1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα"

Transcript

1 Περιεχόμενα 1.1. Ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων για τα άτομα 1.2. Η φύση του φωτός. Τα φάσματα των στοιχείων 1.3. Κυματομηχανική θεώρηση 1.4. Η εξίσωση Schröedinger 1.5. Πολυηλεκτρονικά άτομα 1.6. Ηλεκτρονική βάση του Περιοδικού Πίνακα 1.7. Περιοδικότητα των ιδιοτήτων των ατόμων Περίληψη Πρόσθετη Βιβλιογραφία Ερωτήσεις - Προβλήματα ΑΤΟΜΙΚΗ ΟΜΗ 1 ΚΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1. Ιστορική Εξέλιξη των Αντιλήψεων για τα Άτομα Η ύπαρξη των ατόμων τοποθετείται σε πειραματική βάση από τον Dalton ( ) πολλούς αιώνες μετά τις πρώτες θεωρίες περί του ατόμου από το ημόκριτο ( π.χ.) και τον Επίκουρο ( π.χ.). Ο νόμος της αφθαρσίας της ύλης (Lomonosoff και Lavoisier) καθώς και οι θεμελιώδεις νόμοι της Χημείας ο Νόμος των ορισμένων αναλογιών (Proust), ο Νόμος των απλών πολλαπλασίων (Dalton) και ο Νόμος των ισοδύναμων βαρών (Richter) μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι οι πρώτες πειραματικές ενδείξεις για την ύπαρξη των ατόμων και έδειξαν ότι η ύλη άρα και τα άτομα είναι άφθαρτα. Οι διάφορες χημικές ενώσεις αποτελούνται από ολόκληρα άτομα και όχι από κομμάτια ατόμων. Τα άτομα των διάφορων στοιχείων έχουν διαφορετικό βάρος. Οι Mendeleev (1869) και Meyer (1870) ταξινόμησαν τα στοιχεία κατά αύξον ατομικό βάρος και σχημάτισαν οικογένειες στοιχείων με όμοιες ιδιότητες. Έτσι, τοποθέτησαν τα τότε γνωστά στοιχεία, σε οριζόντιες γραμμές κατ αύξον ατομικό βάρος και σε κάθετες στήλες, που περιελάμβαναν στοιχεία με όμοια χημική συμπεριφορά. Με τον τρόπο αυτό σχηματίστηκε ο πρώτος Περιοδικός Πίνακας των στοιχείων. Η θεωρητική βάση του Περιοδικού Πίνακα τέθηκε μετά τη διατύπωση της σύγχρονης θεωρίας περί του ατόμου. Η παραδοχή ότι τα άτομα είναι στοιχειώδη μη διαιρετά σωματίδια εγκαταλείφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα. Η μελέτη των καθοδικών ακτίνων οδήγησε στην αναγνώριση της ύπαρξης αρνητικών και θετικών φορτίων εντός του ατόμου (Thomson, 1897). Την ύπαρξη των αρνητικά φορτισμένων σωματιδίων αυτών είχε ήδη υποθέσει ο Stoney (1881) για να εξηγήσει τα πειράματα ηλεκτρόλυσης του Faraday και τα είχε ονομάσει ηλεκτρόνια. Η περαιτέρω πολυπλοκότητα του ατόμου συνάγεται από τα φάσματα εκπομπής αερίων ουσιών εντός μαγνητικού πεδίου (φαινόμενο Zeeman) και την ανακάλυψη της ραδιενέργειας. Η ραδιενέργεια όχι μόνο έδειξε ότι το άτομο δεν είναι στοιχειώδες σωματίδιο, αλλά αποτέλεσε και μέσον μελέτης του ατόμου. Από τη σκέδαση των σωματιδίων άλφα από λεπτά μεταλλικά φύλλα, ο Rutherford κατέληξε στο πυρηνικό πρότυπο των ατόμων, ότι δηλαδή το άτομο χαρακτηρίζεται από ένα πυρήνα με έναν αριθμό στοιχειωδών φορτίων περίπου ίσου με το ήμισυ του ατομικού βάρους του στοιχείου. Ο Van den Breeck έδειξε ότι η χρησιμοποίηση του αύξοντα αριθμού του στοιχείου στον Περιοδικό Πίνακα δηλαδή του ατομικού αριθμού ώς αριθμού των μονάδων φορτίου στον πυρήνα βελτίωσε την

2 20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 προσαρμογή των δεδομένων σκέδασης των σωματιδίων άλφα. Επίσης, ο Moseley συσχέτισε τον ατομικό αριθμό με το πυρηνικό φορτίο. Στον Πίνακα 1.1 δίνονται οι σημαντικότερες ανακαλύψεις υποατομικών σωματιδίων. Πίνακας 1.1 Οι σημαντικότερες ανακαλύψεις σχετικά με την ατομική δομή A.H. Becquerel Ανακάλυψη της ραδιενέργειας του ουρανίου J.J. Thomson Απεδείχθη ότι τα ηλεκτρόνια έχουν αρνητικό φορτίο, με λόγο φορτίου/μάζα e/m = 1, C/kg 1909 R.A. Millikan Μετρήθηκε το φορτίο του ηλεκτρονίου (1, C). Η μάζα, επομένως, του ηλεκτρονίου είναι 9, kg. Το 1/1836 της μάζας του ατόμου του Η E. Rutherford Προτάθηκε το πυρηνικό μοντέλο του ατόμου (πολύ μικροί, πολύ βαρείς πυρήνες. Ο χώρος γύρω από αυτούς είναι σχεδόν κενός) H.G.J. Moseley Καθορίστηκε το φορτίο του πυρήνα, με μετρήσεις ακτίνων Χ. Κατάταξη των στοιχείων με βάση τον ατομικό αριθμό και όχι το ατομικό βάρος Η Φύση του Φωτός. Τα Φάσματα των Στοιχείων (α) (β) Σχήμα 1.1 (α) Το ηλεκτρικό (Ε) και μαγνητικό (Η) πεδίο της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (β) Η ταλάντωση του ανύσματος του ηλεκτρικού πεδίου κατά τη διάδοση της ακτινοβολίας. Σύμφωνα με την ηλεκτρομαγνητική θεωρία περί της φύσης του φωτός (Maxwell, 1864), η κυματική φύση του φωτός ή γενικότερα της ακτινοβολίας περιγράφεται με ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, που διαδίδονται στο χώρο ταλαντευόμενα με τη συχνότητα της ακτινοβολίας (Σχήμα 1α). Για το λόγο αυτό και ονομάζεται ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Οι αλληλεπιδράσεις με την ύλη γίνονται μέσω των δύο αυτών πεδίων, με πολύ πιο σημαντική την αλληλεπίδραση με το ηλεκτρικό πεδίο. Στο σχήμα 1β, παρουσιάζεται η ταλάντωση του ηλεκτρικού πεδίου κατά τη διάδοση του κύματος, που χαρακτηρίζεται από: το μήκος κύματος λ, που είναι η απόσταση που διανύει ένα σημείο του κύματος μετά από μια πλήρη ταλάντωση, π.χ. η απόσταση μεταξύ δύο κορυφών. το πλάτος ή εύρος του κύματος, y o, που είναι η μεγίστη απομάκρυνση από την αρχική του θέση. η ταχύτητα μετάδοσης όλων των ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών στο κενό ισούται με 2, cm/s και ονομάζεται ταχύτητα του φωτός, c. η συχνότητα της ακτινοβολίας, v, ο αριθμός των ταλαντώσεων ανά δευτερόλεπτο, δηλ. ο αριθμός των μηκών κυμάτων που περνούν από ένα σημείο στη μονάδα του χρόνου (sec). η περίοδος της ακτινοβολίας, Τ, που είναι το αντίστροφο της συχνότητας (Τ = 1/v) Σύμφωνα με τα παραπάνω, η ταχύτητα c, η συχνότητα v και το μήκος κύματος λ συνδέονται με τις σχέσεις: c = λ. v ή v = c/λ (1.1)

3 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 21 Tα κύματα ραδιοφωνίας, οι ακτίνες Χ, το ορατό φως, τα μικροκύματα κ.λπ. είναι διάφορες μορφές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Οι διάφορες περιοχές της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας δίνονται στο Σχήμα 1.2. Σχήμα 1.2 ιαγραμματική αναπαράσταση των περιοχών της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Τα κύματα ραδιοφωνίας έχουν πολύ μεγάλα μήκη κύματος, οι υπέρυθρες ακτίνες (ΙR) έχουν μεσαία μήκη, ενώ οι ακτίνες γ εξαιρετικά μικρά μήκη κύματος. Το ορατό φως (λευκό φως) αποτελείται από ακτινοβολίες με μήκη κύματος στην περιοχή έως cm. εν είναι λοιπόν μία μονοχρωματική ακτινοβολία. Η ηλεκτρομαγνητική θεωρία περί της φύσης της ακτινοβολίας εξηγεί πολλές από τις ιδιότητές της, όπως π.χ. τα φαινόμενα της περίθλασης, διάθλασης, πόλωσης, συμβολής κ.ά.. Αδυνατεί όμως να ερμηνεύσει άλλα φαινόμενα όπως το μέλαν σώμα, το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, το γραμμικό φάσμα των στοιχείων κ.ά.. Μέλαν σώμα. Το σώμα που απορροφά ή εκπέμπει όλες τις ακτινοβολίες, ονομάζεται μέλαν σώμα. Στην πραγματικότητα απολύτως μέλαν σώμα δεν υπάρχει, κατά προσέγγιση όμως μια κοιλότητα με πολύ μικρή οπή, ως στόμιο, συμπεριφέρεται ως μέλαν σώμα. Κάτι τέτοιο μπορεί να θεωρηθεί ένας ηλεκτρικά θερμαινόμενος φούρνος με πολύ μικρό στόμιο. Όπως όλα τα σώματα, όταν θερμαίνονται, έτσι και ο φούρνος-μέλαν σώμα εκπέμπει ακτινοβολία, τη λεγόμενη θερμική ακτινοβολία. Η θερμική ακτινοβολία μάλιστα καλύπτει την υπέρυθρη, ορατή και υπεριώδη περιοχή ή διαφορετικά η θερμική ακτινοβολία είναι ένα σύνολο ακτινοβολιών που μέρος αυτών αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μάτι. Στο Σχήμα 1.3 παριστάνεται η κατανομή της ισχύος της θερμικής ακτινοβολίας (Ρ) σε συνάρτηση με το μήκος κύματος (λ) για διάφορες θερμοκρασίες Τ 1 <Τ 2 <Τ 3 <Τ 4 του μέλανος σώματος. Για κάθε θερμοκρασία αντιστοιχεί μια καμπύλη Σχήμα 1.3 Μεταβολή της ισχύος της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας σε συνάρτηση με το μήκος κύματος (λ). Παρατηρείται ότι, όταν η θερμοκρασία ανέρχεται στο μέγιστο της ισχύος, μετατοπίζεται προς μικρότερα μήκη κύματος.

4 22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 που παρουσιάζει μέγιστο σε ένα ορισμένο μήκος κύματος. Όσο η θερμοκρασία αυξάνεται, τόσο το μέγιστο μετατοπίζεται προς μικρότερες τιμές μηκών κύματος (νόμος Wien). Σύμφωνα όμως με την ηλεκτρομαγνητική θεωρία περί της φύσης του φωτός, η ισχύς της θερμικής ακτινοβολίας του μέλανος σώματος αυξάνει με την αύξηση της θερμοκρασίας (νόμος των Stefan-Boltzmann). Για την ερμηνεία του φαινομένου ο Planck (1900) διατύπωσε τη θεωρία των κβάντα. Κατά τη θεωρία αυτή η ύλη εκπέμπει ή απορροφά την ενέργεια της ακτινοβολίας όχι κατά συνεχή τρόπο, αλλά υπό τη μορφή διακεκριμένων ποσοτήτων ενέργειας που τα ονόμασε κβάντα 1. Η ενέργεια ενός quantum εξαρτάται από τη συχνότητα (v) της ακτινοβολίας και δίδεται από τη σχέση: E = h. v (1.2) Όπου h η σταθερά του Planck, που ισούται με 6, J. s Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, δηλ. η απόσπαση ηλεκτρονίων από την επιφάνεια ενός μετάλλου, όταν προσπίπτει ακτινοβολία σ αυτή, δεν είναι δυνατό να εξηγηθεί με το κυματικό πρότυπο του φωτός. Για ν αποσπασθούν τα ηλεκτρόνια από την επιφάνεια του μετάλλου, πρέπει η συχνότητα της ακτινοβολίας που προσπίπτει να είναι μεγαλύτερη από μια οριακή τιμή v 0, χαρακτηριστική για κάθε μέταλλο. Παρατηρήθηκε ότι όσο αυξάνονταν η συχνότητα της ακτινοβολίας τόσο αυξάνονταν ο αριθμός των ηλεκτρονίων που αποχωρούσαν από την επιφάνεια, και μάλιστα γραμμικά. Ενώ όσο αυξάνονταν η ένταση της ακτινοβολίας τόσο αυξάνονταν ο αριθμός των ηλεκτρονίων που αποχωρούσαν, όχι όμως η κινητική τους ενέργεια. Το αποτέλεσμα αυτό δεν μπορούσε να εξηγηθεί με την ηλεκτρομαγνητική θεωρία, αφού σύμφωνα με αυτήν η ενέργεια της ακτινοβολίας είναι ανάλογη της έντασής της. Το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο εξηγήθηκε από τον Einstein (1905), που επεκτείνοντας την κβαντική θεωρία του Planck, θεώρησε ότι η ακτινοβολία αποτελείται από σωματίδια (κβάντα) που τα ονόμασε φωτόνια. Έτσι, αν E = hv η ενέργεια του φωτονίου, ακτινοβολίας συχνότητος v, που προσπίπτει στην επιφάνεια του μετάλλου, W = h. v 0 είναι το έργο που απαιτείται για την απόσπαση του ηλεκτρονίου, τότε η κινητική του ενέργεια, 1/2 (mυ 2 ) ισούται: 1/2 (mυ 2 ) = hv hv 0 (1.3) όπου m και υ η μάζα και η ταχύτητα του ηλεκτρονίου αντίστοιχα. Η ερμηνεία του φωτοηλεκτρικού φαινομένου αποτέλεσε την πειραματική επιβεβαίωση της κβαντικής θεωρίας του Planck και αποκατέστησε μια ισορροπία μεταξύ της κυματικής και σωματιδιακής θεώρησης του φωτός. Όπως δεχόμαστε σήμερα, το φως έχει μια κυματο-σωματιδιακή δυαδικότητα, δηλ. άλλοτε είναι κύμα άλλοτε σωματίδιο (παρ ). Για παράδειγμα, η ονομαζόμενη σκέδαση Compton των ακτίνων- Χ από τα ηλεκτρόνια ενός συστήματος ερμηνεύεται καλύτερα ως μια σύγκρουση δύο σωματιδίων, του φωτονίου και του ηλεκτρονίου. 1 quantum, πληθ. quanta = ποσό, ποσότητα (λατινικά)

5 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 23 Τελικά, το φως είναι κύμα ή σωματίδιο; Η απάντηση είναι ότι το φως είναι φως. Οι δύο έννοιες κύμα και σωματίδιο είναι απαραίτητες για να περιγράψουν τη συμπεριφορά και όχι τη φύση του φωτός. Γραμμικό φάσμα. Τα χημικά στοιχεία, όταν διεγείρονται με έντονη θέρμανση μέσα σε φλόγα ή με ηλεκτρική εκκένωση, εκπέμπουν φως με χαρακτηριστικό χρώμα. Στους λαμπτήρες φθορισμού, π.χ., το φως είναι ερυθρό, όταν ο σωλήνας περιέχει νέον, κίτρινο, όταν περιέχει ατμούς νατρίου, και πράσινο, όταν περιέχει ατμούς υδραργύρου. Το φως μάλιστα που εκπέμπεται από κάθε στοιχείο, έχει μήκη κύματος και ένταση σε κάθε μήκος κύματος χαρακτηριστικά του στοιχείου. Αν το φως αυτό προσπέσει πάνω σε ένα πρίσμα και αναλυθεί, τότε η ανάλυση αυτή, όταν αποτυπωθεί σε φωτογραφική πλάκα, δίνει ένα γραμμικό φάσμα. Ένα τέτοιο φάσμα αποτελείται από ορισμένο αριθμό διάκριτων, έγχρωμων γραμμών, που η καθεμία αντιστοιχεί σε ένα διαφορετικό μήκος κύματος. Κάθε στοιχείο έχει ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα. Ο Balmer το 1885 απέδειξε ότι οι ενέργειες της ορατής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από το υδρογόνο υπακούει στην εξίσωση: (εξίσωση Balmer) (1.4) όπου R H είναι η σταθερά Rydberg για το υδρογόνο και ισούται με 1, m 1 ή 2, J και n h ακέραιος αριθμός μεγαλύτερος του δύο (n h >2) Το ατομικό πρότυπο του Bohr Μια σημαντική πρόοδος στην κατανόηση της δομής του ατόμου ήταν η ανάπτυξη από τον Niels Bohr ενός ατομικού προτύπου, το οποίο ήταν σε θέση να εξηγήσει τα φάσματα των υδρογονοειδών ατόμων (δηλαδή ατόμων με ένα ηλεκτρόνιο και έναν πυρήνα (Η, Ηe +, Li 2+ κ.λπ.). Κατά την ανάπτυξη του προτύπου αυτού ο Bohr, από τις τότε γνωστές αρχές άλλες μεν αποδέχθηκε, άλλες δε απέρριψε, ενώ εισήγαγε και μερικές νέες: 1. Το πυρηνικό πρότυπο Rutherford έγινε αποδεκτό. 2. Οι θεωρίες Planck και Einstein ότι η ακτινική ενέργεια είναι κβαντισμένη σε μονάδες hv, όπου h η σταθερά Planck και v η συχνότητα της ακτινοβολούμενης ενέργειας, έγιναν αποδεκτές. 3. Η κλασική ηλεκτροδυναμική θεωρία ότι επιταχυνόμενο ηλεκτρικά φορτισμένο σωματίδιο πρέπει να εκπέμπει ηλεκτρομαγντική ακτινοβολία απορρίφθηκε για ηλεκτρόνιο εντός του ατόμου. 4. Το ηλεκτρόνιο διαγράφει κυκλική τροχιά. 5. Από όλες τις δυνατές τροχιές, μόνον εκείνες για τις οποίες το ηλεκτρόνιο έχει καθορισμένη στροφορμή γίνονται αποδεκτές (δηλαδή η στροφορμή είναι κβαντισμένη). 6. Έγινε δεκτό ότι η ακτινοβολία εκπέμπεται ή απορροφάται μόνον όταν το ηλεκτρόνιο μεταπίπτει από μία τροχιά σε άλλη και η απορροφώμενη ή εκπεμπόμενη ενέργεια αντιστοιχεί στη διαφορά ενέργειας μεταξύ αρχικής και τελικής κατάστασης του συστήματος.

6 24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 7. Εκτός από τις ανωτέρω εξαιρέσεις έγινε αποδεκτό ότι οι υπόλοιπες αρχές της κλασικής Φυσικής εφαρμόζονται και στο άτομο. Σχήμα 1.4 Το πρότυπο Bohr υδρογονοειδών ατόμων. Πρέπει εξαρχής να σημειωθεί ότι η υπόθεση Bohr για κυκλική τροχιά είναι πολύ περιοριστική. Οι υποθέσεις 1,2,3 και 6 διατηρούνται και στην κυματομηχανική, ενώ η 5 έρχεται ως συνέπεια των αυθαίρετων παραδοχών της κυματομηχανικής. Επομένως, δεν αποδίδεται ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη γεωμετρία του προτύπου Bohr και το ενδιαφέρον εστιάζεται στις καταστάσεις ενέργειας του ατόμου με βάση το πρότυπο Bohr. Από τις παραδοχές 1 και 4 το πρότυπο Bohr για τα υδρογονοειδή άτομα προβλέπει ένα βαρύ πυρήνα με φορτίο Ze (όπου Ζ ο ατομικός αριθμός και e το φορτίο του ηλεκτρονίου) με ένα ηλεκτρόνιο φορτίου e και μάζας m κινούμενο με ταχύτητα N σε τροχιά ακτίνας r από τον πυρήνα (Σχήμα 1.4). Από τις ανωτέρω παραδοχές προκύπτουν οι ακόλουθες σχέσεις. Σύμφωνα με τους νόμους της κλασσικής φυσικής, η φυγόκεντρος δύναμη εξισώνεται με τη δύναμη Coulomb λόγω έλξης (1.5) ή (ε ο : η διηλεκτρική σταθερά του κενού) (1.6) Η συνολική ενέργεια Ε είναι το άθροισμα της κινητικής και της δυναμικής ενέργειας. (1.7) και αντικαθιστώντας το ½ mυ 2 από την (1.5) προκύπτει: (1.8) Η στροφορμή είναι κβαντισμένη (παραδοχή 5) και ίση με: (1.9) όπου n (καλούμενος κβαντικός αριθμός) είναι ακέραιος αριθμός και h η σταθερά Blanck. Από τις (1.5) και (1.9) προκύπτει: (1.10) και από τις (1.6) και (1.10)

7 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 25 (1.11) Από τις (1.8) και (1.11) προκύπτει: (1.12) Η τελευταία εξίσωση δίνει την ενέργεια των υδρογονοειδών ατόμων στις διάφορες κβαντικές καταστάσεις. Για το ίδιο το άτομο του υδρογόνου, η χαμηλότερη κατάσταση ενέργειας δηλαδή εκείνη για n=1 η τιμή είναι 13.6 ev ή 1312 kj mol 1. Η χαμηλότερη κατάσταση ενέργειας για ένα άτομο (ή ένα μοριακό ιόν) ονομάζεται θεμελιώδης κατάσταση. Η πρώτη μετά τη θεμελιώδη ονομάζεται διεγερμένη κατάσταση, η αμέσως επομένη δεύτερη διεγερμένη κατάσταση κ.ο.κ.. Η πρώτη διεγερμένη κατάσταση για το υδρογόνο θα είναι εκείνη με n=2. Η απαιτούμενη ενέργεια για την μεταπήδηση ενός ατόμου από τη θεμελιώδη κατάσταση σε μια διεγερμένη ονομάζεται ενέργεια διέγερσης, ενώ εκείνη που απαιτείται για την πλήρη απομάκρυνση του ηλεκτρονίου στη θεμελιώδη κατάσταση ονομάζεται ενέργεια ιοντισμού. Η ενέργεια απομάκρυνσης είναι το ποσόν ενέργειας που απαιτείται για την απόσπαση ενός ηλεκτρονίου από ένα άτομο σε μια ορισμένη κατάσταση ενέργειας. Οι σχέσεις αυτές απεικονίζονται στο Σχήμα 1.5, το διάγραμμα σταθμών ενέργειας του ατόμου του υδρογόνου. Με βάση το πρότυπο Bohr προκύπτουν τα ακόλουθα για τα υδρογονοειδή άτομα. 1. Η ενέργεια ιοντισμού του μοναδικού ηλεκτρονίου είναι ανάλογη του Z Η ακτίνα του ατόμου του υδρογόνου στη θεμελιώδη κατάσταση είναι α ο = 52.9 pm, και για τα υδρογονοειδή είναι αντιστρόφως ανάλογη του Ζ^ η ακτίνα του ατόμου στις διεγερμένες καταστάσεις είναι ανάλογη του n Στη θεμελιώδη κατάσταση το ηλεκτρόνιο κινείται με ταχύτητα cm. sec 1. Οι τιμές αυτές λαμβάνονται ως πρότυπες μονάδες στην ατομική φυσική. Η μονάδα μήκους α ο ονομάζεται ακτίνα Bohr. Η μονάδα ενέργειας είναι είτε 1 Rydberg ( ev) είτε 1 Hartree = e 2 /α ο = ev. Ο λόγος της ταχύτητας του ηλεκτρονίου στη θεμελιώδη κατάσταση του ατόμου του υδρογόνου προς την ταχύτητα του φωτός, υ/c = 1/137, ονομάζεται σταθερά λεπτής δομής. Τέλος, το άτομο υδρογόνου του Bohr στη θεμελιώδη κατάσταση έχει μαγνητική ροπή ίση με eh/4πmc = erg. gauss 1. Αν και, σύμφωνα με την κβαντομηχανική, το άτομο του υδρογόνου στη θεμελιώδη κατάσταση δεν έχει τροχιακή στροφορμή κι επομένως δεν έχει τροχιακή μαγνητική ροπή, η πιο πάνω μονάδα ονομάζεται μαγνητόνη Bohr και χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της μαγνητικής ροπής ατόμων και ιόντων.

8 26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σχήμα 1.5 ιάγραμμα σταθμών ενέργειας του ατόμου του υδρογόνου: (α) ενέργεια ιοντισμού, (β) ενέργεια διέγερσης, (γ) ενέργεια απομάκρυνσης από την πρώτη διηγερμένη κατάσταση. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ένα από τα κύρια επιτεύγματα του ατομικού προτύπου Bohr ήταν η δυνατότητα ερμηνείας των φασμάτων των υδρογονοειδών ατόμων. Όταν το ηλεκτρόνιο μεταπίπτει από έναν εξωτερικό φλοιό σε έναν εσωτερικό, δηλ. από υψηλότερη ενεργειακή κατάσταση Ε ο σε χαμηλότερη Ε i =(n o >n i ), τότε η διαφορά ενέργειας Ε = Ε ο Ε i αποδίδεται με τη μορφή ακτινοβολίας. Η ενέργεια της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας ( Ε) δίνεται από τη σχέση: (1.13) όπου (σταθερά Rydberg). H σταθερά Rydberg εξαρτάται και από τη μάζα του πυρήνα. Στη σχέση της σταθεράς, όπου m η ανηγμένη μάζα πυρήνα-ηλεκτρονίου. Η συχνότητα της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας υπολογίζεται από την εξίσωση του Planck ( Ε = hv). Στο Σχήμα 1.6 παρουσιάζονται οι μεταπτώσεις του ηλεκτρονίου του ατόμου του υδρογόνου.

9 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 27 Σχήμα 1.6 Ενεργειακές στάθμες του ατόμου του υδρογόνου και οι διάφορες σειρές μετάπτωσης από τη μια στάθμη στην άλλη. Οι μεταπτώσεις του ηλεκτρονίου στη στάθμη n=1 (σειρά Lyman) έχουν μεγάλη ενέργεια, οι συχνότητες των εκπεμπόμενων φωτονίων εμφανίζονται στην υπεριώδη περιοχή (Ultra Violet U.V.) Οι μεταπτώσεις στη στάθμη n = 2 (σειρά Balmer) έχουν μικρότερη ενέργεια και οι συχνότητες των φωτονίων εμφανίζονται στην περιοχή του ορατού φωτός. Τέλος, οι μεταπτώσεις στις στάθμες n = 3 (σειρά Paschen), n = 4 (σειρά Brackett) και n = 5 (σειρά Pfund) αντιστοιχούν σε ακτινοβολίες ακόμη μικρότερης συχνότητας (περιοχή υπέρυθρων, I.R.).

10 28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Έχει επίσης αποδειχθεί ότι η θεωρία Bohr με ορισμένες τροποποιήσεις είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί για την εξήγηση της σχέσης Moseley μεταξύ της συχνότητας των χαρακτηριστικών για κάθε στοιχείο ακτίνων Χ και του ατομικού αριθμού. Η διεγερμένη κατάσταση για την εκπομπή ακτίνων Χ είναι εκείνη στην οποία ένα χαμηλής ενέργειας ηλεκτρόνιο σε ένα πολυηλεκτρονικό άτομο απομακρύνεται από τη θέση του. Τότε, ένα ηλεκτρόνιο από υψηλότερη κατάσταση ενέργειας είναι δυνατόν να μεταπέσει στην κενή θέση της χαμηλής ενέργειας. Σε ένα πολυηλεκτρονικό άτομο, για τη μετάπτωση ενός ηλεκτρονίου από τη στάθμη n 2 στη στάθμη n 1, η θεωρία του Bohr προβλέπει για τη συχνότητα της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας: (1.14) Ο λόγος για τον οποίο η συχνότητα βρέθηκε πειραματικά ανάλογος του (Ζ σ) 2 και όχι του Ζ 2, είναι ότι τα άτομα που εξετάσθηκαν είναι πολυηλεκτρονικά και όχι υδρογονοειδή. Η σταθερά σ μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο της αλληλεπίδρασης των ηλεκτρονίων, αποτέλεσμα της οποίας είναι η φαινομενική ελάττωση του πυρηνικού φορτίου. Η σταθερά σ μπορεί να θεωρηθεί ως το μέτρο προάσπισης του ηλεκτρονίου από την επίδραση του πυρήνα και ονομάζεται συνήθως σταθερά προάσπισης. Για την προάσπιση θα αναφερθούν περισσότερα στην παράγραφο Οι τιμές των σταθερών προάσπισης για τις σειρές Κ και L συμφωνούν με το συμπέρασμα για την ύπαρξη δύο και οκτώ ηλεκτρονίων, αντιστοίχως, στις «στιβάδες» αυτές. Η θεωρία του Bohr πέτυχε να εξηγήσει το φάσμα του ατόμου του υδρογόνου, που έχει ένα μόνο ηλεκτρόνιο. Προκειμένου όμως για άτομα με δύο ή περισσότερα ηλεκτρόνια, τα πολυηλεκτρονικά άτομα, η θεωρία δεν επαρκεί. Τα φάσματα των ατόμων αυτών είναι πολυπλοκότερα και, για να ερμηνευτούν, ήταν αναγκαίο να εισαχθούν νέες υποθέσεις. Ούτε όμως και με τον τρόπο αυτό επιτεύχθηκε ικανοποιητική ερμηνεία όλων των πειραματικών δεδομένων Κυματομηχανική Θεώρηση Κυματικές Ιδιότητες της Ύλης Η εξίσωση Einstein για την ενέργεια ενός φωτονίου E = hv, δυνατόν να συνδυασθεί με την επίσης εξίσωση Einstein, η οποία σχετίζει τη μάζα με την ενέργεια, Ε = mc 2, ώστε να προκύψει η έκφραση για τη ορμή ενός φωτονίου: (1.15)

11 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 29 και επειδή v = c/λ προκύπτει: mc = h/λ (1.16) Αν η τελευταία εξίσωση λυθεί ως προς λ, προκύπτει: (1.17) Ο Compton εμφαρμόζοντας τους νόμους διατήρησης της ενέργειας και της ορμής στη σύγκρουση ενός φωτονίου με ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο, προέβλεψε τη μεταβολή στην ορμή ή τη συχνότητα του φωτονίου για διάφορες γωνίες της σκεδαζόμενης ακτινοβολίας σε σχέση με τη προσπίπτουσα ακτινοβολία. Μετρήσεις των σκεδαζόμενων ακτίνων Χ από το «ελεύθερο» ηλεκτρόνιο του γραφίτη επαληθεύουν τις προβλέψεις, επιβεβαιώνοντας έτσι ότι τα φωτόνια έχουν ορμή. Ο De Broglie πρότεινε ότι το φαινόμενο του δυϊσμού σωματίδιο κύμα δεν περιορίζεται στο φως, αλλά ότι και τα σωματίδια χαρακτηρίζονται από σχετικό κύμα. Γενικώς, για σωματίδια το μήκος του σχετιζόμενου κύματος δίνεται από τη σχέση: (εξίσωση De Broglie) (1.18) όπου m είναι η μάζα του σωματιδίου, το οποίον κινείται με ταχύτητα υ. Οι προβλεπόμενες για την ύλη κυματικές ιδιότητες έχουν επιβεβαιωθεί για ελεύθερα σωματίδια με πειράματα περίθλασης δεσμών ηλεκτρονίων, νετρονίων και ατόμων. Υπό την κλασική έννοια, η ένταση ενός φωτεινού κύματος είναι ανάλογη προς το τετράγωνο του πλάτους του κύματος. Υπό τη σωματιδιακή έννοια, η ένταση μιας ακτίνας φωτός είναι ανάλογη προς τον αριθμό των φωτονίων, τα οποία προσπίπτουν σε ορισμένη επιφάνεια. Εάν ισχύουν και οι δύο απεικονίσεις (κυματική και σωματιδιακή), τότε ο αριθμός των σωματιδίων τα οποία προσπίπτουν σε ορισμένη επιφάνεια, ορισμένη χρονική περίοδο πρέπει να είναι ανάλογη προς το τετράγωνο του πλάτους του φωτεινού κύματος το οποίο προσπίπτει στην εν λόγω επιφάνεια. Επειδή μια δεδομένη επιφάνεια μπορεί να υποδιαιρεθεί σε άπειρες μικρότερες επιφάνειες, ενώ η φωτεινή ακτίνα θα περιέχει πεπερασμένο αριθμό φωτονίων, η παραπάνω πρόταση μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: Η πιθανότητα εύρεσης ενός φωτονίου σε μια δεδομένη επιφάνεια είναι ανάλογη του τετραγώνου του πλάτους του φωτεινού κύματος στην εν λόγω επιφάνεια. Ή, για οποιοδήποτε σωματίδιο, η πιθανότητα εύρεσής του σε δεδομένο όγκο είναι ανάλογη του τετραγώνου του πλάτους του κύματος που σχετίζεται με το σωματίδιο στο δεδομένο όγκο. Μεγάλη επιτυχία του de Broglie ήταν η ερμηνεία που έδωσε για τη συνθήκη του Bohr της κβαντισμένης στροφορμής (εξίσωση 1.9). Σε όρους υλικών κυμάτων de Broglie, η κβαντισμένη συνθήκη Bohr καθορίζει ότι η περιφέρεια της τροχιάς του ηλεκτρονίου πρέπει να είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του μήκους του κύματος που σχετίζεται με το ηλεκτρόνιο στην εν λόγω τροχιά:

12 30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 nλ = 2πr (n = 1, 2, 3, 4,...) (1.19) γεγονός που οδηγεί σε στάσιμο κύμα (Σχήμα 1.7). Με αντικατάσταση του λ από την εξίσωση de Broglie προκύπτει: δηλαδή: η συνθήκη του Bohr της κβαντισμένης στροφορμής του ηλεκτρονίου Αρχή της αβεβαιότητας Σχήμα 1.7 (α) Κατά de Broglie, στο άτομο υπάρχουν ηλεκτρονικά κύματα. Το ηλεκτρόνιο βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση μόνο όταν το ηλεκτρονικό κύμα παραμένει χρονικά αμετάβλητο. Ένα τέτοιο κύμα χαρακτηρίζεται ως στάσιμο κύμα. (β) Ένα μη στάσιμο κύμα θα καταστρεφόταν δια συμβολής. Η θεώρηση του ατόμου του υδρογόνου ή των υδρογονοειδών, ως σωματιδίου που αποτελείται από ένα ηλεκτρόνιο που περιστρέφεται γύρω από τον θετικά φορτισμένο πυρήνα σε αυστηρά καθορισμένη τροχιά με εντελώς καθορισμένη ενέργεια, άρα και ταχύτητα (πρότυπο Bohr), προϋποθέτει ακριβή προσδιορισμό της θέσης και της ταχύτητα του ηλεκτρονίου ταυτόχρονα. Σύμφωνα με την Αρχή της Αβεβαιότητας (Απροσδιοριστίας) του Heisenberg (1927) ο ταυτόχρονος προσδιορισμός της ακριβούς θέσης και ταχύτητας ενός σωματιδίου είναι αδύνατος. Η αβεβαιότητα αυτή δεν προκύπτει από πειραματικά σφάλματα, αλλά από εσωτερική αδυναμία ταυτόχρονου καθορισμού θέσης και ορμής. Για να προσδιορισθεί η θέση ενός ηλεκτρονίου που βρίσκεται σε ένα άτομο και κινείται με ταχύτητα υ, θα πρέπει αυτό να φωτισθεί και ένα τουλάχιστον από τα φωτόνια που σκεδάζονται να εισέλθει στο μικροσκόπιο παρατήρησης (Σχήμα 1.8). Για να υπάρχει ακρίβεια στον προσδιορισμό της θέσης του, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί φως με μήκος κύματος μικρότερο από το μέγεθος του ατόμου στο οποίο βρίσκεται το ηλεκτρόνιο. Όσο μικρότερο μάλιστα το μήκος κύματος, τόσο η αβεβαιότητα ως προς τη θέση του ηλεκτρονίου μέσα στο άτομο ελαχιστοποιείται. Όμως, η σκέδαση του φωτονίου προκαλεί μεταβολή της ορμής του ηλεκτρονίου (φαινόμενο Compton) που είναι τόσο μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερη είναι η ενέργεια του φωτονίου, δηλ. όσο μικρότερο το μήκος κύματος του φωτός που χρησιμοποιείται. Αυτό σημαίνει ότι η ταχύτητα του ηλεκτρονίου μεταβλήθηκε και είναι αδύνατον να προσδιορισθεί η μεταβολή αυτή χωρίς νέα μέτρηση, που με τη σειρά της θα μεταβάλει και πάλι την ταχύτητα κ.ο.κ.. Τελικά, μεγάλη ακρίβεια στον προσδιορισμό της θέσης επιφέρει μεγάλη αβεβαιότητα στον προσδιορισμό της ταχύτητας και άρα της ορμής. Από τις σχέσεις E = hv και λ = h/p (όπου p είναι η ορμή και αντικαθιστά το γινόμενο m.υ στη σχέση 1.18) προκύπτει h = E 1 v = pλ (1.20) Η ενέργεια και η ορμή σχετίζονται συνήθως με τις σωματιδιακές ιδιότητες, ενώ η περίοδος και το μήκος κύματος με τις κυματικές. Εάν η μία

13 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 31 εξ αυτών (Ε ή p) είναι μεγάλη, η άλλη ( 1 ή λ) θα είναι μικρή. Έτσι, για v μεγάλα μήκη κύματος, όπως τα ραδιοκύματα, είναι δύσκολο να αποδοθεί σωματιδιακή συμπεριφορά, ενώ σε πολύ μικρά μήκη κύματος, όπως οι ακτίνες γ, είναι δύσκολο να αποδοθεί κυματική συμπεριφορά. Για βαριά σωματίδια η κυματική θεώρηση είναι ανώφελη. Από τον Heisenberg προτάθηκε σχέση ανάλογη προς την 1.12, η οποία είναι γνωστή ως Αρχή της Αβεβαιότητας του Heisenberg. Η εξίσωση αυτή: (1.21) ορίζει ότι το γινόμενο της αβεβαιότητας της ορμής ενός σωματιδίου ( p x ) σε ένα σύστημα συντεταγμένων και της αβεβαιότητας της θέσης ( x) στο ίδιο σύστημα συντεταγμένων είναι αδύνατο να είναι μικρότερη από ένα κατώτατο όριο. Πρέπει να σημειωθεί ότι για σωματίδια με μεγάλη μάζα, δηλαδή για μακροσκοπικά σωματίδια, η αβεβαιότητα είναι μικρή. Για σωματίδια όμως με μικρή μάζα, όπως τα ηλεκτρόνια, η αβεβαιότητα δεν είναι πια αμελητέα. Η ενέργεια των ηλεκτρονίων στα άτομα είναι δυνατόν να προσδιορισθεί πειραματικά με μεγάλη ακρίβεια, από τις φασματικές γραμμές των φασμάτων εκπομπής των διάφορων στοιχείων. Η ακρίβεια στην τιμή της ενέργειας σημαίνει μικρή αβεβαιότητα της ορμής ( p x ) του ηλεκτρονίου. Αυτό όμως συνεπάγεται, σύμφωνα με την Αρχή της Αβεβαιότητας, μεγάλη αβεβαιότητα της θέσης ( x) του ηλεκτρονίου στο άτομο. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, λαμβάνονται υπόψη και οι κυματικές ιδιότητες των ηλεκτρονίων. Τις τροχιές, σύμφωνα με το πρότυπο του Bohr, αντικατέστησαν τα τροχιακά, δηλ. περιοχές που περιγράφουν την πιθανή θέση του ηλεκτρονίου. Η πιθανότητα εύρεσης του ηλεκτρονίου σε κάποιο σημείο του χώρου γύρω από τον πυρήνα του ατόμου καλείται επίσης ηλεκτρονική πυκνότητα και είναι δυνατό να υπολογισθεί. Επομένως, η περιγραφή του ατόμου του υδρογόνου ή των υδρογονοειδών όπως αυτή του σχ. 1.4 πρέπει να αποφεύγονται. Το ηλεκτρόνιο μπορεί να θεωρηθεί ως σωματίδιο που κινείται με πολύ μεγάλη ταχύτητα γύρω από τον πυρήνα, όχι όμως σε καθορισμένη τροχιά. Αν ήταν δυνατόν να σημειώνονται οι θέσεις του ηλεκτρονίου σε διάφορες χρονικές στιγμές, θα λαμβάνονταν σχήματα όπως το Σχήμα 1.9. Στο σχήμα αυτό οι θέσεις του ηλεκτρονίου παριστάνονται με στίγματα. Όσο μεγαλύτερη είναι η πυκνότητα των στιγμάτων, τόσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα το ηλεκτρόνιο βρίσκεται στις θέσεις (στίγματα) αυτές. Είναι φανερό ότι το ηλεκτρόνιο δε βρίσκεται σε συγκεκριμένη απόσταση από τον πυρήνα. Αντίθετα, η πυκνότητα των στιγμάτων αυξάνεται, όσο πλησιάζουμε τον πυρήνα και λαμβάνει τη μέγιστη τιμή της πάνω σ αυτόν. Η πυκνότητα των στιγμάτων ουσιαστικά είναι η πυκνότητα της πιθανότητας να βρεθεί το ηλεκτρόνιο σε μια απόσταση από τον πυρήνα. Πολλές φορές για την παραστατική περιγραφή της πυκνότητας στο χώρο γύρω από τον πυρήνα χρησιμοποιείται ο όρος «νέφος». Το γεγονός ότι το ηλεκτρονικό «νέφος» έχει τη μέγιστη πυκνότητα στον πυρήνα, έχει Σχήμα 1.8 Η σκέδαση των φωτονίων προκαλεί μεταβολή της ορμής, p, του ηλεκτρονίου.

14 32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σχήμα 1.9 Σχηματική αναπαράσταση της ηλεκτρονικής πυκνότητας του ατόμου του υδρογόνου στη θεμελιώδη κατάσταση. Ο πυρήνας βρίσκεται στο κέντρο. Το σχήμα είναι δύο διαστάσεων. Η πλευρά του τετραγώνου ισούται με 400 pm. ως αποτέλεσμα να επηρεάζονται αισθητά ορισμένες ιδιότητες του πυρήνα, όπως π.χ. οι μαγνητικές του ιδιότητες. Εξάλλου, ο λόγος, για τον οποίο στην περίπτωση του ατόμου του υδρογόνου δε γίνεται «εξουδετέρωση» του φορτισμένου αρνητικά ηλεκτρονίου από το φορτισμένο θετικά πυρήνα, είναι, σε τελευταία ανάλυση, ότι το ουδέτερο σωματίδιο που θα προέκυπτε από την «εξουδετέρωση» αυτή είναι ασταθές 2. Υπάρχουν όμως άλλοι ατομικοί πυρήνες, στους οποίους είναι δυνατή «σύλληψη ηλεκτρονίου». Η παράσταση του Σχήματος 1.9 θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί ότι συμβολίζει ένα στάσιμο υλικό κύμα με μέγιστο στον πυρήνα Η Εξίσωση Schrödinger Το 1926 ο Schrödinger πρότεινε την ομώνυμη εξίσωση, η οποία δεν αναφέρεται σε καθορισμένες τροχιές για το ηλεκτρόνιο, αλλά αντί αυτού περιγράφει τις κυματικές ιδιότητες ενός ηλεκτρονίου σε συνάρτηση της θέσης του, της μάζας του, της ολικής του ενέργειας και της δυναμικής του ενέργειας. Η εξίσωση Schrödinger προκύπτει από την υπόθεση De Broglie για τα υλικά κύματα και την επιλογή της εξίσωσης του στάσιμου κύματος ως πρότυπου για τη συμπεριφορά του ηλεκτρονίου σ ένα άτομο και γι αυτό ονομάζεται κυματική εξίσωση. Στηρίζεται στην κυματοσυνάρτηση Ψ, η οποία περιγράφει ένα ηλεκτρόνιο, θεωρούμενο ως κύμα De Broglie, στο χώρο του ατόμου^ με άλλα λόγια περιγράφει ένα ατομικό τροχιακό. Η απλή μορφή της εξίσωσης Schrödinger είναι: ΗΨ = ΕΨ (1.22) όπου Ψ: η κυματοσυνάρτηση του ηλεκτρονίου, Ε: η ολική ενέργεια του συστήματος και Η: ο τελεστής Hamilton. Για την κατανόηση της εξίσωσης (1.22) θα πρέπει να αναφερθούμε στους όρους Ψ, Ε και Η. Η κυματοσυνάρτηση Ψ, περιέχει όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις μετρήσιμες ιδιότητες του συστήματος που περιγράφει, δηλ. του ηλεκτρονίου. Οι μετρήσιμες ιδιότητες ενός συστήματος είναι αυτές που μπορεί να υπολογιστούν πειραματικά, π.χ. ταχύτητα, ορμή, ενέργεια, θέση κ.λπ. Η ολική ενέργεια Ε του συστήματος είναι μια μετρήσιμη ιδιότητα. Τέλος, ένας τελεστής είναι μια εντολή, απλή ή πιο σύνθετη, που πρέπει να εφαρμοστεί στη συνάρτηση που τον ακολουθεί, ώστε να αντληθούν πληροφορίες σχετικά με την τιμή κάποιας μετρήσιμης ιδιότητας. Κάθε μετρήσιμη ιδιότητα έχει το δικό της τελεστή. Ο τελεστής Hamilton, Η, είναι ο τελεστής της ολικής ενέργειας του συστήματος πυρήνας ηλεκτρόνιο στο άτομο του υδρογόνου, που όταν εφαρμοστεί στην κυματοσυνάρτηση Ψ μας δίδει την τιμή της ολικής ενέργειας Ε του συστήματος πυρήνας ηλεκτρόνιο. Έχει, για τις τρεις διαστάσεις του χώρου, τη μορφή: 2 Συγχώνευση πρωτονίου και ηλεκτρονίου που βρίσκονται σε ηρεμία, θα είχε ως αποτέλεσμα το σχηματισμό ανύπαρκτου ουδέτερου σωματιδίου με μάζα μικρότερη του νετρονίου. Επιπλέον, το ίδιο το νετρόνιο σε ελεύθερη κατάσταση είναι ασταθές.

15 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 33 (1.23) Το μέρος αυτό του τελεστή περιγράφει την κινητική ενέργεια του ηλεκτρονίου Το μέρος αυτό περιγράφει τη δυναμική ενέργεια του ηλεκτρονίου, ως αποτέλεσμα της ηλεκτροστατικής έλξης μεταξύ πυρήνα ηλεκτρονίου. Για τις τρεις διαστάσεις η εξίσωση του Schrödinger γράφεται ως εξής: (1.24) όπου (1.25) ή πιο συνοπτικά: (1.26) όπου 2 (ανάδελτα τετράγωνο): Στην εξίσωση (1.25) x, y και z είναι οι καρτεσιανές συντεταγμένες, οι οποίες καθορίζουν τη θέση του ηλεκτρονίου στο χώρο και το οποίο βρίσκεται σε απόσταση r από τον πυρήνα, σε σχέση με τον πυρήνα (0, 0, 0). Ε είναι η ολική ενέργεια του συστήματος, V η δυναμική ενέργεια, m η μάζα του ηλεκτρονίου, Ζ το φορτίου του πυρήνα και h η σταθερά του Planck. Οι συναρτήσεις Ψ 1, Ψ 2,..., Ψ i, που αποτελούν λύσεις της κυματικής εξίσωσης ονομάζονται ιδιοσυναρτήσεις και σε κάθε μια αντιστοιχεί και μια τιμή ενέργειας Ε 1, Ε 2,..., Ε i (ιδιοτιμές ενέργειας). Όταν σε δύο ή περισσότερες συναρτήσεις Ψ αντιστοιχεί η ίδια τιμή ενέργειας Ε, λέμε ότι υπάρχει ενεργειακός εκφυλισμός. Οι ιδιοσυναρτήσεις Ψ περιγράφουν τις κυματικές ιδιότητες του ηλεκτρονίου και είναι συναρτήσεις της θέσης του, δηλαδή τροχιακά και μπορούν να λάβουν ακόμα και φανταστικές τιμές. Οι συναρτήσεις αυτές δεν έχουν φυσική σημασία, είναι όμως ανάλογες του πλάτους του κύματος. Επομένως, οι συναρτήσεις Ψ 2, θα είναι ανάλογες του τετραγώνου του πλάτους του κύματος. Συνεπώς, η πιθανότητα εύρεσης του ηλεκτρονίου σε κάποιο σημείο του χώρου γύρω από τον πυρήνα θα είναι ανάλογη της Ψ 2 (παρ ). Πράγματι, η πιθανότητα να βρεθεί το ηλεκτρόνιο σε ένα πολύ μικρό όγκο γύρω από το σημείο x, y, z δίνεται από τη σχέση:

16 34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 dp = Ψ. Ψ * dr (1.27) Σχήμα 1.10 Η μεταβολή της δυναμικής ενέργειας σε σωματίδιο στον κλωβό. όπου Ψ * είναι η συζυγής συνάρτηση της Ψ. Η πιθανότητα αυτή λαμβάνει πραγματικές τιμές ακόμα και όταν η Ψ λαμβάνει φανταστικές. Όταν η Ψ έχει πραγματικές τιμές, τότε Ψ.Ψ * = Ψ.Ψ = Ψ 2. Το dr είναι το στοιχείο χώρου (= dxdydz). Η συνάρτηση Ψ 2 καλείται συνάρτηση κατανομής πιθανότητας ή συνάρτηση πιθανότητας του ηλεκτρονίου και μπορεί να λεχθεί ότι δίνει την πυκνότητα πιθανοτήτων ή την πυκνότητα του ηλεκτρονικού νέφους για τη θέση του ηλεκτρονίου. Έχει επικρατήσει να τίθενται ορισμένοι προφανείς περιορισμοί που ονομάζονται οριακές συνθήκες στο μαθηματικό αυτό σύστημα. Τέσσερις τέτοιες συνθήκες είναι οι εξής: 1. Το άτομο του υδρογόνου έχει πεπερασμένες διαστάσεις. Επομένως, τα Ψ και Ψ 2 πρέπει να τείνουν στο μηδέν, όταν η απόσταση από τον πυρήνα r τείνει στο άπειρο. 2. Η κυματοσυνάρτηση Ψ πρέπει να είναι μονότιμη, δηλαδή να έχει μία και μόνο τιμή σε κάθε σημείο του χώρου. Υπάρχει μόνο μία πιθανότητα για το ηλεκτρόνιο σε κάθε σημείο του χώρου. 3. Η κυματοσυνάρτηση Ψ καθώς και η πρώτη παράγωγός της πρέπει να είναι συνεχείς. Αυτό σημαίνει ότι η πιθανότητα εύρεσης του ηλεκτρονίου πρέπει να μπορεί να καθορίζεται για κάθε σημείο του χώρου και να μην αλλάζει απότομα από το ένα σημείο στο επόμενο. 4. Η κυματοσυνάρτηση πρέπει να είναι κανονικοποιημένη. Αυτό σημαίνει ότι, επειδή το ηλεκτρόνιο πρέπει να εντοπίζεται κάπου στο χώρο, η συνολική πυκνότητα πιθανότητας πρέπει να είναι μονάδα. Μαθηματικά αυτό εκφράζεται με τη σχέση, όπου dτ είναι το στοιχείο χώρου ( = dx dy dz). Όταν η ψ είναι πραγματική, τότε το ολοκλήρωμα γίνεται:. Σωματίδιο μέσα σε κλωβό μιας διάστασης Ένα απλό παράδειγμα, ώστε να γίνει κατανοητός ο τρόπος σύμφωνα με τον οποίο η εξίσωση Schrödinger περιγράφει τις κυματικές ιδιότητες ενός ηλεκτρονίου καθώς και η εφαρμογή των οριακών συνθηκών, είναι αυτό του σωματίδιου σε κλωβό μιας διάστασης (Σχήμα 1.10). Το σωματίδιο περιορίζεται από τα τοιχώματα του κλωβού στην περιοχή του χώρου από x = 0 έως x = α. Μέσα στον κλωβό η δυναμική ενέργεια είναι σταθερή και ορίζεται ότι ισούται με μηδέν V(x)=0. Εκτός των τοιχωμάτων V(x) =. Τα τοιχώματα δηλ. παριστάνονται με δυναμική ενέργεια που στην περιοχή x = 0 έως x = α είναι μηδέν και γίνεται στα άκρα απότομα άπειρη. Με αυτές τις συνθήκες το σωματίδιο είναι παγιδευμένο εντός του κλωβού, αφού απαιτείται άπειρο ποσό ενέργειας για να διαφύγει και δεν υπάρχουν δυνάμεις που να επενεργούν σ αυτό. Η κυματική εξίσωση που περιγράφει τις θέσεις του εντός του κλωβού, για μια διάσταση γίνεται: (1.28)

17 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 35 Επειδή ένα κύμα μπορεί να περιγραφεί με ημιτονοειδείς και συνημιτονοειδείς συναρτήσεις, η γενική μορφή της Ψ(x) θα είναι: Ψ(x) = Asin(kx) + B cos(k x) (1.29) όπου Α, Β, k και k σταθερές. Με αντικατάσταση της 1.29 στην κυματική εξίσωση 1.28 βρίσκεται ότι: (1.30) Όμως, Ψ (0) = 0 και Ψ (α) = 0. Για x=0 τότε το cos(k x) = 1 και για να είναι Ψ (0) = 0, θα πρέπει Β = 0. Έτσι η (1.29) γίνεται: Ψ (x) = Asinkx (1.31) Για x = α και για Ψ(α)=0, θα πρέπει sinkα = 0. Αυτό είναι δυνατό μόνο όταν το (k. α) είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του π: όπου n ακέραιος 0. Από τις (1.32) και (1.30): kα = ±nπ ή (1.32) (1.33) Η σχέση 1.33 μας δίδει τα προβλεπόμενα επίπεδα ενέργειας για οποιοδήποτε σωματίδιο εντός κλωβού μιας διάστασης. Τα ενεργειακά αυτά επίπεδα είναι κβαντισμένα σύμφωνα με τον κβαντικό αριθμό n = 1, 2, 3,... Με αντικατάσταση της (1.32) στην (1.31), έχουμε: (1.34) Εφαρμόζοντας τη συνθήκη κανονικοποίησης : (1.35) οπότε, με την (1.35) η τελική μορφή της κυματικής συνάρτησης (1.34) γίνεται: Σχήμα 1.11 Οι γραφικές παραστάσεις των Ψ και Ψ 2 για τις τρεις πρώτες καταστάσεις (n=1, 2 και 3). (1.36) Στο Σχήμα 1.11 δίνονται οι γραφικές παραστάσεις των Ψ και Ψ 2 για τις τρεις πρώτες καταστάσεις (θεμελιώδη, πρώτη και δεύτερη διηγερμένη, n = 1, 2, 3). Από τις συναρτήσεις κατανομής της πιθανότητας (Ψ 2 ) γίνεται αμέσως εμφανής η διαφορά μεταξύ κλασικής μηχανικής και κβαντομηχανικής. Η κλασική μηχανική προβλέπει ίδια πιθανότητα για κάθε σημείο εντός του κλωβού, ενώ με την κυματική θεώρηση του ηλεκτρονίου υπάρχουν μέγιστα και ελάχιστα στην κατανομή πιθανότητας εύρεσης του ηλεκτρονίου σε διάφορα σημεία εντός του κλωβού.

18 36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σχήμα 1.12 Συσχετισμός καρτεσιανών (x,y,z) και πολικών (r,θ,φ) συντεταγμένων ενός σημείου Ρ. 0 r < + 0 θ π 0 φ 2π Σφαιρικές πολικές συντεταγμένες Η λύση της εξίσωσης 1.24 με τους περιορισμούς αυτούς είναι δυνατή, αλλά αποτελεί δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα. Αντικατάσταση των καρτεσιανών συντεταγμένων x, y, z με τις σφαιρικές πολικές r, θ, φ διευκολύνει το διαχωρισμό των μεταβλητών και την επίλυση της εξίσωσης για το άτομο του υδρογόνου. Στο σύστημα των σφαιρικών πολικών συντεταγμένων, r είναι η απόσταση ενός σημείου από την αρχή (τον πυρήνα), θ η γωνία την οποία σχηματίζει το άνυσμα r με τον +z ημιάξονα και φ η γωνία την οποία σχηματίζει η προβολή του ανύσματος r στο επίπεδο xy με τον +x ημιάξονα, όπως φαίνεται και στο Σχήμα Οι σφαιρικές πολικές συντεταγμένες, r, θ, φ, καθορίζουν τη θέση του σημείου Ρ και συνδέονται με τις καρτεσιανές συντεταγμένες (x, y, z) με τις σχέσεις: x = r sinθ cosθ y = r sinθ sin φ z = r cos θ. Με την εισαγωγή των σφαιρικών πολικών συντεταγμένων η συνολική κυματοσυνάρτηση Ψ μπορεί να αναλυθεί σε τρία συστατικά: Ψ(r, θ, φ) = R(r) Θ(θ) Φ(φ) = R(r) Y(θ, φ) (1.37) Η R που είναι συνάρτηση μόνο της r, η Θ που είναι συνάρτηση μόνο της γωνίας θ και η Φ που είναι συνάρτηση μόνο της γωνίας φ. Οι απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιεί η συνάρτηση Ψ, πρέπει να ικανοποιούνται χωριστά και από τις R, Θ και Φ. Η συνάρτηση R(r) σχετίζεται με την απόσταση από τον πυρήνα, χωρίς να αναφέρεται στην κατεύθυνση και ονομάζεται ακτινική συνάρτηση. Οι υπόλοιπες δύο συναρτήσεις ονομάζονται γωνιακές συναρτήσεις και περιέχουν πληροφορίες σχετιζόμενες με το σχήμα και τον προσανατολισμό των τροχιακών. Οι όροι αυτοί συνήθως εξετάζονται χωριστά Κβαντικοί αριθμοί Ατομικά τροχιακά Οι περιορισμοί που τέθηκαν για τις συναρτήσεις Ψ απαιτούν την εισαγωγή στις λύσεις της κυματικής εξίσωσης ορισμένων σταθερών, οι οποίες λαμβάνουν μόνον ακέραιες τιμές. Οι σταθερές αυτές, που ονομάζονται κβαντικοί αριθμοί, συμβολίζονται ως n, και m και προκύπτουν από τις λύσεις των εξισώσεων R(r), Θ(θ) και Φ(φ), αντίστοιχα. Ο κύριος κβαντικός αριθμός, n, λαμβάνει τιμές 1,2,3... και καθορίζει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας ενός ατομικού τροχιακού. Για τα υδρογονοειδή άτομα 3, η ενέργεια εξαρτάται μόνο από τον κύριο κβαντικό αριθμό, n, και δίνεται από τη σχέση: 3 Άτομο ή ιόν με ένα μόνο ηλεκτρόνιο. (1.38) Στα πολυηλεκτρονικά άτομα η ενέργεια του τροχιακού εξαρτάται και από τον κβαντικό αριθμό της στροφορμής,.

19 Ατομική ομή και Περιοδικός Πίνακας 37 Ο κβαντικός αριθμός της στροφορμής ή αζιμουθιακός κβαντικός αριθμός,, λαμβάνει τιμές 0,1,2... (n 1) και μας δίνει πληροφορίες σχετικά με τη μορφή του χώρου, στον οποίο κινείται το ηλεκτρόνιο. Με άλλα λόγια καθορίζει το σχήμα του ηλεκτρονικού νέφους. Ο μαγνητικός κβαντικός αριθμός, m, λαμβάνει τιμές 0, ±1, ±2,... ± και μας δίνει πληροφορίες για τον προσανατολισμό του ηλεκτρονικού νέφους, όταν βρεθεί μέσα σε μαγνητικό πεδίο. Οι κυματοσυναρτήσεις Ψ, που είναι λύσεις της εξίσωσης Schrödinger για το άτομο του υδρογόνου ή τα υδρογονοειδή (μονοηλεκτρονικά) άτομα και ικανοποιούν τους περιορισμούς που τέθηκαν, ονομάζονται ατομικά τροχιακά. Το ηλεκτρονικό νέφος, δηλ. η κατανομή της πυκνότητος της πιθανότητας εύρεσης του ηλεκτρονίου στο χώρο, όταν αυτό υπάρχει, ταυτίζεται πολλές φορές, λανθασμένα, με το ατομικό τροχιακό. Τα ατομικά τροχιακά είναι συναρτήσεις των θέσεων του ηλεκτρονίου και, όταν δεν υπάρχει ηλεκτρόνιο, αυτά υπάρχουν δυνητικά. Τα ατομικά τροχιακά περιγράφονται πλήρως από την ομάδα των τριών κβαντικών αριθμών n, και m και ανάλογα με τις τιμές των αριθμών αυτών ταξινομούνται ως εξής: Ατομικά τροχιακά που έχουν τον ίδιο κβαντικό αριθμό n, αποτελούν στιβάδα. Ατομικά τροχιακά που έχουν τον ίδιο n και τον ίδιο αποτελούν υποστιβάδα. Υπάρχουν διάφοροι τύποι ατομικών τροχιακών, ανάλογα με τους διάφορους δυνατούς συνδυασμούς των τριών κβαντικών αριθμών. Ο συμβολισμός που χρησιμοποιείται για τις συναρτήσεις Ψ n,,m (ατομικά τροχιακά) για το άτομο του υδρογόνου για n 3 δίνονται στον Πίνακα 1.2. n 4 m 4 Ατομικό τροχιακό ψ n,,m 1 0(s) 0 1s 2 0(s) 1(p) 3 0(s) 1(p) 2(d) 0 ±1 0 0 ±1 0 ±2 ±1 0 2s 2p x, 2p y 2p z 3s 3p x, 3p y 3p z 3d xy, 3d x 2 y 2 3d yz, 3d xz 3d z 2 Πίνακας 1.2 Κβαντικοί αριθμοί και ατομικά τροχιακά 4 Τροχιακά για τα οποία =0, 1, 2, 3, 4, 5 ονομάζονται αντίστοιχα s, p, d, f, g, h και συνεχίζει αλφαβητικά. Tα τροχιακά p x, p y, και d y 2, d x 2 είναι γραμμικοί συνδυασμοί των τροχιακών με m ±1. Όμοια τα d xy και d x 2 y2 από τα τροχιακά με m ±2.

20 38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο αριθμός των ατομικών τροχιακών που έχουν τον ίδιο κύριο κβαντικό αριθμό n ισούται με n 2. Στο υδρογόνο ή στα υδρογονοειδή τα τροχιακά αυτά είναι ίδιας ενέργειας (εκφυλισμένα). Όπως ήδη αναφέρθηκε, ένα τροχιακό περιγράφεται πλήρως από την ομάδα των τριών κβαντικών αριθμών n, και m. Για την πλήρη όμως ταυτοποίηση ενός ηλεκτρονίου σ ένα τροχιακό απαιτείται και ένας τέταρτος κβαντικός αριθμός, λόγω της μόνιμης μαγνητικής ροπής του ηλεκτρονίου, ο κβαντικός αριθμός του spin, m s. Οι επιτρεπόμενες τιμές του m s είναι +1/2 και 1/2. Η περιγραφή της μαγνητικής ροπής του ηλεκτρονίου ως το αποτέλεσμα της περιστροφής του γύρω από τον εαυτό του πρέπει να αποφεύγεται. Η μαγνητική ροπή του ηλεκτρονίου είναι μια καθαρά κβαντομηχανική ιδιότητα, που δύσκολα περιγράφεται με την κλασική μηχανική. Με τον κβαντικό αριθμό του spin, m s, εξηγούνται διάφορα πειραματικά αποτελέσματα. Π.χ. η διάσχιση των φασματικών γραμμών στα φάσματα εκπομπής των αλκαλίων ή ο διαχωρισμός σε δύο μέρη μιας δέσμης ατόμων αργύρου, όταν περνούν μέσα από ένα μαγνητικό πεδίο Περιγραφή των ατομικών κυματοσυναρτήσεων. Τα σχήματα των ατομικών τροχιακών Ακτινικές κυματοσυναρτήσεις Για την ακτινική συνάρτηση R(r) μια σειρά εξισώσεων πληροί τις οριακές συνθήκες που έχουν ήδη αναφερθεί. Στις εξισώσεις αυτές εμφανίζονται οι κβαντικοί αριθμοί n και έτσι, ώστε σε κάθε συνδυασμό n και να αντιστοιχεί μια εξίσωση. Κάθε τέτοιος συνδυασμός αντιπροσωπεύει ένα τροχιακό. Οι εξισώσεις για τα πρώτα έξι τροχιακά του ατόμου του υδρογόνου δίνονται στον Πίνακα 1.3. Πίνακας 1.3 Οι ακτινικές συναρτήσεις R (r) υδρογονοειδών ατόμων n R (r) Για το άτομο του υδρογόνου α 0 =52.9 pm

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου

Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου Κβαντομηχανική εικόνα του ατομικού μοντέλου 1. Ερώτηση: Τι είναι η κβαντομηχανική; H κβαντομηχανική, είναι η σύγχρονη αντίληψη μιας νέας μηχανικής που μπορεί να εφαρμοστεί στο μικρόκοσμο του ατόμου. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ο κυματοσωματιδιακός δυισμός της ύλης

Κεφάλαιο 2. Ο κυματοσωματιδιακός δυισμός της ύλης ΤΕΤΥ Σύγχρονη Φυσική Κεφ. 2-1 Κεφάλαιο 2. Ο κυματοσωματιδιακός δυισμός της ύλης Εδάφια: 2.a. Η σύσταση των ατόμων 2.b. Ατομικά φάσματα 2.c. Η Θεωρία του Bohr 2.d. Η κυματική συμπεριφορά των σωμάτων: Υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία Μοντέρνα Φυσική Κβαντική Θεωρία Ατομική Φυσική Μοριακή Φυσική Πυρηνική Φυσική Φασματοσκοπία ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Φωτόνια: ενέργεια E = hf = hc/λ (όπου h = σταθερά Planck) Κυματική φύση των σωματιδίων της ύλης:

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2-1 Ένας φύλακας του ατομικού ρολογιού καισίου στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Ουάσιγκτον. 2-2 Άτομα στην επιφάνεια μιας μύτης βελόνας όπως φαίνονται μεηλεκτρονικόμικροσκό 2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα)

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα) Το πρότυπο του Bοhr για το άτοµο του υδρογόνου (α) (β) (γ) (α): Συνεχές φάσµα λευκού φωτός (β): Γραµµικό φάσµα εκποµπής αερίου (γ): Φάσµα απορρόφησης αερίου Κάθε αέριο έχει το δικό του φάσµα εκποµπής (σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Κβαντική Μηχανική ΙΙ - Περιλήψεις, Α. Λαχανάς

Κεφάλαιο 1. Κβαντική Μηχανική ΙΙ - Περιλήψεις, Α. Λαχανάς Κεφάλαιο 1 Κβαντική Μηχανική ΙΙ - Περιλήψεις, Α. Λαχανάς 2 Κβαντική Μηχανική ΙΙ - Περιλήψεις, Α. Λαχανάς 1.1 Ατοµο του Υδρογόνου 1.1.1 Κατάστρωση του προβλήµατος Ας ϑεωρήσουµε πυρήνα ατοµικού αριθµού Z

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά κύματα. Οδηγούντα κύματα de Broglie. Τα όρια της θεωρίας Bohr. h pc p

Υλικά κύματα. Οδηγούντα κύματα de Broglie. Τα όρια της θεωρίας Bohr. h pc p University of Ioannina Deartment of Materials Science & Engineering Comutational Materials Science τική Θεωρία της Ύλης ιδάσκων: Λευτέρης Λοιδωρίκης Π1, 7146, elidorik@cc.uoi.gr cmsl.materials.uoi.gr/elidorik

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ Α Τόγκας - ΑΜ333: Ειδική Θεωρία Σχετικότητας Σχετικιστική μάζα 5 Σχετικιστική μάζα Όπως έχουμε διαπιστώσει στην ειδική θεωρία της Σχετικότητας οι μετρήσεις των χωρικών και χρονικών αποστάσεων εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ 682 ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Παπαχρήστου Βασίλειος Χημικός, MSc στη διδακτική της Χημείας vasipa@in.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν CD-Rom αποτελείται από τέσσερις ενότητες: Η πρώτη ενότητα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΘΕΜΑ ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Μια δέσµη φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. β. ανιχνεύεται με τους φωρατές υπερύθρου.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. β. ανιχνεύεται με τους φωρατές υπερύθρου. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Στις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. ιάλεξη 1 η

Εισαγωγή. ιάλεξη 1 η Εισαγωγή ιάλεξη 1 η Ύλη πρώτου µαθήµατος Επιστήµη των υλικών οµή της ύλης Iδιότητες της ύλης Αλληλεπίδραση ακτινοβολίας ύλης Κατηγορίες ακτινοβολίας Βασική ατοµική θεωρία οµή του ατόµου Στοιχεία, ισότοπα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 9 Χηµεία Γ Λυκείου - Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή των ατόµων Ενέργεια που µεταφέρει ένα φωτόνιο: Ε φωτονίου = h f f: συχνότητα φωτονίου h: σταθερά του Planck Ενέργεια ηλεκτρονίου:

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές Κβαντοφυσική Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ Διακριτά Φάσματα Εκπομπής Το Quantum Spin-Off χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι:

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 IOYNIOY 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α

Διαβάστε περισσότερα

: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. : Φυσική γενικής παιδείας. Εξεταστέα Ύλη : : ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ. Ημερομηνία : 07-12-2014 ΘΕΜΑ 1 Ο

: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. : Φυσική γενικής παιδείας. Εξεταστέα Ύλη : : ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ. Ημερομηνία : 07-12-2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Τάξη Μάθημα : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ : Φυσική γενικής παιδείας Εξεταστέα Ύλη : Καθηγητής : ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ημερομηνία : 07-12-2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Στις παρακάτω ερωτήσεις να βρείτε τη σωστή απάντηση: Α. Σύμφωνα με το

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς Στόχος : Να εξηγήσουμε την επίδραση του δυναμικού του κρυστάλλου στις Ε- Ειδικώτερα: Το δυναμικό του κρυστάλλου 1. εισάγονται χάσματα στα σημεία όπου τέμνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Θέμα Δ 4_2149 Άτομο υδρογόνου βρίσκεται σε κατάσταση όπου η στροφορμή του είναι ίση με 3,15 10-34 J s. Δ1) Σε ποια στάθμη βρίσκεται το ηλεκτρόνιο; Δ2) Αν το άτομο έφθασε στην προηγούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου.

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου. 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ MAΪΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 27 η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 31 Μαρτίου, 2013 Ώρα: 10:00-13:00 Απενεργοποιήστε τα κινητά σας τηλέφωνα!!! Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Φώτης Νταής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Κρήτης, Τµήµα Χηµείας Φασµατοσκοπία NMR Ο Πυρηνικός µαγνητικός Συντονισµός (NMR) είναι ένα φαινόµενο που συµβαίνει όταν πυρήνες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣMAΤΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΕΡΩΝ

ΦΑΣMAΤΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΕΡΩΝ ΦΑΣMAΤΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΕΡΩΝ Εισαγωγή στην κβαντομηχανική και στην ατομική Φυσική ΦΩΣ = Ηλεκτρομαγνητικό κύμα με σωματιδιακές ιδιότητες (δυική φύση) Τα «σωματίδια» του φωτός ονομάζονται ΦΩΤΟΝΙΑ και έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Αν ένα οπτικό µέσο Α µε δείκτη διάθλασης n Α είναι οπτικά πυκνότερο από ένα άλλο οπτικό µέσο Β µε δείκτη διάθλασης n Β και τα µήκη κύµατος του φωτός στα δυο µέσα είναι λ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντησεις στις ερωτησεις της εξετασης της 24 ης Ιουνιου 2005

Απαντησεις στις ερωτησεις της εξετασης της 24 ης Ιουνιου 2005 ΑΤΜΟΦ Απαντησεις στις ερωτησεις της εξετασης της 4 ης Ιουνιου 005. Ερωτηση που αφορα στις ασκησεις του εργαστηριου. Α) Με βάση τη σχέση που συνδέει τις αποστάσεις α και b με την εστιακή απόσταση του σφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ. Βασικές γνώσεις για το άτομο από τη Χημεία της Α Λυκείου

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ. Βασικές γνώσεις για το άτομο από τη Χημεία της Α Λυκείου ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Μάθημα 1 ο Το ατομικό πρότυπο του Bohr Βασικές γνώσεις για το άτομο από τη Χημεία της Α Λυκείου 1. Ερώτηση: Ποια βασικά φαινόμενα πρέπει να ερμηνεύει

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΚΥΜΑΤΑ Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασµένες; α Η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει µήκη κύµατος µεγαλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητισμός. Ηλεκτρικό δυναμικό. Νίκος Ν. Αρπατζάνης

Ηλεκτρομαγνητισμός. Ηλεκτρικό δυναμικό. Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρομαγνητισμός Ηλεκτρικό δυναμικό Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρικό δυναμικό Θα συνδέσουμε τον ηλεκτρομαγνητισμό με την ενέργεια. Χρησιμοποιώντας την αρχή διατήρησης της ενέργειας μπορούμε να λύνουμε διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. 1: Τυπική μορφή μοριακού δυναμικού.

Σχ. 1: Τυπική μορφή μοριακού δυναμικού. ΤΕΤΥ - Σύγχρονη Φυσική Κεφ. 6-1 Κεφάλαιο 6. Μόρια Εδάφια: 6.a. Μόρια και μοριακοί δεσμοί 6.b. Κβαντομηχανική περιγραφή του χημικού δεσμού 6.c. Περιστροφή και ταλάντωση μορίων 6.d. Μοριακά φάσματα 6.a.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων. 5 ο Εξάμηνο Δεκέμβριος 2009

Εισαγωγή στη Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων. 5 ο Εξάμηνο Δεκέμβριος 2009 Εισαγωγή στη Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 5 ο Εξάμηνο Δεκέμβριος 2009 Νόμοι Διατήρησης κβαντικών αριθμών Αρχές Αναλλοίωτου Συμμετρία ή αναλλοίωτο των εξισώσεων που περιγράφουν σύστημα σωματιδίων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣΣΕΛΙ ΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Ενεργειακές καταστάσεις των χημικών σωματιδίων Εκπομπή και Απορρόφηση ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 14 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 14 8:

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΤΙΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ

ΦΟΡΤΙΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΦΟΡΤΙΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ H.D. H.D. Young Πανεπιστημιακή Φυσική Εκδόσεις Παπαζήση Alonso Alonso / Finn Θεμελιώδης Πανεπιστημιακή Φυσική Α. Φίλιππας, Λ. Ρεσβάνης (Μετ.) R. A. Seway Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός)

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Υπήρξε εφευρέτης του πρώτου σήματος ασυρμάτου τηλεφώνου και εκμεταλλεύτηκε εμπορικά την εφεύρεση. Ίδρυσε το 1897 την Ανώνυμη Εταιρεία Ασυρμάτου Τηλεγράφου

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ZHTHMA Στις ερωτήσεις έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Νόμος Gauss, κίνηση σε ηλεκτρικό πεδίο. Ι. Γκιάλας Χίος, 28 Φεβρουαρίου 2014

ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Νόμος Gauss, κίνηση σε ηλεκτρικό πεδίο. Ι. Γκιάλας Χίος, 28 Φεβρουαρίου 2014 ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Νόμος Gauss, κίνηση σε ηλεκτρικό πεδίο Ι. Γκιάλας Χίος, 28 Φεβρουαρίου 214 Ασκηση συνολικό φορτίο λεκτρικό φορτίο Q είναι κατανεμημένο σε σφαιρικό όγκο ακτίνας R με πυκνότητα ορτίου ανάλογη του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Περίθλαση Ηλεκτρονίων. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Περίθλαση Ηλεκτρονίων. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 1 Κβαντοφυσική Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ Περίθλαση Ηλεκτρονίων Το Quantum Spin-Off χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί 1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί Ο Lewis πρότεινε το μοντέλο του κοινού ηλεκτρονιακού ζεύγους των δεσμών το 1916, σχεδόνμιαδεκαετίαπριναπότηθεωρίατουde Broglie τηςδυαδικότηταςκύματος-σωματιδίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 3 ο Κεφάλαιο το φως Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ 1. Ποια είναι η συμβολή του φωτός στην ύπαρξη ζωής στον πλανήτη μας; Το φως ήταν και είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Νόμος Gauss, Ηλεκτρικά πεδία. Ιωάννης Γκιάλας 7 Μαρτίου 2014

Εφαρμογές Νόμος Gauss, Ηλεκτρικά πεδία. Ιωάννης Γκιάλας 7 Μαρτίου 2014 Εφαρμογές Νόμος Gauss, Ηλεκτρικά πεδία Ιωάννης Γκιάλας 7 Μαρτίου 14 Άσκηση: Ηλεκτρικό πεδίο διακριτών φορτίων Δύο ίσα θετικά φορτία q βρίσκονται σε απόσταση α μεταξύ τους. Να βρεθεί η ακτίνα του κύκλου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα