OI ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΉ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OI ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΉ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ"

Transcript

1 OI ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΉ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Σάββας Μπακιρτζόγλου ψυχολόγος ψυχαναλυτής 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τον Winniccott, όπως αναφέρεται από την Ι. Lasvergnas (1994), ο κάθε ψυχαναλυτής καλείται να είναι και ένας ερευνητής. Με αυτήν την έννοια το σύνολο της ψυχαναλυτικής εργασίας με το ασθενή συνιστά μια ερευνητική εργασία. O Freud χρησιμοποίησε συχνά τη μεταφορά του «χειρουργείου» και του χειρουργού για να περιγράψει την εργασία της ανάλυσης. Κατά τον Reid (1988) η κάθε εργασία λαμβάνει χώρα σε έναν τόπο. Η ψυχαναλυτική εμπειρία λαμβάνει χώρα στον ψυχικό χώρο. Πρόκειται για έναν τόπο που αρχικά δεν είναι δοσμένος αλλά «χτίζεται» κατά την εξέλιξη. Η ανάλυση έχει να κάνει με τη διερεύνηση του νοήματος του πόνου: το νόημα «δεν έχει νόημα», αν δεν υπάρχει ένας ψυχικός χώρος για να υποδέχεται και να κρατά τα νοήματα. Η ανάλυση δε μπορεί να γίνει όταν «κάτι που έλαβε χώρα δεν έχει χώρα». Είναι πρωτίστως στις νευρωτικές οργανώσεις όπου μπορούμε να μιλάμε για ένα λειτουργικό ενδοψυχικό χώρο. Στις μη νευρωτικές οργανώσεις είναι αυτή καθεαυτή η φύση των ενδοψυχικών συγκρούσεων η οποία διακυβεύει την εγκατάσταση ενός ψυχικού χώρου εντός του οποίου μπορούν ν αναζητούνται τα εκάστοτε νοήματα των προβλημάτων του αναλυόμενου. Μια αναλυόμενη μου είπε κάποτε : «μερικές φορές μου λέτε πράγματα τα οποία δεν ξέρω που να τα βάλω». Ο Winniccott κάνει λόγο για την έννοια της ενδιαμεσότητας στην ψυχαναλυτική εργασία. 1

2 Αφορά στην εγκατάσταση ενός ψυχικού χώρου κατά την ψυχαναλυτική εργασία, καμωμένου από τα δύο πεδία ενός παιχνιδιού συγκινήσεων και αναπαραστάσεων μεταξύ του ασθενούς και του αναλυτού, δύο προσώπων που παίζουν μεταξύ τους. Το επιστέγασμα της αναλυτικής δουλειάς και του θεραπευτή είναι ακριβώς να οδηγήσει τον ασθενή από μια κατάσταση όπου δεν είναι ικανός να παίζει σε μιαν άλλη όπου δύναται να το πράττει. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ασθενής δύναται να εγκαταστήσει έναν ψυχικό χώρο αλλά κάποιες άλλες στιγμές μπορεί να καταστρέφει αυτόν τον εσωτερικό χώρο. Κατά τις προκαταρτικές συνεδρίες ο αναλυτής καλείται να είναι προσεκτικός στην ταλάντευση ανάμεσα από τη μια στα σημάδια μιας ανικανότητας του ασθενούς να «παίξει» με τις συγκινήσεις και τις αναπαραστάσεις, και από την άλλη στην έκφραση αυτής της δυνατότητας. Στην ιατρική, όσο μεγαλύτερη είναι η συνθετότης του εγχειρήματος τόσο επιτακτικότερη είναι η ανάγκη για διερεύνηση και προεργασία του προβλήματος προς αντιμετώπιση. Ο χειρουργός πριν αρχίσει να παρεμβαίνει καλείται να λάβει υπόψη: τη φύση της βλάβης (του τραύματος) την τοπογραφία της την έκταση της βλάβης τον «ισολογισμό» των σωματικών λειτουργιών του ασθενούς Ο χειρουργός καλείται επίσης ν αναρωτηθεί πως θ αντιδράσει ο ασθενής του στη χειρουργική διαδικασία. Παρομοίως ο ψυχαναλυτής καλείται ν αναρωτηθεί με ποιόν τρόπο ο ασθενής θα χρησιμοποιήσει την αναλυτική κατάσταση. Σε ορισμένες μη νευρωτικές οργανώσεις, η ανάλυση μπορεί να αποκορυφώσει τις πρώιμες αγωνίες του ασθενούς, με ενεχόμενους κινδύνους την αποδιοργάνωσή του. Αυτό ο αναλυτής καλείται να το προβλέψει. Κατά τον Bleger, όπως αναφέρεται στον Reid (1993), η ψυχαναλυτική κατάσταση είναι το άθροισμα δύο στοιχείων διαφορετικών και αλληλοσυμπληρούμενων: του πλαισίου και της (αναλυτικής) διαδικασίας. 2

3 2.ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. Περιλαμβάνει ό,τι παραμένει σταθερό, ό,τι άπτεται της μη αλλαγής. Το θεραπευτικό πλαίσιο συνίσταται από τον ασθενή, τον θεραπευτή, τον χώρο, τον χρόνο και τον σκοπό (το θεραπευτικό αποτέλεσμα). Προεξάρχων εδώ είναι ο βασικός κανόνας (πρόκειται για την προτροπή του ασθενούς να ομιλεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνειρμικά, δηλαδή για λέει ελεύθερα ότι έρχεται στο νου του χωρίς φόβο, ντροπή και λογοκρισία). Είναι ο αναλυτής ο οποίος καθίσταται ο φύλακας του αναλυτικού πλαισίου. Το θεραπευτικό συμβόλαιο (συχνότητα συνεδριών, αμοιβή, τρόπος αμοιβής κ.λ.π) και η τήρησή του αποτελεί μια ασπίδα της σχέσης του αναλυτή αλλά συνιστά και έναν «τρίτο» στο βαθμό που επιτρέπει μια μερική διευθέτηση του άγχους συγχωνεύσεως ειδικότερα με τον ψυχωσικό ασθενή. Οι Winnicott και Βleger στον Μητροσύλη (2014), περιγράφουν ότι κάποιες πτυχές του πλαισίου όπως η διάρκεια των συνεδριών ή η κανονικότητά και η τακτικότητά τους, αντιπροσωπεύουν τις μητρικές φροντίδες και γενικότερα συμβολίζουν την ενσάρκωση του σώματος της μητέρας. Όταν όμως ο αναλυόμενος δε μπορεί να χρησιμοποιήσει την αναλυτική διάταξη, το πλαίσιο φαίνεται ακατάλληλο και υφίσταται ρήξεις, ενώ η αναλυτική συνθήκη λειτουργεί υπέρμετρα διεγερτικά και τραυματικά. Σε αυτήν την περίπτωση, ο ασθενής μπορεί να βιώνει μια απειλή για την ψυχική του λειτουργία, ή ένα είδος επιρροής που διακυβεύει την ταυτότητα του (Roussillon στον Μητροσύλη 2014). Σε παρόμοιες περιπτώσεις αναδύεται η ακαταλληλότητα της κλασσικής αναλυτικής διάταξης (ντιβάνι) και απαιτείται τροποποίηση του πλαισίου σε συνθήκη πρόσωπο με πρόσωπο. Το νέο πλαίσιο μπορεί να συμβάλει στη μείωση της έντασης και του άγχους. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι στις δύσκολες περιπτώσεις το πλαίσιο πρόσωπο με πρόσωπο είναι καταλληλότερο για την πραγματοποίηση της ψυχαναλυτικής εργασίας ή τουλάχιστον ενός προκαταρτικού μέρους της θεραπείας. Προκύπτει η εξής οξύμωρη (παράδοξη) συνθήκη: η μη αλλαγή (σταθερότης του πλαισίου) είναι απαραίτητη για την αλλαγή. Η θεραπευτική ιδιότητα, κατά τον Winniccott, είναι η δημιουργία/ ενσάρκωση ενός καλού θεραπευτικού περιβάλλοντος, εντός του οποίου ο θεραπευτής φροντίζει εξωτερικά, αυτό που 3

4 απασχολεί τον ασθενή εσωτερικά. το περιβάλλον αποτελεί μέρος του κόσμου του παιδιού και ταυτόχρονα δεν του ανήκει. Είναι η θεώρηση του ατόμου διακινούμενου στο πλαίσιο ενός χώρου. Η θεωρία του πλαισίου δεν έγινε από τον Freud, αλλά από τους Bleger, Baranger, Winiccott, Green (στον Μητροσύλη 2011). O Winnicott έδωσε έμφαση στις συνέπειες για το παιδί, της στέρησης του πλαισίου και του ελέγχου από την πλευρά του περιβάλλοντος. To πλαίσιο επιτρέπει το προχώρημα της θεραπείας του ασθενούς και επιτελεί το ρόλο αυτού που κάποτε ήταν η αναγκαία συνθήκη της δόμησης του υποκειμένου, δηλαδή προσιδιάζει στην μητρική φροντίδα. Όσο περισσότερο ο ασθενής μας παραπέμπει σε αδιαφοροποίητες και συγχωνευτικές πλευρές του Εγώ του, τόσο περισσότερο αποδίδουμε σημασία στο πλαίσιο. Διαπιστώνεται μια αναλογία μεταξύ δόμησης του αναλυτικού πλαισίου και δόμησης του ψυχισμού του υποκειμένου. Δεν πρόκειται για μια αυθαίρετη δόμηση του δημιουργού της ψυχανάλυσης, αλλά μια διάταξη που μιμείται τον ψυχισμό του ανθρώπου (αντιστοιχία του ψυχαναλυτικού πλαισίου και της εργασίας του ψυχισμού). Η πλαισίωση του ψυχικού χώρου του υποκειμένου συντελείται δια της δημιουργίας μιας πλαισιώνουσας δομής. Η πλαισιώνουσα δομή προκύπτει στη συνέχεια δια της αρνητικής ψυευδαίσθησης της μητέρας κατά την οποία αρνητικοποιούνται οι πρωτόλειες οπτικές, απτικές και κιναισθητικές αντιλήψεις της μητέρας (η μαμά εξαφανίζεται), μετατρεπόμενες σε πλαίσιο οθόνη και σε εμπεριέχον. Η αρνητική ψευδαίσθηση της μητέρας είναι εδώ ένας δομικός μηχανισμός διότι επιτρέπει την εσωτερίκευση της μητέρας, αποτελεί δε την προϋπόθεση για την επεξεργασία της ικανότητας του να είναι κανείς μόνος, παρουσία κάποιου άλλου (Winnicott, The capacity to be alone ). Κατά τον Μητροσύλη (2011) η εσωτερίκευση δεν είναι η ενσωμάτωση μιας ρεαλιστικά θετικά οριζόμενης μορφής, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου αόριστου και σιωπηλού, το οποίο θα αποτελέσει ένα είδος μήτρας του συμβολικού ή της σκέψης. Η συγκρότηση μιας ενεργούς απουσίας θα επιτρέψει τη δημιουργία του ψυχισμού. Η αρνητικοποίηση της εκτυφλωτικής παρουσίας θα επιτρέψει την ανάδυση των αναπαραστάσεων. Το βασικό συστατικό της ψυχαναλυτικής πράξης είναι η απούσα παρουσία: απουσία του αναλυτή από τον οπτικό ορίζοντα του αναλυόμενου, απουσία του αναλυτή ως δεύτερου πόλου στην αναμενόμενη διάδραση με τον αναλυόμενο, διότι κατέχει μια θέση κυρίως ακρόασης. Όταν παρεμβαίνει δεν το κάνει ως πρόσωπο, αλλά ως ερμηνευτική λειτουργία ή ως imago. Επίσης δεν απαντά αμέσως στα αιτήματα του αναλυόμενου, και σιωπά στις επιθυμίες που του απευθύνονται. Από την άλλη πλευρά, ο αναλυόμενος είναι εντεταλμένος να ασκηθεί στον ελεύθερο συνειρμό τον οποίον ο Green θεωρεί ως πρωτοτυπική μορφή του αρνητικού, διότι προϋποθέτει το χαλάρωμα της θετικότητας που κατευθύνει τη συνείδηση. Η συνειρμική ομιλία και η αρνητικότητα του πλαισίου συνεργάζονται και η μη θετική, μη μετωπική διαχείριση από τον αναλυτή, ως εκπρόσωπο του πλαισίου, της έλλειψης που αναδύεται οδηγεί σε μια διέγερση των ενορμήσεων που πυροδοτεί την κίνηση της επιθυμίας. Εν κατακλείδι, η αναλυτική συνθήκη οξύνει την ανάδυση του αρνητικού: τα περισσότερα στοιχεία του πλαισίου ευνοούν την ανάδυση του αρνητικού. Ο αναλυτής (που είναι κι αυτός ένα στοιχείο του πλαισίου), με την τεχνική του, αφήνει το αρνητικό να εκδηλωθεί ώστε να 4

5 διευκολύνει τη συμβολοποίηση. Όταν αυτή η διάταξη αποτύχει, γινόμαστε μάρτυρες της αποτυχίας εγκατάστασης της αναλυτικής συνθήκης: το ξεδίπλωμα της θεραπείας γίνεται τραυματικό, ο ασθενής τότε μπορεί να επιδείξει μια υπέρμετρη δυσανεξία στον ελεύθερο συνειρμό, που τον βιώνει ως κατακερματισμό (συνήθως τότε εισάγονται οι παραλλαγές του πλαισίου). Μπορεί ακόμα από την αρχή ο αναλυόμενος να μας δείχνει μια έκδηλη δυσανεξία στις διάφορες όψεις του πλαισίου, με` αποτέλεσμα, συχνά με δική του επιλογή, να μην ενδείκνυται η ψυχαναλυτική θεραπεία στο ντιβάνι. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ως εάν το αρνητικό να αναδύεται με μεγαλύτερη σφοδρότητα από όση μπορεί να αντέξει ένα Εγώ που δεν έχει εσωτερικεύσει επαρκώς τη δυνατότητα των συνδέσεων: τότε το αρνητικό έχει αποδομική και όχι δομική εργασία. Το αρνητικό εδώ από πηγή εργασίας, όταν καταφεύγει στην αναπαράσταση ως απάντηση στην έλλειψη, γίνεται μόνο του ένα κακό αποτέλεσμα ( κατά Green, 1993), το κενό, το λευκό, η αρνητική θεραπευτική αντίδραση. Άλλως ειπείν συντελείται μια εκτροπή του αρνητικού σε αρνητισμό. Εδώ ο αναλυτής θα προτείνει την πρόσωπο με πρόσωπο ψυχοθεραπευτική διάταξη, μικρότερη συχνότητα κ.λ.π. Μόλις εγκατασταθεί η ψυχαναλυτική διαδικασία, το αναλυτικό πλαίσιο γίνεται πιο ελαφρύ, πιο αθόρυβο. Συχνά το παρομοιάζουν με το σιωπηλό, υγιές σώμα, είναι σα να εξαφανίζεται, αρνητικοποιείται. Κατά τον Roussillon (στον Μητροσύλη 2011), το αναλυτικό πλαίσιο αποτελεί την προϋπόθεση της συμβολοποίησης ή συμβολίζει τη συμβολοποίηση. Ωστόσο, στην κλινική των δύσκολων περιπτώσεων όπου η ψυχαναλυτική διαδικασία δεν εγκαθίσταται πάντα, το πλαίσιο κάνει αισθητή την παρουσία του, θετικοποιείται. Η θετικοποίηση αυτή του πλαισίου, παραπέμπει στη μη επαρκή σύσταση ενός δυνητικού χώρου λευκού για τις αναπαραστάσεις. Παράλληλα παραπέμπει στην πλημμελή συγκρότηση ενός ενδιάμεσου χώρου μεταξύ ενόρμησης και αντικειμένου, λόγω της συγχωνευτικής σχέσης που ο μη νευρωτικός ασθενής εγκαθιστά με τον άλλο. Κατά τον Μητροσύλη (2014), το ψυχαναλυτικό πλαίσιο δομήθηκε έτσι ώστε να περιορίζει τη λιβιδινική σαγήνη των υστερικών ασθενών και να τους ωθεί στην λεκτική έκφραση. Η πρώτη γενιά των μεταφρουδικών αναλυτών όρισε τον αναλυτή ως ουδέτερο καθρέπτη και την αναλυτική συνθήκη επίσης ως ουδέτερη, εξασφαλίζοντας την αυθόρμητη ανάδυση της μεταβίβασης και άρα επιτρέποντας την αναλυσιμότητά της. Οι Ida Mac Alpine και Lagache D. (στον Μητροσύλη 2014), θεωρούν ότι η μεταβίβαση δημιουργείται από την ίδια την αναλυτική συνθήκη. Η θεραπευτική διάταξη, το πλαίσιο, δημιουργεί /δομεί μια συνθήκη μέσα στην οποία η μεταβίβαση και η ανάλυση της νεύρωσης μεταβίβασης καθίσταται ένας αναγκαίος σχηματισμός. Η ανάπτυξη, το πεπρωμένο της μεταβίβασης και της απάντησης του ψυχαναλυτή στη μεταβίβαση, εξαρτώνται από την οργάνωση της ψυχαναλυτικής διάταξης. Η πρόταση της ψυχαναλυτικής διάταξης από τον αναλυτή αποτελεί την πρώτη απάντηση στο αρχικό αίτημα του μελλοντικού αναλυόμενου. Ταυτόχρονα, εκφέρεται ο βασικός/θεμελιώδης κανόνας ο οποίος «λέει» στον αναλυόμενο έμμεσα μια σειρά από πράγματα, όπως ότι ο αναλυτής δεν έχει (a priori) προκατειλημμένες ιδέες και θεωρίες για την κατάσταση του ασθενούς. Η ύπαρξη της μεταβίβασης μπορεί να δημιουργήσει στον αναλυόμενο 5

6 την πεποίθηση ότι οι ιδέες που εκφέρει γίνονται αντιληπτές από τον αναλυτή ως έχοντα αναγκαστικά σχέση μαζί του, ότι δεν είναι τελείως «αθώος», ότι εμπλέκεται, ενοχοποιείται. Σκοπός της ψυχαναλυτικής διάταξης είναι η εμπερίεξη της διέγερσης του ασθενούς και η μετατροπή της σε κάποιαν εργασία συμβολοποίησης. Όταν εγκαθίσταται η κλασσική ψυχαναλυτική διάταξη, αυτή προϋποθέτει ήδη έναν ψυχισμό ο οποίος είναι σε θέση να εμπεριέχει επαρκώς τις εντάσεις και τις διεγέρσεις που τον διατρέχουν στους κόλπους αυτής της διάταξης. Η αναλυτική συνθήκη καλείται να είναι επαρκώς διεγερτική, δηλαδή όσο χρειάζεται για να ευοδωθούν οι μεταλλαγές, ή ηπίως τραυματική. Αν, λόγω αστοχίας της η αναλυτική συνθήκη γίνεται πολύ τραυματική για τον ασθενή, τότε η έντασή του μπορεί να εκτονώνεται με πράξεις (acting outs). Από την άλλη μεριά, αν ο ψυχισμός του αναλυόμενου δεν έχει τη δυνατότητα να συμβολοποιεί επαρκώς, τότε θα αποτύχει, μερικώς τουλάχιστον, στη χρησιμοποίηση της διάταξης και η ψυχαναλυτική συνθήκη μπορεί να αποβεί τραυματική, καθώς ο ασθενής μπορεί να βιώσει μέσα στο αναλυτικό περιβάλλον μια συνθήκη σαγήνης ή αποπλάνησης και σχετικά ανεξάρτητα από τα αντιμεταβιβαστικά λάθη και την έλλειψη αντιμεταβιβαστικής εργασίας του αναλυτή. Ούτως ή άλλως η παρουσία της σαγήνης στην αναλυτική συνθήκη ενυπάρχει, σχετικά ανεξάρτητα από την δράση του αναλυτή, ειδικότερα στην θεραπευτική διάταξη πρόσωπο με πρόσωπο. Γίνεται λόγος για ναρκισσιστική σαγήνη η οποία εμφανίζεται σε όλες τις ψυχαναλυτικές θεραπείες και ειδικότερα των μη νευρωτικών περιπτώσεων. Ο Freud το 1923, προειδοποιούσε τους αναλυτές να αποφεύγουν να παίρνουν τη θέση του Ιδεώδους Εγώ του ασθενούς, δηλαδή να παίξουν το ρόλο του σωτήρα ή του μεσσία, διότι σε αυτήν την περίπτωση δε θα βοηθήσουν τον αναλυόμενο να λυτρωθεί από τα δεσμά της ασθένειάς του. 3. Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Ό,τι είναι υποκείμενο αλλαγής άπτεται της αναλυτικής διαδικασίας. Κατά τη διάρκειά της συντελείται η συνειδητοποίηση του περιεχομένου του ασυνειδήτου. Η αναλυτική κατάσταση απαρτίζεται από τρείς συνιστώσες: τον ασθενή, τον αναλυτή και την αναλυτική διαδικασία. Πρόκειται για τη διάδραση των τριών παραμέτρων. Ο ασθενής κομίζει σε αυτήν την επιθυμία του για θεραπεία η οποία συνιστά τη βάση της θεραπευτική συμμαχίας. Η ικανότητά του να αφεθεί στην κατάσταση του ντιβανιού ισοδυναμεί με τη (ναρκισσιστική) επιθυμία του για ύπνο. Το σύμπτωμά του είναι η έκφραση μιας λανθάνουσας επιθυμίας η οποία μπορεί να συμπυκνώνεται στο όνειρο, άλλως ειπείν αφορά σε ασυνείδητες 6

7 (απωθημένες) συγκρούσεις και επιθυμίες. Εν κατακλείδι, ο αναλυόμενος κομίζει την ικανότητά του για αναλυτική εργασία η οποία με τη σειρά της συμπίπτει με την ικανότητά του να ονειρεύεται όταν κοιμάται. O αναλυτής δεν εξουσιάζει τον αναλυόμενο, αλλά, αντίθετα, γίνεται ο κάδος απορριμμάτων του ασυνειδήτου του και τον αναγκάζει να αντιμετωπίσει συμβολικά την επιθυμία του, την έλλειψη και το θάνατο (Λίποβατς 1997). Προμηθεύει τον ασθενή με μια δεκτικότητα προς το υλικό που ο τελευταίος κομίζει, άλλως ειπείν προς τους ελεύθερους συνειρμούς του. Με αυτήν την έννοια ενισχύει την επιθυμία του ασθενούς για αφύπνιση ο αναλυτής είναι ένας «αφυπνιστής» κατά τον Lewin και διαμεσολαβεί στο Εγώ του διαρθρώνοντας την εργασία του ονείρου. Βοηθάει τον ασθενή να χαλαρώνει και οργανώνει τις ασυνείδητες επιθυμίες του διαμέσου των ερμηνειών της αντίστασής του και της άμβλυνσης των πρωτόγονων ενοχικών συναισθημάτων του. Ο αναλυτής επιχειρεί εν είδει «βοηθητικού Εγώ» (Heimann 1950). Eπίσης «δανείζει» στον αναλυόμενο τις δικές του δυνατότητες να κάνει ελεύθερους συνειρμούς, άλλως ειπείν του δανείζει το δικό του προσυνειδητό. Κρατάει ζωντανό το υλικό του ασθενούς και εστιάζεται σ αυτό μέσα στο χρόνο. Ο αναλυτής, όπως και το «Εγώ του ονείρου», δεν ικανοποιεί συγκεκριμένα και επί του πραγματικού κάποιες από τις επιθυμίες του αναλυόμενου όπως εμφανίζονται και εκφράζονται στη νεύρωση της μεταβίβασης αλλά περιορίζει τον ρόλο του στην έκφραση συμπάθειας, υποστήριξης και κατανόησης. Αυτές είναι οι συμβολικές ικανοποιήσεις τις οποίες προσφέρει. Η αναλυτική διαδικασία συνιστά το φυσικό περιβάλλον εντός του οποίου ο αναλυτής επιχειρεί επί του ασθενούς του. Αυτή προμηθεύει και τροφοδοτεί την αναλυτική κατάσταση μέσω ενός επαναλαμβανόμενου χρονικού διαστήματος (ψυχαναλυτική συνεδρία των 45 λεπτών) με μια αρχή και ένα τέλος κάθε φορά. Ο αναλυτής για να διευκολύνει την έκφραση των επιθυμιών και της συμπεριφοράς του ασθενούς αλλά και για να λειτουργήσει ό ίδιος πιο ελεύθερα και πιο δημιουργικά εγκαθιστά ένα φυσικό περιβάλλον. Πρόκειται για την αναλυτική συνθήκη. Κατά τον Μητροσύλη (2005),η ερμηνευτική παρεμβατικότητα του αναλυτή άλλοτε μπορεί να λειτουργεί απαγορευτικά και διαχωριστικά και άλλοτε σαγηνευτικά. Σε γενικές γραμμές, η αναλυτική συνθήκη που θα συγκροτηθεί, έχει διττή ενέργεια, στερητική και δοτική, απαγορευτική και σαγηνευτική, διαχωριστική και αιμομικτική. Η διττή αυτή υπόσταση της συνθήκης εξυπηρετεί τη συμβολοποίηση. Έχουν γραφτεί πολλά ( Fenichel, Bion, Fairbairn, Klein, Strachey κ.λ.π) για την αναλογία ανάμεσα στις τρείς συνιστώσες της αναλυτικής διαδικασίας (αναλυόμενος αναλυτής αναλυτική συνθήκη) και τις τρείς παραμέτρους του ψυχικού οργάνου (Εκείνο Εγώ Υπερεγώ). Η έννοια του παίζειν, αφορά σε μια δραστηριότητα η οποία είναι αποκομμένη εν μέρει από την απτή πραγματικότητα (σφαίρα της αυταπάτης). Δεν έχει ανάγκη να επιβεβαιώνεται με όρους της αρχής της πραγματικότητας, προϋποθέτει δε, κατά τον Winnicott την ικανότητα του υποκειμένου να μπορεί να είναι μόνος, ίδιον της ωριμότητας του και της συγκινησιακής του ανάπτυξης. Αυτή 7

8 ακριβώς η ικανότητα του ασθενούς να είναι μόνος του παρουσία του αναλυτή του, είναι απαραίτητη κατά την αναλυτική συνθήκη. Άλλως ειπείν, η ικανότητα να είσαι μόνος παρουσία κάποιου άλλου γίνεται το ζητούμενο της ψυχαναλυτικής διαδικασίας. Κλινικά μπορεί να εκφράζεται μέσω της σιωπής του ασθενούς η οποία ως τέτοια όχι μόνο δεν είναι ένδειξη αντίστασης, αλλά το αντίθετο, συνιστά μια κατάκτηση για αυτόν. Ο Winniccott (1958) μιλώντας για την ικανότητα του υποκειμένου να είναι μόνο, κάνει λόγο για σχέση του ενός η οποία προσδιορίζει αυτήν την δυνατότητα, σε αντιδιαστολή με τη σχέση των τριών στην κλασσική οιδιπόδεια συνθήκη, και τη σχέση των δύο (μητέρα βρέφος) στην καταθλιπτική θέση της Klein. Μιλώντας για την ικανότητά του να είναι κάποιος μόνος, ο Winniccott εννοεί την εμπειρία/δυνατότητα του παιδιού να είναι μόνο ενώ η μητέρα του είναι παρούσα. Αφορά στην εμπειρία του να είναι μόνο ενώ κάποιος άλλος είναι παρών. Είναι ένας ιδιαίτερος τύπος σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ του νηπίου και της μαμάς του, κατά την οποία το παιδί είναι μόνο αλλά με την ταυτόχρονη παρουσία της μητέρας η οποία είναι εκεί είτε ως φυσική παρουσία είτε ως υποκαθιστάμενη /συμβολιζόμενη από το μωρουδιακό κρεβατάκι, το καροτσάκι κ.λ.π. Είναι μια σχέση ανάμεσα σε δύο, ένας εκ των οποίων είναι οπωσδήποτε μόνος. Μπορεί και οι δύο να είναι μόνοι αλλά, εν πάσει περιπτώσει, η παρουσία ενός εκάστου είναι σημαντική και απαραίτητη για τον άλλον. Αυτή η συνθήκη προσιδιάζει με την ατμόσφαιρα μετά τον ερωτικό οργασμό: μετά από μια πολύ ικανοποιητική σεξουαλική επαφή έκαστος εκ των συντρόφων είναι μόνος και το απολαμβάνει. Ο Winniccott υποστηρίζει ότι η ικανότητα του υποκειμένου να απολαμβάνει το να είναι μόνος μαζί με κάποιον άλλο (με την παρουσία του άλλου), ο οποίος είναι επίσης μόνος, αποτελεί μια ένδειξη υγείας. Εδώ το υποκείμενο μοιράζεται τη μοναξιά του με τον άλλο, είναι μια κατάσταση συναισθηματικής ωριμότητας. Ο συγγραφέας συνδέει την ικανότητα του υποκειμένου να είναι μόνο με την δυνατότητά του να διαχειρίζεται λυσιτελώς τις συγκινήσεις του που προκύπτουν από την πρωταρχική σκηνή. Το παιδί αντιλαμβάνεται ή φαντάζεται μια ερεθιστική σχέση ανάμεσα στους γονείς του. Αυτό γίνεται αποδεκτό από το παιδί εφόσον αυτό είναι υγιές, και αφορά στην ανοχή της αμφιθυμίας του απέναντι σ αυτούς, σε μια συγχώνευση/μείξη των επιθετικών και ερωτικών τάσεων, ιδεών και φαντασιών του, στην ικανότητά του να ταυτίζεται με έκαστο εκ των γονέων του. Ο ασθενής και ο αναλυτής παίζουν (είναι ο καθένας μόνος του) διαμέσου των ιδεών τους, των εικόνων τους, των φαντασιών τους και στη συνέχεια παίζουν μαζί, εκεί όπου συναντιώνται οι συνειρμικές διαδικασίες των δύο, κάθε φορά όπου αυτή η συνάντηση των δύο, επιτρέπει στον αναλυτή να εγκαταστήσει μια σύνδεση ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν του ασθενούς του. Είναι ο Winiccott ο οποίος εισήγαγε την έννοια του «παίζειν» στην αναλυτική θεωρία. Όρισε την ψυχανάλυση ως μια ύψιστα εξειδικευμένη μορφή του παίζειν, στην υπηρεσία της επικοινωνίας με τον εαυτόν και τους άλλους. Προσέθεσε δε, ότι η ψυχοθεραπευτική εργασία λαμβάνει χώρα επί της τομής των δύο χώρων του παιχνιδιού, του ασθενούς του αναλυτού. Βεβαίως αυτή η ιδέα ήταν παρούσα και στον νου του Freud, όταν συνέκρινε τη φαντασία των νευρωτικών η οποία αποσκοπεί στο να αντικαταστήσει ή να τροποποιήσει μια δυσφορική πραγματικότητα με το παιχνίδι των 8

9 παιδιών. Κατ αυτόν στη μεταβίβαση επισυμβαίνει μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία χρήσιμη και αβλαβής (επανάληψη των παιδικών συγκρούσεων κατά την ψυχαναλυτική διαδικασία) η οποία συνιστά το έδαφος, τον χώρο του παιχνιδιού, μια ενδιάμεση περιοχή μεταξύ της αρρώστιας και της πραγματικής ζωής. Είναι διαμέσου αυτής της περιοχής όπου επιτυγχάνεται η μετάβαση από την μια στην άλλη, αφορά στη δημιουργία ενός πλαισίου αόρατου και σιωπηλού, το οποίο θα αποτελέσει ένα είδος μήτρας του συμβολικού. 3.ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ Μπορεί να έχει να κάνει με μια γενική δυσανεξία του υπάρχειν ή με συμπτώματα λιγότερο ή περισσότερο σοβαρά. Η απαρίθμηση των συμπτωμάτων εκ μέρους του ασθενούς δεν αρκεί. Τω όντι, αν ο ασθενής δεν είναι πολύ ομιλητικός, ο αναλυτής μπορεί να χρειαστεί να ζητήσει από τον άγνωστο που απευθύνεται σε αυτόν για πρώτη φορά: «μιλήστε μου για εσάς». Το περιεχόμενο της απάντησης, η φόρμα και η δομή του λόγου του «αγνώστου» θα ενεργοποιήσει λιγότερο ή περισσότερο το ενδιαφέρον και την επιθυμία του αναλυτού για μια συνέχεια 4.Η ΠΑΘΗΤΙΚΟΤΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Κατά την ψυχανάλυση το ασυνείδητο το ξένο, εισβάλει απότομα στο συνειδητό, στο οικείο, το γνωστό. Βασική προϋπόθεση καλής έκβασης της θεραπείας είναι η παθητικότης του ασθενούς (δεκτικότης), η δυνατότητά του να είναι υποβόλιμος έτσι ώστε ο αναλυόμενος να μπορεί να αφήνεται να ξαφνιάζεται από τα απρόσμενα έσωθεν ερχόμενα. Πρόκειται για τη διαθεσιμότητα μιας ψυχικής αμφιφυλοφιλίας (νευρωτικές οργανώσεις) κατά την οποία το υποκείμενο δύναται να λειτουργεί, διαδοχικά, τόσο ενεργητικά όσο και παθητικά, έτσι ώστε να μπορεί να προσλαμβάνει (ενδοβάλει) και ξένα στοιχεία και να γονιμοποιείται απ αυτά. Γίνεται λόγος για θηλυκές ταυτίσεις (θηλυκότητα, θηλύτητα), για τη δυνατότητα του υποκειμένου (ανεξαρτήτως φύλου) να δέχεται, για την ικανότητα του να προσλαμβάνει, π.χ να ακούει τον άλλο, να δέχεται τον αναλυτή του κ.λπ.. Αφορά στη θηλυκότητα του ατόμου μέσω της οποίας θα 9

10 «γονιμοποιηθεί» π.χ. από τον αναλυτή του και απ αυτήν τη γονιμοποίηση θα προκύψει ένα «παιδί», ένα προϊόν, άλλως ειπείν η εξέλιξη του ασθενούς. Στις θηλυκές ταυτίσεις το άτομο παίρνει και γονιμοποιείται. Η αντίστασή του υποκειμένου να δέχεται και γενικά οι δυσκολίες να παράγει, οι αναστολές στη σκέψη κ.λ.π, μπορεί να βασίζονται στον τρόμο του να γίνει «θηλυκός»: έχουμε εδώ αδυναμία των θηλυκών ταυτίσεων. Σε αυτήν την περίπτωση το άτομο εγκαταλείπει οποιοδήποτε «παιχνίδι» που μπορεί να περιλαμβάνει από τον μαζοχισμό (εγκατάλειψη της δυνατότητάς του να υφίσταται) μέχρι την πλήρη εγκατάλειψη της προσπάθειας για συναλλαγή με το αντικείμενο. Άλλως ειπείν, η αδυναμία των θηλυκών ταυτίσεων σημαίνει εγκατάλειψη. Εγκατάλειψη του εαυτού μου και πολύ περισσότερο εγκατάλειψη του άλλου. Το να αρνούμαι την αμφισεξουαλικότητα σημαίνει ότι δεν δέχομαι τίποτα μέσα μου. Πρόκειται για διαρκή κίνηση αδειάσματος : όλα να τα πετάξω να μην κρατήσω τίποτα μέσα μου. Πετάω ό,τι έχω μέσα μου και δεν δέχομαι κάτι για να τροφοδοτηθώ. Αυτό οδηγεί στο σβήσιμο του Εγώ μου. Κάποιοι φοβούνται τη θηλυκότητα γιατί την εκλαμβάνουν σαν διείσδυση (απειλητική) και δεν μπορούν να την δουν ως δημιουργική παραγωγή (γονιμοποίηση). Στις μη νευρωτικές οργανώσεις η ανάδυση της ασυνείδητης σύγκρουσης μπορεί να εξωθήσει τον οργανισμό σε κατάσταση σύγχυσης. Κατά τον Μichel Fine στους ανθρώπους με αδυναμία να δεχτούν τη θηλυκότητα τους, το δίπολο ενεργητικότητα θηλυκότητα/παθητικότητα αντικαθίσταται από το δίπολο δραστηριότητα εξάντληση: δραστηριοποιούνται επί μονίμου βάσεως μέχρις εξαντλήσεως, εν είδει άμυνας κατά του άγχους της παθητικότητας ( άγος της εκθήλυνσης). H αδυναμία μου να δεχτώ, να προσλάβω μπορεί να οδηγήσει σε έναν παθολογικό ναρκισσισμό, τον φαλλικό ναρκισσισμό. Eδώ υπερεπενδύω στον εαυτό μου και θωρακίζομαι έτσι ώστε να μη δεχτώ: δεν δέχομαι ότι δεν ξέρω, πρόκειται για την ανικανότητά μου να δεχτώ. Συνήθως στην ψυχανάλυση ο αναλυόμενος (η) στην αρχή δεν είναι δεκτικός (η), αλλά μετά γονιμοποιείται : οι συνδέσεις (ερμηνείες) που κάνει ο αναλυτής ευνοούν και καλλιεργούν τη θηλυκότητα και τη δεκτικότητα του αναλυόμενου. Μια γυναίκα που έβλεπα σε θεραπεία αναφερόταν σε μια αίσθηση που είχε πως ο σκύλος είναι μόνο αρσενικός και η γάτα μόνο θηλυκή: αρνιόταν την διφυλετικότητα, δεν τη δεχόταν. 5. ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ Η μη κατευθυντικότης. Η παραχώρηση της πρωτοβουλίας του λόγου στον αναλυόμενο. Η σιωπή του αναλυτή κατά την προσπάθειά του ν ακούει τον αναλυόμενο. 10

11 Το ξεκίνημα, ενδεχομένως, μιας αρχικής διερεύνησης των πρώτων αντιστάσεων του ασθενούς. Η εισαγωγή, ίσως, μιας πρώτης ερμηνείας Δίνουμε κατ αυτόν τον τρόπο στον ασθενή μια πρώτη εμπειρία της αναλυτικής κατάστασης έτσι ώστε να μπορέσει ενδεχομένως να μας απαντήσει στην περίπτωση κατά την οποία θα του προτείναμε ψυχανάλυση. Συνήθως οι προκαταρτικές συνεδρίες είναι δύο ή τρείς. BIBΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλούπης Π., πρόλογος στο «Φόβος κατάρρευσης» του Winniccot D., εκδ. Άγρα, Αθήνα Επιστημονικά άρθρα από το συνέδριο «Οn trauma and analytic play», jerusalem March 1986, I.P.A meeting Freud S., «Η τεχνική της ψυχανάλυσης», εκδ. Επίκουρος, Αθήνα Freud S. «Ο άνδρας Μωυσής και η μονοθεϊστική θρησκεία», εισαγωγή Λίποβατς Θ., εκδ. Επίκουρος, Αθήνα Μέντζος Στ. «Η σημασία των ενδοψυχικών συγκρούσεων στην δυναμική των ψυχώσεων», στο συλλογικό έργο «Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία της σχιζοφρένειας», εκδ. Καστανιώτης Αθήνα Μητροσύλης Σ., «Το αρνητικό και το αναλυτικό πλαίσιο», στο συλλογικό «Η έννοια του αρνητικού στην ψυχανάλυση», εκδ. Νήσος, Αθήνα Μητροσύλης Σ. «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη», Δελτίο Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, Ιούλιος, Αύγουστος, Σεπτέμβριος Μπακιρτζόγλου Σ., Σημειώσεις από το τριήμερο βιωματικό/εκπαιδευτικό σεμινάριο με θέμα «Ονειρογνωσία Ονειρόδραμα: Το όνειρο της νυκτός ως ο αδιαφιλονίκητος «φύλακας του ύπνου», Αθήνα Μαρτίου

12 Μπακιρτζόγλου Σ., Σημειώσεις προς τους δευτεροετείς φοιτητές του Mεταπτυχιακού Προγράμματος Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών : «Πρωτοποριακή έρευνα για την θεραπευτική επαφή δια μέσου των σκύλων με τη M.K.O. SAPT Hellas και το Θεραπευτήριο Χρονίων Παθήσεων Ανατολικής Αθήνας (Μονάδα Μελισσίων)», Χειμερινό εξάμηνο Reid W., «Le premier entretien et l'écoute psychanalytique», chapitre Aux marges de l analysable: le premier entretien ou une théorie infantile de la psyché, BSF, Paris, Winniccot D., «Φόβος κατάρρευσης», εκδ. Άγρα, Αθήνα 2005 Winniccot D., «The capacity to be alone», Int J Psychoanal Sep Oct;39(5):

Σπύρου Μητροσύλη Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη

Σπύρου Μητροσύλη Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη Σπύρου Μητροσύλη Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη Τα στοιχεία που αποτελούν την ψυχαναλυτική διάταξη (το πλαίσιο δηλαδή των κανόνων) στοχεύουν στην αποφυγή της υποβολής και της σαγήνης οι οποίες ενυπήρχαν

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη»

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Τέσσα Χατζηγιάννη Στο κλινικό παράδειγµα που παραθέτει στην εισήγησή του ο Σ. Μητροσύλης, έχει µεσολαβήσει αλλαγή του αναλυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος ψυχαναλυτής Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής Παράρτημα ΑΜΕΑ Ανατολικής Αθήνας (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Χριστίνα Μιχαλοπούλου Σχολιασµός του κειµένου του Φώτη Μπόµπου "Διασικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική διεργασία" Όταν πρωτοάκουσα την

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση.

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση. Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση. Σχόλιο µε αφορµή την οµιλία του Σπύρου Μητροσύλη πάνω στη σχέση σαγήνης και αναλυτικής συνθήκης Γιώργος Σταθόπουλος Το ιδιαίτερα πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ Η Α. Ποταμιάνου στο βιβλίο της «Το τραυματικό» πραγματεύεται ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο. H προβληματική του τραυματικού είναι παρούσα στην καθημερινότητα του υποκειμένου, μέσα από επώδυνα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

Με την σκέψη στα της σαγήνης

Με την σκέψη στα της σαγήνης Με την σκέψη στα της σαγήνης Άννα Ποταμιάνου Το 8 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 29 30 Νοεμβρίου 2014. Το θέμα «Η σαγήνη» επέτρεψε ενδιαφέρουσες και

Διαβάστε περισσότερα

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Αλίκη Κατσαρού Ιατρική Ψυχολόγος, M.Sc., Ψυχοθεραπεύτρια, υπ. Μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Ο Φρόυντ, στο βιβλίο του «Η Ερμηνεία των ονείρων» γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη»

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη» Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη» Δέσποινα Εµπέογλου Το κείµενο του Σπύρου Μητροσύλη παρουσιάζει από πολλές απόψεις µεγάλο ενδιαφέρον και τον ευχαριστώ,

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

«Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής

«Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής Σειρά Βιωματικών Εκπαιδευτικών Σεμιναρίων «ΕΠΕΚΕΙΝΑ». Απόσπασμα από τις σημειώσεις του βιωματικού σεμιναρίου με θέμα «Σωματοποίηση-Ψυχοσωματικές Νόσοι» «Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» Θα ήθελα να ξεκινήσω τον σχολιασµό µου εστιάζοντας την προσοχή µου στην ιδιάζουσα προβληµατική την

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις επί του έργου του D.W. Winnicott, με αφορμή το επιθανάτιο κείμενό του «Φόβος κατάρρευσης».

Σημειώσεις επί του έργου του D.W. Winnicott, με αφορμή το επιθανάτιο κείμενό του «Φόβος κατάρρευσης». Σημειώσεις επί του έργου του D.W. Winnicott, με αφορμή το επιθανάτιο κείμενό του «Φόβος κατάρρευσης». Σάββας Μπακιρτζόγλου ψυχολόγος ψυχαναλυτής O Winnicott σε ένα δικό του ποίημα, δείχνει να αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Πέτρος ΚΕΦΑΛΑΣ 2 Από τους σχολιασµούς που προηγήθηκαν, έχουν ήδη τεθεί πολλά ερωτήµατα. Θα κάνω µόνο ορισµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Διευθυντής:, Καθηγητής Ψυχιατρικής Α εξάμηνο 10.2016-2.2017 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ (2 2ωρα) ΜΑΘΗΜΑ 1 (14

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά»

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα ζευγάρια και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 4: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στη μουσικοθεραπεία και στη διδασκαλία μουσικής Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 12: Συναισθήματα Θεματική Ενότητα 12 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις διαστάσεις των συναισθημάτων, στο μηχανισμό λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 3 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση. Ιωάννα Παναγιωτοπούλου

André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση. Ιωάννα Παναγιωτοπούλου André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση Ιωάννα Παναγιωτοπούλου Η «κεντρική φοβική θέση» (Green, 2002) είναι έννοια που προέκυψε από την κλινική παρατήρηση και τη θεωρία του συγγραφέα για τις οριακές προσωπικότητες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Σάββας Μπακιρτζόγλου Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Οι διαταραχές στη συμπεριφορά 2. Η σημειολογία 2.1 Δύο από τους βασικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούμε, ότι βλέπουμε τον εξωτερικό κόσμο με τα μάτια μας, στην πραγματικότητα όμως, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗΣ Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Προϋπόθεση για την εγγραφή τους στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

"Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου

Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Ελεονώρα Παντούλα Ψυχολόγος Α.Π.Θ. MSc. Αντιμετώπιση του πόνου, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων "Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Η Μεγάλη κραυγή του ψυχολόγου Μονεμβασιά, 10-10-2015 27 ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Life Coaching System. E-learning Οδηγός Σπουδών

Life Coaching System. E-learning Οδηγός Σπουδών Life Coaching System E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει στο μάθημα «Life Coaching

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ Η έννοια του ψυχικού τραύματος ήταν από τις πρώτες έννοιες που εισήγαγε ο Freud στην θεωρία της ψυχανάλυσης. Αντίθετα η έννοια της επιθετικότητας αναγνωρίστηκε καθυστερημένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ.

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ. 73 ΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΟΣ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΑΣ ΚΡΙΤΙΚΑΡΕΙ, ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ, ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΩΣΤΟΙ Ή ΕΝΤΑΞΕΙ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΑΚΟΥΩ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΝΑ ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά προβλήματα

Σεξουαλικά προβλήματα Σεξουαλικά προβλήματα Στην ανταγωνιστική σημερινή μας κοινωνία το άτομο βρίσκεται συνεχώς κάτω από μια διαρκή πίεση να αποδώσει σε διάφορους τομείς της καθημερινής του δραστηριότητας. Στον σεξουαλικό τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισμός: 100 χρόνια μετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Προεδρία: Ν. Χαμπέρης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ».

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». Σχολιάστρια: Έλενα Κοσµά Η παρουσία του René Roussillon ως κεντρικού οµιλητή στο 4 ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής θέτει, κατά την άποψη µου, εκ νέου το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης

12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης 12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης Το μοντέλο αυτό βασίζεται στην άποψη ότι η ενασχόληση με την τέχνη προϋποθέτει όχι μόνο συναισθηματική εμπλοκή του ατόμου, αλλά και διανοητικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συναισθήματα Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχολογία της επιχειρηματικότ ητας

Η ψυχολογία της επιχειρηματικότ ητας Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Η ψυχολογία της επιχειρηματικότ ητας Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 7 Α: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: V

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 7 Α: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: V ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 7 Α: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: V Θεματική Ενότητα 7 Α Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στη σχολή σκέψης των ανθρωπιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Γνώρισμα της προσωπικότητας ή ασκήσιμη συμπεριφορά; ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Κινήσεις μέσα στον χώρο Κινήσεις των χεριών και του σώματος Οι κινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Για τους ευνόητους λόγους της διαφύλαξης του προσωπικού απορρήτου, η κλινική περίπτωση που παρουσιάστηκε στο συνέδριο σχετικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας

Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας Το κρίσιμο ζήτημα της εμπιστευτικότητας και της τήρησης του απορρήτου στη θεραπεία εφήβων Ευτυχία Αργαλιά, Ψυχολόγος, MSc Κλινικής Ψυχολογίας Επόπτρια: Δρ

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1

Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1 Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1 Χρήστος ΧΟΜΠΑΣ Το κείµενο διαβάστηκε στο πλαίσιο της βιβλιοπαρουσίασης στον εκδοτικό οίκο Γαβριηλίδη στις 24 Μαϊου 2014 Θα ήθελα πρώτα απ όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και της αυτοπεποίθησης. Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ.,

Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και της αυτοπεποίθησης. Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ., Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ., georgiakiz@yahoo.gr, 6973387265 Αυτοεκτίμηση Αντίληψη της προσωπικής ικανότητας Ενδόμυχη πεποίθηση του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εκπαίδευση Ομαδικών Αναλυτών

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εκπαίδευση Ομαδικών Αναλυτών Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση Ομαδικών Αναλυτών Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εισαγωγή στην Ομαδική Αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ανακοίνωση της οροθετικότητας: Ο ρόλος του γιατρού Νίκος Τσόγκας Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΜΕΛ-ΝΕΕΣ Παρά την παντελή έλλειψη εκπαίδευσης, γνώσης, εμπειρίας κατά τα

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας.

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας. Από τον Σεπτέμβριο του 2011 συγκροτούνται ομάδες αυτοβοήθειας ψυχικά ασθενών (πχ πάσχοντες από κατάθλιψη, διάφορα είδη σχιζοφρένειας, σχιζοσυναισθηματική διαταραχή, διάφορα είδη διπολικής διαταραχής ή

Διαβάστε περισσότερα