ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Δ/ΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΥΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΘΥΜΙΑΝΙΔΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΑΕΜ.: 4328 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΟΥΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ: ΑΧΙΛΛΑΣ ΧΑΡΙΣΙΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 5. Υπεύθυνος: Καθηγητής Μουσιόπουλος Νικόλαος 6. Αρμόδιος Παρακολούθησης: Αχίλλας Χαρίσιος 7. Τίτλος εργασίας: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 8. Ονοματεπώνυμο φοιτητή: Θυμιανίδης Μιχαήλ 9. Αριθμός μητρώου: Θεματική περιοχή: 11. Ημερομηνία έναρξης: 12. Ημερομηνία παράδοσης: 13. Αριθμός εργασίας: Διαχείριση Περιβάλλοντος 10/ / Περίληψη: Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η δημιουργία ενός εύχρηστου εργαλείου για την καθοδήγηση του σχεδιαστή στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου περιβαλλοντικού σχεδιασμού βιομηχανικών προϊόντων. Παραθέτονται ταυτόχρονα σημαντικές και σύγχρονες μεθοδολογίες και στρατηγικές περιβαλλοντικού σχεδιασμού οι οποίες εφαρμόστηκαν με επιτυχία στο παρελθόν. Επίσης, η προσοχή της παρούσας διπλωματικής εργασίας στρέφεται στον προσδιορισμό ενός μαθηματικού μοντέλου το οποίο θα υποστηρίζει τον κατασκευαστή στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό βιομηχανικών προϊόντων. Αρχικά, γίνεται ανάλυση όλων των σταδίων του κύκλου ζωής ενός προϊόντος. Έπειτα, παρουσιάζονται στρατηγικές τις οποίες είναι δυνατόν να ακολουθήσει ο σχεδιαστής κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Στη συνέχεια εισάγεται ο μαθηματικός προγραμματισμός ως εργαλείο λήψης αποφάσεων στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, καθώς επισημάνει την αναγκαιότητα του σε αυτό το ζήτημα. Tο μαθηματικό πρότυπο που αναπτύσσεται βασίζεται στο γραμμικό προγραμματισμό πολλαπλών αντικειμενικών συναρτήσεων (Multiple Objective Linear Programming ή MOLP). Έπειτα, παρουσιάζεται η εφαρμογή του αναπτυγμένου μαθηματικού προτύπου στο τερματικό δικτύου ISDN netmod. 15. Στοιχεία εργασίας: Αρ. Σελίδων: 117 Αρ. Εικόνων: 17 Αρ. Διαγραμμάτων: - Αρ. Πινάκων: 11 Αρ. Παραρτημάτων: 2 Αρ. Παραπομπών 16. Λέξεις κλειδιά: Περιβαλλοντικός σχεδιασμός Ecodesign Στρατηγικές σχεδιασμού Μαθηματικός προγραμματισμός Γραμμικός προγραμματισμός Multicriteria matrix 17. Σχόλια: Τέλος παρουσιάζονται τα συμπεράσματα που προκύπτουν. 18. Συμπληρωματικές παρατηρήσεις: 19. Βαθμός:

3 Πρόλογος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με το πέρας των τελευταίων δεκαετιών, η οικολογική συνείδηση ξεκίνησε να εδραιώνεται όλο και περισσότερο στις ζωές πολλών ανθρώπων. Ο προσανατολισμός της κοινής γνώμης στην κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος και στη συνέχεια προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, ανάγκασε τις αγορές να συνειδητοποιήσουν ότι υπάρχει τεράστια ζήτηση προϊόντων που είναι πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Κατά συνέπεια, αυτή η εξέλιξη δημιούργησε μια νέα τάση σχεδιασμού προϊόντων, η οποία ορίστηκε ως περιβαλλοντικός σχεδιασμός (eco-design). Στην παρούσα διπλωματική εργασία παρουσιάζονται όλες οι σημαντικές στρατηγικές που έχουν καταγράφει έως σήμερα στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού σχεδιασμού βιομηχανικών προϊόντων. Έπειτα, παρουσιάζεται ο μαθηματικός προγραμματισμός ως εργαλείο το οποίο είναι σε θέση να δώσει λύση στο πρόβλημα της λήψης αποφάσεων. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να εκφράσω τις ειλικρινείς ευχαριστίες μου σε όσους συνέβαλαν στην εκπόνηση αυτής της διπλωματικής εργασίας και πιο συγκεκριμένα προς: Τον κ. Νικόλαο Μουσιόπουλο, Διευθυντή του Εργαστηρίου Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής, για την ανάθεση της παρούσας διπλωματικής εργασίας και για τις σημαντικές γνώσεις που μου προσέφερε κατά τη διάρκεια των σπουδών μου. Τον αρμόδιο παρακολούθησης της διπλωματικής εργασίας κ. Χαρίσιο Αχίλλα για τις πολύτιμες γνώσεις και συμβουλές, αλλά κυρίως για τη στήριξη που μου παρείχε κατά την εκπόνηση της παρούσας εργασίας Τον κ. Δημήτριο Αηδόνη, για την πολύτιμη στήριξη και την προσφορά γνώσεων κατά τη διάρκεια εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας. Τον κ. Χρίστο Βλαχοκώστα και τον κ. Γεώργιο Μπανιά για την πολύτιμη στήριξη και την προσφορά γνώσεων κατά τη διάρκεια των σπουδών μου. Την οικογένεια μου για τη στήριξη που μου παρείχαν και την υπομονή που επέδειξαν όλα αυτά τα χρόνια. Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 2011 Θυμιανίδης Μιχαήλ i

4 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Στόχος Αντικείμενο Μεθοδολογία ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΆ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Βιώσιμη παραγωγή Βιώσιμη ανάπτυξη και περιβαλλοντική αειφορία Περιορισμοί και ευκαιρίες από το σχεδιασμό βιομηχανικών προϊόντων Σχεδίαση με βάση τον κύκλο ζωής των προϊόντων Ανάλυση κύκλου ζωής Στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος Όρια του συστήματος μελέτης Πιθανές επιπτώσεις στη σχεδίαση με βάση τον κύκλο ζωής προϊόντων Στρατηγικές ανάλυσης κύκλου ζωής Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών Επίδραση στα στάδια κύκλου ζωής Ελαχιστοποίηση υλικών ενός προϊόντος Ελαχιστοποίηση αποβλήτων παραγωγής Ελαχιστοποίηση συσκευασίας Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών στο στάδιο χρήσης Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών στο στάδιο ανάπτυξης και 18 σχεδιασμού του προϊόντος 2.6 Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας Συσχέτιση κατανάλωσης ενέργειας με την κατανάλωση υλικών 19 ii

5 Περιεχόμενα Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας στο στάδιο εξόρυξης και παράγωγης Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας στο στάδιο μεταφοράς και αποθήκευσης Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας στο στάδιο χρήσης Ελαχιστοποίηση εκπομπών Ελαχιστοποίηση εκπομπών στην Ανάλυση κύκλου ζωής Επιλογή μη τοξικών και αβλαβών πόρων Επιλογή ανανεώσιμων πόρων Βελτιστοποίηση της διάρκειας ζωής των προϊόντων Η διάρκεια ζωής ενός προϊόντος Σχεδιασμός για κατάλληλη διάρκεια ζωής Σχεδιασμός με δυνατότητα αναβάθμισης προϊόντων Διατήρηση προϊόντων Σχεδιασμός με περιθώρια επισκευής Επαναχρησιμοποίηση Εντατικοποίηση χρήσης Σχεδιασμός για αποσυναρμολόγηση Η έννοια του όρου αποσυναρμολόγηση Διευκόλυνση εργασιών αποσυναρμολόγησης και διαχωρισμού Χρήση μόνιμων και μη συνδέσεων Ο ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Αναγκαιότητα χρήσης μαθηματικού προγραμματισμού Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Επιλεγμένη βιβλιογραφία Προγραμματισμός στόχου Γραμμικός προγραμματισμός Πολυκριτηριακή ανάλυση 44 iii

6 Περιεχόμενα 3.3 Επισκόπηση μεθόδων μαθηματικού προγραμματισμού Προγραμματισμός στόχου Πολυκριτηριακή ανάλυση Γραμμικός προγραμματισμός ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ 53 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 4.1 Φιλοσοφία μαθηματικού προτύπου Μαθηματικό πρότυπο MOLP Βασικές παραδοχές και στόχοι του MOLP Δείκτες - Παράμετροι - Μεταβλητές απόφασης Επεξήγηση των αντικειμενικών συναρτήσεων και των περιορισμών Καθορισμός των παραμέτρων C p, E p και W p Αναθεωρημένο μοντέλο μαθηματικού προγραμματισμού ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ 65 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 5.1 Παρουσίαση υπό εξέταση προϊόντος Επιλογή υπό εξέταση εξαρτημάτων Εφαρμογή μοντέλου μαθηματικού προγρα Προτάσεις βελτίωσης περιβαλλοντικού σχεδιασμού του τερματικού δικτύου netmod ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 86 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 88 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 95 iv

7 Κεφάλαιο 1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Ο σχεδιασμός ο οποίος συμπεριλαμβάνει και περιβαλλοντικά κριτήρια στην ανάπτυξη μιας ιδέας, ονομάζεται περιβαλλοντικός σχεδιασμός. Με άλλα λόγια, περιβαλλοντικός σχεδιασμός σημαίνει ότι ο σχεδιαστής συνειδητά προσπαθεί να περιορίσει εξ αρχής τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος. Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός προϊόντος δεν είναι εύκολο εγχείρημα. Κάθε προϊόν ακολουθεί μια διαφορετική πορεία κύκλου ζωής, οπού μια φαινομενική βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης σε ένα από τα στάδια του κύκλου ζωής του προϊόντος, ελλοχεύει τον κίνδυνο να επιδεινωθούν σημαντικά οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε άλλα στάδια του κύκλου ζωής. Ο περιβαλλοντικός προσανατολισμός στο σχεδιασμό προϊόντων έχει λάβει σημαντική προσοχή τα τελευταία χρόνια. Κατασκευαστές βιομηχανικών προϊόντων αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την περιβαλλοντική ευθύνη τους, όσον αφορά στις δραστηριότητες τους. Η αιτία είναι συχνά τα νομοθετικά πλαίσια περί βιώσιμης ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και η προσπάθεια απόκτησης περιβαλλοντικής φήμης στις οικολογικές και μη αγορές. Η πλειοψηφία των πιο σημαντικών αποφάσεων ως προς την περιβαλλοντική επίδοση του προϊόντος πρέπει να ληφθούν στη φάση της ανάπτυξης. Η βελτιστοποίηση της περιβαλλοντικής επίδοσης ενός προϊόντος είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και σε προϊόντα τα οποία ήδη έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά, στοχεύοντας με αυτόν το τρόπο στη ανάπτυξη μιας δεύτερης γενιάς προϊόντος, το οποίο θα πληρεί τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Επίσης, ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός επιδιώκει την οικονομική και τεχνική σκοπιμότητα, και για αυτό το λόγο αναπτύσσονται εγχειρίδια όπως αυτό της ανάλυσης κύκλου ζωής ενός προϊόντος, το οποίο είναι δυνατόν να προσαρμοστεί στις ανάγκες σχεδιασμού κάθε προϊόντος και οδηγεί τον σχεδιαστή στο περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Ταυτόχρονα, αναπτύσσονται διάφορα εργαλεία μαθηματικού προγραμματισμού, με στόχο να βοηθήσουν τον σχεδιαστή στη διαδικασία της λήψης απόφασης. 1.2 Στόχος Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η δημιουργία ενός εύχρηστου εργαλείου για την καθοδήγηση του σχεδιαστή στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου περιβαλλοντικού σχεδιασμού βιομηχανικών προϊόντων. Παραθέτονται ταυτόχρονα 1

8 Εισαγωγή σημαντικές και σύγχρονες μεθοδολογίες και στρατηγικές περιβαλλοντικού σχεδιασμού οι οποίες εφαρμόστηκαν με επιτυχία στο παρελθόν. Επίσης, η προσοχή της παρούσας διπλωματικής εργασίας στρέφεται στον προσδιορισμό ενός μαθηματικού μοντέλου το οποίο θα υποστηρίζει τον κατασκευαστή στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό βιομηχανικών προϊόντων. Σκοπός του μαθηματικού προτύπου είναι να αξιολογεί όλα τα εξαρτήματα μιας ηλεκτρονικής συσκευής ως προς το κόστος, το περιβαλλοντικό φορτίο, το βάρος και η ευκολία αποσυναρμολόγησης και να τις συγκρίνει με εναλλακτικά εξαρτήματα. Τα αποτελέσματα του μαθηματικού προτύπου περιέχουν διάφορες βέλτιστες λύσεις, οι οποίες προκύπτουν ανάλογα με την προτεραιότητα των παραμέτρων. Οι εναλλακτικές λύσεις που προτείνει το μαθηματικό μοντέλο, διευκολύνει σημαντικά τον σχεδιαστή να επιλέξει αυτήν που θεωρεί ο ίδιος, ότι αρμόζει για το βιομηχανικό προϊόν που πρόκειται να παραχθεί. Το μαθηματικό πρότυπο διακρίνεται για την απλότητα του, πράγμα που το καθιστά κατάλληλο ώστε να εφαρμοστεί με σχετική ευκολία τόσο από μικρομεσαίες, όσο και από μεγάλες εταιρίες. 1.3 Αντικείμενο Το δεύτερο κεφάλαιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας εστιάζει στη βιώσιμη παραγωγή. Αναπτύσσεται εν συντομία το θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής αειφορίας ώστε να γίνουν έπειτα κατανοητοί οι περιορισμοί και οι ευκαιρίες που παρουσιάζει ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός βιομηχανικών προϊόντων. Έπειτα, αναλύονται τα κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων. Εισάγεται η έννοια της σχεδίασης των βιομηχανικών προϊόντων με βάση τον κύκλο ζωής. Στη συνέχεια πραγματοποιείται ανάλυση όλων των σταδίων του κύκλου ζωής ενός προϊόντος που περιέχει τα στάδια της εξόρυξης, της παραγωγής, της μεταφοράς, της κατανάλωσης και της τελικής διάθεσης. Έπειτα, παρουσιάζονται στρατηγικές τις οποίες είναι δυνατόν να ακολουθήσει ο σχεδιαστής κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Στις πιο συχνά εφαρμοσμένες στρατηγικές ανήκουν η ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης υλικών και της κατανάλωσης ενέργειας, όπως επίσης και η ελαχιστοποίηση εκπομπών, η βελτιστοποίηση της διάρκειας ζωής των προϊόντων και ο σχεδιασμός για αποσυναρμολόγηση. Για κάθε στρατηγική αναλύονται διάφορες μεθοδολογίες, οι οποίες γίνονται εύκολα κατανοητές μέσω παραδειγμάτων βιομηχανικών προϊόντων τα οποία σχεδιάστηκαν με περιβαλλοντικά κριτήρια. Το τρίτο κεφάλαιο εισάγει τον μαθηματικό προγραμματισμό ως εργαλείο λήψης αποφάσεων στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, καθώς επισημάνει την αναγκαιότητα του σε αυτό το ζήτημα. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στη σχετική παγκόσμια βιβλιογραφία. Παρουσιάζονται μαθηματικές μέθοδοι, οι οποίες είναι σε θέση να δώσουν λύσεις σε ζητήματα σχετικά με το περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Έπειτα, 2

9 Κεφάλαιο 1 παρουσιάζονται τρεις μαθηματικές μέθοδοι, οι οποίες εφαρμόζονται πιο συχνά σε προβλήματα περιβαλλοντικού σχεδιασμού. Οι τρεις μέθοδοι που επιλέχτηκαν είναι ο προγραμματισμός στόχου, ο γραμμικός προγραμματισμός και η πολυκριτηριακή ανάλυση. Στο τέταρτο κεφάλαιο προσδιορίζεται η μαθηματική μέθοδος, της οποίας η εφαρμογή ενδείκνυται στο ζήτημα που πρόκειται να αναλυθεί στη παρούσα διπλωματική εργασία. Η μέθοδος που επιλέχτηκε είναι ο προγραμματισμός στόχου και το μαθηματικό πρότυπο που αναπτύσσεται βασίζεται στο γραμμικό προγραμματισμό πολλαπλών αντικειμενικών συναρτήσεων (Multiple Objective Linear Programming ή MOLP). Στη συνέχεια ορίζονται οι περιορισμοί και αντικειμενικές συναρτήσεις οι οποίες έχουν στόχο να ελαχιστοποιηθεί το κόστος, το περιβαλλοντικό φορτίο, το βάρος και να μεγιστοποιηθεί η ευκολία στην αποσυναρμολόγηση κατά το σχεδιασμό ενός βιομηχανικού προϊόντος. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εφαρμογή του αναπτυγμένου μαθηματικού προτύπου στο τερματικό δικτύου ISDN netmod, το οποίο παράγεται από την εταιρεία INTRACOM Α.Ε. Αρχικά, αξιολογούνται όλα τα εξαρτήματα του τερματικού δικτύου ως προς τις παραμέτρους τους, με τη μεθοδολογία «multicriteria score». Τα σαράντα εξαρτήματα με τον υψηλότερο δείκτη «multicriteria score», επιλέγονται να συμμετάσχουν στην εφαρμογή του μαθηματικού μοντέλου, καθώς ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος του κόστους, του βάρους και του περιβαλλοντικού φορτίου. Στη συνέχεια παρουσιάζονται δυο εναλλακτικά εξαρτήματα για κάθε ένα από τα σαράντα που επιλεχτήκαν, με διαφορετικά χαρακτηριστικά, εκπληρώνοντας όμως τον ίδιο σκοπό. Η εφαρμογή του μαθηματικού προτύπου ολοκληρώνεται με την αξιολόγηση τεσσάρων υπολογισμένων σεναρίων, οπού σε κάθε σενάριο η βαρύτητα επιλογής εξαρτημάτων μετατοπίζεται μεταξύ των παραμέτρων του κόστους, του περιβαλλοντικού φορτίου, του βάρους και της ευκολίας στην αποσυναρμολόγηση. Στο τέλος καταγράφονται μερικές προτάσεις για τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό του τερματικού δικτύου. Τέλος, στο έκτο και τελευταίο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα από την παρούσα διπλωματική εργασία και γίνονται προτάσεις για περαιτέρω έρευνα. 1.4 Μεθοδολογία Η μεθοδολογία της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτυπώνεται στην Εικόνα 1.1. Το διάγραμμα ροής αποτελεί και έναν οδηγό για τον τρόπο προσέγγισης της παρούσας εργασίας. Περιέχει το πρώτο στάδιο το οποίο παρουσιάζει τις πιο σημαντικές στρατηγικές περιβαλλοντικού σχεδιασμού, οι οποίες οδηγούν τον κατασκευαστή στον 3

10 Εισαγωγή περιβαλλοντικό σχεδιασμό βιομηχανικών προϊόντων με χρήση εργαλείων μαθηματικού προγραμματισμού. -Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών -Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας -Ελαχιστοποίηση εκπομπών Στρατηγικές περιβαλλοντικού σχεδιασμού προϊόντων -Βελτιστοποίηση της διάρκειας ζωής των προϊόντων -Σχεδιασμός για αποσυναρμολόγηση Περιβαλλοντικός σχεδιασμός βιομηχανικών προϊόντων με χρήση εργαλείων μαθηματικού προγραμματισμού Μαθηματικός Προγραμματισμός Κόστος Περιβαλλοντικό φορτίο Βάρος Γραμμικός Προγραμματισμός Πολλαπλών Αντικειμενικών Συναρτήσεων (ΜOLP) Ευκολία στην αποσυναρμολόγηση Σταθμισμένη ποσοστιαία απόκλιση του κόστους Σταθμισμένη ποσοστιαία απόκλιση του βάρους Σταθμισμένες Ποσοστιαίες Αποκλίσεις Σταθμισμένη ποσοστιαία απόκλιση του περιβαλλοντικού φορτίου Σταθμισμένη ποσοστιαία απόκλιση της ευκολίας στην αποσυναρμολόγηση Σενάριο Ι Σενάριο ΙΙ Σενάριο ΙΙΙ Σενάριο IV Εικόνα 1.1: Μεθοδολογική προσέγγιση του περιβαλλοντικού σχεδιασμού βιομηχανικών προϊόντων με χρήση εργαλείων μαθηματικού προγραμματισμού. 4

11 Κεφάλαιο 2 2. ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2.1 Βιώσιμη παράγωγη Διανύοντας ήδη τη δεύτερη δεκαετία του 21 ου αιώνα, είναι δυνατόν να παρατηρηθεί η όλο και πιο επιτακτική ανάγκη για την προστασία του περιβάλλοντος. Η επιστήμη έχει αποδείξει συχνά ότι η ανθρωπότητα απειλείται από μεγάλες κλιματικές αλλαγές, αλλά και από καταστροφές, για τις οποίες ευθύνεται ο άνθρωπος. Η ύπαρξη αυτών των κινδύνων για τον άνθρωπο και το περιβάλλον του είναι αποτέλεσμα της αλόγιστης ανάλωσης υλών και ενέργειας, που όλο και αυξάνεται από την αρχή του τελευταίου αιώνα (Μουσιόπουλος, 2003). Η επιστημονική κοινότητα και κυρίως οι μηχανικοί καλούνται να προτείνουν καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις ώστε να είναι δυνατές η πρόοδος και η ανάπτυξη και στο μέλλον υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι συμβατές με τη διατήρηση των φυσικών πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος. Ο όρος βιωσιμότητα αρχίζει και αποτελεί ήδη χαρακτηριστικό γνώρισμα στις περισσότερες παραγωγικές διαδικασίες. Με το πέρας του χρόνου, συστήνονται όλο και περισσότερες διεργασίες και μέθοδοι που αφορούν στην βιώσιμη παράγωγη, δείχνοντας έτσι το δρόμο που καλείται να βαδίσει ο σύγχρονος σχεδιαστής (Μουσιόπουλος, 2003). 2.2 Βιώσιμη ανάπτυξη και περιβαλλοντική αειφορία Η ζωή των μελλοντικών γενεών εξαρτάται από την μακροπρόθεσμη λειτουργιά των περίπλοκων οικοσυστημάτων, τα οποία η κοινωνία τυγχάνει να τα ορίζει με την απλή έννοια της φύσης. Αυτή η σημαντική παρατήρηση εισάγει και την έννοια της περιβαλλοντικής αειφορίας. Η μελλοντική ποιότητα και παραγωγική ικανότητα του πλανήτη, θα καθορίσει με τη σειρά του και την ικανότητα της παράγωγης τροφίμων, την εξαγωγή πρώτων υλών και την παράγωγη ενέργειας. Ο όρος περιβαλλοντική αειφορία αναφέρεται γενικά στην ανθρώπινη δραστηριότητα, η οποία θα πρέπει να αποφύγει τη διαταραχή των φυσικών οικολογικών κύκλων του πλανήτη σε κοινοτικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, σε κλίμακα που δε θέτει σε κίνδυνο της αντοχές του παγκοσμίου οικοσυστήματος. Ενώ ταυτόχρονα, υπάρχει η ανάγκη της σωστής διαχείρισης των φυσικών πόρων, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις της χρήσης τους και από μελλοντικές γενιές (Manzini and Jegou, 2003). 5

12 Κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων Η υιοθέτηση και η εφαρμογή των αρχών της αειφορίας προϋποθέτει αλλαγή στην παραδοσιακή οικονομική σκέψη και πρακτική. Η επανατοποθέτηση της σχέσης μεταξύ οικονομίας και περιβάλλοντος αποτελεί κεντρικό στοιχείο της κατανόησης και της εφαρμογής της παραδοχής της αειφορίας. Το περιβάλλον αναπόφευκτα δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά από την οικονομία και οι αποφάσεις που το αφορούν δε στηρίζονται αποκλειστικά σε οικονομικά κριτήρια. Οι οικολογικές και οι οικονομικές συνθήκες συνδέονται και αλληλοεπηρεάζονται στο σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο και συνεπώς θα πρέπει να εξετάζονται ως μια ενότητα, με αποτέλεσμα η οικονομία και το περιβάλλον να συνυπάρχουν σε ένα σύστημα, το οποίο έχει στόχο τη διαχρονική συντήρηση της ζωής στο πλανήτη (Μυλόπουλος, 2003). Οι επιχειρήσεις που στοχεύουν να πραγματοποιήσουν το βήμα προς την συνύπαρξη της οικονομίας και του περιβάλλοντος, συχνά εφαρμόζουν την Ευρωπαϊκή προσέγγιση που αφορά αυτό το ζήτημα, η οποία ονομάστηκε Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων (ΟΠΠ). Στόχος της ΟΠΠ είναι η εγκαθίδρυση μοντέλων ανάπτυξης με γνώμονα τη βιωσιμότητα, η εξασφάλιση υψηλότερης ποιότητας διαβίωσης και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας, βασιζόμενη στην παραγωγή πιο φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων. Η ΟΠΠ αποτελεί συμπληρωματική στρατηγική που χρησιμοποιείται από τα παραγωγικά συστήματα για την εξέταση πιθανών κενών περιβαλλοντικής πολιτικής, ώστε να επιτευχθούν οι εξής στόχοι (Μουσιόπουλος, 2003): Η ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των προϊόντων και των υπηρεσιών λαμβάνοντας υπόψη ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους. Η ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών πολιτικών για τη διασφάλιση ότι τα οφέλη της επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων βρίσκονται σε ισορροπία με τα περιβαλλοντικά κόστη που προκύπτουν σε άλλη φάση του κύκλου ζωής. H στενή συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων της εφοδιαστικής αλυσίδας, για τη μεγιστοποίηση της μείωσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. H ανάπτυξη «πράσινων αγορών» για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Η μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που επιφέρει ένα προϊόν προβλέπεται να εξελιχθεί σε μια επιχειρησιακή αξία, όπως το κέρδος, η ποιότητα και η ασφάλεια του προϊόντος. Για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούν λιγότερους φυσικούς πόρους, να παράγουν προϊόντα τα οποία θα διακρίνονται για τη μικρή επικινδυνότητα τους ως προς το περιβάλλον και ταυτόχρονα να παράγουν λιγότερα απόβλητα (Μουσιόπουλος, 2003). 6

13 Κεφάλαιο Περιορισμοί και ευκαιρίες από το σχεδιασμό βιομηχανικών προϊόντων Η προσθήκη περιβαλλοντικών κριτηρίων στο σχεδιασμό προϊόντων συχνά αυξάνει το επίπεδο δυσκολίας της εκπονούμενης μελέτης. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν τυποποιημένες μεθοδολογίες οι οποίες είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σε όλο το φάσμα των διαφόρων προϊόντων. Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εύρεση κάποιου υπολογιστικού εργαλείου το οποίο θα βοηθήσει το σχεδιαστή να κατευθυνθεί προς τη βέλτιστη σχεδιαστική λύση. Η πολυπλοκότητα των σύνθετων προβλημάτων που αντιμετωπίζει ένας σχεδιαστής κατά το περιβαλλοντικό σχεδιασμό, συνήθως προκύπτουν από διάφορα ζητήματα όπως (Fussler and James, 1996): Οι παραδοχές και οι επικείμενες επιλογές μπορεί να είναι υποκειμενικές. Μεγάλος αριθμός υπολογιστικών μοντέλων που αφορούν στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν επαρκούν ώστε να περιγράψουν όλο το φάσμα των επιπτώσεων, ούτε είναι σε θέση να προσαρμοστούν σε όλες τις εφαρμογές. Παγκόσμια στοιχειά και κριτήρια που αφορούν στο περιβάλλον, ίσως να μην αντιπροσωπεύουν με ακρίβεια τοπικά περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά. Η αξιοπιστία της αποτελεσματικότητας του περιβαλλοντικού σχεδιασμού μπορεί να είναι περιορισμένη λόγω της απουσίας, της μη διαθεσιμότητας ή της χαμηλής ποιότητας των δεδομένων. Η έλλειψη βάσεων δεδομένων συχνά προκαλεί προβλήματα στην πραγματοποίηση εφαρμογών και μελετών. Η απουσία πληροφοριών σχετικά με ορισμένες διεργασίες παραγωγής συγκεκριμένων προϊόντων και εξαρτημάτων οδηγούν σε παραδοχές, οι οποίες μπορούν να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα μιας μελέτης. Τα προβλήματα που συναντούν σχεδιαστές κατά το περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων, συνήθως αντιμετωπίζονται με την πολυετή εμπειρία ή και από προϊόντα περασμένων γενιών, τα οποία μπορούν να παρέχουν σημαντικές πληροφορίες. Οι ευκαιρίες που δημιουργούνται από το περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων είναι πολλές. Σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις δίνεται η δυνατότητα να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους μέσω της παραγωγής προϊόντων που είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Βιομηχανική κολοσσοί έχουν την ευκαιρία να εισχωρήσουν σε νέες οικολογικές αγορές, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν στην επιχείρηση μια «πράσινη» φήμη. Σε εργασιακό επίπεδο ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός είναι δυνατόν να προσφέρει εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας παγκοσμίως. Η κυριότερη ευκαιρία όμως, 7

14 Κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων η οποία προκύπτει από τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό είναι η σημαντική «ανάσα» η οποία θα προσφερθεί στο περιβάλλον (Fraser, 1997). 2.4 Σχεδίαση με βάση τον κύκλο ζωής των προϊόντων Ανάλυση κύκλου ζωής Είναι αναντίρρητο ότι η κατάσταση του περιβάλλοντος στον πλανήτη μας διαρκώς επιδεινώνεται, ωθώντας τους σχεδιαστές και κατασκευαστές βιομηχανικών προϊόντων να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους κατά το σχεδιασμό του προϊόντος τον αντίκτυπο που έχει αυτό στο περιβάλλον. Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός προϊόντος, στη φάση ανάπτυξης προϊόντος είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί πάντα είναι πιο αποτελεσματική η πρόληψη παρά η εύρεση λύσεων για ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που, έχει δημιουργηθεί ή ενδέχεται να δημιουργηθεί στο μέλλον (Wackernagel and Rees, 1996). Ένας σωστός σχεδιασμός με στόχο τον περιορισμό ή ακόμη και την αποτροπή προβλημάτων, μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και οικονομικούς πόρους που αλλιώς θα έπρεπε να δαπανηθούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών. Στη δεκαετία του 90 ξεκίνησαν έρευνες για νέες προσεγγίσεις στο θέμα της αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αντικτύπου και την εξεύρεση εργαλείων που θα μπορούσαν να βοηθούσαν στον υπολογισμό των στοιχείων εισόδου και εξόδου (Hammerschlag and Barbour, 2003). Ο όρος «στοιχειά εισόδου» ορίζεται από την εξόρυξη πρώτων υλών από το περιβάλλον για ένα σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης, ενώ ο όρος «στοιχειά εισόδου» ορίζει τα απόβλητα που εκπέμπονται από το ίδιο σύστημα. Η εξόρυξη πόρων για ένα προϊόν, έχει κύριο επιβλαβές χαρακτηριστικό την εξάντληση των πρώτων υλών στο πλανήτη μας, γεγονός που αναμένεται να δημιουργήσει στις μελλοντικές γενιές ένα σύνθετο πρόβλημα κοινωνικού και οικολογικού χαρακτήρα. Ένα παράδειγμα από πολλά που μπορούν να αποτυπωθούν, αποτελεί το ξύλο το οποίο αποτελεί εδώ και αιώνες πρώτη υλη για θέρμανση, παραγωγή επίπλων και χαρτιού (Puettman and Wilson, 2005). Ο ρυθμός αποψίλωσης έχει ήδη μετατρέψει τη γη ευάλωτη σε διάβρωση και έχει εξαλείψει πολλά είδη ζώων από τα δάση. Η εκπομπή αέριων ρύπων συνέβαλλε μέγιστα στη δημιουργία διάφορων περιβαλλοντικών πιέσεων και επιπτώσεων, όπως το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τη μεγέθυνση της τρύπας του όζοντος, τον ευτροφισμό και το νέφος. 8

15 Κεφάλαιο 2 Τα τελευταία χρόνια, η μέθοδος της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) θεωρείται ως η πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική μέθοδος για την εξέταση του περιβαλλοντικού προφίλ ενός προϊόντος. Το κύριο χαρακτηριστικό του περιβαλλοντικού αυτού εργαλείου αναφέρεται στο γεγονός ότι αναλύει τα διάφορα στάδια από τα οποία περνάει ένα προϊόν, από την γέννηση του ως την τελική του απόρριψη. Η εφαρμογή αυτής της μεθόδου εστιάζει στη συλλογή και στη διεξοδική ανάλυση των στοιχείων εισόδου και εξόδου, στη διαμόρφωση των ενεργειακών ισοζυγίων και των ισοζυγίων μάζας, καθώς και στην εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με αυτά (Μουσιόπουλος και Μπούρα, 1998). Ο στόχος μιας μελέτης ΑΚΖ είναι η παροχή μιας όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένης εικόνας των αλληλοεπιδράσεων μεταξύ μιας δραστηριότητας και του περιβάλλοντος για τη λήψη αποφάσεων που θα επιφέρουν περιβαλλοντικές βελτιώσεις. Συνεπώς συνοψίζοντας, ο κύκλος ζωής ενός προϊόντος μπορεί να ερμηνευτεί ως ένα σύνολο δραστηριοτήτων και διεργασιών που χωρίζονται σε στάδια. Κάθε στάδιο ξεχωριστά μπορεί να καταναλώνει πόρους και ενέργεια ή και να δημιουργεί διάφορους αέριους, υγρούς και στερεούς ρύπους, καθώς και τοξικές ουσίες ή ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Στις επόμενες παραγράφους περιγράφονται εν συντομία τα κύρια στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος (Μουσιόπουλος και Μπούρα, 1998) Στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος Α. Εξόρυξη Στο στάδιο τις εξόρυξης ή αλλιώς προ παράγωγης, όλες οι αναγκαίες πρώτες ύλες και τα ημιτελή προϊόντα προετοιμάζονται για την παραγωγή. Οι πρώτες ύλες και η ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή, παράγονται από πρωτογενής πόρους και δευτερογενής πόρους (Vezzoli and Manzini, 2008). Οι πρωτογενείς πόροι χωρίζονται σε ανανεώσιμους πόρους και σε μη ανανεώσιμους πόρους. Ανανεώσιμες ύλες είναι η βιομάζα που καλλιεργείται, και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αιολική, ηλιακή και γεωθερμική ενέργεια όπως και η καύση βιομάζας. Οι μη ανανεώσιμοι πόροι αντίστοιχα εξορύσσονται από ορυχεία και περνούν από διάφορα στάδια επεξεργασίας μέχρι να αποτελέσουν έτοιμες ύλες. Οι δευτερογενείς πόροι είναι ανακυκλωμένες ύλες και scrap που αποκτούνται είτε πριν την κατανάλωση, δηλαδή την ώρα της διαδικασίας παραγωγής, είτε μετά την απόθεση από τους χρήστες (Keoleian and Menerey, 1993). Οι ανακυκλώσιμες ύλες που συλλέγονται μετά την απόρριψη τους από τον καταναλωτή πρέπει να υποστούν διάφορες διαδικασίες επεξεργασίας ώστε να μπορούν να τεθούν πάλι στην αγορά ως δευτερογενείς πόροι. Το ίδιο ισχύει και για τις ύλες που συλλέγονται τη στιγμή της παραγωγής προϊόντων, με τη μόνη διαφορά ότι θα υποστούν 9

16 Κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων συγκεκριμένες επεξεργασίες ώστε να μπορέσουν να εξυπηρετήσουν τον ίδιο σκοπό το συντομότερο δυνατόν (Guidice et al., 2006). Β. Παραγωγή Το στάδιο της παραγωγής μπορεί να χωριστεί γενικά σε τρεις διαδικασίες. Μεταποίηση υλών Συναρμολόγηση Τελειοποίηση Όλα τα απαραίτητα υλικά μεταφέρονται στο χώρο παραγωγής και το καθένα ξεχωριστά συμβάλει στη δημιουργία του τελικού προϊόντος, μέσω διεργασίας σε μια μηχανή ή με συναρμολόγηση. Τα περισσότερα προϊόντα απαιτούν ένα μεγάλο αριθμό υλών, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Στα έμμεσα υλικά κατατάσσονται αυτά που χρειάζονται για την έρευνα και την ανάπτυξη του προϊόντος, καθώς και αυτά που απαιτούνται για τη συντήρηση του εξοπλισμού παραγωγής (Monkman et al., 2008). Γ. Μεταφορά / διανομή Στο στάδιο αυτό τα έτοιμα πλέον προϊόντα συσκευάζονται προκειμένου να φτάσουν στον καταναλωτή άθικτα και σε άριστη λειτουργική κατάσταση. Έπειτα μεταφέρονται σε χώρους αποθήκευσης ή πώλησης μέσω τρένων, φορτηγών, πλοίων, αεροπλάνων όπως και άμεσα στον καταναλωτή μέσω αγωγών. Σε μια μελέτη ΑΚΖ πρέπει να εκτιμηθούν η ενέργεια και οι πρώτες ύλες που καταναλώνονται από τα διάφορα μέσα μεταφοράς και αποθήκευσης, όσο και η συσκευασία, το βάρος και ο όγκος του προϊόντος (Vezzoli and Manzini, 2008). Παραδείγματος χάρη μια μείωση όγκου και βάρους θα αυξήσει την ποσότητα που μεταφέρεται και αυτομάτως οδηγεί σε εξοικονόμηση ενέργειας και υλών. Δ. Χρήση Στο στάδιο αυτό ο όρος χρήση μπορεί να ερμηνευτεί διαφόρως και ανάλογα με το προϊόν. Για παράδειγμα τα προϊόντα τροφής καταναλώνονται, ενώ αντίθετα οι παροχές υπηρεσιών και οι ηλεκτρικές συσκευές χρησιμοποιούνται (Keoleian and Menerey, 1993). Η χρήση των προϊόντων στις περισσότερες περιπτώσεις καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια και ορυκτά καύσιμα, δημιουργώντας απορρίμματα ή αέρια, στερεά και υγρά απόβλητα. Επίσης, στο στάδιο της χρήσης πρέπει να ενταθεί και η συντήρηση προϊόντων όπου το προϊόν ή μέρος του αντικαθιστάται, επισκευάζεται ή ρυθμίζεται. Το προϊόν παραμένει στο στάδιο αυτό μέχρι ο κάτοχος του να το απορρίψει, για λόγους που μπορούν να διαφοροποιούνται κατά περίπτωση (Vezzoli C., 1997). 10

17 Κεφάλαιο 2 Ε. Τελική διάθεση Όταν ένα προϊόν τελικά απορριφθεί, υπάρχουν διάφορες επιλογές για την τελική του κατάληξη. Οι επιλογές αυτές μπορεί να είναι : Αποκατάσταση της λειτουργικότητας Ανάκτηση υλών και ενέργειας Τελική διάθεση Στην πρώτη επιλογή το προϊόν ή ανταλλακτικά του, μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για την ίδια ή ακόμη και για διαφορετική λειτουργία. Μια άλλη λύση είναι το προϊόν να ανακατασκευαστεί από τον παραγωγό του και να τεθεί και πάλι στην αγορά ως καινούριο (Vezzoli, 1997). Στη δεύτερη επιλογή, τα υλικά που απαρτίζουν ένα προϊόν, μπορούν να ανακυκλωθούν, να κομποστοποιήθουν ή να αποτεφρωθούν. Ενδιαφέρον για μια μελέτη ΑΚΖ έχει κυρίως η ανακύκλωση, η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί ως ανακύκλωση κλειστού βρόγχου (Closed Loop Recycling) και ανακύκλωση ανοικτού βρόγχου (Open Loop Recycling). Στην περίπτωση του κλειστού βρόγχου, ανακυκλωμένα υλικά αντικαθιστούν μέρος ή εξ ολοκλήρου τις πρώτες ύλες της ίδιας παραγωγικής διαδικασίας από την οποία προήρθαν (Guinee, 2001). Στην άλλη περίπτωση, τα προϊόντα προς ανακύκλωση συγκεντρώνονται σε ένα κέντρο ανακύκλωσης οπού διαχωρίζονται και έπειτα προωθούνται σε ένα διαφορετικό σύστημα παραγωγής σε σύγκριση με αυτό από το οποίο προήρθαν. Η κύρια διαφορά μεταξύ ανακύκλωσης κλειστού και ανοικτού βρόγχου είναι ότι στην πρώτη περίπτωση τα υλικά προς ανακύκλωση περνούν από μια συγκεκριμένη διαδικασία ανάκτησης με στόχο να υπηρετήσουν στη συνεχεία την ίδια παραγωγική διαδικασία, πράγμα που δεν ισχύει στην δεύτερη περίπτωση λόγω ότι πρόκειται για ύλες που προέρχονται από διάφορους καταναλωτές και διάφορα προϊόντα με διαφορετική χημική σύσταση και μάζα. Στην τελευταία επιλογή τα προϊόντα που απορριφτήκαν από τον καταναλωτή συλλέγονται και στη συνέχεια εναποτίθενται σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) με νόμιμο τρόπο Όρια του συστήματος μελέτης Όπως ήδη έχει αναφερθεί, μια μελέτη ΑΚΖ συμπεριλαμβάνει όλα τα στάδια από τα οποία περνά ένα προϊόν, ή αλλιώς εκτιμά ένα σύνολο διεργασιών που συσχετίζονται με 11

18 Κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων τις εισόδους και εξόδους του συστήματος με βάση το σκοπό που πρέπει να εκπληρώσει ένα προϊόν. Σε πολλά προϊόντα αυτό καθιστά αναγκαία τη συνεκτίμηση πρόσθετων κύκλων ζωής, όπως τον κύκλο ζωής μιας συσκευασίας της οποίας τα στάδια έχουν μια εναλλαγή εισόδων και εξόδων με το περιβάλλον. Επίσης πολλά προϊόντα, όπως για παράδειγμα μια καφετιέρα στο στάδιο της χρήσης απαιτεί νερό, καφέ και ηλεκτρική ενέργεια, όπου κάθε ένα στοιχείο από τα παραπάνω έχει τον δικό του κύκλο ζωής που μαζί επιδρούν και στον κύκλο ζωής της μηχανής (Vezzoli and Sciama, 2006). Σημαντικό κριτήριο για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός προϊόντος αποτελεί επομένως η λειτουργική μονάδα. Αυτή πρέπει να είναι μετρήσιμη και σχετική με τα στοιχεία εισόδου και εξόδου. Αποτελεί μέτρο απόδοσης του συστήματος και ο καθορισμός της πρέπει να γίνεται με σαφήνεια από τα πρώτα κιόλας βήματα μιας μελέτης ΑΚΖ, έτσι ώστε να εξυπηρετείται ο σκοπός της μελέτης και το αντικείμενο αυτής (Μουσιόπουλος και Μπούρα, 1998). Ένα παράδειγμα είναι η σύγκριση των κύκλων ζωής ενός αυτοκινήτου και ενός λεωφορείου. Μια πρόχειρη εκτίμηση θα φανέρωνε ότι το λεωφορείο έχει σε όλα τα στάδια μεγαλύτερο αντίκτυπο στο περιβάλλον. Καταναλώνει σαφώς περισσότερους πόρους για να κατασκευαστεί, περισσότερη ενέργεια και χρόνο παραγωγής, έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στο περιβάλλον κατά τη διανομή του λόγω όγκου και μάζας, καταναλώνει περισσότερα καύσιμα στο στάδιο της χρήσης και τέλος αφήνει πίσω μεγαλύτερη ποσότητα υλικών προς διάθεση. Με τη χρήση της λειτουργικής μονάδας όμως, προσεγγίζεται πιο ορθά το ζήτημα της σύγκρισης περιβαλλοντικών επιπτώσεων κύκλων ζωής αυτοκινήτου και λεωφορείου (Giudice et al., 2006)). Στην προκειμένη περίπτωση, η σωστή μονάδα για να υπάρχει μέτρο σύγκρισης, είναι το άτομο ανά χιλιόμετρο μεταφοράς. Οπότε αν ένα αυτοκίνητο μετακινεί κατά μέσο όρο 2 άτομα και ένα λεωφορείο 20, τότε εύκολα υπολογίζεται ότι σε ένα λεωφορείο αντιστοιχούν 10 αυτοκίνητα. Άρα, με τη λειτουργική μονάδα αποδεικνύεται ότι τελικά τα αυτοκίνητα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στο περιβάλλον από ότι τα λεωφορεία. Με αυτό το σχετικά εύκολο παράδειγμα γίνεται εμφανής και η αξία της λειτουργικής μονάδας σε μια μελέτη προϊόντος, έτσι ώστε αυτό να οδηγεί σε περισσότερο αξιόπιστα συμπεράσματα. Σημαντικό είναι ο σχεδιαστής να κατανοήσει ότι η λειτουργική μονάδα είναι μια επίδοση του προϊόντος, και ότι θα πρέπει να μελετήσει τη λειτουργία και τις υπηρεσίες που παρέχει ένα προϊόν και όχι το προϊόν σαν υλη (Vezzoli and Sciama, 2006). 12

19 Κεφάλαιο Πιθανές επιπτώσεις στη σχεδίαση με βάση τον κύκλο ζωής προϊόντων Για να αναδειχτούν τα πλεονεκτήματα του σχεδιασμού με βάση τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος, θα πρέπει πρώτα να γίνει κατανοητό ότι οι πιθανές επιπτώσεις από μια μη εφαρμογή μελέτης ΑΚΖ, είναι συνήθως μεγαλύτερες. Έχουν σχεδιαστεί πολλά προϊόντα που κατάφεραν να μειώσουν σημαντικά τον αντίκτυπο που είχαν ως προς το περιβάλλον σε ένα στάδιο της ζωής τους, αυξάνοντας όμως το συνολικό αντίκτυπο που εμπεριείχε ο κύκλος ζωής τους. Οι πιθανές επιπτώσεις στο σχεδιασμό με βάση τον κύκλο ζωής κυρίως όσον αφορά στη διάθεση των προϊόντων είναι η απρόβλεπτη τεχνολογική, οικονομική και πολιτιστική εξέλιξη, λόγω του γεγονότος ότι δεν μπορούν να εκτιμηθούν με βεβαιότητα στη φάση του σχεδιασμού (Smith, 1997). Έτσι, ίσως ένα προϊόν που σχεδιάζεται για εύκολη ανακύκλωση, μετά από δέκα χρόνια να μην ανακυκλώνεται εύκολα επειδή η τεχνολογία ανακύκλωσης που αφορά κυρίως στα υλικά του προϊόντος να έχει αλλάξει. Επίσης, η ποιότητα των δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε μια αναξιόπιστη μελέτη ΑΚΖ με αποτέλεσμα τη συνολική αύξηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε μερικά ή ακόμη και σε όλα τα στάδια ενός κύκλου ζωής. Ακριβώς για αυτό το λόγο, έχουν αναπτυχτεί πολλές τράπεζες δεδομένων, μέθοδοι και λειτουργικά συστήματα υπολογιστών από οργανισμούς, πανεπιστήμια και εταιρίες, που συμβάλουν προς τη βελτίωση της ορθότητας των υπολογισμών και τον εξαγόμενων συμπερασμάτων (Μουσιόπουλος και Μπούρα, 1998) Στρατηγικές ανάλυσης κύκλου ζωής Είναι φανερό ότι ο σχεδιασμός ενός προϊόντος δε μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στην ικανοποίηση περιβαλλοντικών απαιτήσεων και την οικολογική απόδοση. Θα πρέπει να ικανοποιηθούν κι άλλες απαιτήσεις όπως τεχνολογικές, οικονομικές, νομοθετικές, πολιτιστικές και αισθητικές. Στη συνέχεια του παρόντος κεφαλαίου εξετάζονται σε βάθος όλες οι στρατηγικές οι οποίες ορίστηκαν για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στην ερευνά και στην ανάπτυξη του προϊόντος. Πιο συγκεκριμένα, οι κύριες στρατηγικές αυτές αφορούν στην ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών, στην ελαχιστοποίηση κατανάλωσης ενέργειας, στην ελαχιστοποίηση εκπομπών, στην βελτιστοποίηση της διάρκειας ζωής των βιομηχανικών προϊόντων και στον σχεδιασμό για αποσυναρμολόγηση. 13

20 Κρίσιμα ζητήματα κατά τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό προϊόντων 2.5 Ελαχιστοποίηση κατανάλωσης υλικών Επίδραση στα στάδια κύκλου ζωής Η στρατηγική της ελαχιστοποίησης κατανάλωσης υλικών, αφορά σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος. Μια παραγωγική διαδικασία η οποία καταναλώνει λιγότερα υλικά, μειώνει τον περιβαλλοντικό της αντίκτυπο, με δεδομένη την απαίτηση για εξόρυξη λιγότερων πρώτων υλών, η οποία κατεπέκταση οδηγεί σε μείωση του όγκου που απαιτείται να επεξεργαστεί για την διαδικασία της παραγωγής. Στα επόμενα στάδια παρατηρείται επίσης μείωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου, η οποία έχει θετική επίδραση και στο κόστος μεταφοράς, αποθήκευσης και τελικής διάθεσης (Hawken et al.,1999). Στις επόμενες ενότητες αναλύονται οι βασικές στρατηγικές που οδηγούν στην ελαχιστοποίηση των υλών που χρησιμοποιούνται για την παράγωγη και τη χρήση ενός προϊόντος, αλλά και τα απόβλητα που δημιουργούνται από ένα προϊόν στην παράγωγη και την συσκευασία τους, συμπεριλαμβάνοντας και την κατανάλωση πρώτων υλών στη φάση του σχεδιασμού του προϊόντος Ελαχιστοποίηση υλικών ενός προϊόντος Η εφαρμογή της μεθόδου ελαχιστοποίησης των υλικών για ένα προϊόν απαιτείται να πραγματοποιείται προσεκτικά, ώστε να μην περιοριστεί η λειτουργία του προϊόντος. Η στρατηγική εφαρμόζεται σε πολλές περιπτώσεις με τον γεωμετρικό σχεδιασμό ή τον επανασχεδιασμό του προϊόντος με βασικό στόχο τη διατήρηση των απαιτούμενων αντοχών του (Salazar and Suescun, 2010). Στις αμέσως επόμενες ενότητες παρουσιάζονται αρκετοί μέθοδοι για την επίτευξη της ελαχιστοποίησης υλικών ενός προϊόντος. Μείωση διαστάσεων Μείωση εσωτερικών υλικών του προϊόντος Χρήση ψηφιακών συστημάτων Μείωση πάχους Η τεχνολογική ανάπτυξη που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στον τομέα της μικροηλεκτρονικής, διευκολύνει σημαντικά τον σχεδιαστή να ελαχιστοποιήσει το περιεχόμενο ενός προϊόντος, με ταυτόχρονη μείωση του βάρος και των διαστάσεων του. Υπάρχει πληθώρα ηλεκτρονικών συσκευών στις οποίες οι διαστάσεις έχουν μειωθεί με την πάροδο του χρόνου, όπως οι τηλεοράσεις, τα κινητά και οι υπολογιστές (Manzini et al., 2004). Ο στόχος της επόμενης μεθόδου ελαχιστοποίησης υλικών 14

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Χ. Κορωναίος

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ. Χ. Κορωναίος AUT/ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Χ. Κορωναίος Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης/

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Κυρίες και Κύριοι, Η στροφή στην οικολογία εμφανίζεται σήμερα σαν μία νέα τάση, απόρροια της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το φυσικό του περιβάλλον. Συγκεκριμένα ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως, από την χρήση ενέργειας αποβάλλονται διάφοροι ρύποι που προκαλούν προβλήµατα αέριας ρύπανσης. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος 26 Νοεμβρίου, 2008 Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος Βιώσιμο καύσιμο για τη μελλοντική αυτοκίνηση Ικανό να περιορίσει τις εκπομπές CO 2 από τον Ευρωπαϊκό τομέα οδικών μεταφορών πάνω από 50% μέχρι το 2050

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΣΤΟΧΟI: ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΘΗΤΩΝ ΜΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛ.ΣΥΣΚΕΥΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού Σημασία μοντέλου Το μοντέλο δημιουργεί μια λογική δομή μέσω της οποίας αποκτούμε μια χρήσιμη άποψη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 11: Ανάλυση Κύκλου Ζωής Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ E-mail:v.tsoukala@hydro.civil.ntua.gr 6 Μαίου 2009 Τι είναι η ανάλυση κύκλου ζωής; Ορισμός: Τεχνική εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με κάποιο προϊόν,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου?

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου? Ενημερωτικό Υλικό Μικρομεσαίων Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως επηρεάζουν το Περιβάλλον και πως μπορούν να μετρούν το Ανθρακικό τους Αποτύπωμα? Τ ι είναι? Τι είναι η κλιματική αλλαγή?

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Διεύθυνση Έρευνας και Προγραμματισμού 1 H ΑνΑΔ Ημικρατικός Οργανισμός ο οποίος αναφέρεται στην κυβέρνηση μέσω του Υπουργού Εργασίας και

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.12. COM() 614 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ για την ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Διαχείριση Ενέργειας και Περιβαλλοντική Πολιτική 2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Καθηγητής Ιωάννης Ψαρράς Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης Γρ. 0.2.7. Ισόγειο Σχολής Ηλεκτρολόγων Τηλέφωνο: 210-7723551,

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»]

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»] 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Δέσποινα Παπαδοπούλου dpsd07038 [Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τόπος Διαμονής 30% Αγόρι Κορίτσι 70% 48% Δήμος Χωριό 52% Στην έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 98 μαθητές από την Α, Β και Γ τάξη του λυκείου μας.

Γενικά. Τόπος Διαμονής 30% Αγόρι Κορίτσι 70% 48% Δήμος Χωριό 52% Στην έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 98 μαθητές από την Α, Β και Γ τάξη του λυκείου μας. Γενικά 30% Στην έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 98 μαθητές από την Α, 70% Αγόρι Κορίτσι Β και Γ τάξη του λυκείου μας. Όπως παρουσιάζεται στο Τόπος Διαμονής διάγραμμα το 30% ήταν αγόρια ενώ το 70% κορίτσια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή Διατριβή ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΡΤΕΜΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Εισαγωγή στον Γραμμικό Προγραμματισμό

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Εισαγωγή στον Γραμμικό Προγραμματισμό Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Εισαγωγή στον Γραμμικό Προγραμματισμό Τι είναι ο Γραμμικός Προγραμματισμός; Είναι το σημαντικότερο μοντέλο στη Λήψη Αποφάσεων Αντικείμενό του η «άριστη» κατανομή περιορισμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα,

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Περιβάλλον Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 27.3.2014 1. Προτεινόμενη στρατηγική ανάπτυξης του τομέα Η στρατηγική ανάπτυξης του τομέα εκτείνεται σε δραστηριότητες που έχουν μεγάλες προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων

Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων Κεφάλαιο 13 Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το γενικότερο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Πολιτικής Προϊόντων (ΟΠΠ) που αποσκοπεί στην εδραίωση ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Συστήµατα διαχείρισης, εξοικονόµησης και αειφορίας Περιβαλλοντική διαχείριση και ξενοδοχειακές µονάδες Από στοιχεία των τελευταίων 20 ετών, το κόστος ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΗ 2.0 30.10.2009 Α. Πεδίο Εφαρμογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρμόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ / ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ / ΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΑΠΌΔΟΣΗΣ / ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΆΣΕΩΝ GR www.en-come.com ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη http://www.circleofblue.org/waternews/2010/world/water-scarcity-prompts-different-plans-to-reckon-with-energy-choke-point-in-the-u-s/ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμμικό Προγραμματισμό. Χειμερινό Εξάμηνο

Εισαγωγή στο Γραμμικό Προγραμματισμό. Χειμερινό Εξάμηνο Εισαγωγή στο Γραμμικό Προγραμματισμό Χειμερινό Εξάμηνο 2016-2017 Εισαγωγή Ασχολείται με το πρόβλημα της άριστης κατανομής των περιορισμένων πόρων μεταξύ ανταγωνιζόμενων δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Ιωάννης Μαχαίρας ΥΠΕΧΩΔΕ Τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων 3η Πανελλήνια Σύνοδος ΦΟΔΣΑ. Χανιά, 2-4 Ιουλίου 2009 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΗΣ Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 10η: Εξαντλήσιμοι-Ανακυκλωσιμοι Φυσικοί Πόροι Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 10η: Εξαντλήσιμοι-Ανακυκλωσιμοι Φυσικοί Πόροι Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 10η: Εξαντλήσιμοι-Ανακυκλωσιμοι Φυσικοί Πόροι Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση των ειδών και τον χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» «Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Απαιτούμενη Διαχείριση Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Πολιτικής Ενεργειακής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα «Προοπτικές αειφορικής ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα». ΑΕΙΦΟΡΙΑ είναι μια έννοια που ευρύτατα χρησιμοποιείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών

Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Ένα σχολείο κοινότητα Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση. Τα χαρτιά, τα γυαλιά, τα μέταλλα, δεν είναι σκουπίδια. Γιατί ανακυκλώνουμε;

Ανακύκλωση. Τα χαρτιά, τα γυαλιά, τα μέταλλα, δεν είναι σκουπίδια. Γιατί ανακυκλώνουμε; Ανακύκλωση Τα χαρτιά, τα γυαλιά, τα μέταλλα, δεν είναι σκουπίδια Είναι πρώτη ύλη και ενέργεια. Είναι η διαλογή τους προστασία για το περιβάλλον. Εσύ συμμετέχεις στην ανακύκλωση; Γιατί ανακυκλώνουμε; Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17 1.1.Ορισμός, ιστορική αναδρομή «17 1.2. Μορφές ενέργειας «18 1.3. Θερμική ενέργεια «19 1.4. Κινητική ενέργεια «24 1.5. Δυναμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΠΕ) Σειρά Πληροφοριακού και Εκπαιδευτικού Υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΠΑΤΡΑ, 2016 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΗΛΙΟΣ ΗΛΙΟΣ - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 191/35

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 191/35 23.7.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 191/35 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 641/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2009 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2005/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ ΔΕ 8/6 Μαθηματικά ΙΙ /ΑΒΓΔΕ Πειραματική Αντοχή Υλικών /Γ Σελίδα 1 από 5 Διάβρωση και προστασία υλικών /A Προγραμματισμός και Έλεγχος Παραγωγής /Γ Καύση /BΓ Μελέτη και σχεδιασμός οχημάτων /ΔΕ ΤΡ 9/6 Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013 25 Σεπτεμβρίου 2013 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΜΑΡΙΑ Σ. ΚΑΣΙΔΩΝΗ Αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων απορριμμάτων Πολύπλοκη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική καινοτομία. Περιβαλλοντικοί προβληματισμοί για εξυπνότερες επιχειρηματικές αποφάσεις

Περιβαλλοντική καινοτομία. Περιβαλλοντικοί προβληματισμοί για εξυπνότερες επιχειρηματικές αποφάσεις Περιβαλλοντική καινοτομία Περιβαλλοντικοί προβληματισμοί για εξυπνότερες επιχειρηματικές αποφάσεις Η περιβαλλοντική καινοτομία μάς αφορά όλους Με το 53% των ηγετικών στελεχών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Χημικών Διεργασιών και Βιομηχανιών Διάλεξη 6

Σχεδιασμός Χημικών Διεργασιών και Βιομηχανιών Διάλεξη 6 Σχεδιασμός Χημικών Διεργασιών και Βιομηχανιών Διάλεξη 6 Δευτέρα, 14 Απριλίου 008 Οικονομική Ανάλυση Βιομηχανιών και Διεργασιών 1 Εισαγωγή Αριστοποίηση: ενός κριτηρίου (αντικειμενικής συνάρτησης) πολυκριτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/0276(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/0276(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 2015/0276(COD) 17.5.2016 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ Το κοινοτικό συμβούλιο Γαλάτας με τη στήριξη τεχνογνωσίας από την Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου κατασκεύασε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» Ιχνηλασιμότητα και Ταυτοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ...είναι το σπίτι μας και το μέλλον των παιδιών μας Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και γιατί ΜΑσ αφορα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: www.4design.gr Η βιώσιµη ή αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στο να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόµηση ενέργειας & κερδοφορία επιχειρήσεων µε λύσεις από τη Schneider Electric

Εξοικονόµηση ενέργειας & κερδοφορία επιχειρήσεων µε λύσεις από τη Schneider Electric Εξοικονόµηση ενέργειας & κερδοφορία επιχειρήσεων µε λύσεις από τη Schneider Electric Ποια είναι η Schneider Electric παγκοσµίως? Η Schneider Electric ως ειδικός στη ιαχείριση της Ενέργειας προσανατολίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc. Ωκεανογραφίας Ρούλα Χανδρινού, Περιβαλλοντολόγος, MSc.

Διαβάστε περισσότερα

Με τον καιρό, η τεχνολογία LED αναπτύχθηκε με αποτέλεσμα να κάνουν την εμφάνιση τους τα LED υψηλής ισχύος (High Power LED).

Με τον καιρό, η τεχνολογία LED αναπτύχθηκε με αποτέλεσμα να κάνουν την εμφάνιση τους τα LED υψηλής ισχύος (High Power LED). Φωτισμός Led Το LED (Light Emitting Diode) είναι μια Δίοδος Εκπομπής Φωτός και πρόκειται για ημιαγωγό ο οποίος όταν του παρέχεται ηλεκτρική τάση, εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία. Η χρήσης των LED έχει ξεκινήσει

Διαβάστε περισσότερα

1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων

1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων 1. Προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τεχνολογίες παραγωγής με έμφαση σε παραδοσιακούς κλάδους - Αναλυτική περιγραφή των προτεραιοτήτων 1.1 Πολυλειτουργικά προϊόντα Ανάπτυξη προϊόντων που ενσωματώνουν

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ. Μαµάης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εαρινό Εξάµηνο Τάσεις εξάπλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΣΤΕΡΕΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΣΤΕΡΕΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ URL: http://aix.meng.auth.gr Θεσσαλονίκη, 26/3/20127/7/20104/7/2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Επιτροπή Σπουδών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΟΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΜ ΕΜΠ Η Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ H κατασκευή κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΒΒΑΣ ΧΙΟΝΙΔΗΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΣΑΒΒΑΣ ΧΙΟΝΙΔΗΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΑΒΒΑΣ ΧΙΟΝΙΔΗΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Στερεά απόβλητα είναι τα υλικά από τα οποία ο κάτοχος τους θέλει ή είναι υποχρεωμένος να απαλλαγεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Δύο

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα