ΤΕΙ Σερρών, Τµήµα Πληροφορικής & Επικοινωνιών 27/11/2003. Λειτουργικά Συστήµατα. Σπύρος Καζαρλής. Επίκουρος Καθηγητής 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΙ Σερρών, Τµήµα Πληροφορικής & Επικοινωνιών 27/11/2003. Λειτουργικά Συστήµατα. Σπύρος Καζαρλής. Επίκουρος Καθηγητής 1"

Transcript

1 Τι είναι το Λ.Σ. και τι έργο επιτελεί, Οµαδική Επεξεργασία, Πολυπρογραµµατισµός, Καταµερισµός Χρόνου ιεργασίες και ταυτόχρονη εκτέλεση, Μεταγωγή Περιβάλλοντος Ελαφρές διεργασίες νήµατα (threads), απεικόνιση διεργασιώνγράφος προήγησης, κρίσιµα τµήµατα, αµοιβαίος αποκλεισµός. Σηµατοφορείς, Χρονοδροµολόγηση, Αλγόριθµοι (διακοπτοί µη διακοπτοί), Αδιέξοδα, αντιµετώπιση αδιεξόδων. Εικονική µνήµη, τεχνικές διαχείρισης εικονικής µνήµης Συστήµατα αρχείων, αρχεία / κατάλογοι, οργάνωση αρχείων στο δίσκο Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων, Παράλληλα και Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα. Το Λειτουργικό Σύστηµα UNIX (case study) Batch Processing, οµαδοποίηση προγραµµάτων και σειριακή εκτέλεση Σειριακή έξοδος των αποτελεσµάτων Ένα πρόγραµµα εκτελείται ανά πάσα στιγµή υποαπασχόληση συσκευών. Χρόνος ανακύκλωσης εύτερη Γενιά Η/Υ (955965). Κατασκευή Η/Υ µε τρανζίστορ. Κάρτες ταινίες εκτυπώσεις χειροκίνητα. Προγραµµατισµός σε συµβολική γλώσσα (assembly) ή FORTRAN. Μηχανές ΙΒΜ 40 και Σύστηµα µαζικής επεξεργασίας (batch processing system). Αυτόµατη µεταφορά κάρτεςταινίες και ταινίεςεκτυπωτής. Οι πρόγονος των Λ.Σ. : συστήµατα FMS (FORTRAN monitoring system και IBSYS (Λ.Σ. Της IBM για τον 7094) Επίκουρος Καθηγητής

2 ιαδικασία n... ιαδικασία Batch Processing System Μνήµη ιαδικασία Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας CPU Αποτέλεσµα Λειτουργικό Σύστηµα Αποτέλεσµα... Αποτέλεσµα n Multiprogramming, µείωση του άεργου χρόνου των µονάδων και του χρόνου ανακύκλωσης. Πολλαπλά προγράµµατα στη µνήµη και ταυτόχρονη εκτέλεση, µε παράλληλη απασχόληση των υποµονάδων. Εργασία Εργασία Εργασία Λ.Σύστηµα Τµήµατα µνήµης Χρόνος CPU π π π π π π π ίσκος π π π π Εκτυπ. π π π Το Λ.Σ. γίνεται πλέον ένα πολύπλοκο πρόγραµµα και απασχολεί την CPU σε βάρος των προγραµµάτων Επίκουρος Καθηγητής

3 Time Sharing. Εξυπηρέτηση πολλών χρηστών από τερµατικά σε πραγµατικό χρόνο, καταµερισµός του χρόνου στους χρήστες και τις διεργασίες τους. Χρονιστής (timer) δηµιουργεί σε τακτά διαστήµατα σήµατα διακοπής. υνατότητα προτεραιοτήτων για εκτέλεση εφαρµογών πραγµατικού χρόνου και χρονοβόρων διαδικασιών. Χρόνος CPU π π π π π π π ίσκος Εκτυπ. π π π π π π Στα σύγχρονα Λ.Σ. συνδυάζονται οι παραπάνω µέθοδοι. Συστήµατα πολυεπεξεργαστών, δίκτυα, κατανεµηµένα συστήµατα. Τα προγράµµατα είναι κώδικας σε γλώσσα µηχανής. Μια εντολή µπορεί να εκτελείται κάθε φορά. Κατανοµή του χρόνου της CPU στα προγράµµατα. Κβάντα χρόνου (time quanta) όπου εκτελείται τµήµα του κάθε προγράµµατος εκ περιτροπής. Αύξηση της απόδοσης του Η/Υ. Μείωση του χρόνου ανακύκλωσης. Καταγραφή της κατάστασης κάθε προγράµµατος. Πρόγραµµα σε εκτέλεση = διεργασία. ιεργασία είναι ένα πρόγραµµα ή αυτόνοµο τµήµα προγράµµατος σε εκτέλεση (ενεργητική οντότητα) Μεταγωγή Περιβάλλοντος. Θέση εντολής προγράµµατος. Κατάσταση CPU, ενδιάµεσα αποτελέσµατα. Process Control Block. Πίνακες διεργασιών Επίκουρος Καθηγητής

4 Μεταγωγή Περιβάλλοντος από µία διαδικασία P0 σε µία άλλη P : Παράδειγµα τριών προγραµµάτων και των χρονικών τους απαιτήσεων : Πρόγ. Πρόγ. Πρόγ. Σύνολο CPU 7 ίσκος 7 Εκτυπ. 6 Σύνολο Σχεδιάγραµµα εκτέλεσης για ένα Λ.Σ. οµαδικής επεξεργασίας : Χρόνο ς CPU ίσκος Εκτυπ π π π 4 π 5 π 6 π 7 π 8 π 9 π 0 π π π π π 5 π 6 π 7 π 8 π 9 π 0 π Αποτελέσµατα Συν.Χρόνος Ανενεργός Τέλος π Τέλος π Τέλος π Οµαδικής Επεξεργασίας Επίκουρος Καθηγητής 4

5 Σχεδιάγραµµα εκτέλεσης για ένα Λ.Σ. πολυπρογραµµατισµού : Χρόνος CPU ίσκος Εκτυπ π π π π 4 π π 5 π π 6 π π π 7 π π π 8 π π 9 π 0 π π π Σχεδιάγραµµα εκτέλεσης για ένα Λ.Σ. καταµερισµού χρόνου : Χρόνος CPU ίσκος Εκτυπ π π π 4 π 5 π π 6 π π 7 π π π 8 π π 9 π π 0 π π π π π Αποτελέσµατα Συν.Χρόνος Ανενεργός Τέλος π Τέλος π Τέλος π Οµαδικής Επεξεργασίας Πολυπρογραµµατισµού Καταµερισµού Χρόνου 6 9 To Λ.Σ. Αποτελείται από πολλές διεργασίες που εκτελούνται παράλληλα για εξυπηρέτηση χρηστών και προγραµµάτων. Οι διεργασίες µπορούν επίσης να χωριστούν σε υποτµήµατα ελαφρές διεργασίες ή νήµατα (threads) που µοιράζονται ένα τµήµα µνήµης όπου έχουν όλα πρόσβαση. Thread Control Block. Η µεταγωγή περιβάλλοντος µεταξύ νηµάτων είναι πιό γρήγορη. Επιτάχυνση των διεργασιών. int x,y,sum,diff,prod; void Athroisma () { sum=x+y; } void Diafora () { diff=xy; } void Ginomeno() ( prod=x*y; } Tα προγράµµατα που µπορούν να διαιρεθούν σε νήµατα λέγονται ταυτόχρονα (concurrent) Επίκουρος Καθηγητής 5

6 ιεργασίες µονού νήµατος (singlethreaded) και πολλαπλών νηµάτων (multithreaded) : Πλεονεκτήµατα των νηµάτων (threads) : Γρήγορη απόκριση λόγω ταχύτερων µεταγωγών περιβάλλοντος Κοινή χρήση πόρων του συστήµατος (µνήµης) Οικονοµία χρόνου και χώρου Κατάλληλα για χρήση σε αρχιτεκτονικές παράλληλων επεξεργαστών Νήµατα χρήστη (user threads) νήµατα πυρήνα (kernel threads) Μοντέλα πολυνηµατικών διεργασιών : Πολλά σε ένα Ένα σε ένα Πολλά σε πολλά User threads User threads User threads kernel thread kernel threads kernel threads Επίκουρος Καθηγητής 6

7 Γραφική αναπαράσταση ταυτόχρονων προγραµµάτων µε γράφο προήγησης (precedence graph) Κάθε διεργασία αναπαρίσταται µε έναν κόµβο (node). Αν η πρέπει να ολοκληρωθεί για να αρχίσει η, τότε η συνδέεται µε την µε µία κατευθυνόµενη ακµή (directed edge) εν πρέπει να περιέχουν κύκλους (acyclic). Αν περιέχουν τότε είναι αδύνατη η εκτέλεση διεργασιών αδιέξοδο (deadlock). Σε ένα γράφο προήγησης άν δεν υπάρχει µετάβαση από την x στην y τότε οι δύο διεργασίες µπορούν να εκτελεστούν παράλληλα. Η ακολουθιακή εκτέλεση διεργασιών επιτρέπεται µόνο µε την φορά των κατευθυνόµενων ακµών. Παράδειγµα : υπολογισµός της έκφρασης : Α = χ x χ + (χ χ4) / χ5 Μερικά αποτελέσµατα : M = χ x χ χ χ χ χ4 χ5 M = χ χ4 x M = M / χ5 Μ Μ Α = Μ + Μ / + Μ Τα Μ και Μ, όπως και τα Μ και Μ µπορούν να εκτελεστούν ταυτόχρονα. Α Επίκουρος Καθηγητής 7

8 Στους Η/Υ υπάρχουν πόροι για κοινή χρήση. Η προσπέλαση των πόρων από µία διεργασία µπορεί να επηρεάσει τις άλλες. Οι διεργασίες περιλαµβάνουν «κρίσιµα τµήµατα» (χρήση κοινών πόρων) και µή κρίσιµα τµήµατα. Κρίσιµο τµήµα διεργασίας είναι το τµήµα της που προσπελαύνει πόρους που µπορεί να επηρεάσουν άλλες διεργασίες εν πρέπει δύο διεργασίες να εκτελούν ταυτόχρονα το κρίσιµο τµήµα τους Αµοιβαίος Αποκλεισµός (mutual exclusion) Παράδειγµα Ανάληψης :. Ρώτα τον πελάτη για το ποσό Α. ιάβασε το υπόλοιπο του λογαριασµού Υ. Υπολόγισε το νέο υπόλοιπο Υ =ΥΑ 4. Αποθήκευσε το νέο υπόλοιπο Υ Ώρα ιεργασία Α ιεργασία Β Υπόλοιπο 0:00 Ζήτα ποσό (Α=500) 000 0:0 Ζήτα ποσό (Α=00) 000 0:0 ιάβασε υπόλοιπο (000) 000 0:0 ιάβασε υπόλοιπο (000) 000 0: = : = :06 Αποθήκευσε υπόλοιπο 500 0:07 Αποθήκευσε υπόλοιπο 800 Η ακολουθίες Ανάγνωση υπολοίπου Μεταβολή υπολοίπου Καταχώρηση αποτελούν κρίσιµα τµήµατα των διεργασιών Α και Β και δεν πρέπει να εκτελούνται ταυτόχρονα. Επίκουρος Καθηγητής 8

9 Μεταβλητή κλειδώµατος. Π.χ. Seira= εκτέλεσε το κρίσιµο τµήµα της Α, Seira= εκτέλεσε το κρίσιµο τµήµα της Β. ιεργασία Α A=DiabasePoso() while (Seira==) do_nothing Y = Y A Seira = DosePoso() Seira = ιεργασία B A=DiabasePoso() while (Seira==) do_nothing Y = Y A Seira = DosePoso() Αν εκτελεστεί η Α και είναι η σειρά της Β αλλά στην A=DiabasePoso() ο πελάτης αργήσει, τότε η Α δεν µπορεί να ξαναεκτελεστεί. Ηλύση του Peterson (98). Προστίθενται µεταβλητές Eisodos και Eisodos. while (Seira== and Eisodos) do_nothing Y = Y A Eisodos = false DosePoso() ιεργασία Α A=DiabasePoso() Eisodos = true, Seira = ιεργασία B A=DiabasePoso() Eisodos = true, Seira = while (Seira== and Eisodos) do_nothing Y = Y A Eisodos = false DosePoso() Αν είναι η σειρά της Β αλλά δεν είναι έτοιµη (Eisodos=false) τότε η Α µπαίνει στο κρίσιµο τµήµα της αποκλείοντας την Β. Αν οι Α και Β είναι ταυτόχρονα έτοιµες η σειρά τους καθορίζεται από την Seira. Επίκουρος Καθηγητής 9

10 Οι προηγούµενες λύσεις δεν είναι αποδεκτές γιατί :. Προσθέτουν πολλές µεταβλητές και αυξάνουν την πολυπλοκότητα. εν επεκτείνονται εύκολα για πάνω από διεργασίες Παράδειγµα Ανελκυστήρα. Χρήση ανελκυστήρα = διεργασία σε κρίσιµο τµήµα. Όταν χρησιµοποιείται ανάβει ένδειξη «κατειληµµένος». Όταν ελευθερωθεί σβήνει η ένδειξη. Ο πρώτος που θα πατήσει το κουµπί καλεί τον ανελκυστήρα. Οι ένοικοι (διεργασίες) µπορεί να βρίσκονται σε καταστάσεις :. Περιµένουν να σβήσει η ένδειξη «κατειληµµένος» και πατούν το κουµπί κλήσης.. Ελευθερώνουν τον ανελκυστήρα (τέλος κρίσιµου τµήµατος) και η ένδειξη σβήνει. Σηµατοφορέας = µεταβλητή µε ακέραιες τιµές 0 ή (ένδειξη «κατειληµµένος» αναµµένη ή σβηστή). ιεργασία Α A=DiabasePoso() Περίµενε (σηµατοφορέα) P Y = Y A Ελευθέρωσε (σηµατοφορέα) V DosePoso() ιεργασία B A=DiabasePoso() Περίµενε (σηµατοφορέα)p Y = Y A Ελευθέρωσε (σηµατοφορέα) V DosePoso() Οι λειτουργίες P και V εκτελούνται αδιαίρετα (atomic actions). Πρόβληµα : όταν ο σηµατοφορέας είναι κατειληµµένος οι άλλες διεργασίες σπαταλούν χρόνο CPU στις διαδικασίες P. Υλοποίηση σηµατοφορέων µε λίστες αναµονής (waiting lists) Επίκουρος Καθηγητής 0

11 Κάθε σηµατοφορέας έχει µία λίστα αναµονής όπου καταχωρούνται οι διεργασίες που περιµένουν την ελευθέρωση του σηµατοφορέα, και είναι ανενεργές (blocked). Όταν ελευθερωθεί ο σηµατοφορέας, το Λ.Σ. επιλέγει την πρώτη διεργασία στη λίστα και την κάνει εκτελέσιµη. Λειτουργία P : Αν ο σηµατοφορέας είναι ελεύθερος καταλαµβάνεται, αλλιώς η διεργασία καταγράφεται στην λίστα αναµονής και απενεργοποιείται (blocked). Λειτουργία V : όταν ελευθερώνεται ο σηµατοφορέας, το Λ.Σ. εξετάζει τη λίστα αναµονής, λαµβάνει την πρώτη κατά σειρά διεργασία και την κάνει εκτελέσιµη. Οι λίστες αναµονής υλοποιούνται ως ουρές (queues) FIFO. Οι διεργασίες που δεν περιµένουν κανένα σηµατοφορέα καταχωρούνται σε ξεχωριστή λίστα Έτοιµων ιεργασιών (Ready List RL). Εκτελούµενη (Running) Η διεργασία απασχολεί την CPU. Έτοιµη ή Εκτελέσιµη (Ready ή Runnable) Η διεργασία δεν περιµένει σηµατοφορέα ή ο σηµατοφορέας είναι ελεύθερος. Καταχωρείται στη λίστα έτοιµων διεργασιών RL και εκτελούνται µε τη σειρά. Υπό αναστολή (Blocked) Η διεργασία περιµένει στην λίστα αναµονής κάποιου σηµατοφορέα. Λίστα έτοιµων διεργασιών Εκτελούµενη Λίστες σηµατοφορέων Επίκουρος Καθηγητής

12 Το τµήµα του Λ.Σ. που αναλαµβάνει την εναλλαγή διεργασιών προς εκτέλεση στον επεξεργαστή (CPU scheduling). Η µέθοδος χρονοδροµολόγησης είναι σηµαντική για την απόδοση του συστήµατος και πρέπει να ικανοποιεί τα παρακάτω κριτήρια : ικαιοσύνη (fairness) : κάθε διεργασία λαµβάνει δίκαιο ποσοστό χρήσης της CPU. Αποδοτικότητα (efficiency) : η CPU πρέπει να είναι απασχοληµένη για το 00% του χρόνου. Χρόνος απόκρισης (response time) : ελαχιστοποίηση του χρόνου απόκρισης του συστήµατος για διαλογικούς χρήστες (interactive users) Κύκλος διεκπεραίωσης (turnaround time) : ελαχιστοποίηση του χρόνου ολοκλήρωσης των διεργασιών και διάθεσης των αποτελεσµάτων. Χρόνος αναµονής (waiting time) : ελαχιστοποίηση του χρόνου που οι διεργασίες είναι ανενεργές. Ρυθµός απόδοσης (throughput) : µεγιστοποίηση του αριθµού των διεργασιών που επεξεργάζονται στη µονάδα του χρόνου. Συνήθως χρησιµοποιούνται δύο επίπεδα χρονοδροµολόγησης :. Επιλογή διεργασιών από το δίσκο για προώθηση στην µνήµη του Η/Υ (µετάπτωση σε εκτελέσιµες και προώθηση στη λίστα έτοιµων διεργασιών). Μακροχρόνιος χρονοδροµολογητής (long term ή job scheduler). Εκτελείται αραιά και µπορεί να είναι σχετικά αργός.. Εκ περιτροπής επιλογή από αυτές για εκτέλεση στην CPU (µετάπτωση σε εκτελούµενη). Βραχυχρόνιος χρονοδροµολογητής (short term ή CPU scheduler). Εκτελείται συχνά (κάθε ~0 msec) και πρέπει να είναι γρήγορος. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί και ενδιάµεσο επίπεδο Μεσοχρόνιος χρονοδροµολογητής (mid term scheduler), ελέγχει τη λίστα έτοιµων διεργασιών και διακόπτει ή επαναφέρει σε αυτήν διεργασίες, χρησιµοποιώντας µία επιπλέον λίστα µε διακοπείσες διεργασίες. Επίκουρος Καθηγητής

13 Προσωρινά διακοπείσες διεργασίες Μεσοχρόνιος Χρονοδροµολογητής Λίστα έτοιµων διεργασιών Βραχυχρόνιος Χρονοδροµολογητής CPU Εκτελούµενη Μακροχρόνιος Χρονοδροµολογητής HDD Λίστες σηµατοφορέων Ηζωή µίας διεργασίας είναι ένας κύκλος από περιόδους εκτέλεσης και περιόδους αναµονής. Κάθε συνεχόµενη περίοδος εκτέλεσης ονοµάζεται «έκρηξη ΚΜΕ» (CPU burst). Η περίοδος εκτέλεσης λειτουργιών Εισόδου/Εξόδου ονοµάζεται «έκρηξη εισόδου/εξόδου» (I/O burst). Οι εκρήξεις ΚΜΕ και εισόδου/εξόδου µπορεί να έχουν διαφορετική διάρκεια. Συνήθως πολλές µικρής διάρκειας και λίγες µεγάλης διάρκειας. ιεργασίες που χρειάζονται περισσότερο την CPU ονοµάζονται «περιορισµένες από CPU» (CPU bound), ενώ αυτές που χρειάζονται περισσότερο είσοδο/έξοδο ονοµάζονται «περιορισµένες από είσοδο/έξοδο» (I/O bound). Ο µακροχρόνιος χρονοδροµολογητής πρέπει να επιλέγει διεργασίες και των δύο ειδών ώστε να µην υποαπασχολείται ούτε η CPU ούτε οι µονάδες εισόδου/εξόδου. Επίκουρος Καθηγητής

14 Σε κάθε επίπεδο µπορεί να χρησιµοποιείται διαφορετικός αλγόριθµος. Ο αλγόριθµος χρονοδροµολόγησης πρέπει να ικανοποιεί τα κριτήρια απόδοσης και να είναι γρήγορος. Λαµβάνει υπόψιν δεδοµένα όπως :. Συνολικός αριθµός διεργασιών προς εκτέλεση. Την κατάσταση των πόρων του συστήµατος (αριθµός διαθέσιµων επεξεργαστών, µέγεθος µνήµης, µονάδες εισόδου/εξόδου κ.λ.π.). Το είδος των διεργασιών (CPU bound, I/O bound) 4. Τις απαιτήσεις των διεργασιών σε πόρους (CPU, Ι/Ο, µνήµη,...) 5. Την ύπαρξη και τον αριθµό διαδραστικών χρηστών. 6. Την προτεραιότητα των διεργασιών (administrator users) 7. Τα δικαιώµατα και τους περιορισµούς των ιδιοκτητών των διεργασιών Σε σχέση µε την διαχείριση διεργασιών : Μή διακοπτοί (non preemptive) : κάθε εκτελούµενη διεργασία ολοκληρώνεται ή διακόπτεται για είσοδο/έξοδο. ιακοπτοί (preemptive) : κάθε διεργασία εκτελείται στην CPU για ένα κβάντο χρόνου και µετά διακόπτεται για να συνεχίσει µία άλλη είτε έχει ολοκληρωθεί είτε όχι. Σε σχέση µε το υλικό : Αλγόριθµοι ενός επεξεργαστή (single processor schedulers) Αλγόριθµοι πολλών επεξεργαστών (multi processor schedulers), οµοιογενείς/ανοµοιογενείς CPU, χαλαρή/στενή σύνδεση, master/slave, πολλαπλών αντιγράφων του Λ.Σ., κατανεµηµένου Λ.Σ. Επίκουρος Καθηγητής 4

15 FirstComeFirstServed (FCFS) : Οι διεργασίες εισάγονται σε ουρά FIFO και εκτελούνται µε την σειρά. Κάθε νέα διεργασία που εισέρχεται στην λίστα RL τίθεται στο τέλος της ουράς. Χαµηλή απόδοση καθώς µπορεί διεργασίες µε µικρές εκρήξεις ΚΜΕ να περιµένουν πολλή ώρα. Απλή µέθοδος, εύκολη στην υλοποίηση και πολύ γρήγορη Παράδειγµα : ( ιεργ. : άφιξη/διάρκεια), δ:0/, δ:6/, δ:8/, δ4:4/ δ δ δ 6 δ4 5 Μέσος χρόνος αναµονής = (0+6+5+)/4 = 8.5 Μέσος χρόνος απόκρισης = ( )/4=.5 Shortest Job First (SJF) : κατατάσσει τις διεργασίες κατά αύξουσα σειρά διάρκειας. Πρώτα εκτελείται η συντοµότερη και τελευταία η πιό µεγάλη. Κάθε νέα διεργασία που εισέρχεται στην λίστα RL τίθεται στην κατάταξη ανάλογα µε την διάρκειά της. Βέλτιστος ως προς τον χρόνο αναµονής. υσκολία στην εκτίµηση της διάρκειας ανώτατα όρια από τους χρήστες δυσκολία εκτίµησης έκρηξης ΚΜΕ από τον βραχυχρόνιο χρονοδροµολογητή δ δ 0 δ δ4 4 Μέσος χρόνος αναµονής = (0+0+4+)/4 = 6.5 Μέσος χρόνος απόκρισης = ( )/4=0.5 Επίκουρος Καθηγητής 5

16 Highest Responseratio First (HRF) : λόγος απόκρισης = χρόνος απόκρισης/χρόνος εκτέλεσης = (χρόνος αναµονής+χρόνος εκτέλεσης) / χρόνος εκτέλεσης = +(χρόνος αναµονής/χρόνος εκτέλεσης). Όταν τελειώνει η δ, η δ έχει αναµονή 6 και λ.α.=+6/=.9, και η δ έχει αναµονή 4 και λ.α.=+4/=. και επιλέγεται. Όταν τελειώσει, η δ έχει αναµονή 9 και λ.α.=+9/=.9, και η δ4 έχει αναµονή και λ.α. +/=.09, επιλέγεται η δ δ δ δ 9 δ4 4 Μέσος χρόνος αναµονής = (0+9+4+)/4 =.5 Μέσος χρόνος απόκρισης = ( )/4=5.5 Οι προηγούµενοι αλγόριθµοι είναι υποπεριπτώσεις ενός γενικότερου αλγόριθµου που είναι η εξυπηρέτηση µε βάση την προτεραιότητα. Σε κάθε διεργασία ανατίθεται µία τιµή προτεραιότητας. Αυτή µε την µεγαλύτερη προτεραιότητα εξυπηρετείται πρώτη. Αν διεργασίες έχουν την ίδια προτεραιότητα εξυπηρετείται η παλαιότερη.. Εξυπηρέτηση µε σειρά άφιξης (FCFS) : όλες οι προτεραιότητες είναι ίσες µε, άρα έχουµε εξυπηρέτηση µε τη σειρά άφιξης.. Εξυπηρέτηση µε βάση τη διάρκεια (SJF) : προτεραιότητα = /διάρκεια.. Εξυπηρέτηση µε βάση το λόγο απόκρισης (HRF) : προτεραιότητα = λόγος απόκρισης. Στατικές προτεραιότητες (FCFS, SJF) γρήγορες στον υπολογισµό. υναµικές προτεραιότητες (HRF), προκαλούν επιβάρυνση χρόνου. Εσωτερικές προτεραιότητες Εξωτερικές προτεραιότητες Το πρόβληµα της µήεξυπηρέτησης διεργασιών χαµηλής προτεραιότητας και οι τεχνικές Ηλικίωσης (aging). p=(αναµ/64) (6εκτέλ+γρ.εκτ) Επίκουρος Καθηγητής 6

17 Preemptive scheduling : οι διεργασίες δεν καταλαµβάνουν την CPU για όλη τη διάρκεια της έκρηξης ΚΜΕ. Το Λ.Σ. µπορεί να τις διακόπτει και να παραχωρεί τη CPU σε άλλες διεργασίες. ιακοπή γίνεται αν εισέλθει διεργασία µεγαλύτερης προτεραιότητας ή όταν ξεπεραστεί το κβάντο χρόνου. ιανεµητής Dispatcher : Ο µηχανισµός που διακόπτει µία διεργασία και ξεκινά µία άλλη. Καθυστέρηση ιανεµητή (Dispatch latency) ο χρόνος που καταναλώνεται κατά την εναλλαγή. Αυξάνει την διαδραστικότητα του Λ.Σ. µε τους συνδεδεµένους χρήστες. Πετυχαίνει καλύτερους µέσους χρόνους αναµονής και απόκρισης. Αυξάνει την πολυπλοκότητα των χρονοδροµολογητών. ιακοπτοί αλγόριθµοι χρονοδροµολόγησης :. ιακοπτή Εξυπηρέτηση µε βάση τη ιάρκεια (Preemptive SJF).. Χρονοδροµολόγηση Κυκλικής Επαναφοράς (Round RobinRR).. Ουρές Ανατροφοδότησης Πολλαπλών Επιπέδων. Κάθε φορά που µία νέα διεργασία εισέρχεται στην RL ελέγχεται αν η έκρηξη ΚΜΕ που θα εκτελέσει είναι µικρότερη από τον χρόνο εκτέλεσης που αποµένει στην εκτελούµενη διεργασία. Αν ναι τότε αυτή που εκτελείται διακόπτεται και µπαίνει στην RL. Η νέα διεργασία γίνεται εκτελούµενη. Όταν µία διεργασία ολοκληρωθεί, επιλέγεται από την RL η διεργασία µε την συντοµότερη έκρηξη ΚΜΕ (όπως και στον µηδιακοπτό) δ 8 4 δ 0 δ δ4 Μέσος χρόνος αναµονής = (+0+0+)/4 = 6 καλύτερος και από τον SJF Μέσος χρόνος απόκρισης = ( )/4=0.5 Επίκουρος Καθηγητής 7

18 Σε περιπτώσεις µή ύπαρξης ανώτατων ορίων χρόνου εκτέλεσης ανά διεργασία γίνεται εκτίµηση της διάρκειας εκτέλεσης. Χρησιµοποιούνται οι διάρκειες των προηγούµενων διεργασιών και η εκτίµηση γίνεται µε τη µέθοδο του exponential averaging. Tn είναι ο πραγµατικός χρόνος εκτέλεσης της nοστής διεργασίας. Εn ο χρόνος εκτίµησης της nοστής διεργασίας, En+ η εκτίµηση για την επόµενη διεργασία. Εn+ = αtn + (α)εn, 0 α Για α=0, En+ = En (Η ιστορία δεν λαµβάνεται υπ όψιν) Για α=, En+ = Tn (Λαµβάνεται υπ όψιν µόνο η τελευταία διεργασία) Σε ανάπτυξη : En+=αTn+(α)αΤn+...+(α) j ατnj+ +(α) n+ E0 διάρκεια Ei Ti χρόνος Οι εκρήξεις ΚΜΕ ακολουθούν συνήθως την παρακάτω κατανοµή (πολλές µε µικρή διάρκεια και λίγες µε µεγάλη διάρκεια). Επίκουρος Καθηγητής 8

19 Round Robin RR : Ειδικός για συστήµατα καταµερισµού χρόνου µε κβάντα χρόνου ~ 0msec 00msec. Όταν η εκτελούµενη καταναλώσει ένα κβάντο χρόνου διακόπτεται και τοποθετείται στο τέλος της RL. Λαµβάνεται η πρώτη διεργασία της RL και προωθείται στην CPU. Αν µία διεργασία ολοκληρωθεί πριν το πέρας του κβάντου χρόνου, επιλέγεται αµέσως η επόµενη διεργασία. Αν υπάρχει µόνο µία διεργασία της παραχωρούνται διαδοχικά κβάντα χρόνου µέχρι τέλους δ 0 δ δ 4 δ Μέσος χρόνος αναµονής = (8+0+7+)/4 = 4 αρκετά µεγάλος. Μέσος χρόνος απόκρισης = ( )/4=8.5 Μεγάλοι µέσοι χρόνοι αναµονής και απόκρισης αλλά αύξηση της διαδραστικότητας. Η επίδοση του Round Robin επηρεάζεται πολύ από την επιλογή της διάρκειας του κβάντου χρόνου. Αν το κβάντο χρόνου είναι µεγάλο τότε εκφυλίζεται στον αλγόριθµο µε βάση τη σειρά άφιξης FCFS. Αν είναι πολύ µικρό τότε γίνονται πολλές εναλλαγές µεταξύ διεργασιών (µεταγωγές περιβάλλοντος) που επιβαρύνουν το σύστηµα σε χρόνο. Θα πρέπει να έχει µία κατά το δυνατό βέλτιστη ενδιάµεση τιµή. Πρακτικός κανόνας : το 80% των εκρήξεων ΚΜΕ των διαφόρων διεργασιών θα πρέπει να είναι µικρότερο από το κβάντο χρόνου. Επίκουρος Καθηγητής 9

20 χρόνος Μέσος χρόνος απόκρισης Χρονική επιβάρυνση λόγω εναλλαγής διεργασιών βέλτιστη τιµή κβάντο χρόνου Όσο αυξάνει το κβάντο χρόνου τόσο µειώνεται η επιβάρυνση λόγω εναλλαγής διεργασιών. Ο µέσος χρόνος απόκρισης παρουσιάζει ένα ελάχιστο για µία τιµή κβάντου. Μετά αυξάνεται λόγω αύξησης των χρόνων αναµονής. Πρέπει να ευνοούνται οι σύντοµες διεργασίες, και να επιλέγονται πιό συχνά για εκτέλεση. Μία τεχνική που το επιτυγχάνει είναι οι Ουρές Ανατροφοδότησης Πολλαπλών Επιπέδων. Αντί για µία RL υπάρχουν Ν λίστες διαβαθµισµένες σε επίπεδα. Επίπεδο 0 Επίπεδο Επίπεδο... CPU Επίπεδο Ν Επίκουρος Καθηγητής 0

21 Κάθε νέα διεργασία τοποθετείται στο τέλος της ουράς του επιπέδου 0. Όταν έρθει η σειρά της για εκτέλεση, προωθείται στην CPU για ένα κβάντο χρόνου. Αν δεν ολοκληρωθεί, διακόπτεται και προωθείται στο τέλος της ουράς όχι του ίδιου επιπέδου αλλά ενός επιπέδου παρακάτω. Η διαδικασία επαναλαµβάνεται για όλες τις διεργασίες του επιπέδου 0. Οι διεργασίες των άλλων επιπέδων αναµένουν. Όταν αδειάσει η λίστα επιπέδου 0, λαµβάνεται η διεργασία στην κορυφή της λίστας του επιπέδου. Αν δεν ολοκληρωθεί για ένα κβάντο χρόνου τότε διακόπτεται και πηγαίνει στο τέλος της λίστας επιπέδου. κ.ο.κ. Για να εκτελεστεί µία διεργασία στο επίπεδο I θα πρέπει να είναι άδειες οι λίστες των επιπέδων 0 έως Ι. Αν δεν ολοκληρωθεί υποπίπτει στο επίπεδο Ι+. Οι διεργασίες του τελευταίου επιπέδου (Ν) ξαναγυρνούν στο τέλος της ουράς του ίδιου επιπέδου (Round Robin). Οι διεργασίες των ανώτερων επιπέδων έχουν απόλυτη προτεραιότητα σε σχέση µε αυτές των κατώτερων. Μία διεργασία µπορεί να διακοπεί αν εισέλθει µία νέα σε ανώτερο από αυτήν επίπεδο. Όσο περισσότερο χρόνο απαιτεί µία διεργασία για να ολοκληρωθεί τόσο θα υποβιβάζεται σε λίστες χαµηλότερου επιπέδου και θα έχει λιγότερες πιθανότητες να εκτελεστεί σύντοµα. Για αντιστάθµιση το κβάντο χρόνου µεγαλώνει καθώς πηγαίνουµε σε χαµηλότερα επίπεδα. Μικρές διεργασίες εκτελούνται µε µικρά κβάντα χρόνου και συχνά. Μεγάλες διεργασίες εκτελούνται αραιά αλλά για µεγαλύτερα κβάντα χρόνου, έχοντας την ευκαιρία έτσι να ολοκληρωθούν. ιεργασίες I/O bound εισέρχονται στο επίπεδο 0, εξυπηρετούνται γρήγορα και συνεχίζουν µε εκρήξεις Ι/Ο. Μικρός χρόνος απόκρισης και καλή χρησιµοποίηση των Ι/Ο. Οι CPU bound διεργασίες διαχωρίζονται σε επίπεδα ανάλογα µε την διάρκειά τους. Αυτόµατη κατηγοριοποίηση των διεργασιών ανάλογα µε την διάρκεια. Επίκουρος Καθηγητής

22 Ανάλυση της συµπεριφοράς του αλγορίθµου για συγκεκριµένο φορτίο ντετερµινιστική µοντελοποίηση (deterministic modeling). Τα αποτελέσµατα που παίρνουµε είναι εξαρτώµενα από το φορτίο διεργασιών και είναι περιορισµένης χρησιµότητας. Ανάπτυξη πιθανοτικών µοντέλων για την διερεύνηση των ιδιοτήτων των αλγορίθµων. Καθορισµός χαρακτηριστικών : συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας για τον χρόνο ανάµεσα σε αφίξεις διεργασιών, διάρκεια διεργασιών,... Ανάλυση πιθανοτικού µοντέλου για χρονοδροµολόγηση µε τον FCFS σε ένα σύστηµα µε πολλούς επεξεργαστές. CPU Άφιξη διεργασιών Με ρυθµό λ RL άπειρης χωρητικότητας CPU CPU k Η µέση τιµή των εκρήξεων ΚΜΕ των διεργασιών είναι /µ. Ο µέσος χρόνος ανάµεσα σε δύο αφίξεις είναι /λ. λ=µέσος ρυθµός αφίξεων. Υποθέτουµε ότι οι διάρκειες των εκρήξεων ΚΜΕ και οι χρόνοι άφιξης ακολουθούν εκθετική κατανοµή f(x)=ae ax. Αν w είναι ο µέσος χρόνος αναµονής και n ο µέσος αριθµός διεργασιών τότε n=λw (ισότητα του Little). Αν u=λ/µ είναι η «κυκλοφοριακή ένταση» του συστήµατος τότε ο βαθµός χρησιµοποίησης επεξεργαστών είναι ρ=u/k. O µέσος χρόνος απόκρισης R(ρ,u) υπολογίστηκε από τον Kleinrock µε βάση την θεωρία πιθανοτήτων ως: C(ρ,u) είναι ο τύπος του Erlang: C( ρ, u) R( ρ, u) = + µ k ( ρ) µ C( ρ, u) = u k + k! u k k ( ρ) m= m u 0 m! Επίκουρος Καθηγητής

23 Σε συστήµατα πολλών παράλληλων επεξεργαστών η χρονοδροµολόγηση είναι πιό πολύπλοκη και δύσκολη. Λαµβάνονται υπ όψιν : Αριθµός επεξεργαστών, οµοιογενής / ανοµοιογενής διάταξη, βαθµός σύνδεσης (χαλαρή σύνδεση στενή σύνδεση). Τρείς διαφορετικοί τρόποι χρονοδροµολόγησης : Κύριου/ ούλου (master/slave) : Ενας επεξεργαστής είναι υπεύθυνος για την διαχείριση του συστήµατος (master) και εκτελεί τον αλγόριθµο χρονοδρ/σης για τους υπόλοιπους επεξεργαστές (slaves). Ο master εκτελεί το Λ.Σ. χειρίζεται τις ουρές διεργασιών, την µνήµη κ.λ.π. Έλλειψη αξιοπιστίας σε περίπτωση βλάβης του master. Πολλαπλών αντιγράφων του Λ.Σ. : κάθε επεξεργαστής τρέχει ένα Λ.Σ. Κοινή µνήµη, κοινοί και µη κοινοί πίνακες διεργασιών και ουρές. Προβλήµατα ακεραιότητας και συγχρονισµού. Κατανεµηµένου Λ.Σ. : το Λ.Σ. βρίσκεται σε κοινή µνήµη και είναι reentrable. Οι πίνακες και ουρές είναι κοινές. Κάθε CPU εκτελεί χρονοδροµολόγηση διεργασιών. Η διεργασία µπορεί να ανατίθεται σε διαφορετική CPU κάθε φορά. Συµµετρικό φορτίο, αξιοπιστία, προβλήµατα συγκρούσεων και αδιεξόδων στην κοινή µνήµη. RealTime Scheduling : χρησιµοποιείται σε συστήµατα πραγµατικού χρόνου όπου οι διεργασίες πρέπει να ολοκληρώνονται σε σαφή χρονικά περιθώρια (έλεγχος πραγµατικού χρόνου, Συστήµατα Αυτοµάτου Ελέγχου, βιοµηχανία, ροµποτική, κ.λ.π.) Hard RealTime Systems : απαιτούν την ολοκλήρωση διεργασιών σε ένα συγκεκριµένο χρονικό όριο. Soft RealTime Computing : έχουν ελαστικότερα χρονικά περιθώρια και απαιτούν οτι οι κρίσιµες διεργασίες θα έχουν αυξηµένη προτεραιότητα σε σχέση µε τις µη κρίσιµες. Χρήση σε Multimedia, ιαδραστικά γραφικά υψηλής ταχύτητας, Τηλεσυνδιάσκεψη, Games, κ.λ.π. Χρονοδροµολόγηση στο UNIX : Πολλαπλές Ουρές (). Τιµές προτεραιότητας διεργασιών (0..7). ιεργασίες πυρήνα (0..49) µή διακοπτές. ιεργασίες χρηστών (50..7) διακοπτές. Επιλέγεται από την κορυφαία µήάδεια ουρά η διεργασία υψηλότερης προτεραιότητας και εκτελείται µε κβάντο χρόνου ~00msec. Αλγόριθµος Round Robin σε κάθε ουρά. Κάθε δευτερόλεπτο αυξάνονται οι προτεραιότητες των διεργασιών. Επίκουρος Καθηγητής

24 Σε ένα περιβάλλον πολυπρογραµµατισµού πολλές διεργασίες εκτελούνται παράλληλα και απαιτούν πόρους (resources) για την λειτουργία τους. Οι πόροι του συστήµατος (επεξεργαστική ισχύς, µνήµη, θύρες Ι/Ο, χώρος στο δίσκο) είναι πεπερασµένοι. Είναι δυνατόν µία διεργασία να περιµένει να χρησιµοποιήσει κάποιον πόρο ενώ ήδη έχει δεσµεύσει κάποιους άλλους πόρους. Αν µία διεργασία κατέχει τον πόρο Α και ζητά τον πόρο Β, ενώ µία άλλη διεργασία κατέχει τον πόρο Β και ζητά τον πόρο Α το σύστηµα περιέρχεται σε αδιέξοδο, και δεν µπορεί να συνεχίσει. Αδιέξοδο (deadlock) : όταν µία διεργασία περιµένει για ένα συγκεκριµένο αγαθό το οποίο όµως είναι δεσµευµένο και δεν µπορεί να ελευθερωθεί για λόγους που εµπλέκουν και την ίδια τη διεργασία. Το Λ.Σ. πρέπει να παραχωρεί τους πόρους κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγονται οι καταστάσεις αδιεξόδων. Αν όµως προκληθούν θα πρέπει το Λ.Σ. να επιλύει τα αδιέξοδα. Α. Πρόληψη : το Λ.Σ. λειτουργεί µε κατάλληλους κανόνες και απαγορεύσεις για την παραχώρηση και χρήση των αγαθών έτσι ώστε να µην υπάρχει πιθανότητα δηµιουργίας αδιεξόδου.. Αποφυγή : Το Λ.Σ. εξετάζει συνέχεια τις διεργασίες και τις απαιτήσεις τους σε πόρους, ώστε να διαπιστώσει άν βρίσκονται σε «ασφαλή κατάσταση». Ένα σύνολο διεργασιών είναι σε ασφαλή κατάσταση όταν υπάρχει ένα σαφές σενάριο παραχώρησης πόρων προς αυτές ώστε να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις τους και να ολοκληρωθούν κανονικά.. Ανίχνευση : Σε τακτά χρονικά διαστήµατα το Λ.Σ. ελέγχει αν µία ή περισσότερες διεργασίες είναι σε αδιέξοδο και δεν µπορούν να συνεχίσουν. 4. Ανάνηψη : Αν συµβεί αδιέξοδο, το Λ.Σ. φροντίζει για την εξάλειψή του και την κανονική συνέχιση των διεργασιών. Β Αµοιβαίο Αδιέξοδο των και Επίκουρος Καθηγητής 4

25 Ηπρόληψη αδιεξόδων γίνεται µε τοποθέτηση κανόνων µε περιορισµούς και απαγορεύσεις στη χρήση αγαθών. Συνθήκες δηµιουργίας αδιεξόδων Coffman (97) :. Κάθε αγαθό είτε είναι δεσµευµένο είτε διαθέσιµο (αµοιβ.αποκλεισµός). Συνθήκη «Κράτησης και Αναµονής» : µία διεργασία έχει δεσµεύσει ένα αγαθό και περιµένει για την απελευθέρωση κάποιου άλλου.. Οι πόροι µίας διεργασίας µπορούν να αποδεσµευτούν µόνο απ την ίδια 4. Συνθήκη «Κυκλικής Αναµονής Αγαθών» : σε µία οµάδα διεργασιών υπάρχει αλυσιδωτή αναµονή αγαθών και η τελευταία περιµένει την απελευθέρωση του αγαθού που έχει δεσµεύσει η πρώτη. Β Γ Α 4 Μέθοδοι πρόληψης αδιεξόδων :. Αναίρεση αµοιβαίου αποκλεισµού ετεροχρονισµός συσκευών (spool). έσµευση αγαθών από την αρχή : Κατά την εκκίνησή της κάθε διεργασία δεσµεύει όλα τα αγαθά που θα χρησιµοποιήσει. Αν δεν µπορέσει να δεσµεύσει έστω και ένα, τότε αναστέλλεται και απελευθερώνει όλα τα αγαθά που είχε δεσµεύσει.. Απελευθέρωση αγαθών και επαναδέσµευση : Το Λ.Σ. επιτρέπει σε µία διεργασία να ζητήσει την παραχώρηση αγαθών µόνο όταν η ίδια δεν κατέχει κανένα αγαθό. Αν µία διεργασία ήδη κατέχει κάποια αγαθά και χρειάζεται και άλλα τότε απελευθερώνει όσα ήδη κατείχε και τα ξαναζητά όλα µαζί (παλαιά και νέα) από το Λ.Σ. 4. Ταξινόµηση των αγαθών : Τα αγαθά του συστήµατος ταξινοµούνται µε κάποια σειρά (π.χ. Α, Α, Α, Α4, Αν) και αν µία διεργασία δεσµεύσει ένα αγαθό Ακ µπορεί µετέπειτα να ζητήσει για δέσµευση αγαθά µε αριθµό µεγαλύτερο του κ. εν επιτρέπεται να ζητήσει για δέσµευση αγαθά από Α0 Ακ. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγονται οι συνθήκες κυκλικής αναµονής αγαθών. Επίκουρος Καθηγητής 5

26 Το Λ.Σ. γνωρίζοντας τις απαιτήσεις κάθε διεργασίας σε πόρους µπορεί να εφαρµόζει ένα αλγόριθµο παραχώρησης αγαθών στις διεργασίες µε συγκεκριµένη σειρά ώστε να αποφεύγονται τα αδιέξοδα. Αν υπάρχει τέτοιο σενάριο παραχώρησης αγαθών τότε το σύστηµα είναι σε «ασφαλή κατάσταση» (safe state). Ασφαλής κατάσταση : υπάρχει τουλάχιστον µία συγκεκριµένη σειρά παραχώρησης αγαθών στις διεργασίες, ώστε να ικανοποιηθούν όλες και να ολοκληρωθούν χωρίς να υπάρξει αδιέξοδο. Συµπεριφορά Λ.Σ. : κάθε φορά που µία διεργασία ζητά την δέσµευση ενός αγαθού που είναι ήδη ελεύθερο, το Λ.Σ. ελέγχει άν µετά την παραχώρηση του αγαθού, το σύστηµα εξακολουθεί να είναι σε «ασφαλή κατάσταση». Αν δεν είναι τότε η παραχώρηση αναβάλλεται. Όταν απελευθερώνεται ένα αγαθό που ζητείται από έναν αριθµό διεργασιών, το Λ.Σ. ελέγχει ποιές από τις διεργασίες θα αφήσουν το σύστηµα σε ασφαλή κατάσταση µετά από την παραχώρηση, και επιλέγει µία από αυτές. Παράδειγµα : Έστω ότι υπάρχουν αγαθά ίδιου τύπου διαθέσιµα και διεργασίες : η δ απαιτεί συνολικά 4 αγαθά και έχει ήδη πάρει, η δ απαιτεί 6 αγαθά και έχει πάρει 4 και η δ απαιτεί 9 αγαθά και έχει πάρει 5. Έτσι µένουν 45= αγαθά ελεύθερα. Το Λ.Σ. προσπαθεί να καταρτίσει µία ακολουθία απόδοσης αγαθών που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις των διεργασιών και να µην προκαλεί αδιέξοδο. Σε κάθε βήµα ελέγχεται άν το σύστηµα είναι σε ασφαλή κατάσταση. Αλγόριθµος απόδοσης αγαθών (σε ασφαλή κατάσταση) : Τα δύο ελεύθερα αγαθά αποδίδονται στην δ που µπορεί έτσι να ολοκληρωθεί. Με την ολοκλήρωση της δ απελευθερώνονται 6 αγαθά. από αυτά θα δοθούν στη δ η οποία και θα ολοκληρωθεί. Με την ολοκλήρωση της δ απελευθερώνονται 4 αγαθά που µε τα ήδη ελεύθερα φτάνουν τα 7. 4 από αυτά παραχωρούνται στην δ η οποία επίσης ολοκληρώνεται. Επίκουρος Καθηγητής 6

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός ανταγωνισµού µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3. Λειτουργικό Σύστηµα 3. Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός

Διαβάστε περισσότερα

6. Α ΙΕΞΟ Α Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) 6.1 ΠΟΡΟΙ (1/2) Υπάρχουν δύο τύποι πόρων σε υπολογιστικά συστήµατα: προεκχωρήσιµοι πόροι (preemptable resources):

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Κ Διαμαντάρας, Λειτουργικά Συστήματα, Τμήμα Πληροφορικής ΤΕΙΘ Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Εικονική Μνήµη Κεφάλαιο 8 Υλικό και δοµές ελέγχου Οι αναφορές στην µνήµη υπολογίζονται δυναµικά κατά την εκτέλεση Ηδιεργασίαχωρίζεταισετµήµατα τα οποία δεν απαιτείται να καταλαµβάνουν συνεχόµενες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) ..8 Κατανομή των αρχείων σε συσκευές Ακολουθείται κάποια λογική στην αποθήκευση των αρχείων:.αρχεία που χρησιμοποιούνται συχνά τοποθετούνται στους σκληρούς δίσκους που έχουν μεγάλη ταχύτητα πρόσβασης..αν

Διαβάστε περισσότερα

Αδιέξοδα (Deadlocks)

Αδιέξοδα (Deadlocks) Αδιέξοδα (Deadlocks) Περίληψη Αδιέξοδα (deadlocks) Τύποι πόρων (preemptable non preemptable) Μοντελοποίηση αδιεξόδων Στρατηγικές Στρουθοκαµηλισµός (ostrich algorithm) Ανίχνευση και αποκατάσταση (detection

Διαβάστε περισσότερα

Ο βασικός παράγοντας είναι ο χρόνος αξιοποίησης του επεξεργαστή Ελάχιστος αριθµός πράξεων και όχι µακρόχρονες αιτήσεις Ε/Ε

Ο βασικός παράγοντας είναι ο χρόνος αξιοποίησης του επεξεργαστή Ελάχιστος αριθµός πράξεων και όχι µακρόχρονες αιτήσεις Ε/Ε Εισαγωγή Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 «ροµολόγηση ιεργασιών (1/2)» ροµολόγηση σε συστήµατα µε έναν επεξεργαστή ροµολόγηση σε πολυεπεξεργαστικά συστήµατα ροµολόγηση σε κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΜΗΧΑΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γ. Τσιατούχας 6 ο Κεφάλαιο 1. Επίπεδο OSM 2. Εικονική μνήμη ιάρθρωση 3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες 6. Ενσωματωμένα Συστήματα (embedded systems) Παραδείγματα

Το μάθημα. Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες 6. Ενσωματωμένα Συστήματα (embedded systems) Παραδείγματα Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου 2006-07 Λειτουργικά Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Βασικές Έννοιες Το μάθημα ΛΣ Πραγματικού Χρόνου Θεωρητικό υπόβαθρο Αρχές Προγραμματισμού Παραδείγματα ΛΣ Εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) Μαγνητικοί ίσκοι Τα δεδοµένα αποθηκεύονται στο µαγνητικό φιλµ του δίσκου Ο δίσκος περιστρέφεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1 ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Η έννοια της διεργασίας ιεργασία (process) είναι ο µηχανισµός εκτέλεσης ενός προγράµµατος σε ένα λειτουργικό σύστηµα. Η διεργασία είναι µια ενεργή

Διαβάστε περισσότερα

Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Προϋποθέσεις για Αµοιβαίο Αποκλεισµό Μόνο µία διεργασία σε κρίσιµο τµήµασεκοινό πόρο Μία διεργασία που σταµατά σε µη κρίσιµο σηµείο δεν πρέπει να επιρεάζει τις υπόλοιπες διεργασίες εν πρέπει να υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρονισµός: Αδιέξοδο & Παρατεταµένη Στέρηση

Συγχρονισµός: Αδιέξοδο & Παρατεταµένη Στέρηση Συγχρονισµός: Αδιέξοδο & Παρατεταµένη Στέρηση Κεφάλαιο 6 Αδιέξοδο Μόνιµη αναµονή ενός συνόλου διεργασιών οι οποίες ανταγωνίζονται για πόρους του συστήµατος ή για να επικοινωνήσουν µεταξύ τους εν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας

Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας Ι.Ε.Κ. Χαϊδαρίου ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ Σημειώσεις Θεωρίας Αθήνα 2015 Μάθημα 1: Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Γενικά Κάθε υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: Υπολογιστικό Σύστημα Υλικό (Hardware) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Ηλ. Γκρίνιας Τ. Ε. Ι. Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Αλγόριθμοι Ορισμός: ο αλγόριθμος είναι μια σειρά από πεπερασμένα βήματα που καθορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2: Η κρυφή µνήµη και η λειτουργία της

Ενότητα 2: Η κρυφή µνήµη και η λειτουργία της Ενότητα 2: Η κρυφή µνήµη και η λειτουργία της Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούµε εκτενέστερα στη λειτουργία και την οργάνωση της κρυφής µνήµης. Θα προσδιορίσουµε τις βασικές λειτουργίες που σχετίζονται µε

Διαβάστε περισσότερα

Άρα, Τ ser = (A 0 +B 0 +B 0 +A 0 ) επίπεδο 0 + (A 1 +B 1 +A 1 ) επίπεδο 1 + +(B 5 ) επίπεδο 5 = 25[χρονικές µονάδες]

Άρα, Τ ser = (A 0 +B 0 +B 0 +A 0 ) επίπεδο 0 + (A 1 +B 1 +A 1 ) επίπεδο 1 + +(B 5 ) επίπεδο 5 = 25[χρονικές µονάδες] Α. Στο παρακάτω διάγραµµα εµφανίζεται η εκτέλεση ενός παράλληλου αλγόριθµου που λύνει το ίδιο πρόβληµα µε έναν ακολουθιακό αλγόριθµο χωρίς πλεονασµό. Τα Α i και B i αντιστοιχούν σε ακολουθιακά υποέργα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων

ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων ιδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Υπολογιστικό Σύστηµα Ένα υπολογιστικό σύστηµα αποτελείται από Πώς καταφέρνουν και λειτουργούν όπως αναµένει ο χρήστης; 1 Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 8: Διαχείριση Μνήμης. Φυσικές και Λογικές Διευθύνσεις Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Αποθήκευση εδομένων Βάσεις Δεδομένων 2009-2010 Ευαγγελία Πιτουρά 1 ΜΕΡΟΣ Β : Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός Σ Β ομή ενός Σ Β Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Τυπικά, κάθε σχέση σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα

[4] Στόχοι. Λογισμικό. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τη διάκριση μεταξύ λογισμικού συστημάτων και λογισμικού εφαρμογών. Να περιγράψουμε τι είναι τα λειτουργικά συστήματα και να δούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6: Διαχείριση Μνήμης Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος 2010-2011

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος 2010-2011 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα

Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα ΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ JAVA (1) Ορισµός Νήµα (thread) είναι µια ακολουθιακή ροή ελέγχου (δηλ. κάτι που έχει αρχή, ακολουθία εντολών και τέλος) σ ένα πρόγραµµα. Αιτία Η δυνατότητα αποµόνωσης (ή αυτονόµησης) κάποιων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 7: Διαχείριση Μνήμης. Φυσική και Λογική Διευθυνσιοδότηση. Προστασία. Εναλλαγή Μνήμης Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήμη (virtual memory)

Εικονική Μνήμη (virtual memory) Εικονική Μνήμη (virtual memory) Πολλά προγράμματα εκτελούνται ταυτόχρονα σε ένα υπολογιστή Η συνολική μνήμη που απαιτείται είναι μεγαλύτερη από το μέγεθος της RAM Αρχή τοπικότητας (η μνήμη χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ (1/11) 2.1.1 Το µοντέλο διεργασίας Για την επίτευξη ψευδοπαραλληλισµού (pseudoparallelism)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 8 : Υποστήριξη από το Λειτουργικό Σύστημα Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 Τμήμα θεωρίας: Α.Μ. 8, 9 Κάθε Πέμπτη, 11πμ-2μμ, ΑΜΦ23. Διδάσκων: Ντίνος Φερεντίνος Γραφείο 118 email: kpf3@cornell.edu Μάθημα: Θεωρία + προαιρετικό

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης

Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Α.ΒΑΪΡΗΣ 16 Σχεδιασµός του Λογισµικού ιεργασιών ανάπτυξη του λογισµικού λειτουργικός σχεδιασµός κωδικοποίηση δοκιµές συντήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική II. Ενότητα 1 : Λειτουργικά συστήματα. Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική II. Ενότητα 1 : Λειτουργικά συστήματα. Δρ. 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Πληροφορική II Ενότητα 1 : Λειτουργικά συστήματα Δρ. Γκόγκος Χρήστος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων

1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Λειτουργικά Συστήματα (Εργαστήριο) Διδάσκων: I. Τσακνάκης 1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ABSOLUTE KAI RELATIVE PATH Λειτουργικό Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Αναστάσιος Α. Νάνος ananos@cslab.ntua.gr Επιβλέπων: Νεκτάριος

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5: ΛΣ Κατανεμημένα & Πραγματικού Χρόνου. Χρονοπρογραμματισμός. Πολιτικές/Μηχανισμοί. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων

ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων Γιώργος Δημητρακόπουλος Μονάδες επεξεργασίας δεδομένων και ο έλεγχος τους Δόμηση σύνθετων κυκλωμάτων 1. Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήµατα

Λειτουργικά Συστήµατα Λειτουργικά Συστήµατα Κεφάλαιο 2 Τι είναι ένα Λειτουργικό Σύστηµα(Λ.Σ.) Είναι µια επεκταµένη µηχανή Κρύβει τις λεπτοµέρειες που πραγµατοποιούνται κατά την εκτέλεση Προσφέρει στο χρήστη µια απλούστερη εικονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ 4 ο Εξάμηνο Μαδεμλής Ιωάννης ΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Οι λογικές πράξεις που υποστηρίζει η Assembly του 8088 είναι : Πράξη AND Πράξη OR Πράξη NOT Πράξη XOR Με τις λογικές πράξεις μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7 (Κεφάλαιο 7) Διαχείριση Μνήμης. Περιεχόμενα. Ανάγκη για διαχείριση μνήμης. Βασικές αρχές διαχείρισης μνήμης.

Ενότητα 7 (Κεφάλαιο 7) Διαχείριση Μνήμης. Περιεχόμενα. Ανάγκη για διαχείριση μνήμης. Βασικές αρχές διαχείρισης μνήμης. ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 7 (Κεφάλαιο 7) Διαχείριση Μνήμης Οι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors

Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors Πολυπύρηνοι επεξεργαστές Multicore processors 1 Μετάβαση στους πολυπύρηνους(1) Απόδοση των µονοεπεξεργαστών 25% ετήσια βελτίωση της απόδοσης από το 1978 έως το 1986 Κυρίως από την εξέλιξη της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1 1 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Διαφάνειες σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Θέτοντας και επιστρέφοντας την τιµή της προτεραιότητας διεργασίας

Θέτοντας και επιστρέφοντας την τιµή της προτεραιότητας διεργασίας Θέτοντας και επιστρέφοντας την τιµή της προτεραιότητας διεργασίας Το επίπεδο προτεραιότητας µιας διεργασίας µπορεί να αλλάξει µε χρήση της συνάρτησης nice. Κάθε διεργασία διαθέτει µια τιµή που καλείται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2011-2012 Ανάγκη για Δυναμική Μνήμη Στατική Μνήμη Μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε τα είδη κύριας μνήμης και να τα συγκρίνουμε με βάση τα χαρακτηριστικά τους Να περιγράφουμε τον ρόλο του κάθε είδους της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2

ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 ΠΛΕ- 074 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2 7ο μάθημα: Κρυφές μνήμες (cache) - εισαγωγή Αρης Ευθυμίου Πηγές διαφανειών: συνοδευτικές διαφάνειες αγγλικης εκδοσης του βιβλιου Σύστημα μνήμης! Η μνήμη είναι σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 16-2-2012. Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 16-2-2012. Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων Αρχιτεκτονική Υπολογιστών II 6 --0 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων Θέμα. Τι γνωρίζετε για την τοπικότητα των αναφορών και ποιών μονάδων του υπολογιστή ή τεχνικών η απόδοση εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) Κ. Παρασκευόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Θεσσαλονίκη 2004 1. Μερικά κλασσικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστημάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστημάτων 3.3 Συντονισμός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισμός ανταγωνισμού μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ Σχεδιασμός και υλοποίηση υποδομής σημείωσης διεργασιών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ 4 ο Εξάμηνο Μαδεμλής Ιωάννης ΥΠΟΡΟΥΤΙΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6 Οι υπορουτίνες αποτελούν αυτόνομα τμήματα κώδικα που διεκπεραιώνουν μία συγκεκριμένη εργασία και μπορούμε να τα καλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Κατακερματισμός 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 H ιδέα που βρίσκεται πίσω από την τεχνική του κατακερματισμού είναι να δίνεται μια συνάρτησης h, που λέγεται συνάρτηση κατακερματισμού ή παραγωγής τυχαίων τιμών

Διαβάστε περισσότερα

Επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης Αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης Χαμηλό μέσο κόστος ανά δυαδικό δ ψηφίο

Επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης Αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης Χαμηλό μέσο κόστος ανά δυαδικό δ ψηφίο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ι Κεφάλαιο 51&52 5.1 5.2 Σύστημα μνήμης Αρχιτεκτονική Υπολογιστών,, Δημήτριος B. Νικολός, 2η η Έκδοση, Έκδοση Δ. Β. Νικολού,, 2012 Κύριος Σκοπός κατά τη Σχεδίαση του Συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1 Συστήµατα αναµονής Οι ουρές αναµονής αποτελούν καθηµερινό και συνηθισµένο φαινόµενο και εµφανίζονται σε συστήµατα εξυπηρέτησης, στα οποία η ζήτηση για κάποια υπηρεσία δεν µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ EXTEND Το Extend είναι ένα λογισμικό εικονικής προσομοίωσης που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων (Data Structures)

Δομές Δεδομένων (Data Structures) Δομές Δεδομένων (Data Structures) Στοίβες Ουρές Στοίβες: Βασικές Έννοιες. Ουρές: Βασικές Έννοιες. Βασικές Λειτουργίες. Παραδείγματα. Στοίβες Δομή τύπου LIFO: Last In - First Out (τελευταία εισαγωγή πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Καρακασίδης Αλέξανδρος Καστίδου Γεωργία Παπαφώτη Μαρία Πέτσιος Κων/νος Στέφανος Σαλτέας Καλογεράς Παναγιώτης. Threads in Java ΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ JAVA

Καρακασίδης Αλέξανδρος Καστίδου Γεωργία Παπαφώτη Μαρία Πέτσιος Κων/νος Στέφανος Σαλτέας Καλογεράς Παναγιώτης. Threads in Java ΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ JAVA Καρακασίδης Αλέξανδρος Καστίδου Γεωργία Παπαφώτη Μαρία Πέτσιος Κων/νος Στέφανος Σαλτέας Καλογεράς Παναγιώτης Threads in Java ΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ JAVA 1. Εισαγωγή Τι είναι Νήµα; Κάθε νήµα εκτέλεσης είναι ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα