ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ"

Transcript

1 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Τι είναι η Βιοχηµεία Η επιστήµη που µελετά τη χηµική σύσταση και τις χηµικές αλληλεπιδράσεις στους ζωντανούς οργανισµούς Νόµοι θερµοδυναµικής Νόµος 1 ος : Διατήρηση της ενέργειας ΔΕ=Q-W ΔΕ<0, αυθόρµητη, απόδοση ενέργειας στο περιβάλλον ΔΕ>0, µη αυθόρµητη, απαίτηση-απορρόφηση ενέργειας Νόµος 2 ος : Η εντροπία (αταξία) στο σύνολον αυξάνεται ΔG= ΔE-ΤΔS ΔG=ελεύθερη ενέργεια, Τ=απόλυτη θερµοκρασία, ΔS= εντροπία Ζωντανό σύστηµα (Smolin) Οργάνωση πέρα από το σηµείο ισορροπίας Πρόγραµµα αποθηκεµένο µε µορφή συµβόλων Αναπαραγωγή του εαυτού του Ζωντανό σύστηµα (Eigen) Είναι µια δυναµική κατάσταση της ύλης που είναι οργανωµένη Κοινά σηµεία: οργάνωση, πληροφορία, µη ισορροπία, αναπαραγωγή, εξέλιξη Κοινός χηµικός νόµος: Α+Β -> Γ+Δ, σταθερά ισορροπίας Κ= [Γ].[Δ]/[Α].[Β] και ΔGo=RTlnK Κοινή χηµική σύσταση (Η, O, C, N) Ίδιοι χηµικοί δεσµοί ( οµοιοπολικοί, ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals) ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ 2.1 Δοµικά στοιχεία πρωτεϊνών Αµινοξέα: Υπάρχουν 20 αµινοξέα, διαφέρουν µόνο ως προς την πλευρική αλυσίδα R. Αναγνωρίζονται σε ph=7, ως προς την πολικότητα (πολικά-µη πολικά), το φορτίο (θετικά-αρνητικάουδέτερα) και τη χηµική συµπεριφορά (όξινα-βασικά ή αλκαλικά) Κάθε αµινοξύ σε κάποιο ph είναι ουδέτερο = ισοηλεκτρικό σηµείο (pi) Λεπτοµέρειες: προλίνη= το µόνο κυκλικό αµινοξύ Τρυπτοφάνη, τυροσίνη= απορροφούν στα 280nm Φαινυλανανίνη = απορροφά λίγο στα 260nm ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 1

2 2.2 Διαµόρφωση πρωτεϊνών Πρωτοταγής δοµή: αµινοτελικό-αλληλουχία αµινοξέων-καρβοξυτελικό Πεπτιδικός δεσµός: οµοιοπολικός µεταξύ της καρβοξυλοµάδας ενός αµινοξέως και της αµινοµάδας του εποµένου. Είναι κατά 40% διπλός δεσµός και δεν περιστρέφεται Δευτεροταγής δοµή: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 2

3 η θέση στο επίπεδο µιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Συµµετέχουν δεσµοί υδρογόνου: µεταξύ Η και Ο ή Ν α-έλικα: δεσµοί Η µεταξύ 1 ου και 4 ου αµινοξέως µε κατεύθυνση τον βασικό άξονα και τις οµάδες R κάθετα. Κάθε στροφή 3.7 αµινοξέα. Η προλίνη ακυρώνει την έλικα β-πτυχωτό φύλλο: παρουσία αµινοξέων µε µικρές R αλυσίδες, δεσµοί Η µεταξύ ίδιας ή γειτονικών αλυσίδων, κάθετοι στον βασικό άξονα. Τυχαία διαµόρφωση: συνδέουν περιοχές α-έλικας και β-πτυχωτού Τριτοταγής δοµή: Δεσµοί που διαµορφώνουν στον χώρο τη δοµή των πεπτιδικών αλυσίδων Οµοιοπολικοί (δισουλφιδικοί), ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals Τεταρτοταγής δοµή: Δεσµοί που διαµορφώνουν στο χώρο τη δοµή των πρωτεϊνικών συµπλόκων Οµοιοπολικοί (δισουλφιδικοί), ιοντικοί, υδρογόνου, υδρόφοβες αλληλεπιδράσεις, δυνάµεις Van der Waals 2.3 Είδη πρωτεϊνών: Δοµικές: κολλαγόνο, ελαστίνη, κερατίνη Λειτουργικές: Μεταφέρουσες/ανοσοπρωτείνες/ρυθµιστικές Κινητικές (µυοσίνη, ακτίνη, δυνείνη, κινεσίνη) Συνοδοί Αποθηκευτικές (µυοσφαιρίνη, φερριτίνη) Καταλυτικές ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 3

4 2.4 Ένζυµα Τα ένζυµα είναι πρωτείνες (εκτός των ριβοζύµων, νουκλεικής φύσης) που καταλύουν αντιδράσεις σε ζωντανά συστήµατα. Οι προσδέτες των ενζύµων είναι τα υποστρώµατα E+S ->ES->E+P V=Vmax.[S]/Km +[S] Km=σταθερά Michaelis Km=[E].[S]/[ES] Km=[S] Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα των αντιδράσεων 1. ph 2. Θερµοκρασία 3. Συγκέντρωση S 4. Συγκέντρωση του Ε 5. Παρεµποδιστές-ενεργοποιητές Κατάταξη των ενζύµων Οξειδοαναγωγάσες Τρανσφεράσες Υδρολάσες Λυάσες Ισοµεράσες Λιγάσες 2.5 Σχέση δοµής-λειτουργίας Κάθε πρωτείνη έχει µια σταθερή δοµή που σχετίζεται µε τη λειτουργία της. Αλλαγή της δοµής από τροποποιητές (αλλοστερικό φαινόµενο) οδηγεί στην αλλαγή λειτουργίας είτε θετικά (ενεργοποίηση) είτε αρνητικά (αδρανοποίηση) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 4

5 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Αξιοποίηση-αποθήκευση ενέργειας: Ηλεκτροµαγνητική ηλιακή ακτινοβολία Οµοιοπολικοί δεσµοί χηµικών ενώσεων e - υψηλού δυναµικού (τροφές) -> ενώσεις µικρότερης ενέργειας-> νερό e - χαµηλού δυναµικού (Η2Ο) µε την ηλιακή ακτιν -> e - υψηλού δυναµικού 3.1 Πηγές ενέργειας ΟΞΕΙΔΩΣΗ: απώλεια e - ΑΝΑΓΩΓΗ: κέρδος e - Στους φωτότροφους: µε ενέργεια από ήλιο, οξειδώνεται το νερό και τα Η + πάνε στο συνένζυµο NADP Στους ετερότροφους: οξείδωση τροφών µε αποδέκτη e - το µοριακό Ο Μέρος της ενέργειας από την οξείδωση αποθηκεύεται σε ΑΤΡ ADP + Pi -> ATP + H2O (DG 0 =30.5 KJ/mol) H ελεύθερη ενέργεια DG 0 για υδρόλυση των παρακάτω µορίων είναι: Φωσφορική γλυκερίνη = -9.2 Φωσφοενολπυροσταφυλικό = 61.9 AMP = ADP = ATP = Η τροφή των ετερότροφων οργανισµών περιλαµβάνει κυρίως: υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες Κοινή µεταβολική οδός για αερο-αναεροβιους Υδατάνθρακες Λίπη -> CH3-CO- -> κύκλος τρικαρβονικών οξέων -> CO2 + [Η] Πρωτεΐνες ακετυλοµάδες [Η] + ADP -> ΑΤΡ +Η2Ο+ ενέργεια 3.2 Κύκλος Krebs/κύκλος τρικαρβονικών οξέων/κύκλος κιτρικού οξέως Οι αντιδράσεις γίνονται στο εσωτερικό του µιτοχονδρίου CH3-CO-S-CoA +2H2O +3NAD + + FAD + GDP + Pi -- 2CO2 +3NADH + 3H + + FADH2 + HS-CoA + GTP Τα συνένζυµα αναγεννώνται «Αιµοραγία» του κύκλου Krebs ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 5

6 a- κετογλουταρικό -> σύνθεση αµινοξέων (γλουταµίνη, προλίνη) Οξαλοξικό -> αµινοξέα (ασπαραγίνη κλπ), γλυκόζη Ηλεκτρυλο-CoA -> πορφυρινικού δακτυλίου Αναπληρωµατικές αντιδράσεις Γλυκόζη-> πυροσταφυλικό-> οξαλοξικό, µηλικό Ο κύκλος του γλυοξυλικού οξέως Παράκαµψη των αντιδράσεων Krebs που οδηγούν σε CO2 Συµβαίνει σε προκαρυότες/φυτά/µονοκύτταρους ευκαρυότες Σύνθεση: υδατανθράκων, αµινοξέων, πορφυρινών κλπ Ισοκιτρικό-> ηλεκτρικό οξύ-> γλυοξυλικό-> µηλικό οξύ-> οξαλοξικό ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 6

7 3.3 Η αναπνευστική αλυσίδα Η αναγέννηση (οξείδωση) των συνενζύµων NADH και FADH2 του Krebs, γίνεται από 4 πρωτεϊνικά σύµπλοκα (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV) στην εσωτερική µεµβράνη των µιτοχονδρίων NADH +H + +1/2 O2 -> NAD + + H2O (-220 KJ/mol) 40% αποθηκεύεται σε ATP µέσω οξειδωτικής φωσφορυλίωσης Αναγωγή του µοριακού οξυγόνου σε Η2Ο: Ο2 + 4e - +4H + -> 2Η2Ο αναπνευστική αλυσίδα- αλυσίδα µεταφοράς ηλεκτρονίων Άλλα συστήµατα µεταφοράς ηλεκτρονίων Στις µεµβράνες του ενδοπλασµατικού δικτύου υπάρχουν οι οξειδάσες µικτής λειτουργίας που υδροξυλιώνουν υποστρώµατα Μερική αναγωγή Ο2 Όταν το Ο2 δεν ανάγεται προς νερό, είναι επικίνδυνο για DNA κλπ και γι αυτό υπάρχουν ένζυµα (δισµουτάση υπεροξειδίου) που καταλύει την αντίδραση: 2Ο Η + -> Η2Ο2 + Ο2 και καταλάσες που καταλύουν την Η2Ο2 -> 2Η2Ο + Ο2 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 7

8 3.4 Οξειδωτική φωσφορυλίωση Για κάθε 4 Η + που απελευθερώνονται λόγω της λειτουργίας της αναπνευστικής αλυσίδας συντίθεται 1 ΑΤΡ Κάθε οξείδωση 1 NADH δίνει 10 Η + (ανάµεσα στις µιτ. µεµβράνες), δηλαδή 2.5 ΑΤΡ Κάθε οξείδωση 1 ηλεκτρικό οξύ/αναγέννηση FAD δίνει 6 Η +, δηλαδή 1.5 ΑΤΡ Κάθε απελευθέρωση 1 ηλεκτρικό οξύ δίνει 1 ΑΤΡ (GTP) Συµπέρασµα: από 3 NADH και 1 FADH2 που δηµιουργούνται στον Krebs και µετά οξειδώνονται στην αναπνευστική αλυσίδα συντίθενται 9 µόρια ΑΤΡ συν 1 GTP. Άρα κάθε κύκλος Krebs που οξειδώνει 1 mol ακετυλοµάδων παράγει 10 molς ΑΤΡ (300 kj σε δεσµούς υψηλής ενέργειας) Κύκλος Krebs, αναπνευστική αλυσίδα, οξειδωτική φωσφορυλίωση: µεταφορά ηλεκτρονίων από ενώσεις υψηλής σε ενώσεις χαµηλής ενεργειακής στάθµης. Φωτοσύνθεση: µεταφορά ηλεκτρονίων από ενώσεις χαµηλής (Η2Ο) σε ενώσεις υψηλής (NADΡH) ενεργειακής στάθµης. 3.5 Φωτοσύνθεση Αφαίρεση ηλεκτρονίων από το Η2Ο και προσθήκη στο NADΡ + µε τη βοήθεια της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας του ήλιου στις φωτοσυνθετικές µονάδες των θηλακοειδών των χλωροπλαστών. Η χλωροφύλλη δρα σαν οξειδωτικός και αναγωγικός παράγοντας Τα ηλεκτρόνια από το νερό µέσω πλαστοκινόνης, συµπλόκου κυτοχρώµατος bf, πλαστοκυανίνης και φερρεδοξίνης στο NADΡ + το οποίο ανάγουν σε NADΡΗ Φωτοφωσφορυλίωση: είναι η φωσφορυλίωση του ΑDP σε ATP που είναι συζευγµένη µε τον φωτοσυνθετικό µηχανισµό µεταφοράς ηλεκτρονίων (φωτεινές αντιδράσεις) 3.6 Χηµειωσµωτικό φαινόµενο: σε άθικτα µιτοχόνδρια δηµιουργείται κλίση πρωτονίων και πρωτονιο-κινητική δύναµη Είναι υπεύθυνο για οξειδωτική φωσφορυλίωσηφωτοφωσφορυλίωση Εσωτερική µιτοχονδριακή µεµβράνη Παραγωγή πρωτονίων = εξωτ. πλευρά (θετικό φορτίο) Κατανάλωση πρωτονίων= εσωτ. πλευρά (αρνητικό φορτίο) Ήλιος -> e - χαµ. ενέρ. (Η2Ο) -> e - υψ. ενέρ. (NADΡ + ) -> αναπνευστική αλυσίδα -> e - χαµ. ενέρ. (Η2Ο) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 8

9 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΛΙΠΩΝ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΙΝΩΝ Μεταβολισµός (καταβoλισµός-αναβολισµός) 4.1 Καταβολισµός υδατανθράκων Υδατάνθρακες: µονο-δι-πολυσακχαρίτες εξοζών Εξόζες: γλυκόζη-φρουκτόζη-γαλακτόζη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 9

10 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 10

11 Δισακχαρίτες: σουκρόζη (γλυκόζη-φρουκτόζη) ζάχαρη λακτόζη (γλυκόζη-γαλακτόζη) γάλα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 11

12 Πολυσακχαρίτες: άµυλο (γλυκόζη) [ αµυλόζη= α(1->4), αµυλοπηκτίνη= α(1->4, 1- >6) κυτταρίνη: γλυκόζη, β(1->4) γλυκογόνο: γλυκόζη α(1->4) και α(1->6) Οµοπολυσακχαρίτες (όχι τροφές) Φρουκτόζη (ινσουλίνη), Ν-ακετυλογλυκοζαµίνη (χιτίνη) Ένζυµα: αµυλάσες: (σάλιο, πάγκρεας) υδρολύουν α(1->4) Κυτταρινάσες (ένζυµα µικροοργ. στο γαστρεντ. ζώων): β(1->4) Ετεροπολυσακχαρίτες (δοµικό ρόλο) Δερµατάνες, υαλουρονικό οξύ Αποικοδόµηση εξωκυττάριων πολυσακχαριτών µε υδρόλυση Αποικοδόµηση των πολυσακχ. των τροφών υδρολυτικά Παγκρεατική αµυλάση: αµυλόζη-> γλυκόζη+ µαλτόζη Γλυκοσιδάση (τοίχωµα εντέρου): µαλτόζη-ισοµαλτόζη-σουκρόζηλακτόζη Φωσφορολυτική διάσπαση ενδοκυττάριων πολυσακχαριτών Πολυσακχ ν + Ρi -> πολυσακχ ν-1 + γλυκόζη-1-ρ Την αντίδραση καταλύουν φωσφορυλάσες α(1->4) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 12

13 Γλυκογονόλυση:η ενδοκυττάρια φωσφορυλιτική αποικοδόµηση του γλυκογόνου Καταβολισµός γλυκόζης Εξωγενής γλυκόζη :µπαίνει στο κύτταρο µε µεταφορείς ή µε Να + Φωσφορυλιώνεται στην θέση 6, από εξοκινάση (µυς εγκέφαλος) και γλυκοκινάση (ήπαρ) Ενδογενής γλυκόζη: από 1-Ρ σε 6-Ρ από την φωσφογλυκοµουτάση Γλυκολυτική (γλυκόλυση) όδός: γλυκόζη -> 2 πυροσταφυλικά Γλυκόζη-6-Ρ -> πυροσταφυλικό οξύ Λειτουργεί σε όλα τα έµβια όντα/ στο κυτταρόπλασµα Είναι αναερόβιος µηχανισµός (απουσία οξυγόνου) 1 µόριο γλυκόζης δίνει 2 πυροσταφυλικά (κέρδος 2 ΑΤΡ) Δηµιουργούνται 2 ΝΑDH που πρέπει να οξειδωθούν, αλλά η οξείδωση γίνεται στην αναπν. αλυσίδα/µιτοχόνδριο, και άρα για παραγωγή ΑΤΡ χρειάζεται τρόπος οξείδωσης του ΝΑDH Πυροσταφυλικό + ΝΑDH + Η + -> γαλακτικό οξύ + ΝΑD + html/map ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 13

14 Αναερόβιος µεταβολισµός γλυκόζης: µετατροπή γλυκόζης σε γαλακτικό Αλκοολική ζύµωση: αναγέννηση του ΝΑD + µέσω µετατροπής του πυροσταφυλικού-> ακεταλδεύδη + ΝΑDH + Η + -> αιθανόλη + ΝΑD + Η οδός των φωσφορικών πεντοζών: γλυκόζη->3 CO2 + 1 πυροσταφυλικό *Αρχίζει από γλυκόζη-6-ρ * παραγωγή ΝΑDΡH για αναγωγικές αντιδράσεις *παραγωγή πεντοζών (D-ριβόζης) για σύνθεση νουκλεικών οξέων Πυροσταφυλικό -> ακετυλοµάδες στο CoA/οξαλοξικό/µηλικό/γαλακτικό/αιθανόλη/αλανίνη ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οξείδωση γλυκόζης -> CO2 +Η2Ο (2.867 kj/mol) +2 ΑΤΡ Γλυκολυτική οδός: οξείδωση 2 ΝΑDH δίνει 3-5 ΑΤΡ Αναγωγή 2 ΝΑD + δίνει 5 ΑΤΡ Κύκλος Krebs δίνει 20 ΑΤΡ Σύνολον αερόβιου µεταβολισµού γλυκόζης: ΑΤΡ Σύνολον αναερόβιου µεταβολισµού γλυκόζης: 2 ΑΤΡ Φαινόµενο Pasteur Φυτά= άµυλον -> γλυκόζη-6-ρ -> (γλυκολυτική οδός) πυροσταφυλικό Ζώα=γλυκογόνο -> # -> # 4.1 Καταβολισµός λιπιδίων Είδη λιπιδίων 1. Λιπαρά οξέα (άρτιος αριθµός C) και τριγλυκερίδια 2. Φωσφολιπίδια (φωσφατιδικό-φωσφογλυκερίδιασφιγκοµυελίνες) 3. Γλυκολιπίδια 4. Αλειφατικές αλκοόλες 5. Παράγωγα ισοπρενίου (στεροειδή [χοληστερόλη]-τερπένιακαροτένια) 6. Λιποπρωτείνες (VLDL, LDL και HDL, σε σχέση µε την πυκνότητα) Αποικοδόµηση σύνθετων λιπιδίων ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 14

15 Αποικοδόµηση των σύνθετων λιπιδίων γίνεται υδρολυτικά Τριγλυκερίδια από λιπάσες Φωσφογλυκερίδια από φωσφολιπάσες Σφιγκοµυελίνες από σφιγκοµυελινάσες Υδρόλυση λιπών οδηγεί σε γλυκερόλη Η γλυκερόλη φωσφορυλιώνεται από ΑΤΡ και οδηγεί σε φωσφογλυκερίδια Η γλυκερόλη οξειδώνεται σε φωσφορική διυδροξυακετόνη (γλυκολυτική οδός) β- οξείδωση: οξείδωση του β-ατόµου C του λιπαρού οξέως *Τα λιπαρά οξέα γίνονται ακυλοπαράγωγα του συνένζυµου Α στο κυτταρόπλασµα, αλλά δεν περνάν στο µιτοχόνδριο. * Η ακυλοµάδα µεταφέρεται στην καρνιτίνη (πρωτεΐνη) και το σύµπλοκο περνά την µιτοχονδριακή µεµβράνη * Η ακυλοµάδα µεταφέρεται πάλι στο συνένζυµο Α β-οξείδωση (λιπαρό οξύ) -> (ακετυλοµάδες) 4ΑΤΡ Ακετυλοµάδα -> CΟ2 + Η2Ο + 10ΑΤΡ Παλµιτικό οξύ (16 C) θα χρειαστεί 7 κύκλους β-οξείδωσης: Παλµιτικό -> 7 κύκλοι β-οξείδωσης + 8 ακετυλοµάδες Παλµιτικό -> 7Χ4= 28ΑΤΡ + 8Χ10= 80ΑΤΡ σύνολον= (ενεργοποίηση του λιπαρού)= 106ΑΤΡ (α- οξείδωση: ελατώνεται κατά 1 C το λιπαρό οξύ) Μεταβολισµός χοληστερόλης Χοληστερόλη -> χολικά οξέα -> αποβολή µέσω χολής σαν χολικά άλατα 4.3 Καταβολισµός πρωτεϊνών (υδρολυτικά) Πρωτεινάσες (γαστρεντερικό): Πρωτεΐνες -> πεπτίδια Πεπτιδάσες : αµινοπεπτιδάσες και καρβοξυπεπτιδάσες (τοίχωµα εντέρου): πεπτίδια -> αµινοξέα Ενδοκυττάρια αποικοδόµηση πρωτεϊνών: Στα λυσοσωµάτια από καθεψίνες Στο κυτταρόπλασµα από το σύστηµα της ουβικιτίνης (76αα) Καταβολισµός αµινοξέων (1 ο βήµα: απαµίνωση αµινοξέων) Κύρια πηγή Ν για σύνθεση ουρίας 1. Τρανσαµίνωση (τρανσαµινάση): αµινοξύ + κετογλουταρικό -> κετοξύ + γλουταµινικό και ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 15

16 γλουταµινικό + ΝΑD + + Η2Ο -> κετογλουταρικό + ΝΑDΗ + Η + + ΝΗ3 2. Απάλειψη αµµωνίας (οξειδάσες των L-αµινοξέων (αερόβιοι οργανισµοί), φλαβινοπρωτείνες) Μεταβολισµός αµµωνίας Είναι τοξική και αποβάλλεται Κύκλος της ουρίας (στα µιτοχόνδρια και στο κυτταρόπλασµα από κιτρουλίνη) Σύνθεση της αργινίνης Αργινίνη (υδρόλυση) -> ουρία Αµµωνιοτελικοί-ουρικοτελικοί-ουριοτελικοί (άνθρωπος) Μεταβολισµός του ανθρακικού σκελετού των αµινοξέων Κατάταξη αµινοξέων σχετικά µε τον µεταβολισµό Γλυκογενετικά: σε πυροσταφυλικό-οξαλοξικό και γλυκόζη (αλανίνη, σερίνη, γλουταµινικό, ασπαραγινικό κλπ) Κετογενετικά: σε ακετυλο-coa (λευκίνη, λυσίνη) Γλυκο- και κετο-γενετικά (φαινυλανανίνη, τυροσίνη) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 16

17 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ 5.1 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ Τα φυτά συνθέτουν υδατάνθρακες και τα ζώα επίσης όταν απουσιάζουν από τη τροφή Γλυκονεογενεση: Παραγωγή γλυκόζης µε αντιστροφή της γλυκολυτικής οδού, παραλλάζοντας 2 µη αµφίδροµα βήµατά της (1 η :πυροσταφυλικό ->φωσφοενολπυροσταφυλικό και 2 η : 1,6 διφωσφορικήφρουκτόζη ->6Ρ, φρουκτόζη (φωσφατάση της 1,6 διφωσφορικής φρουκτόζης) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 17

18 γλυκόλυση: απαίτηση για ενέργεια (ΑΤΡ) γλυκονεογένεση: αποθέµατα ενέργειας (ΑΤΡ) Κάθε ένωση που µετατρέπεται σε οποιοδήποτε ενδιάµεσο προϊόν του κύκλου Krebs και γλυκόλυτικής οδού, µπορεί να µετατραπεί σε γλυκόζη Εκτός των ακετυλοµάδων που δίνουν CO2 στον Krebs εκτός και ακολουθήσουν τον κύκλο γλυοξυλικού οξέως. Φωτεινή αντίδραση φωτοσύνθεσης: παραγωγή ATP και NADP + Σκοτεινή αντίδραση φωτοσύνθεσης: καθήλωση CO2 σε οργανική ένωση αντιδρώντας µε πεντόζη/αναγωγή του 3-φωσφογλυκερινικού οξέως σε αλδεύδη/αναγέννηση πεντόζης Κέρδος: από 6 CO2-> 2 τριόζες-> γλυκόζη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 18

19 Εικόνα: κύκλος του Calvin Μετατροπή της γλυκόζης σε γαλακτόζη και δισακχαρίτες Γλυκόζη από Calvin στα φυτά Φρουκτόζη από γλυκονεογένεση από µη φωτοσυνθετικούς ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 19

20 Η γλυκόζη µετατρέπεται σε ένα σακχαρονουκλεοτίδιο και µετά µε επιµερίωση δίνει γαλακτόζη και µαζί µετά λακτόζη, καθώς και σουκρόζη µε φρουκτόζη-6-ρ. Η γλυκόζη αποθηκεύεται στα φυτά σαν άµυλο (ADP-γλυκόζη + άµυλο ν -> άµυλο ν+1 +ADP) και στα ζώα σαν γλυκογόνο (UDP-γλυκόζη + γλυκογόνο ν -> γλυκογόνο ν+1 +UDP) 5.2 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Το ακετυλοcoa αποτελεί την πρόδροµη ένωση για τη σύνθεση λιπαρών σε όλους τους οργανισµούς. Όµως το ακετυλοcoa παράγεται σε µιτοχόνδρια από πυροσταφυλικό ή από β-οξείδωση λιπαρών, ενώ η σύνθεση λιπαρών γίνεται στο κυτταρόπλασµα. Η απάντηση: το κιτρικό βγαίνει στο κυτταρόπλασµα από το µιτοχόνδριο µε ειδικό µηχανισµό µεταφοράς και εκεί δίνει ξανά οξαλοξικό και ακετυλο-coa Για τη σύνθεση λιπαρών απαιτείται παρουσία διττανθρακικών και τότε το ακετυλο-coa δίνει µηλονυλο-coa µε ενσωµάτωση ενός CO2.Ακολουθεί κύκλος αντιδράσεων που καταλύονται από το ένζυµο συνθάση τύπου Ι και σε κάθε κύκλο ενσωµατώνονται 2 άτοµα C ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 20

21 µέχρι τη σύνθεση του παλµιτικού οξέως (16 C) µετά από 7 κύκλους. Παραγωγή λιπαρών µε >16 C γίνεται από το παλµιτικό µε προσθήκη 2 ατόµων C. Μετά το C9 στα θηλαστικά δεν δηµιουργούνται διπλοί δεσµοί (απαραίτητη η πρόσληψη από τροφές). Δότης των Η κατά τις αναγωγικές αντιδράσεις είναι το NADPH µε πηγή του τον κύκλο των φωσφορικών πεντοζών Βιοσύνθεση τριγλυκεριδίων Λιπαρά δεν κυκλοφορούν στον οργανισµό, αλλά µετατρέπονται σε τριγλυκερίδια ξεκινώντας από Ρ-γλυκερόλη και τον εστέρα της µε δύο λιπαρά που δίνουν φωσφατιδικό οξύ και µετά εστεροποιείται και µε 3 ο λιπαρό. Απεριόριστη αποθήκευση τριγλυκεριδίων στον λιπώδη ιστό των ζώων Βιοσύνθεση φωσφογλυκεριδίων Συστατικά των µεµβρανών που συντίθενται από φωσφατιδικό και µια αζωτούχα ένωση (νουκλεοτίδιο, CTP) Βιοσύνθεση χοληστερόλης: Πρώτη ύλη είναι κάθε ένωση που µετατρέπεται σε ακετυλο-coa ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 21

22 5.3 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ο κύκλος του γλυοξυλικού οξέως Παράκαµψη των αντιδράσεων Krebs που οδηγούν σε CO2 Συµβαίνει σε προκαρυότες/φυτά/µονοκύτταρους ευκαρυότες Σύνθεση: υδατανθράκων, αµινοξέων, πορφυρινών κλπ Κατάταξη αµινοξέων σχετικά µε τον µεταβολισµό Γλυκογενετικά: σε πυροσταφυλικό-οξαλοξικό και γλυκόζη (αλανίνη, σερίνη, γλουταµινικό, ασπαραγινικό κλπ) Κετογενετικά: σε ακετυλο-coa (λευκίνη, λυσίνη) Γλυκο- και κετο-γενετικά (φαινυλανανίνη, τυροσίνη) Τα αµινοξέα εισέρχονται στα κύτταρα µε πολλά συστήµατα µεταφοράς αµινοξέων ανεξάρτητων και σε συνδιασµό µε τη µεταφορά Νa + Καθήλωση του Ν και σύνθεση του σκελετού C Καθήλωση του Ν Πηγές: ατµοσφαιρικό Ν2 και νιτρικά (ΝΟ3 - ), συµµετοχή µολυβδαίνιου Αναγωγή του Ν σε ΝΗ3 γίνεται σε φυτά και µικροοργανισµούς όχι σε ζώα Ν2 + e _ + 16 ΑΤΡ +Η2Ο -> αζωτογονάση-> ΝΗ3 +Η + ADP Δότης ηλεκτρονίων είναι το NADH Αναγωγή των ΝΟ3 σε ΝΗ3 ΝΟ3 + NADH + H -> αναγωγάση νιτρικών -> NO2 + NAD + + H2O NO2 -> NO -> NH2OH -> NH3 Ενσωµάτωση ΝΗ3 σε οργανικές ενώσεις. 1. Σύνθεση φωσφορικού καρβαµιδίου 2. Σύνθεση γλουταµινικού οξέως 3. Σύνθεση γλουταµίνης Προέλευση του σκελετού C Απαραίτητα (δεν µπορεί να τα συνθέσει) και µη απαραίτητα Φυτά και µοκροοργανισµοί συνθέτουν όλα τα αµινοξέα, ο άνθρωπος 12 και άρα απαραίτητα για πρόσληψη από τροφές είναι 8. Ο σκελετός C όλων των αµινοξέων προέρχεται από προϊόντα της γλυκολυτικής οδού ή του κύκλου Krebs. Οι φυτικές πρωτεΐνες έχουν µικρή περιεκτικότητα σε απαραίτητα αµινοξέα σε σχέση µε ζωικές πρωτεΐνες. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 22

23 Εικόνα: Αµινοξέα-Krebs-γλυκόλυση Σηµαντικά παράγωγα αµινοξέων Γλουταθειόνη: τριπεπτίδιο, γλουταµινικό-κυστείνη-γλυκίνη µε αντιοξειδωτική δράση (ανάγει Η2Ο2 κλπ). Αναγεννάται µε ειδικό ένζυµο και NADPH σαν δότη ηλεκτρονίων. Στα ερυθρά αιµοσφαίρια παίζει σηµαντικό ρόλο και το ΝΑDPH παράγεται από τον κύκλο των πεντοζών. Βιογενείς αµίνες: παράγωγα αποκαρβοξυλίωσης αµινοξέων, όπως ισταµίνη, σεροτονίνη, χολίνη, ακετυλοχολίνη (νευροδιαβιβαστής). Ορµόνες: είναι παράγωγα αµινοξέων, όπως από τυροσίνη-> αδρεναλίνη και θυροξίνη, και από τρυπτοφάνη -> µελατονίνη. Κρεατίνη: Παράγωγο της αργινίνης και γλυκίνης ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 23

24 Οξείδιο του Ν: Παράγωγο της αργινίνης (σηµαντικό µήνυµα µεταβολισµού) Πυρολικός δακτύλιος: Συµµετοχή της γλυκίνης στη σύνθεση του πορφυρινικού δακτύλιου της αίµης και της χλωροφύλλης. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 24

25 ΝΟΥΚΛΕΙΚΑ ΟΞΕΑ 6.1 Είδη νουκλεικών οξέων DNA (πλασµίδιο 3χ103 bp, βακτήριο 3χ106 bp, ανθρώπου 3χ109 bp) RNA (ριβοσωµικό, µεταφορικό, αγγελιοφόρο, ετερογενές, µικρό πυρηνικό) Συστατικά Εικόνα: δεοξυριβονουκλεοτίδιο, ριβονουκλεοτίδιο 6.2 Δοµές DNA RNA Εικόνα διπλή έλικα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 25

26 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 26

27 Εικόνα νουκλεοσώµατος-χρωµατίνης ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 27

28 6.3 Βιοσύνθεση συστατικών νουκλεικών οξέων Φωσφορικά από τροφή Πεντόζες από τον κύκλο φωσφορικών πεντοζών Βιοσύνθεση πυριµιδινών Φωσφορικό καρβαµίδιο + ασπαραγινικό -> οροτικό + φωσφορική ριβόζη -> ουριδυλικό Εικόνα Βιοσύνθεση πουρινών 5-Ρ ριβόζη + ΑΤΡ -> Ριβόζη 5-Ρ-1-ΡΡ + L-γλουταµίνη (πηγή Ν) Εικόνα Βιοσύνθεση δι- και τριφωσφορικών εστέρων νουκλεοζιτών Βιοσύνθεση δεοξυριβονουκλεοτιδίων Αναγωγή ριβόζης στη θέση 2 στο επίπεδο των δι-φωσφορικών νουκλεοζιτών (Η από θειορεδοξίνη, αναγέννηση µε δότη Η από NADPH2) 6.4 Βιοσύνθεση DNA Ιδιότητες Πολυµεράσης DNA: 1. Χρησιµοποιούν σαν υπόστρωµα 5 τριφωσφορικούς εστέρες των δεοξυ-νουκλεοζιτών (dntps) 2. Απαιτούν τη παρουσία εκµαγείου, δηµιουργούν ένα πιστό αντίγραφο. 3. Η σύνθεση του DNA γίνεται µε ηµισυντηρητικό µηχανισµό (κάθε δίκλωνο έχει ένα παλιό κι ένα καινούργιο κλώνο). 4. Απαίτηση εκκινητή (DNA, RNA). 5. Κατεύθυνση βιοσύνθεσης του DNA είναι 5 -> 3 6. Η βιοσύνθεση του DNA γίνεται από περισσότερες πολυµεράσες Η πορεία της αντιγραφής του DNA Παράγοντες: πριµάση, pol I, pol III, λιγάση ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 28

29 Εικόνα αντιγραφής του DNA ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 29

30 Βιοσύνθεση DNA µε εκµαγείο RNA: ρετροϊοί, αντίστροφη τρανσκριπτάση. 6.5 Επιδιόρθωση DNA Επειδή συµβαίνουν κάθε λεπτό σε κάθε µόριο DNA χιλιάδες βλάβες, χωρίς τους επιδιορθωτικούς µηχανισµούς (αποτελούνται από 150 και πάνω πρωτεΐνες-ένζυµα) θα ήταν αδύνατη η συνέχιση της ζωής στον έµβιο κόσµο. 1. Λάθη κατά την αντιγραφή 2. Απώλεια πουρινών-πυριµιδινών 3. Απώλεια αµινοµάδας των βάσεων 4. Υπεριώδης και ιονίζουσα ακτινοβολία 5. Ελεύθερες ρίζες, καρκινογόνα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 30

31 6.6 Βιοσύνθεση RNA Ιδιότητες Πολυµεράσης ΡNA: 1. Χρήση σαν υπόστρωµα 5 τριφωσφορικών εστέρων των νουκλεοζιτών (NTPs). 2. Χρησιµοποιούν εκµαγείο DNA 3. Η κατεύθυνση σύνθεσης είναι 5 -> 3 4. Ο µηχανισµός σύνθεσης του RNA ς είναι συντηρητικός 5. Οι πολυµεράσες RNA δεν χρειάζονται εκκινητή για να δράσουν ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 31

32 Μεταγραφή της πληροφορίας από DNA σε mrna 1. Ο αντινοηµατικός κλώνος χρησιµοποιείται σαν εκµαγείο 2. Παράγεται πρόδροµο mrna 3. Υφίσταται 3 αλλαγές: προσθήκη µιας µεθυλιωµένης γουανίνης-αφαίρεση αλληλουχιών εσονίων-προσθήκη µιας ουράς από αδενίνες. 6.6 Καταβολισµός των νουκλεικών οξέων Υδρολυτική αποικοδόµηση: εξωνουκλεάσες και ενδονουκλεάσες (δεοξυριβονουκλεάσες/ριβονουκλεάσες) Πουρίνες: η αδενίνη και γουανίνη γίνονται υποξανθίνη/ξανθίνη και ουρικό και αλλαντοίνη και σε ασπόνδυλα NH3 και CO2 Πυριµιδίνες: η κυτοσίνη γίνεται ουρακίλη και αυτή τελικά σε β- αλανίνη και NH3 και CO2. Η θυµίνη γίνεται β-αµινοισοβουτυρικό. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 32

33 7.1 Γενετικός κώδικας ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 33

34 Εικόνα γενετικού κώδικα Χαρακτηριστικά γενετικού κώδικα 1. Είναι εκφυλισµένος 2. Συνώνυµα είναι τα κωδικόνια που ορίζουν το ίδιο αµινοξύ. 3. Κωδικόνια συνώνυµα µπορεί να δίνουν και δοµικά συγγενή αµινοξέα. 4. Ο αριθµός των κωδικονίων για κάθε αµινοξύ είναι ανάλογος της συχνότητας που απαντάται στις πρωτεΐνες. 5. Ο γενετικός κώδικας είναι συνεχής και όχι επικαλυπτόµενος. Μετα-µεταφραστικές τροποποιήσεις πρωτεϊνών 1. Υδρόλυση τµηµάτων 2. Φωσφορυλίωση, γλυκοσυλίωση, ακυλίωση, υδροξυλίωση αµινοξέων 3. Δισουλφιδικοί δεσµοί ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 34

35 Βιοσύνθεση των πρωτεϊνών Δευτεροταγής-τριτοταγής δοµή πρωτεινών ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 35

36 Εικόνα δοµών πρωτεΐνης Ενδοκυττάρια εντόπιση πρωτεϊνών 1. Σήµα έκκρισης 2. Σήµατοδοτικό πεπτίδιο (µιτοχόνδρια) 3. Συµµετοχή συνοδού πρωτεΐνης ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ-ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Το νερό στα ζωντανά συστήµατα 1. Υψηλά σηµεία τήξης και ζέσεως 2. Πυκνότερο από πάγο 3. Δίπολο/δεσµοί υδρογόνου 4. Διάλυση κάθε πολικής ένωσης 5. Υδρόφιλες/υδρόφοβες 6. Σταθεροποιεί δευτε-τρι-τεταρτοταγείς δοµές 7. Υδρολάσες/λυάσες έχουν υπόστρωµα Η2Ο 8. Συµµετέχει στη φωτοσύνθεση Ανόργανα ιόντα 1. Ασβέστιο 1κιλό 2. Να, Κ, Ρ 100 γραµ 3. Μέταλλα (χαλκός ψευδάργυρος κλπ) ελάχιστη ποσότητα ιχνοστοιχεία Μετακίνηση ιόντων Διαφορές στις συγκεντρώσεις ενδο- και εξωκυττάρια ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 36

37 Na + : 10 mm και 142 mm (κύριο εξωκυττάριο κατιόν) K + : 100 mm και 5 mm Ca 2+ : 0.1 mm και 2.8 mm Αντλίες ιόντων (προς µεγαλύτερης συγκέντρωσης) Η πρωτείνη-αντλία δεσµεύει το ιόν από την πλευρά της µεµβράνης µε την µικρότερη συγκ. Και το απελευθερώνει στην πλευρά της µεµβράνης µε την µεγαλύτερη συγκ. Αλλάζοντας διαµόρφωση µετα από φωσφορυλίωση µε βοήθεια του ΑΤΡ. Αντλία Na/K : για κάθε 1 ΑΤΡ που υδρολύεται µπαίνουν 2 ιόντα Κ και βγαίνουν 3 ιόντα Να. Εικόνα αντλίας Να/Κ Κανάλια ιόντων (προς µικρότερης συγκέντρωσης) Συνεργάζονται µε αντλίες ιόντων Μεταφορείς ιόντων Διαµεµβρανικές πρωτεΐνες είναι µεταφορείς ιόντων. Μαζί µεταφέρουν και ενώσεις (υδατάνθρακες, αµινοξέα), προς την ίδια κατεύθυνση (συµµεταφορά) ή αντίθετη (αντιµεταφορά). Ιονοφορείς (µη πρωτεϊνικής φύσης) Αντιβιοτικά που αυξάνουν τη διαπερατότητα µιτοχονδριακών µεµβρανών. Υπάρχουν κινητοί και δηµιουργοί καναλιών Κατιόντα-Ανιόντα Κατιόντα Να, Κ και Ca Σίδηρος-φερριτίνη-σιδηροφιλίνη Zn, Cu, Hg-µεταλλοθειονείνη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 37

38 Χλωριόντα- φθοριούχα-φωσφορικά-διττανθρακικά Η σχέση όξινου/δισόξινου φωσφορικού ρυθµίζει το ενδοκυττάριο ph Η σχέση όξινου/δισόξινου ανθρακικού ρυθµίζει το εξωκυττάριο ph 8.3 Βιταµίνες Μικρά οργανικά µόρια που προσλαµβάνουµε (θηλαστικά) από τροφές και λειτουργούν σαν συνένζυµα και αναγεννιούνται Υδατοδιαλυτές: Συµπλέγµατος Β, βιταµίνη C (ασκορβικό οξύαντιοξειδωτική) Λιποδιαλυτές: Βιταµίνες A (ρετινάλη, σύµπλοκο µε ροδοψίνη), D, E (τοκοφερόλη-αντιοξειδωτική), K (πήξη αίµατος) Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΣΕ ΜΟΡΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 9.1 Ρυθµιστικά µόρια ΟΡΜΟΝΕΣ (σε ζώα και φυτά) Παράγονται από ενδοκρινείς αδένες (υπόφυση, θυροειδής, επινεφρίδια, όρχεις, ωοθήκες κλπ) Πεπτιδορµόνες: αποτελούνται από αα και παράγονται στον εγκέφαλο (υπόφυση-υποθάλαµος). H υπόφυση παράγει ορµόνες που διεγείρουν άλλους ενδοκρινείς αδένες. Θυροτροπίνη διεγείρει τον θυροειδή να παράγει θυροξίνη Κορτικοτροπίνη δρά στα επινεφρίδια και παράγουν στεροειδείς ορµόνες Ινσουλίνη-γλυκαγόνο παράγονται από το πάγκρεας. Ορµόνες-παράγωγα αµινοξέων: Είναι παράγωγα αµινοξέων (οι παρακάτω είναι τυροσίνης) Αδρεναλίνη ή επινεφρίνη παράγεται στον µυελό των επινεφριδίων Θυροξίνη παράγεται από τον θυροειδή Ορµόνες-παράγωγα λιπαρών οξέων: Προσταγλανδίνες (ρόλος στην φλεγµονή) παράγωγα του αραχιδονικού οξέως Στεροειδείς ορµόνες (µε πρόδροµη την 1-χοληστερόλη) Κορτικοστεροειδή παράγονται από επινεφρίδια Ανδρογόνα-τεστοστερόνη παράγονται από όρχεις Προγεστερόνη-οιστρογόνα (οιστραδιόλη) παράγονται από ωοθήκες. ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Νευροδιαβιβαστές περιλαµβάνουν: ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 38

39 αµινοξέα (γλυκίνη γλουταµινικό οξύ κλπ) αποκαρβοξυλιωµένα παράγωγα αµινοξέων (ακετυλοχολίνη, σεροτονίνη, ντοπαµίνη κλπ) νοραδρεναλίνη έχει πρόδροµη την τυροσίνη πεπτίδια (αγγειοτενσίνη, εγκεφαλίνες, ενδορφίνες κλπ) το οξείδιο του αζώτου ΝΟ σαν ενεργοποιητής της γουανυλικής κυκλάσης. ΑΥΞΗΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Οι αυξητικοί παράγοντες είναι πολυπεπτίδια, διεγείρουν αναβολικές διαδικασίες και ρυθµίζουν την έκφραση γονιδίων σε µεταγραφικό- µεταφραστικό επίπεδο. Επιδερµικός αυξητικός παράγοντας EGF Αυξητικός παράγοντας των αιµοπεταλίων PDGF Αυξητικoί παράγοντες που µοιάζουν στην ινσουλίνη IGF I, II ΚΥΤΟΚΙΝΕΣ Οι κυττοκίνες είναι δύο οικογένειες πρωτεϊνών: Ιντερφερόνες δρουν εναντίον ιών-πρωτοζώων, ρυθµιστές της ανοσίας, της ανάπτυξης και ενεργοποιητές πολλών γονιδίων. Ιντερλευκίνες δρουν σε ανοσολογικές και φλεγµονώδεις αντιδράσεις 9.2 Μοριακοί µηχανισµοί µεταφοράς µηνυµάτων Υποδοχείς είναι πρωτεΐνες (διαλυτές ή µεµβρανικές) που αναγνωρίζονται από ένα ερέθισµα, υφίστανται αλλοστερική µετάπτωση και ενεργοποιούν άλλα µόρια στο εσωτερικό των κυττάρων ή µετατρέπεται σε κανάλι ιόντων. Μεµβρανικοί υποδοχείς 1. Οδηγούν στη παραγωγή δευτερογενών µηνυµάτων Δευτερογενή µηνύµατα είναι: camp: είναι ενεργοποιητής µιας οικογένειας κινασών που φωσφορυλιώνουν πρωτεΐνες και τις ενεργοποιούν. cgmp: συµµετέχει στη διαδικασία οπτικής διέγερσης Διακυλογλυκερόλη ενεργοποιεί κινάση 1,4,5 τριφωσφορική ινοσιτόλη : ανοίγει κανάλια Ca 2+, ρυθµίζει την συγκέντρωση του ενδοκυττάριου ασβεστίου Ca Υποδοχείς που ρυθµίζουν τη λειτουργία καναλιών ιόντων Μεµβρανικοί υποδοχείς που δέχονται ερέθισµα και ανοίγουνκλείνουν τα κανάλια K + και Ca 2+. Υποδοχέας-κανάλι ιόντων ή ένζυµο και πρωτεΐνη G ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 39

40 3. Υποδοχείς µεµβρανών που λειτουργούν σαν κανάλια ιόντων Υποδοχέας του γλουταµινικού είναι το κανάλι Να + Κ + 4. Υποδοχείς µεµβρανών µε δράση κινάσης πρωτεϊνών (ινσουλίνη, αυξητικοί παράγοντες, γλυκόζη, ιόντα) Έχουν την ιδιότητα κινάσης πρωτεϊνών που φωσφορυλιώνουν τον εαυτό τους και άλλες πρωτεΐνες στην τυροσίνη. Οι υποδοχείς αυτοί επηρεάζουν πολλές σηµαντικές διεργασίες: σύνθεση DNA, RNA πρωτεϊνών Διαλυτοί υποδοχείς Είναι οι υποδοχείς που αναγνωρίζουν κυρίως θυροειδείς ορµόνες και τη θυροξίνη στο κυτταρόπλασµα και µετά το σύµπλοκο περνά στον πυρήνα όπου ρυθµίζει την έκφραση γονιδίων. Το Ca 2+ ως δεύτερο µήνυµα Η συγκέντρωση του Ca 2+ εξω- και ενδο-κυττάρια είναι 10-3 και 10-7 Και αναπτύχθηκαν αντλία, κανάλι και αντιµεταφορέας ασβεστίου/νατρίου Συστήµατα µεταφοράς Ca 2+ υπάρχουν και στα οργανίδια. Ρόλος του ενδοκυττάριου ασβεστίου είναι ενεργοποίηση ενζύµων άµεσα ή µε συµπλοκοποίηση µε καλµοδουλίνη στο κυτταρόπλασµα (κινάσες, πρωτεάσες κλπ) και τροπονίνη C στις µυικές ίνες. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 40

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΡΟΦΗ Λίπη Πολυσακχαρίτες Γλυκόζη κι άλλα σάκχαρα Πρωτεΐνες Αμινοξέα Λιπαρά Οξέα Γλυκόλυση Πυροσταφυλικό Οξύ Ακέτυλο-oA Αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων / Οξειδωτική φωσφορυλίωση

Διαβάστε περισσότερα

σελ 1 από 8 Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία

σελ 1 από 8 Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία σελ 1 από 8 Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Σε κάθε ερώτηση αντιστοιχούν πέντε απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων

Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων Πρωτεΐνες Πολυσακχαρίτες Λίπη Γαλακτικό Γλυκόζη Αμινοξέα Πρωτεΐνες οργανισμού Δεξαμενή Αζώτου Πυροστα φυλικό Γλυκονεογένεση Γλυκόλυση Acetyl-CoA 6- φωσφορική Γλυκόζη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i..

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i.. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «XHMIKH ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Χημική Σύσταση του Κυττάρου», τί νομίζετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ζήτηµα 1ο Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 5 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε υδατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Σύνοψη: Ρύθμιση Γλυκόλυσης Στάδια γλυκόλυσης 1 ο Στάδιο: Δέσμευση & ενεργοποίηση γλυκόζης Εξοκινάση 6-Φωσφορική Γλυκόζη (-ΑΤΡ), Iσομεράση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ. ΒΙΟΛΟΓΙΑ Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ ΠΡΟΔΡΟΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία. Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016)

Kυτταρική Bιολογία. Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016) Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων Τα κύρια σημεία των διαλέξεων 24 & 25 Αποικοδόμηση & οξείδωση μακρομορίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι Σύνοψη: Πέψη, αποικοδόμηση & μεταβολισμός υδατανθράκων Δομή & βιολογική σημασία της γλυκόζης Δομή υδατανθρακών τροφής Πέψη υδατανθρακών τροφής Αμυλάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01%

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% Ο άνθρακας, το υδρογόνο, το οξυγόνο και το άζωτο συμμετέχουν, σε σημαντικό βαθμό, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ Θερινό εξάμηνο 2011 Καταβολισμός ή ανομοίωση Καταβολισμός ή ανομοίωση η σταδιακή και ελεγχόμενη διάσπαση των

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου στην Βιοχημεία

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου στην Βιοχημεία Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2011 2012 a Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Υπογραμμίστε το βιβλίο που χρησιμοποιείτε:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Μικροβιολογία-Ιολογία Επίκουρος Καθηγητής Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Βιοενεργητική μικροβίων Βακτηριακή Γενετική Επισκόπηση Βακτηριοφάγων Προκαρυωτική ποικιλότητα (Βακτήρια) Προκαρυωτική ποικιλότητα (Αρχαία)

Διαβάστε περισσότερα

1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν τα ρυθμιστικά ένζυμα, οι ρυθμιστές και ο τρόπος με τον οποίο δρουν. ΜΟΝ.

1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν τα ρυθμιστικά ένζυμα, οι ρυθμιστές και ο τρόπος με τον οποίο δρουν. ΜΟΝ. Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Χειμερινό Εξάμηνο 2007 2008 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Τάξη Β1 Δ. Λουκία Μεταβολισμός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενέργεια είναι κάτι απαραίτητο για όλες της διαδικασίες της ζωής, από την πιο απλή και ασήμαντη έως τη πιο πολύπλοκη και σημαντική. Έτσι σ ' αυτή την περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Τ. ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΜΗΜΑ Β3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Ο όρος ενέργεια σημαίνει δυνατότητα παραγωγής έργου.

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

O Κύκλος του κιτρικού οξέος Ο κύκλος του Krebs O κύκλος των τρικαρβοξυλικών οξέων (TCA)

O Κύκλος του κιτρικού οξέος Ο κύκλος του Krebs O κύκλος των τρικαρβοξυλικών οξέων (TCA) O Κύκλος του κιτρικού οξέος Ο κύκλος του Krebs O κύκλος των τρικαρβοξυλικών οξέων (TCA) Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση)

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 10 : Τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες ως τα ενεργειακά κέντρα των ευκαρυωτικών κυττάρων

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 10 : Τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες ως τα ενεργειακά κέντρα των ευκαρυωτικών κυττάρων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Κυτταρική Βιολογία Ενότητα 10 : Τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες ως τα ενεργειακά κέντρα των ευκαρυωτικών κυττάρων Παναγιωτίδης Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημικά στοιχεία που συνθέτουν τους οργανισμούς Ο C, το H 2, το O 2 και το N 2 είναι τα επικρατέστερα στους οργανισμούς σε ποσοστό 96% κ.β. Γιατί; Συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό στη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο στους

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου Ενότητα 1.1: Χημεία της ζωής Ενότητα 2.1: Μακρομόρια Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα Μ ε τ α β ο λ ι σ μ ό ς των π ρ ω τ ε ϊ ν ώ ν 11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Όπως ήδη γνωρίζουμε, οι πρωτεΐνες δομούνται από αμινοξέα. Οι περισσότερες πρωτεΐνες του οργανισμού συνεχώς συντίθενται (πρωτεϊνοσύνθεση)

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μεταβολισμός του κυττάρου ΤΥΠΟΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Α. Εξώθερμη αντίδραση = απελευθέρωση ενέργειας Β. Ενδόθερμη αντίδραση = πρόσληψη ενέργειας 3ο λύκ. Ηλιούπολης επιμέλεια: Αργύρης Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Κυτταρική αναπνοή: Ο διαχειριστής της ενέργειας και των σκελετών άνθρακα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Κυτταρική αναπνοή: Ο διαχειριστής της ενέργειας και των σκελετών άνθρακα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Κυτταρική αναπνοή: Ο διαχειριστής της ενέργειας και των σκελετών άνθρακα Η πορεία σχηματισμού του αμύλου στους χλωροπλάστες και της σακχαρόζης στο κυτταρόπλασμα Η πορεία σχηματισμού του αμύλου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 1ο Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος 1 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ Από έδρας Δ. Ματθόπουλος Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΡΟΦΗ Λίπη Πολυσακχαρίτες Γλυκόζη κι άλλα σάκχαρα Πρωτεΐνες Αμινοξέα Λιπαρά Οξέα Γλυκόλυση Πυροσταφυλικό Οξύ Ακέτυλο-CoA Αναπνευστική Αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων / Οξειδωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1. ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 2. BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ι. ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑ ΙΙ. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΙΙΙ. ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Σάκχαρα. πηγή ενεργειακού δυναµικού για τα φυτικά κύτταρα. Πρωτεΐνες. Ποσό της ηλιακής ενέργειας που φθάνει στη γη 13 x 10 23 cal

9/5/2015. Σάκχαρα. πηγή ενεργειακού δυναµικού για τα φυτικά κύτταρα. Πρωτεΐνες. Ποσό της ηλιακής ενέργειας που φθάνει στη γη 13 x 10 23 cal Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Ροή της βιολογικής ενέργειας και ρόλος των ενζύµων» Ορεστιάδα 2015 Ροή της βιολογικής ενέργειας Ποσό της ηλιακής ενέργειας που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 24 Μεταβολισμός και Παραγωγή Ενέργειας

Κεφάλαιο 24 Μεταβολισμός και Παραγωγή Ενέργειας Κεφάλαιο 24 Μεταβολισμός και Παραγωγή Ενέργειας Σύνοψη Το σύνολο των χημικών αντιδράσεων που συμβαίνουν σε έναν οργανισμό αποτελεί τον μεταβολισμό. Διακρίνεται στον αναβολισμό και τον καταβολισμό. Ο καταβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ I

ΠΕΨΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ I ΠΕΨΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ I ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL Λιπαρά οξέα Άκυλο-CoA Καρνιτίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΟ 3 ΝΗ 3 Η 2 Ο Μονάδες 3 β) Ποιο από τα παραπάνω ζεύγη, στο ίδιο υδατικό διάλυµα, µπορεί να αποτελέσει ρυθµιστικό διάλυµα; Μονάδες 2 ΑΠ.

ΗΝΟ 3 ΝΗ 3 Η 2 Ο Μονάδες 3 β) Ποιο από τα παραπάνω ζεύγη, στο ίδιο υδατικό διάλυµα, µπορεί να αποτελέσει ρυθµιστικό διάλυµα; Μονάδες 2 ΑΠ. ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΕΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογία ΙI Κυτταρική Επικοινωνία Διδάσκοντες: Σ. Γεωργάτος, Θ. Τζαβάρας, Π. Κούκλης, Χ. Αγγελίδης Υπεύθυνος μαθήματος: Σ. Γεωργάτος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 4. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 4 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Οι νόμοι της Θερμοδυναμικής 1 ος Νόμος της θερμοδυναμικής (αρχή διατήρησης της ενέργειας) Η ενέργεια δεν δημιουργείται ούτε καταστρέφεται Αλλάζει μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α. δ Α2 Α3 Α4 Α5 α Σ Λ Σ Λ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 5 Απριλίου 205 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α: CH3CH2COOCH2CH3 Β:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά) 2.2 ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ, 9 14 (απλή αναφορά), 2.4 ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, σελ. 20 36 Οργανικές Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ Θέµατα ιάλεξης οµή και ρόλος των λιπών στην άσκηση ιαδικασία διάσπασης των ελεύθερων λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο δ δ α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε.

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο δ δ α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε. 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. δ 1.. δ 1.. α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε. Σ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1.. CH C CH CuCl NH CH C CCu NH Cl CH CH MgCl H O CH CH Mg(OH)Cl 1.5. A: CH OH B: CH Cl

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός λιπαρών οξέων

Μεταβολισμός λιπαρών οξέων Μεταβολισμός λιπαρών οξέων Πρωτεΐνες Πολυσακχαρίτες Λίπη Γαλακτικό Γλυκόζη Αμινοξέα Πρωτεΐνες οργανισμού Δεξαμενή Αζώτου Πυροστα φυλικό Γλυκονεογένεση Γλυκόλυση Acetyl-CoA 6- φωσφορική Γλυκόζη Γλυκογένεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής Θέματα Διάλεξης Δομή, αριθμός και διαχωρισμός των αμινοξέων Ένωση αμινοξέων με τον πεπτιδικό δεσμό για τη δημιουργία πρωτεΐνης Λειτουργίες των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την απαραίτητα ενέργεια που τους χρειάζεται διασπώντας θρεπτικές ουσίες οι οποίες εμπεριέχονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. 2. Πώς οι αυτότροφοι οργανισμοί εξασφαλίζουν την τροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Το κύριο ενεργειακό «νόμισμα» των κυττάρων ειναι το ΑΤΡ.

ΕΡΓΑΣΙΑ. Το κύριο ενεργειακό «νόμισμα» των κυττάρων ειναι το ΑΤΡ. ΕΡΓΑΣΙΑ Εξεταζόμενο Μάθημα : Bιολογία Κεφάλαιο 3 : Μεταβολισμός Mαθήτρια : Αγνή Τ. Υπεύθυνος Καθηγητής : Πιτσιλαδής Τμήμα : Β3 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Το σύνολο των χημικών αντριδράσεων που λαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου

Μεταβολισμός του γλυκογόνου Μεταβολισμός του γλυκογόνου Μεταβολισμός του γλυκογόνου Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ. ATP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός)

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΜΑΘΗΤΗΣ: Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΜΗΜΑ: Β2 Ο όρος «ενέργεια» πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από δύο περίπου αιώνες, με τη βιομηχανική επανάσταση, και έγινε οικείος στον

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Oι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα. Χαρακτηρίζονται αντίστοιχα, μονοκύτταροι (μονοκυτταρικοί) και πολυκύτταροι (πολυκυτταρικοί)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός των Υδατανθράκων

Μεταβολισμός των Υδατανθράκων Μεταβολισμός των Υδατανθράκων 1 Συνολική παρουσίαση πρωτεϊνες ADP + P i αμινοξέα ADP + P i πολυσακζαρίτης ADP + P i εξόζες πεντόζες λίπη ADP + P i Λιπαρά οξέα ουρία Κύκλος ουρίας C 2 ADP + P i ADP + P

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/06/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. δ A3. α) Σ β) Λ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ. Τοποθετείστε τα γράµµατα που αντιστοιχούν στις παρακάτω αντιδράσεις της γλυκόλυσης, σύµφωνα µε τη σειρά µε την οποία επιτελούνται.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ. Τοποθετείστε τα γράµµατα που αντιστοιχούν στις παρακάτω αντιδράσεις της γλυκόλυσης, σύµφωνα µε τη σειρά µε την οποία επιτελούνται. ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Τοποθετείστε τα γράµµατα που αντιστοιχούν στις παρακάτω αντιδράσεις της γλυκόλυσης, σύµφωνα µε τη σειρά µε την οποία επιτελούνται. Α. φρουκτόζη 1Ρ-6Ρ διυδροξυακετόνη-ρ + γλυκεριναλδεΰδη 3-Ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α Α.1. γ Α.2. δ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α.. α. Σωστό, β. Λάθος,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Θεμελιώδη της Οργανικής Χημείας. 2 Πρωτεΐνες και Πεπτίδια. 3 Ένζυμα. 4 Συνένζυμα. 5 Νουκλεϊνικά Οξέα: Δομή και Οργάνωση

Περιεχόμενα. 1 Θεμελιώδη της Οργανικής Χημείας. 2 Πρωτεΐνες και Πεπτίδια. 3 Ένζυμα. 4 Συνένζυμα. 5 Νουκλεϊνικά Οξέα: Δομή και Οργάνωση Περιεχόμενα 1 Θεμελιώδη της Οργανικής Χημείας 1.1 Ο χημικός δεσμός 2 1.2 Το νερό 3 1.3 Οι υδρογονάνθρακες ως βασικά συστατικά στοιχεία 4 1.4 Οι λειτουργικές ομάδες 7 1.5 Βιοχημικά σημαντικές αντιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας

Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας Αντίδραση τρανσαμίνωσης Η μεταφορά της α-αμινομάδας καταλύεται από τις αμινομεταφοράσες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2003

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2003 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 00 ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1. και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Λίπη. Λιπίδια και Άσκηση. Ταξινόμηση λιπών. Λιπαρά οξέα

Λίπη. Λιπίδια και Άσκηση. Ταξινόμηση λιπών. Λιπαρά οξέα Λίπη Λιπίδια και Άσκηση Μόρια τα οποία αποτελούνται από άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο (CHO). Η αναλογία οξυγόνου είναι μικρότερη. Φυτική και ζωική προέλευση. Ταξινόμηση λιπών Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα