Φλουοροκινολόνες στη θεραπεία της πνευμονίας της κοινότητας από Streptococcus pneumoniae

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φλουοροκινολόνες στη θεραπεία της πνευμονίας της κοινότητας από Streptococcus pneumoniae"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2): Φλουοροκινολόνες στη θεραπεία της πνευμονίας της κοινότητας από Streptococcus pneumoniae Συχνότητα χορήγησης και ανάπτυξη αντίστασης Η πνευμονία της κοινότητας αποτελεί τη σοβαρότερη λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από το Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae). Η εμπειρική θεραπεία της νόσου περιλαμβάνει τη χορήγηση μιας κεφαλοσπορίνης β γενιάς ή/και μιας μακρολίδης. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, έχει παρατηρηθεί επιταχυνόμενη ανάπτυξη στελεχών πνευμονιοκόκκου ανθεκτικών στα κοινά χημειοθεραπευτικά. Υπολογίζεται ότι το 40% των στελεχών S. pneumoniae παγκοσμίως δεν ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην κοινή αντιβιοτική αγωγή. Το φαινόμενο αυτό δημιούργησε την ανάγκη χορήγησης νέων, ισχυρότερων αντιμικροβιακών παραγόντων, μεταξύ των οποίων κεντρική θέση κατέχουν οι νεότερες κινολόνες. Η ιδιότητα των φλουοροκινολονών να αναστέλλουν τη βακτηριακή πρωτεϊνοσύνθεση επιδρώντας σε δύο διαφορετικά ένζυμα (στην τοποϊσομεράση ΙΙ και στην τοποϊσομεράση ΙV), σε συνδυασμό με τις ευνοϊκές φαρμακολογικές τους ιδιότητες, τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές, ώστε να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από πολυάριθμα στελέχη Gram(-) και Gram(+) μικροβίων, μεταξύ των οποίων και του S. pneumoniae. Αναδρομικές επιδημιολογικές μελέτες σε παγκόσμιο επίπεδο αποδεικνύουν μέχρι και επταπλασιασμό του αριθμού των συνταγογραφούμενων κινολονών την τελευταία δεκαπενταετία. Ειδικά για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, η αύξηση φθάνει το 50%, με τα άτομα της τρίτης ηλικίας να αποτελούν την ομάδα στην οποία οι συγκεκριμένοι παράγοντες χορηγούνται συχνότερα. Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν έχει παρατηρηθεί ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών στρεπτοκόκκου στις νεότερες φλουοροκινολόνες, το φαινόμενο αποτελεί πραγματικότητα για πολλές περιοχές του κόσμου, σε ορισμένες από τις οποίες έχει διαπιστωθεί διπλασιασμός του ποσοστού των ανθεκτικών στελεχών σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για το λόγο αυτόν, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη καθορισμού ενδείξεων χορήγησης φλουοροκινολονών στις λοιμώξεις του αναπνευστικού, αφού κάτω από την πίεση της φυσικής επιλογής αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης αντοχής από τα στελέχη του πνευμονιοκόκκου. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2008, 25(2): Α. Μπούτου, Π. Αργυροπούλου-Πατάκα... Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Γενικό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου», Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Fluoroquinolones in the treatment of community-acquired pneumonia: Rates of prescription versus emerging resistance of pneumococci Λέξεις ευρετηρίου Πνευμονία της κοινότητας S. pneumoniae Φλουοροκινολόνες Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Εισαγωγή Οι αναπνευστικές λοιμώξεις της κοινότητας αποτελούν ένα σημαντικό κλινικό πρόβλημα που καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν ιατροί πολλών ειδικοτήτων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 1998 στις ΗΠΑ περίπου 84 εκατομμύρια ασθενείς επισκέφθηκαν τον ιατρό τους με συμπτώματα λοίμωξης των αναπνευστικών οδών και τα 45 εκατομμύρια έλαβαν για το λόγο αυτόν αντιβιοτική αγωγή. 1 Τόσο οι ιοί όσο και τα βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη των αεροφόρων οδών, ωστόσο στην πρώτη περίπτωση η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη, ενώ στη δεύτερη απαιτεί τη χορήγηση αντιμικροβιακής αγωγής. Τα βακτήρια είναι υπεύθυνα, μεταξύ άλλων, για την πρόκληση παροξυσμών χρονίας βρογχίτιδας, οξείας παραρινοκολπίτιδας, οξείας μέσης ωτίτιδας και εξωνοσοκομειακής πνευμονίας ή «πνευμονίας της κοινότητας». Τα πλέον συνήθη παθογόνα που σχετίζονται με τις προαναφερθείσες λοιμώξεις είναι ο

2 152 Α. Μπουτου και Π. Αργυροπουλου-Πατακα στρεπτόκκοκος της πνευμονίας (Streptococcus pneumoniae), η μοραξέλλα η καταρροϊκή (Moraxella catarrhalis) και ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας (Haemophilus influenzae) (πίν. 1), ενώ από τα άτυπα βακτήρια συνηθέστερα είναι το μυκόπλασμα της πνευμονίας (Mycoplasma pneumoniae), τα χλαμύδια της πνευμονίας (Chlamydia pneumoniae) και είδη λεγιονέλλας (Legionella). 2 Πολυάριθμες ερευνητικές μελέτες, όπως η Prospective Resistant Organism Tracking and Epidemiology for Ketolide Telithromycin, έδειξαν ότι ο στρεπτόκοκκος της πνευμονίας εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο παθογόνο των αναπνευστικών οδών, αναφορικά με την αντίσταση στην αγωγή, τη νοσηρότητα και τη θνητότητα. 2 Η πνευμονία της κοινότητας (community-acquired pneumonia, CAP) αποτελεί τη σοβαρότερη λοίμωξη που προκαλείται από αυτόν, αφού ετησίως άτομα νοσηλεύονται με τη νόσο στις ΗΠΑ, ενώ η συγκεκριμένη παθογόνος κατάσταση αποτελεί την 6η κατά σειρά αιτία θανάτου μεταξύ των ηλικιωμένων. 3 Η εμπειρική αντιμετώπιση της νόσου εδώ και δεκαετίες γίνεται με τη χορήγηση ενός β-λακταμικού αντιβιοτικού ή/και μιας μακρολίδης επί 7 10 ημέρες. Ωστόσο, η εκτεταμένη χορήγηση αντιμικροβιακών παραγόντων έχει προκαλέσει την ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών με επιταχυνόμενους ρυθμούς. 4 8 Υπολογίζεται ότι 35 40% των στελεχών Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae) στις ΗΠΑ είναι ανθεκτικά στην πενικιλίνη, ενώ από αυτά, περίπου το 60% παρουσιάζει υψηλή αντοχή (οριζόμενη ως απαιτούμενη MIC πενικιλίνης 2 mg/ml). 9 Η ολοένα αυξανόμενη αντίσταση του πνευμονιοκόκκου στην πενικιλίνη συνδυάζεται με αυξανόμενη αντοχή και σε άλλα μη β-λακταμικά αντιβιοτικά, όπως η ερυθρομυκίνη, η κλινδαμυκίνη, η τετρακυκλίνη, η χλωραμφενικόλη και η τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη. 5,9,10 Όπως είναι φυσικό, η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση στο φαινόμενο της ανάπτυξης μικροβίων Πίνακας 1. Οι εκατοστιαίες συχνότητες των συνηθέστερων παθογόνων που προκαλούν λοίμωξη των αεροφόρων οδών. 2 ανθεκτικών σε μεγάλο αριθμό αντιβιοτικών. Εκτεταμένη πολυκεντρική μελέτη, η οποία αναζητούσε την ύπαρξη αντίστασης πολλών κοινών παθογόνων στα ευρείας χρήσης αντιβιοτικά, πραγματοποιήθηκε κατά τα έτη Κατά τη διάρκειά της εξετάστηκαν 1870 στελέχη S. pneumoniae από την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία. Η αντίσταση αυτών στην πενικιλίνη κυμαινόταν από 56,7% (Γαλλία) μέχρι 6,7% (Μ. Βρετανία), με τη χώρα μας να κατέχει την τρίτη κατά σειρά θέση, με ποσοστό 36,4%. Τα ποσοστά αντίστασης του μικροβίου στην αζιθρομυκίνη ήταν σημαντικά στη χώρα μας, ενώ η αντοχή απέναντι στις μακρολίδες, τις τετρακυκλίνες, τις αζαλίδες και την τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη εμφάνιζε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αντίσταση στην πενικιλίνη. 11 Η αυξανόμενη αντοχή στα «παραδοσιακά» χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά προκάλεσε τη στροφή των ιατρών προς νεότερες αντιμικροβιακές ουσίες, όπως οι φλουοροκινολόνες. Όμως, η ευρεία χρήση των συγκεκριμένων παραγόντων συμβάλλει στην ανάπτυξη μικροοργανισμών ανθεκτικών σε αυτές. Σύμφωνα με τον Levy, υπάρχουν πέντε βασικές αρχές για την ανάπτυξη αντοχής σε οποιoδήποτε αντιμικροβιακό παράγοντα: (α) έπειτα από εκτεταμένη χορήγηση μιας ουσίας για μεγάλο χρονικό διάστημα η ανάπτυξη αντοχής είναι αναπόφευκτη, (β) η ανάπτυξη αντοχής είναι σταδιακή, (γ) ο μικροοργανισμός που γίνεται ανθεκτικός απέναντι σε έναν παράγοντα είναι πολύ πιθανό να αποκτήσει αντοχή απέναντι και σε άλλον αντιμικροβιακό παράγοντα, (δ) από τη στιγμή που θα αναπτυχθεί η αντοχή δεν εξαφανίζεται και (ε) η συνεχής χρήση ενός αντιβιοτικού σε ένα άτομο, τελικά, θα επηρεάσει και τα υπόλοιπα άτομα. 4,12 Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να αναδείξει την αύξηση της χορήγησης φλουοροκινολονών για την αντιμετώπιση της εξωνοσοκομειακής στρεπτοκοκκικής πνευμονίας και την επακόλουθη ανάπτυξη αντοχής σε αυτές. Επίσης, θα γίνει προσπάθεια να διευκρινιστούν τα χαρακτηριστικά των στελεχών που αναπτύσσουν αντοχή και θα τεθούν οι βασικές αρχές χορήγησης των φλουοροκινολονών για την αντιμετώπιση της πνευμονίας της κοινότητας. Είδος λοίμωξης αναπνευστικού Streptococcus pneumoniae (%) Haemophilus influenzae (%) Moraxella catarrhalis (%) 2. Δράση και φαρμακολογικές ιδιότητες φλουοροκινολονών Οξεία μέση ωτίτιδα Οξεία παραρινοκολπίτιδα Παρόξυνση χρονίας βρογχίτιδας Πνευμονία της κοινότητας Ένας από τους λόγους που οδήγησαν στη χρήση των κινολονών νεότερης γενιάς για την αντιμετώπιση των στρεπτοκοκκικών πνευμονιών ήταν, εκτός από την ανάπτυξη ανθεκτικών σε άλλα αντιβιοτικά στελεχών, το γεγονός ότι συνδυάζουν ένα μεγάλο αριθμό πλεονεκτημάτων αναφορικά με τις φαρμακοκινητικές ιδιότητες και τη δραστικότητά τους. Πιο συγκεκριμένα, οι νεότερες κινολόνες δρουν

3 ΦΛΟΥΟΡΟΚΙΝΟΛΟΝΕΣ ΣΤΗ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ 153 έναντι των Gram(-) μικροβίων, πολλών Gram(+) μικροβίων και ορισμένων άτυπων βακτηριδίων των αναπνευστικών οδών. Παρουσιάζουν εξαιρετική βιοδιαθεσιμότητα από του στόματος, καλή διείσδυση στους ιστούς και μεγάλο χρόνο ημίσειας ζωής. 3 Οι φλουοροκινολόνες αναστέλλουν άμεσα τη βακτηριακή πρωτεϊνοσύνθεση, με δύο διαφορετικούς μηχανισμούς. Στα Gram(-) βακτηρίδια, τον κύριο μηχανισμό δράσης συνιστά η αναστολή της δράσης της DNA γυράσης (τοποϊσομεράσης ΙΙ). 13 H DNA γυράση προκαλεί αρνητική υπερελίκωση του DNA, η οποία είναι απαραίτητη για την έναρξη της αντιγραφής του. Εκτός όμως από το παραπάνω ένζυμο, οι φλουοροκινολόνες αναστέλλουν τη δράση και της τοποϊσομεράσης ΙV, η οποία είναι απαραίτητη για το διαχωρισμό του νεοσχηματισθέντος βακτηριακού χρωμοσώματος από το πατρικό μετά από την ολοκλήρωση της αντιγραφής. 14 Φαίνεται ότι ο δεύτερος αυτός μηχανισμός αποτελεί τον κύριο τρόπο με τον οποίο οι φλουοροκινολόνες δρουν στα Gram(+) βακτηρίδια και δευτερευόντως στα Gram(-). Η γατιφλοξασίνη και η σπαρφλοξασίνη, παρότι συνδέονται κυρίως με την υπομονάδα GyrA της τοποϊσομεράσης ΙΙ, αναστέλλουν και την τοποϊσομεράση IV, και σ αυτό οφείλεται η αποτελεσματικότητά τους σε ανθεκτικά σε φλουοροκινολόνες στελέχη S. pneumoniae. 15 H τοποϊσομεράση ΙΙ είναι ένα τετραμερές που αποτελείται από δύο GyrA και GyrB υπομονάδες. 14 Ομοίως, η τοποϊσομεράση IV αποτελείται από δύο επιμέρους υποομάδες ParC και ParΕ. Η σύνδεση των κινολονών σε ομόλογες περιοχές των GyrA και GyrB, ParC και ParE στο παθογόνο μικρόβιο φαίνεται ότι σχετίζεται με την αντιμικροβιακή τους δράση. 13,16 Επομένως, μονήρεις ή πολλαπλές μεταλλάξεις των γονιδίων που κωδικοποιούν τις υπομονάδες της τοποϊσομεράσης II ή και της τοποϊσομεράσης IV [Gram(-) και Gram(+) βακτηρίδια, αντίστοιχα] οδηγεί σε ανάπτυξη αντίστασης στις φλουοροκινολόνες, 16 όπως θα αναλυθεί παρακάτω. Από τις αρχές του 1980 άρχισαν να δημιουργούνται οι νεότερες φλουοροκινολόνες, στις οποίες ανήκουν η γατιφλοξασίνη, η λεβοφλοξασίνη, η μοξιφλοξασίνη και η σπαρφλοξασίνη. Χαρακτηρίζονται από ευρύτερο φάσμα δράσης, υψηλότερη ασφάλεια και βελτιωμένες φαρμακοκινητικές ιδιότητες (ισχυρότερη δράση, μεγαλύτερο χρόνο ημίσειας ζωής και καλύτερη βιοδιαθεσιμότητα), με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η χορήγησή τους μία φορά την ημέρα και να επιτυγχάνεται καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς. 17,18 Ειδικά στο αναπνευστικό σύστημα, οι νεότερες φλουοροκινολόνες επιτυγχάνουν 1,5 2 φορές υψηλότερες συγκεντρώσεις απ ό,τι στον ορό. 19 Αυτό είχε ως συνέπεια να αυξηθεί σταδιακά το ποσοστό χορήγησης των νεότερων φλουοροκινολονών για την αντιμετώπιση των αναπνευστικών λοιμώξεων, με πρώτη τη λεβοφλοξασίνη. 3. ΣυχνΟτητα χορηγησης φλουοροκινολονης για πνευμονια απο S. pneumoniae Η συχνότητα χορήγησης των φλουοροκινολονών για όλες τις ενδείξεις έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων (Center for Disease Control, CDC) δημοσίευσε τα αποτελέσματα της National Hospital Ambulatory Medical Care Survey, η οποία είχε συλλέξει στοιχεία που αφορούσαν στην προσφορά ιατρικών υπηρεσιών σε εσωτερικούς και εξωτερικούς ασθενείς στα νοσοκομεία των ΗΠΑ από το 1993 μέχρι το Σύμφωνα με αυτά, η χορήγηση φλουοροκινολονών αυξήθηκε από 3,1 σε 4,6 συνταγές ανά άτομα ανά έτος 20,21 τη συγκεκριμένη περίοδο. Η χρήση τους ήταν υψηλότερη μεταξύ ατόμων ηλικίας >65 ετών, με αύξηση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα των συνταγών από 8,2 μέχρι 12,4 ανά άτομα ανά έτος. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη με τις φλουοροκινολόνες, η συνολική συνταγογράφηση αντιβιοτικών στις ΗΠΑ στο ίδιο χρονικό διάστημα ελαττώθηκε από 53,5 σε 51,5 συνταγές ανά άτομα ανά έτος 3 (εικ. 1). Ανάλογα είναι τα αποτελέσματα αναδρομικών μελετών που πραγματοποιήθηκαν στον Καναδά. Οι Chen et al αναφέρουν ότι ο αριθμός των συνταγογραφούμενων κινολονών μεταξύ 1988 και 1997 σχεδόν επταπλασιάστηκε. Η αύξηση αυτή βαίνει παράλληλα με την αύξηση του ποσοστού των στελεχών πνευμονιοκόκκου που ανέπτυξαν αντοχή στις φλουοροκινολόνες. 5 Η γενικότερη αύξηση της συνταγογράφησης φλουοροκινολονών είναι φυσικό να σχετίζεται και με αυξημένη Συνταγές ανά άτομα ανά έτος <18 ετών ετών >65 ετών Έτος Εικόνα 1. Η συνταγογράφηση κινολονών, με βάση την ηλικιακή ομάδα, στις ΗΠΑ κατά τα έτη Η παρατηρούμενη αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη σε άτομα ηλικίας >65 ετών. 4

4 154 Α. Μπουτου και Π. Αργυροπουλου-Πατακα χορήγησή τους για την αντιμετώπιση της πνευμονίας της κοινότητας. Ωστόσο, υπάρχει μία μόνο επιδημιολογική μελέτη με το συγκεκριμένο αντικείμενο, αυτή των Dougall et al. Πραγματοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα και μελέτησε τη συχνότητα χορήγησης των φλουοροκινολονών στην εξωνοσοκομειακή πνευμονία και τις ηλικιακές διαφορές των ασθενών που τις έλαβαν. Η έρευνα αφορούσε σε τέσσερα νοσηλευτικά ιδρύματα του Colorado, όπου η χορήγηση φλουοροκινολονών αυξήθηκε >50% (από 25% σε 39%) στο σύνολο των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών για πνευμονία της κοινότητας, με τη λεβοφλοξασίνη να αντιπροσωπεύει το 74% αυτών. Η συχνότητα χρήσης των συγκεκριμένων αντιβιοτικών διέφερε σημαντικά στις τρεις ηλικιακές ομάδες, με τα άτομα >65 ετών να λαμβάνουν σημαντικά περισσότερες κινολόνες (40%) απ ό,τι τα άτομα ηλικίας ετών (33%) και τα άτομα ηλικίας ετών (22%). Όμως, το ποσοστό της συνταγογράφησης αυξήθηκε εξίσου σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, δείχνοντας ίσως την τάση για χορήγηση κινολόνης από τους ιατρούς χωρίς να ακολουθούνται κριτήρια επιλογής των ασθενών. 22 Φυσικά, μία μοναδική μελέτη δεν αρκεί για να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα, ωστόσο αναδεικνύει την ευρύτερη τάση της αυξημένης χορήγησης των συγκεκριμένων φαρμάκων για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, και ειδικά στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία. Παρόλα αυτά, το γεγονός ότι η χώρα μας κατέχει μία από τις υψηλότερες θέσεις στην Ευρώπη όσον αφορά στη συνταγογράφηση αντιβιοτικών, δημιουργεί εύλογα την ανησυχία για πιθανή κατάχρηση των φλουοροκινολονών, αυξάνοντας έτσι τη φυσική πίεση επιλογής για τη δημιουργία ανθεκτικών μικροβιακών στελεχών σε αυτές. 4. ΑντΙσταση του S. pneumoniae στις φλουοροκινολονες H ολοένα και ευρύτερη χρήση των φλουοροκινολονών έχει δημιουργήσει εύλογες ανησυχίες για την ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών S. pneumoniae. Στην προαναφερθείσα μελέτη των Cher et al, στα πλαίσια του Canadian Bacterial Surveillance Network, διαπιστώθηκε ότι ο αριθμός των στελεχών πνευμονιοκόκκου με ελαττωμένη ευαισθησία στις φλουοροκινολόνες αυξήθηκε από 1,5% το σε 2,9% το Ως ελαττωμένη ευαισθησία χαρακτηρίστηκε η απαιτούμενη MIC σιπροφλοξασίνης 4 μg/ml. Το ποσοστό των ανθεκτικών στελεχών ήταν υψηλότερο στην ηλικιακή ομάδα με τη μεγαλύτερη συνταγογράφηση κινολόνης, δηλαδή στην ηλικία 65 ετών, και διαφοροποιείτο με βάση τη γεωγραφική περιοχή από την οποία προερχόταν το δείγμα. 5 Στο Hong Kong, μια πρόσφατη μελέτη στην οποία εξετάστηκαν τα στελέχη S. pneumoniae που απομονώθηκαν από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο του 2000, έδειξε ότι έχει αρχίσει και σε αυτή την περιοχή η ανάπτυξη αντίστασης στις νεότερες φλουοροκινολόνες. Η ελαττωμένη ευαισθησία (η οποία ορίστηκε ως MIC λεβοφλοξασίνης 4 μg/ml) από 5,5% το 1998 έφθασε το 13,3% το Μεταξύ των πενικιλινοανθεκτικών στελεχών, το ποσοστό αντίστασης ήταν υψηλότερο και έφθανε το 28,4%. Και πάλι τα υψηλότερα ποσοστά αντίστασης εμφανίστηκαν μεταξύ των ατόμων 65 ετών και μεταξύ των ενηλίκων με χρονία αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ενώ έντονη ανησυχία δημιουργεί το γεγονός ότι τα ανθεκτικά στις φλουοροκινολόνες στελέχη ήταν μικροοργανισμοί που εμφάνιζαν αντίσταση ταυτόχρονα σε μεγάλο αριθμό άλλων αντιβιοτικών. 2,23 Στοιχεία από το Active Bacterial Core (ABC) surveillance program, που έλαβε χώρα κατά το διάστημα , έδειξαν ότι η αντίσταση του S. pneumoniae στις φλουοροκινολόνες έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στις ΗΠΑ. Το ποσοστό μειωμένης ευαισθησίας στην οφλοξασίνη (οριζόμενη ως MIC 4 μg/ml) αυξήθηκε κατά 50% μεταξύ Ωστόσο, το ίδιο χρονικό διάστημα η αντίσταση στη νεότερη φλουοροκινολόνη λεβοφλοξασίνη παρέμεινε σταθερή (από 0,3% το 1995 σε 0,4% το 1997). 24 Αξίζει να επισημανθεί ότι το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης αντίστασης στη μελέτη αυτή παρατηρήθηκε μεταξύ ατόμων ηλικίας 18 ετών. Αναφορικά με τις ευρωπαϊκές χώρες, σημαντικά στοιχεία έχουν προκύψει από την προαναφερθείσα εκτεταμένη πολυκεντρική μελέτη, η οποία έλαβε χώρα στο διάστημα Από τα 1870 στελέχη S. pneumoniae που εξετάστηκαν, το 99,6% (1863/1870) ήταν ευαίσθητα στις νεότερες φλουοροκινολόνες μοξιφλοξασίνη, γατιφλοξασίνη και λεβοφλοξασίνη, ενώ από τα ανθεκτικά στελέχη που εντοπίστηκαν κανένα δεν προερχόταν από την Ελλάδα 11 (εικ. 2). Τα ανωτέρω στοιχεία συμφωνούν και με τα συμπεράσματα της πολυκεντρικής, πολυεθνικής ευρωπαϊκής μελέτης SENTRY, 23 στην οποία φάνηκε υψηλό ποσοστό ευαισθησίας του S. pneumoniae στις νεότερες κινολόνες. 5. ΜηχανισμοΙ αναπτυξης αντιστασης Όπως έχει αναφερθεί, η δραστικότητα των φλουοροκινολονών έγκειται στην ιδιότητά τους να αναστέλλουν την DNA γυράση και την τοποϊσομεράση ΙV. Αυτόματες μεταλλάξεις στις υποομάδες της DNA γυράσης (GyrA ή και GyrB) ή και της τοποϊσομεράσης ΙV (ParC ή και ParE) είναι δυνατόν να γίνουν σε μικρό αριθμό κυττάρων (που κυμαίνονται από 1 ανά 10 6 μέχρι 1 προς 10 9 ) σε μεγάλους βακτηριδιακούς πληθυσμούς 2,4 και αποτελούν το βασικό μηχανισμό ανάπτυξης αντίστασης στις φλουοροκινολόνες.

5 ΦΛΟΥΟΡΟΚΙΝΟΛΟΝΕΣ ΣΤΗ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ 155 % των στελεχών στη MIC Μοξιφλοξασίνη Γατιφλοξασίνη Λεβοφλοξασίνη Σιπροφλοξασίνη MIC (mg/l) Εικόνα 2. MIC της μοξιφλοξασίνης, της γατιφλοξασίνης, της λεβοφλοξασίνης και της σιπροφλοξασίνης 1870 στελεχών S. pneumoniae από Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία και Μ. Βρετανία. 11 Αναφορικά με το S. Pneumoniae, η αντίσταση στη λεβοφλοξασίνη, τη σιπροφλοξασίνη, τη νορφλοξασίνη και την τροβαφλοξασίνη οφείλεται σε μετάλλαξη στην υπομονάδα ParC της τοποϊσομεράσης IV, ενώ η αντίσταση στη γατιφλοξασίνη και τη σπαρφλοξασίνη σχετίζεται με μετάλλαξη της GyrA υπομονάδας της DNA γυράσης. 23 Υψηλά επίπεδα αντίστασης είναι πιθανόν να οφείλονται στην ύπαρξη μιας επιπλέον μετάλλαξης, κατά την οποία «επιλέγεται» η νουκλεϊκή άλυσος της υπομονάδας του δεύτερου, «άθικτου» ενζύμου. 26,27 Ο μηχανισμός αυτός εξηγεί γιατί η εκτεταμένη, μη ενδεδειγμένη χρήση των φλουοροκινολονών μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη αντίστασης, ακόμα και στις νεότερες από αυτές. Εξάλλου, είναι δυνατόν το μεταλλαγμένο γονίδιο να ενσωματωθεί σε ένα πολυανθεκτικό στέλεχος S. pneumoniae, με συνέπεια η αντίσταση στις κινολόνες να ενισχύεται διαρκώς, λόγω μη καταπολέμησης των συγκεκριμένων βακτηριδίων από τα κοινά αντιβιοτικά. 28 Ένας άλλος σημαντικός μηχανισμός ανάπτυξης αντίστασης μεσολαβείται από την ενδοκυττάρια αντλία PmrA. Οι διαταραχές πολυάριθμων ρυθμιστικών γονιδίων (λόγω χρωμοσωμικής και όχι εστιακής μετάλλαξης) μπορεί να οδηγήσουν σε ενίσχυση της λειτουργίας της αντλίας, αυξάνοντας έτσι την ενεργητική απέκκριση του αντιβιοτικού από το κύτταρο με το μηχανισμό efflux pump. Προς το παρόν, όμως, αυτός ο μηχανισμός έχει συσχετιστεί μόνο με χαμηλή έως μέτρια αντίσταση στις φλουοροκινολόνες Ενδείξεις χορήγησης φλουοροκινολονών σε πνευμονία της κοινότητας Η ανάπτυξη αντίστασης σε οποιαδήποτε αντιβιοτική αγωγή είναι ο κανόνας, όταν αυτή χορηγείται σε υπερβολικό βαθμό και όχι με βάση τις κατάλληλες ενδείξεις. Η εμφάνιση των πρώτων ανθεκτικών στελεχών S. pneumoniae απέναντι στις κινολόνες κάνει αναγκαία τη θέσπιση ενιαίων κατευθυντήριων οδηγιών χορήγησής τους, ώστε να διασφαλιστεί η συγκεκριμένη κατηγορία αντιμικροβιακών παραγόντων από τη δημιουργία πολυανθεκτικών στελεχών. Οι ενδείξεις χορήγησης αγωγής για την πνευμονία της κοινότητας ποικίλλουν από το ένα νοσηλευτικό ίδρυμα στο άλλο, ενώ η διαφορετική ευαισθησία των μικροβίων στα αντιβιοτικά έχει ως αποτέλεσμα τη δυσκολία θέσπισης κατευθυντήριων οδηγιών. Η ποικιλία ανάμεσα στα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται κάθε φορά οφείλεται στη διαφορετική προσέγγιση του προβλήματος από τον εκάστοτε ειδικό, για το αντικείμενο, εθνικό οργανισμό, στις συχνά αντικρουόμενες απόψεις των λοιμωξιολόγων κάθε χώρας και στις αντιφατικές, πολλές φορές, δημοσιευμένες ανασκοπήσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας. 29 Ωστόσο, υπάρχει μια γενική συμφωνία όσον αφορά στους ασθενείς που πάσχουν από πνευμονία της κοινότητας: η θεραπεία που θα ακολουθήσουν εξαρτάται εν πολλοίς από το αν εμφανίζουν ή όχι ειδικούς παράγοντες κινδύνου. Με βάση τα παραπάνω, οι Charles et al παρουσίασαν το 2000, έπειτα από συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τις θέσεις ομοφωνίας για τη θεραπεία της πνευμονίας της κοινότητας. 29 Σύμφωνα με τους συγγραφείς, οι κυριότερες ενδείξεις χορήγησης φλουοροκινολονών για την αντιμετώπιση της εξωνοσοκομειακής πνευμονίας καθορίζονται από την παρουσία παραγόντων κινδύνου στον ασθενή και από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του παθογόνου στελέχους. Πιο συγκεκριμένα, φλουοροκινολόνη ως πρώτης εκλογής αντιβιοτικό μπορεί να χορηγηθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις: Σε βαριά πνευμονία της κοινότητας Σε ασθενείς με χρόνιο αλκοολισμό Σε πνευμονία από εισρόφηση Σε πνευμονιοκοκκική πνευμονία ασθενών με άλλη υποκείμενη νόσο, οι οποίοι δεν έχουν εμβολιαστεί με εμβόλιο κατά του πνευμονιοκόκκου Σε αποτυχία της συμβατικής αγωγής (πιθανότητα ανθεκτικών στελεχών S. pneumoniae) Σε ιστορικό λοίμωξης με αναερόβια μικρόβια, Gram(-) βακτήρια ή ανθεκτικά στελέχη S. pneumoniae Σε ιστορικό επανειλημμένων νοσηλειών για πνευμονία Σε ασθενείς που έχουν ή είχαν ανάγκη νοσηλείας σε μονάδα εντατικής θεραπείς για πνευμονία Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς ή και ασθενείς με σοβαρή υποκείμενη νόσο. Η λεβοφλοξασίνη θεωρείται το φάρμακο εκλογής για την αντιμετώπιση της πνευμονίας της κοινότητας μεταξύ

6 156 Α. Μπουτου και Π. Αργυροπουλου-Πατακα των νεότερων φλουοροκινολονών. Είναι δραστική απέναντι σε ευρύ μικροβιακό φάσμα, συμπεριλαμβανομένου και του S. pneumoniae του ανθεκτικού στην πενικιλίνη. Χορηγείται εφάπαξ ημερησίως, είτε σε παρεντερική μορφή είτε από το στόμα, και αρκεί θεραπεία διάρκειας 7 10 ημερών Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις που δικαιολογούν τη χορήγηση φλουοροκινολονών σε πνευμονία από S. pneumoniae και οι περισσότερες αφορούν σε ασθενείς με υποκείμενη νόσο ή επιβαρυμένο ιστορικό. Επομένως, η χορήγηση φλουοροκινολόνης σε νεαρά άτομα χωρίς άλλα προβλήματα υγείας ή χωρίς αποδεδειγμένη λοίμωξη από ανθεκτικά στελέχη S. pneumoniae δεν αποτελεί τεκμηριωμένη, με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, πρακτική και πρέπει να αποφεύγεται. 7. Συμπεράσματα Η πνευμονία της κοινότητας αποτελεί μια κοινή νόσο με σημαντική επίπτωση στο γενικό πληθυσμό. Προκαλείται από μεγάλο αριθμό παθογόνων, συχνότερος από τα οποία είναι ο S. pneumoniae. Ωστόσο, η ανάπτυξη πολυανθεκτικών στελεχών πνευμονιοκόκκου δημιουργεί ανησυχία για το μέλλον των φλουοροκινολονών (και των νεότερων παραγώγων τους), οι οποίες έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο για την αντιμετώπιση των πνευμονιοκοκκικών λοιμώξεων του αναπνευστικού. Τα στοιχεία που υπάρχουν αναφορικά με τη συνταγογράφηση των κινολονών αναδεικνύουν μια σαφή τάση αύξησης, που οφείλεται αφενός στις ευνοϊκές φαρμακολογικές τους ιδιότητες και αφετέρου στην προσπάθεια των ερευνητών να αντιμετωπίσουν τυχόν λοιμώξεις από πολυανθεκτικά στελέχη. Στις χώρες όπου το φαινόμενο έχει εκδηλωθεί, η αύξηση της χορήγησης βαίνει παράλληλα με την ανάπτυξη στελεχών S. pneumoniae ανθεκτικών στις φλουοροκινολόνες. Τα στοιχεία που υπάρχουν για την Ελλάδα δείχνουν ότι τα ποσοστά ανθεκτικών στελεχών πνευμονιοκόκκου είναι ιδιαίτερα χαμηλά. Ωστόσο, δεν δικαιολογείται εφησυχασμός, αφού η διεθνής πρακτική αποδεικνύει ότι όσο η μη ορθολογιστική χρήση μιας αντιμικροβιακής ουσίας συνεχίζεται, τόσο περισσότερο ελλοχεύει ο κίνδυνος η ουσία αυτή τελικά να καταστεί αδρανής για μεγάλο αριθμό μικροβιακών στελεχών. Επομένως, είναι αναγκαίο κάθε φορά που ο κλινικός γιατρός καλείται να αντιμετωπίσει μια εξωνοσοκομειακή πνευμονία να ακολουθεί τις κατευθυντήριες οδηγίες που έχουν θεσπιστεί για το σκοπό αυτόν, ώστε η άσκοπη χρήση των συγκεκριμένων, ιδιαίτερα δραστικών, αντιβιοτικών να περιοριστεί στο ελάχιστο. ABSTRACT Fluoroquinolones in the treatment of community-acquired pneumonia: Rates of prescription versus emerging resistance of pneumococci A. BOUTOU, P. ARGYROPOULOU-PATAKA Respiratory Failure Unit, Papanikolaou General Hospital, Department of Medicine, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Archives of Hellenic Medicine 2008, 25(2): Community-acquired pneumonia (CAP) is the most severe respiratory infection caused by Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae). The empirical treatment of CAP includes the administration of a β-lactam or/and a macrolide for a period of 7 to 10 days. However, an accelerating growth of pneumococci strains resistant to a large number of antibiotics has been observed. About 40% of S. pneumoniae strains worldwide do not respond adequately to common antimicrobial treatment. This phenomenon has emphasised the need for using new, more effective drugs in the treatment of pneumococci infections, the most important of which are the latest quinolones. The ability of fluoroquinolones to inhibit bacterial protein synthesis by affecting two different enzymes (topoisomerase II and topoisomerase IV), combined with their favorable pharmacological properties, have established them among the most effective drugs used in the treatment of numerous infections caused by not only S. pneumoniae but also by other Gram positive and Gram negative bacteria. Retrospective epidemiological studies worldwide have shown that during the last fifteen years there has been an increase of up to seven times in the prescription rate of quinolones. About 50% of that increase involves respiratory infections, with patients of over 65 years the group for whom quinolones were most commonly prescribed. Although in Greece pneumococci strains resistant to fluoroquinolones have been ob-

7 ΦΛΟΥΟΡΟΚΙΝΟΛΟΝΕΣ ΣΤΗ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ 157 served, this phenomenon is already a problem for many countries, in some of which the percentage rate of resistant strains has doubled over a short period of time. For this reason it is important to determine the indications for fluoroquinolones administration for respiratory infections, in order to minimize the possibility of new, resistant strains of S. pneumoniae to evolve under the pressure of natural selection. Key words: Community-acquired pneumonia, Fluoroquinolones, S. pneumoniae Βιβλιογραφία 1. Appelbaum PC. Resistance among Streptococcus pneumoniae: Implications for drug selection. Clin Infect Dis 2002, 34: William B. Current issues on resistance, treatment guidelines, and the appropriate use of fluoroquinolones for respiratory tract infections. Clin Ther 2002, 24(Suppl 6): Jones RN, Mandell LA. Fluoroquinolones for the treatment of outpatient community-acquired pneumonia. Diagnostic Microbiology and Infectious Disease 2002, 44: Goldstein EJC, Garabedian-Ruffalo SM. Widespread use of fluoroquinolones versus emerging resistance in pneumococci. Clin Infect Dis 2002, 35: Chen DK, McGeer AL, De Azavedo JC, Low DE, for the Canadian Bacterial Surveillance Network. Decreased susceptibility of Streptococcus pneumoniae to fluoroquinolones in Canada. N Engl J Med 1999, 341: Dowell SF, Schwartz B. Resistant pneumococci: Protecting patients through judicious use of antibiotics. Am Fam Physician 1997, 55: Kunin CM. Resistance to antimicrobial drugs: A worldwide calamity. Ann Intern Med 1993, 118: Neu HC. The crisis in antibiotic resistance. Science 1992, 257: Doern GV, Heilmann KP, Huynh HK, Rhomberg PR, Coffman SL, Brueggemann AB. Antimicrobial resistance among clinical isolates of Streptococcus pneumoniae in the United States during , including a comparison of resistance rates since Antimicrob Agents Chemother 2001, 45:1 10. Doern GV. Antimicrobial use and the emergence of antimicrobial resistance with Streptococcus pneumoniae in the United States. Clin Infect Dis 2001, 33: Jones ME, Blosser-Middleton RS, Critchley IA, Karlowsky JA, Thornsberry C, Sahm DF. In vitro susceptibility of Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae and Moraxella catarrhalis: A European multicenter study during Clin Microbiol Infect 2003, 9: Levy SB. Multidrug resistance a sign of the times (editorial comment). N Engl J Med 1998, 338: Hooper DC. Mechanisms of action of antimicrobials. Focus on fluoroquinolones. Clin Infect Dis 2001, 32(Suppl 1): Drlica K, Zhao X. DNA gyrase, topoisomerase IV, and the 4-quinolones. Microbiol Mol Biol Rev 1997, 61: Fukuda H, Hiramatsu K. Primary targets of fluoroquinolones in Streptococcus pneumoniae. Antimicrob Agents Chemother 1999, 43: Bebear CM, Renaudin H, Charron, A, Bove JM, Bebear C, Renaudin J. Alterations in topoisomerase IV and DNA gyrase in quinolone-resistant mutants of Mycoplasma hominis obtained in vitro. Antimicrob Agents Chemother 1998, 42: Bertino J Jr, Fish D. The safety profile of the fluoroquinolones. Clin Ther 2000, 22: Aminimanizani A, Beringer P, Jelliffe R. Comparative pharmacokinetics and pharmacodynamics of the newer fluoroquinolone antibacterials. Clin Pharmacokinet 2000, 40: Wise R, Honeybourne D. Pharmacokinetics and pharmacodynamics of fluoroquinolones in the respiratory tract. Eur Respir J 1999, 14: American Society for Microbiology. Macrolide and fluoroquinolone (levofloxacin) resistances among Streptococcus pneumoniae strains: Significant trends from the SENTRY Antimicrobial Surveillance Program (North America, ). J Clin Microbiol 2000, 38(Suppl 11): Thornsberry C, Ogilvie PT, Holley HP, Sahm DF. Survey of susceptibilities of Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, and Moraxella catarrhalis isolates to 26 antimicrobial agents: A prospective US study. Antimicrob Agents Chemother 1999, 43: McDougall K. Antimicrobial drug prescribing for pneumonia in ambulatory care. Emerg Infect Dis 2005, 11(Suppl 3): Ho PL, Yung RW, Tsang DN. Increasing resistance of Streptococcus pneumoniae to fluoroquinolones: Results of a Hong Kong multicenter study in J Antimicrob Chemother 2001, 48: ANONYMOUS. Resistance of Streptococcus pneumoniae to fluoroquinolones United States, MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2001, 50: Fluit AC, Schmitz FJ, Jones ME, Acar J, Gupta R, Verhoef J. Antimicrobial resistance among community-acquired pneumonia isolates in Europe: First results from the SENTRY antimicrobial surveillance program SENTRY participants group. Int J Infect Dis 1999, 3: Hooper DC. Emerging mechanisms of fluoroquinolone resistance. Emerg Infect Dis 2001, 7: Jorgensen JH, Weigel LM, Ferraro JM, Swenson JM, Tenover FC. Activities of newer fluoroquinolones against Streptococcus pneumoniae clinical isolates, including those with mutations in the gyra, parc, and pare loci. Antimicrob Agents Chemother 1999, 43: Doern GV. Antimicrobial use and the emergence of antimicrobial resistance with Streptococcus pneumoniae in the United States. Clin Infect Dis 2001, 33(Suppl 3):

8 158 Α. Μπουτου και Π. Αργυροπουλου-Πατακα 29. Emerman CL, Bosker G, Miller LA, Edlow J, Ernst SP, Schneider SM et al. Community-acquired pneumonia (CAP) update year 2000: Current Antibiotic Guidelines and Outcome-Effective Management. American Health Consultants, Vincent J. Pharmacokinetics and safety of trovafloxacin in healthy male volunteers following administration of single intravenous doses of the prodrug, alatrofloxacin. J Antimicrob Chemother 1997, 39(Suppl B): Spangler SK. Activity of CP 99,219 compared with those of ciprofloxacin, grepafloxacin, metronidazole, cefoxitin, piperacillin, and piperacillin-tazobactam against 489 anaerobes. Antimicrob Agents Chemother 1994, 38: Child J. The in vitro activity of CP 99,219, a new naphthyridone antimicrobial agent: A comparison with fluoroquinolone agents. J Antimicrob Chemother 1995, 35: Brighty KE. The chemistry and biological profile of trovafloxacin. J Antimicrob Chemother 1997, 39(Suppl B):1 14 Corresponding author: A. Boutou, 36 Agiou Vassiliou street, GR Thessaloniki, Greece xxxxxxxxxxxxx

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Κ. Χατζίκα, Π. Κοντού, Κ. Μανίκα, Μ. Σιωνίδου, Μ. Παπαϊωάννου, Κ. Ζαρογουλίδης, Ι. Κιουµής Μονάδα Αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2%

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2% Μιχάλης Σαββίδης Παθολόγος ΟΞΕΙΑ ΦΑΡΥΓΓΟΑΜΥΓΔΑΛΙΤΙΔΑ Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. Πίνακας 1: Αίτια οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Key words in vitro I II Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Method Report Interpretation Difusion method Disk method Sensitive (S), Intermediate

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική σημασία της αντοχής του πνευμονιόκοκκου στην πνευμονία της κοινότητας

Κλινική σημασία της αντοχής του πνευμονιόκοκκου στην πνευμονία της κοινότητας Κλινική σημασία της αντοχής του πνευμονιόκοκκου στην πνευμονία της κοινότητας Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ S. pneumoniae Συχνότητα αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ Διονυσία Κουτραφούρη Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Τα αντιβιοτικά είναι φυσικά παράγωγα μικροοργανισμών και δρουν εναντίον άλλων μικροοργανισμών (αντιβιοτικά).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας

Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας Ανασκόπηση Η κλινική σημασία της αντοχής του Streptococcus pneumoniae στην πνευμονία της κοινότητας Κατερίνα Μανίκα 1, Ιωάννης Κιουμής 2 1 Λέκτορας Πνευμονολογίας, Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ 2 Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ (ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ)(CAP) ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΟΝΕΟΣ Παθολόγος

Η ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ (ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ)(CAP) ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΟΝΕΟΣ Παθολόγος Η ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ (ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ)(CAP) ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΟΝΕΟΣ Παθολόγος Πνευμονία είναι η φλεγμονή του πνευμονικού παρεγχύματος, οφείλεται κυρίως σε λοιμώξεις από βακτήρια, ιούς, μύκητες ή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας 25 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Zinnat και των λοιπών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Η εντόπιση της λοιμώξεως π.χ. ενδοκοιλιακή - μαλακών μορίων κλπ Ο προσδιορισμός ή η εμπειρική γνώση των παθογόνων αιτίων Η γνώση της αντοχής και κυρίως του Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Μαρία Σουλή Επ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Γυναίκα 25 ετών προσέρχεται λόγω δυσουρίας και

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού. Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ

Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού. Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ Τα πιο συνηθισμένα και γνωστά Ενήλικες : 2-4 επεισόδια τον χρόνο Παιδιά : 6-10 επεισόδια τον χρόνο Τι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Νίκος Α. Καρανταγλής Παιδίατρος Επιστηµονικός Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 1 Ως Μέση Ωτίτιδα ορίζεται η φλεγµονή του µέσου ωτός

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ και λίγα στοιχεία φαρμακοκινητικής. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ και λίγα στοιχεία φαρμακοκινητικής. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ και λίγα στοιχεία φαρμακοκινητικής Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Σκοπός της αντιμικροβιακής χημειοθεραπείας Η εκρίζωση της λοίμωξης όσο το δυνατόν γρηγορότερα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αύξηση της μικροβιακής αντοχής στα αντιβιοτικά και η εκτεταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Ουροποιητικού

Λοιμώξεις Ουροποιητικού Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 5 Ιούλιος 2013 Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού αποτελούν τις πιο συχνές βακτηριακές μολύνσεις στους ενήλικες και αφορούν τόσος το ανώτερο όσο και το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αµινογλυκοσίδες. Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ipapapar@med.uoa.gr

Αµινογλυκοσίδες. Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ipapapar@med.uoa.gr Αµινογλυκοσίδες Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ipapapar@med.uoa.gr 1 2 Αµινογλυκοσίδες Ιστορικά στοιχεία Πρώτη αµινογλυκοσίδη στην θεραπευτική Στρεπτοµυκίνη (1944)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

SIR MYCOPLASMA 62781 10 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

SIR MYCOPLASMA 62781 10 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ SIR MYCOPLASMA 62781 10 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΒΙΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ ΤΟΥ ΟΥΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 1- ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ Το SIR MYCOPLASMA είναι ένα αντιδραστήριο για την ανάλυση αντιβιογράμματος του μυκοπλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Πνευμονίας της κοινότητας

Θεραπεία Πνευμονίας της κοινότητας 5 η Συνεδρίαση ΕΜΠΕΠΘ 10-1-2011 Θεραπεία Πνευμονίας της κοινότητας Εύα Φούκα Πνευμονολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ Ως Πνευμονία της Κοινότητας (ΠΚ), ορίζεται η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ο Επαναπροσδιορισμός των Ορίων Ευαισθησίας των Στελεχών Staphylococcus aureus στη Βανκομυκίνη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της οικογένειας στη φροντίδα του αρρώστου στο νοσοκομείο

Η συμβολή της οικογένειας στη φροντίδα του αρρώστου στο νοσοκομείο Τόμος 9 ος, Τεύχος 1 ο, Ιανουάριος - Μάρτιος 2010 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Η συμβολή της οικογένειας στη φροντίδα του αρρώστου στο νοσοκομείο Παναγιώτα Μπέλλου-Μυλωνά 1, Γεωργία Κ. Γερογιάννη 2 1. Καθηγήτρια Νοσηλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣΚΟ. Μακρολίδες. Αζαλίδες. Στρεπτογραμίνες. Κετολίδες. Οξαζολιδινόνες

ΜΑΣΚΟ. Μακρολίδες. Αζαλίδες. Στρεπτογραμίνες. Κετολίδες. Οξαζολιδινόνες ΜΑΚΡΟΛΙΔΕΣ ΜΑΣΚΟ Μακρολίδες Αζαλίδες Στρεπτογραμίνες Κετολίδες Οξαζολιδινόνες ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΛΙΔΩΝ Macrolides 12-membered ring methymycin 14-membered ring 16-membered ring spiramycin Erythromycin A Semi-synthetic

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος των εμβολίων στην προφύλαξη από την πνευμονία της κοινότητας

O ρόλος των εμβολίων στην προφύλαξη από την πνευμονία της κοινότητας O ρόλος των εμβολίων στην προφύλαξη από την πνευμονία της κοινότητας Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» Πνευμονιοκοκκική πνευμονία σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Ελπίδα Φωτιάδου Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: Δέσμη οδηγιών διάγνωσης και θεραπείας μίας νόσου, με βάση τα πορίσματα και την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» «H μεγαλύτερη συμφορά που μπορεί να συμβεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Αλκιβιάδης Βατόπουλος Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 1 Μικροβιακή Αντοχή Βασικοί ορισμοί Δραστικότητα αντιβιοτικού Αντοχή Μικροοργανισμού Μικροβιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Μουσεία: εργαλείο, τροχοπέδη ή συρµός;

Νέες Τεχνολογίες και Μουσεία: εργαλείο, τροχοπέδη ή συρµός; Νέες Τεχνολογίες και Μουσεία: εργαλείο, τροχοπέδη ή συρµός; Μαρία Οικονόµου* ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο χώρος του πολιτισµού έχει κάποιες σηµαντικές ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά σε σχέση µε το χώρο των επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονία της κοινότητας

Πνευμονία της κοινότητας Ε. Χατζηαγόρου, Χ. Ανταχόπουλος Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονία της κοινότητας Ποικίλει με την ηλικία (Πιν 1) με μία επίπτωση γύρω στο 0,5% το χρόνο σε παιδιά κάτω των 15 χρόνων και συχνότερη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΗΘΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΖΑΧΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και εμπειρική θεραπεία των λοιμώξεων 2007 ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ./Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα