ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ"

Transcript

1 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Τι είναι η Βιοχηµεία Η επιστήµη που µελετά τη χηµική σύσταση και τις χηµικές αλληλεπιδράσεις στους ζωντανούς οργανισµούς Νόµοι θερµοδυναµικής Νόµος 1 ος : Διατήρηση της ενέργειας ΔΕ=Q-W ΔΕ<0, αυθόρµητη, απόδοση ενέργειας στο περιβάλλον ΔΕ>0, µη αυθόρµητη, απαίτηση-απορρόφηση ενέργειας Νόµος 2 ος : Η εντροπία (αταξία) στο σύνολον αυξάνεται ΔG= ΔE-ΤΔS ΔG=ελεύθερη ενέργεια, Τ=απόλυτη θερµοκρασία, ΔS= εντροπία Ζωντανό σύστηµα (Smolin) Οργάνωση πέρα από το σηµείο ισορροπίας Πρόγραµµα αποθηκεµένο µε µορφή συµβόλων Αναπαραγωγή του εαυτού του Ζωντανό σύστηµα (Eigen) Είναι µια δυναµική κατάσταση της ύλης που είναι οργανωµένη Κοινά σηµεία: οργάνωση, πληροφορία, µη ισορροπία, αναπαραγωγή, εξέλιξη Κοινός χηµικός νόµος: Α+Β -> Γ+Δ, σταθερά ισορροπίας Κ= [Γ].[Δ]/[Α].[Β] και ΔGo=RTlnK Κοινή χηµική σύσταση (Η, O, C, N) Ίδιοι χηµικοί δεσµοί ( οµοιοπολικοί, ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals) ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ 2.1 Δοµικά στοιχεία πρωτεϊνών Αµινοξέα: Υπάρχουν 20 αµινοξέα, διαφέρουν µόνο ως προς την πλευρική αλυσίδα R. Αναγνωρίζονται σε ph=7, ως προς την πολικότητα (πολικά-µη πολικά), το φορτίο (θετικά-αρνητικάουδέτερα) και τη χηµική συµπεριφορά (όξινα-βασικά ή αλκαλικά) Κάθε αµινοξύ σε κάποιο ph είναι ουδέτερο = ισοηλεκτρικό σηµείο (pi) Λεπτοµέρειες: προλίνη= το µόνο κυκλικό αµινοξύ Τρυπτοφάνη, τυροσίνη= απορροφούν στα 280nm Φαινυλανανίνη = απορροφά λίγο στα 260nm ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 1

2 2.2 Διαµόρφωση πρωτεϊνών Πρωτοταγής δοµή: αµινοτελικό-αλληλουχία αµινοξέων-καρβοξυτελικό Πεπτιδικός δεσµός: οµοιοπολικός µεταξύ της καρβοξυλοµάδας ενός αµινοξέως και της αµινοµάδας του εποµένου. Είναι κατά 40% διπλός δεσµός και δεν περιστρέφεται Δευτεροταγής δοµή: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 2

3 η θέση στο επίπεδο µιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Συµµετέχουν δεσµοί υδρογόνου: µεταξύ Η και Ο ή Ν α-έλικα: δεσµοί Η µεταξύ 1 ου και 4 ου αµινοξέως µε κατεύθυνση τον βασικό άξονα και τις οµάδες R κάθετα. Κάθε στροφή 3.7 αµινοξέα. Η προλίνη ακυρώνει την έλικα β-πτυχωτό φύλλο: παρουσία αµινοξέων µε µικρές R αλυσίδες, δεσµοί Η µεταξύ ίδιας ή γειτονικών αλυσίδων, κάθετοι στον βασικό άξονα. Τυχαία διαµόρφωση: συνδέουν περιοχές α-έλικας και β-πτυχωτού Τριτοταγής δοµή: Δεσµοί που διαµορφώνουν στον χώρο τη δοµή των πεπτιδικών αλυσίδων Οµοιοπολικοί (δισουλφιδικοί), ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals Τεταρτοταγής δοµή: Δεσµοί που διαµορφώνουν στο χώρο τη δοµή των πρωτεϊνικών συµπλόκων Οµοιοπολικοί (δισουλφιδικοί), ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals 2.3 Είδη πρωτεϊνών: Δοµικές: κολλαγόνο, ελαστίνη, κερατίνη Λειτουργικές: Μεταφέρουσες/ανοσοπρωτείνες/ρυθµιστικές Κινητικές (µυοσίνη, ακτίνη, δυνείνη, κινεσίνη) Συνοδοί Αποθηκευτικές (µυοσφαιρίνη, φερριτίνη) Καταλυτικές ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 3

4 2.4 Ένζυµα Τα ένζυµα είναι πρωτείνες (εκτός των ριβοζύµων, νουκλεικής φύσης) που καταλύουν αντιδράσεις σε ζωντανά συστήµατα. Οι προσδέτες των ενζύµων είναι τα υποστρώµατα E+S ->ES->E+P V=Vmax.[S]/Km +[S] Km=σταθερά Michaelis Km=[E].[S]/[ES] Km=[S] Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα των αντιδράσεων 1. ph 2. Θερµοκρασία 3. Συγκέντρωση S 4. Συγκέντρωση του Ε 5. Παρεµποδιστές-ενεργοποιητές Κατάταξη των ενζύµων Οξειδοαναγωγάσες Τρανσφεράσες Υδρολάσες Λυάσες Ισοµεράσες Λιγάσες 2.5 Σχέση δοµής-λειτουργίας Κάθε πρωτείνη έχει µια σταθερή δοµή που σχετίζεται µε τη λειτουργία της. Αλλαγή της δοµής από τροποποιητές (αλλοστερικό φαινόµενο) οδηγεί στην αλλαγή λειτουργίας είτε θετικά (ενεργοποίηση) είτε αρνητικά (αδρανοποίηση) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 4

5 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Αξιοποίηση-αποθήκευση ενέργειας: Ηλεκτροµαγνητική ηλιακή ακτινοβολία Οµοιοπολικοί δεσµοί χηµικών ενώσεων e - υψηλού δυναµικού (τροφές) -> ενώσεις µικρότερης ενέργειας-> νερό e - χαµηλού δυναµικού (Η2Ο) µε την ηλιακή ακτιν -> e - υψηλού δυναµικού 3.1 Πηγές ενέργειας ΟΞΕΙΔΩΣΗ: απώλεια e - ΑΝΑΓΩΓΗ: κέρδος e - Στους φωτότροφους: µε ενέργεια από ήλιο, οξειδώνεται το νερό και τα Η + πάνε στο συνένζυµο NADP Στους ετερότροφους: οξείδωση τροφών µε αποδέκτη e - το µοριακό Ο Μέρος της ενέργειας από την οξείδωση αποθηκεύεται σε ΑΤΡ ADP + Pi -> ATP + H2O (DG 0 =30.5 KJ/mol) H ελεύθερη ενέργεια DG 0 για υδρόλυση των παρακάτω µορίων είναι: Φωσφορική γλυκερίνη = -9.2 Φωσφοενολπυροσταφυλικό = 61.9 AMP = ADP = ATP = Η τροφή των ετερότροφων οργανισµών περιλαµβάνει κυρίως: υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες Κοινή µεταβολική οδός για αερο-αναεροβιους Υδατάνθρακες Λίπη -> CH3-CO- -> κύκλος τρικαρβονικών οξέων -> CO2 + [Η] Πρωτεΐνες ακετυλοµάδες [Η] + ADP -> ΑΤΡ +Η2Ο+ ενέργεια 3.2 Κύκλος Krebs/κύκλος τρικαρβονικών οξέων/κύκλος κιτρικού οξέως Οι αντιδράσεις γίνονται στο εσωτερικό του µιτοχονδρίου CH3-CO-S-CoA +2H2O +3NAD + + FAD + GDP + Pi -- 2CO2 +3NADH + 3H + + FADH2 + HS-CoA + GTP Τα συνένζυµα αναγεννώνται «Αιµοραγία» του κύκλου Krebs ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 5

6 a- κετογλουταρικό -> σύνθεση αµινοξέων (γλουταµίνη, προλίνη) Οξαλοξικό -> αµινοξέα (ασπαραγίνη κλπ), γλυκόζη Ηλεκτρυλο-CoA -> πορφυρινικού δακτυλίου Αναπληρωµατικές αντιδράσεις Γλυκόζη-> πυροσταφυλικό-> οξαλοξικό, µηλικό Ο κύκλος του γλυοξυλικού οξέως Παράκαµψη των αντιδράσεων Krebs που οδηγούν σε CO2 Συµβαίνει σε προκαρυότες/φυτά/µονοκύτταρους ευκαρυότες Σύνθεση: υδατανθράκων, αµινοξέων, πορφυρινών κλπ Ισοκιτρικό-> ηλεκτρικό οξύ-> γλυοξυλικό-> µηλικό οξύ-> οξαλοξικό ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 6

7 3.3 Η αναπνευστική αλυσίδα Η αναγέννηση (οξείδωση) των συνενζύµων NADH και FADH2 του Krebs, γίνεται από 4 πρωτεϊνικά σύµπλοκα (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV) στην εσωτερική µεµβράνη των µιτοχονδρίων NADH +H + +1/2 O2 -> NAD + + H2O (-220 KJ/mol) 40% αποθηκεύεται σε ATP µέσω οξειδωτικής φωσφορυλίωσης Αναγωγή του µοριακού οξυγόνου σε Η2Ο: Ο2 + 4e - +4H + -> 2Η2Ο αναπνευστική αλυσίδα- αλυσίδα µεταφοράς ηλεκτρονίων Άλλα συστήµατα µεταφοράς ηλεκτρονίων Στις µεµβράνες του ενδοπλασµατικού δικτύου υπάρχουν οι οξειδάσες µικτής λειτουργίας που υδροξυλιώνουν υποστρώµατα Μερική αναγωγή Ο2 Όταν το Ο2 δεν ανάγεται προς νερό, είναι επικίνδυνο για DNA κλπ και γι αυτό υπάρχουν ένζυµα (δισµουτάση υπεροξειδίου) που καταλύει την αντίδραση: 2Ο Η + -> Η2Ο2 + Ο2 και καταλάσες που καταλύουν την Η2Ο2 -> 2Η2Ο + Ο2 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 7

8 3.4 Οξειδωτική φωσφορυλίωση Για κάθε 4 Η + που απελευθερώνονται λόγω της λειτουργίας της αναπνευστικής αλυσίδας συντίθεται 1 ΑΤΡ Κάθε οξείδωση 1 NADH δίνει 10 Η + (ανάµεσα στις µιτ. µεµβράνες), δηλαδή 2.5 ΑΤΡ Κάθε οξείδωση 1 ηλεκτρικό οξύ/αναγέννηση FAD δίνει 6 Η +, δηλαδή 1.5 ΑΤΡ Κάθε απελευθέρωση 1 ηλεκτρικό οξύ δίνει 1 ΑΤΡ (GTP) Συµπέρασµα: από 3 NADH και 1 FADH2 που δηµιουργούνται στον Krebs και µετά οξειδώνονται στην αναπνευστική αλυσίδα συντίθενται 9 µόρια ΑΤΡ συν 1 GTP. Άρα κάθε κύκλος Krebs που οξειδώνει 1 mol ακετυλοµάδων παράγει 10 molς ΑΤΡ (300 kj σε δεσµούς υψηλής ενέργειας) Κύκλος Krebs, αναπνευστική αλυσίδα, οξειδωτική φωσφορυλίωση: µεταφορά ηλεκτρονίων από ενώσεις υψηλής σε ενώσεις χαµηλής ενεργειακής στάθµης. Φωτοσύνθεση: µεταφορά ηλεκτρονίων από ενώσεις χαµηλής (Η2Ο) σε ενώσεις υψηλής (NADΡH) ενεργειακής στάθµης. 3.5 Φωτοσύνθεση Αφαίρεση ηλεκτρονίων από το Η2Ο και προσθήκη στο NADΡ + µε τη βοήθεια της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας του ήλιου στις φωτοσυνθετικές µονάδες των θηλακοειδών των χλωροπλαστών. Η χλωροφύλλη δρα σαν οξειδωτικός και αναγωγικός παράγοντας Τα ηλεκτρόνια από το νερό µέσω πλαστοκινόνης, συµπλόκου κυτοχρώµατος bf, πλαστοκυανίνης και φερρεδοξίνης στο NADΡ + το οποίο ανάγουν σε NADΡΗ Φωτοφωσφορυλίωση: είναι η φωσφορυλίωση του ΑDP σε ATP που είναι συζευγµένη µε τον φωτοσυνθετικό µηχανισµό µεταφοράς ηλεκτρονίων (φωτεινές αντιδράσεις) 3.6 Χηµειωσµωτικό φαινόµενο: σε άθικτα µιτοχόνδρια δηµιουργείται κλίση πρωτονίων και πρωτονιο-κινητική δύναµη Είναι υπεύθυνο για οξειδωτική φωσφορυλίωσηφωτοφωσφορυλίωση Εσωτερική µιτοχονδριακή µεµβράνη Παραγωγή πρωτονίων = εξωτ. πλευρά (θετικό φορτίο) Κατανάλωση πρωτονίων= εσωτ. πλευρά (αρνητικό φορτίο) Ήλιος -> e - χαµ. ενέρ. (Η2Ο) -> e - υψ. ενέρ. (NADΡ + ) -> αναπνευστική αλυσίδα -> e - χαµ. ενέρ. (Η2Ο) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 8

9 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΛΙΠΩΝ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΙΝΩΝ Μεταβολισµός (καταβoλισµός-αναβολισµός) 4.1 Καταβολισµός υδατανθράκων Υδατάνθρακες: µονο-δι-πολυσακχαρίτες εξοζών Εξόζες: γλυκόζη-φρουκτόζη-γαλακτόζη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 9

10 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 10

11 Δισακχαρίτες: σουκρόζη (γλυκόζη-φρουκτόζη) ζάχαρη λακτόζη (γλυκόζη-γαλακτόζη) γάλα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 11

12 Πολυσακχαρίτες: άµυλο (γλυκόζη) [ αµυλόζη= α(1->4), αµυλοπηκτίνη= α(1->4, 1- >6) κυτταρίνη: γλυκόζη, β(1->4) γλυκογόνο: γλυκόζη α(1->4) και α(1->6) Οµοπολυσακχαρίτες (όχι τροφές) Φρουκτόζη (ινσουλίνη), Ν-ακετυλογλυκοζαµίνη (χιτίνη) Ένζυµα: αµυλάσες: (σάλιο, πάγκρεας) υδρολύουν α(1->4) Κυτταρινάσες (ένζυµα µικροοργ. στο γαστρεντ. ζώων): β(1->4) Ετεροπολυσακχαρίτες (δοµικό ρόλο) Δερµατάνες, υαλουρονικό οξύ Αποικοδόµηση εξωκυττάριων πολυσακχαριτών µε υδρόλυση Αποικοδόµηση των πολυσακχ. των τροφών υδρολυτικά Παγκρεατική αµυλάση: αµυλόζη-> γλυκόζη+ µαλτόζη Γλυκοσιδάση (τοίχωµα εντέρου): µαλτόζη-ισοµαλτόζη-σουκρόζηλακτόζη Φωσφορολυτική διάσπαση ενδοκυττάριων πολυσακχαριτών Πολυσακχ ν + Ρi -> πολυσακχ ν-1 + γλυκόζη-1-ρ Την αντίδραση καταλύουν φωσφορυλάσες α(1->4) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 12

13 Γλυκογονόλυση:η ενδοκυττάρια φωσφορυλιτική αποικοδόµηση του γλυκογόνου Καταβολισµός γλυκόζης Εξωγενής γλυκόζη :µπαίνει στο κύτταρο µε µεταφορείς ή µε Να + Φωσφορυλιώνεται στην θέση 6, από εξοκινάση (µυς εγκέφαλος) και γλυκοκινάση (ήπαρ) Ενδογενής γλυκόζη: από 1-Ρ σε 6-Ρ από την φωσφογλυκοµουτάση Γλυκολυτική (γλυκόλυση) όδός: γλυκόζη -> 2 πυροσταφυλικά Γλυκόζη-6-Ρ -> πυροσταφυλικό οξύ Λειτουργεί σε όλα τα έµβια όντα/ στο κυτταρόπλασµα Είναι αναερόβιος µηχανισµός (απουσία οξυγόνου) 1 µόριο γλυκόζης δίνει 2 πυροσταφυλικά (κέρδος 2 ΑΤΡ) Δηµιουργούνται 2 ΝΑDH που πρέπει να οξειδωθούν, αλλά η οξείδωση γίνεται στην αναπν. αλυσίδα/µιτοχόνδριο, και άρα για παραγωγή ΑΤΡ χρειάζεται τρόπος οξείδωσης του ΝΑDH Πυροσταφυλικό + ΝΑDH + Η + -> γαλακτικό οξύ + ΝΑD + html/map ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 13

14 Αναερόβιος µεταβολισµός γλυκόζης: µετατροπή γλυκόζης σε γαλακτικό Αλκοολική ζύµωση: αναγέννηση του ΝΑD + µέσω µετατροπής του πυροσταφυλικού-> ακεταλδεύδη + ΝΑDH + Η + -> αιθανόλη + ΝΑD + Η οδός των φωσφορικών πεντοζών: γλυκόζη->3 CO2 + 1 πυροσταφυλικό *Αρχίζει από γλυκόζη-6-ρ * παραγωγή ΝΑDΡH για αναγωγικές αντιδράσεις *παραγωγή πεντοζών (D-ριβόζης) για σύνθεση νουκλεικών οξέων Πυροσταφυλικό -> ακετυλοµάδες στο CoA/οξαλοξικό/µηλικό/γαλακτικό/αιθανόλη/αλανίνη ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οξείδωση γλυκόζης -> CO2 +Η2Ο (2.867 kj/mol) +2 ΑΤΡ Γλυκολυτική οδός: οξείδωση 2 ΝΑDH δίνει 3-5 ΑΤΡ Αναγωγή 2 ΝΑD + δίνει 5 ΑΤΡ Κύκλος Krebs δίνει 20 ΑΤΡ Σύνολον αερόβιου µεταβολισµού γλυκόζης: ΑΤΡ Σύνολον αναερόβιου µεταβολισµού γλυκόζης: 2 ΑΤΡ Φαινόµενο Pasteur Φυτά= άµυλον -> γλυκόζη-6-ρ -> (γλυκολυτική οδός) πυροσταφυλικό Ζώα=γλυκογόνο -> # -> # 4.1 Καταβολισµός λιπιδίων Είδη λιπιδίων 1. Λιπαρά οξέα (άρτιος αριθµός C) και τριγλυκερίδια 2. Φωσφολιπίδια (φωσφατιδικό-φωσφογλυκερίδιασφιγκοµυελίνες) 3. Γλυκολιπίδια 4. Αλειφατικές αλκοόλες 5. Παράγωγα ισοπρενίου (στεροειδή [χοληστερόλη]-τερπένιακαροτένια) 6. Λιποπρωτείνες (VLDL, LDL και HDL, σε σχέση µε την πυκνότητα) Αποικοδόµηση σύνθετων λιπιδίων ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 14

15 Αποικοδόµηση των σύνθετων λιπιδίων γίνεται υδρολυτικά Τριγλυκερίδια από λιπάσες Φωσφογλυκερίδια από φωσφολιπάσες Σφιγκοµυελίνες από σφιγκοµυελινάσες Υδρόλυση λιπών οδηγεί σε γλυκερόλη Η γλυκερόλη φωσφορυλιώνεται από ΑΤΡ και οδηγεί σε φωσφογλυκερίδια Η γλυκερόλη οξειδώνεται σε φωσφορική διυδροξυακετόνη (γλυκολυτική οδός) β- οξείδωση: οξείδωση του β-ατόµου C του λιπαρού οξέως *Τα λιπαρά οξέα γίνονται ακυλοπαράγωγα του συνένζυµου Α στο κυτταρόπλασµα, αλλά δεν περνάν στο µιτοχόνδριο. * Η ακυλοµάδα µεταφέρεται στην καρνιτίνη (πρωτεΐνη) και το σύµπλοκο περνά την µιτοχονδριακή µεµβράνη * Η ακυλοµάδα µεταφέρεται πάλι στο συνένζυµο Α β-οξείδωση (λιπαρό οξύ) -> (ακετυλοµάδες) 4ΑΤΡ Ακετυλοµάδα -> CΟ2 + Η2Ο + 10ΑΤΡ Παλµιτικό οξύ (16 C) θα χρειαστεί 7 κύκλους β-οξείδωσης: Παλµιτικό -> 7 κύκλοι β-οξείδωσης + 8 ακετυλοµάδες Παλµιτικό -> 7Χ4= 28ΑΤΡ + 8Χ10= 80ΑΤΡ σύνολον= (ενεργοποίηση του λιπαρού)= 106ΑΤΡ (α- οξείδωση: ελατώνεται κατά 1 C το λιπαρό οξύ) Μεταβολισµός χοληστερόλης Χοληστερόλη -> χολικά οξέα -> αποβολή µέσω χολής σαν χολικά άλατα 4.3 Καταβολισµός πρωτεϊνών (υδρολυτικά) Πρωτεινάσες (γαστρεντερικό): Πρωτεΐνες -> πεπτίδια Πεπτιδάσες : αµινοπεπτιδάσες και καρβοξυπεπτιδάσες (τοίχωµα εντέρου): πεπτίδια -> αµινοξέα Ενδοκυττάρια αποικοδόµηση πρωτεϊνών: Στα λυσοσωµάτια από καθεψίνες Στο κυτταρόπλασµα από το σύστηµα της ουβικιτίνης (76αα) Καταβολισµός αµινοξέων (1 ο βήµα: απαµίνωση αµινοξέων) Κύρια πηγή Ν για σύνθεση ουρίας 1. Τρανσαµίνωση (τρανσαµινάση): αµινοξύ + κετογλουταρικό -> κετοξύ + γλουταµινικό και ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 15

16 γλουταµινικό + ΝΑD + + Η2Ο -> κετογλουταρικό + ΝΑDΗ + Η + + ΝΗ3 2. Απάλειψη αµµωνίας (οξειδάσες των L-αµινοξέων (αερόβιοι οργανισµοί), φλαβινοπρωτείνες) Μεταβολισµός αµµωνίας Είναι τοξική και αποβάλλεται Κύκλος της ουρίας (στα µιτοχόνδρια και στο κυτταρόπλασµα από κιτρουλίνη) Σύνθεση της αργινίνης Αργινίνη (υδρόλυση) -> ουρία Αµµωνιοτελικοί-ουρικοτελικοί-ουριοτελικοί (άνθρωπος) Μεταβολισµός του ανθρακικού σκελετού των αµινοξέων Κατάταξη αµινοξέων σχετικά µε τον µεταβολισµό Γλυκογενετικά: σε πυροσταφυλικό-οξαλοξικό και γλυκόζη (αλανίνη, σερίνη, γλουταµινικό, ασπαραγινικό κλπ) Κετογενετικά: σε ακετυλο-coa (λευκίνη, λυσίνη) Γλυκο- και κετο-γενετικά (φαινυλανανίνη, τυροσίνη) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 16

17 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ 5.1 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ Τα φυτά συνθέτουν υδατάνθρακες και τα ζώα επίσης όταν απουσιάζουν από τη τροφή Γλυκονεογενεση: Παραγωγή γλυκόζης µε αντιστροφή της γλυκολυτικής οδού, παραλλάζοντας 2 µη αµφίδροµα βήµατά της (1 η :πυροσταφυλικό ->φωσφοενολπυροσταφυλικό και 2 η : 1,6 διφωσφορικήφρουκτόζη ->6Ρ, φρουκτόζη (φωσφατάση της 1,6 διφωσφορικής φρουκτόζης) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 17

18 γλυκόλυση: απαίτηση για ενέργεια (ΑΤΡ) γλυκονεογένεση: αποθέµατα ενέργειας (ΑΤΡ) Κάθε ένωση που µετατρέπεται σε οποιοδήποτε ενδιάµεσο προϊόν του κύκλου Krebs και γλυκόλυτικής οδού, µπορεί να µετατραπεί σε γλυκόζη Εκτός των ακετυλοµάδων που δίνουν CO2 στον Krebs εκτός και ακολουθήσουν τον κύκλο γλυοξυλικού οξέως. Φωτεινή αντίδραση φωτοσύνθεσης: παραγωγή ATP και NADP + Σκοτεινή αντίδραση φωτοσύνθεσης: καθήλωση CO2 σε οργανική ένωση αντιδρώντας µε πεντόζη/αναγωγή του 3-φωσφογλυκερινικού οξέως σε αλδεύδη/αναγέννηση πεντόζης Κέρδος: από 6 CO2-> 2 τριόζες-> γλυκόζη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 18

19 Εικόνα: κύκλος του Calvin Μετατροπή της γλυκόζης σε γαλακτόζη και δισακχαρίτες Γλυκόζη από Calvin στα φυτά Φρουκτόζη από γλυκονεογένεση από µη φωτοσυνθετικούς ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 19

20 Η γλυκόζη µετατρέπεται σε ένα σακχαρονουκλεοτίδιο και µετά µε επιµερίωση δίνει γαλακτόζη και µαζί µετά λακτόζη, καθώς και σουκρόζη µε φρουκτόζη-6-ρ. Η γλυκόζη αποθηκεύεται στα φυτά σαν άµυλο (ADP-γλυκόζη + άµυλο ν -> άµυλο ν+1 +ADP) και στα ζώα σαν γλυκογόνο (UDP-γλυκόζη + γλυκογόνο ν -> γλυκογόνο ν+1 +UDP) 5.2 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Το ακετυλοcoa αποτελεί την πρόδροµη ένωση για τη σύνθεση λιπαρών σε όλους τους οργανισµούς. Όµως το ακετυλοcoa παράγεται σε µιτοχόνδρια από πυροσταφυλικό ή από β-οξείδωση λιπαρών, ενώ η σύνθεση λιπαρών γίνεται στο κυτταρόπλασµα. Η απάντηση: το κιτρικό βγαίνει στο κυτταρόπλασµα από το µιτοχόνδριο µε ειδικό µηχανισµό µεταφοράς και εκεί δίνει ξανά οξαλοξικό και ακετυλο-coa Για τη σύνθεση λιπαρών απαιτείται παρουσία διττανθρακικών και τότε το ακετυλο-coa δίνει µηλονυλο-coa µε ενσωµάτωση ενός CO2.Ακολουθεί κύκλος αντιδράσεων που καταλύονται από το ένζυµο συνθάση τύπου Ι και σε κάθε κύκλο ενσωµατώνονται 2 άτοµα C ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 20

21 µέχρι τη σύνθεση του παλµιτικού οξέως (16 C) µετά από 7 κύκλους. Παραγωγή λιπαρών µε >16 C γίνεται από το παλµιτικό µε προσθήκη 2 ατόµων C. Μετά το C9 στα θηλαστικά δεν δηµιουργούνται διπλοί δεσµοί (απαραίτητη η πρόσληψη από τροφές). Δότης των Η κατά τις αναγωγικές αντιδράσεις είναι το NADPH µε πηγή του τον κύκλο των φωσφορικών πεντοζών Βιοσύνθεση τριγλυκεριδίων Λιπαρά δεν κυκλοφορούν στον οργανισµό, αλλά µετατρέπονται σε τριγλυκερίδια ξεκινώντας από Ρ-γλυκερόλη και τον εστέρα της µε δύο λιπαρά που δίνουν φωσφατιδικό οξύ και µετά εστεροποιείται και µε 3 ο λιπαρό. Απεριόριστη αποθήκευση τριγλυκεριδίων στον λιπώδη ιστό των ζώων Βιοσύνθεση φωσφογλυκεριδίων Συστατικά των µεµβρανών που συντίθενται από φωσφατιδικό και µια αζωτούχα ένωση (νουκλεοτίδιο, CTP) Βιοσύνθεση χοληστερόλης: Πρώτη ύλη είναι κάθε ένωση που µετατρέπεται σε ακετυλο-coa ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 21

22 5.3 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ο κύκλος του γλυοξυλικού οξέως Παράκαµψη των αντιδράσεων Krebs που οδηγούν σε CO2 Συµβαίνει σε προκαρυότες/φυτά/µονοκύτταρους ευκαρυότες Σύνθεση: υδατανθράκων, αµινοξέων, πορφυρινών κλπ Κατάταξη αµινοξέων σχετικά µε τον µεταβολισµό Γλυκογενετικά: σε πυροσταφυλικό-οξαλοξικό και γλυκόζη (αλανίνη, σερίνη, γλουταµινικό, ασπαραγινικό κλπ) Κετογενετικά: σε ακετυλο-coa (λευκίνη, λυσίνη) Γλυκο- και κετο-γενετικά (φαινυλανανίνη, τυροσίνη) Τα αµινοξέα εισέρχονται στα κύτταρα µε πολλά συστήµατα µεταφοράς αµινοξέων ανεξάρτητων και σε συνδιασµό µε τη µεταφορά Νa + Καθήλωση του Ν και σύνθεση του σκελετού C Καθήλωση του Ν Πηγές: ατµοσφαιρικό Ν2 και νιτρικά (ΝΟ3 - ), συµµετοχή µολυβδαίνιου Αναγωγή του Ν σε ΝΗ3 γίνεται σε φυτά και µικροοργανισµούς όχι σε ζώα Ν2 + e _ + 16 ΑΤΡ +Η2Ο -> αζωτογονάση-> ΝΗ3 +Η + ADP Δότης ηλεκτρονίων είναι το NADH Αναγωγή των ΝΟ3 σε ΝΗ3 ΝΟ3 + NADH + H -> αναγωγάση νιτρικών -> NO2 + NAD + + H2O NO2 -> NO -> NH2OH -> NH3 Ενσωµάτωση ΝΗ3 σε οργανικές ενώσεις. 1. Σύνθεση φωσφορικού καρβαµιδίου 2. Σύνθεση γλουταµινικού οξέως 3. Σύνθεση γλουταµίνης Προέλευση του σκελετού C Απαραίτητα (δεν µπορεί να τα συνθέσει) και µη απαραίτητα Φυτά και µοκροοργανισµοί συνθέτουν όλα τα αµινοξέα, ο άνθρωπος 12 και άρα απαραίτητα για πρόσληψη από τροφές είναι 8. Ο σκελετός C όλων των αµινοξέων προέρχεται από προϊόντα της γλυκολυτικής οδού ή του κύκλου Krebs. Οι φυτικές πρωτεΐνες έχουν µικρή περιεκτικότητα σε απαραίτητα αµινοξέα σε σχέση µε ζωικές πρωτεΐνες. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 22

23 Εικόνα: Αµινοξέα-Krebs-γλυκόλυση Σηµαντικά παράγωγα αµινοξέων Γλουταθειόνη: τριπεπτίδιο, γλουταµινικό-κυστείνη-γλυκίνη µε αντιοξειδωτική δράση (ανάγει Η2Ο2 κλπ). Αναγεννάται µε ειδικό ένζυµο και NADPH σαν δότη ηλεκτρονίων. Στα ερυθρά αιµοσφαίρια παίζει σηµαντικό ρόλο και το ΝΑDPH παράγεται από τον κύκλο των πεντοζών. Βιογενείς αµίνες: παράγωγα αποκαρβοξυλίωσης αµινοξέων, όπως ισταµίνη, σεροτονίνη, χολίνη, ακετυλοχολίνη (νευροδιαβιβαστής). Ορµόνες: είναι παράγωγα αµινοξέων, όπως από τυροσίνη-> αδρεναλίνη και θυροξίνη, και από τρυπτοφάνη -> µελατονίνη. Κρεατίνη: Παράγωγο της αργινίνης και γλυκίνης ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 23

24 Οξείδιο του Ν: Παράγωγο της αργινίνης (σηµαντικό µήνυµα µεταβολισµού) Πυρολικός δακτύλιος: Συµµετοχή της γλυκίνης στη σύνθεση του πορφυρινικού δακτύλιου της αίµης και της χλωροφύλλης. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 24

25 ΝΟΥΚΛΕΙΚΑ ΟΞΕΑ 6.1 Είδη νουκλεικών οξέων DNA (πλασµίδιο 3χ103 bp, βακτήριο 3χ106 bp, ανθρώπου 3χ109 bp) RNA (ριβοσωµικό, µεταφορικό, αγγελιοφόρο, ετερογενές, µικρό πυρηνικό) Συστατικά Εικόνα: δεοξυριβονουκλεοτίδιο, ριβονουκλεοτίδιο 6.2 Δοµές DNA RNA Εικόνα διπλή έλικα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 25

26 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 26

27 Εικόνα νουκλεοσώµατος-χρωµατίνης ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 27

28 6.3 Βιοσύνθεση συστατικών νουκλεικών οξέων Φωσφορικά από τροφή Πεντόζες από τον κύκλο φωσφορικών πεντοζών Βιοσύνθεση πυριµιδινών Φωσφορικό καρβαµίδιο + ασπαραγινικό -> οροτικό + φωσφορική ριβόζη -> ουριδυλικό Εικόνα Βιοσύνθεση πουρινών 5-Ρ ριβόζη + ΑΤΡ -> Ριβόζη 5-Ρ-1-ΡΡ + L-γλουταµίνη (πηγή Ν) Εικόνα Βιοσύνθεση δι- και τριφωσφορικών εστέρων νουκλεοζιτών Βιοσύνθεση δεοξυριβονουκλεοτιδίων Αναγωγή ριβόζης στη θέση 2 στο επίπεδο των δι-φωσφορικών νουκλεοζιτών (Η από θειορεδοξίνη, αναγέννηση µε δότη Η από NADPH2) 6.4 Βιοσύνθεση DNA Ιδιότητες Πολυµεράσης DNA: 1. Χρησιµοποιούν σαν υπόστρωµα 5 τριφωσφορικούς εστέρες των δεοξυ-νουκλεοζιτών (dntps) 2. Απαιτούν τη παρουσία εκµαγείου, δηµιουργούν ένα πιστό αντίγραφο. 3. Η σύνθεση του DNA γίνεται µε ηµισυντηρητικό µηχανισµό (κάθε δίκλωνο έχει ένα παλιό κι ένα καινούργιο κλώνο). 4. Απαίτηση εκκινητή (DNA, RNA). 5. Κατεύθυνση βιοσύνθεσης του DNA είναι 5 -> 3 6. Η βιοσύνθεση του DNA γίνεται από περισσότερες πολυµεράσες Η πορεία της αντιγραφής του DNA Παράγοντες: πριµάση, pol I, pol III, λιγάση ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 28

29 Εικόνα αντιγραφής του DNA ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 29

30 Βιοσύνθεση DNA µε εκµαγείο RNA: ρετροϊοί, αντίστροφη τρανσκριπτάση. 6.5 Επιδιόρθωση DNA Επειδή συµβαίνουν κάθε λεπτό σε κάθε µόριο DNA χιλιάδες βλάβες, χωρίς τους επιδιορθωτικούς µηχανισµούς (αποτελούνται από 150 και πάνω πρωτεΐνες-ένζυµα) θα ήταν αδύνατη η συνέχιση της ζωής στον έµβιο κόσµο. 1. Λάθη κατά την αντιγραφή 2. Απώλεια πουρινών-πυριµιδινών 3. Απώλεια αµινοµάδας των βάσεων 4. Υπεριώδης και ιονίζουσα ακτινοβολία 5. Ελεύθερες ρίζες, καρκινογόνα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 30

31 6.6 Βιοσύνθεση RNA Ιδιότητες Πολυµεράσης ΡNA: 1. Χρήση σαν υπόστρωµα 5 τριφωσφορικών εστέρων των νουκλεοζιτών (NTPs). 2. Χρησιµοποιούν εκµαγείο DNA 3. Η κατεύθυνση σύνθεσης είναι 5 -> 3 4. Ο µηχανισµός σύνθεσης του RNA ς είναι συντηρητικός 5. Οι πολυµεράσες RNA δεν χρειάζονται εκκινητή για να δράσουν ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 31

32 Μεταγραφή της πληροφορίας από DNA σε mrna 1. Ο αντινοηµατικός κλώνος χρησιµοποιείται σαν εκµαγείο 2. Παράγεται πρόδροµο mrna 3. Υφίσταται 3 αλλαγές: προσθήκη µιας µεθυλιωµένης γουανίνης-αφαίρεση αλληλουχιών εσονίων-προσθήκη µιας ουράς από αδενίνες. 6.6 Καταβολισµός των νουκλεικών οξέων Υδρολυτική αποικοδόµηση: εξωνουκλεάσες και ενδονουκλεάσες (δεοξυριβονουκλεάσες/ριβονουκλεάσες) Πουρίνες: η αδενίνη και γουανίνη γίνονται υποξανθίνη/ξανθίνη και ουρικό και αλλαντοίνη και σε ασπόνδυλα NH3 και CO2 Πυριµιδίνες: η κυτοσίνη γίνεται ουρακίλη και αυτή τελικά σε β- αλανίνη και NH3 και CO2. Η θυµίνη γίνεται β-αµινοισοβουτυρικό. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 32

33 7.1 Γενετικός κώδικας ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 33

34 Εικόνα γενετικού κώδικα Χαρακτηριστικά γενετικού κώδικα 1. Είναι εκφυλισµένος 2. Συνώνυµα είναι τα κωδικόνια που ορίζουν το ίδιο αµινοξύ. 3. Κωδικόνια συνώνυµα µπορεί να δίνουν και δοµικά συγγενή αµινοξέα. 4. Ο αριθµός των κωδικονίων για κάθε αµινοξύ είναι ανάλογος της συχνότητας που απαντάται στις πρωτεΐνες. 5. Ο γενετικός κώδικας είναι συνεχής και όχι επικαλυπτόµενος. Μετα-µεταφραστικές τροποποιήσεις πρωτεϊνών 1. Υδρόλυση τµηµάτων 2. Φωσφορυλίωση, γλυκοσυλίωση, ακυλίωση, υδροξυλίωση αµινοξέων 3. Δισουλφιδικοί δεσµοί ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 34

35 Βιοσύνθεση των πρωτεϊνών Δευτεροταγής-τριτοταγής δοµή πρωτεινών ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 35

36 Εικόνα δοµών πρωτεΐνης Ενδοκυττάρια εντόπιση πρωτεϊνών 1. Σήµα έκκρισης 2. Σήµατοδοτικό πεπτίδιο (µιτοχόνδρια) 3. Συµµετοχή συνοδού πρωτεΐνης ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ-ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Το νερό στα ζωντανά συστήµατα 1. Υψηλά σηµεία τήξης και ζέσεως 2. Πυκνότερο από πάγο 3. Δίπολο/δεσµοί υδρογόνου 4. Διάλυση κάθε πολικής ένωσης 5. Υδρόφιλες/υδρόφοβες 6. Σταθεροποιεί δευτε-τρι-τεταρτοταγείς δοµές 7. Υδρολάσες/λυάσες έχουν υπόστρωµα Η2Ο 8. Συµµετέχει στη φωτοσύνθεση Ανόργανα ιόντα 1. Ασβέστιο 1κιλό 2. Να, Κ, Ρ 100 γραµ 3. Μέταλλα (χαλκός ψευδάργυρος κλπ) ελάχιστη ποσότητα ιχνοστοιχεία Μετακίνηση ιόντων Διαφορές στις συγκεντρώσεις ενδο- και εξωκυττάρια ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 36

37 Na + : 10 mm και 142 mm (κύριο εξωκυττάριο κατιόν) K + : 100 mm και 5 mm Ca 2+ : 0.1 mm και 2.8 mm Αντλίες ιόντων (προς µεγαλύτερης συγκέντρωσης) Η πρωτείνη-αντλία δεσµεύει το ιόν από την πλευρά της µεµβράνης µε την µικρότερη συγκ. Και το απελευθερώνει στην πλευρά της µεµβράνης µε την µεγαλύτερη συγκ. Αλλάζοντας διαµόρφωση µετα από φωσφορυλίωση µε βοήθεια του ΑΤΡ. Αντλία Na/K : για κάθε 1 ΑΤΡ που υδρολύεται µπαίνουν 2 ιόντα Κ και βγαίνουν 3 ιόντα Να. Εικόνα αντλίας Να/Κ Κανάλια ιόντων (προς µικρότερης συγκέντρωσης) Συνεργάζονται µε αντλίες ιόντων Μεταφορείς ιόντων Διαµεµβρανικές πρωτεΐνες είναι µεταφορείς ιόντων. Μαζί µεταφέρουν και ενώσεις (υδατάνθρακες, αµινοξέα), προς την ίδια κατεύθυνση (συµµεταφορά) ή αντίθετη (αντιµεταφορά). Ιονοφορείς (µη πρωτεϊνικής φύσης) Αντιβιοτικά που αυξάνουν τη διαπερατότητα µιτοχονδριακών µεµβρανών. Υπάρχουν κινητοί και δηµιουργοί καναλιών Κατιόντα-Ανιόντα Κατιόντα Να, Κ και Ca Σίδηρος-φερριτίνη-σιδηροφιλίνη Zn, Cu, Hg-µεταλλοθειονείνη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 37

38 Χλωριόντα- φθοριούχα-φωσφορικά-διττανθρακικά Η σχέση όξινου/δισόξινου φωσφορικού ρυθµίζει το ενδοκυττάριο ph Η σχέση όξινου/δισόξινου ανθρακικού ρυθµίζει το εξωκυττάριο ph 8.3 Βιταµίνες Μικρά οργανικά µόρια που προσλαµβάνουµε (θηλαστικά) από τροφές και λειτουργούν σαν συνένζυµα και αναγεννιούνται Υδατοδιαλυτές: Συµπλέγµατος Β, βιταµίνη C (ασκορβικό οξύαντιοξειδωτική) Λιποδιαλυτές: Βιταµίνες A (ρετινάλη, σύµπλοκο µε ροδοψίνη), D, E (τοκοφερόλη-αντιοξειδωτική), K (πήξη αίµατος) Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΣΕ ΜΟΡΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 9.1 Ρυθµιστικά µόρια ΟΡΜΟΝΕΣ (σε ζώα και φυτά) Παράγονται από ενδοκρινείς αδένες (υπόφυση, θυροειδής, επινεφρίδια, όρχεις, ωοθήκες κλπ) Πεπτιδορµόνες: αποτελούνται από αα και παράγονται στον εγκέφαλο (υπόφυση-υποθάλαµος). H υπόφυση παράγει ορµόνες που διεγείρουν άλλους ενδοκρινείς αδένες. Θυροτροπίνη διεγείρει τον θυροειδή να παράγει θυροξίνη Κορτικοτροπίνη δρά στα επινεφρίδια και παράγουν στεροειδείς ορµόνες Ινσουλίνη-γλυκαγόνο παράγονται από το πάγκρεας. Ορµόνες-παράγωγα αµινοξέων: Είναι παράγωγα αµινοξέων (οι παρακάτω είναι τυροσίνης) Αδρεναλίνη ή επινεφρίνη παράγεται στον µυελό των επινεφριδίων Θυροξίνη παράγεται από τον θυροειδή Ορµόνες-παράγωγα λιπαρών οξέων: Προσταγλανδίνες (ρόλος στην φλεγµονή) παράγωγα του αραχιδονικού οξέως Στεροειδείς ορµόνες (µε πρόδροµη την 1-χοληστερόλη) Κορτικοστεροειδή παράγονται από επινεφρίδια Ανδρογόνα-τεστοστερόνη παράγονται από όρχεις Προγεστερόνη-οιστρογόνα (οιστραδιόλη) παράγονται από ωοθήκες. ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Νευροδιαβιβαστές περιλαµβάνουν: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 38

39 αµινοξέα (γλυκίνη γλουταµινικό οξύ κλπ) αποκαρβοξυλιωµένα παράγωγα αµινοξέων (ακετυλοχολίνη, σεροτονίνη, ντοπαµίνη κλπ) νοραδρεναλίνη έχει πρόδροµη την τυροσίνη πεπτίδια (αγγειοτενσίνη, εγκεφαλίνες, ενδορφίνες κλπ) το οξείδιο του αζώτου ΝΟ σαν ενεργοποιητής της γουανυλικής κυκλάσης. ΑΥΞΗΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Οι αυξητικοί παράγοντες είναι πολυπεπτίδια, διεγείρουν αναβολικές διαδικασίες και ρυθµίζουν την έκφραση γονιδίων σε µεταγραφικό- µεταφραστικό επίπεδο. Επιδερµικός αυξητικός παράγοντας EGF Αυξητικός παράγοντας των αιµοπεταλίων PDGF Αυξητικoί παράγοντες που µοιάζουν στην ινσουλίνη IGF I, II ΚΥΤΟΚΙΝΕΣ Οι κυττοκίνες είναι δύο οικογένειες πρωτεϊνών: Ιντερφερόνες δρουν εναντίον ιών-πρωτοζώων, ρυθµιστές της ανοσίας, της ανάπτυξης και ενεργοποιητές πολλών γονιδίων. Ιντερλευκίνες δρουν σε ανοσολογικές και φλεγµονώδεις αντιδράσεις 9.2 Μοριακοί µηχανισµοί µεταφοράς µηνυµάτων Υποδοχείς είναι πρωτεΐνες (διαλυτές ή µεµβρανικές) που αναγνωρίζονται από ένα ερέθισµα, υφίστανται αλλοστερική µετάπτωση και ενεργοποιούν άλλα µόρια στο εσωτερικό των κυττάρων ή µετατρέπεται σε κανάλι ιόντων. Μεµβρανικοί υποδοχείς 1. Οδηγούν στη παραγωγή δευτερογενών µηνυµάτων Δευτερογενή µηνύµατα είναι: camp: είναι ενεργοποιητής µιας οικογένειας κινασών που φωσφορυλιώνουν πρωτεΐνες και τις ενεργοποιούν. cgmp: συµµετέχει στη διαδικασία οπτικής διέγερσης Διακυλογλυκερόλη ενεργοποιεί κινάση 1,4,5 τριφωσφορική ινοσιτόλη : ανοίγει κανάλια Ca 2+, ρυθµίζει την συγκέντρωση του ενδοκυττάριου ασβεστίου Ca Υποδοχείς που ρυθµίζουν τη λειτουργία καναλιών ιόντων Μεµβρανικοί υποδοχείς που δέχονται ερέθισµα και ανοίγουνκλείνουν τα κανάλια K + και Ca 2+. Υποδοχέας-κανάλι ιόντων ή ένζυµο και πρωτεΐνη G ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 39

40 3. Υποδοχείς µεµβρανών που λειτουργούν σαν κανάλια ιόντων Υποδοχέας του γλουταµινικού είναι το κανάλι Να + Κ + 4. Υποδοχείς µεµβρανών µε δράση κινάσης πρωτεϊνών (ινσουλίνη, αυξητικοί παράγοντες, γλυκόζη, ιόντα) Έχουν την ιδιότητα κινάσης πρωτεϊνών που φωσφορυλιώνουν τον εαυτό τους και άλλες πρωτεΐνες στην τυροσίνη. Οι υποδοχείς αυτοί επηρεάζουν πολλές σηµαντικές διεργασίες: σύνθεση DNA, RNA πρωτεϊνών Διαλυτοί υποδοχείς Είναι οι υποδοχείς που αναγνωρίζουν κυρίως θυροειδείς ορµόνες και τη θυροξίνη στο κυτταρόπλασµα και µετά το σύµπλοκο περνά στον πυρήνα όπου ρυθµίζει την έκφραση γονιδίων. Το Ca 2+ ως δεύτερο µήνυµα Η συγκέντρωση του Ca 2+ εξω- και ενδο-κυττάρια είναι 10-3 και 10-7 Και αναπτύχθηκαν αντλία, κανάλι και αντιµεταφορέας ασβεστίου/νατρίου Συστήµατα µεταφοράς Ca 2+ υπάρχουν και στα οργανίδια. Ρόλος του ενδοκυττάριου ασβεστίου είναι ενεργοποίηση ενζύµων άµεσα ή µε συµπλοκοποίηση µε καλµοδουλίνη στο κυτταρόπλασµα (κινάσες, πρωτεάσες κλπ) και τροπονίνη C στις µυικές ίνες. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 40

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Μικροβιολογία-Ιολογία Επίκουρος Καθηγητής Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Βιοενεργητική μικροβίων Βακτηριακή Γενετική Επισκόπηση Βακτηριοφάγων Προκαρυωτική ποικιλότητα (Βακτήρια) Προκαρυωτική ποικιλότητα (Αρχαία)

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο στους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 1ο Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος 1 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ Από έδρας Δ. Ματθόπουλος Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α. δ Α2 Α3 Α4 Α5 α Σ Λ Σ Λ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 5 Απριλίου 205 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α: CH3CH2COOCH2CH3 Β:

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά) 2.2 ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ, 9 14 (απλή αναφορά), 2.4 ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, σελ. 20 36 Οργανικές Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Σάκχαρα. πηγή ενεργειακού δυναµικού για τα φυτικά κύτταρα. Πρωτεΐνες. Ποσό της ηλιακής ενέργειας που φθάνει στη γη 13 x 10 23 cal

9/5/2015. Σάκχαρα. πηγή ενεργειακού δυναµικού για τα φυτικά κύτταρα. Πρωτεΐνες. Ποσό της ηλιακής ενέργειας που φθάνει στη γη 13 x 10 23 cal Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Ροή της βιολογικής ενέργειας και ρόλος των ενζύµων» Ορεστιάδα 2015 Ροή της βιολογικής ενέργειας Ποσό της ηλιακής ενέργειας που

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ Θέµατα ιάλεξης οµή και ρόλος των λιπών στην άσκηση ιαδικασία διάσπασης των ελεύθερων λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός)

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΜΑΘΗΤΗΣ: Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΜΗΜΑ: Β2 Ο όρος «ενέργεια» πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από δύο περίπου αιώνες, με τη βιομηχανική επανάσταση, και έγινε οικείος στον

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ)

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Ο υποψήφιος για να επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα παρακάτω: Ένζυµα: Καταλυτικοί µηχανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α Α.1. γ Α.2. δ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α.. α. Σωστό, β. Λάθος,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/06/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. δ A3. α) Σ β) Λ

Διαβάστε περισσότερα

5 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΝΟΥΚΛΕΪΚΑ ΟΞΕΑ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

5 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΝΟΥΚΛΕΪΚΑ ΟΞΕΑ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 5 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΝΟΥΚΛΕΪΚΑ ΟΞΕΑ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική$Bιολογία$ Μιτοχόνδρια*&*Χλωροπλάστες*A** Τα*Ενεργειακά*Κέντρα*των* Ευκαρυωτικών*Κυττάρων!! ΔIAΛEΞΕΙΣ*17*&*18! (23!&!25/5/2012)!

Kυτταρική$Bιολογία$ Μιτοχόνδρια*&*Χλωροπλάστες*A** Τα*Ενεργειακά*Κέντρα*των* Ευκαρυωτικών*Κυττάρων!! ΔIAΛEΞΕΙΣ*17*&*18! (23!&!25/5/2012)! Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΕΙΣ*17*&*18! (23!&!25/5/2012)! Μιτοχόνδρια*&*Χλωροπλάστες*A** Τα*Ενεργειακά*Κέντρα*των* Ευκαρυωτικών*Κυττάρων!! Τα*κύρια*σημεία*των*διαλέξεων*17*&*18 Αποικοδόμηση!&οξείδωση!μακρομορίων,!βιολογικές!οξειδώσεις!&παραγωγή!

Διαβάστε περισσότερα

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Είναιταπροϊόνταδευτερογενούςµεταβολισµού. Μερικοί γνωστοί δευτερογενείς µεταβολίτες είναι η µορφίνη, ήκαφεΐνη, το καουτσούκ κ.ά. Ο ρόλος τους φαίνεται να είναι οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται άμεσα δεν αποθηκεύονται ούτε απεκκρίνονται

Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται άμεσα δεν αποθηκεύονται ούτε απεκκρίνονται ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ πρωτεϊνάσες ή πρωτεάσες ή πεπτιδάσες υδρολυτικά ένζυμα ενδοπεπτιδάσες υδρολύουν πεπτιδικούς δεσμούς προς το εσωτερικό, τα προϊόντα υδρόλυσης να είναι κυρίως ολιγοπεπτίδια εξωπεπτιδάσες.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεταβολισμός ονομάζεται η αξιοποίηση της ενέργειας και των στοιχείων του περιβάλλοντος για την εκτέλεση βιοχημικών διεργασιών που γίνονται στα κύτταρα ενός ζωικού ή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Αποικοδόμηση πρωτεϊνών αμινοξέων και ο κύκλος της ουρίας Η αποικοδόμηση των πρωτεϊνών της τροφής (πέψη) ή του σώματος (πρωτεόλυση) παράγει αμινοξέα. Τα αμινοξέα δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακό Μάθημα Ι

Φροντιστηριακό Μάθημα Ι Βιολογική Χημεία Ι Δρ Γεωργία Νταλαγιώργου Βιοχημικός Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Φροντιστηριακό Μάθημα Ι Κλινικοί συσχετισμοί Αρχές Μεταβολισμού Γλυκόλυση Νεογλυκογένεση Οδός Φωσφορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1. και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ποιο από τα παρακάτω υδατικά διαλύµατα στους 5 ο C έχει τη µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοσύνθεση. κυτταρική αναπνοή άμυλο. άλλες οργανικές ουσίες

Φωτοσύνθεση. κυτταρική αναπνοή άμυλο. άλλες οργανικές ουσίες Φωτοσύνθεση Φωτοσύνθεση Φωτοσύνθεση κυτταρική αναπνοή άμυλο άλλες οργανικές ουσίες Φωτοσύνθεση hv χημική ενέργεια 1. Φωτεινές αντιδράσεις Διέγερση χλωροφύλλης Αλυσίδα μεταφοράς e - (Σχήμα Ζ της φωτοσύνθεσης)

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β. ιαθέτουμε υδατικό διάλυμα CH 3 COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ ( ιάλυμα 1 ). Β1. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος 1.

Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β. ιαθέτουμε υδατικό διάλυμα CH 3 COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ ( ιάλυμα 1 ). Β1. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος 1. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Θέματα 1. Ποια είναι η δομή και τα βασικά χαρακτηριστικά των λιπαρών οξέων 2. Πώς απομακρύνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα Ο κύκλος του Krebs Ο κύκλος του κιτρικού οξέος είναι µια κυκλική αλληλουχία αντιδράσεων, στην οποία το τελικό προϊόν είναι αντιδρόν του αρχικού σταδίου. Στον κύκλο αυτό συµµετέχουν πολλά ένζυµα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή

Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή Άννα Ν. Εισαγωγή Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες Φωτοσύνθεση Κυτταρική αναπνοή Ενέργεια υπάρχει στο περιβάλλον μας και η παρουσία της γίνεται φανερή με διάφορους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ηµιτελείς προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Το κύτταρο 2 Ρόλος κυτταρικών οργανιδίων Πυρήνας περιέχει τα μόρια DNA μαζί με άλλες συνδεμένες πρωτεΐνες και περιβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ANIMATIONS ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ Παν. Πάλλα - ΕΚΦΕ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ 1 ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ Η παρουσίαση ακολουθεί τη σειρά των περιεχομένων του βιβλίου Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χημική σύσταση του κυττάρου

Χημική σύσταση του κυττάρου 1 Χημική σύσταση του κυττάρου Τα χημικά στοιχεία, που συμμετέχουν στη δομή των βιολογικών μορίων, συγκαταλέγονται στα στοιχεία που συνθέτουν τον φλοιό της γης. Όλοι οι οργανισμοί από τον πιο απλό μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2011 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ κύτταρο Το αυτοκίνητο καίει βενζίνη για να πάρει ενέργεια. Ποιο είναι το καύσιμο του κυττάρου;.. Με ποια αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2014 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ κύτταρο Το αυτοκίνητο καίει βενζίνη για να πάρει ενέργεια. Ποιο είναι το καύσιμο του κυττάρου;.. Με ποια αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA-BIOXHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. δ A2. β A3. Λάθος

Διαβάστε περισσότερα

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Department of Chemical Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Department of Chemical Κυτταρική αναπνοή Λαμβάνει χώρα σε τρία στάδια Γλυκόλυση, ένα μόριο γλυκόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛ. ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 2010 2 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ Βιολογία είναι η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ: ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Θερινό εξάμηνο 2015 Φωτοσύνθεση Η δέσμευση ηλιακής ενέργειας από τα φυτά, η μετατροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Βιοσύνθεση (Νουκλεοτίδια κλπ) ΝΗ 4 + + Κετοξέα ΗΠΑΡ Ακέτυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 14 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ31: Δομή και Λειτουργία του Κυττάρου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Μέρος 1 ο Κυτταρική βιολογία

ΦΥΕ31: Δομή και Λειτουργία του Κυττάρου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Μέρος 1 ο Κυτταρική βιολογία ΦΥΕ31: Δομή και Λειτουργία του Κυττάρου ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μέρος 1 ο Κυτταρική βιολογία 1. Ποιά(ές) απο τις πιο κάτω προτάσεις ΔΕΝ είναι αληθής(είς) για τα μιτοχόνδρια και τους χλωροπλάστες:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 3 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επειδή στο σχολικό βιβλίο Βιολογία Β Γενικού Λυκείου Γενικής παιδείας πρόσφατα προστέθηκαν ερωτήσεις και άλλαξε η αρίθμηση των προϋπαρχουσών ασκήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Εισαγωγή. Ένζυμα. κεφάλαιο

2.1 Εισαγωγή. Ένζυμα. κεφάλαιο κεφάλαιο Ένζυμα 2 2.1 Εισαγωγή Τα ένζυμα είναι πρωτεϊνικά μόρια που αποτελούνται από μία ή περισσότερες πολυπεπτιδικές αλύσους, στις οποίες η αλληλουχία των αμινοξέων καθορίζεται γενετικά, όπως άλλωστε

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών 9-1 Κεφάλαιο 9 Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών Εισαγωγή Στο κύτταρο η έκφραση των πρωτεϊνών γίνεται από µόνο ένα τύπο ριβοσώµατος (εκτός των µιτοχονδριακών και των χλωροπλαστικών που µοιάζουν µε αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συμπληρωμένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συμπληρωμένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ ΔΕΤΣΕΡΑ 12 ΙΟΤΝΙΟΤ 2000 ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ (ΚΤΚΛΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΝΟΛΟ ΕΛΙΔΩΝ: ΕΠΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 - Β1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Πώς χαρακτηρίζονται τα χημικά μόρια Α και Β; Πώς χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ Σε ποιες κατηγορίες κατατάσσονται οι ορµόνες µε βάση τη χηµική τους φύση. Αναφέρετε από ένα παράδειγµα Περιγράψτε πως γίνεται η επικοινωνία των κυττάρων µε µηνυµατοφόρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ I. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ

ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ I. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ A. Ορισµός. I. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ Η γλυκόλυση είναι µία µεταβολική πορεία κατά την οποία ένα µόριο γλυκόζης καταβολίζεται προς δύο µόρια πυροσταφυλικού µε την ταυτόχρονη καθαρή παραγωγή δύο

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Αναγνώριση. 5.1. Εισαγωγή. 5.2. Σταθερές σύνδεσης και αποχωρισµού. [A][B] k d = ----------- [AB] [ΑΒ] k i = ---------- [Α][Β] Κεφάλαιο

Μοριακή Αναγνώριση. 5.1. Εισαγωγή. 5.2. Σταθερές σύνδεσης και αποχωρισµού. [A][B] k d = ----------- [AB] [ΑΒ] k i = ---------- [Α][Β] Κεφάλαιο Κεφάλαιο 5-1 5 Μοριακή Αναγνώριση 5.1. Εισαγωγή Ένα από τα σηµαντικότερα χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισµών είναι ότι τα µακροµόρια που περιέχουν κάνουν πολύ εξειδικευµένες αλληλεπιδράσεις µε άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός αποικοδόµησης τωναµινοξέων. Με αυξηµένο ρυθµός αποικοδόµησης αµινοξέων

Διαβάστε περισσότερα