ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ Σχολή: Σ.Ε.Υ.Π. Τµήµα: Νοσηλευτικής ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ» ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: ΑΒΡΑΜΙ ΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΓΡΗΝΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΑΓΡΕ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΖΗ ΙΑΝΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2009

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙ ΕΣ Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΠΑΓΚΡΕΑΣ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Εξωκρινή λειτουργία Ενδοκρινή λειτουργία ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΓΕΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Σακχαρώδης ιαβήτης Παγκρεατίτιδα Καρκίνος παγκρέατος 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ, ΕΚΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ 2.1 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΕΚΚΡΙΣΗ ΡΑΣΗ 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ 3.1 ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΧΘΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝ ΡΟΜΟΥ 12

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΑΒΗΤΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΑΒΗΤΗ 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑ 5.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Προ-διαβήτης Σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι Σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ Άτοµα αυξηµένου κινδύνου εµφάνισης Σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ ιαβήτης κύησης Άλλοι τύποι ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Συµπτώµατα ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ Πρωτογενής πρόληψη ευτερογενής πρόληψη Φυσική δραστηριότητα ΙΑΓΝΩΣΗ 24

4 6.7 Ο ΤΥΠΟΣ ΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Τύπος Ι Τύποι Ινσουλίνης Τύπος ΙΙ Χάπια Νέα ενέσιµα φάρµακα ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Οξείες επιπλοκές ιαβητική κετοξέωση Υπεργλυκαιµική υπερωσµωτική κατάσταση Χρόνιες επιπλοκές ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΙΑΒΗΤΙΚΟΣ 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗΣ 7.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 47 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο ΕΜΒΡΥΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ 8.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΜΗΝΕΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ος µήνας ος µήνας ος µήνας ος µήνας ος µήνας ος µήνας 55

5 ος µήνας ος µήνας ος µήνας ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ 62 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 9.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Η σηµασία της ρυθµίσεως του σακχάρου κατά την εγκυµοσύνη Μέτρα για τον καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης του αίµατος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΠΙΠΕ Α ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΑΒΗΤΗ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ Επίδραση στο έµβρυο Επίδραση στο νεογνό ΜΗΤΡΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΛΟΓΩ ΙΑΒΗΤΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ 75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ο ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 10.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Κατηγορίες γυναικών όπου µπορεί να εµφανιστεί διαβήτης στην εγκυµοσύνη ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ ΙΑΓΝΩΣΗ ΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΕΟΓΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Περιγεννητική θνησιµότητα ιαταραχές της ανάπτυξης 84

6 10.7 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Υπογλυκαιµία Πολυερυθραιµία Υπασβεστιαιµία και υποµαγνησαιµία ιαταραχές του µεταβολισµού του σιδήρου Υπερχολερυθριναιµία ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Μυοκαρδιοπάθεια Σύνδροµο αναπνευστικής δυσχέρειας Νευρολογικές διαταραχές ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΙΑΒΗΤΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΚΥΗΣΗ 88 Οµάδες τροφίµων 89 Σηµαντικά συστατικά 90 Ανόργανα στοιχεία 91 Φυτικές ίνες 91 ιατροφικές συµβουλές 91 Ένα ενδεικτικό διαιτολόγιο για εγκύους 92 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11ο ΚΥΗΣΗ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ 11.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΙΑΓΝΩΣΗ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 99

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12ο ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑ - ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ 12.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΑΙΤΙΑ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΑΙΤΙΑ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΜΟΡΦΕΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ 105 Β. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ οµή ερωτηµατολογίου ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ Προσωπικά στοιχεία Σωµατοµετρικά στοιχεία Γενικές ερωτήσεις Ιστορικό ιατροφικά στοιχεία ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 51

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ ΣΕΛΙ ΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο Πίνακας 6.1: Κριτήρια διάγνωσης σακχαρώδη διαβήτη 25 Πίνακας 6.2: Εκδηλώσεις διαβητικής κετοξέωσης 31 Πίνακας 6.3: Αντιµετώπιση διαβητικής κετοξέωσης 34 Πίνακας 6.4: Χρόνιες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη 38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10ο Πίνακας 10.1: Πιθανώς προϋπάρχων σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι ή ΙΙ 79 Πίνακας 10.2: ιαδικασία ανίχνευσης (screening) για σακχαρώδη διαβήτη κύησης 81 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΕΛΙ ΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Εικόνα 1.1: Θέση και κύρια µέρη του παγκρέατος 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο Εικόνα 6.1: Σηµεία στα οποία γίνονται οι ενέσεις ινσουλίνης 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο Εικόνα 8.1: Γυναικείο αναπαραγωγικό σύστηµα και µήτρα 49 Εικόνα 8.2: Θέση και ανάπτυξη του εµβρύου στο 2ο µήνα 50

9 Εικόνα 8.3: Ανάπτυξη και µορφή του εµβρύου κατά τον 3ο µήνα 52 Εικόνα 8.4: Ανάπτυξη και µορφή του εµβρύου κατά τον 4ο µήνα 53 Εικόνα 8.5: Θέση και ανάπτυξη του ενβρύου κατά τον 5ο µήνα 55 Εικόνα 8.6: Θέση του εµβρύου στη µήτρα κατά τον 6ο µήνα 56 Εικόνα 8.7: Θέση και µορφή του εµβρύου στη µήτρα τον 7ο µήνα 58 Εικόνα 8.7: Θέση και µορφή του εµβρύου στη µήτρα τον 7ο µήνα 60 Εικόνα 8.9: Τελική και σωστή θέση του εµβρύου για την έξοδο από τη µήτρα 62

10 A. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΠΑΓΚΡΕΑΣ 1.1. Εισαγωγή Το πάγκρεας αποτελεί τµήµα του γαστρεντερικού συστήµατος. Είναι ένα όργανο σηµαντικό για την ρύθµιση του σακχάρου του αίµατος. Παράγει ένζυµα για την πέψη, τα οποία απελευθερώνονται στο λεπτό έντερο, µε στόχο την διάσπαση των τροφών σε βασικά στοιχεία που µπορούν να απορροφηθούν από το έντερο και να χρησιµοποιηθούν από τον οργανισµό. Άλλη µία σηµαντική λειτουργία του παγκρέατος, είναι η παραγωγή της ινσουλίνης, της γλυκαγόνης και άλλων ορµονών που εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίµατος για τη ρύθµιση των επιπέδων σακχάρου στο αίµα Περιγραφή Το πάγκρεας είναι όργανο του ανθρώπινου σώµατος που βρίσκεται στο πίσω µέρος της κοιλιάς και συγκεκριµένα στην "αγκαλιά" του δωδεκαδακτύλου, στο σηµείο όπου τελειώνει το στοµάχι και αρχίζει το λεπτό έντερο. Έχει µήκος περίπου 15 cm και σχήµα αποπλατυσµένου αχλαδιού. Αποτελείται από αδενικό ιστό ή κύτταρα που παράγουν ουσίες για να εκκριθούν έξω από το όργανο. Οι αδενικοί ιστοί, µπορούν να κατηγοριοποιηθούν στους ενδοκρινείς (εκκρίνουν απευθείας στη κυκλοφορία του αίµατος ή στη λέµφο) ή εξωκρινείς (εκκρίνουν σε άλλο όργανο). Το πάγκρεας αποτελείται από τρία τµήµατα: το διογκωµένο τµήµα του που ονοµάζεται κεφαλή, το µεσαίο τµήµα που ονοµάζεται σώµα και το στενότερο ουρά. Στο πάγκρεας καταλήγουν κλάδοι νεύρων, οι λεγόµενοι προσαγωγοί αισθητικοί κλάδοι του νευρικού συστήµατος, οι οποίοι είναι ευαίσθητοι στον πόνο. Αυτό εξηγεί τον έντονο πόνο που συνοδεύει παθήσεις του οργάνου, όπως η παγκρεατίτιδα. Εντός του οργάνου βρίσκονται δύο "αγωγοί", ο κύριος παγκρεατικός πόρος και ο εφεδρικός ή δευτερεύων ή πόρος του Santorini. Οι πεπτικοί του αδένες παράγουν ένζυµα, τα οποία αποδεσµεύονται µέσα στο έντερο κατά τη διάρκεια της πέψης. Στους πεπτικούς του αδένες υπάρχουν συγκεντρώσεις ενδοκρινικών κυττάρων, οι οποίες ονοµάζονται νησίδια του Langerhans.

12 Στην παρακάτω εικόνα 1.1 διακρίνονται τα βασικά µέρη του παγκρέατος, όπως και η θέση του στον ανθρώπινο οργανισµό: Εικόνα 1.1: Θέση και κύρια µέρη πακρέατος [1] 1.3. Λειτουργία Η λειτουργία του παγκρέατος είναι διπλή. Αποτελείται από δύο κατηγορίες εκκρίσεων: τις ενδοκρινείς και τις εξωκρινείς Εξωκρινή λειτουργία Οι πεπτικοί χυµοί που παράγονται από το πάγκρεας, εκκρίνονται στο δωδεκαδάκτυλο µέσω ενός αγωγού σε σχήµα Υ, στο σηµείο όπου ο κοινός αγωγός από το ήπαρ και το πάγκρεας συναντώνται πριν την είσοδο στο δωδεκαδάκτυλο. Με

13 αυτό τον τρόπο, µία ποικιλία πεπτικών ενζύµων (τρυψίνη, χυµοτρυψίνη, λιπάση και αµυλάση µαζί µε άλλα), µεταφέρονται στο λεπτό έντερο µε µία µορφή τη ζυµογενή, η οποία ενεργοποιείται από χηµικές ενώσεις του λεπτού εντέρου, µε στόχο την πέψη των πρωτεϊνών, των λιπιδίων και των υδατανθράκων. Τα πεπτικά ένζυµα που µεταφέρονται στο δωδεκαδάκτυλο είναι αντιπροσωπευτικά της εξωκρινής λειτουργίας του παγκρέατος Ενδοκρινή λειτουργία Το πάγκρεας είναι ιδιαίτερο ανάµεσα στους αδένες του οργανισµού, καθώς είναι υπεύθυνο για µία σηµαντική ενδοκρινή λειτουργία. Μικρές οµάδες κυττάρων σε όλο το όργανο που ονοµάζονται «νησίδια» κυττάρων, παράγουν ορµόνες, όπως η ινσουλίνη και η γλυκαγόνη, που είναι σηµαντικές στη ρύθµιση των επιπέδων σακχάρου στο αίµα. Επίσης παράγεται και το εντερικό πεπτίδιο που επενεργεί σε αιµοφόρα αγγεία και επηρεάζει τη γαστρεντερική δραστηριότητα. Αυτές οι ορµόνες εκκρίνονται απευθείας στην κυκλοφορία του αίµατος. Κανένα όργανο εκτός του παγκρέατος δε παράγει σηµαντικές ποσότητες ινσουλίνης ή γλυκαγόνης, όµως υπάρχουν και άλλοι ιστοί που παράγουν εντερικά πεπτίδια. Η ινσουλίνη επιδρά στη µείωση των επιπέδων του σακχάρου στο αίµα, επιτρέποντας σε αυτή να εισέλθει στα κύτταρα. Από την άλλη, η γλυκαγόνη επιδρά στην αύξηση των επιπέδων του σακχάρου, προκαλώντας την απελευθέρωση της γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίµατος από τους αποθηκευτικούς της χώρους. Η ινσουλίνη και η γλυκαγόνη επιδρούν µε ένα αντίθετο αλλά ισορροπηµένο τρόπο για τη διατήρηση των επιπέδων σακχάρου στο αίµα σε σταθερές τιµές Ο Ρόλος του παγκρέατος στην ανθρώπινη υγεία Ένα φυσιολογικό πάγκρεας, είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισµού, αποτρέποντας τον υποσιτισµό και διατηρώντας τα φυσιολογικά επίπεδα του σακχάρου στο αίµα. Η πεπτική διαδικασία χρειάζεται τη βοήθεια των παγκρεατικών ενζύµων, για την διάσπαση των γευµάτων στα απλούστερά τους στοιχεία ή των θρεπτικών ενζύµων που δε µπορούν να απορροφηθούν. Οι υδατάνθρακες πρέπει να διασπαστούν σε ξεχωριστά σακχαρώδη µόρια, οι πρωτεΐνες σε απλά αµινοξέα, όπως επίσης και τα λίπη σε λιπαρά οξέα. Τα παγκρεατικά ένζυµα είναι σηµαντικά σε όλες τις παραπάνω µετατροπές. Τα βασικά αυτά σωµατίδια, µπορούν έπειτα να µεταφερθούν στα κύτταρα που βρίσκονται στο

14 έντερο, και από εκεί µέσω του ήπατος να µετατραπούν σε «πηγές καυσίµων» ή «κατασκευαστικά υλικά» και να µεταφερθούν σε διαφορετικούς ιστούς στον οργανισµό. Ο οργανισµός δε µπορεί να διατηρήσει τα φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου στο αίµα, χωρίς την ισορροπηµένη δράση της ινσουλίνης και της γλυκαγόνης. Τόσο η υπογλυκαιµία (χαµηλά επίπεδα σακχάρου) όσο και η υπεργλυκαιµία (υψηλά επίπεδα σακχάρου), προκαλούν σοβαρά προβλήµατα υγείας Συνήθεις ασθένειες και δυσλειτουργίες του παγκρέατος ιαβήτης Η γλυκόζη είναι ένα απλό µόριο σακχάρου, αλλά είναι απαραίτητο για κάθε τύπο κυττάρου σαν κύρια πηγή ενέργειας. Η ινσουλίνη που παράγεται από το πάγκρεας έχει βασικό ρόλο στο να επιτρέπει την είσοδο της γλυκόζης στα κύτταρα. Χωρίς την ινσουλίνη, τα κύτταρα του σώµατος, είναι ανίκανα να χρησιµοποιήσουν το σάκχαρο στο αίµα ακόµα και αν τα επίπεδα αυτού είναι πολύ υψηλά. Αυτή η κατάσταση ονοµάζεται «diabetes mellitus». Ο διαβήτης περικλείει συνήθως ένα σύνολο δυσλειτουργιών που καταλήγουν σε υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίµα, ή ανωµαλίας του υποδοχέα που δεσµεύει την ινσουλίνη επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέλθει στο κύτταρο. Ο διαβήτης τύπου Ι, ή ινσουλινο-εξαρτώµενος διαβήτης, είναι µία ασθένεια στην οποία ο ασθενής πρέπει να χρησιµοποιεί την ινσουλίνη τακτικά για την αποφυγή σοβαρών προβληµάτων. Σε αυτή τη µορφή διαβήτη, το πάγκρεας δε παράγει απαραίτητα ινσουλίνη. Στο διαβήτη τύπου ΙΙ, ή µη ινσουλινο-εξαρτώµενο διαβήτη, τα επίπεδα σακχάρου στο αίµα µπορούν να ελεγχθούν µέσω της δίαιτας, της φυσικής άσκησης και της φαρµακευτικής αγωγής, λαµβανόµενης από του στόµατος. Σε ορισµένες περιπτώσεις του διαβήτη τύπου ΙΙ, το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, ο υποδοχέας που δεσµεύει την ινσουλίνη δεν είναι ευαίσθητος σε αυτήν ή οι υποδοχείς που χρειάζονται ινσουλίνη είναι πολύ λίγοι. Μερικές φορές παρουσιάζεται ένας συνδυασµός αυτών των προβληµάτων. Ο διαβήτης κύησης (gestational diabetes mellitus, GDM), είναι ένας τρίτος τύπος διαβήτη. Είναι ένα παροδικό πρόβληµα σχετικά µε τα επίπεδα σακχάρου στο

15 αίµα, που εµφανίζεται µόνο κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης. Οι γυναίκες µε διαβήτη κύησης παρ όλα αυτά, πρέπει να γνωρίζουν ότι βρίσκονται σε αυξηµένο κίνδυνο για την ανάπτυξη διαβήτη τύπου ΙΙ Παγκρεατίτιδα Η παγκρεατίτιδα είναι µία ασθένεια που επηρεάζει το πάγκρεας. Μπορεί να εµφανιστεί σαν ένα άµεσο (ξαφνικό) πρόβληµα ή χρόνια (αργά αναπτυσσόµενη) δυσλειτουργία. Το κοινό στοιχείο των δύο περιπτώσεων είναι η φλεγµονή που προκαλείται από τα φυσιολογικά πεπτικά ένζυµα του παγκρέατος. Στην παγκρεατίτιδα, αυτά τα ένζυµα δρουν µε µη φυσιολογικό τρόπο και πυροδοτούν την πέψη του ίδιου του παγκρέατος. Περίπου µε άνθρωποι στις Η.Π.Α., αναπτύσσουν ξαφνικά παγκρεατίτιδα κάθε χρόνο, κάτι που σχετίζεται συνήθως µε χολολιθίαση ή αλκοολισµό. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν µέσα σε µία εβδοµάδα, αλλά οι περισσότερο σοβαρές περιπτώσεις της παγκρεατίτιδας εµφανίζουν δείκτη θνησιµότητας γύρω στο 10%. Η χρόνια παγκρεατίτιδα είναι αργή και ύπουλη στο ξεκίνηµα και εποµένως, δυσκολότερο να διαγνωσθεί. Η κατανάλωση αλκοόλ είναι η πιο συνηθισµένη αιτία επιδείνωσης της παγκρεατικής λειτουργίας. Με την ανεπάρκεια στα απαιτούµενα επίπεδα ενζύµων και ορµονών που παράγονται από το πάγκρεας, αναπτύσσονται ασθένειες όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και το σύνδροµο της µη απορρόφησης της τροφής. Το σύνδροµο της µη απορρόφησης της τροφής, είναι µία κατάσταση στην οποία το σώµα δεν είναι ικανό να απορροφήσει τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζεται από την τροφή. Οι ανεπάρκειες σε βιταµίνες, ο πρωτεϊνικός υποσιτισµός και προβλήµατα µε συχνά λιπαρά κόπρανα, µπορεί να εµφανιστούν. Οι επιπλοκές της παγκρεατίτιδας, περιλαµβάνουν την παγκρεατική νέκρωση (τη νέκρωση συγκεκριµένου τµήµατος κυττάρων του παγκρέατος, βάζοντας τον ασθενή σε κίνδυνο αιµορραγίας, µόλυνσης, σοκ και κατάρρευσης πολλών κύριων οργάνων), το παγκρεατικό απόστηµα και την παγκρεατική ψευδοκύστη (µία κύστη γεµάτη υγρό και παγκρεατικά ένζυµα που µπορεί να µικρύνει, να επεκταθεί ή να διαρρηχθεί). Οι ασθενείς µε παγκρεατίτιδα βρίσκονται επίσης σε υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του παγκρέατος Καρκίνος παγκρέατος

16 Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι από τις σοβαρότερες µορφές καρκίνου. Είναι η τέταρτη συχνότερη αιτία θανάτου παρά το γεγονός ότι αποτελεί µόνο το 2% του συνόλου των καρκίνων που εκδηλώνονται κάθε χρόνο. Είναι µια ύπουλη ασθένεια, που συνήθως διαγιγνώσκεται µε καθυστέρηση γιατί δεν δίνει σηµαντικά πρώιµα συµπτώµατα. Με την πάροδο του χρόνου εµφανίζονται συµπτώµατα, όπως πόνος στο κέντρο της κοιλιάς, που µπορεί να επεκτείνεται και στην πλάτη, διάρροιες, ναυτία, έµετοι, διαβήτης, ανορεξία, απώλεια βάρους, αναιµία, καταβολή. Πρόκειται για επιθετική µορφή καρκίνου µε δυσµενή πρόγνωση (5ετής επιβίωση ~ 5 %) που δίνει γρήγορα µεταστάσεις σε άλλα όργανα. Αντιστέκεται στη χηµειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Μόνο η εγχείρηση ολικής αφαίρεσης µπορεί να βοηθήσει, αλλά κι αυτή είναι εφαρµόσιµη µε κάποιες ελπίδες µόνο στο 10 % των ασθενών. Σε πολλές άλλες περιπτώσεις απαιτούνται παρηγορητικές επεµβάσεις για να µπορεί ο ασθενής να σιτίζεται από το στόµα (σε περίπτωση που ο καρκίνος εµποδίζει την κένωση του στοµάχου) ή αν ο ασθενής εµφανίζει ίκτερο. [1]-[2]-[3]

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ, ΕΚΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ 2.1. Βιοσύνθεση Η ινσουλίνη παράγεται στα β-κύτταρα των νησιδίων του παγκρέατος. Αρχικά συντίθεται ως πρόδροµο πολυπεπτίδιο µε µονή αλυσίδα 86 αµινοξέων, την προπροϊνσουλίνη, από την οποία µε πρωτεολυτική επεξεργασία αποµακρύνεται το αµινοτελικό πεπτίδιο και παράγεται η προϊνσουλίνη. Η δοµή της προϊνσουλίνης είναι παρόµοια µε εκείνη των ινσουλινοειδών αυξητικών παραγόντων Ι και ΙΙ, οι οποίοι συνδέονται ασθενώς µε τον υποδοχέα της ινσουλίνης. Με αποκοπή ενός εσωτερικού τµήµατος 31 αµινοξέων από την προϊνσουλίνη παράγεται το πεπτίδιο C και οι αλυσίδες A (21 αµινοξέα) και B (30 αµινοξέα) της ινσουλίνης, οι οποίες συνδέονται µε δισουλφιδικούς δεσµούς. Το ώριµο µόριο της ινσουλίνης και το πεπτίδιο C αποθηκεύονται µαζί και εκκρίνονται ταυτόχρονα από τα β-κύτταρα. Επειδή το πεπτίδιο C είναι λιγότερο ευπαθές από την ινσουλίνη στην αποικοδόµηση που επιτελείται στο ήπαρ, αποτελεί χρήσιµο δείκτη της έκκρισης της ινσουλίνης και επιτρέπει τη διάκριση της ενδογενούς από την εξωγενή ινσουλίνη κατά την αξιολόγηση της υπογλυκαιµίας. Σήµερα παράγεται ανθρώπινη ινσουλίνη µε την τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA. Οι δοµικές µεταβολές σε ένα ή περισσότερα αµινοξέα της ινσουλίνης είναι χρήσιµες για την τροποποίηση των φυσικών και φαρµακολογικών χαρακτηριστικών Έκκριση Η γλυκόζη είναι ο κύριος ρυθµιστής της έκκρισης ινσουλίνης από τα β-κύτταρα του παγκρέατος ωστόσο, η έκκριση της ινσουλίνης επηρεάζεται επίσης από αµινοξέα, κετόνες, διάφορες θρεπτικές ουσίες, γαστρεντερικά πεπτίδια και νευροδιαβιβαστές. Επίπεδα γλυκόζης > 70 mg/dl διεγείρουν τη σύνθεση ινσουλίνης, κυρίως αυξάνοντας την ωρίµανση της πρωτεΐνης αυτής. Η διέγερση της έκκρισης ινσουλίνης από τη γλυκόζη αρχίζει µε τη µεταφορά της γλυκόζης µέσα στο β-κύτταρο.

18 Το προφίλ έκκρισης της ινσουλίνης αποκαλύπτει ένα παλµικό πρότυπο απελευθέρωσης της ορµόνης κατά ώσεις, µε µικρές εκκριτικές αιχµές που συµβαίνουν κάθε 10 λεπτά και επιπροστίθενται σε εκκριτικές αιχµές µεγαλύτερου ύψους που εµφανίζονται ανά 80 έως 150 λεπτά. Τα γεύµατα και άλλα σηµαντικά ερεθίσµατα προκαλούν µεγάλες αιχµές έκκρισης ινσουλίνης (αύξηση κατά τέσσερις έως πέντε φορές πάνω από τα βασικά επίπεδα), οι οποίες συνήθως διαρκούν για 2 έως 3 ώρες πριν επανέλθουν στα φυσιολογικά επίπεδα. Οι διαταραχές αυτών των φυσιολογικών εκκριτικών προτύπων αποτελούν ένα από τα πρωιµότερα σηµεία δυσλειτουργίας των β-κυττάρων στο σακχαρώδη διαβήτη ράση Μετά την έκκριση της ινσουλίνης στο πυλαίο φλεβικό σύστηµα, ~ 50 % αυτής αποδοµείται στο ήπαρ. Η µη αποδοµηθείσα ινσουλίνη εισέρχεται στη συστηµατική κυκλοφορία όπου συνδέεται µε τους υποδοχείς. Η σύνδεση της ινσουλίνης µε τον υποδοχέα της, ενεργοποιεί την ενδογενή κινάση τυροσίνης, µε αποτέλεσµα την αυτοφωσφορυλίωση του υποδοχέα και τη στρατολόγηση των ενδοκυττάριων µορίων µεταγωγής σήµατος, όπως τα υποστρώµατα του υποδοχέα της ινσουλίνης. Αυτά τα µόρια και άλλες πρωτεΐνες-προσαρµογείς (adaptor-proteins) αρχίζουν µια πολύπλοκη σειρά αντιδράσεων φωσφορυλίωσης και απο-φωσφορυλίωσης, που καταλήγουν στις µεταβολικές δράσεις της ινσουλίνης που ασκούνται σε πολλά είδη κυττάρων. Η ενεργοποίηση άλλων οδών µεταγωγής σήµατος από τον υποδοχέα της ινσουλίνης επάγει τη σύνθεση γλυκογόνου, τη σύνθεση πρωτεϊνών, τη λιπογένεση και τη ρύθµιση της έκφρασης διαφόρων γονιδίων σε κύτταρα που φέρουν υποδοχείς ινσουλίνης. Η οµοιόσταση της γλυκόζης αντανακλά το ακριβές ισοζύγιο µεταξύ ηπατικής παραγωγής και περιφερικής πρόσληψης και χρήσης της γλυκόζης. Η ινσουλίνη είναι ο πιο σηµαντικός ρυθµιστής αυτής της µεταβολικής ισορροπίας, αλλά µε την επίδραση του νευρικού συστήµατος, των µεταβολικών σηµάτων και άλλων ορµονών (π.χ. της γλυκαγόνης), διαµορφώνεται ένα ολοκληρωµένο σύστηµα ελέγχου της παροχής και της χρήσης της γλυκόζης. Σε κατάσταση νηστείας, τα χαµηλά επίπεδα ινσουλίνης αυξάνουν την παραγωγή γλυκόζης προάγοντας την ηπατική γλυκονεογένεση και γλυκογονόλυση. Η γλυκαγόνη διεγείρει επίσης τη γλυκογονόλυση και τη γλυκονεογένεση στο ήπαρ και στα νεφρά. Τα χαµηλά επίπεδα ινσουλίνης µειώνουν τη σύνθεση γλυκογόνου,

19 µειώνουν την πρόσληψη γλυκόζης στους ινσουλινο-ευαίσθητους ιστούς, και προάγουν την κινητοποίηση των αποθηκευµένων πρόδροµων ενώσεων (που χρησιµοποιούνται για γλυκονεογένεση). Μεταγευµατικά, το φορτίο γλυκόζης συνεπάγεται αύξηση της ινσουλίνης και µείωση της γλυκαγόνης, µε αποτέλεσµα την αναστροφή αυτών των δράσεων. Το µεγαλύτερο µέρος της µεταγευµατικής γλυκόζης χρησιµοποιείται από τους σκελετικούς µυς, και αυτό αποτελεί ένα παράδειγµα πρόσληψης γλυκόζης που διεγείρεται από την ινσουλίνη. Άλλοι ιστοί, και ιδιαίτερα ο εγκέφαλος, χρησιµοποιούν τη γλυκόζη ανεξάρτητα από την παρουσία ή όχι ινσουλίνης. [4]

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ 3.1. Τι είναι το µεταβολικό σύνδροµο (ΜΣ) Το µεταβολικό σύνδροµο είναι ένα σύνολο παραγόντων κινδύνου σχετικά µε καρδιακές παθήσεις που αυξάνουν τις πιθανότητες ανάπτυξης καρδιακών παθήσεων, εµφράγµατος και διαβήτη. Αυτή η κατάσταση είναι επίσης γνωστή και µε άλλες ονοµασίες όπως Σύνδροµο αντίστασης στην ινσουλίνη, υσµεταβολικό Σύνδροµο και Σύνδροµο Χ. Τα κύρια χαρακτηριστικά του ΜΣ περιλαµβάνουν την ταυτόχρονη εµφάνιση παχυσαρκίας, υπερλιποπρωτειναιµίας και δυσλιποπρωτειναιµίας, υπερουριχαιµίας, υπέρτασης και αυξηµένης αντίστασης στην ινσουλίνη. Οι ασθενείς αυτοί είναι συνήθως υπέρβαροι ή εξαιρετικά παχύσαρκοι. Με τον όρο υπέρβαροι εννοούµε το αυξηµένο σωµατικό βάρος παραπάνω από το φυσιολογικό ενώ µε τον όρο παχυσαρκία εννοούµε τη νόσο κατά την οποία υπάρχει υπερβολική εναπόθεση λίπους στο σώµα, σε τέτοιο βαθµό ώστε να επηρεάζεται αρνητικά η υγεία. Η αντίσταση στην ινσουλίνη αναφέρεται στην µειωµένη ικανότητα των κυττάρων να ανταποκριθούν στη δράση της ινσουλίνης, στην προώθηση της µεταφοράς της γλυκόζης του σακχάρου από το αίµα στους µύες και σε άλλους ιστούς Πώς ορίζεται το Μεταβολικό Σύνδροµο Ο ορισµός του ΜΣ, περιλαµβάνει την εµφάνιση τουλάχιστον 3 από τα παρακάτω: Κριτήρια τεκµηρίωσης µεταβολικού συνδρόµου Σάκχαρο νηστείας Τριγλυκερίδια HDL* χοληστερόλη Συστολική/ ιαστολική αρτηριακή πίεση Οµφαλική περίµετρος 110 mg/dl 150 mg/dl < 50 mg/dl Άνδρες, <60 mg/dl Γυναίκες 130/85 mmhg >102 Άνδρες, >88 Γυναίκες

21 * λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας. Λέγεται και "καλή" χοληστερίνη γιατί µεταφέρει σωµατίδια χοληστερόλης προς το ήπαρ για να απεκκριθούν, και αφ εταίρου εµποδίζει την εναπόθεση τους στα τοιχώµατα των αγγείων. Άτοµα που έχουν υψηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης έχουν µικρότερο κίνδυνο να πάθουν έµφραγµα ή να εµφανίσουν στεφανιαία νόσο Το Μεταβολικό Σύνδροµο εµφανίζεται σε: Άτοµα µε αυξηµένο κοιλιακό λίπος. Άτοµα µε διαβήτη ή µεγάλο οικογενειακό ιστορικό διαβήτη. Άτοµα µε άλλα κλινικά συµπτώµατα σχετικά µε την αντίσταση στην ινσουλίνη, όπως δερµατικές αλλαγές στο πίσω µέρος του λαιµού ή στο στοµάχι ή σηµάδια στο λαιµό. Άτοµα µε λόγο τριγλυκεριδίων προς HDL χοληστερόλη > Συµπτώµατα Συνήθως δεν υπάρχουν άµεσα φυσικά συµπτώµατα. Ιατρικά προβλήµατα που σχετίζονται µε το ΜΣ, αναπτύσσονται µε τη πάροδο του χρόνου. Εάν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά µε την ύπαρξη ή όχι του ΜΣ, θεωρείται αναγκαία η επίσκεψη στον οικογενειακό γιατρό. Αυτός µπορεί να θέσει την διάγνωση µέσω της πραγµατοποίησης των απαραίτητων ελέγχων για τη πίεση του αίµατος, το προφίλ των λιπιδίων (τριγλυκερίδια και HDL) και του σακχάρου του αίµατος και άλλων σωµατοµετρικών χαρακτηριστικών Τι προκαλεί το Μεταβολικό Σύνδροµο Οι ακριβείς λόγοι που προκαλούν το µεταβολικό σύνδροµο δεν είναι γνωστοί. Πολλές παράµετροι του ΜΣ, σχετίζονται µε την αντίσταση στην ινσουλίνη, που σηµαίνει ότι ο οργανισµός δε χρησιµοποιεί αποτελεσµατικά την ινσουλίνη για τη µείωση των επιπέδων γλυκόζης και των τριγλυκεριδίων. Η γενετική και το περιβάλλον παίζουν σηµαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του ΜΣ. Οι γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν κάθε ξεχωριστή συνιστώσα του συνδρόµου, καθώς και το ίδιο το σύνδροµο. Ένα οικογενειακό ιστορικό που περιλαµβάνει το διαβήτη τύπου ΙΙ, την υπέρταση και τη πρόωρη καρδιοπάθεια, αυξάνει την πιθανότητα ενός ατόµου να αναπτύξει ΜΣ.

22 Περιβαλλοντικά θέµατα, όπως το χαµηλό επίπεδο δραστηριότητας, η καθιστική ζωή και η προοδευτική προσθήκη βάρους, επίσης συνεισφέρουν σηµαντικά στο κίνδυνο ανάπτυξης του ΜΣ. Το ΜΣ, είναι παρόν σε περίπου 5 % των ατόµων µε φυσιολογικό βάρος, 22 % αυτών που είναι υπέρβαροι και 60 % αυτών που είναι παχύσαρκοι. Οι ενήλικες που εξακολουθούν να κερδίζουν 0,25 κιλά ανά έτος, αυξάνουν το κίνδυνο ανάπτυξης ΜΣ κατά 45 %. Ενώ η παχυσαρκία από µόνη της είναι πιθανώς ο µεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου, άλλοι σηµαντικοί παράγοντες για την εµφάνιση ΜΣ είναι: Γυναίκες µετά την εµµηνόπαυση. Κάπνισµα. Εφαρµογή µιας εξαιρετικά υψηλής, σε υδατάνθρακες δίαιτα. Έλλειψη φυσικής άσκησης (ακόµα και χωρίς µεταβολή βάρους) και, ιατροφή µε κατανάλωση αλκοόλ Προβλήµατα υγείας που µπορεί να αναπτυχθούν µε την εµφάνιση του Μεταβολικού Συνδρόµου ιαρκώς αυξανόµενα επίπεδα ινσουλίνης και γλυκόζης, σχετίζονται µε αρκετές επιζήµιες αλλαγές στον οργανισµό, συµπεριλαµβάνοντας: Βλάβη στο εσωτερικό των στεφανιαίων αρτηριών και σε άλλες αρτηρίες, ένα επιπλέον βήµα για την εµφάνιση καρδιακών παθήσεων ή εµφράγµατος. Αλλαγές στην ικανότητα των νεφρών να αποµακρύνουν τα άλατα, οδηγώντας σε υψηλή πίεση, καρδιακές παθήσεις και έµφραγµα. Αύξηση στα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, οδηγώντας σε αυξηµένο κίνδυνο ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων. Αυξηµένος κίνδυνος δηµιουργίας θρόµβου στο αίµα, κάτι που µπορεί να αποφράξει τις αρτηρίες και να προκαλέσει έµφραγµα µυοκαρδίου ή ΑΕΕ. Μείωση στην παραγωγή ινσουλίνης, που µπορεί να σηµάνει την εµφάνιση ιαβήτη τύπου ΙΙ, µία ασθένεια που µπορεί να αυξήσει το κίνδυνο για έµφραγµα και να προκαλέσει βλάβες στα µάτια, τα νεύρα και τα νεφρά Πώς προλαµβάνεται ή αποτρέπεται το Μεταβολικό Σύνδροµο Από τη στιγµή που η φυσική αδράνεια και το υπερβολικό βάρος είναι οι κύριοι παράγοντες που συντελούν στην ανάπτυξη του ΜΣ, η πραγµατοποίηση περισσότερης

23 άσκησης και η απώλεια βάρους µπορούν να βοηθήσουν στη µείωση ή την αποφυγή επιπλοκών που σχετίζονται µε αυτή τη κατάσταση. Κάποιοι από τους παράγοντες που µπορούν να βοηθήσουν στη µείωση του κινδύνου εµφάνισης ΜΣ είναι: Απώλεια βάρους: ο έλεγχος απώλειας βάρους, σε βαθµό 5-10 % του σωµατικού βάρους, µπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της σωµατικής ικανότητας να αναγνωρίζει την ινσουλίνη και να µειώσει αρκετά την πιθανότητα επιπλοκών του συνδρόµου. Φυσική άσκηση: η αυξηµένη φυσική άσκηση, µπορεί από µόνη της να βελτιώσει τα επίπεδα ινσουλίνης. Η αεροβική άσκηση, όπως ένας καθηµερινός 30λεπτος περίπατος, µπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους, σε βελτιωµένη πίεση αίµατος, σε βελτιωµένα επίπεδα χοληστερόλης και τελικά στη µείωση του κινδύνου ανάπτυξης διαβήτη. Η φυσική άσκηση µπορεί να µειώσει τον κίνδυνο καρδιακής πάθησης ακόµα και χωρίς απώλεια βάρους. Συνιστώµενες διατροφικές αλλαγές: διατήρηση µιας δίαιτας που διατηρεί τους υδατάνθρακες στο ποσοστό 50 % των συνολικών θερµίδων. Κανατάλωση τροφίµων που καθορίζονται ως συµπλοκοποιηµένοι υδατάνθρακες, όπως µαύρο ψωµί ολικής αλέσεως (αντί για λευκό), καφέ ρύζι (αντί για λευκό) και σάκχαρα που είναι αδιάλυτα (αντί για διαλυτά). Αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας τρώγοντας όσπρια, φρούτα και λαχανικά. Μείωση της λήψης κόκκινου κρέατος και πουλερικών. Σε καθηµερινή βάση, το 30-45% των λαµβανόµενων θερµίδων, ενδέχεται να προέρχεται από το λίπος. Για το λόγο αυτό, συνιστάται η κατανάλωση υγιεινών λιπών, όπως αυτά στο ελαιόλαδο, στα ψάρια, το λάδι από λιναρόσπορο και στα φιστίκια. [5] - [6] - [7]

24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΑΒΗΤΗ 4.1. Εισαγωγή Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί ιατρικό πρόβληµα περίπου εδώ και 3500 χρόνια. Η ιστορία αυτής της νόσου είναι χαρακτηριστικό παράδειγµα της ασταµάτητης, επίµονης και επίπονης προσπάθειας της επιστήµης, για την ανακάλυψη της αλήθειας, την ανακούφιση του ασθενούς από τον πόνο και την αποκατάσταση της υγείας του. Αν σήµερα οι διαβητικοί ζουν µια σχεδόν πλήρη φυσιολογική ζωή, τούτο είναι αποτέλεσµα του τιτάνιου αυτού αγώνα που συνεχίζεται µέχρι σήµερα Η ιστορία του διαβήτη θα µπορούσε να χωριστεί σε τέσσερις µεγάλες εποχές ή περιόδους: Σαν πρώτη εποχή θα µπορούσε να θεωρηθεί η "Εποχή της Κλινικής Αναγνώρισης" του διαβήτη. Η δεύτερη εποχή συνδυάζεται µε τη "Βιοχηµική Αναγνώριση" της νόσου, δηλ. τη διαπίστωση πρώτα της σακχαρουρίας και ύστερα της υπεργλυκαιµίας. Η τρίτη εποχή ταυτίζεται µε την "Ανακάλυψη της Ινσουλίνης" και θα µπορούσε να ονοµαστεί και "Ηρωική Εποχή". Η τέταρτη εποχή είναι η "Εποχή των Υπογλυκαιµικών δισκίων". Τέλος, θα µπορούσε κανείς οραµατιζόµενος, να προβλέψει και µια "πέµπτη" µελλοντική εποχή. Η εποχή αυτή είναι η "Εποχή της Πραγµατοποίησης των Μεγάλων Προσδοκιών", δηλ. η εποχή των αναλόγων ινσουλίνης και των σούπερ ινσουλινών, της ινσουλίνης από το στόµα ή από τη µύτη µε σπρέι, των µεταµοσχεύσεων νησιδίων του παγκρέατος, των αντλιών κλειστού κυκλώµατος, µε ενσωµατωµένο βιοαισθητήρα γλυκόζης και, τέλος, της οριστικής λύσης αυτού του "γλυκού µυστηρίου". Οι προβλέψεις για την πραγµατοποίηση των προσδοκιών αυτών στο άµεσο µέλλον διαγράφονται αισιόδοξες χάρις στη µεγάλη πρόοδο που έχει σηµειωθεί στους τοµείς της γενετικής, της γενετικής µηχανικής και της βιοτεχνολογίας. [8]

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο : ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑ 5.1. Εισαγωγή Η κύρια λειτουργία του παγκρέατος είναι η παραγωγή ινσουλίνης στις ακριβώς απαραίτητες ποσότητες για τη διατήρηση της γλυκόζης του οργανισµού σε σταθερά επίπεδα. Τα κύτταρα είναι σχεδιασµένα να λειτουργούν καλύτερα, όταν υπάρχει συγκεκριµένη ποσότητα γλυκόζης ή σακχάρου στο υγρό που τα περιβάλλει. Υπερβολική ποσότητα γλυκόζης στον οργανισµό θα µετατρέψει το υγρό που περιβάλλει τα σηµαντικά κύτταρα σε «λίµνη» σακχάρου που παρεµποδίζει πολλές φυσιολογικές λειτουργίες των κυττάρων αυτών Παγκρεατική λειτουργία Μετά τη λήψη της τροφής, θρεπτικά στοιχεία όπως οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεΐνες διασπώνται από το πεπτικό σύστηµα. Μέσω αυτής της διαδικασίας, τα θρεπτικά στοιχεία, µετατρέπονται σε µικρότερα και απλούστερα µόρια που µπορεί να προσροφηθούν στην κυκλοφορία του αίµατος. Ένα από αυτά τα θρεπτικά στοιχεία είναι η γλυκόζη. Καθώς η συγκέντρωσή της στη κυκλοφορία του αίµατος αυξάνεται, το πάγκρεας λαµβάνει σήµα για να απελευθερώσει ινσουλίνη. Η ινσουλίνη προσκολλάται σε ένα τµήµα του κυττάρου, όπως το κλειδί στην κλειδαριά. Αυτό ανοίγει την είσοδο στα κύτταρα για τη γλυκόζη. Σε ένα µυικό κύτταρο, κάτι τέτοιο σηµαίνει πως η ινσουλίνη θα «ανοίξει» το κύτταρο αυτό για να επιτρέψει στην γλυκόζη να «εισέλθει» και εν τέλει να παράγει την ενέργεια που χρειάζεται ο µυς για να εργαστεί Χρησιµότητα γλυκόζης Παρ όλο που η γλυκόζη δε χρησιµοποιείται και τόσο από την κυκλοφορία του αίµατος, στον οργανισµό ή στο υγρό που περιβάλλει τα κύτταρα, παραµένει κάτι που είναι αναγκαίο. Στην πραγµατικότητα, η γλυκόζη είναι αυτή που αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισµού, πρέπει όµως να εισέλθει στα κύτταρα για να παράγει την ενέργεια που αυτά χρειάζονται για να λειτουργήσουν. Τα κύτταρα έχουν µία

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.) Είναι μία μεταβολική πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί ορθά την ορμόνη ινσουλίνη με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία ρ. Αγγελική Τριανταφύλλου - Πιτίδη Ιατρός Μικροβιολόγος Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύριο µέληµα του ανθρώπου ήταν και είναι, η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος της διατροφής στην εµφάνιση ασθενειών της καρδιάς Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη - Τηλ. 2810-394758, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Kαρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται και ως "σιωπηρή ασθένεια" γιατί συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης;

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης; ΔΙΑΒΗΤΗΣ Τι είναι ο διαβήτης; Ο Διαβήτης είναι µια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίµα (υπεργλυκαιµία). Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO ή ΠΟΥ) καθορίζει ότι ο διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα