ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ"

Transcript

1 ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Εργασία για το µάθηµα του εαρινού εξαµήνου του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών ιδάσκουσα: Μ. Ρήγου Νεκτάριος Σ. Σαρτζετάκης Αθήνα 30 Σεπτεµβρίου 1997

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1ο. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Κεφάλαιο 2ο. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ FOUCAULT 5 Κεφάλαιο 3ο. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ 10 Κεφάλαιο 4ο. ΚΥΒΕΡΝΟΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ 15 Κεφάλαιο 5ο. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΧΕΡΙΑ 20 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 21

3 3 Κεφάλαιο 1ο. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εξουσία είναι σχέση, µιλάµε για σχέσεις εξουσίας (Μ. Foucault, Η µικροφυσική της εξουσίας, σελ 170). Η άποψη του Foucault για την εξουσία είναι ξεκάθαρη. Η εξουσία του Λόγου είναι ένα από τα βασικά σηµεία που µπορούµε να σταθούµε. Ο Λόγος δηµιουργεί σχέσεις, χρησιµοποιείται για να προσδιορίσει σχέσεις, θα µπορούσαµε να πούµε ότι ο Λόγος έρχεται να παίξει ένα σηµαντικό ρόλο στις σχέσεις εξουσίας και στον προσδιορισµό τους. Τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, η τηλεόραση σήµερα, τα ηλεκτρονικά µέσα αύριο, έχουν Λόγο, δηµιουργούν και προσδιορίζουν σχέσεις. Σχέσεις εξουσίας µε το κοινό, µε τους χρήστες, σχέσεις εξουσίας µεταξύ των χρηστών. Ποιος είναι ο ρόλος του µέσου στις σχέσεις που δηµιουργούνται ανάµεσα στους διάφορους χρήστες του µέσου, είτε το µέσο λέγεται τηλεόραση είτε λέγεται υπολογιστής. Η τηλεόραση έχει µπει µέσα σε κάθε σπίτι, έχει Λόγο στη ζωή µας, έχει Λόγο στις σχέσεις µας. Ακολουθούµε τα µοντέλα που µας παρουσιάζει, διαλέγουµε ο καθένας το δικό του και προσπαθούµε να αντιδρούµε, να συµπεριφερόµαστε και να δηµιουργούµε τις σχέσεις σύµφωνα µε αυτό. Η τηλεόραση µας επιτηρεί χωρίς να µας βλέπει, δεν χρειάζεται να έχει την εικόνα µας για να νιώθουµε ότι πρέπει να ακολουθούµε τους κανόνες που µας θέτει. Οι σχέσεις εξουσίας που δηµιουργούµε και ακολουθούµε µεταξύ µας ακολουθούν τα µοντέλα που µας παρουσιάζονται, και έτσι συνεχίζει να υπάρχει το ίδιο σύστηµα σχέσεων εξουσίας.

4 4 Τα νέα µέσα επικοινωνίας και µαζικής ενηµέρωσης εξαπλώνονται µε όλο και πιο γοργούς ρυθµούς, και από µέσα για τους λίγους και εκπαιδευµένους τείνουν να γίνουν µέσα για όλους. Εξήντα εκατοµµύρια άνθρωποι µέχρι τι τέλος του χρόνου, στην Αµερική θα επικοινωνούν, θα ενηµερώνονται και θα διασκεδάζουν στο κυβερνοχώρο, το νοητό αυτό χώρο που δηµιουργείται από την επικοινωνία των computers. Το Ίντερνετ (η υπαρκτή µορφή του κυβερνοχώρου σήµερα), για κάποιους έχει όλα τα στοιχεία για να θεωρηθεί ότι αναπαριστά µε το καλύτερο τρόπο την θεωρία του Foucault για την εξουσία του Λόγου. Κάποιοι άλλοι αναγνωρίζουν σε αυτό το χώρο το απόλυτο µοντέλο επιτήρησης, όπου προσφέρονται τα τελειότερα, µέχρι σήµερα, εργαλεία για την επιτέλεση µιας µαζικής επιτήρησης όπως την περιγράφει ο Foucault στο βιβλίο του Επιτήρηση και Τιµωρία. Μπορούµε µάλιστα να µιλήσουµε, όπως θα δούµε παρακάτω, για το κυβερνοπανοπτικόν. Στα επόµενα κεφάλαια αυτής της εργασίας θα αναφερθούµε στη θεωρία του Foucault για την εξουσία του Λόγου, και θα δούµε πως αυτά µπορούν να ιδωθούν προβάλλοντας τα επάνω στο τηλεοπτικό φαινόµενο, που σήµερα είναι η µαζικότερη µορφή επικοινωνίας. Αλλά περισσότερο θα εστιάσουµε στην εξουσία του Λόγου των νέων µέσων επικοινωνίας και ενηµέρωσης. Τα µέσα αλλάζουν, τα δεδοµένα αλλάζουν, οι σχέσεις αλλάζουν, µήπως είναι καιρός να αλλάξει χέρια και η εξουσία;

5 5 Κεφάλαιο 2ο. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ FOUCAULT ύο από τους ορισµούς που χρησιµοποιεί ο Foucault για να περιγράψει την εξουσία είναι: I) η σχέση εξουσίας (ή δυνάµεων) είναι δράση πάνω στη δράση II) είναι δόµηση του ενδεχόµενου πεδίου δράσης των άλλων. (Μ. Foucault, Η µικροφυσική της εξουσίας, σελ 91 και 93) Έχοντας ασχοληθεί σε µεγάλο βαθµό µε την εξουσία, το δίκαιο, τους νόµους και την κοινωνική τάξη. Αφού πέρασε τη σκέψη του πέρα από τα όρια της εξουσίας του κράτους, της εξουσίας του σεξ, της εξουσίας της γνώσης και µίλησε για την εξουσία του Λόγου, ακόµα και µέσα από την επιτήρηση ο Foucault µας έδωσε ένα πολλά να σκεφτούµε για το θέµα της εξουσίας. Σ αυτό το κεφάλαιο προσπαθούµε να δούµε εν συντοµία τη σκέψη τoυ Foucault γύρω από το θέµα της Φυσικής ή της µικροφυσικής, όπως αναφέρει, της εξουσίας. Κυρίως από τη µεριά του φυσικού που κάποιος εισέρχεται στο χώρο του και προσπαθεί να χρησιµοποιήσει τις αρχές και τις τεχνικές του για να περιγράψει κάτι τόσο διαφορετικό, όπως είναι οι σχέσεις εξουσίας. Ενώ θα αναφερθούµε και στην εξουσία του Λόγου της επιτήρησης, ένα θέµα που θα µας απασχολήσει και σε επόµενο κεφάλαιο. εξουσίας Η Φυσική, η µικροφυσική και η προσπάθεια περιγραφής της Με τον όρο εξουσία, νοµίζω πως πρέπει καταρχήν να εννοούµε το πλήθος των σχέσεων δύναµης που ενυπάρχουν στο χώρο όπου ασκούνται και είναι συστατικές της οργάνωσης του το παιχνίδι που µέσα από αδιάκοπους αγώνες και συγκρούσεις τις

6 6 µεταµορφώνει, τις ενδυναµώνει, τις αντιστρέφει τα στηρίγµατα που αυτές οι σχέσεις δύναµης βρίσκουν αναµεταξύ τους έτσι που να σχηµατίζουν αλυσίδα ή σύστηµα, ή, αντίθετα, τις αναντιστοιχίες, τις αντιφάσεις που αποµονώνουν τη µια από την άλλη τις στρατηγικές τέλος µέσα στις οποίες ενεργοποιούνται και που το γενικό τους σχέδιο ή η θεσµική τους αποκρυστάλλωση υλοποιούνται στους κρατικούς µηχανισµούς, στη διατύπωση του νόµου, στις κοινωνικές ηγεµονίες. (Μ. Foucault, Η ιστορία της σεξουαλικότητας, σελ ) Μπορούµε να πούµε ότι κατά τον Foucault η δυναµική (µε την έννοια που αυτή η λέξη έχει στη Φυσική- δυναµική: ύπαρξη της δυνατότητας) της εξουσίας είναι κάτι που όλοι έχουµε, και η χρησιµοποίηση ή η µετάδοση αυτής της εξουσίας στις διαπροσωπικές µας σχέσεις µέσω των δοµών και των σχέσεων που φτιάχνουµε είναι ο τρόπος µε τον οποίο δηµιουργείται το κοινωνικό σύστηµα. Αυτό το σύστηµα κυκλοφορίας αυτής της εξουσίας που δηµιουργεί την κοινωνική τάξη όπως την κατανοούµε, είναι ένα σύστηµα από διανύσµατα που περιγράφουν σχέσεις εξουσίας, που αλληλεπιδρούν και δηµιουργούν συνεχώς νέες αποδεκτές κοινωνικές τάξεις. Λέγοντας ότι η εξουσία είναι σχέση και ότι µπορούµε να µιλάµε µόνο για σχέσεις εξουσίας και για δυναµική της εξουσίας (Μ. Foucault, Η µικροφυσική της εξουσίας, σελ 170), είναι εύκολο να πούµε ότι θα περάσουµε και στο επόµενο στάδιο όπου θα προσπαθήσουµε να προσδιορίσουµε αυτές τις σχέσεις, αυτό έκανε και ο Foucault, προσπαθώντας να περιγράψει τη δικιά του µικροφυσική της εξουσίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις για να προσδιορίσει κανείς αυτές τι σχέσεις πρέπει να µελετήσει κάποια µερικά υποσύνολα όπου οι σχέσεις εξουσίας είναι έντονα παρατηρήσιµες και µπορούν

7 7 εύκολα να περιγραφούν αναλυτικά, να γενικεύσει και να έχει κάποια πολύ χρήσιµα και σηµαντικά συµπεράσµατα για το κοινωνικό σύστηµα. Αυτό ίσως να προσπάθησε να κάνει και ο Foucault µελετώντας τα άσυλα, τους ονοµαζόµενους τρελούς στην Ιστορία της τρέλας, και τους φυλακισµένους στη Επιτήρηση και τιµωρία. Υποσύνολα δηλαδή της κοινωνίας που είναι εύκολο να µελετηθούν οι, ξεκάθαρες και προκαθορισµένες στο µεγαλύτερο µέρος τους, σχέσεις εξουσίας µεταξύ των ατόµων, και να περιγραφεί το σύστηµα που διέπει αυτές τις σχέσεις. Ο Λόγος -discourse- µε την ευρεία έννοια µε την οποία τον χρησιµοποιεί ο Foucault, παίζει καίριο ρόλο στις σχέσεις ο Λόγος αυτός χρησιµοποιείται για την επικοινωνία, την δηµιουργία και την οριοθέτηση σχέσεων. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι ο Λόγος είναι ο -διανυσµατικόςφορέας µε τον οποίο ορίζονται και αλληλεπιδρούν τα διανύσµατα της εξουσίας, µιλώντας στη γλώσσα της Φυσικής. Ένα διάνυσµα προσδιορίζει µια σχέση µεταξύ δύο σηµείων και τη δυναµική (φορά του διανύσµατος) που υπάρχει µεταξύ αυτών των σηµείων. η εξουσία δεν είναι κάτι που αποκτιέται, αποσπάται ή µοιράζεται, κάτι που κρατάµε ή που αφήνουµε να ξεφύγει η εξουσία ασκείται από αµέτρητα σηµεία σ ένα παιχνίδι άνισων και κινητών σχέσεων. (Μ. Foucault, Η ιστορία της σεξουαλικότητας, σελ. 117) Σε αντιστοιχία έχουµε τις διανυσµατικές σχέσεις δυνάµεων στη Φυσική, υπάρχουν µόνο ως σχέσεις, έτσι προσδιορίζονται και αλληλοσχετίζονται µεταξύ τους σε ένα παιχνίδι συνεχούς µεταβολής και εξέλιξης. Στο τέλος του βιβλίου Η µικροφυσική της εξουσίας στο σηµείωµα του µεταφραστή τίθεται το ερώτηµα:

8 8 Πρέπει µήπως να καταφύγουµε στον ειδικό κλάδο της Φυσικής τον αρµόδιο σε θέµατα δράσης, τη Μηχανική; (Μ. Foucault, Η µικροφυσική της εξουσίας, σελ. 170). εν θα ήταν όµως δυνατό να περιγράψουµε ένα τόσο πολύπλοκο σύστηµα, όπως είναι αυτό των κοινωνικών σχέσεων εξουσίας, χρησιµοποιώντας τα µοντέλα της κλασσικής µηχανικής. Για κάτι τέτοιο θα ήταν προτιµότερο να απευθυνθούµε στη σχετικά νέα θεωρία του χάους, να δανεισθούµε τις τεχνικές που χρησιµοποιούνται για να µελετηθούν και να περιγραφούν αυτά που στη Φυσική λέγονται χαοτικά συστήµατα. Σαν ένα τέτοιο θα µελετήσουµε το κοινωνικό σύστηµα σχέσεων εξουσίας και ο Foucault µε τον τρόπο που το προσεγγίζει θα µπορούσαµε να πούµε ότι πλησιάζει πολύ στις µεθόδους περιγραφής χαοτικών συστηµάτων. εν υπάρχει ο Λόγος της εξουσίας από τη µια µεριά κι απέναντι ένας άλλος Λόγος που του αντεπιτίθεται. Οι Λόγοι αποτελούν στοιχεία ή συνασπισµούς τακτικής στο πεδίο των σχέσεων δύναµης µπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί ή ακόµα και αντιφατικοί Λόγοι στο εσωτερικό της ίδιας στρατηγικής, ή µπορούν αντίθετα να κυκλοφορούν χωρίς να αλλάζουν µορφή ανάµεσα σε αντιτιθέµενες στρατηγικές. (Μ. Foucault, Η ιστορία της σεξουαλικότητας, σελ. 126) Ο Λόγος ως φορέας της εξουσίας σε ένα πεδίο σχέσεων δυνάµεων, καθαρά Φυσικοί όροι που όµως χρησιµοποιούνται για να περιγράψουν πεδία κοινωνικών σχέσεων εξουσίας. Οι φορείς όµως αυτοί της εξουσίας - Οι Λόγοι- δεν είναι εύκολα προσδιορισµοί, ούτε περιγράψιµοι, ίσως να µπορούσαµε να πούµε ότι οι σχέσεις αυτές είναι τόσο πολύπλοκες που εύκολα θα µπορούσαµε να τις χαρακτηρίσουµε τυχαίες. Το τυχαίο φαινόµενο, αυτό µελετάει και η θεωρία του χάους πολλοί θα λέγανε, για παράδειγµα, ότι το σχήµα ενός σύννεφου είναι τυχαίο, κάτι που δεν

9 9 ισχύει. Είναι τόσο πολύπλοκο να περιγραφεί που, αναγκαστικά, το θεωρούµε τυχαίο, όµως ακολουθώντας τη µεθοδολογία και τη θεωρία µελέτης χαοτικών συστηµάτων, µετά από συλλογή στοιχείων, θα µπορούσαµε να πούµε ότι µπορούµε να περιγράψουµε, ίσως υπό ειδικές συνθήκες και να προβλέψουµε το σχήµα ενός σύννεφου. Είναι ακόµα πιο δύσκολο, και ίσως παρακινδυνευµένο να πούµε ότι παρόµοια προσέγγιση µπορούµε να πετύχουµε για της σχέσεις εξουσίας του Λόγου στο κοινωνικό σύστηµα. Μια τέτοια, όµως, προσέγγιση είναι αυτό που φαίνεται να θέλει ο Foucault να περιγράψει µέσα από τη χρησιµοποίηση της Φυσικής, ή µικροφυσικής όταν χρησιµοποιείται για να περιγράψει υποσυστήµατα. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε απλή γεωµετρία για να περιγράψουµε απλά, σχετικά, σχήµατα αλλά όταν θέλουµε να περάσουµε σε πολύπλοκα σχήµατα χρησιµοποιούµε µη γραµµικά συστήµατα (χαοτικά συστήµατα) για να τα περιγράψουµε, µιλάµε σ αυτή τη περίπτωση για τα γνωστά σε όλους fractals. Σαν ένα fractal θα µπορούσαµε να δούµε και το σχήµα των σχέσεων εξουσίας που προσπαθεί ο Foucault να περιγράψει, ένα ακαθόριστο και ευµετάβλητο σχήµα που στην πρώτη µατιά δίνει την εντύπωση µιας τυχαίας εικόνας, στη δεύτερη µατιά διακρίνονται κάποιοι κανόνες τους οποίους ακολουθεί, αλλά όσο περισσότερο προσπαθεί κανείς να τους προσδιορίσει, τόσο ανακαλύπτει ότι τα εργαλεία που έχει στη διάθεση του δεν είναι αρκετά. Η εξουσία του Λόγου της επιτήρησης Η επιτήρηση θα µπορούσε κάποιος να πει ότι δεν έχει Λόγο, δεν έχει το στοιχείο για να δηµιουργήσει σχέσεις εξουσίας. Για την επιτήρηση, εκ πρώτης όψεως, δεν είναι απαραίτητη η εµπλοκή του Λόγου, όµως η

10 10 επιτήρηση σηµαίνει ότι ο επιτηρών έχει µια σχέση εξουσίας µε τον επιτηρούµενο. Ο επιτηρών έχει Λόγο επάνω στον επιτηρούµενο. Του υπενθυµίζει ότι τον παρακολουθεί και γι αυτό θα πρέπει να διατηρηθεί σε µια τάξη και να υπακούει σε κάποιους κανόνες. Μέσα από αυτά που έχει πει ο Foucault είναι ξεκάθαρο ότι η εξουσία και η επιτήρηση είναι άρρηκτα συνδεδεµένες µεταξύ τους. Επανειληµµένα έχει αναφερθεί στην κοινωνία σαν ένα γιγαντιαίο πανοπτικό, στο οποίο οι κατέχοντες την εξουσία επιτηρούν τους άλλους, για τους οποίους η αίσθηση της συνεχούς επιτήρηση είναι η υπενθύµιση της τιµωρίας που τους περιµένει στο πρώτο στραβοπάτηµα τους. Η έννοια του πανοπτικού είναι παλιά, η αρχιτεκτονική χρησιµοποιήθηκε πολλές φορές για να κάνει εύκολη την επιτήρηση, άλλα και για να τονίσει στους επιτηρούµενους, ότι συνέχεια παρακολουθούνται. Η φυλακή του J. Bentham δεν είναι µια µοναδική ιδέα αρχιτεκτονήµατος, αλλά ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγµατα οικισµάτων επιτήρησης. Είναι συνηθισµένο, κτίρια επιτήρησης να χτίζονται από αυτούς που έχουν την εξουσία. Πύργοι επιτήρησης υπήρχαν πάντοτε στα τείχη των πόλεων στο παρελθόν, αλλά και σήµερα οι φυλακές, τα κεντρικά κτίρια της αστυνοµίας (ακόµα και στην Αθήνα τα κτίριο της ασφάλειας στη λεωφόρο Αλεξάνδρας και τα κεντρικά κτίρια στη λεωφόρο Κατεχάκη είναι τρανταχτά παραδείγµατα) ακόµα και οι φύλακες στις εισόδους των κτιρίων πολλαπλασιάζονται κάθε µέρα, και ας θυµηθούµε σε πόσες πινακίδες στο δρόµο αναφέρεται η φράση έλεγχος: Η ταχύτητα ελέγχεται µε ραντάρ, Το κτίριο παρακολουθείται από την SECURITY, είναι µόνο µερικά παραδείγµατα.

11 11 Ο Λόγος της επιτήρησης και η σχέσεις εξουσίας που έχει, είναι ένα µεγάλο θέµα που έχει απασχολήσει την ιστορία του ανθρώπου. Τα µέσα της επιτήρησης εξελίσσονται, και οι θεωρίες της επιτήρησης ανανεώνονται µαζί τους. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι το απόλυτο µοντέλο επιτήρησης ήταν και είναι ένα όραµα για πολλούς, ο Bentham, o Foucault, o Orwell συµπληρώνουν ο καθένας από τη πλευρά του το ιδανικό µοντέλο.

12 12 Κεφάλαιο 3ο. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Το τηλεοπτικό φαινόµενο, µε την σχεδόν ολοκληρωτική εξάπλωση της τηλεόρασης, έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και είναι πλέον δύσκολο να µελετηθεί οποιαδήποτε πτυχή του. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, µε την παγκοσµιοποίηση του µέσου (κανάλια που εκπέµπουν ταυτόχρονα σε ολόκληρο το παγκόσµιο χωριό) και την δυνατότητα εύκολης µετάδοσης σήµατος, κάνουν δύσκολη ακόµα και την προσέγγιση µικρών υποσυνόλων. Θα προσπαθήσουµε στις επόµενες λίγες σελίδες να αναφερθούµε στην τηλεόραση και τις σχέσεις εξουσίας που την περιτριγυρίζουν. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι η τηλεόραση και τα ΜΜΕ είναι ο καθρέπτης της κοινωνίας, και έτσι να δεχτούµε ότι µελετώντας τα ΜΜΕ µελετάµε την κοινωνία. Στην ιδέα αυτή (του καθρέπτη) υπάρχει πολλή αλήθεια, αλλά όχι ακριβώς µε τον τρόπο που το θέτουν. εν απεικονίζουνε µε ακρίβεια την κοινωνική πραγµατικότητα. Μάλλον η αλήθεια σ αυτόν τον ισχυρισµό έγκειται στο ότι τα ΜΜΕ τείνουν να παρουσιάζουν και να ερµηνεύουν την κοινωνική πραγµατικότητα µέσα σ ένα πλαίσιο, που στο µεγαλύτερο µέρος του έχει στηθεί από την εγχώρια εξουσία (Νaom Chomsky, Για τα ΜΜΕ, σελ. 5) Ο Chomsky µε αυτή τη σκέψη του θέτει δύο από τα πιο σηµαντικά θέµατα που η τηλεόραση µεταφέρει µπαίνοντας σε κάθε σπίτι. Είναι πράγµατι τα ΜΜΕ µια αναπαράσταση της κοινωνίας, ή µήπως η κοινωνία τείνει να γίνει µια αναπαράσταση της κοινωνίας που παρουσιάζουν τα ΜΜΕ; Μας δίνουν τα ΜΜΕ µια -όσο είναι αυτό δυνατό- αντικειµενική και

13 13 αναλλοίωτη εικόνα της κοινωνίας, ή µας παρουσιάζουν τα πράγµατα σύµφωνα µε τις προσταγές κάποιων συµφερόντων; Αναφερόµαστε παρακάτω για τα πρότυπα που προβάλλονται από τα ΜΜΕ, ως φορείς αυτού που θα µπορούσαµε να πούµε η κοινωνία των ΜΜΕ, ενώ ορισµένα πράγµατα πρέπει να ειπωθούν και για τη εικονική πραγµατικότητα που προβάλουν τα ΜΜΕ. Tα πρότυπα Τα πρότυπα που πρέπει να µιµηθούµε, τα πρότυπα που πρέπει να µοιάσουµε, όταν πηγαίνουµε σχολειό, όταν µεγαλώσουµε, σαν επαγγελµατίες, πρέπει να ξεχωρίσουµε, πως πρέπει να φερόµαστε, τι πρέπει να κάνουµε για να είµαστε ελκυστικοί στους άλλους. Αλλά και ποια πρότυπα πρέπει να αποφεύγουµε, σε ποιους δεν πρέπει να µοιάσουµε, πως δεν πρέπει να φερόµαστε. Όλα είναι σε καλούπια και αυτά τα καλούπια µας προσφέρονται εύπεπτα µέσα από την τηλεόραση για να τοποθετηθούµε µέσα τους, να φορµαριστούµε και να ζήσουµε υπακούοντας σε αυτά. Ο καθένας διαλέγει το δικό του πρότυπο, υπάρχει ελευθερία στην επιλογή. Μπορείς να διαλέξεις ποιος θέλεις να είσαι, πάντα όµως η επιλογή πρέπει να είναι κάποια από τις προσφερόµενες, κάποια που να είναι διαχειρίσιµη. Αν η επιλογή σου διαφέρει από τις αποδεκτές είναι πιθανό να χαρακτηριστείς τρελός. Ο τρελός είναι εξωκοσµικός, όχι γιατί προέρχεται από έναν άλλο κόσµο και είναι στιγµατισµένος, αλλά είναι εξωκοσµικός γιατί έχει ξεφύγει από το πλαίσιο και έχει τοποθετήσει τον εαυτό του έξω από τα ιερά όρια της ηθικής. (Μ.Foucault, Επιτήρηση και τιµωρία )

14 14 Τα πρότυπα προσφέρονται στα πλαίσια της εξέλιξης, ακολουθούµε κάποια πρότυπα, επικοινωνούµε σύµφωνα µε κάποιους κώδικες και κανόνες για να βοηθήσουµε την εξέλιξη. Τα πρότυπα είναι είναι η προσωπικοποίηση των στερεότυπων, που είναι τα πλάνα που περιγράφουν τον σύγχρονο άνθρωπο έτσι όπως πρέπει να είναι υπακούοντας στους κανόνες και τις νόρµες που απορρέουν από το σύστηµα σχέσεων εξουσίας της κοινωνίας. Το σύστηµα των προτύπων στο οποίο αναφερόµαστε εδώ, το τοποθετούµε στο πλαίσιο του συστήµατος προπαγάνδας, όπως το παρουσιάζει ο Chomsky: Το σύστηµα µας δουλεύει (Σηµείωση: εννοεί το σύστηµα των ΗΠΑ σε σχέση µε αυτό της πρώην Σοβιετικής Ένωσης) πολύ διαφορετικά και πολύ πιο αποτελεσµατικά. Είναι ένα ιδιωτικοποιηµένο σύστηµα προπαγάνδας, που περιλαµβάνει τα ΜΜΕ, τα περιοδικά γνώµης και γενικότερα το µεγαλύτερο µέρος της λόγιας ιντελλιγκέντσιας, το µορφωµένο τµήµα του πληθυσµού. Τα πιο µορφωµένα στοιχεία αυτής της οµάδας, εκείνα που έχουν πρόσβαση στα ΜΜΕ, συµπεριλαµβανοµένων και των περιοδικών των διανοουµένων, και τα οποία ουσιαστικά ελέγχουν τον εκπαιδευτικό µηχανισµό, πρέπει κυρίως να αναφέρονται ως µια τάξη κοµισάριων, που να ποια είναι η ουσιαστική λειτουργία της: να σχεδιάσει, να προπαγανδίσει και να δηµιουργήσει ένα σύστηµα δογµάτων και πεποιθήσεων, το οποίο να υπονοµεύσει την ανεξάρτητη σκέψη και θα εµποδίσει την κατανόηση και ανάλυση των θεσµικών δοµών, όπως και το τρόπο µε τον οποίο αυτές λειτουργούν. εν θέλω να πω πως συνειδητά κάνουν κάτι τέτοιο. Σ ένα πραγµατικά αποτελεσµατικό σύστηµα κατήχησης, οι κοµισάριοι µάλλον δεν γνωρίζουν τι συµβαίνει και πιστεύουν

15 15 πως και οι ίδιοι είναι ανεξάρτητοι, κριτικά µυαλά. (Ν. Chomsky, Για τα ΜΜΕ, σελ ) Ο Chomsky αναφερόµενος εδώ σε ένα σύστηµα κατήχησης µας παραπέµπει στο µοντέλο της χριστιανικής ποιµαντορίας του Foucault, προσαρµοσµένο και γενικευµένο για την περίπτωση του φαινοµένου των ΜΜΕ. Καθοδηγούµαστε και εκπαιδευόµαστε από την τηλεόραση και τα άλλα µέσα, για το πως πρέπει να δρούµε, πως πρέπει να είµαστε, πως πρέπει να επικοινωνούµε. Μαθαίνουµε ποιοι πρέπει να είµαστε. Αυτό το σύστηµα της κατήχησης είναι περισσότερο ισχυρό και αποτελεσµατικό από οποιοδήποτε εκπαιδευτικό σύστηµα. Εξάλλου το εκπαιδευτικό σύστηµα των δυτικών κοινωνιών δεν αντιτάσσεται, θα λέγαµε ότι µάλλον επικροτεί και σιγοντάρει αυτή τη µορφή κατήχησης. H εξουσία του Λόγου της τηλεόρασης µέσα από την παρουσίαση προτύπων, ιδανικών µοντέλων που είναι διαχειρίσηµα και απαραίτητα στο δρόµο προς την εξέλιξη. Η τηλεόραση µας καθοδηγεί, µια συνεχής καθοδήγηση, θα µπορούσαµε να πούµε ότι αυτή η καθοδήγηση είναι µια µορφή επιτήρησης. Η εικονική πραγµατικότητα της τηλεόρασης Εικονική ή εναλλακτική πραγµατικότητα είναι αυτή που µας προσφέρει η τηλεόραση; Σε ποια συµφέροντα υπακούει και από ποια φίλτρα περνάει η καθηµερινή, πραγµατική ζωή πριν µας παρουσιαστεί µέσα από την τηλεόραση; Αλλοιώνεται και πως η πραγµατικότητα; Αυτά είναι µερικά από τα ερωτήµατα που θα έπρεπε να απαντήσουµε αν θα θέλαµε να προσδιορίσουµε έστω και σε ένα µικρό βαθµό τις σχέσεις εξουσίας που απορρέουν από την παρουσίαση αυτή της εναλλακτικής πραγµατικότητας που παρουσιάζει η τηλεόραση.

16 16 Εάν ερευνήσεις τα πραγµατικά προϊόντα των ΜΜΕ, βρίσκεις µια πολύ στενή, πολύ σφιχτά περιορισµένη και αλλόκοτα ανακριβή περιγραφή του κόσµου που ζούµε (Ν. Chomsky, Για τα ΜΜΕ, σελ. 12) Αυτή τη περιγραφή του κόσµου που µας προσφέρει η τηλεόραση, αναφέρουµε σε αυτή την εργασία ως εικονική πραγµατικότητα της τηλεόρασης. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι δανειζόµαστε µια έκφραση από το λεξικό του µέλλοντος για να περιγράψουµε ένα φαινόµενο του σήµερα. Είναι γεγονός, και πιθανά αναπόφευκτο, ότι η τηλεόραση µας παρουσιάζει µια διαφορετική πραγµατικότητα από αυτή που όλοι µας ζούµε στη πραγµατική ζωή. Τα δελτία ειδήσεων παρουσιάζουν τα καθηµερινά γεγονότα µε διαφορετικούς τρόπους ανάλογα µε το κανάλι που τα ετοιµάζει. Οι ειδικές εκποµπές παρουσίασης και σχολιασµού της πραγµατικότητας, είτε αυτές λέγονται ενηµερωτικές, είτε ψυγαγωγικές, αλλά ακόµα και οι σαπουνόπερες ωραιοποιούν και εξιδανικεύουν ή κατηγορούν και καταδικάζουν φυσικά πρόσωπα, καταστάσεις, θεσµούς και ότι άλλο. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σήµερα για τους οποίους η τηλεόραση αποτελεί την κεντρική διέξοδο προς την κοινωνία, αποτελεί το παράθυρο από το οποίο έρχονται σε επαφή µε το σύστηµα σχέσεων εξουσίας την κοινωνίας στην οποία ζουν. Όταν λοιπόν αυτό το παράθυρο είναι εφοδιασµένο µε παραµορφωτικά κρύσταλλα, είναι φανερό ότι οι σχέσεις εξουσίας των ανθρώπων αυτών µε το κοινωνικό σύνολο θα είναι παραµορφωµένες. Ας δούµε ένα πολύ απλό και καθηµερινό παράδειγµα, η τηλεόραση είναι γνωστό πλέον ότι χρησιµοποιείται κατά κόρον στο πολιτικό παιχνίδι εξουσίας, ωραιοποιεί ή καταδικάζει µε απώτερο στόχο το

17 17 πολιτικό κέρδος. Η τηλεόραση χρησιµοποιείται για να παρουσιάσει µια εικονική πραγµατικότητα πολιτικής κατάστασης στην οποία θα ζουν και µε την οποία θα έχουν σχέσεις οι πολίτες. Είναι πιο εύκολη η διαχείριση µιας εικονικής πραγµατικότητας από τους πολιτικούς. Τα τελευταία χρόνια πολύς θόρυβος έχει γίνει γύρω από τη µεταφορά των προεκλογικών αγώνων από τη πραγµατική ζωή στον τηλεοπτικό χώρο, από τις συγκεντρώσεις λαοθαλασσών στα σκηνοθετηµένα debate. Οι πολιτικοί έρχονται όλο και πιο σπάνια σε επαφή µε τον λαό, αποφεύγουν την κατάκτηση των ψηφοφόρων µε άµεσο τρόπο, προτιµούν την παρουσίαση µέσα από την τηλεόραση των επιχειρηµάτων και τον απόψεων τους. Οι εµφανίσεις στη πραγµατική ζωή είναι απλές, θέλουν να δείξουν πόσο κοινοί άνθρωποι είναι, δεν κάνουν εντυπωσιακές εµφανίσεις (όπως πριν από µερικά χρόνια) στον πραγµατικό κοινωνικό χώρο, αφήνουν την εικόνα µέσα από τη τηλεόραση να πείσει τον κόσµο, µε οµιλίες και διαλέξεις, συζητήσεις και αντιπαραθέσεις υπό την καθοδήγηση σκηνοθέτη, µε την παρουσία βοηθητικού προσωπικού (δηµοσιογράφου) και πάντα µε τους συµβούλους και καθοδηγητές, πίσω από τις κάµερες, αφανείς ήρωες και κατασκευαστές της εικονικής πολιτικής πραγµατικότητας που προσφέρεται στους πολίτες. Η εικονική αυτή πραγµατικότητα προσφέρεται σε ένα ανεκπαίδευτο κοινό, ένα κοινό, ακόµα, ανυποψίαστο για το περιεχόµενο των εκποµπών της τηλεόρασης. Η κοινωνία µέσα από τα µέσα εκπαίδευσης και επικοινωνίας (σχολείο - ΜΜΕ) δηµιουργεί ένα κοινό που σκόπιµα είναι ανεκπαίδευτο για να µην µπορεί να µεταφράσει όλα όσα του προσφέρονται από τη τηλεόραση. Αυτό που θέλουµε να τονίσουµε σ αυτή την ενότητα είναι ότι η εξουσία του λόγου της τηλεόρασης, θα µπορούσαµε να πούµε οι σχέσεις εξουσίας της τηλεόρασης µε το κοινό, είτε µε τη µορφή της προσφοράς

18 18 προτύπων, είτε µε τη µορφή παρουσίασης µιας εικονικής πραγµατικότητας έχει φτάσει σε επικίνδυνα όρια. Λέγοντας επικίνδυνα εννοούµε, ανεξέλεγκτα, και απρόβλεπτα. Μπορεί, για παράδειγµα να πετυχαίνει ένα πολιτικό σύστηµα τους στόχους του, µέσα από τη παρουσίαση µιας εικονικής πραγµατικότητας, µέσα από τη τηλεόραση, αλλά κανείς δεν ξέρει τι άλλες επιπτώσεις µπορεί να έχει η παρουσίαση αυτή στο κοινό. Και σ αυτό το σηµείο είναι ξεκάθαρο ότι το πρόβληµα µε την εξουσία του λόγου της τηλεόρασης είναι ότι η εξουσία αυτή δεν είναι παρά σχέσεις εξουσίας ανθρώπων (πολιτικών, ισχυρών ανθρώπων των Media) µεγενθυµένες από το πρίσµα της τηλεόρασης. Σχέσεις εξουσίας που εκµεταλλεύονται το µέσο στο µέγιστο χωρίς να λαµβάνουν υπόψιν τους τις παρενέργειες που µπορεί να έχουν οι κινήσεις τους αυτές.

19 19 Κεφάλαιο 4ο. ΚΥΒΕΡΝΟΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ Ο Foucault, θα µπορούσαµε να πούµε ότι δεν πρόλαβε να ζήσει αυτό που σήµερα λέµε τεχνολογική επανάσταση, κοινωνία της πληροφορικής. Όµως πολλά από αυτά που έχει πει είναι γραµµένα για αυτή την εποχή που σήµερα ζούµε. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι, χρησιµοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρει η σηµερινή τεχνολογία για να µιλήσουν για τις σκέψεις του Foucault, είναι αρκετές οι ηλεκτρονικές συνάξεις µε θέµατα για τον Γάλλο φιλόσοφο του 20ου αιώνα. Εργασίες γράφονται για να προσαρµόσουν την σκέψη του Foucault στις σηµερινές εξελίξεις, προσπάθειες να ερµηνευτεί η νέα αυτή επανάσταση µέσα από τα λεγόµενα του. Σκεπτόµενοι ότι, σύµφωνα µε αυτά που όλο και συχνότερα λέγονται, πλησιάζουµε στην τηλεόραση του αύριο, ένα εξελιγµένο µέσο επικοινωνίας και ενηµέρωσης που θα είναι πάντρεµα της σηµερινής τηλεόρασης µε τις ηλεκτρονικές τηλεπικοινωνίες (ψηφιακά σήµατα τηλεφώνων, Ίντερνετ, κλπ), θα αναφερθούµε στις νέες σχέσεις εξουσίας που θα δηµιουργήσει, ή απλά θα βοηθήσει να δηµιουργηθούν, αυτό το νέο µέσο. Σε σχέση µε την τηλεόραση του σήµερα, και αναφερόµενοι στα δύο σηµεία που αναλύσαµε στη προηγούµενη ενότητα, η εξέλιξη του µέσου, θα προσφέρει πολλά πρότυπα και δυνατότητα επιλογής του χρήστη, ενώ η εικονική πραγµατικότητα θα είναι µια συνειδητή κατάσταση για όλους, ο καθένας θα µπορεί να επιλέξει την εικονική πραγµατικότητα που θέλει, κατανοώντας πλήρως ότι αυτό που θα συµβεί δεν είναι µια συνέχεια της πραγµατικής ζωής.

20 20 Σε αυτή την ενότητα θα παρουσιάσουµε την άποψη ότι η νέα αλληλεπιδρώσα επικοινωνία και ενηµέρωση που σήµερα προσφέρουν οι υπολογιστές, και αύριο οι συσκευές καθηµερινής χρήσης, όπως η τηλεόραση, αποτελεί το µοντέλο της απόλυτης επιτήρησης. Ενώ θα αναφερθούµε και στην εξουσία του λόγου της πληροφορίας, ή η εξουσία του λόγου του περιεχοµένου, όπως θα µπορούσε κάποιος να πει. Το απόλυτο µοντέλο επιτήρησης Σε συνέχεια των όσων είπαµε στη δεύτερη ενότητα αυτής της εργασίας, για την εξουσία της επιτήρησης, και για το πανοπτικό όπως µας το αναλύει ο Foucault, σ αυτή την ενότητα θα µιλήσουµε για ένα φαινόµενο που, σήµερα απασχολήσει ένα αρκετά µεγάλο µέρος του παγκόσµιου πληθυσµού, το παγκόσµιο δίκτυο επικοινωνίας και ενηµέρωσης Ίντερνετ. Την απτή µορφή που έχει σήµερα αυτό που έχει ονοµαστεί κυβερνοχώρος. Καθώς τα µέσα επικοινωνίας αλλάζουν και πλησιάζει η ηλεκτρονική εποχή αλλάζουν και οι µέθοδοι επιτήρησης. Ο G.Orwell αναγνώρισε στην τηλεόραση το απόλυτο όργανο επιτήρησης, έγραψε το 1984 και έβαλε τον Μεγάλο Αδερφό στη ζωή όλων για να τους θυµίζει ότι τους επιτηρεί. Το πιο εντυπωσιακό παραµύθι επιτήρησης, αλλά όπως σε κάθε παραµύθι, του λείπουν οι λεπτοµέρειες που θα το στήριζαν για να µπορέσει να γίνει πραγµατικότητα. Σήµερα στη θέση του Μεγάλου Αδερφού έχουµε σχεδόν όλοι στο σπίτι µας ηλεκτρονικές συσκευές (τηλεόραση και computers) που παίζουν το ρόλο του Μικρού Αδερφού που χωρίς να το πολυκαταλαβαίνουµε παρακολουθεί καθένας κίνηση. Με την τηλεόραση

21 21 παίρνουµε συνδροµιτικά κανάλια που µας χαρακτηρίζουν (ενδιαφέρεται για αθλητικά-supersport, έχει παιδιά, KidTV,κλπ) µας οµαδοποιούν και µας παρακολουθούν. Στη πραγµατική ζωή το Ίντερνετ δεν είναι τίποτε παραπάνω από µια σειρά από συνδέσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών, αλλά πάρα πολλοί άνθρωποι το έχουν εκλάβει ως έναν νέο κόσµο που περιµένει να τον εξερευνήσουν. Αυτό ονοµάζουµε κυβερνοχώρο, και είναι άµεσα συνυφασµένος µε την έννοια εξερεύνησης του διαστήµατος. Στο βιβλίο του Ο νευροµάντης ο William Gibson ορίζει τον κυβερνοχώρο: µια καθηµερινή εµπειρία για εκατοµµύρια ανθρώπους κάθε µέρα, σε όλες τις χώρες του κόσµου, από παιδιά που διδάσκονται µαθηµατικές αρχές Μια γραφική αναπαράσταση δεδοµένων που έχουν παρθεί από όλους τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που υπάρχουν στον κόσµο. Συνδέσεις υπολογιστών, µε οπτικές ίνες που φτιάχνουν έναν ανύπαρκτο χώρο στο µυαλό (W.Gibson, Neuromancer ) Αν το δούµε πιο απλά, το Ίντερνετ είναι ένας χώρος όπου ο καθένας µπορεί να µπει (φτάνει να έχει πρόσβαση σε κάποιο computer) και όπου όλοι αντιµετωπίζονται µε τον ίδιο τρόπο. Ο καθένας είναι καθισµένος µπροστά σε µια οθόνη υπολογιστή, η ταυτότητα του διαµορφώνεται από τις λέξεις που πληκτρολογεί και στέλνει στον κυβερνοχώρο. Γυρνώντας στη σκέψη του Orwell, η τηλεόραση αποτελεί ένα µέσο επιτήρησης έχει πολλά προβλήµατα που δεν µπορούν να τη χαρακτηρίσουν σαν ικανοποιητικό µέσο επιτήρησης. Σήµερα το απόλυτο µέσο επιτήρησης είναι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, παρακολουθεί και καταγράφει κάθε µας κίνηση. Οι κινήσεις µας στον κυβερνοχώρο καταγράφονται, αρχειοθετούνται και µετά από επεξεργασία µας

22 22 χαρακτηρίζουν. Αφήνουµε πατηµασιές στον κυβερνοχώρο, αρκετά σηµάδια που όταν συνδυαστούν από τα διάφορα σηµεία που επισκεπτόµαστε στον κυβερνοχώρο προσφέρουν µια ξεκάθαρη εικόνα του ποιοι είµαστε. Έχουµε µπει στην εποχή της επιτήρησης της πληροφορίας - πληροφοροεπιτήρησης (dataveillance). Και δεν είναι µόνο οι βόλτες στον κυβερνοχώρο που παρακολουθούνται, αλλά και κάθε µας συναλλαγή στη καθηµερινή µας ζωή. Κάθε αίτηση µας συνοδεύεται από µια αναλυτική κατάσταση που περιλαµβάνει όλες τις συναλλαγές µας µε τράπεζες, αγορές µε πιστωτικές κάρτες και ότι άλλο έχει καταγραφεί για το άτοµο µας, από ιατρικά µας αρχεία µέχρι το επαγγελµατικό ιστορικό µας. Αυτά που σήµερα µπορούµε να δούµε και να αναγνωρίσουµε ως µορφές επιτήρησης είναι µόνο η αρχή. Το τηλέφωνο είναι σίγουρα το πρώτο βήµα σ αυτά που σήµερα µας περιβάλλουν. Η παρακολούθηση των τηλεφωνηµάτων που δεχόµαστε και αυτών που εµείς κάνουµε, πλήρης κατάσταση υπάρχει για κάθε έναν από εµάς στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές του ΟΤΕ. Τα µηχανήµατα αυτόµατων τραπεζικών συναλλαγών, οι πιστωτικές κάρτες, και βέβαια οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές µε τους οποίους συνδεόµαστε στα δίκτυα της πληροφορίας. Και θα υπάρξουν ακόµα πολλά τέτοια παραδείγµατα που θα βλέπουµε να εισέρχονται κάθε µέρα στη ζωή µας. Καθώς θα χρησιµοποιούµε δίκτυα για τις συναλλαγές είτε αυτές είναι το να πάµε για ψώνια, είτε η επικοινωνία µας µε τη τράπεζα, αλλά ακόµα και η συµµετοχή µας στα κοινά. Η επιτήρηση γίνεται όλο και πιο στενή. Το µοναδικό πρόβληµα δεν είναι το ότι συλλέγονται πληροφορίες για εµάς από όλο και περισσότερα σηµεία επιτήρησης, αλλά και το ποιος θα έχει πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες και πως θα τις χρησιµοποιήσει;

23 23 Το θέµα της εξουσίας και της επιτήρησης δεν είναι καινούργιο στις µέρες µας, αλλά καινούργιοι είναι οι όροι που κάνουν τις ερωτήσεις να αλλάζουν πολύ γρήγορα, καµιά φορά και πριν ακόµα απαντηθούν. Μήπως η σηµερινή κοινωνία της πληροφορίας προσφέροντας τα εργαλεία για την απόλυτη επιτήρηση, πιο ολοκληρωµένη από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν, προσφέρει και τη δυνατότητα για την δηµιουργία της κατά Foucault δυστοπία (dystropia). Η εξουσία του Λόγου της πληροφορίας Ζούµε στην εποχή της πληροφορίας, µερικοί θα έλεγαν ότι σήµερα οι έχοντες την πληροφορία ή τον δρόµο προς αυτή, είναι οι έχοντες την εξουσία. Είναι γεγονός ότι η πληροφορία, η κατάλληλη γνώση τη σωστή στιγµή, ήταν µέχρι σήµερα ένα προνόµιο που είχαν λίγοι. Σήµερα η πληροφορία βρίσκεται σε δηµόσια θέα, και είναι εύκολη η πρόσβαση στον καθένα. Η πληροφορία είναι περισσότερο πολύτιµη όταν είναι φρέσκια και όταν αλλάζει πολύ γρήγορα. Η σηµαντικότητα του να κατέχει κάποιος την πληροφορία είναι ένα αδιαµφισβήτητο γεγονός, αυτό που σήµερα αλλάζει ραγδαία είναι οι κάτοχοι της πληροφορίας. µε τη µαρξιστική λογική - η νοµικλατούρα σ αυτή τη περίπτωση µοιάζει να είναι εξίσου οι χάκερς, αλλά και τα υψηλόβαθµα στελέχη επιχειρήσεων. Αλλά όποιοι και να είναι έχουν ένα κοινό: τη γνώση που οδηγεί στον έλεγχο. (U. Eco, The World According to Eco ) Aυτό τονίζει και ο Eco στη συνέντευξη που έδωσε στο περιοδικό Wired τον περασµένο Μάιο. Οι σχέσεις εξουσίας αλλάζουν σηµαντικά, και στις αλλαγές αυτές τον κύριο λόγο έχει η τεχνολογία και οι νέες

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Mεταπτυχιακό πρόγραµµα του τµήµατος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Καποδιστριακού πανεπιστηµίου Αθηνών ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤIΚΗ ΚΑΙ ΜΜΕ ιδάσκων: Ν. εµερτζής Αθήνα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET

ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET εργασία για το µάθηµα ιαπολιτισµική επικοινωνία και νέες τεχνολογίες του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ.

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ. HY 280 «ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» θεμελικές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Γεώργιος Φρ. Γεωργκόπουλος μέρος Α Εισγωγή, κι η σική θεωρί των πεπερσμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Η εργασιακή διαδικασία και τα στοιχεία της. Η κοινωνική επικύρωση των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ Eugene T. GENDLIN University of Chicago, U.S.A Αυτό το άρθρο είναι μια αναθεωρημένη έκδοση της πλήρους

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming)

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 1 Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής ΜΜΚ 452: Μηχανικές Ιδιότητες και Κατεργασία Πολυμερών Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 2 Εισαγωγή: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες 20 Φεβρουαρίου 2010 1. Ένας έμπορος αγόρασε 720 κιλά κρασί προς 2 το κιλό. Πρόσθεσε νερό, το πούλησε προς 2,5 το κιλό και κέρδισε 500. Το νερό που πρόσθεσε ήταν σε κιλά: α) 88 β) 56 γ) 60 δ) 65 2. Κατάθεσε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Τεχνική φλοπ Φορά Σκοπός της φοράς είναι να αναπτυχθεί μια ιδανική για τον κάθε αθλητή ταχύτητα και ταυτόχρονα να προετοιμάσει το πάτημα. Το είδος της φοράς του Fosbury ήτα, μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

{ i f i == 0 and p > 0

{ i f i == 0 and p > 0 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Φθινοπωρινό εξάμηνο 014-015 Λύσεις 1ης Σειράς Ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι τάξεις της Β και Γ Λυκείου είναι χωρισμένες σε τρείς Κατευθύνσεις Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική Οι Σχολές είναι ταξινομημένες σε πέντε επιστημονικά πεδία 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις»

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις» ( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «πεικονίσεις» 1. ΣΧΕΣΕΙΣ: το σκεπτικό κι ο ορισμός. Τ σύνολ νπριστούν ιδιότητες μεμονωμένων στοιχείων: δεδομένου συνόλου S, κι ενός στοιχείου σ, είνι δυντόν είτε σ S είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία Κείμενο (δημοσίευμα) Στον 21 ο αιώνα συνεχίζουν να υπάρχουν όχι μόνο εκατομμύρια παιδιά ενός κατώτερου Θεού, αλλά και χιλιάδες παιδιά κανενός

Διαβάστε περισσότερα

Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα. 11.1. Εισαγωγή

Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα. 11.1. Εισαγωγή Μητροπολιτικά Οπτικά Δίκτυα 11.1. Εισαγωγή Τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα είναι διαιρεμένα σε μια ιεραρχία τριών επιπέδων: Στα δίκτυα πρόσβασης, τα μητροπολιτικά δίκτυα και τα δίκτυα κορμού. Τα δίκτυα κορμού

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. www.epignosi.edu.gr. Επιμέλεια θεμάτων και απαντήσεων: Μεταξά Ελευθερία. Κείμενο

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. www.epignosi.edu.gr. Επιμέλεια θεμάτων και απαντήσεων: Μεταξά Ελευθερία. Κείμενο ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων και απαντήσεων: Μεταξά Ελευθερία Κείμενο Θα μου ειπήτε. «Και πώς! Μας είναι τόσο χρήσιμες και τόσο ευεργετικές οι ξένες γλώσσες; Η γλωσσομάθεια, το ασφαλισμένον

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ»

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» HY 118α «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ» ΣΚΗΣΕΙΣ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ εώργιος Φρ. εωργακόπουλος ΜΕΡΟΣ (1) ασικά στοιχεία της θεωρίας συνόλων. Π. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΠ. ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ». Φ. εωργακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο και Οικονομικά: Οι Εξετάσεις

Δίκαιο και Οικονομικά: Οι Εξετάσεις Δίκαιο και Οικονομικά: Οι Εξετάσεις Το κείμενο αυτό ανανεώνεται με τη δική σας παρέμβαση, τις ερωτήσεις, τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας. Θα συνεχίζει να ανανεώνεται μέχρι την ημέρα των εξετάσεων. Αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ,

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ, ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Αγαπητή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold Η Ηθική της Γης του Aldo Leopold Ελένη Καπετανάκη Μπριασούλη, Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μάης 2009 Γιατί, πάνω απ όλα, η προστασία του περιβάλλοντος είναι ηθικό ζήτημα Αφιερωμένο σ όσους αγάπησαν,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Παράλληλα, ο συνεντευξιαζόμενος προβάλλει τον εαυτό του και παίρνει περισσότερες πληροφορίες για τη θέση.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Παράλληλα, ο συνεντευξιαζόμενος προβάλλει τον εαυτό του και παίρνει περισσότερες πληροφορίες για τη θέση. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Σκοπός της Συνέντευξης είναι η αναζήτηση του καλύτερου υποψηφίου που θα στελεχώσει την προκηρυσσόμενη θέση. Η Συνέντευξη έχει διττό χαρακτήρα, όπου λόγο έχουν και οι αξιολογητές και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin)

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Εισαγωγή: Θα ξεκινήσουμε με την ερώτηση: Πού στηρίζεται θεωρητικά η Διαδικασία Εστίασης (ΔΕ); και στην συνέχεια θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε πώς

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις και ιδιότητές τους

Σχέσεις και ιδιότητές τους Σχέσεις και ιδιότητές τους Διμελής (binary) σχέση Σ από σύνολο Χ σε σύνολο Υ είναι ένα υποσύνολο του καρτεσιανού γινομένου Χ Υ. Αν (χ,ψ) Σ, λέμε ότι το χ σχετίζεται με το ψ και σημειώνουμε χσψ. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) Κυριακή 1-2-2009 ΕΡΩΤΗΜΑ 2ο: Την τελευταία περίπου πενταετία εφαρμόζεται στα νηπιαγωγεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο Κείμενο ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επομένως οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως ούτε αντίθετα προς τη φύση μας, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα να τις δεχτούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΕΡΜΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΏΡΑ ΓΙΑ ΆΣΚΗΣΗ 10 βήματα

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματική Απόκριση. (Άρθρο του Eugene Gendlin) ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ. Βιωμένο νόημα

Βιωματική Απόκριση. (Άρθρο του Eugene Gendlin) ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ. Βιωμένο νόημα Βιωματική Απόκριση (Άρθρο του Eugene Gendlin) ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ Βιωμένο νόημα Τα προσωπικά προβλήματα και οι δυσκολίες της ζωής δεν είναι ποτέ μόνο γνωσιακού επιπέδου, δεν είναι ποτέ μόνο θέμα του

Διαβάστε περισσότερα

To παιχνίδι την Αρχαία Ελλάδα

To παιχνίδι την Αρχαία Ελλάδα To παιχνίδι την Αρχαία Ελλάδα Μέχρι τα επτά του χρόνια το παιδί έμενε στο σπίτι, όπου έπαιζε διάφορα παιχνίδια. Ο Πλάτων κι ο Αριστοτέλης συμβούλευαν τους γονείς να αφήνουν τα παιδιά τους να διασκεδάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Γενικό Πλάνο Εισαγωγή Νέες Τεχνολογίες και εκπαίδευση Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής και τα ΜΜΕ Η επίδραση στην διάπλαση της προσωπικότητα του και της εξέλιξης του νηπίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Επειδή βλέπουμε κάθε πόλη κράτος να είναι ένα είδος κοινότητας και κάθε κοινότητα να έχει συσταθεί για χάρη κάποιου

Διαβάστε περισσότερα

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα της ζωής ότι αν διατηρείτε στο σπίτι σας φυτά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υποστούν ζημίες από βλαβερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο. Τα «πρότυπα» και οι νέοι

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Κείμενο. Τα «πρότυπα» και οι νέοι ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία Κείμενο Τα «πρότυπα» και οι νέοι Στα μπαράκια κι αλλού όπου συχνάζει η νεολαία, ακούω τους νέους να μιλούν μόνο για το χρήμα. Το χρήμα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο

Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο ΤΡΙΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδη Ιστορία Γ, 70 Καὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήµου προειστήκει)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

Το εγχειρίδιο του καλού κηπουρού

Το εγχειρίδιο του καλού κηπουρού Το εγχειρίδιο του καλού κηπουρού 1. Φροντίδα των φυτών Αφού αποφάσισες να φυτέψεις πρέπει να είσαι έτοιμος να ασχοληθείς με τα φυτά σου και να παρακολουθείς τις ανάγκες τους. Θα πρέπει να ποτίζεις όποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Δημητρίου ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ. Μετάφραση. Ελένη Δημητρίου. Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων

Ελένη Δημητρίου ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ. Μετάφραση. Ελένη Δημητρίου. Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ Μετάφραση Ελένη Δημητρίου Μετάφραση στίχων 1 99 Προλόγου ΑΝΤΙΓΟΝΗ Πολυαγαπημένη μου αδερφή Ισμήνη, άραγε ξέρεις αν υπάρχει καμιά συμφορά που μας κληροδότησε ο Οιδίποδας και να μην την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από το πρωτότυπο (701-718)

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από το πρωτότυπο (701-718) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 4 η ΕΝΟΧΕΣ ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΕΣ Εννοιολογική προσέγγιση. Διαζευκτική είναι η ενοχή που έχει ως αντικείμενο δύο ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση Κίνησης. 6.1. Εισαγωγή. 6.2. Στατική Συγκέντρωση Κίνησης

Συγκέντρωση Κίνησης. 6.1. Εισαγωγή. 6.2. Στατική Συγκέντρωση Κίνησης Συγκέντρωση Κίνησης 6.1. Εισαγωγή Σε ένα οπτικό WDM δίκτυο, οι κόμβοι κορμού επικοινωνούν μεταξύ τους και ανταλλάσουν πληροφορία μέσω των lightpaths. Ένα WDM δίκτυο κορμού είναι υπεύθυνο για την εγκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

Η διπλωματική εργασία

Η διπλωματική εργασία Η διπλωματική εργασία Αριστείδης Χατζής * Το κείμενο αυτό ανανεώνεται συνέχεια με τη δική σας παρέμβαση, τις ερωτήσεις, τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας. Αυτή η εκδοχή ανανεώθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2006.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Great talent can come from anywhere, free your mind Το ταλέντο μπορεί να εμφανιστεί από οπουδήποτε, ελευθερώστε το μυαλό σας 1 Επιχειρηματίας Entrepreneur Γαλλική προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. Κριτήριο για ολιγόλεπτη εξέταση 91 (15 ) Στοιχεία µαθητή Ονοµατεπώνυµο:... Εξεταζόµενο µάθηµα: Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία (µάθηµα κατεύθυνσης) Τάξη:... Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα!

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Αναλογική εικόνα Ψηφιοποίηση (digitalization) Δειγματοληψία Κβαντισμός Δυαδικές δ έ (Binary) εικόνες Ψηφιακή εικόνα & οθόνη Η/Υ 1 Ψηφιακή Εικόνα Μια ακίνητη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από το πρωτότυπο (στ.471-490) ΧΟΡΟΣ ηλοῖ τὸ γέννηµ' ὠµὸν ἐξ ὠµοῦ πατρὸς 471 τῆς παιδὸς εἴκειν δ'οὐκ ἐπίσταται κακοῖς.

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από το πρωτότυπο (στ.471-490) ΧΟΡΟΣ ηλοῖ τὸ γέννηµ' ὠµὸν ἐξ ὠµοῦ πατρὸς 471 τῆς παιδὸς εἴκειν δ'οὐκ ἐπίσταται κακοῖς. ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κείµενο από το πρωτότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 1. Πότε έφτασε ο Αριστοτέλης στην Αθήνα για πρώτη φορά και γιατί επέλεξε την Ακαδημία για τις σπουδές του; Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 Α. Μετάφραση Είναι λοιπόν φανερό ότι πρέπει να θεσπίσουμε νόμους για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΡΧΕΙΑ Ο πιο γνωστός τρόπος οργάνωσης δεδομένων με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι σε αρχεία. Ένα αρχείο μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε σαν ένα σύνολο που αποτελείται από οργανωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Projects για το εργαστήριο. των Βάσεων Δεδομένων

Projects για το εργαστήριο. των Βάσεων Δεδομένων Projects για το εργαστήριο των Βάσεων Δεδομένων Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος Δεκέμβριος 2013 1. Το πολυκατάστημα Το πολυκατάστημα έχει ένα σύνολο από εργαζομένους. Κάθε εργαζόμενος χαρακτηρίζεται από έναν κωδικό

Διαβάστε περισσότερα

Αστρολογία. Σύντομο ιστορικό. Βασικές γνώσεις της αστρολογίας

Αστρολογία. Σύντομο ιστορικό. Βασικές γνώσεις της αστρολογίας Αφιερώνεται α) στις ευειδείς(;) Αστρολόγες, που μας βομβαρδίζουν μέσω καναλιών, εφημερίδων και περιοδικών από πρωίας μέχρι νυκτός με αστρολογικές «προβλέψεις» υποβολές συμπεριφορών και β) στους πνευματικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι:

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι: 1. Σε περίπτωση που το κράτος φορολογεί τους πολίτες το διαθέσιμο εισόδημα του κάθε ατόμου είναι: α) το σύνολο του εισοδήματός του β) το σύνολο του εισοδήματός του, αφού προηγουμένως αφαιρέσουμε τους φόρους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις)

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αν και στον πολύ κόσμο είναι γνωστή η πρακτική εφαρμοσμένη αστρολογία, δηλαδή οι γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Επιχειρηματικής Ευκαιρίας, τα στάδια εντοπισμού της και τους γενικότερους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναζητώντας την αλήθεια στη ζωή μας Το βιβλίο των Θρησκευτικών της Στ τάξης του Δημοτικού σχολείου είναι το αποτέλεσμα της τρίχρονης συνεργασίας της συγγραφικής ομάδας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε τα αποσπάσματα: «οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας κακοὶ γίνονται κιθαρισταί» και «Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν οἳ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η κοινωνική οικονομία προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στην τοπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή

«Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή «Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή Ἀσατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα καινόν, ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν ὁ Κύριος ἔσωσεν αὐτὸν ἡ δεξιὰ αὐτοῦ καὶ ὁ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ. Ἐγνώρισε Κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ, ἐναντίον τῶν ἐθνῶν

Διαβάστε περισσότερα

17 Μαρτίου 2013, Βόλος

17 Μαρτίου 2013, Βόλος Συνήθεις ιαφορικές Εξισώσεις 1ης Τάξης Σ Ε 1ης τάξης, Πεδία κατευθύνσεων, Υπαρξη και μοναδικότητα, ιαχωρίσιμες εξισώσεις, Ολοκληρωτικοί παράγοντες, Αντικαταστάσεις, Αυτόνομες εξισώσεις Μανόλης Βάβαλης

Διαβάστε περισσότερα

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης ύλης αλλά συχνά απαιτείται γνώση των μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο: kipan@central.ntua.gr. ΘΕΣΕΙΣ για το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ -- ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005

Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο: kipan@central.ntua.gr. ΘΕΣΕΙΣ για το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ -- ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ ΘΕΣΕΙΣ για το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ -- ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 Εισαγωγή Η επιστηµονική - τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία

Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία αναζήτησης Ένας σύντομος οδηγός για τους φοιτητές του τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Σύνταξη : Θεοδώρα Τσώλη, Βιβλιοθηκονόμος MSc Νοέμβριος 2014 Βιβλιοθήκη Παραρτήματος

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική Νοημοσύνη

Υπολογιστική Νοημοσύνη Υπολογιστική Νοημοσύνη Σημερινή Διάλεξη Περιεχόμενο μαθήματος Διαδικαστικά Εργασίες Μαθήματος Εισαγωγή στο αντικείμενο του μαθήματος Εφαρμογές 1 Περιεχόμενο μαθήματος οµή και Χαρακτηριστικά ενός Γενετικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση)

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) 1 Θεωρίες για την κρατική γραφειοκρατία Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Το θέμα της κρατικής

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία της ανάγνωσης

Η διαδικασία της ανάγνωσης Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ BRAILLE Η διαδικασία της ανάγνωσης Όλα τα παιδιά, βλέποντα ή μη, μαθαίνουν «αυθόρμητα» να μιλούν, μέσα στο οικογενειακό τους περιβάλλον και αν δεν υπάρχουν προβλήματα ακοής ή άλλα,

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

«Εξατομικεύοντας την επιλογή των πόρων των ψηφιακών βιβλιοθηκών για την υποστήριξη της σκόπιμης μάθησης» Άννα Μαρία Ολένογλου

«Εξατομικεύοντας την επιλογή των πόρων των ψηφιακών βιβλιοθηκών για την υποστήριξη της σκόπιμης μάθησης» Άννα Μαρία Ολένογλου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΌ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Εργασία στο μάθημα «Ψηφιακές Βιβλιοθήκες» Παρουσίαση του άρθρου (ECDL, 2008, LNCS,

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα