ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΧΡΥΣΗ Μ. ΚΑΠΡΙΔΑΚΗ XHMIKΟΣ, ΜSC

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΧΡΥΣΗ Μ. ΚΑΠΡΙΔΑΚΗ XHMIKΟΣ, ΜSC"

Transcript

1 ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΛΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΧΡΥΣΗ Μ. ΚΑΠΡΙΔΑΚΗ XHMIKΟΣ, ΜSC ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ: ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΝΟΝΗ ΜΑΡΑΒΕΛΑΚΗ ΧΑΝΙΑ 2015

2 Περιεχόμενα τεύχους «ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ» Βασική Ιδέα 1 Εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής Περιγραφή Διατριβής 3 Στόχοι Διδακτορικής Διατριβής Μεθοδολογία και πειραματικές συνθέσεις Αποτελέσματα χαρακτηρισμού νανοϋλικών Εφαρμογές νανοϋλικών Στοιχεία καινοτομίας 39 Συμπεράσματα 40 Δημοσιεύσεις 42 Διακρίσεις 45 Βασική ιδέα... Η ολοένα και αυξανόμενη ατμοσφαιρική ρύπανση σε συνδυασμό με τον κύριο παράγοντα φθοράς το νερό, επιφέρουν σημαντική υποβάθμιση των ιδιοτήτων των δομικών υλικών μνημειακών, σύγχρονων και αρχιτεκτονικών κατασκευών. Τα αποτελέσματα των φθορών γίνονται εμφανή εξωτερικά λόγω της αποσάθρωσης των δομών των δομικών υλικών, τη δημιουργία μαύρων κρουστών αλλά και την ανάπτυξη έντονης βιοφθοράς. Ως επακόλουθο αυτών αποτελεί η άμεση υποβάθμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς, και του κατασκευαστικού τομέα γενικότερα, του εκάστοτε τόπου. Επομένως, επεμβάσεις προστασίας και στερέωσης δομικών υλικών κρίνονται απαραίτητες με σκοπό τη διατήρηση της αειφορίας τόσο των μνημειακών, με γνώμονα το σεβασμό στη πολιτιστικής μας κληρονομιάς, όσο και των συγχρόνων κτιριακών κατασκευών. Η αύξηση του χρόνου ζωής και της ανθεκτικότητας των δομικών υλικών απέναντι στους εξωγενείς παράγοντες, αποτελούν τους κύριους στόχους της αποκατάστασης της συνοχής των φυσικών λίθων. Στην αγορά διατίθενται ήδη και εφαρμόζονται υλικά συντήρησης και προστασίας δομικών υλικών, των

3 Σ Ε Λ Ι Δ Α 2 οποίων τα αποτελέσματα των εφαρμογών τους βρίσκονται υπό συνεχή έλεγχο. Ταυτόχρονα όμως, υπάρχει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον ανάπτυξης βελτιωμένων, έξυπνων, συνδυαστικών και αποτελεσματικών υλικών με σκοπό την αύξηση της ανθεκτικότητας των δομικών υλικών αλλά με μειωμένο κόστος αποκατάστασης αυτών. Η συνεισφορά της νανοτεχνολογίας στον τομέα της δόμησης χαρακτηρίζεται σημαντική λόγω της δυνατότητα να παρέχει υλικά με ενισχυμένες ιδιότητες προστασίας και στερέωσης. Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων οικολογικών νανοσύνθετων υλικών με εφαρμογή ως προστατευτικά, στερεωτικά και αυτόκαθαριζόμενα υλικά δομικών υλικών αρχιτεκτονικών κατασκευών, μνημείων και σύγχρονων κτιρίων. Η επίτευξη του βασικού σκοπού της διατριβής περιελάμβανε την σύνθεση νανοϋλικών με γνώμονα: (α) τη δυνατότητα εφαρμογής τους στο πεδίο της συντήρησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ώστε να περιορίζονται στο μέγιστο δυνατό βαθμό οι οποιεσδήποτε ανεπιθύμητες αλλοιώσεις (όπως η αλλοίωση του χρώματος, ο εγκλεισμός των πόρων και ο περιορισμός της διαπερατότητας σε υδρατμούς) και (β) τη χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και τη χρήση οικολογικών συστατικών κατά την σύνθεση τους, δίνοντάς τους έτσι τη δυνατότητα για ανάπτυξη ακόμα και σε βιομηχανική κλίμακα (scale-up). Εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής... Η εκπόνηση της παρούσας διδακτορικής διατριβής με θέμα: «Έλεγχος χημικής συμβατότητας και βελτίωση στερεωτικών λίθου με νανοτεχνολογία» ξεκίνησε στο εργαστήριο Αναλυτικής και Περιβαλλοντικής Χημείας του πρώην Γενικού Τμήματος του Πολυτεχνείου Κρήτης και ολοκληρώθηκε στο Εργαστήριο Υλικών Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δόμησης της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πολυτεχνείου Κρήτης. Η διατριβή χρηματοδοτήθηκε στα πλαίσια του Ερευνητικού Χρηματοδοτούμενου Έργου: Ηράκλειτος ΙΙ.

4 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Εργαστήριο Υλικών Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δόμησης (ΕΥΠΚ) Σ Ε Λ Ι Δ Α 3 Η προστασία των αρχιτεκτονικών κατασκευών είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο όπου το εργαστήριο ΕΥΠΚ της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης με Υπεύθυνη την Επιβλέπουσα της παρούσας διατριβής, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παγώνα Μαραβελάκη (http://www.elci.tuc.gr/noni/). Το Εργαστήριο EYΠΚ επιδεικνύει σημαντικό έργο στην διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην κατεργασία δομικών υλικών για την αύξηση της ανθεκτικότητάς τους στις περιβαλλοντικές φθορές. Συγκεκριμένα, στο Εργαστήριο αναλύονται δομικά υλικά, μελετώνται οι καταστάσεις διάβρωσής τους και αναπτύσσονται προηγμένα υλικά συντήρησης όπως επίσης και εκπονούνται μελέτες για την συντήρηση των δομικών υλικών μνημείων και αρχιτεκτονικών κατασκευών σε υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και ιδιωτικούς φορείς. Περιγραφή Διατριβής... Στα πλαίσια της παρούσας έρευνας αναπτύχτηκαν τρία καινοτόμα νανοϋλικά (STP-1, STP-2 και STP-4) προστασίας και στερέωσης, τα οποία συνδυάζουν ταυτόχρονα αυτό-καθαρισμό, αδιαβροχοποίηση και επανασύνδεση της συνεκτικότητας της δομής των δομικών υλικών. Τα νανοϋλικά STP-1, STP-2 και STP-4 παρουσιάζουν χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα κατά τη σύνθεσή τους, φιλικότητα προς το περιβάλλον και αποτελεσματική εφαρμογή σε υποστρώματα λίθων σύγχρονων κτιρίων και μνημείων. Η πειραματική μελέτη της διατριβής διαχωρίζεται στα επιμέρους τμήματα: (α) τη σύνθεση διάφανων, υδρόφοβων και φωτοκαταλυτικά δραστικών νανοσύνθετων υλικών SiO 2 -TiO 2 -PDMS, χωρίς την απαίτηση υψηλών ενεργειακών αναγκών, (β) τον ενδελεχή φυσικοχημικό χαρακτηρισμό τους, (γ) την εφαρμογή τους σε πραγματικά υποστρώματα και (δ) αποτίμηση της δραστικότητας τους ως προστατευτικά, στερεωτικά και αυτόκαθαριζόμενα υλικά. Οι συνθέσεις των νανοϋλικών βασίστηκαν στην διαδικασία λύματος-πηκτής (sol-gel) μετά από ανάμειξη των αλκοξειδίων τιτανίου (τετραισοπροποξείδιο του τιτανίου, TTIP) και πυριτίου (τετρα-αιθοξυ-σιλάνιο, TEOS) και ενός οργανοσιλανίου (πολυ-διμεθυλο-σιλοξάνιο με υδροξυλιωμένα άκρα, PDMS). Οι συνθέσεις πραγματοποιηθήκαν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος υπό την παρουσία οξαλικού οξέος (Ox), του οποίου η συγκέντρωση αυξάνεται κλιμακωτά στις τρεις συνθέσεις, STP-1, STP-2 και STP-4. Οι αριθμοί που συνοδεύουν τις συνθέσεις 1,2 και 4 αντιπροσωπεύουν τη μικρή, μεσαία και μεγάλη συγκέντρωση Ox αντίστοιχα. Μετά τη σύνθεση τους τα νανοϋλικά μελετήθηκαν διεξοδικά, τόσο ως προς τα φυσικοχημικά τους χαρακτηριστικά με σκοπό να ελεγχθεί και να τεκμηριωθεί η χημική τους συμβατότητα με τα

5 Σ Ε Λ Ι Δ Α 4 δομικά υλικά όσο και ως προς τη φωτοκαταλυτική τους δραστικότητα. Η μελέτη των νανοδομών των διάφανων καινοτόμων υλικών επιβεβαίωσε τη δραστικότητα του οξαλικού οξέος ως προς τη δημιουργία ομοιογενών πηκτωμάτων και τον σχηματισμό φωτοκαταλυτικά ενεργών κρυσταλλικών δομών ανατάση TiO 2 σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Το μέγεθος των ανεξάρτητων νανοσωματιδίων ανατάση TiO 2 υπολογίστηκε από 5 έως και 10 nm και από 2 έως 5 nm στα νανοσύνθετα υλικά STP-2 και STP-4 αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, η απουσία ρωγμών και η ύπαρξη πηκτωμάτων με ενιαία δομή οφείλεται στη συνεργειακή δράση του Ox και του PDMS. Αξιοσημείωτος είναι και ο υδρόφοβος χαρακτήρας των νανοσύνθετων υλικών ο οποίος βασίζεται στη παρουσία του PDMS, το οποίο αντιστρέφει τον υδρόφιλο χαρακτήρα του συστήματος SiO 2 -TiO 2. Τέλος, η φωτοκαταλυτική δραστικότητα των τριών νανοϋλικών διαμορφώνεται ως εξής: STP-2 > STP-4 > STP-1. Η αυξημένη δραστικότητα του STP-2 οφείλεται στο μεγάλο ποσοστό ανεξάρτητων και διακριτών νανοσωματιδίων TiO 2 εντός της πυριτικής μήτρας (5-10 nm). Σημαντική όμως φαίνεται να είναι και η συνεισφορά του οξαλικού οξέος ως hole-scavenger, στη φωτοκαταλυτική δραστικότητα των νανοσύνθετων STP-2 και STP-4. Τέλος, αφού ολοκληρώθηκε η μελέτη του φυσικοχημικού ελέγχου και της φωτοκαταλυτικής δράσης των νανοσύνθετων υλικών, τα τελευταία εφαρμόστηκαν και αποτιμήθηκαν επιτυχώς ως στερεωτικά, αδιαβροχοποιητικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά μαρμάρων και ασβεστόλιθων. Στόχοι Διδακτορικής Διατριβής... Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά).

6 Σ Ε Λ Ι Δ Α 5 Μεθοδολογία και πειραματικές συνθέσεις ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΝΑΝΟΥΛΙΚΩΝ TEOS (Tetra Ethoxy OthoSilicate) τετρα-αιθοξυ σιλάνιο ΤΤΙP (Titanium Tetra-IsoPropoxide) τετρα-ισοπροποξείδιο του τιτανίου PDMS (hydroxyl terminated Poly DiMethyl Siloxane) πολυ-διμεθυλσιλοξάνιο με υδροξυλιωμένα άκα Ox (oxalic acid) Οξαλικό οξύ Μεθοδολογία Οι πειραματικές συνθέσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν βασίστηκαν σε δύο πειραματικούς άξονες, οι οποίοι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς αλληλουχία πρόσμιξης των πρόδρομων ενώσεων των νανοσωματιδίων του διοξειδίου του τιτανίου και του πυριτικού δικτύου. Πιο συγκεκριμένα, οι δύο πειραματικοί άξονες, Α και Β, βασίστηκαν στις εξής πειραματικές

7 Σ Ε Λ Ι Δ Α 6 διαδικασίες: (Α) αρχική υδρόλυση του ΤΕΟS και εν συνεχεία ενσωμάτωση των σωματιδίων TiO 2 και του PDMS στην συντεθειμένη πυριτική μήτρα και (Β) αρχική σύνθεση των νανοσωματιδίων του TiO 2, παρουσία PDMS και οξαλικού οξέος, και την διαδοχική ενσωμάτωσή τους στο πυριτικό δίκτυο κατά την διαδικασία της υδρόλυση του TEOS. Η ανάπτυξη των νανοσύνθετων υλικών πυριτικής μήτρας ακολούθησε την χημική διεργασία της μετατροπής κολλοειδούς διαλύματοςλύματος σε πήκτωμα, γνωστή ως sol-gel διαδικασία, μέσω της οποίας παράγονται οξείδια μετάλλων σε χαμηλές θερμοκρασίες. Σχεδιάγραμμα πειραματικών διεργασιών των δύο πειραματικών αξόνων με τις βέλτιστες συνθέσεις. Τα νανοϋλικά ελέγχθηκαν μακροσκοπικά ως προς: Παρουσία ρωγμών στο τελικό xerogels Χρόνο ζελατινοποίησης Διαφάνεια κολλοειδών διαλυμάτων

8 ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ Σ Ε Λ Ι Δ Α 7 STP-1 A Πειραματικός άξονας STP-2 STP-4 Β Πειραματικός άξονας Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα Ονομασία βέλτιστων νανοϋλικών 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά).

9 Σ Ε Λ Ι Δ Α 8 Μοριακές αναλογίες συστατικών TEOS/EtOH/H 2 O/PDMS/TTIP 1/4/4/0.04/0.017 Νανοϋλικό H 2 C 2 O 4 moles * STP STP STP *Ως προς 1 mol TEOS STP-1 Η πειραματική διαδικασία σύνθεσης του υβριδικού υλικού STP-1 αρχικά περιελάμβανε την όξινη υδρόλυση του TEOS με Ox, παρουσία EtOH και H 2 O. Μετά από 140 min μαγνητικής ανάδευσης προστέθηκαν στο διάλυμα το PDMS και το TTIP με χρονική διαφορά 14 min. Μετά την προσθήκη του TTIP το διάλυμα παρέμεινε υπό δυνατή μαγνητική ανάδευση σε θερμοκρασία δωματίου για 24 h, οπότε και ελήφθη το τελικό διαφανές και ομογενές κολλοειδές διάλυμα. Οι μοριακοί λόγοι των αντιδραστηρίων TEOS/EtOH/H 2 O/PDMS/TTIP/H 2 C 2 O 4 που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής: 1/4/4/0.04/0.017/ Για την σύνθεση του διαφανούς υλικού σημαντικό παράγοντα αποτελεί η παρουσία του οξαλικού οξέος η οποία δημιουργεί κατάλληλο ph ώστε να ελέγχονται η σταθεροποίηση του κολλοειδούς διαλύματος (peptization) και η αποσυσσωμάτωση των νάνο-σωματιδίων του TiO 2. Η δυνατή μαγνητική ανάδευση (1200 rpm) μετά την προσθήκη του TTIP αποτελεί άλλον επίσης έναν κρίσιμο παράγοντα για την λήψη διαφανούς νανοϋλικού.

10 Σ Ε Λ Ι Δ Α 9 STP-1 Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: Τυπική πειραματική διαδικασία σύνθεσης του STP-1 (α-δ) 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα STP-2 και STP-4 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Οι Σύνθεση πειραματικές νανοϋλικών συνθέσεις τα οποία των νανοϋλικών να είναι αποτελεσματικά STP-2 και STP-4 και δραστικά αποτελούν ως τις προς επιτυχημένες τον σκοπό συνθέσεις του Β πειραματικού για τον οποίο άξονα, σχεδιάστηκαν όπου η υδρόλυση (προστατευτικά του TEOS και πραγματοποιείται αυτό-καθαριζόμενα σε δεύτερο υλικά). στάδιο αφού έχουν ήδη σχηματιστεί τα νανοσωματίδια TiO 2 Η πειραματική πορεία η οποία ακολουθήθηκε για τις συνθέσεις των STP-2 και STP-4 είναι η εξής: (α) αρχικά τα PDMS, EtOH, H 2 O και Ox αναδεύονταν σε θερμοκρασία δωματίου για περίπου 90 min, (β) στη συνέχεια προστίθεντο στο διάλυμα αυτό αργά και στάγδην το TTIP το οποίο είχε αραιωθεί σε EtOH (3.82% v/ v). Ιδιαίτερη προσοχή απαιτήθηκε κατά την σύνθεση του STP-2 όπου η ολοκλήρωση της προσθήκης του αλκοολικού διαλύματος TTIP ολοκληρώθηκε μετά από τέσσερεις ώρες. Το προκύπτον διάλυμα δύο φάσεων παρέμεινε υπό συνεχή μαγνητική ανάδευση για 24 h. Τέλος, μετά την πάροδο των 24 h, προστίθενται στο διάλυμα το TEOS. Η μοριακή αναλογία των πρόδρομων χημικών αντιδραστηρίων: TEOS/EtOH/H 2 O/PDMS/ TTIP και για τις δύο συνθέσεις (STP-2 και STP-4 ) είναι 1/5.6/4/0.04/ Η διαφορά των δύο συνθέσεων έγκειται στη διαφορετική συγκέντρωση του Ox.

11 Σ Ε Λ Ι Δ Α 10 STP-2 και STP-4 Τυπική πειραματική διαδικασία σύνθεσης των STP-2 και STP-4 (α-γ). ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΝΑΝΟΫΛΙΚΩΝ Σχεδιάγραμμα μελέτης και χαρακτηρισμού των νανοϋλικών.

12 Σ Ε Λ Ι Δ Α 11 Αποτελέσματα χαρακτηρισμού νανοϋλικών Χρόνοι ζελατινοποίησης. Υλικό Χρόνος ζελατινοποίησης (μέρες) Ανοιχτό δοχείο Κλειστό δοχείο STP STP STP Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Επηρεάζονται τόσο από τη διαδοχική αλληλουχία ανάμιξης των αντιδρώντων, επόμενα: όσο και από τις διαφορετικές συγκεντρώσεις του οξαλικού οξέος 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό Ανοιχτά δοχεία πραγματοποιηθεί γιατί τα δύο αυτά υλικά τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. Μικρός χρόνος ζελατινοποίησης του STP-4 προέρχονται από διαφορετικούς 2. Σύνθεση συγκριτικά νανοϋλικών με τον χημικά αντίστοιχο συμβατά του με STP-2, τα λίθινα υποστρώματα πειραματικούς άξονες επιβεβαιώνοντας την κύρια δράση του Ox ως Κλειστά δοχεία 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. καταλύτη. Μικρός χρόνος ζελατινοποίησης του STP-4 4. Σύνθεση Παρόλο φωτοκαταλυτικά τη μικρότερη ενεργών ποσότητα νανοϋλικών Ox που χωρίς συγκριτικά την απαίτηση με ιδιαιτέρου τον αντίστοιχο του STP-2, εργαστηριακού περιέχει το εξοπλισμού. υλικό STP-1, παρουσιάζει επιβεβαιώνοντας την κύρια δράση του Ox ως μικρότερο χρόνο ζελατινοποίησης από καταλύτη. 5. Σύνθεση εκείνον νανοϋλικών του STP-2. τα Ουσιαστική οποία να είναι σύγκριση αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση μεταξύ STP-1 για μεταξύ τον οποίο αυτών σχεδιάστηκαν των δύο χρόνων (προστατευτικά δεν μπορεί και να αυτό-καθαριζόμενα με τα άλλα δύο υλικά. υλικά). Μειώσεις όγκου νανοϋλικών... Υλικό % Μείωση όγκου STP-1 82 STP-2 86 STP-4 84 Οι υψηλές τιμές της μείωσης του αρχικού όγκου των κολλοειδών διαλυμάτων κατά την μετατροπή τους σε πηκτώματα και την απομάκρυνση των διαλυτών αποδίδονται κυρίως στην παρουσία του PDMS, του οποίου οι αλυσίδες συσπειρώνονται λόγω των ασκούμενων πιέσεων με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται ο μεγάλος αυτός βαθμός συρρίκνωσης.

13 Σ Ε Λ Ι Δ Α 12 Ομοιογένεια πηκτωμάτων. Φωτογραφικές απεικονίσεις των xerogels, απαλλαγμένων από μικρορωγμές. Κύρια χαρακτηριστικά Άχρωμα Ομοιογενή Υψηλή διαφάνεια Συνεκτική και χωρίς ρωγμές δομή Αδιαμφισβήτητη είναι η δυσκολία σύνθεσης ομογενών και διάφανων πηκτωμάτων προερχόμενων από την υδρόλυση αλκοξειδίων Si και Ti, λόγω: τόσο της διαφορετικής ταχύτητας υδρόλυσής τους Βαθμός ακορεστότητας 0 Βαθμός ακορεστότητας 2 όσο και της άμεσης καταβύθισης του υδροξειδίου του τιτανίου (Ti-OH) Επιλέχθηκε ως τρόπος ελέγχου της υδρόλυσης του TIIP: επιβράδυνση της υδρολύσεως του TTIP μέσω της χημικής τροποποίησής του με κατάλληλη πυρηνόφιλη ομάδα (π.χ. κάποιο δισχιδή υποκατάστατη). Οξαλικό Οξύ

14 Σ Ε Λ Ι Δ Α 13 Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών (α) όντας ένας διαλυμάτων ισχυρός SiOδισχιδής 2 -TiO 2 τα υποκατάστατης οποία να διατηρούν λειτουργεί χαμηλό ως ισχυρό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται πυρηνόφιλο αντιδραστήριο μεγάλο βάθος διείσδυσης προς το αλκοξείδιο στα δομικά του υλικά. Ti, καθυστερώντας την 2. Σύνθεση νανοϋλικών υδρόλυσή χημικά συμβατά του και με περιορίζοντας τα λίθινα υποστρώματα τη βίαιη καταβύθιση του Ti-OH, (β) καταλύει την υδρόλυση του αλκοξειδίου του Si, και 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. (γ) δημιουργεί όξινο περιβάλλον (ph ίσο περίπου με 2) σταθεροποιώντας το 4. κολλοειδές Σύνθεση φωτοκαταλυτικά διάλυμα και ενεργών εμποδίζοντας νανοϋλικών τη δημιουργία χωρίς την απαίτηση συσσωματωμάτων ιδιαιτέρου TiO 2 λόγω της απομάκρυνσης εργαστηριακού από εξοπλισμού. το ισοηλεκτρικό σημείο με αποτέλεσμα να ευνοείται ο σχηματισμός 5. ανεξάρτητων Σύνθεση νανοϋλικών νανοσωματιδίων τα οποία TiO να 2. είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά)....και η συνεκτικότητά τους Απουσία ρωγμών crackings όπως ΤΕΟS... TEOS

15 Σ Ε Λ Ι Δ Α 14 Μικροφωτογραφίες SEM των τριών νανοσύνθετων υλικών (STP-1, STP-2 και STP-4). Η συνεκτική δομή των τριών νανοσύνθετων STP-1, STP-2 και STP-4 οφείλεται κυρίως στην συνεργειακή δράση του οξαλικού οξέος και του PDMS. Το οξαλικό οξύ, το οποίο είναι ένα καθιερωμένο χημικό πρόσθετο ελέγχου ξήρανσης, DCCA, επηρεάζει την κατανομή των σχηματιζόμενων πόρων στο δίκτυο ελέγχοντας έτσι την εξάτμιση των διαλυτών επιφέροντας ταυτόχρονα μείωση των τριχοειδών πιέσεων και τελικά την αποτροπή σχηματισμού ρωγμών. Το οργανοσιλάνιο, PDMS, επίσης συμβάλλει στη δημιουργία σκληρών και εύκαμπτων πηκτωμάτων (xerogels), λόγω μείωσης της επιφανειακής τάσης με την ενσωμάτωση των αλυσίδων του στο πυριτικό δίκτυο, ενισχύοντας έτσι και την αντίσταση της εμφάνισης ρωγμών κατά την ξήρανση. Υπέρυθρη Φασματοσκοπία με μετασχηματισμό Fourier (FTIR) STP-1 Φάσματα FTIR του νανοϋλικού STP-1 στα διαστήματα 0, 60, 120 και 140 min: (α) συμβατικά φάσματα (absorbance mode) και (β) τα αντίστοιχα φάσματα deconvolution.

16 Σ Ε Λ Ι Δ Α 15 Φάσματα FTIR του νανοϋλικού STP-1 στα διαστήματα 1 η, 4 η, 5 η, και 35 η ημέρα: (α) συμβατικά φάσματα (absorbance mode) και (β) τα φάσματα deconvolution (1 η και 4 η μέρα). Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. STP-2 και STP-4 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Φάσματα FTIR (absorbance mode) του STP-2 για τα χρονικά διαστήματα σύνθεσης: (α) διάλυμα PDMS-EtOH-Ox 90 min, (β1) αμέσως μετά την προσθήκη του TTIP, (β2) 24 h μετά την προσθήκη του TTIP, (γ) μετά την προσθήκη του TEOS και (δ) xerogel.

17 Σ Ε Λ Ι Δ Α 16 Φάσματα FTIR (absorbance mode) του STP-4 για τα χρονικά διαστήματα σύνθεσης: (α) διάλυμα PDMS- EtOH-Ox 90 min, (β1) αμέσως μετά την προσθήκη του TTIP, (β2) 24 h μετά την προσθήκη του TTIP, (γ) μετά την προσθήκη του TEOS και (δ) Συμπεράσματα μελέτης FT-IR επιβεβαιώθηκαν: H ολοκλήρωση της υδρολύσεως του TEOS και στα τρία νανοϋλικά, τόσο από την εξαφάνιση χαρακτηριστικών κορυφών, όσο και από την παρουσία νέων κορυφών αποδιδόμενων σε νέο-σχηματιζόμενους χημικούς δεσμούς. O ρόλος του οξαλικού οξέος ως χηλικός πυρηνόφιλος υποκατάστατης του αλκοξειδίου του Ti, στις συνθέσεις STP-2 και STP-4, ενισχύει την δημιουργία ομογενών υβριδικών νανοϋλικών, μέσω του ελέγχου της υδρολύσεως ενός εκ των δύο αλκοξειδίων, συγκεκριμένα του TTIP. Ο συμπολυμερισμός του οργανοσιλανίου PDMS με την πυριτική μήτρα, προερχόμενη από την υδρόλυση και τον πολυμερισμό του TEOS, αποσαφηνίστηκε επίσης μέσω μετατοπίσεων χαρακτηριστικών κορυφών αλλά και εμφάνισης νέων απορροφήσεων. Τέλος, η διατήρηση της εντάσεως βασικής κορυφής του PDMS (1261 cm -1 ), με μία μικρή μετατόπιση, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα τελικά νανοσύνθετα xerogel θα διατηρούν την υδροφοβικότητά τους. Συμπερασματικά λοιπόν, η μελέτη της υπέρυθρης φασματοσκοπίας (FTIR) επιβεβαίωσε και τεκμηρίωσε τον ομοιογενή και υδροφοβικό χαρακτήρα των τριών υβριδικών νανοϋλικών, συμβάλλοντας στη μελέτη για τον έλεγχο της χημικής συμβατότητάς τους με τα δομικά υλικά. Φασματοσκοπία RAMAN Φάσματα Raman των νανοϋλικών: STP-1, STP-2 και STP-4

18 RAMAN Σ Ε Λ Ι Δ Α 17 Tα τρία xerogels δεν παρουσιάζουν ουσιαστικές διαφορές στις κύριες δονήσεις τους με δεδομένο και ότι οι μοριακοί λόγοι των πρόδρομων ενώσεων των αλκοξειδίων Ti και Si καθώς και του PDMS είναι ίσοι. Οι κύριες ζώνες των φασμάτων Raman αφορούν συνδυασμό των δονήσεων της πυριτικής μήτρας, του TiO 2 και του PDMS, οι οποίες κατά ένα μεγάλο μέρος αλληλεπικαλύπτονται καθιστώντας δυσκολότερο τον ακριβή διαχωρισμό τους. Επιβεβαιώθηκε η παρουσία των δεσμών Si-O-Si με την παρουσία χαρακτηριστικών κορυφών (464/430, 796/805, ) PDMS δεσμοί αλληλεπικαλύπτονται με τους Si-O-Si δεσμούς Μέσω των φασμάτων Raman δεν εξασφαλίζεται η πλήρης ταυτοποίηση του ανατάση TiO 2, λόγω της μικρής του συγκέντρωσής συγκριτικά με την πυριτική μήτρα και την αλληλοεπικάλυψη των κύριων κορυφών του με αυτές του πυριτικού δικτύου. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Θερμική σταθερότητα νανοϋλικών επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες ο C: 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου Απώλεια του εργαστηριακού εξοπλισμού. προσροφημένου νερού, η οποία επιβεβαιώνεται και 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό με την ταυτόχρονη για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). εμφάνιση της ενδόθερμης Καμπύλες θερμικής ανάλυσης (TGA και DTA) των νανοσύνθετων υλικών STP-1, STP-2 και STP-4. Νανοϋλικό o C o C STP STP STP κορυφής ο C: Απομάκρυνση των οργανικών διαλυτών καθώς και την θερμική αποικοδόμηση οργανικών συστατικών των

19 Σ Ε Λ Ι Δ Α 18 Ειδική επιφάνεια-μέγεθος όγκου πόρων Ισόθερμες καμπύλες ρόφησης/εκρόφησης N 2 των νανοϋλικών (STP-1, STP -2 και STP-4). Στο ένθετο διάγραμμα φαίνεται η κατανομή των πόρων κατά NLDFT των νανοσύνθετων (STP-1και STP-4). S area (m 2 /g) V pore (cm 3 /g) STP STP STP Ισόθερμες STP-1 και STP-4 είναι Τύπου IV και αφορούν στα μεσοπορώδη υλικά. Κατά την εκρόφηση εμφανίστηκε βρόχος υστέρησης Τύπου H4, όπου οι καμπύλες ρόφησης - εκρόφησης είναι σχεδόν παράλληλες και οριζόντιες για μεγάλο εύρος προσροφούμενης ποσότητας αερίου. H παρουσία βρόχου υστέρησης Τύπου H4 αποδίδεται σε μεσοπορώδη υλικά: τα οποία περιέχουν σωματίδια με εσωτερικά κενά ακανόνιστου σχήματος και ευρείας κατανομής μεγέθους και την παρουσία ενσωματωμένων μεσοπόρων στο εσωτερικό της μήτρας, η οποία όμως αποτελείται από πόρους πολύ μικρότερου μεγέθους. Συγκρίνοντας τον όγκο των πόρων των νανοϋλικών STP-1 και STP-4 διαφαίνεται ότι το υλικό, STP -1, με τη μικρότερη ποσότητα οξαλικού οξέος παρουσιάζει και μικρότερο όγκο πόρων και κατά συνέπεια μικρότερη ειδική επιφάνεια.

20 Kατανομή του μεγέθους των πόρων σύμφωνα με την μέθοδο NLDFT Σ Ε Λ Ι Δ Α 19 Τα δύο υλικών δείχνουν να ακολουθούν δικόρυφες κατανομές εντοπισμένες στις περιοχές: (1) μικροπόρων, με μέγεθος πόρων πολύ κοντά στους μεσοπόρους (από 1 μέχρι 2 nm) και (2) μεσοπόρων με εύρος μεγέθους από 2 έως 50 nm. Μελέτη νανοϋλικών μέσω της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διέλευσης (TEM) Η μελέτη και η σύγκριση, με τη βοήθεια της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διέλευσης (TEM), των νανοσύνθετων υλικών STP-1, STP-2 και STP-4 πραγματοποιήθηκε με σκοπό τον λεπτομερή προσδιορισμό της κατανομής των νανοσωματιδίων και τον πλήρη χαρακτηρισμό της νανοδομής τους. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα STP-1 STP-2 επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. STP-4 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο Μικροφωτογραφίες σχεδιάστηκαν SEM (προστατευτικά των τριών νανοσύνθετων και αυτό-καθαριζόμενα υλικών (STP-1, υλικά). STP-2 και STP-4). Tο νανοϋλικό STP-1 παρουσιάζει μία ομοιόμορφη και συνεκτική δομή ενός δικτύου με SiO 2 -TiO 2 -PDMS και με μέγεθος συσσωματωμάτων να κυμαίνεται από 40 έως 400 nm. Η παρατηρούμενη χημική δομή του STP -1 υποδηλώνει τη δημιουργία δεσμών Ti-O-Si σε ατομικό επίπεδο χωρίς να έχουν σχηματιστεί κατά πλειοψηφία περιοχές με νανοσωματίδια που παρουσιάζουν διακριτές δομές (independent domains) από SiO 2, TiO 2 ή PDMS. Στα STP-2 και STP-4, παρατηρούνται συσσωματώματα αντίστοιχου μεγέθους με αυτά του STP-1. Στα STP-2 και STP-4 διακρίνεται η ενσωμάτωση νανοσωματιδίων TiO 2 εντός της πυριτικής μήτρας Στα STP-2 και STP-4 διακρίνονται σημαντικές διαφορές, τόσο στο μέγεθος των νανοσωματιδίων TiO 2 όσο και στις συγκεντρώσεις αυτών:

21 Σ Ε Λ Ι Δ Α 20 Στην περίπτωση του STP-4, το οποίο περιέχει και τη μεγαλύτερη ποσότητα Ox, σχηματίζονται νανοσωματίδια TiO 2 πολύ μικρού μεγέθους, εύρους από 2 έως 5 nm. Στο νανοϋλικό STP-2 φαίνεται να έχει σχηματιστεί σημαντικά μεγαλύτερος αριθμός νανοσωματιδίων TiO 2 συγκριτικά με το STP-4 και με μεγαλύτερο μέγεθος (εύρος από 5 έως και 10 nm). Η ουσιαστική διαφορά στη συγκέντρωση νανοσωματιδίων TiO 2 μεταξύ αυτών των δύο νανοσύνθετων υποδηλώνει και τη δημιουργία περισσότερων διακριτών σφαιρών (separate domains) TiO 2 στο νανοϋλικό STP-2. Μελέτη νανοϋλικών μέσω της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διέλευσης με Σάρωση (STEM-HAADF) STEM-HAADF απεικόνιση του STP-1. STEM-HAADF απεικόνιση του STP-2. STEM-HAADF απεικόνιση του STP-4.

22 Δεν παρατηρούνται στην έκταση του υλικού STP-1 μεγάλες αντιθέσεις φωτεινότητας, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρισμό σύμφωνα με τον οποίο το νανοσύνθετο αυτό υλικό παρουσιάζει συνεκτικότητα σε ατομικό επίπεδο. Τα STP-2 και STP-4 δείχνουν έντονες ορατές αντιθέσεις οι οποίες αποδίδονται στην ύπαρξη των σωματιδίων TiO 2 και στην πυριτική μήτρα. Το υλικό STP-2 παρουσιάζει μεγαλύτερες αντιθέσεις φωτεινότητας οι οποίες οφείλονται στο γεγονός ότι το Ti των σωματιδίων TiO 2 έχει μεγαλύτερο ατομικό αριθμό σε σχέση με το Si των SiO 2 σωματιδίων της πυριτικής μήτρας. Στο STP-4 διακρίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια τα μικρότερα και περισσότερο σφαιρικά, σε σχέση με το STP-2, νανοσωματίδια TiO 2 (κίτρινα βέλη). Σ Ε Λ Ι Δ Α 21 Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας (High Resolution Electron Microscopy, HREM) επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). HREM απεικόνιση του STP-2 νανοσύνθετου. Η ανάλυση της κρυσταλλικής δομής επιβεβαιώνει την παρουσία ανατάση TiO 2.

23 Σ Ε Λ Ι Δ Α 22 HREM Ίδια ακριβώς εικόνα ελήφθη και για το STP-4 Διακρίνονται τα νανοσωματίδια TiO 2 εκτιμώμενου μεγέθους 5 nm ενσωματωμένα στην πυριτική μήτρα. Οι εικόνες HREM επιβεβαιώνουν ακόμα μία φορά τον σχηματισμό ανεξάρτητων σωματιδίων εντός του πυριτικού δικτύου. Οι σκουρόχρωμες περιοχές των εικόνων πιθανόν να οφείλονται στην αλληλοεπικάλυψη σημάτων προερχόμενων από τουλάχιστον δύο ανεξάρτητους κρυστάλλους. Ο εντοπισμός των TiO 2 νανοσωματιδίων είναι δύσκολος γιατί βρίσκονται ενσωματωμένα στην πυριτική μήτρα καθιστώντας τα λιγότερο διαπερατά στην δέσμη ηλεκτρονίων. Ανάλυση των ψηφιακών διαγραμμάτων περίθλασης με εφαρμογή του μετασχηματισμού κατά Fourier (Fast Fourier Transformation, FFT) ) στις ορατές αποστάσεις του κρυσταλλικού πλέγματος των υλικών. Παρουσία κρυσταλλογραφικών επιπέδων (01-3), (10-1) και (1-12) αποδιδόμενα στην κρυσταλλική δομή ανατάση TiO 2 Όπως ήταν αναμενόμενο η πυριτική μήτρα είναι άμορφη και δεν παρουσιάζει κρυσταλλικότητα.

24 Σ Ε Λ Ι Δ Α 23 Η παρατήρηση αυτή είναι υψίστης σημασίας και αποδεικνύει: τον σχηματισμό TiO 2 κρυσταλλικής δομής ανατάση μέσα στην πυριτική μήτρα μετά από υδρόλυση του αλκοξειδίου του τιτανίου παρουσίας οξαλικού οξέος και σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα αυτά τεκμηριώνουν τη παρουσία ανατάση TiO 2 στα νανοσύνθετα υλικά δικαιολογώντας ταυτόχρονα και τις μετέπειτα φωτοκαταλυτικές τους ιδιότητες. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Μελέτη κρυσταλλικότητας με περιθλασιμετρία ακτίνων X (XRD) επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο Φάσματα σχεδιάστηκαν περιθλασιμετρίας (προστατευτικά ακτίνων και Χ των αυτό-καθαριζόμενα νανοσύνθετων: (α) υλικά). STP-1 και (β) STP-2 και STP-4. Τα φάσματα XRD δεν παρουσιάζουν χαρακτηριστικές κορυφές οι οποίες να αποδίδονται σε οποιαδήποτε από τις τρείς κρυσταλλικές δομές (ανατάση, ρουτιλίου ή μπρουκίτη) του TiO 2. Εντούτοις, η κρυσταλλική φάση των ενσωματωμένων νανοσωματιδίων του TiO 2 στα νανοϋλικά STP-2 και STP-4, εντοπίστηκε μέσω της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας (HREM).

25 Σ Ε Λ Ι Δ Α 24 Peptization process και TiO 2 δομής ανατάση Ο σχηματισμός κρυστάλλων ανατάση TiO 2 σε θερμοκρασία περιβάλλοντος κατά τις συνθέσεις STP-2 και STP-4 σχετίζεται με τη διαδικασία της σταθεροποίησης του κολλοειδούς διαλύματος (peptization process) σε όξινο περιβάλλον πριν την προσθήκη του TEOS. Είναι ήδη γνωστό βιβλιογραφικά ότι η παρουσία οξέος ενεργοποιεί την διασπορά των άμορφων σωματιδίων TiO 2, σταθεροποιώντας το κολλοειδές διάλυμα και διευκολύνει τον μετασχηματισμό του άμορφου TiO 2 σε κρυσταλλική δομή ανατάση. Στις συνθέσεις STP-2 και SP-4 αρχικά σχηματίζεται άμορφο TiO 2 το οποίο στη συνέχεια σταθεροποιείται υπό μαγνητική ανάδευση (για 24 h) σε όξινο περιβάλλον, λόγω της παρουσίας του οξαλικού οξέος. Αποτέλεσμα της σταθεροποίησης αυτής είναι η προώθηση σχηματισμού κρυστάλλων ανατάση όπως επιβεβαιώθηκε και μέσω της μελέτης με HREM. Αντίθετα στην περίπτωση του STP-1, η πιθανή γρήγορη έτεροσυμπύκνωση των αλκοξειδίων Si και Ti, καθώς και η μικρότερη συγκέντρωση του οξαλικού οξέος, ενδεχομένως να περιορίζουν τη σταθεροποίηση του κολλοειδούς διαλύματος. Μελέτη νανοϋλικών μέσω Μικροσκοπία Ατομικών Δυνάμεων (AFM) Στη συνέχεια, τα τρία υπό μελέτη νανοσύνθετα υλικά εξετάστηκαν ως προς τη μορφολογία και την τραχύτητα της επιφάνειάς τους με την βοήθεια της Μικροσκοπίας Ατομικών Δυνάμεων (AFM). Απεικονίσεις Μικροσκοπίας Ατομικών Δυνάμεων STP-1: (α) δύο διαστάσεων (2-D) και (β) τριών διαστάσεων (3-D ).

26 Σ Ε Λ Ι Δ Α 25 Απεικονίσεις Μικροσκοπίας Ατομικών Δυνάμεων STP-2: (α) δύο διαστάσεων (2-D) και (β) τριών διαστάσεων (3-D ). Απεικονίσεις Μικροσκοπίας Ατομικών Δυνάμεων STP-4: (α) Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα δύο διαστάσεων (2-D) και (β) τριών διαστάσεων (3-D ). επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση Η μελέτη διάφανων της μορφολογίας νανοϋλικών των με επιφανειών αυτό-καθοριζόμενες δείχνει ότι και αδιαβροχοποιητικές τα τρία νανοϋλικά παρουσιάζουν ιδιότητες. συσσωματώματα αντίστοιχα με εκείνα τα οποία είχαν παρατηρηθεί στις απεικονίσεις TEM. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου Η παρουσία των έντονων κορυφών δηλώνει την τραχύτητα των επιφανειών η οποία οφείλεται στο εργαστηριακού εξοπλισμού. ενσωματωμένο οργανοσιλάνιο, PDMS, της πυριτικής μήτρας. Η τραχύτητα αυτή είναι 5. χαρακτηριστικό Σύνθεση νανοϋλικών αποτέλεσμα τα οποία της να ελαστικής είναι αποτελεσματικά συμπεριφοράς και των δραστικά αλυσίδων ως προς του PDMS, τον σκοπό των οποίων όμως για επέρχεται τον οποίο σχεδιάστηκαν σημαντική συρρίκνωση (προστατευτικά κατά τη και διάρκεια αυτό-καθαριζόμενα της ξήρανσης υλικά). των νανοϋλικών. Τα STP-2 και STP-4 εμφανίζουν μεγαλύτερη τραχύτητα σε σχέση με το STP-1. Η διαφορά αυτή αποδίδεται στο σχηματισμό ανεξάρτητων νανοσωματιδίων TiO 2 εντός της πυριτικής μήτρας των νανοϋλικών STP-2 και STP-4. Tο STP-1 παρουσιάζει τη μικρότερη τιμή τραχύτητας (5.1 nm), η οποία ενδεχομένως να αποδίδεται στο μη εντοπισμό ανεξάρτητων νανοσωματιδίων. Tο υλικό STP-4 το οποίο περιέχει μεγαλύτερη συγκέντρωση Ox, έχει πολύ μικρότερη τιμή τραχύτητας ίση με 7.2 nm σε σχέση με το STP-2 του οποίου η αντίστοιχη τιμή είναι 23.0 nm Η διαφορά στις τιμές αυτές οφείλεται στα διαφορετικού μεγέθους ενσωματωμένα νανοσωματίδια TiO 2, όπου στην περίπτωση του STP-2 τα σωματίδια αυτά είναι μεγαλύτερα.

27 Σ Ε Λ Ι Δ Α 26 (α) Κατανομή του ύψους της τραχύτητας (Z) και (β) γραφική απεικόνιση της τραχύτητας των νανοσύνθετων υπό μελέτη υλικών. Μελέτη νανοσύνθετων με Φασματοφωτομετρία ορατού-υπεριώδους (UV-Vis, DRS) (α) Φάσματα Διάχυτης Ανάκλασης (DRS) των νανοϋλικών και (β) τα μετασχηματισμένα διαγράμματα: (F(R)Ε) ½ προς Ε. (Εσωτερικά παρατίθενται τα αντίστοιχα διαγράμματα P25, ως δείγμα αναφοράς).

28 Σ Ε Λ Ι Δ Α 27 Το TiO 2 -P25 (περίπου 70 % ανατάση και 30% ρουτίλιο) δείχνει τη χαμηλότερη τιμή Eg και ίση με 3.33 ev. Τα νανοϋλικά παρουσιάζουν υψηλότερες τιμές Eg οι οποίες κυμαίνονται από 3.49 μέχρι 3.58 ev, λόγω της επίδρασης της πυριτικής μήτρας προερχόμενη από το TEOS, του οργανοσιλανίου PDMS καθώς και της μικρότερης συγκέντρωσης TiO 2 συγκριτικά με το P25. Το STP-2 έχει την μικρότερη τιμή ενεργειακού χάσματος (3.49 ev). Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία το ενεργειακό χάσμα των ημιαγωγών μειώνεται καθώς αυξάνεται το μέγεθος των κρυστάλλων, και το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως επίδραση κβαντικού μεγέθους, quantum size effect. περίπου ίσες. Παρόλο που στο νανοϋλικό STP-1 δεν παρατηρήθηκαν από τη μελέτη ΤΕΜ ανεξάρτητα νανοσωματίδια TiO 2, φαίνεται ότι ενυπάρχει υλικό το οποίο απορροφά στη UV περιοχή. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Όσον αφορά στις τιμές Eg των υλικών STP-1 και STP-4, φαίνεται ότι οι τιμές τους είναι επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό Μελέτη φωτοκαταλυτικής δραστικότητας των νανοσύνθετων τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού Η φωτοκαταλυτική εξοπλισμού. δραστικότητα των νανοϋλικών εκτιμήθηκε μέσω της διάσπασης της 5. οργανικής Σύνθεση ουσίας νανοϋλικών πορτοκαλί τα οποία του να μεθυλίου είναι αποτελεσματικά (MO). Στο επόμενο και δραστικά Σχήμα ως παρουσιάζεται προς τον σκοπό η μείωση της για συγκέντρωσης τον οποίο σχεδιάστηκαν του MO προς (προστατευτικά τον χρόνο έκθεσης και αυτό-καθαριζόμενα στην UV ακτινοβολία. υλικά). Στον επόμενο Πίνακα φαίνονται οι προκύπτουσες τιμές των σταθερών ταχύτητας των ψευδο-πρώτης τάξης φωτοκαταλυτικών αντιδράσεων.

29 Σ Ε Λ Ι Δ Α 28 Φωτοκαταλυτική διάσπαση του Πορτοκαλί του Μεθυλίου (ΜΟ) από τα νανοϋλικά. Οι καμπύλες πρόεκυψαν από την προσαρμογή (fitting) των πειραματικών δεδομένων σε ψευδο-πρώτης τάξης αντίδρασης. Νανοσύνθετο k (10-3 min -1 ) r 2 MO (blank) STP STP STP

30 Σ Ε Λ Ι Δ Α 29 Φωτοκαταλυτική διάσπαση του MO από: TiO 2 -P25 (μπλε), Tlox-d (κόκκινο), Ox (ροζ) Tl-d (μαύρο) και MO-blank (πράσινο) υπό UV ακτινοβολία. Οι καμπύλες πρόεκυψαν από την Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης προσαρμογή της των διδακτορικής πειραματικών διατριβής δεδομένων μπορούν σε ψευδο-πρώτης να συνοψιστούν τάξης αντίδρασης στα. επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών TiO 2 formulation διαλυμάτων SiOk 2 -TiO ( τα minοποία -1 ) να διατηρούν r 2 το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται TiO μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2 -P T 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά lox -d με τα λίθινα υποστρώματα Ox Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με T l -d αυτό-καθοριζόμενες 2.9 και αδιαβροχοποιητικές 0.95 ιδιότητες. MO (blank) Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. Φωτοκαταλυτική δράση και hole-scavenger: 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για Σε: τον (α) οποίο TiO 2 -P25 σχεδιάστηκαν (δείγμα αναφοράς) (προστατευτικά (β) TiOκαι 2 (Tαυτό-καθαριζόμενα l -d) προερχόμενο από υλικά). την υδρόλυση του τετραισοπροποξειδίου του τιτανίου σε συνθήκες περιβάλλοντος και (γ) το T l -d παρουσία οξαλικού οξέος (T lox -d). Επίσης, για λόγους σύγκρισης εξετάστηκαν και η φωτοχημική διάσπαση του MO αλλά και η αποικοδόμηση του ΜΟ παρουσία μόνο του οξαλικού οξέος: To TiO 2 -P25, το οποίο είναι το κρυσταλλικό TiO 2 παρουσιάζει τη μεγαλύτερη σταθερά ταχύτητας ( min -1 ). Το Tl-d κολλοειδές διάλυμα φαίνεται ότι φωτοκαταλύει με μικρότερο ρυθμό την διάσπαση του MO ( min -1 ), επιβεβαιώνοντας και την περιορισμένη φωτοκαταλυτική του δράση. Εντούτοις, τα αποτελέσματα της φωτοκαταλυτικής δράσης του Tlox-d επιβεβαιώνουν τη συνεισφορά του Ox αφού η σταθερά της ταχύτητας ( min -1 ) αυξάνεται συγκριτικά με τις αντίστοιχες τιμές των Tl-d του υδατικού διαλύματος Ox.

31 Σ Ε Λ Ι Δ Α 30 Εφαρμογές νανοϋλικών Σχηματική αναπαράσταση εφαρμογών νανοϋλικών και μεθόδων αποτίμησής τους

32 ΣΕ ΜΑΡΜΑΡΑ...ως προσατευτικό, αυτό-καθαριζόμενο υμένιο Σ Ε Λ Ι Δ Α 31 STP-1 Θάσου και Καβάλας STP-2 και STP-4 Νάξου Με πινέλο Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών ΣΕ ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΥΣ...ως χημικά συμβατά αυτό-καθαριζόμενο τα λίθινα υποστρώματα στερεωτικό 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών STP-2 και με αυτό-καθοριζόμενες STP-4 ΑΛΦΑ Ρεθύμνου και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Με τριχοειδή αναρρίχηση...

33 Σ Ε Λ Ι Δ Α 32 Μάρμαρα... Tα αποτελέσματα φυσικών ιδιοτήτων κατεργασμένων δοκιμίων με STP-1 και STP-2 / STP-4 αντίστοιχα: STP-1 Διαφορά Ξηρό βάρος (mg cm -2 ) ±0.138 ΔE* +3.14±0.36 Γωνία επαφής ( o ) 0 sec sec +86 WCA (mg cm -2 s -1/2 ) -88 TWCA (%) -41 WVP (g cm -2 h -1 ) -34 % διαφορές STP-2 και STP-4 Διαφορά STP-2 STP-4 Ξηρό βάρος (mg cm -2 ) ± ± ΔE* +0.61± ±0.05 Γωνία επαφής, CA ( o ) 0 sec sec WCA (mg cm -2 s -1/2 ) TWCA (%) % διαφορές WVP (g cm -2 h -1 )

34 Σ Ε Λ Ι Δ Α 33 Αδιαβροχοποίηση επιφανειών μαρμάρων Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO Ενδεικτικό 2 τα οποία διάγραμμα να διατηρούν τριχοειδούς το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης αναρριχήσεως στα μη δομικά επεξεργασμένου υλικά. και Σχηματική αναπαράσταση σταγόνων νερού επεξεργασμένου μαρμάρου Θάσου με STP (CA) Σύνθεση στις επεξεργασμένες νανοϋλικών χημικά και μη συμβατά επιφάνειες με τα λίθινα υποστρώματα μαρμάρων. 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου Έλεγχος επιφανειών μαρμάρων εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Μικροφωτογραφίες Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου Σάρωσης (SEM) επεξεργασμένων επιφανειών με STP-1, STP-2 και STP-4. Κύριο χαρακτηριστικό Συνεκτική και χωρίς ρωγμές δομή

35 Σ Ε Λ Ι Δ Α 34 Έλεγχος χημικής συμβατότητας FT-IR φάσματα μη επεξεργασμένου και επεξεργασμένου μαρμάρου με STP-1, STP-2 και STP-4. Χημική συμβατότητα. ΔΕΝ εμφανίζονται κορυφές ανεπιθύμητων δεσμών. Φαίνονται η συμπύκνωση και ο συμπολυμερισμό των υβριδικών νανοσύνθετων. Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία νέο-σχηματισμένου οξαλικού ασβεστίου (Calcium oxalate, CaOx) στην επιφάνεια του επεξεργασμένου με STP-4 (υλικό με την μεγαλύτερη ποσότητα οξαλικού οξέος) μαρμάρου. Η παρουσία του CaOx επιβεβαιώνεται από τις χαρακτηριστικές του κορυφές του στα 1618 και 1318 cm -1, επιβεβαιώνοντας και την αντίδραση μεταξύ οξαλικού οξέος και ανθρακικού ασβεστίου. Το νέο-σχηματισμένο οξαλικό ασβέστιο στην επιφάνεια των επεξεργασμένων δοκιμίων, το οποίο είναι πιο σταθερό από το ανθρακικό ασβέστιο, μπορεί να παίξει προστατευτικό ρόλο απέναντι στην περιβαλλοντική ρύπανση. Χαρακτηριστικό επίσης είναι και το γεγονός ότι επιστρώματα οξαλικού ασβεστίου έχουν προσδιοριστεί σε καλοδιατηρημένες επιφάνειες μνημείων της Μεσογείου.

36 Αυτό-καθαρισμός επιφανειών μαρμάρων Σ Ε Λ Ι Δ Α 35 STP-2>STP-1>STP-4 Εκτίμηση του αυτό-καθαρισμού μέσω της διάσπασης του MB μετά την εφαρμογή τους σε επιφάνειες των μαρμάρων. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα Φωτογραφίες οπτικού μικροσκοπίου 3. Σύνθεση διάφανων χρωματισμένων νανοϋλικών επιφανειών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. επεξεργασμένων και μη μαρμάρων πριν και 4. Σύνθεση μετά φωτοκαταλυτικά την έκθεση 116 ενεργών h σε UV νανοϋλικών ακτινοβολία. χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Αυτό-καθαρισμός διαβρωμένων μαρμάρων

37 Σ Ε Λ Ι Δ Α 36 Ασβεστόλιθοι... STP-2 και STP-4 Tα αποτελέσματα φυσικών ιδιοτήτων κατεργασμένων δοκιμίων με STP-2 / STP-4 Ξηρό βάρος υλικού Δείγμα Μη επεξεργασμένο Επεξεργασμένο STP-2 Επεξεργασμένο STP-4 % w/w 2.21 (±0.17) 1.96 (±0.19) - g cm (± 0.007) (± 0.009) ΔΕ* (±0.05) 0.65(±0.03) 0 sec 21.80(±1.18) (±2.43) (±1.23) Contact angles 20 sec (±1.59) (±1.62) 300 sec (±1.20) (±1.34) 600 sec (±1.83) (±1.22) 1200 sec (±1.94) (±1.67) WCA (g cm -2 s -1/2 ) (±0.0009) (± ) (± ) TWCΑ (%) (±0.23) 2.99 (±0.28) 2.18 (±0.56) Κορεσμός σε νερό (%) (±0.46) 9.03 (±0.76) 9.52 (±0.56) WVP (g cm -2 h -1 ) (±0.0001) (±0.0001) (±0.0001) Μηχανικές αντοχές (MPa) 2.81 (±0.12) 3.43 (±0.58) 3.44 (±0.38) Αδιαβροχοποίηση επιφανειών ασβεστόλιθων Σχηματική αναπαράσταση σταγόνων νερού (CA) στις επεξεργασμένες και μη επιφάνειες ασβεστόλιθων.

38 Σ Ε Λ Ι Δ Α 37 Μακροσκοπικές φωτογραφίες επιφανειών με σταγόνες νερού. Ενδεικτικά διαγράμματα τριχοειδούς απορρόφησης πριν και μετά την εφαρμογή του STP-2 σε δοκίμιο ασβεστόλιθου. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Μηχανικές αντοχές επόμενα: και βάθος διείσδυσης νανοϋλικών 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα Αύξηση κατά 22% στις τιμές έμμεσου εφελκυσμού 3. Σύνθεση διάφανων νανοϋλικών με αυτό-καθοριζόμενες και αδιαβροχοποιητικές ιδιότητες. (Brazilian test) 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. 5. Σύνθεση νανοϋλικών τα οποία να είναι αποτελεσματικά και δραστικά ως προς τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Αύξηση και με DRMS (Αντίσταση στη μικροδιάτρηση) μέχρι και 25 mm (βάθος διείσδυσης) Διαγράμματα αντίστασης μικροδιάτρησης (DRMS) μη επεξεργασμένου και επεξεργασμένων με STP-2 και STP-4 βιοκλαστικών ασβεστόλιθων (αφορούν στις μέσες τιμές τριών δοκιμίων).

39 Σ Ε Λ Ι Δ Α 38 Επιβεβαίωση βάθους διείσδυσης και έλεγχος χημικής συμβατότητας Φάσματα υπέρυθρης φασματοσκοπίας για τον έλεγχο βάθους διείσδυσης του STP-2 στον βιοκλαστικό ασβεστόλιθο. Στο ένθετο φαίνονται τα φάσματα της δεύτερης παραγώγου. Ίδια φάσματα ελήφθησαν και για το STP-4 Επιβεβαιώνεται το βάθος διείσδυσης των υλικών στα 15 mm Σχηματισμός Οξαλικού ασβεστίου στην επιφάνεια Δεν υπάρχουν ανεπιθύμητα προϊόντα λόγω αλληλεπίδρασης υλικών με υποστρώματα Αυτό-καθαρισμός επιφανειών ασβεστόλιθων Εκτίμηση του αυτό-καθαρισμού μέσω της διάσπασης του MB μετά την εφαρμογή των νανοϋλικών σε βιοκλαστικούς ασβεστόλιθους. STP-2>STP-4

40 Σ Ε Λ Ι Δ Α 39 Φωτογραφίες οπτικού μικροσκοπίου χρωματισμένων επιφανειών επεξεργασμένων ασβεστόλιθων πριν και μετά την έκθεση 250 h σε UV ακτινοβολία. Οι επιμέρους στόχοι υλοποίησης της διδακτορικής διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα Στοιχεία καινοτομίας... επόμενα: 1. Σύνθεση ομοιογενών κολλοειδών διαλυμάτων SiO 2 -TiO 2 τα οποία να διατηρούν το χαμηλό Τα στοιχεία καινοτομίας τα οποία χαρακτηρίζουν την παρούσα διδακτορική τους ιξώδες ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλο βάθος διείσδυσης στα δομικά υλικά. διατριβή εστιάζονται: 2. Σύνθεση νανοϋλικών χημικά συμβατά με τα λίθινα υποστρώματα 3. Σύνθεση διάφανων Στη νανοϋλικών σύνθεση νανοσωματιδίων με αυτό-καθοριζόμενες TiO 2, δομής και αδιαβροχοποιητικές ανατάση, σε θερμοκρασία ιδιότητες. περιβάλλοντος με την παρουσία οξαλικού οξέος. 4. Σύνθεση φωτοκαταλυτικά ενεργών νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαιτέρου εργαστηριακού εξοπλισμού. Στην ανάπτυξη ομοιογενών, διάφανων και φωτοκαταλυτικά ενεργών 5. Σύνθεση νανοϋλικών νανοϋλικών τα οποία πυριτικής να είναι μήτρας αποτελεσματικά με ενσωματωμένα και δραστικά νανοσωματιδίων ως προς τον TiO σκοπό 2. για τον οποίο σχεδιάστηκαν (προστατευτικά και αυτό-καθαριζόμενα υλικά). Στη σύνθεση νανοϋλικών χωρίς την απαίτηση ιδιαίτερου εργαστηριακού εξοπλισμού με δυνατότητα ανάπτυξής τους ακόμα και σε βιομηχανική κλίμακα. Στην ανάπτυξη προηγμένων υλικών τα οποία παρέχουν προστασία από την αποσάθρωση και αδιαβροχοποίηση των επιφανειών ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζουν αυτό-καθαρισμό των επιφανειών.

«Έλεγχος χημικής συμβατότητας και βελτίωση στερεωτικών λίθου με νανοτεχνολογία»

«Έλεγχος χημικής συμβατότητας και βελτίωση στερεωτικών λίθου με νανοτεχνολογία» «Το Πολυτεχνείο Κρήτης ερευνά» - Ημέρες γνωριμίας με την Έρευνα στο Πολυτεχνείο Κρήτης Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης «Έλεγχος χημικής συμβατότητας και βελτίωση στερεωτικών λίθου με νανοτεχνολογία»

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ»

«ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ» Περιεχόμενα τεύχους «ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ ΛΙΘΟΥ ΜΕ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ» Βασική Ιδέα 1 Εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής Περιγραφή Διατριβής 3 Στόχοι Διδακτορικής Διατριβής Μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «Βιο-μιμητικά, βιο-διασπώμενα νανο-σύνθετα και μη τοξικά προϊόντα για βελτιωτικές επεμβάσεις σε δομικά υλικά» Αναστασία Βεργανελάκη, Υπ. Διδάκτωρ Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία του ξύλου μέσω νανοτεχνολογίας

Προστασία του ξύλου μέσω νανοτεχνολογίας Προστασία του ξύλου μέσω νανοτεχνολογίας Καθ. Γεώργιος Μαντάνης Εργ. Επιστήμης & Τεχνολογίας Ξύλου Courtesy: Δρ. Ι. Αραμπατζής, NanoPhos Sol-gel τεχνολογίες Στην επιστήμη των υλικών (material science),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8 Κ. Κορδάτος Λέκτορας Ε.Μ.Π. Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8 ΤΕΧΝΙΚΗ SOL-GEL Υ ΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ Si(OCH 2 CH 3 ) 4 ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΩΝ XEROGELS SOL-GEL PROCESS HYDROLYSIS OF

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ως γνωστόν, οι χηµικές ενώσεις προκύπτουν από την ένωση δύο ή περισσοτέρων στοιχείων, οπότε και έχουµε σηµαντική µεταβολή του ενεργειακού περιεχοµένου του συστήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ Σ. Ροκίδη, Π. Γ. Κουτσούκος Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών & Ινστιτούτο Επιστηµών Χηµικής Μηχανικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 Λ. Ναλµπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, ΕΚΕΤΑ, Τ.Θ. 361, 57001, Θέρµη,Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γιατί μας ενδιαφέρει η συμπεριφορά των υλικών απέναντι στο νερό; 1. Προστασία των κτηριακών κατασκευών από το νερό της βροχής 2. Προστασία των κτηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Νανο-τεχνολογία. Νανο-Επιστήμη. Προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω

Νανο-τεχνολογία. Νανο-Επιστήμη. Προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω Νανο-τεχνολογία Ο σχεδιασμός, ο χαρακτηρισμός, η παραγωγή και η εφαρμογή των δομών, συσκευών και συστημάτων, ελέγχοντας τη μορφή και το μέγεθος σε κλίμακα νανόμετρου Νανο-Επιστήμη Η μελέτη των φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 5. ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Σπαθής Ά.,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας Τίτλος Παραδοτέου: Πειράματα σε κλίνες άμμου Κατάσταση Παραδοτέου: Σε εξέλιξη 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην Ε.Ε.4 πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ Eνδογενείς και εξωγενείς. Eνδογενείς: Η σύσταση του γυαλιού. Υλικά που σχηµατίζουν το δίκτυο του γυάλινου υλικού. ιοξείδιο του πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ SIGMA COATINGS A.E.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ SIGMA COATINGS A.E. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ SIGMA COATINGS A.E. Σεπτέμβριος 2012 57/2012 Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθ. Ματθαίος Σανταμούρης Επιστημονικός Συνεργάτης: Αλέξανδρος Πανταζάρας Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Ελαστική πολυακρυλική ενέσιμη ρητίνη για μόνιμη στεγανή σφράγιση

Ελαστική πολυακρυλική ενέσιμη ρητίνη για μόνιμη στεγανή σφράγιση Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση: 20/04/2012 Κωδικός: 2012.03.07.080 Ελαστική πολυακρυλική ενέσιμη ρητίνη για μόνιμη στεγανή σφράγιση Περιγραφή Προϊόντος Το είναι πολύ χαμηλού ιξώδους, ελαστική πολυακρυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας.

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Η διάκριση των μικροσκοπίων σε κατηγορίες βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στην ακτινοβολία που χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν:

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής Αγωγοί- μονωτές- ημιαγωγοί Ενεργειακά διαγράμματα ημιαγωγού Ηλεκτρόνια (ΖΑ) Οπές (ΖΣ) Ενεργειακό χάσμα και απορρόφηση hc 1,24 Eg h Eg ev m max max Χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις προτάσεις 1.1 έως και 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στο σωστό συµπλήρωµά της.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Γ Έκδοση Ιανουάριος 2009 Το παρόν κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση των βασικών σημείων από τη Μελέτη για την Αντανακλαστικότητα Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης Οργανική Χημεία Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης 1. Καρβοξυλικά οξέα Σημαντικά ακυλο (-COR) παράγωγα Πλήθος καρβοξυλικών ενώσεων στη φύση, π.χ. οξικό

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 29 Μαΐου 2009 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

η νέα προσέγγιση κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1 Ι. Μαρίνος, Χημικός Μηχανικός, Τεχνικός Σύμβουλος ΤΙΤΑΝ ΑΕ

η νέα προσέγγιση κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1 Ι. Μαρίνος, Χημικός Μηχανικός, Τεχνικός Σύμβουλος ΤΙΤΑΝ ΑΕ Ανθεκτικότητα κατασκευών από σκυρόδεμα : η νέα προσέγγιση κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1 Ι. Μαρίνος, Χημικός Μηχανικός, Τεχνικός Σύμβουλος ΤΙΤΑΝ ΑΕ Διάβρωση οπλισμού στο Σκυρόδεμα Διάβρωση οπλισμού Ενανθράκωση Χλωριόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σχολείο: Ονοματεπώνυμα μαθητών: 1) 2). 3) 1 Προετοιμασία νωπού παρασκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοπός Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ

ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΕΦΕΛΚΥΣΜΟΣ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΜΕ ΜΝΗΜΗΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ Το φαινόµενο της µνήµης σχήµατος συνδέεται µε τη δυνατότητα συγκεκριµένων υλικών να «θυµούνται» το αρχικό τους σχήµα ακόµα και µετά από εκτεταµένες παραµορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «Μέτρηση Ηλεκτρικών Χαρακτηριστικών Πολυουρεθανικών και Εποδειδικών Ρητινών»

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «Μέτρηση Ηλεκτρικών Χαρακτηριστικών Πολυουρεθανικών και Εποδειδικών Ρητινών» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «Μέτρηση Ηλεκτρικών Χαρακτηριστικών Πολυουρεθανικών και Εποδειδικών Ρητινών» Στα πλαίσια της σύμβασης ανάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Ακ. Έτους 2014 15 (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται 0.6023 1024

Ασκήσεις Ακ. Έτους 2014 15 (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται 0.6023 1024 Ασκήσεις Ακ. Έτους 014 15 (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avoadro λαμβάνεται 0.603 10 4 και τα ατομικά βάρη θεωρείται ότι ταυτίζονται με τον μαζικό αριθμό σε 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Daniela A. Wilson, Roeland J. M. Nolte and Jan C. M. van Hest, NATURE CHEMISTRY, advance paper ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗΣ 364 ΣΤΟΧΟΣ Στη φύση υπάρχει μια συνεχής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ 1. Σκοπός του πειράµατος Η ανάπτυξη δεξιοτήτων στην εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Χημείας Υλικών Γεράσιμος Αρματάς ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX ΖΕΟΛΙΘΟΙ Οι ζεόλιθοι (από το ζέω και λίθος) είναι μικροπορώδη, κρυσταλλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Post Doc Researcher, Chemist Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ

ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ Ε. Παυλάκου, Β. Συγγούνη, Χ. Παρασκευά Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, Τ.Κ 26504, Πάτρα ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, Σταδίου, Πλατάνι, Τ.Κ 26504, Πάτρα ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου «γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» έδαφος (soil) είναι ένα φυσικό σύνολο ορυκτών κόκκων που μπορούν να διαχωριστούν με απλές μηχανικές μεθόδους (π.χ. ανακίνηση μέσα στο νερό) όλα τα υπόλοιπα φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΛΑΙΟΧΡΩΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 24200000-6 (ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΊΕΣ) Ενδεικτικός Προϋπολογισμός Μ/Μ

ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΛΑΙΟΧΡΩΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 24200000-6 (ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΊΕΣ) Ενδεικτικός Προϋπολογισμός Μ/Μ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αρμόδιος υπάλληλος: ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Τηλ.:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία

Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία Φασματοσκοπία υπερύθρου Φασματοσκοπία ορατού-υπεριώδους Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού Φασματοσκοπία μάζας 13.1 Οι αρχές της μοριακής φασματοσκοπίας: Ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΛΤΣΗΡΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΣΡΙΣΗ 30 ΜΑΪΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΣΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3, να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΘ.Π.ΒΑΛΑΒΑΝΙΔΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΥΘΡΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ-ΟΡΑΤΟΥ, RΑΜΑΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Τμήμα Χημείας

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINE BLUE ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ, ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

BYZANTINE BLUE ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ, ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ TD 13 C Κονίαμα δομικής ενίσχυσης ιστορικής τοιχοποιίας Περιγραφή Το TD13C είναι ένα έτοιμο κονίαμα δομικής ενίσχυσης, βασισμένο σε φυσικό υδραυλικό ασβέστη και επιλεγμένα αδρανή. Είναι ιδανικό για εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) ΘΕΩΡΙΑ Ιξώδες ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) Το ιξώδες είναι η ιδιότητα που έχει ένα ρευστό να παρουσιάζει αντίσταση κατά τη ροή του, ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Α Κ Τ Ι ΚΟ. Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Π Ρ Α Κ Τ Ι ΚΟ. Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Π Ρ Α Κ Τ Ι ΚΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ FUNGRAPH Functionalization of graphene with multichromophoric

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα