ξενοφοβίας και ρατσισμού (Γκότοβος, 2002, βλέπε επίσης, Χατζηαποστόλου, 2012).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ξενοφοβίας και ρατσισμού (Γκότοβος, 2002, βλέπε επίσης, Χατζηαποστόλου, 2012)."

Transcript

1 Σύνθεση της βιβλιογραφίας σχετικής με τους τρόπους προώθησης της ΔΕ και τη χρήση λαϊκών ιστοριών για διδασκαλία των αξιών της ΔΕ Διανύοντας τον 21 ο αιώνα βιώνουμε έντονα και φανερά την πολυπολιτισμικότητα μέσα στην κοινωνία της Κύπρου. Τα τελευταία 20 χρόνια λόγω της μετακίνησης των πληθυσμών η Κύπρος έγινε χώρα υποδοχής μεταναστών. Παρά το γεγονός ότι ανέκαθεν η Κύπρος ήταν μια πολυπολιτισμική χώρα, και αυτό φαίνεται και μέσα στο σύνταγμα του 1960 όπου αναγνωρίζονται διάφορες κοινότητες, τις τελευταίες δύο δεκαετίες αυτός ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας έχει ενισχυθεί σημαντικά. Η κυπριακή κοινωνία βιώνει σήμερα μια πρωτοφανή παρουσία μεταναστών εργατών και παλλινοστούντων με αποτέλεσμα στα σχολεία πλέον να φοιτούν μαθητές από διαφορετικές εθνότητες, με διαφορετικά ήθη, έθιμα, παραδόσεις και κουλτούρα και οι οποίοι καλούνται να ζήσουν στο κυπριακό περιβάλλον κουβαλώντας πάντοτε τη δική τους πολιτιστική κληρονομιά (ΥΠΠ, 2007). Οι θεσμοί της κυπριακής πολιτείας και γενικότερα της κοινωνίας βρέθηκαν απροετοίμαστοι και δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα. Ως αποτέλεσμα αυτού, συχνά εμφανίζονται φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού (Γκότοβος, 2002, βλέπε επίσης, Χατζηαποστόλου, 2012). Ο Taylor (1993) ορίζει μια κοινωνία ως πολυπολιτισμική όταν περιλαμβάνει στους κόλπους της περισσότερες από μια πολιτισμικές κοινότητες που θέλουν να επιβιώσουν. Η πολυπολιτισμική πραγματικότητα που διαμορφώθηκε στην Κύπρο έφερε κατ ανάγκη στο 1

2 προσκήνιο τόσο το ζήτημα της διατήρησης της ταυτότητάς, όσο και το σεβασμό της ταυτότητας των εθνικά και πολιτισμικά «άλλων» (Τσιούμης&Πεντέρη, 2006). Στη δεκαετία του 1980 τα κυπριακά σχολεία χαρακτηρίζονταν από μια σχετική ομοιογένεια όσον αφορά στην πολιτισμική ταυτότητα του μαθητικού πληθυσμού. Οι πολιτισμικές και κοινωνικές αλλαγές που έχουμε αναφέρει πιο πάνω, ωστόσο, έχουν επηρεάσει και τη σχολική πραγματικότητα. Το κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα και τα σχολεία δυσκολεύονται να υποδεχθούν και να διδάξουν αποτελεσματικά παιδιά με διαφορετική γλώσσα και κουλτούρα, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες των παιδιών αυτών, και ως αποτέλεσμα έχουμε τη συχνή περιθωριοποίησή τους (Αγγελίδης & Στυλιανού, 2005). Το εκπαιδευτικό σύστημα καλείται να αντιμετωπίσει τα καινούργια δεδομένα της διγλωσσίας και της πολιτισμικής ανομοιογένειας. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα σχολεία και οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στη διδασκαλία των παιδιών που δεν μιλούν την ελληνική γλώσσα (Hajisoteriou, 2011), η στήριξη που δέχονται από το Υπουργείο Παιδείας είναι ελάχιστη (Αγγελίδης &Στυλιανου, 2004), οι όποιες προσπάθειες γίνονται είναι αποσπασματικές (Angelides, Stylianou&Leigh, 2004a) με αποτέλεσμα πολλά από αυτά τα παιδιά να περιθωριοποιούνται (Angelides, Stylainou&Leigh, 2004b). Η ανάγκη για αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος έτσι ώστε τα σχολεία να μπορούν να παρέχουν ίσες ευκαιρίες μάθησης σε όλα τα παιδιά και ειδικότερα σε εκείνες τις ομάδες μαθητών που βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό τονίζεται από μεγάλο αριθμό ακαδημαϊκών (π.χ. Hadjisoteriou, 2011, 2

3 Trimikliniotis, 2001, Zembylas&Iasonos, 2010) αλλά και απαιτείται από πολλά οργανωμένα σύνολα (π.χ. Ομοσπονδία Συνδέσμων Γονέων, 2012). Παρά το γεγονός ότι από τη δεκαετία του 1990 τα σχολεία είχαν ήδη αποκτήσει πολυπολιτισμικό χαρακτήρα, μόλις το 2001 το Υπουργείο Παιδείας ξεκίνησε να εξετάζει το θέμα της διαπολιτισμικής εκπαίδευση (βλέπε, ΥΠΠ, 2001). Τα παιδιά των μεταναστών μπορούν να ενταχθούν στα σχολεία ανεξάρτητα από το αν οι γονείς τους διαμένουν νόμιμα ή παράνομα στην Κύπρο. Παρά τις προσπάθειες, στα σχολεία εντοπίζονταν εθνοκεντρικά στοιχεία και αντιμετώπιζαν το θέμα της πολυπολιτισμικότητας μονολιθικά (Angelidesetal. 2004b). Το 2004 το Υπουργείο Παιδείας ξεκίνησε μια νέα προσπάθεια για να αντιμετωπίσει αυτό το θέμα, διορίζοντας επιτροπή για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση η οποία είχε ως κύριο άξονα τη «δημοκρατική εκπαίδευση σε μια Ευρωκυπριακή κοινωνία». Ο λόγος του Υπουργείου ωστόσο παρέμεινε στη «πολυπολιτισμική εκπαίδευση» και μόλις το 2008 μετακινήθηκε προς τη «διαπολιτισμική εκπαίδευση» (ΥΠΠ, 2008). Το 2008 το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την «εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση» η οποία στόχευε στη δημιουργία ενός σχολείου που δεν αποκλείει κανένα και διευκολύνει την συμπερίληψη των μεταναστών μαθητών στο εκπαιδευτικό σύστημα και την κοινωνία της Κύπρου. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση 3

4 Τι εννοούμε όμως όταν αναφερόμαστε στη διαπολιτισμική εκπαίδευση; Με τον όρο διαπολιτισμική εκπαίδευση εννοούμε την προβολή της πολιτισμικής προσφοράς όλων των λαών του κόσμου, την προώθηση της συνεργασίας στη βάση της αλληλοεκτίμησης και του αλληλοσεβασμού και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Ο Δαμανάκης (2002) αναφέρει ότι η πολυπολιτισμική αγωγή και εκπαίδευση με αφετηρία την πολυπολιτισμικότητα και την πολυγλωσσία των σύγχρονων κοινωνιών και με γνώμονα την ισότιμη αντιμετώπιση των πολιτισμών στοχεύει στην ειρηνική συμβίωση ατόμων και ομάδων διαφορετικής πολιτισμικής προέλευσης. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση ορίζεται ως αρχή και προσέγγιση, αλλά και ως μέσο για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην κοινωνία (Παλαιολόγου & Ευαγγέλου, 2003). Επίσης καταργεί τον κοινωνικό αποκλεισμό και κάθε είδος διάκρισης (Κανατσούλη, 2000). Δηλαδή η διαπολιτισμική εκπαίδευση είναι σε θέση να διαχειρίζεται την πολιτισμική ετερότητα, με την πολιτισμική ετερότητα να σημαίνει είτε την εθνική διαφορετικότητα, είτε την πολιτισμική ιδιαιτερότητα, είτε την κοινωνική έκφραση και παρουσία που ξεφεύγει από αυτό που κάθε ομάδα θεωρεί φυσιολογικό (Γκότοβος, 2002, Σεμερτζίδου, 2008). Φαίνεται, λοιπόν, ότι η διαπολιτισμική εκπαίδευση στη συγκεκριμένη περίπτωση ταυτίζεται με τη συμπεριληπτική εκπαίδευση. Όπως αναφέρουν οι Ainscowetal. (2006), η συμπεριληπτική εκπαίδευση σχετίζεται με την προσπάθεια υπερπήδησης των φραγμών και 4

5 των εμποδίων που εμποδίζουν τη συμμετοχή και τη μάθηση όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως φυλής, φύλου, κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου, επίδοσης ή αναπηρίας. Εξάλλου ένα συμπεριληπτικό σχολείο καλωσορίζει τη διαφορετικότητα και τη θεωρεί περισσότερο ως πηγή μάθησης παρά ως πρόβλημα (Αγγελίδης κ.ά., 2009). Όπως συνεχίζουν οι Αγγελίδηςκ.ά (2009) σε ένα διαπολιτισμικό συμπεριληπτικό σχολείο ακούγονται οι φωνές όλων των εμπλεκομένων, δηλαδή των μαθητών, των εκπαιδευτικών, των γονιών και της κοινότητας. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση πηγάζει από την πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, η ετερότητα εκτιμάται όχι ως πρόβλημα αλλά ως εμπλουτισμός (Παπαναούμ, 2008) και στόχος της είναι η διαμόρφωση κοινωνικών ατόμων, ικανών να αντιλαμβάνονται, να επεξεργάζονται και ερμηνεύουν τα αντιφατικά και πολλαπλά ερεθίσματα με κριτική διάθεση (Αθανασίου, 2007, Ζωγράφου, 2003), καθώς και η καλλιέργεια στους μαθητές της αντίληψης ότι αποτελούν φορείς κοινωνικής αλλαγής (Λαλαγιάννη, 2009). Κατά τον Banks (2002) η διαπολιτισμική εκπαίδευση βασίζεται στις πιο κάτω αρχές, βάσει των οποίων ο μαθητής: Μαθαίνει να κατανοεί τους άλλους και να βλέπει τα προβλήματα κάτω από το δικό τους πρίσμα, επιλύοντας μέσα από το διάλογο συγκρουσιακές καταστάσεις. Καλείται να παραμερίσει τις κοινωνικές ανισότητες και αδικίες. Καλλιεργεί το σεβασμό στην πολιτισμική ετερότητα και ανοίγεται στους άλλους 5

6 πολιτισμούς. Μαθαίνει να απαλλάσσεται από εθνικά στερεότυπα και προκαταλήψεις, που εμποδίζουν την επικοινωνία του με άλλους πολιτισμούς. Ένα διαπολιτισμικό σχολείο θέτει ως στόχο την άρση των στερεότυπων μέσα από την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών. Τα παιδιά «προφυλάγονται» από τις προκαταλήψεις όταν έχουν την ευκαιρία να ασχοληθούν ουσιαστικά με τις διαφορές και να ανακαλύψουν την αξία της διαφορετικότητας (Τσιάκαλος, 2000). Επίσης παρέχει ευκαιρίες για ισάξια συμμετοχή των διάφορων «άλλων» στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι και διασφαλίζει την επιτυχία τους (Αθανασίου, 2007). Δεν επικεντρώνεται στην προοπτική της κυρίαρχης κουλτούρας, αλλά περιγράφονται και οι κουλτούρες «μειονοτήτων» (Κανατσούλη, 2000). Στη βιβλιογραφία αναφέρονται διάφοροι τρόποι διδασκαλίας μέσα από τους οποίους μπορούν να επιτευχθούν όλα τα πιο πάνω, όπως η διαφοροποίηση της διδασκαλίας, η χρήση της συνεργατικής μεθόδου μάθησης (βλέπε, Αγγελίδης, Μιχαηλίδου& Στυλιανού, 2006) και η υπόδηση ρόλων (Παπαδόπουλος, 2007). Ωστόσο, υπάρχει μια διάχυτη δυσαρέσκεια με την αποτελεσματικότητα αυτών των προσεγγίσεων ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς (π.χ. Hadjisoteriou&Angelides, 2012). Αυτή η εργασία έρχεται να καλύψει αυτό το κενό και να εισηγηθεί μια επιπλέον προσέγγιση για την προώθηση της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης: τη διδασκαλία των λαϊκών ιστοριών μέσα από την παιδική λογοτεχνία. 6

7 Λαϊκές ιστορίες και διαπολιτισμική εκπαίδευση (i) Η αφήγηση στην εκπαίδευση Η αφήγηση και οι ιστορίες ανέκαθεν αποτελούσαν ένα αποτελεσματικό διδακτικό εργαλείο, που αξιοποιείται διαχρονικά στους περισσότερους τομείς του αναλυτικού προγράμματος. Γενικότερα, τα τελευταία χρόνια η αφήγηση ιστοριών εισέρχεται δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο και «ξαναζωντανεύει», καθώς επανέρχεται στην εκπαίδευση αλλά και σε πολλές επιστήμες και τέχνες (Ryant, 1988, Σέξτου, 2001, Κουλουμπή &Παπαπετροπούλου, 1997). Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν την αφήγηση όχι μόνο για τη μεταφορά γνώσης, αλλά και για την ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος του παιδιού, την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και για να θέσουν ένα πλαίσιο συζήτησης και διαλόγου. Η δύναμη της αφήγησης έχει αναγνωρισθεί γενικότερα και προτείνεται από διάφορους φορείς, όπως την UNESCO, ως μια στρατηγική διδασκαλίας- κλειδί για την επίτευξη των στόχων της εκπαίδευσης για ένα αειφόρο μέλλον (UNESCO, 2006). Η δραστηριότητα αυτή εξυπηρετεί όχι μόνο κλασσικές περιοχές της επιστήμης και της παιδαγωγικής, όπως η γλώσσα, η κοινωνικοποίηση, η αισθητική κ.λπ., αλλά και αντικείμενα που βρίσκονται στο κέντρο του ευρύτερου ενδιαφέροντος, όπως η Περιβαλλοντική και η Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. Φορείς όπως η UNEP (UnitedNationsEnvironmentProgramme) όχι μόνο επισημαίνουν την σπουδαιότητα της εξιστόρησης, αλλά τονίζουν την βαρύτητα των παλαιότερων ιστοριών των αυτόχθονων πληθυσμών και των ντόπιων πολιτισμών (UNEP, 2007). Οι ιστορίες 7

8 διαφορετικών λαών, πολιτισμών και κοινωνικών ομάδων, μπορούν να διαδοθούν μέσω των αφηγήσεων και να συμβάλουν στην ανάπτυξη της περιβαλλοντικής προβληματικής, στη διατήρηση της διαφορετικότητας και στην επίτευξη της διαπολιτισμικότητας. Ειδικότερα, πολλές παραδοσιακές και τοπικές ιστορίες μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός νέου ήθους και στη δόμηση μιας διαφορετικής αντίληψης για τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση (Gersie, 1992,Nanson, 2005, UNEP, 2007). Στην εκπαιδευτική διαδικασία, ο ρόλος της αφήγησης είναι διπλός, καθώς αυτή αναδεικνύεται ταυτοχρόνως α) ως εργαλείο για τη δημιουργία κατάλληλου μαθησιακού περιβάλλοντος και β) ως μέσον για το πέρασμα κατάλληλων μηνυμάτων, αντιλήψεων, γνώσεων, αξιών (Gersie, 1992), συμπεριφορών. Ο θετικός ρόλος των αφηγήσεων στη μάθηση, υποστηρίζεται και από σύγχρονες θεωρήσεις περί της μαθησιακής διαδικασίας στο χώρο της εκπαίδευσης και των γνωσιακών επιστημών. Σύμφωνα με τις θεωρήσεις αυτές, οι αφηγήσεις ιστοριών, οξύνουν τις νοητικές δεξιότητες και βελτιώνουν γενικότερα τις μαθησιακές ικανότητες αυτών που ακούνε μία ιστορία. Ο μύθος, η ενσυναίσθηση, η ταύτιση, η προβολή και ο ανθρωπομορφισμός είναι απαραίτητα στοιχεία στην επικοινωνία και την κατανόηση (Morin, 1986:175). Πολλοί ερευνητές εστιάζουν στη δύναμη της μετασχηματικής γνώσης που έχει η αφήγηση ιστοριών. Το περιεχόμενο των αφηγήσεων και ο στοχασμός πάνω σε θέματα που διαπραγματεύονται, βοηθούν αφηγητές και ακροατές να επαναπροσδιορίσουν 8

9 διαστάσεις της ταυτότητας τους, μπορούν να επανεγγράψουν τον πολιτισμό τους (Nanson, 2005). (ii) Η λογοτεχνία στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Σύμφωνα με τους Mendoza&Reese, 2001, οι ιστορίες αποτελούν διαβατήριο για την υπέρβαση των πολιτισμικών ορίων. Ακόμη, μπορούν να λειτουργήσουν ως πολιτισμικά «παράθυρα» και «καθρέπτες» αφού με αυτές καθίσταται δυνατή η γνωριμία με άλλες πολιτισμικές ταυτότητες και η βαθύτερη προσέγγιση και κατανόηση της πολιτισμικής ταυτότητας αφηγητή και ακροατή. Πρόσφατη έρευνα αναφέρει ότι εάν οι εκπαιδευτικοί προσπαθήσουν να προωθήσουν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση και νοοτροπία μέσα από τη λογοτεχνία και τη λαϊκή παράδοση, τότε θα έχουν σημαντικά αποτελέσματα (π.χ. Ερμογένους &Παντέλα, 2011). Η λογοτεχνία και τα λογοτεχνικά κείμενα αποτελούν για τον εκπαιδευτικό μια καλή ευκαιρία για να προωθήσει το διαπολιτισμικό διάλογο. Η λογοτεχνία μπορεί να απαλλάξει τα άτομα από προκαταλήψεις και να οικοδομήσει την κοινότητα των ιδεών, όχι μέσα από στερεότυπα αλλά μέσα από συναρπαστικές ιστορίες που μας δίνουν την ευκαιρία να φανταστούμε τη ζωή των άλλων (Μιχαηλίδου, 2008). Ένα λογοτεχνικό έργο, όπως αναφέρεται, προσδιορίζεται τις περισσότερες φορές από το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της εποχής του (Κανατσούλη, 2000). Η λογοτεχνία γενικότερα, αλλά και οι λαϊκές ιστορίες ειδικότερα, 9

10 προωθούν τη δημιουργία ενός θετικού παιδαγωγικού κλίματος, υλοποιώντας διαπολιτισμικές διδακτικές προσεγγίσεις, καθώς χρησιμοποιεί ταυτόχρονα στοιχεία διαφορετικών πολιτισμών και αναφέρεται στις ομοιότητες και τις διαφορές των ανθρώπων, των τόπων, των ιδεών, των αξιών (Τσιλιμένη, 2007, Ερμογένους &Παντέλα, 2011). Ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό της λογοτεχνίας και κατ επέκταση των λαϊκών παραμυθιών είναι η ανάπτυξη της περιέργειας των μαθητών. Η περιέργεια είναι η πόρτα που ανοίγει και οδηγεί τους μαθητές σε ένα αριθμό διαπολιτισμικών εμπειριών (Δελημπανίδου& Ράπτης, 2009). Οι Dyson και Genishi (1994) υποστηρίζουν ότι η χρήση της φαντασίας είναι το πιο σημαντικό και το πιο θελκτικό όπλο της λογοτεχνίας. Συνεχίζοντας οι ίδιοι συγγραφείς τονίζουν ότι με τη λογοτεχνία αποδεσμεύεται η φαντασία η οποία απελευθερώνει τους ανθρώπους και τους παρέχει τη δυνατότητα να βλέπουν τα πράγματα από μία άλλη οπτική γωνία. Μέσω των ιστοριών τα παιδιά μπορούν να μεταφερθούν σε άλλους τόπους και να πληροφορηθούν σχετικά με διαφορετικούς τρόπους ζωής, τους οποίους πιθανόν δε θα γνωρίσουν ποτέ εμπειρικά. Μπορούν επίσης να ταξιδέψουν τόσο στο παρελθόν όσο και στο μέλλον (Ερμογένους &Παντέλα, 2011). Η λογοτεχνία γεφυρώνει αιώνες, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι γεφυρώνει πολιτισμούς όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Nanson (2005). Οι μαθητές διαβάζουν για άλλους λαούς, τις επιλογές και τους αγώνες τους. Οι ανθρώπινες συνθήκες που παρουσιάζονται μέσα από τη λογοτεχνία καλούν τους αναγνώστες να αναλογισθούν τις δικές 10

11 τους εμπειρίες. Αυτό τους επιτρέπει να αντιληφθούν τις δικές τους πεποιθήσεις και να δουν αυτούς τους νέους πολιτισμούς σε σχέση με το δικό τους, γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να τους κατανοήσουν καλύτερα (Kramsch, 1998). Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε ότι η λογοτεχνία (η οποία εμπεριέχει στους κόλπους της και τις λαϊκές ιστορίες) από πολύ παλιά θεωρείτο ως το καταλληλότερο εργαλείο ηθικής, εθνικής και αισθητικής διαπαιδαγώγησης. Ειδικότερα η λογοτεχνία για παιδιά χρησιμοποιείτο στο σχολείο για την καλλιέργεια μιας ομοιογενούς και ισχυρής εθνικής ταυτότητας (Naidoo, 2009). Στις μέρες μας, η λογοτεχνία, προσπαθώντας να ανταποκριθεί στην ανάγκη μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας, στοχεύει στην καλλιέργεια της διαπολιτισμικότητας (Κανατσούλη, 2005). Φτάνουμε, λοιπόν, σε αυτό που λέμε σήμερα πολυπολιτισμική λογοτεχνία. Μέσω αυτής οι εκπαιδευτικοί μπορούν να θέσουν προβληματισμούς και να ανταλλάξουν απόψεις με τα παιδιά για θέματα που αφορούν στην ετερότητα. Η λογοτεχνία αυτή δημιουργήθηκε ως απάντηση στην άγνοια και την έλλειψη σεβασμού προς την ετερότητα. Συντελεί ώστε να γίνει εφικτό για εκπαιδευτικούς και μαθητές να συζητήσουν χωρίς κηρύγματα, να προβληματιστούν χωρίς να κραυγάσουν, να συνειδητοποιήσουν τις δυσκολίες χωρίς να πληγώσουν ή να πληγωθούν και να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους χωρίς να εξαναγκαστούν (Γιαννικοπούλου, 2007). 11

12 Η πολυπολιτισμική λογοτεχνία συμπεριλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερες και διαφορετικές κουλτούρες, χωρίς να γίνεται καμιά διάκριση (Μανιάτης, 2004). Σύμφωνα με την Τσιλιμένη (2007) η λογοτεχνία καλλιεργεί στάσεις και μεταβιβάζει αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς, επηρεάζοντας τις απόψεις, τις πεποιθήσεις και τις επιλογές του ατόμου. Εστιάζει επίσης στη διαφορετικότητα του καθενός και στον αποκλεισμό λόγω της ετερότητας (Κανατσούλη, 2000). Η ίδια αναφέρει ακόμη ότι η λογοτεχνία είναι σε θέση να προετοιμάζει τους μελλοντικούς ενήλικες ώστε να είναι ανοιχτόμυαλοι στις συνεχείς κοινωνικές αλλαγές και φέρνει με ένα γοητευτικό τρόπο τα παιδιά αντιμέτωπα με την πραγματικότητα και τα προβλήματα της ζωής. Η καλή παιδική λογοτεχνία δεν υπερτονίζει τα θετικά στοιχεία των μειονοτικών πολιτισμών, αλλά αναδεικνύει την ποικιλία της πολιτισμικής έκφρασης (Μιχαηλίδου, 2008). Στοχεύει στη ρεαλιστικότερη αναπαράσταση της πραγματικότητας και όχι στον εξωραϊσμό της. Αναλύει κριτικά διαφορετικές και συχνά αντιφατικές πολιτισμικές παραδόσεις και αξίες. Προωθεί πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης ακολουθώντας μια προσέγγιση που δε χαρακτηρίζεται από εθνοκεντρισμό (Μανιάτης, 2004). Υποδεικνύει δρόμους που οδηγούν σε λύσεις και των πιο περίπλοκων καταστάσεων. Τα λογοτεχνήματα με διαπολιτισμικό περιεχόμενο εθίζουν τα παιδιά στην πολυφωνία και τον πλουραλισμό και ενθαρρύνουν την κατανόηση και την ανεκτικότητα ανάμεσα στους μαθητές. 12

13 Η πολυπολιτισμική λογοτεχνία έχει τη δύναμη να προωθεί ένα πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης (Naidoo, 2009). Στόχος της είναι η ρεαλιστικότερη αναπαράσταση της πραγματικότητας καθώς και η κριτική ανάλυση των διαφορετικών και αντιφατικών πολιτισμικών παραδόσεων και αξιών (Γιαννικοπούλου, 2009). Οι Αποστολίδου, Πασχαλίδης και Χοντολίδου (2012) αναφέρουν χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας όλα τα πιο πάνω, ότι η σχέση μας με τη λογοτεχνία είναι ουσιαστικά μια σχέση φιλοξενίας ενός Άλλου που μας βοηθά να δώσουμε σχήμα και νόημα στα προσωπικά και ιστορικά μας βιώματα, να προσανατολιστούμε μέσα σε ένα ολοένα και πιο περίπλοκο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον, να πλάσουμε την ατομική αλλά και τη συλλογική μας ταυτότητα. Η χρήση των λογοτεχνημάτων με πολυπολιτισμικό περιεχόμενο μπορεί να κατευνάσει τις αντιθέσεις και τις συγκρούσεις, να ανατρέψει τα στερεότυπα και να μειώσει την απειλητική τους παρουσία (Αναγνωστοπούλου, 2007). Όπως αναφέρει η Καλογήρου (2009) η σύγχρονη λογοτεχνία για παιδιά, από τη στιγμή που κατορθώνει να αποφεύγει τις εξωραϊσμένες ή αφελείς απεικονίσεις της σύγχρονης ζωής, προβάλλοντας την αντιπαράθεση των διαφορετικών υποκειμένων, τότε είναι και σε θέση να υποσκάψει τη ρατσιστική ιδεολογία, αλλά και να συμβάλει στη διαμόρφωση διαπολιτισμικά σκεπτόμενων ατόμων. Ψάχνοντας για λογοτεχνήματα που προωθούν τη διαπολιτισμικότητα, πρέπει, σύμφωνα με τη Γιαννικοπούλου (2007), να εστιάσουμε σε κάποια σημαντικά χαρακτηριστικά όπως αυτά που ακολουθούν: 13

14 Διαφορετικών κουλτούρων ήρωες να πρωταγωνιστούν και να παρουσιάζονται να ασκούν ποικίλα επαγγέλματα. Τα ονόματα των ηρώων να παραμένουν ξενικά. Η αμφίεσή τους να είναι σύγχρονη, ενώ η ατομικότητά τους να μη συνθλίβεται κάτω από το βάρος της εθνικής τους καταγωγής. Οι διατροφικές τους συνήθειες να μην παρουσιάζονται στερεοτυπικές. Η ομιλία των «διαφορετικών» ηρώων να μην φαντάζει παιδιάστικη. Η διήγηση της κάθε ιστορίας πρέπει να αφορά στα βιώματα ενός συγκεκριμένου ατόμου και όχι στην εμπειρία ενός λαού. Επίσης και η Τσιλιμένη (2011) κάνει αναφορά στα σημαντικά χαρακτηριστικά τα οποία κάνουν τα λογοτεχνήματα και τις λαϊκές ιστορίες να προωθούν τη διαπολιτισμικότητα μέσα από το περιεχόμενό τους. Έτσι ένα λογοτέχνημα θα πρέπει: Να συμπεριλαμβάνει στοιχεία του πολιτισμού που εκφράζει η γλώσσα, παράλληλα όμως να ανακαλύπτει και τα κοινά σημεία με άλλους πολιτισμούς. Να αποκλείει στερεότυπα ξενοφοβίας και ρατσισμού αλλά και εθνικές εξάρσεις, προσδίδοντας μια οικουμενικότητα. Να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα της διαφορετικότητας. 14

15 Να προβάλλει την ισότητα- ισοτιμία μεταξύ μαθητών διαφορετικών εθνοτήτων. (iii) Λαϊκό παραμύθι και διαπολιτισμική εκπαίδευση Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται, σε Κύπρο και Ελλάδα, αυξημένη παραγωγή και εκπαιδευτική χρήση σύγχρονων ιστοριών που αναφέρονται στην πολυπολιτισμικότητα και τη διαφορετικότητα. Οι συγγραφείς αυτών των ιστοριών προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν τους αναγνώστες τους σε κοινωνικά θέματα που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Πολλές φορές, όμως, η λογοτεχνικότητα θυσιάζεται στο βωμό ενός διδακτισμού που συχνά ακουμπά τα όρια του κατηχισμού. Τέτοιου είδους βιβλία σπάνια καταφέρνουν να μιλήσουν στην ψυχή του αναγνώστη, ο οποίος διαισθάνεται τις σκοπιμότητες που κρύβονται πίσω από τις ιστορίες. Αντίθετα, κύριο γνώρισμα των λαϊκών παραμυθιών είναι η αυθεντικότητα, αφού πρόκειται για ιστορίες που έχουν περάσει από τη δοκιμασία του χρόνου και του αλάνθαστου κριτηρίου του λαού. Σκοπός του παρόντος έργου είναι η συλλογή και αξιοποίηση λαϊκών ιστοριών που ενώ έχουν πολυπολιτισμικό περιεχόμενο δεν έχουν συγγραφεί κατά παραγγελία. Το λαϊκό παραμύθι έχει τις ρίζες του βαθιά στην ιστορία και επομένως η πρόσληψη και διαμόρφωση του περιεχομένου του δέχτηκε ποικιλόμορφες επιρροές οφειλόμενες σε πολιτικούς, πολιτισμικούς και παιδαγωγικούς παράγοντες. HΤσιλιμένη (2011) τονίζει ότι τα 15

16 παραδοσιακά λαϊκά παραμύθια έχουν αξία και αυθεντικότητα, αφού βασίζονται στην παράδοση και έχουν αντέξει στο πέρασμα του χρόνου. Ποια είναι όμως η παιδαγωγική αξία των λαϊκών ιστοριών; Καταρχήν, οι λαϊκές ιστορίες έχουν ένα συμβολικό χαρακτήρα, ενώ πολλές απ αυτές γοητεύουν τα παιδιά και μιλούν στην ψυχή τους. Ανταποκρίνονται στις ψυχικές ανάγκες του παιδιού και το βοηθούν στην πνευματική και ψυχική του ανάπτυξη. Επίσης βοηθούν συναισθηματικά το παιδί αφού μέσα από αυτές τις ιστορίες βρίσκει ομοιότητες του πραγματικού κόσμου με τον κόσμο του φανταστικού. Το παραμύθι μέσα από το φανταστικό κόσμο, προετοιμάζει το παιδί για την πραγματική ζωή. Στην περίπτωση αυτή η φαντασία δεν εμποδίζει κάποιον να καταλάβει την πραγματικότητα. Είναι γενικά αποδεκτό ότι το παιχνίδι με τη φαντασία είναι εκείνο που μας βοηθά να αγγίξουμε και να αισθανθούμε το πραγματικό. Ο Παλαμάς αναφέρει στο κείμενο της εισήγησής του στο διαγωνισμό παραμυθιού του περιοδικού Εστία (1893) ότι «χωρίς φαντασίαν ανθρώπινη ζωή δεν υφίσταται, ουδέ τέχνη». Οι λαϊκές ιστορίες παρουσιάζουν τον κόσμο με ένα δικό τους ιδιαίτερο τρόπο. Επικρατεί ο παμψυχισμός και η μεταμόρφωση. Τα ζώα μιλούν, τα αντικείμενα ζωντανεύουν και πετούν. Ακόμα και οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν ζώα ή αντικείμενα, ενώ η χρήση μαγικών αντικειμένων γίνεται δεκτή προκειμένου να διασφαλιστεί η πορεία της αφήγησης και να εξυπηρετηθεί ο ήρωας (Μερακλής, 1999). Επίσης, οι λαϊκές ιστορίες μετατρέπουν το εσωτερικό σε εξωτερικό, με το να βγάζουν προς τα έξω τις ψυχικές καταστάσεις, χωρίς να 16

17 κατατρίβονται στην περιγραφή της ψυχικής κατάστασης του ήρωα. Σύμφωνα με τον Μαλαφάντη (2006) ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα των λαϊκών ιστοριών είναι και η διαδοχή έντασης και χαλάρωσης. Όπως και στην τραγωδία, δηλαδή, έτσι και στις ιστορίες έχουμε εναλλαγή στιγμών έντασης και χαλάρωσης, στιγμών αγωνίας και ανακούφισης, για την τύχη των ηρώων, στιγμές αναμονής και εκπλήρωσης. Σύμφωνα με το Μαλαφάντη (2006) μια ιστορία, γενικά, για να είναι πραγματικά ενδιαφέρουσα για το παιδί, πρέπει να το ψυχαγωγεί και να διεγείρει την περιέργειά του. Πρέπει επίσης να διεγείρει τη φαντασία του, να καλλιεργεί το πνεύμα του, να ξεκαθαρίζει τα συναισθήματά του, να αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες του και ταυτόχρονα να προτείνει λύσεις στα προβλήματα που το συγκλονίζουν. Κανένα είδος της παιδικής λογοτεχνίας δεν μπορεί να τα προσφέρει όλα αυτά στο παιδί σε τόσο ικανοποιητικό βαθμό, όσο οι λαϊκές ιστορίες. Ο Ευάγγελος Παπανούτσος (1980) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι τα λαϊκά παραμύθια αρχίζουν από τη μικρή ηλικία του παιδιού να οξύνουν την αντίληψή του, να πλουτίζουν τις εμπειρίες του, να καλλιεργούν την ευαισθησία του και να ανοίγουν τους πνευματικούς του ορίζοντες. Ακόμα τονίζει ότι οι λαϊκές ιστορίες προνοούν και για τις ψυχικές λειτουργίες του παιδιού. Τρέφουν τη μνήμη του, διεγείρουν τη φαντασία του και καλλιεργούν το συναίσθημα του παιδιού. Τα λαϊκά παραμύθια εντυπωσιάζουν γιατί μπορούν να επηρεάζουν συναισθηματικά και νοητικά τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες. Είναι δημιούργημα του λαϊκού πολιτισμού, 17

18 το οποίο ακόμα και στη σύγχρονη εποχή μας έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να διασκεδάζει, αλλά και να επιδρά στην κοινωνικοποίηση παιδιών και εφήβων. Ένα λαϊκό παραμύθι προσφέρεται για την προώθηση της διαπολιτισμικότητας, σύμφωνα με τους Sierra και Kaminski (1991) αφού χαρακτηρίζεται από ξεκάθαρη και απλή δομή και παρουσιάζει κοινωνικές σχέσεις και συμπεριφορές. Η Τσιλιμένη (2011) μάλιστα αναφέρει ότι όταν αξιοποιούμε το λαϊκό παραμύθι, πετυχαίνουμε να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με το αίσθημα της ευθύνης, καθώς και με την κοινωνική- ιδεολογική και πολιτική πραγματικότητα. Στα λαϊκά παραμύθια υπάρχουν μοτίβα τα οποία διεθνώς παρουσιάζουν μεγάλες ομοιότητες. Βοηθούν, επίσης, τα παιδιά να ανακαλύψουν την πολιτισμική ποικιλία του κόσμου και να διαπιστώσουν ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στο δικό τους και σε άλλους πολιτισμούς. Η Κανατσούλη (1991) υπογραμμίζει την παιδαγωγική αξία των μύθων και των παραμυθιών ως μέσα για την πολυπολιτισμική ένταξη. Ακόμη αναφέρει τα κοινά στοιχεία (commonattributes) που διατρέχουν τα παραμύθια ανεξαρτήτως από τη χώρα προέλευσης. Οι λαϊκές ιστορίες μοιράζονται κοινές αξίες, όπως είναι η προσωπική ευθύνη, το ενδιαφέρον για τους άλλους και το καθήκον να φροντίζεις για το καλό της ανθρωπότητας, αξίες που δεν αποτελούν αυτονόητο για τη σημερινή εποχή. Όπως αναφέρει ο Μερακλής (1999) το λαϊκό παραμύθι μάς βοηθά να παρακολουθήσουμε σε μικροεπίπεδο την παρέμβαση του ανθρώπου για να τροποποιήσει ή να αναδομήσει την πραγματικότητα που τον περιβάλλει. 18

19 Επιπρόσθετα, τα παιδιά μέσα από τα λαϊκά παραμύθια μπορούν να αναπτύξουν την ικανότητα της ενσυναίσθησης, αφού η ανάγνωση ή ακρόαση των ιστοριών μπορεί να αποτελέσει βιωματική εμπειρία κατά την οποία ο αναγνώστης/ ακροατής ταυτίζεται με τους φανταστικούς ήρωες (Κανατσούλη, 1991). Καθώς ταυτίζεται με τους ήρωες της ιστορίας, το παιδί βιώνει συγκινήσεις, αποκτά αισθήματα συμπόνιας και αυτοεπιβεβαιώνεται με τις περιπέτειες των μικρών και αδύναμων και την τελική επικράτησή τους έναντι των δυνατών. Συμπληρωματικά, οι ιστορίες αυτές καλλιεργούν στο παιδί συναισθήματα συμπάθειας για τους ήρωες που περνούν δυσκολίες και συναισθήματα αντιπάθειας για αυτούς που προκαλούν προβλήματα σε άλλους. Στις λαϊκές ιστορίες, ως γνωστό, ο καλός αμείβεται και ο κακός τιμωρείται. Η καλή και θετική κατάληξη αποκαθιστά την ηθική τάξη των πραγμάτων. Όλα αυτά τα θετικά των λαϊκών ιστοριών μπορούν να βοηθήσουν και να ενισχύσουν με ένα μοναδικό τρόπο την προσπάθεια που γίνεται για επίτευξη της διαπολιτισμικής επικοινωνίας και συμπερίληψης στα σχολεία. Σύμφωνα με τους Sierra και Kaminski (1991) το λαϊκό παραμύθι προσφέρεται για το σκοπό αυτό, αφού χαρακτηρίζεται από ξεκάθαρη και απλή δομή και παρουσιάζει κοινωνικές σχέσεις και συμπεριφορές. Αυτά τα παραμύθια μπορούν, αν αξιοποιηθούν σωστά, να εξοικειώσουν το παιδί με τη διαχρονικότητα των ανθρώπινων προβλημάτων και να προλειάνουν το έδαφος για το ξεπέρασμα των φραγμών που χωρίζουν τους λαούς (Κανατσούλη, 1991).Κάτι εξίσου σημαντικό και αξιοσημείωτο είναι το ότι παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση πιθανό να ανακαλύψουν στην προσωπικότητα ενός 19

20 ήρωα αντανακλάσεις των εμπειριών και των βιωμάτων τους με αποτέλεσμα να νιώθουν πιο ασφαλή (Κανατσούλη, 2005). Έτσι, λοιπόν, η γλώσσα του παραμυθιού πετυχαίνει το ακατόρθωτο, αφήνοντας άφθονο χώρο για το διαφορετικό και το ιδιαίτερο (Κανατσούλη, 2002) κάτι που επιβάλλεται στη σημερινή εκπαίδευση. Ποια είναι όμως η αξία της κυπριακής λαϊκής ιστορίας στη διαπολιτισμική εκπαίδευση; Στην Κύπρο, τόσο η εισαγωγή της αφήγησης στην εκπαιδευτική διαδικασία, όσο και η αξιοποίηση του λαϊκού παραμυθιού στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, βρίσκονται ακόμα σε εμβρυικό στάδιο, αφού περιορίζονται σε φιλότιμες πρωτοβουλίες ορισμένων προοδευτικών εκπαιδευτικών. Ομολογουμένως, στο διεθνή χώρο έχει υπάρξει έντονη δραστηριοποίηση. Ένα παράδειγμα αποτελεί το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα CAFT - ComparativeAnalysis of Folktales: A MulticulturalPerspective στο πλαίσιο του οποίου συγκεντρώθηκαν 24 λαϊκές ιστορίες από 4 χώρες, για να αξιοποιηθούν με δημιουργικό τρόπο από εκπαιδευτικούς και μαθητές των χωρών αυτών και να συμβάλουν έτσι στη διαπολιτισμική επικοινωνία και την εξάλειψη του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Το προαναφερθέν Ευρωπαϊκό πρόγραμμα (CAFT) καθώς και τα πλείστα σχετικά προγράμματα και θεωρητικές εισηγήσεις, προσεγγίζουν το θέμα μέσα από ένα συγκριτικό φακό. Η συνήθης προσέγγιση προωθεί τη διαπολιτισμική εκπαίδευση μέσα από σύγκριση παραμυθιών που εκπροσωπούν διάφορες εθνικές ομάδες. Η υπόθεση που συχνά κρύβεται πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι ότι «στα παλιά χρόνια» οι εθνικοί πολιτισμοί ήταν 20

21 αμιγείς και απομονωμένοι ο ένας από τον άλλο, και ότι κάθε λαϊκό παραμύθι είναι απόσταγμα ενός αμιγούς εθνικού πολιτισμού. Αυτή η παρατήρηση γενικότερα δεν ισχύει, πόσο μάλλον στην ιδιαίτερη περίπτωση της Κύπρου, αφού λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της γεωστρατηγικής της σημασίας ανέκαθεν υπήρξε σημείο συνάντησης πολλών και διαφορετικών πολιτισμών. Ο πλουραλισμός αυτός δεν μπορούσε παρά να αποτυπωθεί και στις λαϊκές ιστορίες του νησιού. Η καινοτομία της προσέγγισης που προτείνουμε έγκειται στο ότι, αντίθετα από την κοινή πρακτική, δεν επιδιώκει τη συγκριτική ανάλυση και διδασκαλία παραμυθιών από διαφορετικές χώρες, αλλά τη διερεύνηση της "εσωτερικής" πολυπολιτισμικής διάστασης των λαϊκών παραμυθιών της Κύπρου και την αξιοποίησή της για προώθηση της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Μέσα από αυτές τις ιστορίες αναδεικνύεται η διαχρονική πολυπολιτισμικότητα της Κυπριακής κοινωνίας και εξασθενεί η λανθασμένη εντύπωση ότι ο «αμιγής» χαρακτήρας του Ελληνοκυπριακού πολιτισμού έχει «μολυνθεί» τις τελευταίες δύο δεκαετίες από τους μετανάστες, οι οποίοι αποτελούν «απειλή». Οφείλουμε να παραδεχτούμε, βέβαια, πως σε αρκετά λαϊκά παραμύθια (συμπεριλαμβανομένων και των κυπριακών) ο διαφορετικός «άλλος» αποτελεί μια μεταφορική προσέγγιση του αρχετύπου του κακού, ενώ το αρχέτυπο του καλού εκπροσωπείται στην πλειονότητα των λαϊκών παραμυθιών από τα μέλη της κυρίαρχης ομάδας. Εμφανώς οι ιστορίες αυτές προέρχονται από παλαιότερες εποχές, με πολύ 21

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Από τη δεκαετία του 1990 επισυνέβη μια μεταβολή στη σύνθεση της ελληνικής κοινωνίας, ως συνέπεια της αθρόας

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ. 28 Αυγούστου Θέμα: Στόχοι σχολικής χρονιάς

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ. 28 Αυγούστου Θέμα: Στόχοι σχολικής χρονιάς ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρ. Φακ.7.1.05.20 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ 28 Αυγούστου 2007 Διευθυντές/ντριες Σχολείων Δημοτικής, Μέσης και Τεχνικής Εκπαίδευσης Θέμα: Στόχοι σχολικής χρονιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Φτάνει να μισήσει ένας άνθρωπος έναν άλλον άνθρωπο, για ν' απλωθεί,σιγά-σιγά,το μίσος σ' ολάκερη την ανθρωπότητα. Ζαν Πωλ Σάρτρ Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα. Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης

Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα. Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr Η προσέγγιση της Δ.Π. σύμφωνα με τον Νόμο 2413/96 (1/3) «Σκοπός της διαπολιτισμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: Αυγούστου 2016

Αρ. Φακ.: Αυγούστου 2016 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ.: 7.1.05.27 30 Αυγούστου 2016 Διευθυντές/τριες Σχολείων Δημοτικής, Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Θέμα: Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ικανότητα για προφορική έκφραση σε συνδυασμό με την ικανότητα για προσεκτική και κριτική ακρόαση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για αποτελεσματική επικοινωνία. Τα Ελληνόπουλα της

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Θεµατολογία: 1. Όλου του κόσµου τα παιχνίδια: Ένα ταξίδι που χαρτογραφεί την ιστορία του παιχνιδιού 2. Ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια: Παιχνίδια από ά

Θεµατολογία: 1. Όλου του κόσµου τα παιχνίδια: Ένα ταξίδι που χαρτογραφεί την ιστορία του παιχνιδιού 2. Ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια: Παιχνίδια από ά Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α 2 0 1 6-2 0 1 7 Τα εκπαιδευτικά προγράµµατα έχουν σκοπό να βοηθήσουν τα παιδιά να γνωρίσουν και να κατανοήσουν ένα θέµα, συνδυάζοντας το παιχνίδι µε τη γνώση.

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία 10o Μάθημα Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία Καλή πρακτική (best practice)?? Ό,τι «δουλεύει» σε μία κατάσταση ή σε ένα περιβάλλον Καλή πρακτική στη εκπαίδευση Δράση που δίνει ευκαιρίες σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Θέματα Εκθέσεων Διαγωνισμού Σχολείων Ευρώπης (ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ)

Θέμα: Θέματα Εκθέσεων Διαγωνισμού Σχολείων Ευρώπης (ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ) ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ Αρ. Φακ.: 4.17.22.14 Αρ. Τηλ.: 22 800755/ 22 809558 Αρ. Φαξ: 22 305117 E-mail: eas@moec.gov.cy 14 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Πολιτισμική επίγνωση Διαπολιτισμική ενσυναίσθηση Πολιτισμική επάρκεια Πολιτισμική ενδυνάμωση Διαπολιτισμική διαμεσολάβηση Παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe

Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe «Κάνε τη Διαφορά! Δράσεις κατά του ρατσισμού και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο περιβάλλον της Ε.Ε.» Ζερβού Κυριακή ΠΕ 70 Δασκάλα/ΠΕ 13 Νομικός 6 ο Διαπολιτισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Μεταπτυχιακό/ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 4702005 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Διαπολιτισμική Εκπαίδευση για την ομαλή ένταξη των μαθητών/τριών με μεταναστευτικές βιογραφίες στα σχολεία και την κοινωνία της Κύπρου ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Για τη σχολική χρονια 2016-2017 Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 3: Μοντέλα διαχείρισης της ετερότητας Αναστασία Κεσίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα