ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση για

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση για"

Transcript

1 Περιοχή Λούχας Ζακύνθου ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση για την Ελληνική Γεωργία. Πρόκειται για καλλιεργητές που καλλιεργούν ποικιλίες σπάνιες, σε μικρές εκτάσεις και απευθύνονται σε ειδικό αγοραστικό κοινό, συνήθως τους κατοίκους μικρών χωριών. Αυτό έχει προκύψει διότι με την πάροδο του χρόνου αναπτύχθηκαν ποικιλίες και είδη τα οποία απευθύνονται σε μεγάλες μάζες καταναλωτών και των οποίων ικανοποιούν τις γενικές αλλά και τις ειδικές ανάγκες τους. Με τη δημιουργία των ποικιλιών που καταναλώνονται σε μεγάλη κλίμακα επιτυγχάνεται ο σημαντικότερος στόχος των καλλιεργητών, ο οποίος δεν είναι άλλος από την κερδοφορία. Απευθυνόμενοι σε πλατειές λαϊκές μάζες εξασφαλίζουν την κατανάλωσή τους. Έτσι επιτυγχάνουν την απόσβεση των εξόδων τους (τα οποία είναι σημαντικά για τη δημιουργία των ποικιλιών) και πετυχαίνουν επίσης και ένα πολύ καλό κέρδος τόσο για τους οίκους σποροπαραγωγής όσο και για τους ίδιους τους καλλιεργητές. Επίσης οι καταναλωτές απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές και έτσι επιτυγχάνουν την πρόσβαση σε καλή και φθηνή τροφή. Όλα αυτά όμως αποτελούν τα κρίσιμα σημεία εξαιτίας των οποίων οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ένα σοβαρό εισόδημα. Απευθύνονται όπως είπαμε σε καθορισμένο καταναλωτικό κοινό, το οποίο πιθανόν και να μην είναι ιδιαίτερα υψηλής αγοραστικής ικανότητας. Επιπλέον το καταναλωτικό κοινό στο οποίο απευθύνονται δεν είναι δεδομένο πως τους προτιμάει σταθερά, δηλαδή δεν είναι δεδομένο πως θα προτιμάει τα δικά τους προϊόντα. Διόλου απίθανο εάν και εφόσον αλλάξουν οι συνθήκες, όπως για παράδειγμα ευκολότερη πρόσβαση, οι καταναλωτές δεν θα επιμείνουν σε αυτά τα προϊόντα. Πρόκειται δηλαδή για μία ασταθή περίπτωση. Από την άλλη όμως, η κοινωνία καθώς επίσης και η επιστημονική κοινότητα είναι υποχρεωμένη να στηρίξει τους παραγωγούς γηγενών προϊόντων αφού εκτός των άλλων αποτελούν και σταθεροποιητικό παράγοντα της αγοράς, της παραγωγής, της διάθεσης και της επάρκειας των προϊόντων στην αγορά. Οι γηγενείς ποικιλίες στην Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα και την Ιθάκη Τα Επτάνησα βρίσκονται στη Δυτική πλευρά της Ελλάδας. Γειτνιάζουν βεβαίως με την ηπειρωτική Ελλάδα παρόλα αυτά έχουν δεχθεί πολύ μεγάλες επιρροές από την υπόλοιπη Ευρώπη. Έως τώρα οι επιρροές θεωρούνταν πως αφορούσαν τον πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα. Είναι γνωστή η επίδραση της μουσικής παράδοσης της Ιταλίας (κυρίως) στην μουσική παράδοση των Επτανήσων. Οι Φιλαρμονικές Σχολές, οι καντάδες, η αρέκια, το μονοφωνικό και το πολυφωνικό τραγούδι αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Οι ήχοι, τα μουσικά μοτίβα, οι εκκλησιαστικοί ύμνοι που ακούγονται ακόμα στη Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τη Λευκάδα ζωντανεύουν μια μακραίωνη ιστορική παράδοση, η οποία θυμίζει τη συγγένεια με τις κοινότητες της Ιταλίας και της Κεντρικής Ευρώπης. Όπως αναφέρθηκε όμως, εκτός από την παράδοση και την ανταλλαγή εμπειριών, η επίδραση της δύσης στην Ελλάδα επεκτάθηκε και στην μεταφορά φυτικού υλικού. Έτσι πολλές ποικιλίες φυτών, όπως αμπελιού, ελιάς, οσπρίων ήλθαν στην Δυτική Ελλάδα με τη μετακίνηση πληθυσμών (όχι πάντοτε με ειρηνικές διαθέσεις) από τις περιοχές της Ευρώπης προς την Ελλάδα. Επιπλέον η Δυτική Ελλάδα έχει μια ξεχωριστή ιδιότητα που τη βοηθά να εξελιχθεί σε μία ξεχωριστή περίπτωση εντός του Ελλαδικού χώρου. Είναι νησιωτική περιοχή, σε τέτοια απόσταση από την Ηπειρωτική Ελλάδα ώστε να μην είναι τόσο εύκολες οι 16 17

2 μεταβολές στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί έως τώρα. Δηλαδή, όταν διαμορφώνεται μια κατάσταση μετά αυτή παγιώνεται και δεν είναι εύκολο να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Κατόπιν η κοινωνία συνηθίζει αυτήν την κατάσταση και δεν την αλλάζει. Δηλαδή τα φυτικά είδη που καλλιεργούνται εκεί καλύπτουν τις ανάγκες της οπότε δεν υπάρχει λόγος να τα αλλάξει. Επιπλέον η γεωγραφική διαμόρφωση συνεισφέρει στην παγίωση τακτικών αλλά και την επιμονή στην καλλιέργεια των ειδών που έχουν εισαχθεί στη δεδομένη περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο τόσο τα είδη όσο και οι πρακτικές που εφαρμόζονται παραμένουν σταθερές και αναλλοίωτες με την πάροδο του χρόνου. Εξαιτίας όλων αυτών σήμερα βρισκόμαστε στην πολύ ευχάριστη θέση να διαθέτουμε ένα πλούτο από το φυτικό υλικό που καλλιεργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια και το οποίο μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμο για το μέλλον. Από την εργασία που πραγματοποιήθηκε στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων για το πρόγραμμα «Ανάδειξη του Τεχνολογικού Ιδρύματος Ιονίων Νήσων ως Πόλου Καινοτομίας» προέκυψε πως στα νησιά Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα, Ιθάκη υπάρχει ένας πλούτος από παλιές γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών. Για τους καλλιεργητές μάλιστα αυτών των γηγενών ποικιλιών, όπως επίσης και για όποιον άλλον ενδιαφέρεται να καλλιεργήσει αυτά τα είδη δίνονται οδηγίες για την ομαλή και επιτυχή καλλιέργειά τους. Οι οδηγίες αφορούν κυρίως τη λίπανση, την φυτοπροστασία και τη διαχείριση του εδάφους στις καλλιέργειες γηγενών ποικιλιών. Οδηγίες σχετικά με τη λίπανση φυτών γηγενών ποικιλιών Η λίπανση των καλλιεργειών γηγενών ποικιλιών αποτελεί πολύ κρίσιμο στοιχείο. Η λίπανση αποτελεί πολύ σημαντική καλλιεργητική πρακτική διότι αφενός είναι αυτή που εξασφαλίζει τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία στο φυτό, από την άλλη πλευρά όμως είναι μία από τις πρακτικές που κοστίζουν μεγάλα χρηματικά ποσά στους παραγωγούς. Μάλιστα έχει παρατηρηθεί πως παρόλη την πρόσθεση Nτομάτα Ζακύνθου μικρόκαρπη Τοματίνι Ζακύνθου λιπασμάτων, δεν παρατηρούνται πάντα οι αναμενόμενες αυξήσεις στην απόδοση των καλλιεργειών και κατά συνέπεια και στο εισόδημα των παραγωγών. Οι καλλιέργειες στις οποίες αναγνωρίσθηκαν οι γηγενείς ποικιλίες ήταν οι ακόλουθες α) Αμπέλι (Ρομπόλα, Τσαούσι, Ζακυνθινό, Γλυκοπάτι) β) Ελιά (Σιμωτέικο, Θιακό), Όσπρια και Κηπευτικά (Φακή Λανούς, Φακή Εγκλουβής, Κρεμμύδια και σκόρδα Ερρύσου, Ντομάτα Κεφαλληνίας και Ζακύνθου, Πεπόνι Κεφαλονιάς και Ζακύκθου). Για αυτά τα είδη αναγνωρίσαμε τις ιδιαίτερες ιδιότητες που έχουν και προτείνουμε τις ακόλουθες οδηγίες προκειμένου η καλλιέργειά τους να γίνει πιο ελκυστική. Το αμπέλι και η ελιά είναι μία χαρακτηριστική περίπτωση για τη βελτίωση της απόδοσης με τη βελτίωση της λίπανσης. Από την έρευνα που πραγματοποιήσαμε στο πλαίσιο του προγράμματος προέκυψαν στοιχεία που δείχνουν πως υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της απόδοσης. Κατ αρχήν από την έρευνα που πραγματοποιήσαμε αναγνωρίσαμε τις ποικιλίες ρομπόλα, τσαούσι, ζακυνθικό και γλυκοπάτι οι οποίες είναι γηγενείς ποικιλίες των νησιών Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα και Ιθάκη. Βεβαίως η ρομπόλα είναι αρκετά γνωστή μιας και καλλιεργείται σε μεγάλη έκταση στην Κεφαλονιά, εμπορεύεται και είναι αναγνωρίσιμη στην αγορά. Οι άλλες ποικιλίες δεν καλλιεργούνται αμιγώς αλλά απαντώνται διάσπαρτες σε αμπελώνες. Αυτό όμως τις κάνει να είναι και περιζήτητες αφού δεν καλλιεργούνται σε μεγάλες εκτάσεις. Η αξία της εδαφολογικής ανάλυσης καθώς επίσης και της ανάλυσης ιστών στην οµαλή θρέψη φυτών αµπελιού, ελιάς, κηπευτικών και οσπρίων Τα αμπέλια, η ελιά, τα όσπρια και τα κηπευτικά χρειάζονται θρεπτικά στοιχεία. Ειδικά η ποικιλία ρομπόλα και από τις παρατηρήσεις που κάναμε είναι φυτό το οποίο έχει ανάγκη από θρεπτικά στοιχεία και μάλιστα από ομαλή ισορροπία 18 19

3 Αγγούρι Ζακύνθου θρεπτικών στοιχείων. Συμπτώματα ανεπαρκούς βλάστησης και ανάπτυξης φυτών ρομπόλας που παρατηρήσαμε στους αμπελώνες που καλλιεργούνται κλήματα ρομπόλας οφείλονται στην ανεπαρκή θρέψη. Αυτά όμως επιτείνονται και από εδαφικούς παράγοντες όπως είναι χημική σύσταση του εδάφους, δηλαδή το ph και η ικανότητα ιοντοανταλλαγής. Έτσι λοιπόν με την προσθήκη λίπανσης τα συμπτώματα ανεπαρκούς θρέψης μειώνονται ή εξαφανίζονται. Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι πως μπορεί να γνωρίζει κανείς τις ανάγκες των φυτών σε θρεπτικά στοιχεία. Με δεδομένο πως τα φυτά δεν έχουν την ικανότητα επικοινωνίας με ομιλία παρά μόνο με την ανάπτυξη συμπτωμάτων, είναι προφανές πως απαιτούνται αναλυτικές μέθοδοι για την αναγνώριση των συμπτωμάτων τροφοπενίας ή τοξικότητας εξαιτίας κάποιου χημικού παράγοντα στο έδαφος. Αυτές οι μέθοδοι είναι η ανάλυση εδάφους και η ανάλυση ιστών. Ενώ λοιπόν είναι γνωστή αξία αυτών των μεθόδων, εν τούτοις η μέγιστη πλειοψηφία των αμπελουργών δεν αξιοποιεί αυτές τις τεχνικές. Από την έρευνά μας προέκυψε πως ένα μικρό μόνο ποσοστό αμπελουργών, συγκεντρωμένο μάλιστα στην περιοχή που καλλιεργείται η ρομπόλα, είναι αυτό που πραγματοποιεί εδαφολογική ανάλυση, ενώ δεν γίνονται αναλύσεις ιστών. Πλέον αυτό που απομένει είναι η αξιοποίηση των οπτικών παρατηρήσεων κατόπιν επιτόπιων επισκέψεων στους αγρούς. Αυτή ακριβώς την τεχνική εφαρμόζουν οι αμπελοκαλλιεργητές στα νησιά Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Λευκάδα, Ιθάκη. Με αυτήν την τεχνική επιτυγχάνεται η αναγνώριση ελλείψεων μακροστοιχείων, όχι όμως και ιχνοστοιχείων. Δηλαδή όπως φαίνεται με τις μακροσκοπικές παρατηρήσεις τα κλήματα δεν παρουσιάζουν μακροσκοπικές ενδείξεις (όπως χλωρώσεις, καθυστέρηση της ανάπτυξης) τα οποία αποδίδονται σε στοιχεία όπως το άζωτο, το κάλιο ή ο φωσφόρος. Δυστυχώς όμως αυτές οι μέθοδοι αποδεικνύονται εξαιρετικά ανεπαρκείς για την αναγνώριση συμπτωμάτων ιχνοστοιχείων, όπως ο ψευδάργυρος, το βόριο ή το μολυβδαίνιο. Έτσι αυτά τα κλήματα, τα κλαδιά ή τα φυτά ολόκληρα έχουν υποβαθμισμένη ανάπτυξη και μειωμένη τελικά παραγωγή. Ποια θα μπορούσε να είναι η οδηγία για τη βελτίωση αυτής της κατάστασης; Αυτό που πρέπει να γίνει είναι η δημιουργία ενός προγράμματος δειγματοληψιών εδάφους και φύλλων, η οποία θα ακολουθείται προσεκτικά έτσι ώστε να υπάρχει μία συνολική εικόνα της περιοχής σχετικά με τα επίπεδα και τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Επιπλέον μερικές αναλύσεις ιστών θα συμβάλλουν στην κατανόηση της απορρόφησης των θρεπτικών στοιχείων από τα φυτά. Τελικά μέσω αυτών θα μπορούν οι αγρότες να αναγνωρίσουν τις ανάγκες των φυτών σε θρεπτικά στοιχεία και αναλόγως να προσαρμόσουν τα σχέδια λίπανσης. Με αυτόν τον τρόπο ευρύτερες αγροτικές περιοχές θα έχουν αναγνωρισμένες ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία το οποίο θα βοηθήσει το έργο των συμβούλων γεωπόνων. Για την περίπτωση των αμπελουργών και τη βελτίωση της απόδοσής τους στα νησιά Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Λευκάδα και Ιθάκη η πρόταση είναι η δημιουργία ενός χάρτη για τις κύριες τουλάχιστον περιοχές καλλιέργειας του αμπελιού, όπως επίσης και η δημιουργία ενός σχεδίου δειγματοληψιών και η πραγματοποίηση των σχετικών αναλύσεων. Παρόμοια είναι τα στοιχεία για τις γηγενείς ποικιλίες των οσπρίων και των κηπευτικών. Βεβαίως μία πολύ σημαντική διαφορά για τα όσπρια είναι πως αυτά καλλιεργούνται σε εδάφη που δεν προορίζονται για τις κύριες καλλιέργειες των Επτανήσων, δηλαδή την ελιά και το αμπέλι. Τα όσπρια δεν αναμένεται να Aνάπτυξη ντομάτας σε κάδο 20 21

4 δώσουν το ίδιο υψηλό εισόδημα στους καλλιεργητές όπως η ελιά και το αμπέλι γι αυτό και αυτά δεν προορίζονται για τα εδάφη υψηλής παραγωγικότητας. Αυτό όμως το χαρακτηριστικό, τα κάνει ιδιαίτερης σημασίας διότι είναι αυτά που θα αξιοποιήσουν τα χαμηλής παραγωγικότητας εδάφη. Βεβαίως τα όσπρια είναι τα φυτά που δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και το μεταφέρουν από την ατμόσφαιρα στο έδαφος εμπλουτίζοντάς το και βοηθώντας έτσι την λίπανση των επόμενων καλλιεργειών. Είναι λοιπόν υποχρεωτικό και στην περίπτωση των οσπρίων και των κηπευτικών (οι οποίες είναι μονοετείς καλλιέργειες) να γίνονται εδαφολογικές αναλύσεις ώστε να αναγνωρίζεται η πιθανή έλλειψη κάποιου στοιχείου και αντίστοιχα αυτό να προστίθεται. Οδηγίες σχετικά με την φυτοπροστασία σε αγρούς γηγενών ποικιλιών Η φυτοπροστασία του αμπελιού και της ελιάς είναι κρίσιμη διεργασία. Η επιτυχημένη φυτοπροστασία θα εξασφαλίσει την ομαλή εξέλιξη του βιολογικού κύκλου του φυτού και κατά συνέπεια την παραγωγή του. Επιπλέον όμως, η επιτυχημένη φυτοπροστασία θα συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση των υπολειμμάτων αγροχημικών στα προϊόντα και κυρίως στο κρασί και το λάδι συμβάλλοντας έτσι στην βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων ενώ θα συμβάλει στην ελαχιστοποίηση των ρύπων που θα επιβαρύνουν το περιβάλλον. Επιπλέον θα συμβάλλει και στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων για την υγεία του αγρότη, του ψεκαστή αλλά και του καταναλωτή. Η έρευνα έδειξε πως η φυτοπροστασία των γηγενών ποικιλιών αμπελιού στα νησιά Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα και Ιθάκη ακολουθεί πρότυπα τα οποία μπορεί να βελτιωθούν. Έτσι δεν εντοπίσθηκε ούτε ένας καλλιεργητής ο οποίος να έχει λάβει κατάρτιση πάνω στις μεθόδους φυτοπροστασίας, τα μέσα ατομικής προστασίας, τον υπολογισμό του ψεκαστικού διαλύματος και της εφαρμοζόμενης Καρπούζι Ζακύνθου Καρπούζι Ζακύνθου ποσότητας φυτοφαρμάκου, το ξέπλυμα των ψεκαστικών δοχείων και την απόρριψη των άδειων συσκευασιών. Βεβαίως κάθε χρονιά οι αγρότες που παράγουν ρομπόλα, τσαούσι, ζακυνθινό και γλυκοπάτι όπως επίσης Θιακό και Σιμωτέϊκο καταφέρνουν και παίρνουν ικανές ποσότητες προϊόντος (σταφύλια και εληές), όμως όπως αναφέρθηκε, έχουν πολύ μεγάλα περιθώρια βελτίωσης. Για να γίνει αντιληπτό θα εξειδικεύσουμε πάνω σε ορισμένα προβλήματα φυτοπροστασίας που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών αμπελιού και ελιάς. Αυτά είναι α) εντομολογικά προβλήματα, β) φυτοπαθολογικά προβλήματα και γ) ιώσεις. Όσον αφορά τα εντομολογικά προβλήματα, αυτά εστιάζονται κυρίως στα έντομα που προσβάλλουν το ριζικό σύστημα του αμπελιού, τη γνωστή φυλλοξήρα. Η φυλλοξήρα είναι έντομο το οποίο προσβάλλει τη ρίζα των φυτών αμπελιού. Όλες οι γηγενείς ποικιλίες που εντοπίσθηκαν στα νησιά είναι ευαίσθητες στη φυλλοξήρα. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η ξήρανση των κλημάτων. Όλοι οι αμπελώνες στους οποίους καλλιεργούνται γηγενείς ποικιλίες υποφέρουν από την φυλλοξήρα. Η λύση που έχει δοθεί έως τώρα είναι η ανάπτυξη των γηγενών ποικιλιών πάνω σε αμερικάνικα υποκείμενα, η δε συνύπαρξη γίνεται με εμβολιασμό. Με αυτόν τον τρόπο τα φυτά αποκτούν ανεκτικότητα στη φυλλοξήρα με κόστος μία μικρή μείωση της παραγωγής. Δυστυχώς όμως τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί το σπάσιμο της ανεκτικότητας των αμερικάνικων κλημάτων στη φυλλοξήρα. Έχουν αναφερθεί δηλαδή περιπτώσεις κατά τις οποίες αμερικάνικα κλήματα ξεράθηκαν μετά από προσβολή φυλλοξήρας. Η πρόταση που έχουμε να κάνουμε για αυτήν την περίπτωση είναι να καλλιεργούνται μέσα στον αμπελώνα φυτά χλωρής λίπανσης και κυρίως βίκος, τα οποία εκτός από την ευεργετική τους δράση στην αζωτοδέσμευση παρέχουν καταφύγιο σε άλλους οργανισμούς και έντομα τα οποία με τη σειρά τους θηρεύουν την φυλλοξήρα. Πρόκειται για τα «ωφέλιμα έντομα» τα οποία δεν τρέφονται από 22 23

5 φυτικά μέρη αλλά είναι αρπακτικά και παράσιτα άλλων εντόμων. Η εδαφοκάλυψη του αμπελώνα με αυτά τα φυτά προσφέρει καταφύγιο στα ωφέλιμα έντομα, τα οποία μετά εξορμούν για να βρουν τη λεία τους, όπως είναι και η φυλλοξήρα. Από την άλλη πλευρά, με την εδαφοκάλυψη επιτυγχάνουμε την προστασία του εδάφους από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες όπως είναι η αυξημένη ένταση της ηλιοφάνειας, ο άνεμος, η βροχή και το χαλάζι. Αυτά τα καιρικά φαινόμενα προκαλούν σοβαρές ζημιές στο έδαφος και κυρίως επιτείνουν τη διάβρωση του εδάφους. Με την εδαφοκάλυψη λοιπόν επιτυγχάνουμε και την προστασία του εδάφους, τη διατήρηση του επιφανειακού στρώματος του εδάφους και τελικά συμβάλλουν στη διατήρηση της γονιμότητας και της παραγωγικότητας του εδάφους. Επιπλέον αποτελούν ένα εξαιρετικό μονωτικό στρώμα το οποίο εμποδίζει την εξάτμιση της εδαφικής υγρασίας, το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό ιδιαίτερα για αμπελώνες που βρίσκονται στις ορεινές περιοχές των νησιών Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα και Ιθάκη, οι οποίοι δεν έχουν την ικανότητα να δεχθούν πρόσθετη άρδευση. Αντίστοιχα τα εντομολογικά προβλήματα είναι ο δάκος, ο πυρηνοτρήτης και ο ρυγχίτης. Οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών οι οποίοι ακολουθούν συνήθως τις αρχές της βιολογικής γεωργίας δεν μπορούν αν χρησιμοποιήσουν ψεκαστικά διαλύματα για την αντιμετώπισή τους. Η οδηγία λοιπόν που δίνουμε είναι η χρησιμοποίηση φερομονικών παγίδων οι οποίες θα ελέγξουν τους πληθυσμούς των εντόμων και κυρίως τη μη χρησιμοποίηση χημικών σκευασμάτων τα οποία προκαλούν διαταραχές στην ισορροπία των ειδών. Αντιθέτως με την οικολογική προσέγγιση θα αφεθούν να αναπτυχθούν ελεύθερα τα ωφέλιμα έντομα τα οποία σε μεγάλο βαθμό θα ελέγξουν τον πληθυσμό των επιβλαβών εντόμων. Για τα όσπρια και τα κηπευτικά η κατάσταση είναι διαφορετική. Σε αυτές τις καλλιέργειες τα σημαντικά προβλήματα είναι οι αφίδες. Πρόκειται για έντομα που καταπολεμούνται δύσκολα με χημικές επεμβάσεις. Η πρόταση για αυτά τα έντομα είναι η χρησιμοποίηση των ωφέλιμων εντόμων δεδομένου πως λόγω της μικρής εκτάσεως καλλιέργειας των οσπρίων και των κηπευτικών καλλιεργειών, δεν δικαιολογείται η δαπάνη υψηλού τιμήματος για χημική καταπολέμηση. Όσον αφορά τα φυτοπαθολογικά προβλήματα αυτά αφορούν κυρίως το ωΐδιο, τον περονόσπορο, καθώς επίσης και μερικές ασθένειες του ξύλου, κυρίως την ίσκα. Από τις προαναφερθείσες ποικιλίες, η ρομπόλα είναι η πιο ευαίσθητη στο ωΐδιο, ενώ όσον αφορά τον περονόσπορο όλες οι ποικιλίες είναι το ίδιο ευαίσθητες. Οι καλλιεργητές των Πατάτες λεπτόφλουδες γηγενών ποικιλιών γνωρίζουν την επικινδυνότητα αυτών των Ντομάτα Ζακύνθου μεγαλόκαρπη ασθενειών που προσβάλλουν τα κλήματά τους, δυστυχώς όμως δεν έχουν καταφέρει να βρουν τρόπο να αντιμετωπίσουν αυτές τις ασθένειες. Η αδυναμία αυτή της αντιμετώπισης των ασθενειών σχετίζεται και με το επίπεδο γνώσης των αγροτών. Έτσι από την έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε αμπελοπαραγωγούς γηγενών ποικιλιών παρατηρήσαμε πως όλοι καθυστερούν να ξεκινήσουν τις προστατευτικές εφαρμογές στα φύλλα του αμπελιού προκειμένου να αντιμετωπίσουν εγκαίρως το ωΐδιο. Επιπλέον είδαμε πως υπάρχει μία μικρή άρνηση για την μείωση του φυλλώματος στα κλήματα αμπελιού με αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται η υγρασία εντός του φυλλώματος και κατά συνέπεια να δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Έτσι η πρόταση που κάνουμε για τους αμπελοπαραγωγούς των γηγενών ποικιλιών είναι να ξεκινούν νωρίτερα τις προληπτικές εφαρμογές για την αντιμετώπιση του ωϊδίου. Επιπλέον τον καθαρισμό και την αραίωση του φυλλώματος ώστε να κυκλοφορήσει αέρας εντός της κόμης του κλήματος και έτσι να μειωθεί η σχετική υγρασία εντός του χώρου της κόμης των κλημάτων. Όσον αφορά τον περονόσπορο, οι εφαρμογές γίνονται εμπειρικά, χωρίς κάποιο σταθερό και συστηματικό κριτήριο. Όσο και να φαίνεται παράξενο, το κριτήριο που εξακολουθεί να εφαρμόζεται είναι η πρακτική που ακολουθεί ο γείτονας!!! Μόνο που αυτό δεν είναι σταθερό κριτήριο ούτε βέβαια αξιόπιστο κριτήριο. Αντιθέτως θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψιν οι προγνώσεις του καιρού, σε συνδυασμό πάντα με τη μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της περιοχής και του αμπελιού. Έτσι η πρόταση που κάνουμε για τους καλλιεργητές των γηγενών ποικιλιών αμπελιού είναι η παρακολούθηση των δελτίων πρόγνωσης των καιρικών φαινομένων και σε συνδυασμό με αυτά των χαρακτηριστικών που έχει η κάθε τοποθεσία και κυρίως το ανάγλυφο του εδάφους μαζί με το μικροκλίμα της περιοχής. Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως οι παραγωγοί των γηγενών ποικιλιών αμπελιού συνήθως ασκούν την καλλιέργεια με βάση τις κατευθύνσεις του κανονισμού για τη βιολογική γεωργία. Υπό αυτό το πρίσμα δεν έχουν την πολυτέλεια να 24 25

6 Ντομάτα Ιθάκης χρησιμοποιούν σκευάσματα σαν αυτά που χρησιμοποιούν οι αγρότες που εφαρμόζουν συμβατική καλλιέργεια. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μας οι αγρότες που καλλιεργούν γηγενείς ποικιλίες προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις μυκητολογικές ασθένειες χρησιμοποιούν αποκλειστικά θειάφι, είτε σε μορφή σκόνης είτε σε μορφή διαλύματος. Επιπλέον του ωϊδίου και του περονοσπόρου μία άλλη σοβαρή μυκητολογική ασθένεια είναι και η ίσκα. Αυτή είναι ασθένεια του ξύλου όπως ονομάζεται. Το ξύλο χάνει τη συνεκτικότητά του και τελικά το κλήμα σαπίζει. Πρόκειται για μία ασθένεια που έχει εξελιχθεί σε μάστιγα για τον ελληνικό αμπελώνα και κυρίως για τις φυτείες που καλλιεργούν τις γηγενείς ποικιλίες. Η συσχέτιση της ίσκας με τις γηγενείς ποικιλίες αμπελιού γίνεται επειδή στα αμπέλια με τις γηγενείς ποικιλίες πραγματοποιείται μηχανική κατεργασία του εδάφους (με φρέζα), η οποία προκαλεί ζημιές στις ρίζες του αμπελιού και έτσι δημιουργούνται οπές εισόδου του μύκητα στη ρίζα. Η πρόταση λοιπόν είναι να περιορισθεί η χρήση της φρέζας στους αμπελώνες με γηγενείς ποικιλίες ή η κατεργασία του εδάφους να γίνει επιφανειακά, δηλαδή σε βάθος έως πέντε εκατοστών. Τα φυτοπαθολογικά προβλήματα στην ελιά είναι κυρίως το κυκλοκόνιο. Δυστυχώς οι γηγενείς ποικιλίες (Σιμωτέϊκο και Θιακό) είναι εξαιρετικά ευαίσθητες στις μυκητολογικές ασθένειες. Παρόλο που υπάρχουν συνθετικά μυκητοκτόνα, η οδηγία μας για την αντιμετώπιση των μυκητολογικών ασθενειών είναι η επιμελής εκτέλεση του κλαδέματος η οποία θα συμβάλλει στον επαρκή αερισμό του δέντρου, τη μείωση της σχετικής υγρασίας στην κόμη και δημιουργία ακατάλληλου περιβάλλοντος για την ανάπτυξη αυτών οργανισμών. Όσον αφορά τα όσπρια και τα κηπευτικά και αυτά υποφέρουν από σοβαρές μυκητολογικές ασθένειες. Το πρόβλημα εντείνεται επειδή πρόκειται για χαμηλού ύψους φυτά συνεπώς δημιουργείται ένα ακατάλληλο περιβάλλον κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Ντομάτα Ιθάκης Η οδηγία μας προκειμένου να μειωθούν τα προβλήματα από αυτού του είδους τις ασθένειες είναι η αραιή φύτευση όπως επίσης και η υποστύλωση των φυτών (όπως μπορεί αυτό να συμβεί) έτσι ώστε να μειώνεται το επίπεδο σχετικής υγρασίας το οποίο επηρεάζει την εκδήλωση των μυκητολογικών ασθενειών. Όσον αφορά τα προβλήματα που προκαλούνται από τις ιώσεις στο αμπέλι και την ελιά, αυτά είναι καινούργια σχετικά προβλήματα. Κατά σύμπτωση οι ιώσεις άρχισαν να επεκτείνονται όταν άρχισε να διακινείται σε μεγάλες ποσότητες του φυτωριακό υλικό αμπελιού. Είναι γεγονός πως η ρομπόλα διακινείται σε μεγάλους ποσότητες μιάς και φυτεύονται μεγάλες εκτάσεις νέων αμπελώνων. Οι άλλες ποικιλίες (τσαούσι, ζακυνθινό και γλυκοπάτι) δεν φυτεύονται σε μεγάλες εκτάσεις. Παρόλα αυτά και αυτές οι γηγενείς ποικιλίες πέφτουν θύματα αυτών των ιώσεων. Οι ιώσεις είναι ύπουλοι οργανισμοί. Δεν ανιχνεύονται εύκολα και πλέον όταν ανιχνευτούν είναι πλέον πολύ αργά διότι έχουν εγκατασταθεί στο κλήμα, έχουν πολλαπλασιασθεί και έχουν μεταφερθεί σε άλλα κλήματα επιτείνοντας το πρόβλημα. Όπως αναφέρθηκε, συσχετίζεται το πρόβλημα των ιώσεων με το φυτωριακό υλικό. Αυτό είναι έτσι διότι το φυτωριακό υλικό αποτελεί πρώτης τάξεως ευκαιρία για την εξάπλωση των ιώσεων μιάς και στα φυτώρια αναπτύσσονται πάρα πολλά νέα φυτά συνεπώς είναι πολύ εύκολη εκεί η εγκατάστασή τους. Η πρόταση λοιπόν είναι να εξετάζονται πολύ καλά τα μητρικά φυτά στα φυτώρια ώστε να εξασφαλίζεται πως δεν υπάρχει αρχικό μόλυσμα των ιώσεων, ενώ πρέπει να διασφαλίζεται πως και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται δεν είναι μολυσμένα, ενώ απολυμαίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επιπλέον τα ιωμένα φυτά θα πρέπει να εκκριζώνονται και να απομακρύνονται και εάν είναι δυνατόν να καταστρέφονται με φωτιά. Αυτή είναι μία πρακτική η οποία δεν κοστίζει μιάς και δεν απαιτείται ιδιαίτερος εξοπλισμός, ενώ η μοναδική μέριμνα που πρέπει να ληφθεί είναι αφενός είναι η φωτιά να γίνει εντός της περιόδου που επιτρέπουν οι αρμόδιες κρατικές αρχές 26 27

7 Ντομάτα Κεφαλονιάς μικρόφυλλη και βεβαίως να μην εξαπλωθεί. Πρέπει να τονισθεί για άλλη μία φορά πως το πρόβλημα των ιώσεων είναι εξαιρετικά σημαντικό διότι είναι ένα πρόβλημα το οποίο δεν επιδέχεται χημική αντιμετώπιση για τους καλλιεργητές των γηγενών ποικιλιών οι οποίοι είτε εφαρμόζουν τις οδηγίες του κανονισμού για τη βιολογική γεωργία είτε δεν έχουν σοβαρά κέρδη από τη δραστηριότητά τους δεδομένου πως οι γηγενείς ποικιλίες καλλιεργούνται σε πολύ μικρή έκταση και έτσι δεν εφαρμόζεται σε αυτούς η οικονομία κλίμακας. Ομοίως, το πρόβλημα των ιώσεων είναι πολύ σοβαρό και στα όσπρια και στα κηπευτικά. Και σε αυτές τις καλλιέργειες δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν με χημικές επεμβάσεις. Η οδηγία μας για την αντιμετώπιση των ιώσεων είναι η προσεκτική επιλογή του φυτωριακού υλικού μιας και εκεί υπάρχουν οι συνθήκες για την μετάδοση αυτών των προβλημάτων και επίσης χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να είναι καθαρός ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται μιας και έτσι μεταφέρεται το μόλυσμα. Οδηγίες σχετικά με τη μηχανική κατεργασία σε αγρούς γηγενών ποικιλιών Η μηχανική κατεργασία είναι μία συνήθης διεργασία στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις στα Επτάνησα και ιδιαίτερα στις εκμεταλλεύσεις γηγενών ποικιλιών. Με την μηχανική κατεργασία οι καλλιεργητές αναμένουν να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες στο εδαφικό περιβάλλον της ρίζας, κάνοντας το έδαφος πιο αφράτο και βοηθώντας επίσης την Ντομάτα Κεφαλονιάς πρώιμη διήθηση του νερού στο έδαφος. Η μηχανική κατεργασία του εδάφους αποτελεί παράδοση στα Επτάνησα και στα νησιά Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Λευκάδα και Ιθάκη. Τα τελευταία χρόνια η πρακτική αυτή επεκτάθηκε ιδιαίτερα στα νησιά αυτά, φθάνοντας στο αντίθετο άκρο και προκαλώντας ανεπιθύμητες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η μηχανική κατεργασία του εδάφους είναι μία πού παλιά πρακτική που εφαρμόζεται στη γεωργία, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Είναι τόσο παλιά όσο και η άσκηση της γεωργίας. Αυτό έχει αποτυπωθεί και στη λαϊκή παράδοση με τους μύθους που αναφέρονται κατά τόπους. Στο παρελθόν η κατεργασία του εδάφους γινόταν χρησιμοποιώντας ζώα για την κίνηση. Τέτοια ζώα ήταν το άλογο και το βόδι. Σε άλλες περιοχές έχει αναφερθεί η χρησιμοποίηση της καμήλας. Έτσι όπως εφαρμοζόταν η κατεργασία του εδάφους ήταν χαμηλής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης διότι η απόδοση ήταν μικρή. Έτσι όλες οι δυσμενείς επιπτώσεις (όπως η συμπίεση του εδάφους λόγω του βάρους των ζώων) ήταν μικρές. Επιπλέον η κατεργασία του εδάφους περιοριζόταν τότε στην αναστροφή του εδάφους και όχι στ σκάψιμο και τεμαχισμό του. Τώρα όμως με τη χρήση αφενός των ελκυστήρων ως πηγή ενέργειας και αφετέρου της φρέζας υπάρχουν πολλές δυσμενείς συνέπειες τις οποίες οι παραγωγοί γηγενών ποικιλιών δεν μπορούν να αγνοήσουν. Καταρχήν λοιπόν υπάρχει συμπίεση του εδάφους εξαιτίας του βάρους των μηχανημάτων και του Μαυραγάνι 28 29

8 Πεπόνι Ζακύνθου Χειμερινό πεπόνι Ζακύνθου Σπόροι από τοματίνι ελκυστήρα. Αυτό βεβαίως δεν φαίνεται από την πρώτη στιγμή, όμως με την πάροδο του χρόνου το πρόβλημα συσσωρεύεται και αναδύεται στην επιφάνεια όταν πλέον είναι πολύ αργά και δεν είναι εύκολο να αντιμετωπισθεί από τους αγρότες. Και βέβαια υπάρχει το πρόβλημα της ενέργειας δεδομένου πως η φρέζα απαιτεί βενζίνα για το καύσιμο. Τα μηχανήματα τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μηχανική κατεργασία του εδάφους είναι η φρέζα και ο καλλιεργητής. Το άροτρο δεν χρησιμοποιείται αφού θα προκαλέσει ζημιές κόβοντας τις ρίζες των κλημάτων. Επίσης χρησιμοποιείται και το χορτοκοπτικό αλλά αυτό δεν προκαλεί αναμόχλευση του εδάφους. Έτσι λοιπόν, η πρακτική που αναπτύσσεται στα Επτάνησα σχετικά με την κατεργασία του εδάφους είναι να γίνονται αρκετά περάσματα με τη φρέζα. Λόγω του μικρού κλήρου που έχουν τα αγροτεμάχια στη Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Λευκάδα και Ιθάκη καθώς επίσης και του ανώμαλου ανάγλυφου του εδάφους χρησιμοποιούνται μικρές φρέζες, ερασιτεχνικού τύπου. Δεν χρησιμοποιούνται φερόμενες μεγάλες φρέζες διότι κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί. Αυτό μειώνει σχετικά την απόδοση της εργασίας δεδομένου πως ο μεγάλος εξοπλισμός αποδίδει καλύτερα και σε μικρότερο χρόνο, από την Ρίγανη Ζακύνθου άλλη όμως, οι μικρές φρέζες δεν ζημειώνουν ιδιαίτερα το περιβάλλον, μιας και έχουν μικρότερο βάρος. Θα πρέπει βεβαίως να τονισθεί πως η χρήση των σκαπτικών εργαλείων εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και για το χειριστή. Έτσι η χρήση των σκαπτικών μηχανημάτων και μάλιστα η λάθος χρήση, δηλαδή η χρήση όταν το έδαφος δεν είναι στο ρόγο του, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα. Δηλαδή το σκάψιμο του εδάφους όταν αυτό είναι ξηρό ή όταν είναι υγρό προκαλεί αντίστοιχα ρύπανση στο περιβάλλον και διάβρωση αφού μεγάλες ποσότητες γόνιμου μάλιστα εδάφους μεταφέρονται μακρυά (στην περίπτωση του ξηρού εδάφους) ή προκαλεί συμπίεση του εδάφους με δυσμενείς συνέπειες για τις καλλιέργειες (στην περίπτωση του υγρού εδάφους). Καθίσταται λοιπόν προφανές πως ειδικά για τους καλλιεργητές των γηγενών ποικιλιών, η μηχανική κατεργασία, παρόλο που είναι παραδοσιακή μέθοδος, είναι από τις πλέον ζημιογόνες για το περιβάλλον. Επιπλέον όπως αναφέρθηκε είναι επικίνδυνη για τον χειριστή. Πάρα πολλά ατυχήματα και δυστυχήματα έχουν συμβεί κοστίζοντας τραυματισμούς και θανάτους. Πολλοί χειριστές έχασαν τη ζωή τους μη λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα προστασίας ή ακόμα μη έχοντας την κατάλληλη εκπαίδευση για να χειρισθούν αυτά τα μηχανήματα. Η περίπτωση των χορτοκοπτικών και των καταστροφέων είναι διαφορετική. Αυτά τα μηχανήματα δεν θεωρούνται σκαπτικά διότι δεν αναμοχλεύουν το έδαφος. Η δουλειά που κάνουν είναι να κόβουν και να τεμαχίζουν τα φυτικό υλικό που είναι πάνω από την επιφάνεια του εδάφους. Δεν έρχονται σε επαφή με το έδαφος αλλά εργάζονται σε ύψος τουλάχιστο 5 εκατοστών πάνω από την επιφάνεια του εδάφους. Υπό αυτήν την σκοπιά δεν προκαλείται ζημειά στο έδαφος αφού αυτό δεν τεμαχίζεται, δεν τεμαχίζονται οι ρίζες των φυτών, δεν εισέρχονται ασθένειες σε αυτά και τελικά τα φυτά παραμένουν πιο εύρωστα και πιο δυνατά. Επίσης μιας και δεν γίνεται διαταραχή και αναμόχλευση του 30 31

9 Πιπεριές μικρόκαρπες εδάφους δεν σηκώνεται σύννεφο σκόνης συνεπώς δεν ρυπαίνεται η ατμόσφαιρα και δεν προκαλείται διάβρωση του εδάφους. Θα πρέπει να επισημάνουμε πως οι ποικιλίες των κηπευτικών και των οσπρίων εξαιτίας του λιγότερου δυνατού ριζικού τους συστήματος είναι πιο ευαίσθητες στις αρνητικές συνέπειες από την κατεργασία του εδάφους συγκριτικά με τις ρίζες του αμπελιού και της ελιάς οι οποίες είναι πιο δυνατές και μπορούν και διεισδύουν σε βαθύτερα εδαφικά στρώματα. Βεβαίως ακόμα και αυτές ζημειώνονται όταν το εδαφικό υπόστρωμα εις το οποίο αναπτύσσονται υποβαθμίζεται. Η οδηγία λοιπόν προς τους καλλιεργητές των γηγενών ποικιλιών είναι να μειώσουν όσο το δυνατόν την εξάρτησή τους από τα σκαπτικά μηχανήματα και να χρησιμοποιήσουν περισσότερο τα χορτοκοπτικά αφού και το επιθυμητό αποτέλεσμα επιτυγχάνουν και λιγότερη περιβαλλοντική ρύπανση και ζημειές στα φυτά προκαλούν. Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται επίσης το γεγονός πως τα χορτοκοπτικά, επειδή δεν προκαλούν σκάψιμο του εδάφους απαιτούν μικρότερη ποσότητα ενέργειας συνεπώς είναι πιο οικονομικά κάτι το οποίο είναι απαραίτητο υπό τις σημερινές συνθήκες του οικονομικού περιβάλλοντος. Οδηγίες σχετικά με το κλάδεμα δέντρων γηγενών ποικιλιών Το κλάδεμα είναι η αποκοπή και η εξαίρεση κλάδων από τα δέντρα των γηγενών ποικιλιών. Προφανώς αυτή η πρακτική αφορά δενδρώδεις ή πολυετείς καλλιέργειες και στην προκειμένη περίπτωση την ελιά και το αμπέλι. Τα όσπρια προφανώς είναι φυτά που δεν κλαδεύονται. Το κλάδεμα των δέντρων είναι ευεργετικό για τα φυτά. Απομακρύνεται βλάστηση δίνοντας το ερέθισμα στα φυτά να δημιουργήσουν νέα και δυνατή βλάστηση ενώ αερίζεται το δέντρο Σπόροι κολοκυθιού Ζακύνθου και μειώνεται το ποσοστό της σχετικής υγρασίας και αντίστοιχα η πιθανότητα ανάπτυξης ασθενειών στα δέντρα. Βεβαίως το κλάδεμα περικλείει και ορισμένους κινδύνους αφού μπορεί να υπάρξουν τραυματισμοί και θύματα εξαιτίας πτώσεων από τα δέντρα, τραυματισμοί από κλάδεμα του αμπελιού. Επίσης με το κλάδεμα μπορεί να γίνει μεταφορά ασθενειών με τον εξοπλισμό κλαδέματος οπότε να μολυνθούν τα κλήματα με ασθένειες κάτι το οποίο είναι επικίνδυνο και ανεπιθύμητο αφού αυτές οι ασθένειες είναι συνήθως πολύ επικίνδυνες, χαρακτηρίζονται δε «ασθένειες καραντίνας». Εκτός όλων αυτών δημιουργείται το ερώτημα της τύχης των κλαδεμάτων. Προφανώς αυτά δεν μπορεί να παραμένουν εκτεθειμένα στον αγρό διότι αποτελούν εστία μόλυνσης από άλλα έντομα (ξυλοφάγα) τα οποία αργότερα μπορεί να μεταπηδήσουν στα καλλιεργούμενα δέντρα. Επίσης αυτά τα κλαδέματα δεν μπορεί να καούν διότι και απώλεια οργανικής ουσίας έχουμε και κίνδυνος για το περιβάλλον (πυρκαγιά) υπάρχει. Αυτό σημαίνει πως τα κλαδέματα αυτά πρέπει να «χωνεύονται», δηλαδή να αφήνονται να αποσυντεθούν και η οργανική ουσία πλέον να επιστρέψει στο έδαφος. Αυτή στην πραγματικότητα είναι η οδηγία προς τους καλλιεργητές των γηγενών ποικιλιών. Μάλιστα οι καλλιεργητές της ελιάς (γηγενείς ποικιλίες Σιμωτέικο, Θιακό) αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο θέμα με αυτήν διότι παράγει πολλά κλαδιά συνεπώς υπάρχει σοβαρό θέμα πρέπει να δουν τι θα κάνουν με τα κλαδέματα διότι ειδικά το Θιακό είναι μεγάλο δέντρο που παράγει πολύ μάζα. Έτσι συμπληρωματικά με την επιμελή και αυστηρή εφαρμογή του κλαδέματος θα πρέπει να υπάρχει πολύ προσεκτική αποσύνθεση και όχι κάψιμο των κλαδιών, ειδικά μάλιστα που υπάρχουν νομικές διατάξεις που απαγορεύουν το κάψιμο των κλαδιών

10 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Τεχνολογίας Βιολογικής Γεωργίας & Τροφίμων «Οδηγίες για την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας αγροτικών εκμεταλεύσεων που καλλιεργούν γηγενείς ποικιλίες» Στο πλαίσιο του έργου «Ανάδειξη του Τεχνολογικού Ιδρύματος Ιονίων Νήσων ως διεθνούς πόλου εκπαίδευσης και καινοτομίας» και της Δράσης 4: Καταγραφή, Ανάδειξη και Δημιουργία Τράπεζας Γενετικού Υλικού για τις Γηγενείς Ποικιλίες Φυτικών Ειδών στα Επτάνησα Παραδοτέο 1. «Οργάνωση εκπαιδευτικού υλικού για σεμινάριο και εκπαιδευτική πλατφόρμα»

Σκέψου και συζήτησε ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

Σκέψου και συζήτησε ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση για την Ελληνική Γεωργία. Πρόκειται για καλλιεργητές που καλλιεργούν ποικιλίες σπάνιες,

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα»

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα» Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 35-52. http://www.jodysseus.gr Δράση 04: «και δημιουργία υλικού για τις γηγενείς» Παύλος Μπουχάγιερ, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια 1. αμπέλια Τσαούσι: Γηγενής ποικιλία αμπελιού της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου. Πολύ παραγωγικό κλήμα με απόδοση περί τα 1000 κιλά καρπού ανά στρέμμα. Δίνει πολύ καλής ποιότητας καρπό. Ο καρπός είναι άσπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα ρ. E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (.Ε) Τηλ. 281 0 245851, Fax. 281 0 245873, ekab@nagref-her.gr Τι είναι η εδαφοκάλυψη Εδαφοκαλυψη είναι η µέθοδος κάλυψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια του R. Gucci Πανεπιστήμιο Πίζας, Τομέας καλλιέργειας και προστασίας της δενδροκομίας Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια Η καλλιέργεια της ελιάς, του ελαιόδεντρου συσχετίζεται συνήθως με την παράδοση. Συναντάμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού Βιοκαλλιέργεια αμπελιού E. Καμπουράκης Εργαστήριο Συστημάτων Οικολογικής Παραγωγής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ. 281 0 302300, Fax. 2810 245873

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr 29/10/2013 Η λίπανση των καλλιεργειών αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα της γεωργικής πρακτικής. Τα λιπάσματα, οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10 LIFE09 ENV/GR/000302 SAGE10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ & ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ειρήνη Βλουτόγλου LIFE09 ENV/GR/000302/SAGE10 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (FinalReport) Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ Η εμφάνιση της γεωργίας στη Γη συμπίπτει με τη σταδιακή απομάκρυνση του ανθρώπου από τη νομαδική ζωή και τη μόνιμη εγκατάστασή του σε συγκεκριμένες περιοχές. Η φροντίδα για

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Τεχνολογίας Βιολογικής Γεωργίας & Τροφίμων Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών Στο πλαίσιο του έργου «Ανάδειξη του Τεχνολογικού Ιδρύματος Ιονίων Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η φυσικοχημική ανάλυση του εδάφους παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ποιοτική και θρεπτική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

υποβάθμισης του νησιωτικού συμπλέγματος του Ιονίου από αλλόχθονα φυτικά είδη

υποβάθμισης του νησιωτικού συμπλέγματος του Ιονίου από αλλόχθονα φυτικά είδη Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 1 (2012): 43-49. http://www.jodysseus.gr συμπλέγματος του Παύλος Μπουχάγιερ, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της Βιολογική γεωργία Επειδή η συμβατική γεωργία έχει φθάσει στα όρια της Για να ανταπεξέλθη χρησιμοποιεί μεθόδους «παρά φύσιν» όπως: Ορμόνες κατάχρηση χημικών ουσιών βιομηχανοποίηση παραγωγής, μεγάλης κλίμακας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ / ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΕ ΩΡΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΚ. ΣΥΝΟΛΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 01/07/2014 15:00-21:00 Γενική Γεωργία Τα επιμέρους θεματικά αντικείμενα κατάρτισης της

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Talendo. proquinazid (προκουιναζίντ) 20% β/ο Μυκητοκτόνο. Γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Εγγυημένη σύνθεση:

Talendo. proquinazid (προκουιναζίντ) 20% β/ο Μυκητοκτόνο. Γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Εγγυημένη σύνθεση: TALENDO 20EC GR 250ML BKL K-31110 01/12/11 15:51 Page1 K-31110/011211 - GREECE - (COVER) PAGE 1 ΠΡΟΦΥΛΑΞΕIΣ Φυλάξτε το κλειδωμένο και μακριά από παιδιά. Φυλάξτε το μακριά από τρόφιμα, ποτά και ζωοτροφές.

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ»

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Πρώιµα κηπευτικά και ελαιόλαδο ολοκληρωµένης διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Μάνος ασενάκης Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός Κουτσουρά Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Χρήση βιομάζας δηλαδή χρήση βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Ποιότητα Σταφυλιών Στάδια Ανάπτυξης της Ράγας Δυνατότητα Επίτευξης Βέλτιστης Τεχνολογικής Ωριμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος Σεµινάριο Οικολογικό περιβόλι & ανθόκηποι ταράτσας Το σεµινάριο αποτελείται από 20 µαθήµατα των 10 συναντήσεων Σύνολο: 35 εκπαιδευτικές ώρες 1 η Συνάντηση (1 ο µάθηµα) 1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ

ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ 40 κ.εκ. Υγρό Γαλακτωματοποιήσιμο (EC) Εγγ. Σύνθεση triadimenol 25% β/ο, Βοηθ. Ουσίες 76,36% β/β Διασυστηματικό Μυκητοκτόνο με προστατευτική, θεραπευτική και εξοντωτική δράση. ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π46 ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ Α. Για ιδιόκτητες εκτάσεις για τις οποίες υπάρχουν τίτλοι ιδιοκτησίας, η προσκόμιση βεβαίωσης υποθηκοφυλακείου ή άλλων νόμιμων αποδεικτικών στοιχείων. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

120 ml. Προστατευτικό διασυστηματικό μυκητοκτόνο για την αντιμετώπιση του ωϊδίου της αμπέλου (Uncinula necator). ΚΙΝΔΥΝΟΣ

120 ml. Προστατευτικό διασυστηματικό μυκητοκτόνο για την αντιμετώπιση του ωϊδίου της αμπέλου (Uncinula necator). ΚΙΝΔΥΝΟΣ 120 ml Αρ. Έγκρ. Κυκλ. Υ.Α.Α.Τ.: 6771 / 14-01-2003 Υγρό γαλακτωματοποιήσιμο (EC) Εγγ. Σύνθεση: Spiroxamine 50% β/o Βοηθ. ουσίες: 47% β/β Προστατευτικό διασυστηματικό μυκητοκτόνο για την αντιμετώπιση του

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες από τον ρα Ευάγγελο Καπετανάκη, Καθηγητή Σχολής Τ. Γεωπονίας και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Περιεχόµενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική της κίνησης του Καλίου στο έδαφος

Η δυναμική της κίνησης του Καλίου στο έδαφος Η δυναμική της του στο κίνησης Καλίου έδαφος 1. Δείκτες διαθέσιμου καλίου στο έδαφος Πρόσληψη Κ από τα φυτά (kg/ha) Πρόσληψη Κ από τα φυτά (kg/ha) Εναλλάξιμο Κ (mg/100g εδάφους) Συγκέντρωση Κ (me/l εδαφ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ ΟΜΑΔΑ 1 Η ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΛΑΧΑΝΙΚΑ CPV SAP ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ 1 ΑΓΓΟΥΡΙΑ 03221270-9 40000001 ΤΕΜ 2 ΜΑΡΟΥΛΙ 03221310-2 40000329 ΤΕΜ 3 ΒΕΡΥΚΟΚΑ 03222331-2 40000024 ΚΙΛΟ 4 ΠΑΤΖΑΡΙΑ 03221110-0 40000444 ΚΙΛΟ 5 ΜΑΙΝΤΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Γεωργίας Ακριβείας: Εμπειρίες από εφαρμογές στην Ελλάδα. Ομιλητής: Λιάκος Βασίλειος

Εφαρμογές Γεωργίας Ακριβείας: Εμπειρίες από εφαρμογές στην Ελλάδα. Ομιλητής: Λιάκος Βασίλειος Εφαρμογές Γεωργίας Ακριβείας: Εμπειρίες από εφαρμογές στην Ελλάδα Ομιλητής: Λιάκος Βασίλειος Φανάρι Καρδίτσας 2013 Ερωτήματα Τι είναι γεωργία ακριβείας; Τι χρειαζόμαστε για να εφαρμόσουμε γεωργία ακριβείας;

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα