην τράπεζα, ο κελλάρης για την αποθήκη, ο βιβλιοφύλακας για τη βιβλιοθήκη κ.τ.λ. Οι καθημερινές ασχολίες των μοναχών Οι μοναχοί αφιέρωναν σημαντικό μέρος της μέρας στην προσευχή και τις λειτουργίες στο καθολικό. Δεν πρέπει όμως να φανταστούμε ότι η καθημερινότητά τους περιοριζόταν στα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Αντίθετα, η μέρα τους περνούσε με πολλές άλλες δραστηριότητες. Μια μονή, όπως και μια πόλη, έπρεπε να εξασφαλίσει όχι απλώς την αυτάρκειά της, αλλά και την ευημερία της. Έπρεπε, επομένως, να διαθέτει τα απαραίτητα προϊόντα για την επιβίωση των μοναχών και να εμπορεύεται το περίσσευμα της παραγωγής της. Οι ασχολίες των μοναχών ποίκιλλαν ανάλογα με τη θέση του μοναστηριού. Τα παραθαλάσσια μέρη προσφέρονταν για την αλιεία. Άλλοτε, πάλι, τα μοναστήρια διέθεταν μεγάλη περιουσία σε κτήματα, κυρίως από δωρεές πιστών, και οι μοναχοί ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Για τη Μονή Καισαριανής, μια βασική πηγή εσόδων ήταν το μέλι, φημισμένο για την ποιότητά του και περιζήτητο. Θα πρέπει να φανταστούμε ότι μέσα και γύρω από το μοναστήρι υπήρχαν χώροι όπου οι μοναχοί επεξεργάζονταν τα γεωργικά προϊόντα, για παράδειγμα έφτιαχναν κρασί και λάδι. Δούλευαν, επίσης, το ξύλο, το δέρμα ή τα μέταλλα και κατασκεύαζαν καλάθια και υφαντά. Στις βιβλιοθήκες αντέγραφαν κείμενα και στόλιζαν τα χειρόγραφα με ζωγραφιές, ενώ σε άλλα εργαστήρια αγιογραφούσαν θρησκευτικές εικόνες. Δεν ήταν σπάνιο να περιλαμβάνει μια μονή σχολείο, νοσοκομείο ή πτωχοκομείο και οι μοναχοί να εργάζονται εκεί. Στην περίπτωση της Μονής Καισαριανής, κάποιοι θα ήταν υπεύθυνοι για το λουτρό, μια δουλειά χρονοβόρα όσο και κοπιαστική: έπρεπε να μαζέψουν ξύλα, να ανάψουν φωτιές, να θερμάνουν το νερό και τους χώρους του λουτρού, να φροντίσουν για την καλή λειτουργία του. Ίσως ο αγιογράφος Ιωάννης να εμπνέεται από την καθημερινή ζωή των μοναχών για να ζωγραφίσει τις τοιχογραφίες του στο νάρθηκα της μονής (εικ. 1 και 2)

21 Η συνέχεια της ιστορίας Η πόλη της Αθήνας περνά στα χέρια των Λατίνων το 1204, κι έπειτα, το 1456, των Οθωμανών. Στη Μονή Καισαριανής, πάντως, η ζωή συνεχίζεται. Ιδιαίτερα η περίοδος της οθωμανικής κυριαρχίας είναι μια εποχή άνθησης. Όταν ο Μωάμεθ ο Πορθητής κατέκτησε την Αθήνα, ο ηγούμενος της Καισαριανής τού παρέδωσε τα κλειδιά της πόλης. Ως αντάλλαγμα εξασφάλισε προνόμια για το μοναστήρι, όπως απαλλαγή από τη φορολογία και ανεξαρτησία από τον μητροπολίτη Αθηνών. Στο 16ο αιώνα χρονολογούνται η τράπεζα και τα κελιά όπως τα βλέπουμε σήμερα, μολονότι ανάλογα κτήρια ασφαλώς προϋπήρχαν στο χώρο. Την ίδια εποχή το λουτρό μετατρέπεται σε ελαιοτριβείο. Το 17ο αιώνα μια σημαντική οικογένεια της Αθήνας συνδέει το όνομά της με τη μονή: πρόκειται για τους Μπενιζέλους. Σύμφωνα με την επιγραφή στο νάρθηκα του καθολικού (εικ. 3, σ. 15), ο άρχοντας Μπενιζέλος και η οικογένειά του ζήτησαν καταφύγιο στην Καισαριανή ενόσω μια επιδημία πανούκλας μάστιζε την πόλη. Εκείνοι είναι που ανέλαβαν πιθανόν την οικοδόμηση του νάρθηκα, σίγουρα πάντως την αγιογράφησή του, αναθέτοντας το έργο στον ζωγράφο Ιωάννη. Για τη διαμονή τους χρησιμοποιούσαν το κτήριο που ονομάζεται «Πύργος των Μπενιζέλων» και ξεχωρίζει στο κέντρο της σειράς των κελιών (εικ. 3). Από τους Μπενιζέλους προέρχονταν αρκετοί ηγούμενοι της μονής, όπως και από άλλες οικογένειες γνωστές για τον πλούτο τους, την κοινωνική τους θέση, αλλά και για τη μόρφωσή τους. Η Μονή Καισαριανής αναδείχθηκε σε πνευματικό κέντρο και απέκτησε μια περίφημη βιβλιοθήκη. Τα πολύτιμα χειρόγραφα μεταφέρθηκαν κατά την Επανάσταση του 1821 στην Ακρόπολη για λόγους ασφάλειας. δυστυχώς, όμως, δεν γλίτωσαν από την καταστροφή. Το 18ο αιώνα αρχίζει η παρακμή. Η Μονή Καισαριανής χάνει την ανεξαρτησία της και την οικονομική της αυτάρκεια, ώσπου την εποχή του Όθωνα εγκαταλείπεται κι από τους τελευταίους μοναχούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μόνο, εύποροι αθηναίοι αριστοκράτες ή ξένοι ταξιδιώτες νοικιάζουν όσα κτήρια δεν έχουν ερειπωθεί για να παραθερίσουν στις δροσερές πλαγιές του Υμηττού. μέχρι την εποχή μας 20 Από τις αρχές του 20ού αιώνα, ανανεώνεται το ενδιαφέρον για τη Μονή Καισαριανής, όχι πια ως χώρο κατοικίας μοναχών, αλλά ως μνημείο της βυζαντινής εποχής. Μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, η Φιλοδασική Ένωση Αθηνών ανέλαβε την αναδάσωση της περιοχής. Τη δεκαετία αποφασίστηκε η συντήρηση και η αποκατάσταση των κτηρίων του μοναστηριού. Πραγματοποιήθηκαν, επίσης, έρευνες και ανασκαφές. τότε αποκαλύφθηκαν, για παράδειγμα, τα υπόκαυστα κάτω από το ελαιοτριβείο και διαπιστώθηκε ότι το κτήριο είχε αρχικά λειτουργήσει ως λουτρό. Προβλήματα, όμως, εξακολούθησαν να υπάρχουν και για το λόγο αυτό το 2007 ξεκίνησαν μεγάλης έκτασης έργα αναστήλωσης. Τα κτήρια έπρεπε να καθαριστούν, να στερεωθούν, να αφαιρεθούν όσες μεταγενέστερες επεμβάσεις έβλαπταν την εικόνα και να ξανακτιστούν προσεκτικά ορισμένα τμήματα που είχαν καταστραφεί, ώστε να κατανοούμε την αρχική μορφή τους. Χάρη στις εργασίες αυτές, μπορούμε και πάλι να περπατήσουμε σε ένα όμορφο και ήρεμο φυσικό περιβάλλον, να θαυμάσουμε ένα σημαντικό μνημείο και, καθισμένοι σε κάποιο πέτρινο πεζούλι, να φανταστούμε πώς θα κυλούσε η ζωή μέσα σε αυτό. 3

22 Μαρτυρίες... Η Μονή της Καισαριανής B. Barskij, Ρώσος μοναχός που ταξίδεψε στην Ελλάδα και επισκέφθηκε πολλά μοναστήρια, 18ος αιώνας Σιμά στον ανθισμένο Υμηττό, στης Αττικής τους πορφυρένιους λόφους Βρίσκεται κεφαλάρι ιερό ολόγυρα το χώμα βγάζει χλόη, Τα δέντρα κάνουν άλσος ταπεινό και κουμαριές σκιάζουν το γρασίδι, Δάφνη εκεί και σκοτεινή μυρτιά και δεντρολίβανο αντάμα ευωδιάζουν Εκεί και το πυξάρι το πυκνό και παραδίπλα η λιανή μυρίκη Το τρυφερό τριφύλλι θα το βρεις με τον καμαρωτό τον πεύκο αντάμα. Γλυκύτατα ο ζέφυρος φυσά κι όπως φρέσκια αύρα τις χαϊδεύει Ωραία τρεμοπαίζει η φυλλωσιά, ριγούνε οι κορφές απ το χορτάρι. 21 Οβίδιος (43 π.χ.-17 μ.χ.), Ρωμαίος ποιητής. Από το έργο του Ερωτική Τέχνη, στ (μετάφραση Θεόδωρου Παπαγγελή). Σε κανένα άλλο οροπέδιο δεν υπάρχουν τα σπαρτά, τα χόρτα, τα φυτά και τα λογιών-λογιών φαρμακευτικά βότανα που υπάρχουν σε αυτό το ψηλό βουνό (τον Υμηττό). Μάλιστα, πιπέρι και ρωμέικο ραβέντι, μάραθο, λάπαθο και παρόμοια εκατοντάδες χιλιάδες σπουδαία θεραπευτικά βότανα βγαίνουν (παράγονται) και βρίσκονται γιατρικά σε πολλές αρρώστιες. Όταν θα βρέξει, στα γύρω αυτού του μοναστηριού βουνά και υψώματα, οι όμορφες ευωδιές, από τη δροσιά των φύλλων και των φυτών και των δέντρων και των εκατοντάδων χιλιάδων πολύχρωμων λουλουδιών της γης, αρωματίζουν το νου του ανθρώπου. Γι αυτό, το μέλι του Μοναστηριού της Κριού Κεφαλής είναι περίφημο. Evliya Celebi ( ), Οθωμανός ταξιδιώτης που κατέγραψε τις εντυπώσεις από τις περιηγήσεις του. Από το έργο του Ταξίδι στην Ελλάδα, Αττικά, 94.

23 Η Μονή Καισαριανής Ferdinand Stademann, περιηγητής που επισκέφτηκε την Αθήνα, 19ος αιώνας Αφού μελετήσαμε για περίπου ένα μήνα τις αρχαιότητες της πόλης, θελήσαμε να δούμε και τον περίγυρο. Το όρος Υμηττός άξιζε πραγματικά ένα μεγάλο περίπατο Φτάσαμε προς το Μοναστήρι της Κυριανής, που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του βουνού. Εδώ παράγεται μεγάλη ποσότητα από μέλι, το οποίο εκτιμάται πολύ στην Κωνσταντινούπολη. Έχει καλή σύσταση κι ένα όμορφο χρυσό χρώμα 22 Jacob Spon ( ), Γάλλος γιατρός και ταξιδιώτης. Από το έργο που έγραψε με τον Βρετανό βοτανολόγο George Wheler, Voyage d Italie, de Dalmatie, de Grèce et du Levant, fait aux années 1675 et 1676, τ. Β. Όπως των άλλων περιχώρων αι εξοχαί, ούτω εγκατελείφθη, από τριακοντοαετίας ήδη και η Καισαριανή. Αδίκως πιστεύομεν, διότι ήτο εξ όλων η εξοχικωτέρα ( ). Ούδ ήτο ολιγώτερον ποιητική η μετά το δείπνον ανάπαυσις επί του άκρου δώματος της μονής, όταν η σελήνη επρόβαλλε μεγάλη και κατακόκκινη όπισθεν βυζαντινής καμάρας ή περιέλουε μεσουρανούσα δια του λευκού αυτής φωτός τα ερείπια και τα δένδρα. Εις ταύτα πρέπει να προστεθή ότι δεν ήτο όλως ματαία η ελπίς να ίδη τις προβάλλουσαν αιφνιδίως εκ τινος κελλίου αξιέραστον Αθηναίαν, ελθούσαν να ζητήση εις την Καισαριανήν πρόσκαιρον απαλλαγήν από τον καύσωνα, τον κονιορτόν, το βάρος των οικιακών φροντίδων, την ενόχλησιν των κοσμικών υποχρεώσεων ή και την πεζότητα του συζυγικού βίου. Εμμανουήλ Ροΐδης ( ), Έλληνας συγγραφέας, Άπαντα, τ. Ε.

24 Βιβλιογραφία Argyropoulo, K., Mount Hymettus and the Kaisariani Monastery, Αθήνα 1962 Γκιολές, Ν., Βυζαντινή Ναοδομία ( ), Αθήνα 1992 Hamilton, J. A., The Church of Kaisariani in Attica, Aberdeen 1916 Κουκουλές, Φ., Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός, Αθήνα 1948 Κουμαριανού, Αικ., Αθήνα Η πόλη, οι άνθρωποι, Αφηγήσεις και μαρτυρίες, 12ος 19ος αιώνας, Αθήνα 2005 Ορλάνδρος, Α., Μοναστηριακή αρχιτεκτονική, Αθήνα 1958 Σταμπόγλη, Ε., Πρόσκληση σε γεύμα, Αθήνα 2002 Τζόκας, Σ., Καισαριανή Η φυσιογνωμία μιας σύγχρονης πόλης, Αθήνα 1998 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμοι Ζ - Θ, Αθήνα 1979/80 23 Ανακαλύπτοντας την ιστορία μέσα από τις πηγές με αφορμή ένα μνημείο και ένα χαρτονόμισμα, Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας ΥΠ.ΠΟ. Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα 2006 Βυζαντινών Διατροφή και Μαγειρείαι, Πρακτικά ημερίδας «Περί της διατροφής στο Βυζάντιο», Αθήνα 2005 Στα ίχνη της Βυζαντινής Αθήνας, Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Τμήμα Μουσείων / 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ΥΠ.ΠΟ., Αθήνα 2001 Περί υδάτων Το νερό στο Βυζάντιο, Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Τμήμα Μουσείων, ΥΠ.ΠΟ., Αθήνα 2000 Τα λουτρά στην Αρχαιότητα και το Βυζάντιο, Η Καθημερινή, Επτά Ημέρες, 13 Μαΐου 2001 Ψηφίδες Βυζαντίου, Πρόγραμμα ΜΕΛΙΝΑ, ΥΠ.Ε.Π.Θ. ΥΠ.ΠΟ., Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Τμήμα Βυζαντινών Μουσείων, Αθήνα xx Η Μονή Καισαριανής Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα, Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Τμήμα Μουσείων / 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ΥΠ.ΠΟ., Αθήνα xx

25 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων & Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών Γενική επιμέλεια: Στέλλα Χρυσουλάκη, Αρχαιολόγος Κείμενα: Αλεξάνδρα Σέλελη, Αρχαιολόγος - Μουσειολόγος Ηλεκτρονική - καλλιτεχνική επιμέλεια, φωτογραφίες: Σπήλιος Πίστας, Γραφίστας 24 ISBN Copyright 2015 Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Το έντυπο «Ένας περίπατος στη μονή Καισαριανής» δημιουργήθηκε το 2008 στο πλαίσιο της δράσης «Περιβάλλον και Πολιτισμός». Η επεξεργασία του έγινε το 2015 για την Πράξη με κωδικό MIS «Επικαιροποίηση και ψηφιοποίηση πολιτιστικού εκπαιδευτικού υλικού για την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας», που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005 Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 25 Για τους /τις εκπαιδευτικούς που υπέβαλαν αίτηση υποψηφιότητας για τη θέση Σχολικού Συμβούλου υπάρχουν μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ, για τα έτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΒΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ, ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΝΑΣΙΜΩΝ ΠΑΘΩΝ

ΑΒΒΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ, ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΝΑΣΙΜΩΝ ΠΑΘΩΝ ΑΒΒΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ, ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΝΑΣΙΜΩΝ ΠΑΘΩΝ Ο όσιος Κασσιανός, αποτελεί μία εν πολλοίς άγνωστη, αλλά σημαντική πατερική μορφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ A1. Με αυτά λοιπόν τα μέσα εφοδιασμένοι οι άνθρωποι κατοικούσαν στην αρχή διασκορπισμένοι, πόλεις όμως δεν υπήρχαν κατασπαράσσονταν λοιπόν από τα θηρία, γιατί ήταν από

Διαβάστε περισσότερα

Ευρετήριο πινάκων. Ασκήσεις και υπομνήματα

Ευρετήριο πινάκων. Ασκήσεις και υπομνήματα Ευρετήριο πινάκων Ασκήσεις και υπομνήματα Ανάγνωση, για να ταυτιστεί και να προβάλει τα συναισθήματά του Ανακαλύψτε την προέλευση των πιστεύω σας Απαλή μουσική ως φάρμακο για τις εντάσεις και την απογοήτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ, ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε στην χώρα μας αισθητή άνοδος του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής ευμάρειας. Παράλληλα όμως αυξήθηκαν τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκαύτωμα της Κάσου

Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το ολοκαύτωμα της Κάσου Το βρίκιον Άρης, 1881 Κολοβός Γεώργιος Ερευνητής Συγγραφέας Πτυχιούχος Διοίκησης Ναυτιλιακών και Μεταφορικών Επιχειρήσεων Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πειραιά Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές της κίνησης και της οπτικής αντίληψης. Διδάσκων :Α.Β.Καραπέτσας

Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές της κίνησης και της οπτικής αντίληψης. Διδάσκων :Α.Β.Καραπέτσας Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές της κίνησης και της οπτικής αντίληψης Διδάσκων :Α.Β.Καραπέτσας Περιεχόμενο μαθήματος Διαταραχές κίνησης Διαταραχές οπτικο-χωρικές Διαταραχές οπτικο-κινητικές Δυσπραξία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πνευματικές Δυνάμεις στο Σύμπαν

Οι Πνευματικές Δυνάμεις στο Σύμπαν Οι Πνευματικές Δυνάμεις στο Σύμπαν ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ, μέχρι και στα δικά σας περίχωρα του Γαλαξία, υπάρχουν πολλές πνευματικές δυνάμεις που εργάζονται για τον Δημιουργό. Υπάρχουν εμπνευσμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης Σύνδεση με προηγούμενο Μάθημα Στο κεφάλαιο Θερμότητα έχουμε μάθει: Τι είναι θερμότητα & θερμοκρασία μακροσκοπικά & μικροσκοπικά Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ Οι Χαΐνηδες Ο Δημήτρης Αποστολάκης

ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ Οι Χαΐνηδες Ο Δημήτρης Αποστολάκης ΑΚΡΟΒΑΤΗΣ-ΧΑΪΝΗΔΕΣ 1. Έχω επιλέξει ένα τραγούδι τον που είναι μια δημιουργία των Χαΐνηδων. Οι Χαΐνηδες είναι ένα συγκρότημα από την Κρήτη που παίζουν έντεχνη και παραδοσιακή μουσική. Οι μουσική

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου Τμήμα Β3. Γρηγόρης Μαγουλάς Φανή Μανούσου Κύρος Μαλλαμίδης Ελίνα Μάλλιαρη Μάγδα Μαντά

Χημεία Β Γυμνασίου Τμήμα Β3. Γρηγόρης Μαγουλάς Φανή Μανούσου Κύρος Μαλλαμίδης Ελίνα Μάλλιαρη Μάγδα Μαντά Χημεία Β Γυμνασίου Τμήμα Β3 Γρηγόρης Μαγουλάς Φανή Μανούσου Κύρος Μαλλαμίδης Ελίνα Μάλλιαρη Μάγδα Μαντά Τι είναι άμεση και έμμεση ρύπανση του νερού. Πώς προκαλείται η ρύπανση του νερού. Επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ( 1 )

Η ΨΥΧΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ( 1 ) Η ΨΥΧΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ( 1 ) του Κ.Γκ.Γιούνγκ Με έχουν ρωτήσει αρκετές φορές τι πιστεύω για το θάνατο, γι αυτό το τελείωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο θάνατος είναι απλά γνωστός ως το τέλος. Είναι η τελεία

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές Εκλογές 2011

Βουλευτικές Εκλογές 2011 Πολίτης ή πελάτης; Είναι αλήθεια, ότι το πολιτικό σύστημα αποτυγχάνει σημαντικά να ανταποκριθεί στις σημερινές προκλήσεις. Το ρουσφέτι, η αναξιοκρατία, η συναλλαγή και τα παζάρια, απαξιώνουν την πολιτική.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ Του Βασίλη Γούναρη 19 1. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΟΥ 1897 21 η ηττα και η συνθηκολογηση οι συνεπειες της ηττας εξελιξεις και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Υφυπουργού Ανάπτυξης κου Θανάση Σκορδά στο CapitalVision 2012

Ομιλία του Υφυπουργού Ανάπτυξης κου Θανάση Σκορδά στο CapitalVision 2012 Ομιλία του Υφυπουργού Ανάπτυξης κου Θανάση Σκορδά στο CapitalVision 2012 Κυρίες, κύριοι, Η έννοια της ανάπτυξης είναι τόσο πολυφορεμένη στο σύγχρονο πολιτικό λεξιλόγιο, που αν δεν δώσουμε, ο καθένας από

Διαβάστε περισσότερα

Σε ποιες κατηγορίες μειώνεται η σύνταξη από 1/1/2009 (σε εφαρμογή του Ν.3655/2008)

Σε ποιες κατηγορίες μειώνεται η σύνταξη από 1/1/2009 (σε εφαρμογή του Ν.3655/2008) Σε ποιες κατηγορίες μειώνεται η σύνταξη από 1/1/2009 (σε εφαρμογή του Ν.3655/2008) Μείωση μέχρι 10% θα έχουμε στις νέες συντάξεις από 1/1/2009 στις περιπτώσεις που χορηγείται από τα Ταμεία μειωμένη σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς - Πυρήνας Αντάρτικου Πόλης

Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς - Πυρήνας Αντάρτικου Πόλης Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς - Πυρήνας Αντάρτικου Πόλης ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Προς τον αναρχικό χώρο i) Το κάλεσμα Κάθε κάλεσμα δράσης, όπως ο «Μαύρος Δεκέμβρης», είναι μία απόπειρα συντονισμού των δυνάμεων μας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση Πρακτικό εργαλείο για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση Ιούνιος 2013 Στα πλαίσια της επαγγελματικής σας ιδιότητας ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία.

Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Όταν το μάθημα της πληροφορικής γίνεται ανθρωποκεντρικό μπορεί να αφορά και την εφηβεία. Στόχος μας : να χρησιμοποιήσουμε τον υπολογιστή και το διαδίκτυο για να αντλήσουμε σωστές πληροφορίες, να τις επεξεργαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Παναγοπούλου: Δημιουργώντας κοινωνικό κεφάλαιο την εποχή της κρίσης

Κατερίνα Παναγοπούλου: Δημιουργώντας κοινωνικό κεφάλαιο την εποχή της κρίσης Κατερίνα Παναγοπούλου Πρέσβυς της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, πρόεδρος του σωματείου γυναικών «Καλλιπάτειρα». Πρώτο βραβείο «Γυναίκα και Αθλητισμός» 2012 για την Ευρώπη. Δημιουργώντας κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 Απόστολος Πιερρής ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ! ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ πόλιν δὲ μικρὰν καὶ ἄδοξον παραλαβὼν ἔνδοξον καὶ μεγάλην ἀπεργάσασθαι 14 Ιανουαρίου 2015 2 Η χώρα έχει ναυαγήσει.

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική Στρατηγική Διοίκηση και Διαχείριση της Απόδοσης 5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Έως τώρα έχουμε μιλήσει Κεφάλαιο 2: Σημαντική επιρροή του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση - παρέμβαση του Υπουργού Δ.Μ.&Η.Δ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 18 Ιουνίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ : ΓΚΟΡΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία του Αγγελιοφόρου Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 23 Μάιου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ

Η Ιστορία του Αγγελιοφόρου Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 23 Μάιου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Η Ιστορία του Αγγελιοφόρου Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 23 Μάιου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Σήμερα θα πούμε την ιστορία του Αγγελιοφόρου. Είναι μια ιστορία που ενέχει πολλή δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ''ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥΣ'' ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΑΛΑΟΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Με την υπαγωγή του τομέα και της πολιτικής για την Έρευνα και την Τεχνολογία στο Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (ΥΠΔΒΜΘ), το Υπουργείο ανέλαβε

Διαβάστε περισσότερα

O ΙΕΡΟΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΡΧΙΚΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΕΙΟ ΧΩΡΟ

O ΙΕΡΟΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΡΧΙΚΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΕΙΟ ΧΩΡΟ O ΙΕΡΟΚΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΡΧΙΚΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΕΙΟ ΧΩΡΟ Του Αλέκου Χαραλαµπόπουλου - Ιεροκλή, µάζεψε το υνί και φέρτο στην αποθήκη, εγώ πάω τα άλογα στον σταύλο, είπε η Ναυσικά, η γυναίκα του Ιεροκλή. - Ναυσικά,

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Η αντίδραση στο άγχος είναι μία φυσιολογική, ζωτική αντίδραση στην απειλή. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα δυσθυμίας που προέρχεται από την υποκειμενική

Διαβάστε περισσότερα

Περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής Ο Ιησούς περπατά στους δρόμους μας, έρχεται στα σπίτια μας για να μας προσφέρει την πίστη

Περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής Ο Ιησούς περπατά στους δρόμους μας, έρχεται στα σπίτια μας για να μας προσφέρει την πίστη Αποφάσισα να προκηρύξω ένα έτος της Πίστεως το οποίο θα αρχίσει στις 11 Οκτωβρίου 2012, πεντηκοστή επέτειο από την έναρξη της Β Συνόδου του Βατικανού και θα λήξει με την Πανήγυρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας

ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ΧΙΙΙ Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Στο Προτεινόμενο Σχέδιο Αξιολόγησης ο ρόλος της Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Ε.Ε.Υ) είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Οι αρμοδιότητες της Ε.Ε.Υ έχουν αναβαθμιστεί ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Έλλειψη εσωτερικής ελευθερίας

Έλλειψη εσωτερικής ελευθερίας Έλλειψη εσωτερικής ελευθερίας Ανωριμότητα Προκαταλήψεις- Στερεότυπα Απουσία ανθρωπιστικής παιδείας Ημιμάθεια Έλλειψη έμπρακτης χριστιανικής ζωής ΣΤΟΧΟΙ Να αρχίσουν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα δικά

Διαβάστε περισσότερα

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές

Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Ασυντήρητες και επικίνδυνες οικοδομές Στα τελευταία πέντε χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά πτώσης τμημάτων οικοδομών, κυρίως μπαλκονιών από πολυώροφες οικοδομές και είναι πραγματικά θαύμα το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ (ΤΑΠ-ΟΤΕ) ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ Μετά την έκδοση της εγκυκλίου με

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η εισήγηση μου χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα κάνω μια μικρή εισαγωγή για την αξιολόγηση γενικά στη σημερινή συγκυρία και με βάση αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα Ελλάδα Συνοπτική Παρουσίαση Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το Σύνταγμα και άλλους νόμους και πολιτικές, με κάποιους περιορισμούς. Γενικώς, η κυβέρνηση σεβάστηκε εμπράκτως τη θρησκευτική ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Κωνσταντίνος Γείτονας): Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας κ. Μπασιάκος έχει το λόγο. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 3.1 Εισαγωγή Η Ελληνική Προεδρία πραγµατοποιείται σε µια κρίσιµη, για την Ευρωπαϊκή Ένωση, περίοδο. Μια Ένωση που προετοιµάζει την µεγαλύτερη διεύρυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Παραμονή Παγκόσμιας Ημέρας Αντικαταναλωτισμού*, 28 Νοεμβρίου 2008

Παραμονή Παγκόσμιας Ημέρας Αντικαταναλωτισμού*, 28 Νοεμβρίου 2008 Ο ΑΦΡΑΓΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Παραμονή Παγκόσμιας Ημέρας Αντικαταναλωτισμού*, 28 Νοεμβρίου 2008 Η χρονική συγκυρία δε θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Πέντε λεπτά μετά τις έξι το απόγευμα της τελευταίας μου

Διαβάστε περισσότερα

Η μεγαλύτερη ψηφοφορία που έγινε ποτέ στο Κορινθιακό διαδίκτυο WWW.DIOGENIS-PRESS.BLOGSPOT.COM ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΡΕΚΟΡ...

Η μεγαλύτερη ψηφοφορία που έγινε ποτέ στο Κορινθιακό διαδίκτυο WWW.DIOGENIS-PRESS.BLOGSPOT.COM ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΡΕΚΟΡ... ΨΗΦΙΣΤΕ ΔΙΚΤΥΑΚΑ Η μεγαλύτερη ψηφοφορία που έγινε ποτέ στο Κορινθιακό διαδίκτυο WWW.DIOGENIS-PRESS.BLOGSPOT.COM ΤΙ ΣΧΕΣΕΙ ΕΧΕΙ ΜΕ ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗ- ΜΙΗΣΗ; ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΥΚΙΑ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΜΠΟΥΚΑΡΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ 2015 1 Το επιστημονικό περιεχόμενο του παρόντος βιβλίου έχει υποβληθεί σε κριτική ανάγνωση και εγκριθεί με το σύστημα των κριτών. Η κριτική ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο»

«Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο» Μπαστάκης Φώτης Μυτιλήνη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 1. Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ...

Διαβάστε περισσότερα

Το σύμπαν μέσα στο οποίο αναδύεστε

Το σύμπαν μέσα στο οποίο αναδύεστε ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΩΤΗ Το σύμπαν μέσα στο οποίο αναδύεστε Στέλνουμε χαιρετισμούς. Χαιρόμαστε πολύ που έχουμε αυτήν την ευκαιρία να μιλήσουμε με σας ξανά και να παράσχουμε τις πληροφορίες που είμαστε έτοιμοι να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος «Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα» ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ταξίδι Απελευθέρωσης

Το Ταξίδι Απελευθέρωσης Το Ταξίδι Απελευθέρωσης Όπως αποκαλύφθηκε στον Αγγελιοφόρο του Θεού, Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 2 Μαρτίου 2011, στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Η πνευματικότητα είναι βασικά μια αναζήτηση ελευθερίας ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ Φασισμός και αντιφασισμός στα χρόνια της χολέρας Συνέλευση για την ΚΥκλοφορία των Αγώνων Ένθετη έκδοση μαζί με το 7ο τεύχος της Σφήκας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΘΑΥΜΑΤΩΝ. Κεφάλαια 11 έως 20

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΘΑΥΜΑΤΩΝ. Κεφάλαια 11 έως 20 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΘΑΥΜΑΤΩΝ Κεφάλαια 11 έως 20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτά είναι Μαθήματα Θαυμάτων. Τα Μαθήματα αυτά είναι απαραίτητα. Μόνο ο χρόνος που θα τα κάνεις είναι προαιρετικός. Ελεύθερη βούληση δεν σημαίνει ότι μπορείς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΕ 1.1. Ύψος του φιλέ Κεφάλαιο 2: ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ 2.1. Παίκτης µε τεχνητό πόδι

Διαβάστε περισσότερα

Φλωρεντία, 10 Δεκεμβρίου 1513 Προς τον: ΦΡΑΓΚΙΣΚΟ ΒΕΤΤΟΡΙ, Πρέσβη της Φλωρεντίας στην Αγία Παπική Έδρα, Ρώμη. Εξοχώτατε Πρέσβη,

Φλωρεντία, 10 Δεκεμβρίου 1513 Προς τον: ΦΡΑΓΚΙΣΚΟ ΒΕΤΤΟΡΙ, Πρέσβη της Φλωρεντίας στην Αγία Παπική Έδρα, Ρώμη. Εξοχώτατε Πρέσβη, (Ο Νικολό Μακιαβέλι, μέσα από μία επιστολή του, περιγράφει την ζωή του στο κτήμα του, στο οποίο είχε αποτραβηχτεί, μετά το 1513 που οι Μεδίκοι ανακατέλαβαν την εξουσία.) Φλωρεντία, 10 Δεκεμβρίου 1513 Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΟΥ ΓΙΑΤΙ - ΠΩΣ - ΠΟΤΕ Μετά το τηγάνι.το λάδι γίνεται τοξικό για τη θάλασσα το έδαφος τον υδροφόρο ορίζοντα για όλους μας!!! Tο χρησιµοποιηµένο λάδι ΕΝ το πετάµε στην αποχέτευση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΛΟΣ ΠΑΠΠΑ. ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της πράξης «Πολιτιστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες στον Δήμο Λαρισαίων με διαδραστικό χαρακτήρα» (MIS 453635)

ΜΥΛΟΣ ΠΑΠΠΑ. ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της πράξης «Πολιτιστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες στον Δήμο Λαρισαίων με διαδραστικό χαρακτήρα» (MIS 453635) ΜΥΛΟΣ ΠΑΠΠΑ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της πράξης «Πολιτιστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες στον Δήμο Λαρισαίων με διαδραστικό χαρακτήρα» (MIS 453635) Ταξίδι στον χρόνο περίπου 100 χρόνια πριν Λάρισα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Σημειώνεται ότι για την ετοιμασία και εφαρμογή της ενότητας συνέδραμαν και οι συνάδελφοι Μαρία Ανθίμου και Χριστίνα Κκαΐλη (Δημοτικό Σχολείο Μενεού) ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ - ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Της ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (Στηρίζεται από το ΠΑΜΕ)

ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ - ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Της ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (Στηρίζεται από το ΠΑΜΕ) ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ - ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Της ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (Στηρίζεται από το ΠΑΜΕ) Συνάδελφισσες, συνάδελφοι, Το Συνέδριο της Ομοσπονδίας μας γίνεται σε μια κρίσιμη περίοδο για τους εργαζόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Ενώνουμε δυνάμεις. Δείγματα Γραφής. Δυναμικά μπροστά ΑΝΔΡΕΑΣ Ζ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ. Βουλευτής

Ενώνουμε δυνάμεις. Δείγματα Γραφής. Δυναμικά μπροστά ΑΝΔΡΕΑΣ Ζ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ. Βουλευτής Ενώνουμε δυνάμεις Δείγματα Γραφής Δυναμικά μπροστά ΑΝΔΡΕΑΣ Ζ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Βουλευτής Συναγωνιστή συναγωνίστρια, Οι βουλευτικές εκλογές στις 22 Μαίου είναι σημαντικές για τον κάθε πολίτη, σημαντικές για την

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΓΚΑΙΤΛΙΧ: Ευχαριστώ πολύ κυρία Πρόεδρε. Θα επιχειρήσω μέσα σε περίπου 10 με 15 λεπτά να συνοψίσω αυτά που συζητήθηκαν στο δικό μας workshop, το

Κος ΓΚΑΙΤΛΙΧ: Ευχαριστώ πολύ κυρία Πρόεδρε. Θα επιχειρήσω μέσα σε περίπου 10 με 15 λεπτά να συνοψίσω αυτά που συζητήθηκαν στο δικό μας workshop, το Κος ΓΚΑΙΤΛΙΧ: Ευχαριστώ πολύ κυρία Πρόεδρε. Θα επιχειρήσω μέσα σε περίπου 10 με 15 λεπτά να συνοψίσω αυτά που συζητήθηκαν στο δικό μας workshop, το οποίο κράτησε κι αυτό τρεις και πλέον ώρες, άρα είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης 1 Ιωάννης Κέκερης ασοπόνος Επίτιµος Πρόεδρος Ένωσης ασοπόνων Μακεδονίας Θράκης Μέλος.Σ. Πανελλήνιας Ένωσης ασοπόνων και ιαχειριστών Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Αρναία 16/12/2012 Κα Πρόεδρο Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΝΤΑ ΧΑΝΤΑΜ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Διήγημα με τίτλο: «Τι σημαίνει ελευθερία;»

ΓΑΝΤΑ ΧΑΝΤΑΜ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Διήγημα με τίτλο: «Τι σημαίνει ελευθερία;» 2 O ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΑΝΤΑ ΧΑΝΤΑΜ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 5 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ Διήγημα με τίτλο: «Τι σημαίνει ελευθερία;» 1 ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ; Όταν παλεύεις για την ελευθερία σου είναι κάτι ωραίο, όταν πεθαίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Κάλεσμα του Αγγελιοφόρου

Το Κάλεσμα του Αγγελιοφόρου Το Κάλεσμα του Αγγελιοφόρου Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 3 Σεπτεμβρίου, 2014 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Ο Θεός έχει στείλει έναν Αγγελιοφόρο στον κόσμο, που είναι σταλμένος από την

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε με προσοχή και

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Καταστατικές Πρόνοιες και Εσωτερικοί Κανονισμοί που αφορούν τη Διεύθυνση Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Σχολικών Εφορειών, τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ-ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 2ου ΕΚΦΕ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 1 ΘΕΩΡΙΑ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη Εάν τρίψουμε ένα πλαστικό στυλό σε ένα μάλλινο ύφασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ Συνεχίζουμε με την με αριθμό 715/45/27-4-2010 Επίκαιρη Ερώτηση του Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Αλέξη Τσίπρα

Διαβάστε περισσότερα

3 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΟΥΜΠΛΙΟΥ ΡΑΛΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΖΩ- ΓΡΑΦΙΖΩ» Μια ηλιαχτίδα μπήκε από το

3 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΟΥΜΠΛΙΟΥ ΡΑΛΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΖΩ- ΓΡΑΦΙΖΩ» Μια ηλιαχτίδα μπήκε από το 3 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΟΥΜΠΛΙΟΥ ΡΑΛΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΖΩ- ΓΡΑΦΙΖΩ» Μια ηλιαχτίδα μπήκε από το παράθυρο, διέλυσε το σκοτάδι και έπεσε στο χέρι μου. Χάζεψα

Διαβάστε περισσότερα

Φάλουν Ντάφα ιαλέξεις πάνω στον Νόµο του Φο. 1997 ιαλέξεις στις Ηνωµένες Πολιτείες

Φάλουν Ντάφα ιαλέξεις πάνω στον Νόµο του Φο. 1997 ιαλέξεις στις Ηνωµένες Πολιτείες 1 Φάλουν Ντάφα ιαλέξεις πάνω στον Νόµο του Φο 1997 ιαλέξεις στις Ηνωµένες Πολιτείες Λι Χονγκτζί Ελληνική µετάφραση από τα Αγγλικά Ιανουάριος 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ιδάσκοντας τον Φα στη Νέα Υόρκη... 1 ιδάσκοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν

Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ακόμα φορολογικό σύστημα εναντίον των Μμε

Ένα ακόμα φορολογικό σύστημα εναντίον των Μμε Αθήνα, 14 Δεκεμβρίου 2012 Ένα ακόμα φορολογικό σύστημα εναντίον των Μμε Τι σημαίνουν οι αλλαγές στη Φορολογία για τις επιχειρήσεις Με αφορμή τις διατάξεις του νέου φορολογικού Νομοσχεδίου, η ΕΣΕΕ ανέλαβε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΑΡΘΡΟ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Αξία καινούργιου: Είναι το ποσό που απαιτείται για την ανακατασκευή του κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

Βιοπολιτική: Μία Νέα Διάσταση της Έννοιας του Κέρδους

Βιοπολιτική: Μία Νέα Διάσταση της Έννοιας του Κέρδους Βιοπολιτική: Μία Νέα Διάσταση της Έννοιας του Κέρδους Δρ. Αγνή Βλαβιανού-Αρβανίτη Πρόεδρος και Ιδρύτρια Διεθνούς Οργάνωσης Βιοπολιτικής Ελλάς Η παγκόσμια οικονομία έφθασε σε ένα σημείο που αναθεωρεί εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ Μετεκπαιδευόμενη δασκάλα: ΔΟΥΚΑ ΙΟΥΛΙΑ-ΔΗΜΗΤΡΑ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Το ρολόι που κρατάς στα χέρια σου κρύβει ένα μυστικό: το μυστικό της κόκκινης ομάδας. Αν είσαι αρκετά τολμηρός, μπορείς κι εσύ να ενημερωθείς για τα

Το ρολόι που κρατάς στα χέρια σου κρύβει ένα μυστικό: το μυστικό της κόκκινης ομάδας. Αν είσαι αρκετά τολμηρός, μπορείς κι εσύ να ενημερωθείς για τα Το ρολόι που κρατάς στα χέρια σου κρύβει ένα μυστικό: το μυστικό της κόκκινης ομάδας. Αν είσαι αρκετά τολμηρός, μπορείς κι εσύ να ενημερωθείς για τα πρόσφατα κατορθώματά μας στο Νέστο και να μπεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Μια «γριά» νέα. Εύα Παπώτη

Μια «γριά» νέα. Εύα Παπώτη Εύα Παπώτη Μια «γριά» νέα Πρωτογνώρισα την Κατερίνα ως μαθήτρια λυκείου στο φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης στο οποίο εργαζόμουν ως φιλόλογος. Σήμερα είναι τριάντα ετών. Σε μια συνάντησή μας, λίγο πριν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Από την κρίση και τα ελλείμματα στην ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. Αντιμέτωποι με την κρίση: τα πρώτα βήματα για τη σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Kεντρικός συντονισμός πολιτικών, μόνιμοι υφυπουργοί, μείωση ειδικών συμβούλων, κατάργηση αναπληρωτών.

Kεντρικός συντονισμός πολιτικών, μόνιμοι υφυπουργοί, μείωση ειδικών συμβούλων, κατάργηση αναπληρωτών. ΣΥΝΤΑΓΜΑ Αν η παρούσα Βουλή διαλυθεί χωρίς προηγουμένως να κινήσει την διαδικασία για την αναθεώρηση του Συντάγματος, θα έχουμε άλλη μια απόδειξη ότι το πολιτικό σύστημα δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟ ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ Καθηγητή Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων ΔΗΜΗΤΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κρίση υπερχρέωσης και οι πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής ανέδειξαν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της περιφερειακής οικονομίας και προκάλεσαν επιπτώσεις σε σχέση με την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΟΧΟΣ: Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ. 1º ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ (τροποποιημένο)

ΑΝΑΔΟΧΟΣ: Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ. 1º ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ (τροποποιημένο) ΜΕΛΕΤΗ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΑΤΕΙ στο πλαίσιο του ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007 2013 ΑΝΑΔΟΧΟΣ: Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ 1º ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα

Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα Σοφία Αυγητίδου Καθηγήτρια Παιδαγωγικής Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Δομή παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,»

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» Η γενική Συνδιάσκεψη της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, που συγκλήθηκε στη Γενεύη από το ιοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Κ.Ο. ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Συντρόφισσες και σύντροφοι, Εύχομαι σε

Διαβάστε περισσότερα

Απώλεια και μετασχηματισμοί της τραυματικής εμπειρίας. Παντελής Παπαδόπουλος

Απώλεια και μετασχηματισμοί της τραυματικής εμπειρίας. Παντελής Παπαδόπουλος Απώλεια και μετασχηματισμοί της τραυματικής εμπειρίας Παντελής Παπαδόπουλος Αγαπητοί φίλοι, κυρίες και κύριοι Είναι τιμή για μένα και αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά που συμμετέχω ενεργά στην ημερίδα αυτή. Το

Διαβάστε περισσότερα

συνήλθε στην Αίθουσα των συνεδριάσεων του Βουλευτηρίου η Βουλή σε ολομέλεια για να συνεδριάσει υπό την προεδρία του Ε Αντιπροέδρου αυτής κ.

συνήλθε στην Αίθουσα των συνεδριάσεων του Βουλευτηρίου η Βουλή σε ολομέλεια για να συνεδριάσει υπό την προεδρία του Ε Αντιπροέδρου αυτής κ. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ ΙΕ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΣ Β ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ϞΔ Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2014 Αθήνα, σήμερα στις 24 Φεβρουαρίου 2014, ημέρα Δευτέρα και ώρα 18.08 συνήλθε στην

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Αγγελική Περιστέρη Α 2 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Ιρλανδία: Τη νύκτα της παραμονής των Χριστουγέννων όλα τα παράθυρα των σπιτιών που βλέπουν προς το δρόμο, φωτίζονται από ένα αναμμένο κερί, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Αστρονομία (από το άστρο + νόμος) είναι η επιστήμη που μελετά όλα τα ουράνια αντικείμενα πέρα από τη Γη και το άμεσο περιβάλλον της, και συγκεκριμένα τη Σελήνη, τον Ήλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΝΟΣ ΓΥΡΟΥ 1. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ 3. ΣΥΛΛΟΓΗ 4. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 5. ΣΚΟΡΑΡΙΣΜΑ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το Article 27 αναφέρεται στο κομμάτι του Καταστατικού των Η.Ε. κατά το οποίο δίνεται το δικαίωμα του βέτο στα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το Article 27 αναφέρεται στο κομμάτι του Καταστατικού των Η.Ε. κατά το οποίο δίνεται το δικαίωμα του βέτο στα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Δεν είναι εύκολο να είσαι μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, αλλά εσείς έχετε γεννηθεί για την πρόκληση αυτή. Η χώρα σας, σας έχει επιλέξει για να προστατεύσετε τα συμφέροντά της. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ 1.Καύση απόδοση καυσίμων υλών (Χημεία) 2.Ενέργεια (Φυσική) 3.Ασθένειες

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της.

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. 1 / 7 Αυτή η διαδικασία, φυσικά, δεν ήταν μια ευθεία πορεία από την ακμή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισµός και γονείς

Σχολικός εκφοβισµός και γονείς Σχολικός εκφοβισµός και γονείς Ο σχολικός εκφοβισμός έρχεται στην επικαιρότητα συνήθως κατόπιν εορτής. ΌΌταν ένα από τα χιλιάδες περιστατικά καταλήγει στα ΜΜΕ γιατί έχει τραγική έκβαση. Κι όμως, η ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 1 Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΚΕΦ. 1 Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ (Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ :) ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑ) ΚΕΦ. 1 Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 1.1 Εισαγωγή στη Λογιστική/Στ όχοι της επιχείρησης Να

Διαβάστε περισσότερα

Κρύων της Μαγνητικής Υπηρεσίας. Πνευματική Ανατομική. Μάθημα 3ο ~ 16.12.2015 Εργασία με το Κόλον

Κρύων της Μαγνητικής Υπηρεσίας. Πνευματική Ανατομική. Μάθημα 3ο ~ 16.12.2015 Εργασία με το Κόλον Κρύων της Μαγνητικής Υπηρεσίας Πνευματική Ανατομική Μάθημα 3ο ~ 16.12.2015 Εργασία με το Κόλον Άννα: Κάνουμε δήλωση πρόθεσης για το σώμα μας. Ας φέρουμε τα χέρια στην καρδιά ακουμπώντας στην καρδιά. Τιμώ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΡΧΙΣΜΟ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΡΧΙΣΜΟ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ ΟΚΙΜΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΡΧΙΣΜΟ 1 2 Το θέµα µας είναι ο Αναρχισµός. Τι είναι ο Αναρχισµός; Μια διδασκαλία για την πολιτική. Σαν πολιτική διδασκαλία διαθέτει απόψεις για το πολιτικό πρόβληµα, για

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΕφΑθ 5253/2003

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΕφΑθ 5253/2003 ΕφΑθ 5253/2003 Τράπεζες. Στεγαστικά δάνεια. Γενικοί Όροι Συναλλαγών. Καταχρηστικοί όροι. Έξοδα χρηματοδότησης. Προμήθεια φακέλου Παράνομες επιβαρύνσεις. Υπέρμετρες εγγυήσεις. Καταγγελία σύμβασης δανείου.

Διαβάστε περισσότερα

Γιοστέιν Γκάαρντερ. (συγγραφέας του Κόσµου της Σοφίας) Βίκτορ Χέλερν Χένρι Νότακερ

Γιοστέιν Γκάαρντερ. (συγγραφέας του Κόσµου της Σοφίας) Βίκτορ Χέλερν Χένρι Νότακερ Γιοστέιν Γκάαρντερ (συγγραφέας του Κόσµου της Σοφίας) Βίκτορ Χέλερν Χένρι Νότακερ Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ........................................... 9 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΓΝΩΣΗ................................. 16

Διαβάστε περισσότερα

Η δολοφονία του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα από χρυσαυγίτη είναι η πρώτη πολιτική δολοφονία των φασιστών μετά τη χούντα των συνταγματαρχών. Η δολοφονία αυτή σηματοδοτεί την επισφράγιση ενός εμφυλίου που έχει

Διαβάστε περισσότερα

θεωρητική και εθνογραφική τεκμηρίωση ορίων και σχέσεων των μουσικών δικτύων του σύγχρονου πανηγυριού

θεωρητική και εθνογραφική τεκμηρίωση ορίων και σχέσεων των μουσικών δικτύων του σύγχρονου πανηγυριού ` Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελωδική και αφηγηματική πλοκή στον βλαχόφωνο Ασπροπόταμο: τόπος και ρεπερτόριο θεωρητική και εθνογραφική τεκμηρίωση ορίων και σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Δράση 4.1/10 - «Δημιουργία δικτύου συνεργασίας σε τοπικό επίπεδο μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ» 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή...3 2. Το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης

...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης ...ακολουθώντας τη ροή... ένα ημερολόγιο εμψύχωσης Κυριακή 9 Αυγούστου 2015 Αγαπητό μου ημερολόγιο Δυσκολεύομαι να προσαρμοστώ, από χθες που έχουμε έρθει στη κατασκήνωση ασχολούμαστε με τη γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα