Πριν σβήσει η φλόγα Kαταγραφή της γεβανικής διαλέκτου. Ευαγγελία Βλάχου Γιώργος Κοτζόγλου Χρυσούλα Παπαδοπούλου. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πριν σβήσει η φλόγα Kαταγραφή της γεβανικής διαλέκτου. Ευαγγελία Βλάχου Γιώργος Κοτζόγλου Χρυσούλα Παπαδοπούλου. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ."

Transcript

1 Πριν σβήσει η φλόγα Kαταγραφή της γεβανικής διαλέκτου Ευαγγελία Βλάχου Γιώργος Κοτζόγλου Χρυσούλα Παπαδοπούλου Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση

2 2

3 στους απανταχού ομιλητές της γεβανικής 3

4 4

5 Πίνακας περιεχομένων Ευχαριστίες 7 Περίληψη 9 Summary 11 Συντομογραφίες Εισαγωγή Σκοπός της μελέτης Δομή της μελέτης Οι Ρωμανιώτες Εβραίοι Οι Ρωμανιώτες Εβραίοι των Ιωαννίνων από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20 ου αιώνα Τα κύματα μετανάστευσης, η ανεξαρτησία και η πορεία προς το Ολοκαύτωμα Η εκπαίδευση των Γιαννιωτοεβραίων και η δράση της Alliance Israélite Universelle Κοινότητες Ρωμανιωτών Εβραίων σήμερα Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η έρευνα πεδίου και η συλλογή προφορικού υλικού Επαφές Συνεντεύξεις Οργάνωση και επεξεργασία Τα τυπολογικά χαρακτηριστικά της γεβανικής Φωνολογία Το φθογγικό σύστημα Φωνολογικές διεργασίες Συλλαβική δομή Τονισμός Μορφολογία Κλιτική μορφολογία Ονοματική μορφολογία Ρηματική μορφολογία Προσαρμογή δάνειων λέξεων στο σύστημα της ελληνικής με τη χρήση προσφυμάτων 52 5

6 5.3. Σύνταξη-σημασιολογία Ονοματική φράση Απουσία άρθρου Εκτεταμένη χρήση της πρόθεσης από Πρόταση Ρήμα Άρνηση Ιδιωματικές εκφράσεις Λεξιλόγιο Πριν σβήσει η φλόγα Η γεβανική σήμερα Το μέλλον της γεβανικής 66 Βιβλιογραφικές αναφορές 69 Παράρτημα 77 6

7 Ευχαριστίες Επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε θερμά όλους εκείνους που συνετέλεσαν και βοήθησαν στην εκπόνηση της παρούσας μελέτης. Κατ αρχάς, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση για την οικονομική υποστήριξη της παρούσας μελέτης. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στα μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής του Ιδρύματος για την πίστη τους στην ερευνητική μας πρόταση. Επιπλέον, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους ανθρώπους που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της έρευνάς μας και, πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά το κομμάτι της εξεύρεσης ομιλητών. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην κυρία Κάρμεν Κοέν, Υπεύθυνη της Εβραϊκής Συναγωγής Ρόδου Kahal Kadosh Shalom και στον κύριο Ισαάκ Ντόστη, μέλος της Εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων, που ήταν κοντά μας από την αρχή αυτού του όμορφου ταξιδιού και μας διευκόλυναν όποτε το είχαμε ανάγκη. Ο κ. Ντόστης ήταν και είναι ακόμη και σήμερα έμπρακτος συμπαραστάτης στις δύσκολες στιγμές αυτής της έρευνας. Ευχαριστούμε επίσης το προεδρείο και τα μέλη των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων των Ιωαννίνων και της Νέας Υόρκης. Πιο συγκεκριμένα, ευχαριστούμε τον κύριο Μωυσή Ελισάφ, Πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, την κυρία Αλέγρα Μάτσα, Γενική Γραμματέα της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, και την κ. Marcia Haddad-Ikonomopoulos, Διευθύντρια του Εβραϊκού Μουσείου της Νέας Υόρκης, που παρά το βεβαρυμένο πρόγραμμά τους βοήθησαν στην οργάνωση των συνεντεύξεών μας. Επιπλέον, είμαστε ευγνώμονες στους παρακάτω ανθρώπους που βοήθησαν σε διάφορα στάδια της εκπόνησης της παρούσας μελέτης (με αλφαβητική σειρά): Ike Coen, Ματθίλντη Εσκενάζυ, Τζων Καλέφ-Εζρά, Ελένη Καραντζόλα, Κούλα Κοφίνας, Ισαάκ Λαγαρής, Στέλλα Λεβή, Ζανέτ Μπαττίνου, Καλομοίρα Νικολού, Βαρβάρα Παπαδοπούλου, Σοφία Παπαδοπούλου, Ανθή Ρεβυθιάδου, Νίκος Σαραντάκος, Βασίλειος Σπυρόπουλος, Richard Solomon, Μάριος Σούσης, Λάζαρος Φελούς. Η παρούσα μελέτη οφείλει πολλά σε δυο ανθρώπους που μοιράστηκαν μαζί μας πλούσιο χειρόγραφο και μη υλικό από προσωπικά αρχεία. Η κυρία Αλέγρα Μάτσα μάς εμπιστεύτηκε και συζήτησε μαζί μας το προσωπικό αρχείο του πατέρα της, Ιωσήφ Μάτσα. Ο κύριος Ισαάκ Μπενμαγιόρ μοιράστηκε μαζί μας το προσωπικό του αρχείο για τη γεβανική βοηθώντας έτσι τη βιβλιογραφική μας έρευνα. 7

8 Επίσης, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε για τη θερμή υποδοχή και υποστήριξη που λάβαμε από το Παγκόσμιο Εβραϊκό Συμβούλιο (World Jewish Congress) και πιο συγκεκριμένα από τους Betty Ehrenberg, Menachem Rosensaft, Michael Schneider και Michael Thaidigsmann. Τέλος, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους ομιλητές μας χωρίς τους οποίους αυτή η έρευνα δε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Τους ευχαριστούμε γιατί άνοιξαν τα σπίτια τους και μας καλωσόρισαν χωρίς καχυποψία σαν παιδιά τους. Μας επέτρεψαν να πάρουμε μια γεύση από την πορεία τους και μοιράστηκαν μαζί μας το πιο πολύτιμο θησαυρό που είχαν: τη γλώσσα τους, όπως αυτή διασώθηκε μέσα από την πολύπαθη πορεία τους. Χάρη σε αυτούς, η παρούσα μελέτη προλαβαίνει να καταγράψει τη γεβανική πριν σβήσει η φλόγα της. Για αυτό το λόγο είναι αφιερωμένη δικαιωματικά σε αυτούς. Σας ευχαριστούμε θερμά! Ρόδος, Νοέμβριος 2014 Η συγγραφική ομάδα 8

9 Περίληψη Γεβανική (ή Εβραιοελληνική ή Ρωμανιώτικη) ονομάζεται η διάλεκτος των Ρωμανιωτών Eβραίων της Ελλάδας. Η διάλεκτος αυτή μιλιέται ήδη από τα ελληνιστικά χρόνια και παρουσιάζει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς γεννήθηκε από τη διεπαφή κυρίως δυο μεσογειακών γλωσσών με μακρά ιστορία (της ελληνικής και της εβραϊκής), που ανήκουν σε διαφορετικές γλωσσικές οικογένειες, στην ινδοευρωπαϊκή και τη σημιτική, αντίστοιχα. Τόσο η Connerty (2003) όσο και το Ethnologue χαρακτηρίζουν τη γεβανική ως σχεδόν εξαφανισμένη διάλεκτο εξαιτίας της βίαιης συρρίκνωσης του αριθμού των ομιλητών της κατά το Ολοκαύτωμα (στην Ελλάδα, ένας μικρός αριθμός εντοπίζεται σήμερα στα Ιωάννινα και τη Χαλκίδα), της διασποράς των ομιλητών της κυρίως προς την Αμερική (Νέα Υόρκη) και το Ισραήλ και της όλο και μεγαλύτερης αφομοίωσής της από την ελληνική. Το ερώτημα που γεννάται είναι ποια είναι η συγχρονική μορφή της διαλέκτου αυτής σε αυτό το κρίσιμο σημείο της εξαφάνισής της εντός και εκτός των ελληνικών συνόρων. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην περιγραφή της σύγχρονης μορφής της γεβανικής διασώζοντας τα τελευταία σπαράγματά της. Μέσα από τη συλλογή προφορικών δεδομένων από ομιλητές της στα Γιάννενα και τη Νέα Υόρκη η εργασία αυτή έχει ως στόχο να καταγράψει τα τυπολογικά χαρακτηριστικά της γεβανικής σε όλα τα επίπεδα γραμματικής ανάλυσης (φωνολογία, μορφολογία, σύνταξησημασιολογία, λεξιλόγιο) και να προβλέψει το μέλλον της πριν εξαφανιστούν οι τελευταίοι εναπομείναντες ομιλητές της. 9

10 10

11 Summary The Yevanic dialect (also known as Judeo-Greek or Romaniotika) has been the language of the Romaniote Jews of Greece since the Hellenistic period. As a product of language contact between Greek and Hebrew (two languages belonging to different language families, Indo-european and Semitic, respectively) Yevanic shows a remarkable blend of grammatical and lexical features. However, recent studies and surveys (e.g. Connerty (2003) and the Ethnologue) characterize it as almost extinct, as the majority of its native speakers perished in the Holocaust. Yevanic is currently spoken by a small number of speakers in Yannena, Chalkida, New York and Israel. From a linguistic point of view, the interesting question that arises is what the current form and main grammatical characteristics of this linguistic variety are. The current study aims at documenting and analysing the current status of Yevanic at the main levels of linguistic analysis (phonology, morphology, syntax, semantics, and the lexicon). We also offer a tentative prediction of its future before the dissapearance of its last speakers. 11

12 12

13 Συντομογραφίες Α αιτ. αλβ. αρσ. αρχ. βεν. βιβλ. εβρ. βλ. βλαχ. γίντ. δωρ. εβρ. ECM ελνστ. εν. επίθ. Θ θηλ. ιταλ. κ.ά. κ.εξ. ΚΝΕ λαντ. λατ. ΛΚΝ ΝΥ ονομ. ουδ. μ.ά. μσν. μτχ. μ.χ. άρρεν αιτιατική πτώση αλβανική γλώσσα αρσενικό γραμματικό γένος αρχαία ελληνική γλώσσα βενετική βιβλική εβραϊκή βλέπε βλάχικα γίντις δωρική εβραϊκή (σύγχρονη) Exceptional Case Marking ελληνιστική (Κοινή) ενικός αριθμός επίθετο θήλυ θηλυκό γραμματικό γένος ιταλική γλώσσα και άλλοι/-ες/-α και εξής Κοινή Νέα Ελληνική λαντίνο λατινική γλώσσα Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (βλ. βιβλιογραφία) Νέα Υόρκη ονομαστική πτώση ουδέτερο γραμματικό γένος μεταξύ άλλων μεσαιωνική ελληνική μετοχή μετά Χριστόν 13

14 παθ. φ. παθητική φωνή παραγ. επίθημ. παραγωγικό επίθημα π.ε. προσωπική επικοινωνία πληθ. πληθυντικός αριθμός πρβ. παράβαλε πρλθ. παρελθόν/παρελθοντικός χρόνος προσ. πρόσωπο (γραμματική κατηγορία) σλαβ. σλαβικές γλώσσες συνοπτ. συνοπτική ρηματική όψη τουρκ. τουρκική υπό δημ. υπό δημοσίευση υποκ. υποκοριστικό υποτ. υποτιμητικό υστλατ. υστερολατινικός π.χ. πρό Χριστού 14

15 1. Εισαγωγή Σκοπός της μελέτης Η μελέτη των ελληνικών διαλέκτων κατέχει τα τελευταία χρόνια εξέχουσα θέση στη σύγχρονη γλωσσολογική θεωρία (βλ. μεταξύ άλλων Κοντοσόπουλος 1994, Μηνάς 2004, Ralli 2009, Τζιτζιλής 2000, Trudgill 2003). Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια αξιόλογες μελέτες εστιάζουν σε φαινόμενα διγλωσσίας, αποτέλεσμα διεπαφής της ελληνικής και μειονοτικών γλωσσών πληθυσμών της ελληνικής επικράτειας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πλούσια βιβλιογραφία σχετικά με τη διεπαφή ελληνικής-τουρκικής (βλ. μεταξύ άλλων Çeltek & Kaili to appear, Γεωργαλίδου κ.ά. υπό δημ., Kaili, et al. 2009, Ρεβυθιάδου & Σπυρόπουλος 2009). Τέτοιου είδους έρευνες α) έχουν βοηθήσει στη μελέτη και κατανόηση των νέων γλωσσικών συστημάτων, β) έχουν συμβάλει στη μελέτη της γλώσσας ως κοινής συνιστώσας επιμέρους ιδιωμάτων/γλωσσικών συστημάτων, γ) έχουν ρίξει φως στη διαχρονική εξέλιξη της ελληνικής και δ) έχουν προσφέρει το επιστημονικό υπόβαθρο για τη διαμόρφωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για την εκμάθηση της ελληνικής. Διάλεκτοι που διαμορφώθηκαν από τη διεπαφή της ελληνικής με άλλες γλώσσες στην ελληνική επικράτεια δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής γλωσσολογικής μελέτης. Για ορισμένες δε από αυτές δεν υπάρχει καν μια στοιχειώδης καταγραφή, απαραίτητο εμπειρικό υπόβαθρο για τη γραμματική/ τυπολογική καταγραφή της δομής τους. Η ανάγκη για την πλήρωση αυτού του κενού στη βιβλιογραφία γίνεται εντονότερη αν αναλογιστεί κανείς τον εξαιρετικά μικρό αριθμό ομιλητών που έχουν απομείνει για κάποιες από αυτές, οι μαρτυρίες και οι μνήμες των οποίων μόλις που μας επιτρέπουν να διασώσουμε τα τελευταία σπαράγματά τους. Ορισμένες από αυτές τις διαλέκτους βρίσκονται, συνεπώς, σε κίνδυνο εξαφάνισης ή σβήνουν σιγά σιγά με το πέρασμα των χρόνων και χάνεται μαζί τους μια τεράστια γλωσσική κληρονομιά που δεν έχει ακόμη καταγραφεί. Κοιτάζοντας τον διαλεκτολογικό χάρτη της ελληνικής γλώσσας, διαπιστώνει κανείς την ύπαρξη μιας ελληνο-εβραϊκής διαλέκτου που δεν έχει μελετηθεί συστηματικά στη συγχρονική μορφή της. Πρόκειται για τα γεβανικά που 1 Ο τίτλος της μελέτης είναι εμπνευσμένος από τον τίτλο Before the flame goes out: a document on the Romaniote Jews of Ioannina and New York του Vincent Giordano (Πηγή: 15

16 εμφανίστηκαν στην Ελλάδα ήδη από τα ελληνιστικά χρόνια και που αναγνωρίζεται σήμερα από τους μελετητές είτε ως γλώσσα 2 είτε ως διάλεκτος της ελληνικής 3 με την όρο γεβανική διάλεκτος. Ονομάστηκαν επίσης ρωμανιώτικα καθώς πρόκειται για τη γλώσσα των Ρωμανιωτών Εβραίων που κατοίκησαν στον ελλαδικό χώρο ήδη από τον 4 ο αιώνα π.χ. (βλ. μ.ά. Belleli 1904, Connerty 2003, Dalven 1990, Dalven & Aslanov 1971, De Lange 2000, Kerem 1993, Κουκουλές 1910, Krivoruchko 2001, 2002c, Neubauer 1892, Wexler 1985). Επιπλέον, καθώς γεννήθηκαν εντός των πυλών του κάστρου των Ιωαννίνων στην περιοχή που ονομάζεται Κουρμανιό, άλλες ονομασίες τους είναι καστρινά (Μωυσής Ελισάφ π.ε.) και κουρμανιώτικα (Καλέφ-Εζρά π.ε.). 4 Μία από τις κυριότερες εστίες Ρωμανιωτών Εβραίων σήμερα είναι τα Ιωάννινα. Ρωμανιώτες Εβραίοι κατοικούν και στην Αθήνα, όπου υπάρχει και «η Γιαννιώτικη» 5, στη Χαλκίδα, ελάχιστοι ίσως στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Εκτός του ελλαδικού χώρου, Ρωμανιώτες εντοπίζουμε στις Η.Π.Α., και ειδικότερα στην ευρύτερη περιφέρεια της Νέας Υόρκης (ΝΥ), και στο Ισραήλ. Το επιστημονικό ενδιαφέρον για τη μελέτη αυτής της διαλέκτου είναι μεγάλο για πολλούς λόγους. Πρώτον, γεννήθηκε από τη διεπαφή δυο μεσογειακών γλωσσών με μακρά ιστορία (της ελληνικής και της εβραϊκής) που ανήκουν σε διαφορετικές γλωσσικές οικογένειες (στην ινδοευρωπαϊκή και τη σημιτική, αντίστοιχα) και επηρεάστηκε από την τουρκική και άλλες γλώσσες (Connerty 2003). Επιπλέον, ομιλητές της βρίσκονται εντός και εκτός των ελληνικών συνόρων. Πέρα από την πρώτη απόπειρα καταγραφής της σύγχρονης μορφής της γεβανικής κυρίως σε λεξιλογικό επίπεδο από τους Dalven (1990), Dalven & Aslanov (1971) και την πρώτη συστηματική μελέτη της Connerty (2003) που λαμβάνει υπόψη της κυρίως παραγωγές ομιλητών του εξωτερικού (12 ομιλητές από το Ισραήλ, 3 ομιλητές από τη Νέα Υόρκη, 1 ομιλητής από την Ελλάδα) απουσιάζει οποιαδήποτε μελέτη της γεβανικής που να παρουσιάζει με συστηματικό τρόπο τη σύγχρονη μορφή της μέσα από δεδομένα από ομιλητές τόσο στη ΝΥ όπου μετάναστευσαν ομιλητές το 1905 (βλ. Κεφάλαιο 2) όσο και εντός Ελλάδος. 2 Πηγή: 3 Πηγή: 4 Άλλες ονομασίες της διαλέκτου είναι οι γεβανίτικα και ελληνο-εβραϊκά. Για ομοιομορφία, στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιούμε τον όρο γεβανική. 5 Πρόκειται για τη ρωμανιώτικη συναγωγή της Αθήνας (βλ. 16

17 Τόσο η Connerty (2003) όσο και το Ethnologue χαρακτηρίζουν τη γεβανική ως σχεδόν εξαφανισμένη διάλεκτο (βλ. υποσημείωση 2) εξαιτίας α) της βίαιης συρρίκνωσης του αριθμού των ομιλητών τους κατά το Ολοκαύτωμα (ένας μικρός αριθμός βρίσκεται σήμερα στα Ιωάννινα, τη Χαλκίδα και τη Νέα Υόρκη), β) της διασποράς των ομιλητών τους κυρίως προς την Αμερική (Νέα Υόρκη) και το Ισραήλ και γ) της όλο και μεγαλύτερης αφομοίωσής τους από την ελληνική. Αναρωτιέται, συνεπώς, κανείς ποια είναι η κατάσταση της γεβανικής σήμερα: 1. Υπάρχουν ακόμη φυσικοί ομιλητές της; 2. Αν ναι, ποια είναι η γλωσσική τους κατάσταση εντός και εκτός Ελλάδος; 3. Πρόκειται για μια ήδη νεκρή διάλεκτο; 4. Ποια είναι είναι τα χαρακτηριστικά της; Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί να απαντήσει στα παραπάνω ερωτήματα. Μέσα από τη συλλογή προφορικών δεδομένων από ομιλητές της στα Γιάννενα και τη Νέα Υόρκη η εργασία αυτή έχει στόχο να καταγράψει τα στοιχεία του λεξιλογίου, της φωνολογίας, της μορφολογίας, της σύνταξης και της σημασιολογίας αυτής της διαλέκτου. Υποστηρίζεται ότι πρόκειται για ένα γλωσσικό ιδίωμα της ελληνικής με σημαντικές επιρροές από το γιαννιώτικο ιδίωμα αλλά και από την τουρκική και την εβραϊκή (βιβλική και σύγχρονη), με προσμείξεις από τα αλβανικά καθώς και σλαβικές και λατινογενείς γλώσσες. Επιπλέον, από τα γλωσσικά μας δεδομένα προκύπτει ότι είναι έκδηλη η επιρροή των γίντις στο ιδίωμα Ρωμανιωτών ομιλητών που έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στη ΝΥ. Οι επιρροές αυτές είναι έκδηλες κυρίως στο λεξιλόγιο, τη φωνολογία και τη μορφολογία του ιδιώματος. Από την πεδιακή μας έρευνα προκύπτει ότι η γεβανική αποτελεί μια γλωσσική ποικιλία που βρίσκεται στα τελευταία στάδια του φαινομένου του γλωσσικού θανάτου Δομή της μελέτης Η παρούσα μελέτη δομείται ως εξής. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζουμε το ιστορικό και γεωγραφικό διάγραμμα των εστιών των Ρωμανιωτών. Από αυτό δε θα μπορούσε να απουσιάζει μια λεπτομερής αναφορά στο μεγάλο ρόλο της Alliance Israélite Universelle στην εκπαίδευση των Ρωμανιωτών των Ιωαννίνων. 17

18 Το Κεφάλαιο 3 περιέχει τη βιβλιογραφική ανασκόπηση των σημαντικότερων πηγών για τη γεβανική. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζεται η μεθοδολογία που ακολουθήσαμε στην έρευνα πεδίου στα Ιωάννινα και τη Νέα Υόρκη (βλ. επίσης Παράρτημα 1 και 2). Στο Κεφάλαιο 5 επιχειρούμε να καταγράψουμε τα τυπολογικά χαρακτηριστικά της γεβανικής μέσα από τις παραγωγές ομιλητών της στα Γιάννενα και τη Νέα Υόρκη. Πιο συγκεκριμένα, μελετάμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γεβανικής στα βασικά επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης (φωνολογία, μορφολογία, σύνταξη, σημασιολογία) και το λεξιλόγιο. Στο Κεφάλαιο 6 προσφέρουμε μια συνολική αποτίμηση της σημερινή ταυτότητας της γεβανικής και εκθέτουμε τον προβληματισμό μας για το μέλλον της. 18

19 2. Οι Ρωμανιώτες Εβραίοι 6 Οι Ρωμανιώτες Εβραίοι εγκαταστάθηκαν, κατά πάσα πιθανότητα, στον ελλαδικό χώρο τον 4 ο αιώνα π.χ. (Connerty 2003). Εστίες Ρωμανιωτών Εβραίων κατά την αρχαιότητα έχουν καταγραφεί στην περιοχή της Ηπείρου (Ιωάννινα, Άρτα), στα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου (Κέρκυρα, Ρόδος), την Κρήτη, την Εύβοια, αλλά και τη Θεσσαλονίκη, τους Φιλίππους, τα Τρίκαλα, τη Θήβα, την Αθήνα, την Πάτρα και την Κόρινθο (Stavroulakis 2000). Οι Ρωμανιώτες μιλούσαν ελληνικά και είχαν αναπτύξει τη δική τους ιδιαίτερη παράδοση, διαφορετική από αυτή των Σεφαραδιτών που εγκαταστάθηκαν στον ελλαδικό χώρο μετά το Σε αυτό το κεφάλαιο παρουσιάζουμε την ιστορία της κοινότητας των Ρωμανιωτών Εβραίων από την αρχαιότητα έως σήμερα, δίνοντας έμφαση στον 20 ο αιώνα Οι Ρωμανιώτες Εβραίοι των Ιωαννίνων από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20 ου αιώνα Η παλαιότερη γραπτή μαρτυρία που αποδεικνύει την ύπαρξη Ρωμανιωτών Εβραίων στα Ιωάννινα είναι ένα χρυσόβουλο του Ανδρονίκου Β το έτος Ορισμένοι ερευνητές, ωστόσο, θεωρούν ότι οι πρώτοι Εβραίοι κατοίκησαν στα Ιωάννινα κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ( π.χ.) (Dalven 1990:3). Προφορικές παραδόσεις θέλουν τους πρώτους Εβραίους των Ιωαννίνων να εγκαθίστανται στην πόλη μετά τη δεύτερη καταστροφή του Ναού του Σολομώντα, το 70 μ.χ., είτε να μετοικούν στα Ιωάννινα από τη Νικόπολη κατά τον 8 ο αιώνα μ.χ. Οι βυζαντινοί χρόνοι χαρακτηρίστηκαν από αντισημιτικά κρούσματα. Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ( μ.χ.) επέβαλε την ανάγνωση της Τορά στα ελληνικά και δη στην εκδοχή των εβδομήκοντα ενώ κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βασιλείου Α ( μ.χ.) σημειώθηκαν βίαιοι προσηλυτισμοί. Το 1430, με την παράδοση των Ιωαννίνων στους Οθωμανούς, οι εβραίοι κάτοικοι, εφόσον αποδίδουν με συνέπεια τους φόρους και δεν έχουν συμμετοχή στον 6 Οι πληροφορίες που δίνονται σε αυτό το κεφάλαιο έχουν αντληθεί τόσο από μελέτες σχετικά με την ιστορία των Ρωμανιωτών (βλ. Dalven 1990, Μαΐσης 2013, Νάχμαν 1996, Σιομπότης 2005, Stavroulakis 2000) όσο και από προσωπικές μαρτυρίες ομιλητών. Για την καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου, στο κείμενο που ακολουθεί γίνεται ξεχωριστή μνεία σε αυτές τις πηγές όπου κρίνεται απαραίτητο. 19

20 ένοπλο απελευθερωτικό αγώνα, παραμένουν ανενόχλητοι, απολαμβάνοντας θρησκευτική ελευθερία και αυτονομία. Κατά τα τέλη του 15 ου και τις αρχές του 16 ου αιώνα, ο σουλτάνος Βαγιαζήτ Β ανοίγει τις πύλες της αυτοκρατορίας του στους υπό διωγμό Σεφαραδίτες από την Ισπανία και τη Σικελία. Και ενώ στις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας οι Σεφαραδίτες αφομοίωσαν τους πληθυσμούς Ρωμανιωτών, στα Ιωάννινα συνέβη το αντίθετο. Οι ελάχιστοι Σεφαραδίτες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή αφομοιώθηκαν πλήρως από τους Ρωμανιώτες. Ακολούθησαν το τυπικό της ρωμανιώτικης λειτουργίας με τις χαρακτηριστικές μελωδίες (piyutim), χρησιμοποίησαν την ελληνική γλώσσα και ενσωμάτωσαν στην παράδοσή τους τα ιδιαίτερα έθιμα των Ρωμανιωτών (minhagim). Κατά τον 16 ο και 17 ο αιώνα η διδασκαλία της εβραϊκής γλώσσας ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη και οι εβραϊκές σπουδές γνώρισαν μεγάλη άνθιση. Το 1546 τυπώνεται η πολύγλωσση έκδοση της Πεντατεύχου των Ρωμανιωτών της Κωνσταντινούπολης, ενώ το 1576 ακολουθεί η μετάφραση του Βιβλίου του Ιώβ στη γεβανική. Στην ταλμουδική σχολή των Ιωαννίνων διδασκόντουσαν και τα δύο αυτά κείμενα. Στα τέλη του 18 ου και στις αρχές του 19 ου αιώνα ο διορισμός του Αλή Πασά στα Ιωάννινα βοήθησε στην ανάδειξη της πόλης σε κυριότερο εμπορικό κέντρο της Ηπείρου καθώς και στην άνθιση των γραμμάτων και των τεχνών. Η εβραϊκή κοινότητα αριθμούσε τότε τα 5000 μέλη. Μετά τη δολοφονία του Αλή Πασά, στις απαρχές της Ελληνικής Επανάστασης, ακολούθησε μία σειρά από αντισημιτικές επιθέσεις που έφτασαν στο αποκορύφωμά τους κατά τα τέλη του 19 ου αιώνα. Στις 15 Απριλίου του 1872, παραμονές του ελληνορθόδοξου Πάσχα, χριστιανοί κάτοικοι της πόλης μαχαίρωσαν έναν Εβραίο, τραυμάτισαν αρκετούς και πυρπόλησαν τα σπίτια τους. Επί τέσσερις ημέρες ο τουρκικός στρατός φρουρούσε την εβραϊκή συνοικία, καθώς υπήρχε φόβος για νέα επεισόδια. Τον Μάιο και τον Ιούλιο του ίδιου έτους υπήρξαν νέα κρούσματα εναντίον των εβραίων κατοίκων και ένας ακόμη νεκρός. Τα γεγονότα αυτά ανάγκασαν τον Χαχάμ Μπασί 7 των Ιωαννίνων να απευθύνει επιστολή προς την Πύλη προκειμένου να ληφθούν μέτρα. 7 Η τουρκική ονομασία του αρχιραβίνου. 20

21 Τα κύματα μετανάστευσης, η ανεξαρτησία και η πορεία προς το Ολοκαύτωμα Στις αρχές του 20 ου αιώνα, σύμφωνα με τα αρχεία της Alliance Israélite Universelle 8 (Alliance), κατοικούσαν στην πόλη των Ιωαννίνων 4000 Εβραίοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν εξαθλιωμένοι οικονομικά. Οι δύσκολες συνθήκες και η ένδεια οδήγησαν 500 μέλη της κοινότητας να μεταναστεύσουν το 1905 στην Αμερική, την Κωνσταντινούπολη, την Αλεξάνδρεια, το Βουκουρέστι και την Παλαιστίνη. Αυτό το πρώτο κύμα μαζικής μετανάστευσης ακολουθήθηκε από ένα δεύτερο, μεγαλύτερο, το αμέσως επόμενο έτος, το Χίλιοι περίπου Γιαννιώτες Εβραίοι μετανάστευσαν στην Αμερική. Μετά την Απελευθέρωση, οι εβραίοι κάτοικοι της πόλης δε διαφοροποιήθηκαν από τους χριστιανούς κατοίκους. Συμμετείχαν στη Μικρασιατική Εκστρατεία, ενστερνιζόμενοι τη βενιζελική Μεγάλη Ιδέα, και υπηρέτησαν στον Ελληνικό Στρατό κατά τον Α και Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα Ιωάννινα ακόμη και σήμερα, αρκετοί αναφέρουν τη δράση του ρωμανιώτη έφεδρου αξιωματικού Μορντεχάι ή Μαρδοχαίου Φριζή, με καταγωγή από τη Χαλκίδα, ο οποίος πέθανε στο ελληνο-αλβανικό μέτωπο. Κατά την ιταλική Κατοχή, οι Εβραίοι των Ιωαννίνων δεν αντιμετώπισαν ιδιαίτερα προβλήματα. Ο πρόεδρος της κοινότητας, Μωυσής Κοφίνας, και ο αντιπρόεδρος, Σαμπεθάι Καμπιλής, επισκέφτηκαν τον ιταλό αξιωματούχο, ο οποίος τους διαβεβαίωσε ότι κατά την παραμονή των ιταλικών στρατευμάτων δεν είχαν να φοβηθούν τίποτα, αλλά ότι θα είχαν λόγο να φοβούνται μετά την έλευση των SS και τη συνεργασία των Ελλήνων με τους Γερμανούς. (Dalven 1990:39) Με την εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων Κατοχής τον Ιούλιο του 1943, ο αξιωματικός των SS Von Stettner, επισκέφθηκε τον αφανή πνευματικό ηγέτη και ισχυρότερο άντρα της κοινότητας, Σαμπεθάι Καμπιλή, και με τη φράση «εσείς είστε διαφορετικοί», έπεισε τον Καμπιλή ότι λόγω της γλώσσας και της διαφοράς τους από τους Σεφαραδίτες, οι Ρωμανιώτες των Ιωαννίνων δεν θα είχαν την ίδια μεταχείριση. Τα περισσότερα μέλη της κοινότητας παρέμειναν στα Γιάννενα, υπό τους καθησυχασμούς του Καμπιλή. Κάποια νεαρά μέλη της κοινότητας είχαν διαφύγει στα βουνά, λαμβάνοντας μέρος στην Αντίσταση. Μετά από έκκληση του 8 Διεθνής εβραϊκή οργάνωση με έδρα το Παρίσι. Ιδρύθηκε το 1860 από τον Adolphe Crémieux με σκοπό την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Εβραίων παγκοσμίως και την ανάπτυξη της αυτοπροστασίας και της αυτάρκειάς τους μέσω της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. 21

22 Καμπιλή στους γονείς των νεαρών, επέστρεψαν οι 11 από τους 22. Δύο μέλη της κοινότητας, οι Ισαάκ Λαγαρής και Χαϊμ Λεβή, συνελήφθησαν τρεις μόλις εβδομάδες μετά την άφιξη των SS, γεγονός που έπεισε κάποιους να μεταναστεύσουν στην Παλαιστίνη. Στις 4 Οκτωβρίου 1944 οι Γερμανοί συνέλαβαν τον Νισίμ Μπατίς και τον γαμπρό του με την κατηγορία της συνεργασίας με την Αντίσταση και τους απαγχόνισαν στη Φλώρινα. Μετά από αυτό το περιστατικό, οι κύλινδροι της Τορά και όλα τα ιερά σκεύη και από τις δύο συναγωγές, την Kahal Kadosh Yashan και την Kahal Kadosh Chadash, απομακρύνθηκαν σε μία κρύπτη της Παλαιάς Συναγωγής. Την 1 η Μαρτίου 1944 οι Γερμανοί συνέλαβαν τον πρόεδρο Μωυσή Κοφίνα και τρία μέλη του συμβουλίου της κοινότητας. Ο Σαμπεθάι Καμπιλής, ο οποίος δεν συνελήφθη, κάλεσε σε συγκέντρωση τους άντρες στη συναγωγή και τους έπεισε να συλλέξουν χρήματα και τιμαλφή και να τα παραδώσουν στους Γερμανούς, προκειμένου να παραμείνει ασφαλής η κοινότητα. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί επίσης η απόκρυψη της επιστολής που έστειλε ο Μωυσής Κοφίνας στον Καμπιλή μέσα από τα κρατητήρια της Ζωσιμαίας Σχολής και όπου τον προειδοποιούσε για την επερχόμενη καταστροφή. Τελικά, την 25 η Μαρτίου 1944 οι 1870 εναπομείναντες Εβραίοι των Ιωαννίνων συγκεντρώθηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στην πλατεία Μαβίλη και οδηγήθηκαν αρχικά στην Αθήνα και κατόπιν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπιρκενάου. Από αυτούς επέζησαν μόνον οι 112. Ο Σαμπεθάι Καμπιλής θανατώθηκε αμέσως μετά την άφιξή του στο Μπίρκεναου. Μετά το τέλος του πολέμου η κοινότητα αριθμούσε συνολικά 181 μέλη, συμπεριλαμβανομένων των 69 μελών που διέφυγαν τη σύλληψη φεύγοντας στα βουνά ή μετοικώντας στην Αθήνα. Από αυτούς μόνον οι 164 επέστρεψαν στα Γιάννενα και βρήκαν τις εστίες τους κατειλημμένες κυρίως από έλληνες συνεργάτες των Γερμανών. Το 1945 ο Ιωσήφ Μάτσας, γραμματέας της κοινότητας, απέστειλε επιστολή στην American Joint Distribution Commitee 9, ενημερώνοντας την οργάνωση για τις ανάγκες των μελών της κοινότητας και την κατάσταση που επικρατούσε στην πόλη. Ακολούθησαν δικαστικοί αγώνες και μία σειρά τροποποιήσεων του νομοθετικού πλαισίου από μέρους της Ελληνικής Πολιτείας προκειμένου να μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Κάποιοι από τους νέους 9 Ευρέως γνωστή και ως Joint: επιτροπή για την ανακούφιση των θυμάτων εβραϊκών πολέμων που ιδρύθηκε στις Η.Π.Α. το

23 ενοίκους των εβραϊκών κατοικιών αντέδρασαν στο ενδεχόμενο της επιστροφής τους στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Παρά τις αρχικές δυσκολίες και τις χρονοβόρες νομικές διαδικασίες σιγά σιγά οι Ρωμανιώτες που επέστρεψαν ξανάπιασαν το νήμα της ζωής τους στη γενέθλια πόλη Η εκπαίδευση των Γιαννιωτοεβραίων και η δράση της Alliance Israélite Universelle Για την καλύτερη κατανόηση του γλωσσικού προφίλ των ομιλητών που μελετήσαμε στο πλαίσιο της έρευνάς μας κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε αναλυτικά στην εκπαίδευσή τους από τις αρχές του 20 ου αιώνα και ως τη σύλληψή τους και τη μεταφορά τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το πρώτο εβραϊκό σχολείο της πόλης των Ιωαννίνων, το ιεροδιδασκαλείο Ταλμούδ-Τορά, ιδρύθηκε το Τα νεαρά αγόρια της Ισραηλιτικής Κοινότητας των Ιωαννίνων, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης ή κοινωνικής τάξης, σπούδαζαν δωρεάν εβραϊκά, ελληνικά, τουρκικά, εβραϊκή ιστορία, μελετούσαν την Πεντάτευχο και την Αλαχά 10 και διδασκόντουσαν δύο εβραϊκά συστήματα γραφής, τα rashi και merubah 11. Τα κορίτσια της κοινότητας δε λάμβαναν καμία εκπαίδευση, με εξαίρεση τις κόρες ορισμένων εύπορων οικογενειών που σπούδαζαν στα σχολεία θηλέων της πόλης. Η Dalven (1990:113) αναφέρει χαρακτηριστικά πως αυτές οι οικογένειες θεωρούσαν σημαντικό να μάθουν οι κόρες τους να διαβάζουν και να γράφουν ελληνικά, τη γλώσσα που μιλούσαν στο σπίτι, στον κοινωνικό τους περίγυρο και ακόμη και στη συναγωγή. Το 1903 ιδρύθηκε η Agudath Ahim 12. Τα τρία ιδρυτικά μέλη, οι Ζακ Λεβή, Μπεχοράκι Χανέν Λεβή και Ισραέλ Κοφίνας, αποτάθηκαν στην Alliance Israélite Universelle αιτούμενοι την ίδρυση σχολείου στην πόλη των Ιωαννίνων. Το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων επρόκειτο να καλυφθούν από την Alliance, ενώ τα έξοδα διδασκαλίας των ελληνικών και τουρκικών θα αναλάμβανε να καλύψει η οθωμανική κυβέρνηση. Τα έξοδα της διδασκαλίας των εβραϊκών κάλυπτε η ίδια η 10 Το σύστημα κανόνων που ρυθμίζει τον εβραϊκό τρόπο ζωής και βασίζεται κυρίως στον Γραπτό Νόμο, αλλά και στον προφορικό, όπως αυτός καταγράφηκε στη Μισνά και την Μπαράιτα. 11 Το σύστημα ημι-επισεσυρμένης και το τετράγωνο σύστημα γραφής αντίστοιχα. Τόσο το rashi όσο και το merubah χρησιμοποιήθηκαν για την καταγραφή των εβραϊκών, αλλά και διαφόρων εβραϊκών γλωσσών της Διασποράς (λαντίνο, γίντις κ.ά). 12 Ένωση Αδελφών, στα αγγλικά United Brotherhood (Dalven 1990). 23

24 κοινότητα. Το 1904 το ζεύγος Elie Carmona εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα και, ως έμπειροι δάσκαλοι, ανέλαβαν τη διεύθυνση των δύο εβραϊκών σχολείων, αρρένων και θηλέων, της πόλης των Ιωαννίνων. Κατά τα πρώτα δύο χρόνια λειτουργίας των σχολείων της Alliance, το ιεροδιδασκαλείο Ταλμούδ-Τορά συνέχιζε παράλληλα τη δράση του. Ωστόσο, πολύ γρήγορα οι μαθητές του μεταφέρθηκαν στο σχολείο αρρένων της Alliance. Τα σχολεία της Alliance ήταν οκτατάξια. Οι μαθητές τους ξεκινούσαν από την όγδοη τάξη σε ηλικία πέντε ή έξι ετών και αποφοιτούσαν με το πέρας της πρώτης τάξης. Βασική γλώσσα εκπαίδευσης των δύο νέων σχολείων ήταν τα γαλλικά. Δινόταν έμφαση στην κατάκτηση μία ευρύτερης εβραϊκής παιδείας, ενώ παράλληλα οι μαθητές διδασκόντουσαν υποχρεωτικά μία ώρα εβραϊκά, ελληνικά και τουρκικά σε καθημερινή βάση και στις οκτώ τάξεις. Τις υπόλοιπες ώρες οι μαθητές διδασκόντουσαν γαλλική λογοτεχνία και ιστορία, θετικές επιστήμες και φυσική αγωγή. Η προσέλευση στη συναγωγή το Σαμπάτ ήταν υποχρεωτική. Οι άποροι μαθητές είχαν απαλλαγή από τα δίδακτρα, δωρεάν χορήγηση συγγραμμάτων και, επιπρόσθετα, δωρεάν σίτιση στον σχολικό χώρο. Το σχολείο φρόντιζε επίσης και για την ένδυση των άπορων μαθητών του. Πολύ γρήγορα το επίπεδο και η ποιότητα σπουδών των δύο νέων σχολείων έτυχαν μεγάλης αναγνώρισης στην τοπική κοινωνία και άρχισαν να γίνονται δεκτοί και μη εβραίοι μαθητές, χριστιανοί αλλά και μουσουλμάνοι. Οι ευκατάστατοι έμποροι της περιοχής και οι υψηλοί αξιωματούχοι πλήρωναν δίδακτρα προκειμένου τα παιδιά τους να φοιτήσουν στα γαλλόφωνα σχολεία της Alliance. Δίδακτρα πλήρωναν επίσης και οι εύποροι Εβραίοι για τη φοίτηση των παιδιών τους. Η Alliance Israélite Universelle χορηγούσε επίσης υποτροφίες στους αποφοίτους της, προκειμένου να συνεχίσουν τις σπουδές τους στη Γαλλία, στην Ecole Normale Israélite Orientale στο Παρίσι και τις Βερσαλλίες. Εξαιτίας ωστόσο των συντηρητικών ηθών των περισσοτέρων οικογενειών, τα κορίτσια της κοινότητας παρέμεναν στα Γιάννενα συνεχίζοντας τις σπουδές τους στο Ανώτερον Ελληνικόν Παρθεναγωγείον. Τα αγόρια είχαν επίσης τη δυνατότητα να φοιτήσουν στη Ζωσιμαία Σχολή ή να συνεχίσουν τις θρησκευτικές σπουδές τους στη Yeshiva 13 της Θεσσαλονίκης. Όσοι ήθελαν να αποκτήσουν κάποια επαγγελματική τεχνική κατάρτιση, μπορούσαν να φοιτήσουν σε μία από τις τεχνικές σχολές (ξυλουργικής, 13 Ιουδαϊκό ιεροδιδασκαλείο, όπου οι σπουδαστές αφοσιώνονται στη μελέτη της Τορά και του Ταλμούδ κυρίως. 24

25 σιδηρουργίας, ωρολογοποιίας κ.ά.) που λειτουργούσαν υπό την ευθύνη της Alliance από το Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι δεν άφησαν ανεπηρέαστη τη λειτουργία του σχολείου. Πολλά πρακτικά προβλήματα προέκυψαν από τη δυσχέρεια στην επικοινωνία με τα κεντρικά γραφεία της Alliance στο Παρίσι. Ωστόσο, η λειτουργία τους συνεχίστηκε και το 1928 το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας έθεσε τα δύο σχολεία υπό τον έλεγχό του ενισχύοντας τη διδασκαλία της ελληνικής και αποδυναμώνοντας τη διδασκαλία των γαλλικών. Τα εβραϊκά δεν έπαψαν να διδάσκονται στα σχολεία ούτε κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και μέχρι το κλείσιμο των σχολείων, με την απομάκρυνση των μελών της κοινότητας στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Άουσβιτς Ι και Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Ο τελευταίος δάσκαλος εβραϊκών, ο ραβίνος Benzion Cohen, πέθανε στα κρεματόρια του Άουσβιτς. Με το πέρας του Β Παγκοσμίου Πολέμου και την επιστροφή ορισμένων επιζώντων στα Γιάννενα, υπήρξε η σκέψη επαναλειτουργίας του εβραϊκού σχολείου. Το 1956 η ελληνική κυβέρνηση ενέκρινε την ίδρυση ενός εβραϊκού σχολείου στην οδό Κουντουριώτου 56, στην προπολεμική στέγη της κοινότητας, ωστόσο δεν υπήρξε ικανοποιητικός αριθμός μαθητών, λόγω του κατακερματισμού της κοινότητας μετά το Ολοκαύτωμα, και το διθέσιο εβραϊκό σχολείο έπαψε να λειτουργεί το 1964 (Μωυσής Ελισάφ π.ε.) Κοινότητες Ρωμανιωτών Εβραίων σήμερα Μία από τις κυριότερες εστίες Ρωμανιωτών Εβραίων σήμερα παραμένουν τα Ιωάννινα. Ρωμανιώτες Εβραίοι κατοικούν και στην Αθήνα, στη Χαλκίδα, ελάχιστοι ίσως στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, κυρίως εξαιτίας των μεικτών γάμων μεταξύ Ρωμανιωτών και Σεφαραδιτών. Εκτός του ελλαδικού χώρου, Ρωμανιώτες εντοπίζουμε στις Η.Π.Α., και ειδικότερα στην ευρύτερη περιφέρεια της Νέας Υόρκης, και ορισμένους στο Ισραήλ. Καμία από τις κοινότητες δεν είναι πολυάριθμη και δε θυμίζει σε τίποτα τις κραταιές προπολεμικές κοινότητες. Ο Μωυσής Ελισάφ, Πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, εκτιμά ότι σήμερα η Ισραηλιτική Κοινότητα Ιωαννίνων αριθμεί περί τα πενήντα μέλη, μεσήλικες και υπερήλικες ως επί το πλείστον. Οι περισσότεροι είναι συνταξιούχοι ή ασχολούνται με το εμπόριο. Ελάχιστοι αποτελούν μέλη της 25

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ Η τέχνη είναι ο αγωγός του ωφέλιμου για τον άνθρωπο. Υπηρετεί την αλήθεια, για αυτό και δεν μπορεί να ωραιοποιεί τη χυδαιότητα του πολέμου, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Αγαπητοί γονείς/ κηδεμόνες, Θεσσαλονίκη, Μάιος 2015 Σύμφωνα με τη με αριθμ. Φ.52/63/12873/Γ1/6-2-2012 (ΦΕΚ 253, τ.β ), (ΑΔΑ: Β4439- ΩΞ1)

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το υλικό:

Πληροφορίες για το υλικό: Πληροφορίες για το υλικό: Ο σκοπός της δημιουργίας του πιο κάτω ηλεκτρονικού υλικού είναι η ενίσχυση της διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος και των Γενοκτονιών. Το υλικό αυτό περιέχει ιστοσυνδέσμους με πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Εβραϊκό Μουσείο. Θεσσαλονίκης

Εβραϊκό Μουσείο. Θεσσαλονίκης Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης 67o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ανακαλύπτω το παρελθόν της γειτονιάς μου, περπατώντας στους δρόμους και ερευνώντας τα αρχεία του σχολείου μου 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 67ο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1900 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ PROJECT 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΑΔΑΣ 1 v ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ταλμούδ. Πώς η θεωρία παιγνίων έλυσε ένα θρησκευτικό μυστήριο

Ταλμούδ. Πώς η θεωρία παιγνίων έλυσε ένα θρησκευτικό μυστήριο Ταλμούδ Πώς η θεωρία παιγνίων έλυσε ένα θρησκευτικό μυστήριο Ταλμούδ [Wikipedia] ογκώδης εξωβιβλική συλλογή εβραϊκών κειμένων δημιουργήθηκε στο μεσαίωνα αποτελεί τη συνέχεια της ιουδαϊκής Βίβλου περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος Νίκης 39, Αθήνα

Εκπαιδευτικά προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος Νίκης 39, Αθήνα Εκπαιδευτικά προγράµµατα του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος Νίκης 39, 105 57 Αθήνα Εκπαιδευτικά προγράµµατα για το σχολικό έτος 2011/2012 Το Εβραϊκό Μουσείο έχει σχεδιάσει και υλοποιεί τα παρακάτω εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15 Πρόλογος... 21 1 Eπισκόπηση: H εκπαίδευση των κωφών... 29 Eισαγωγή... 29 Η επίδραση της δημόσιας εκπαίδευσης... 39 Oρισμοί... 44 Απλοί γενικοί ορισμοί...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2)

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Eισαγωγή Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Σε τελείως αρχαρίους, οι οποίοι δε γνωρίζουν ούτε τo αλφάβητο. Σε σπουδαστές, οι οποίοι έχουν προβλήματα ανάγνωσης, γραφής, τονισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 5.3 Η μετανάστευση 5.3 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 1/23 Μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη Έκθεση Εξωτερικής Αξιολόγησης των Πράξεων με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» στις Περιφέρειες Ηπείρου, Ιονίων Νήσων, Θεσσαλίας, Δυτικής Ελλάδας, Στερεάς Ελλάδας, Αττικής, Νοτίου και Βορείου Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Preventing Honour Related Violence by education and dialogue through Immigrant NGOs ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Μελέτη περίπτωσης Φόνος για λόγους τιμής ΟΝΟΜΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: Τhe Angelou Centre ΧΩΡΑ: Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ

Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ Κομοτηνή, 2 Οκτωβρίου 2016 Η Νέα Ελληνική Γλώσσα στον Παρευξείνιο Χώρο και στα Βαλκάνια Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ Χασάν Καϊλή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ 4/4/2014. Πρώτη θα συζητηθεί η με αριθμό 760/1-4-204 επίκαιρη ερώτηση του

Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ 4/4/2014. Πρώτη θα συζητηθεί η με αριθμό 760/1-4-204 επίκαιρη ερώτηση του Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΟΥΣΒΙΤΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ 4/4/2014 Πρώτη θα συζητηθεί η με αριθμό 760/1-4-204 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου των Ανεξαρτήτων Ελλήνων κ. Επαμεινώνδα Μαριά προς τον Υπουργό Εξωτερικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ 2015

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ 2015 ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΑΞΕΙΣ ΩΡΑ ΘΕΜΑ ΤΟΠΟΣ 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Α, Β, Γ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ :ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Ή ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών;

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Η Ελένη, η Ναόκο και οι συμμαθητές τους κάνουν σήμερα το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφα προσωπικής κατάστασης - προκλήσεις για τα ληξιαρχεία με σκοπό την υπέρβαση προβλημάτων που οφείλονται σε νομοθετικά κενά

Έγγραφα προσωπικής κατάστασης - προκλήσεις για τα ληξιαρχεία με σκοπό την υπέρβαση προβλημάτων που οφείλονται σε νομοθετικά κενά ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Έγγραφα προσωπικής κατάστασης - προκλήσεις για τα ληξιαρχεία με σκοπό την υπέρβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α (Α1 «στοιχειώδης γνώση» και Α2 «βασική γνώση») 8.00-9.05 Ενότητα 1: «Κατανόηση γραπτού λόγου και γλωσσική επίγνωση» 9.20-10.00 Ενότητα 2: «Παραγωγή γραπτού λόγου»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Το μοναδικό μουσείο αφιερωμένο στον κερκυραίο Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας και κορυφαίο ευρωπαίο διπλωμάτη, βρίσκεται στην γενέτειρά του, την Κέρκυρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

IDEA. Aurora Through European Identity and Integration.

IDEA. Aurora Through European Identity and Integration. IDEA Aurora Through European Identity and Integration 1 Έργο Erasmus+ «Σχέδια Jean Monnet». Το έργο IDEA Idea4europe Κατηγορία: «σχέδια καινοτομίας», μαθαίνοντας για την ΕΕ με χρήση παιδαγωγικών εργαλείων/διδακτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ48 Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Σας ενημερώνουμε ότι οι εγγραφές του νηπιαγωγείου για το σχολικό έτος 201., - 201..

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Σας ενημερώνουμε ότι οι εγγραφές του νηπιαγωγείου για το σχολικό έτος 201., - 201.. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Σας ενημερώνουμε ότι οι εγγραφές του νηπιαγωγείου για το σχολικό έτος 201., - 201.. θα πραγματοποιούνται από την. έως τις. Ιουνίου 201. τις παρακάτω ώρες:.... Δικαίωμα εγγραφής έχουν όσα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ 5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ Έντυπο 5.4.1. «Κυριακίδης» Δραστηριότητα 1 η : «Στέλιος Κυριακίδης, η ζωή μου» Ο Στέλιος Κυριακίδης ήταν αθλητής δρόμων ημιαντοχής και αντοχής, με ιδιαίτερη έφεση στον μαραθώνιο.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Σημερινή χρήση της Κρητικής διαλέκτου Ø Ø στην Κρήτη από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς: Τουρκία:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 Ο ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 12.1 Η μετανάστευση 12.1 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 1/7 Μετανάστευση Η μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. 3 12.1 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Παπακώστας

Δρ. Χρήστος Παπακώστας Ερευνητικά Πεδία Ενδιαφέροντα Δρ. Χρήστος Παπακώστας Christos Papakostas, PhD Χορός, Μουσική, Λαογραφία, Λαϊκός Πολιτισμός, Πολιτισμικές ταυτότητες, ++302431047059 Επικοινωνία: christospakostas@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη Έκθεση Εξωτερικής Αξιολόγησης των Πράξεων με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, με MIS 303169 και 303167 Στο

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 30 Σεπτεμβρίου 2014 ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνονται τα στατιστικά στοιχεία που αποτυπώνουν

Διαβάστε περισσότερα