Ενημερωτικό Σημείωμα Έρευνα σε Θέματα Υδατικών Πόρων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ενημερωτικό Σημείωμα Έρευνα σε Θέματα Υδατικών Πόρων"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Ενημερωτικό Σημείωμα Έρευνα σε Θέματα Υδατικών Πόρων Νοέμβριος 2012 Για την ανάλυση ζητημάτων ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής, εφαρμόζονται τόσο τεχνολογικές προσεγγίσεις, που δίνουν έμφαση στη λεπτομερή εξέταση των τεχνολογικών δυνατοτήτων για την επίτευξη ενός περιβαλλοντικού στόχου, όσο και κοινωνικο-οικονομικές μεθοδολογίες, οι οποίες αποδίδουν μεγαλύτερη σημασία στη συμπεριφορά των φορέων της αγοράς (καταναλωτών και παραγωγών) και την πιθανή αντίδρασή τους σε μέτρα πολιτικής. Παρότι έχουν αναπτυχθεί λεπτομερή μαθηματικά μοντέλα και προς τις δύο ερευνητικές κατευθύνσεις, τόσο η τεχνολογική όσο και η οικονομική προσέγγιση από μόνες τους παρουσιάζουν εγγενείς αδυναμίες που καθιστούν δύσκολη τη λήψη ρεαλιστικών αποφάσεων πολιτικής. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται η ανάλυση των ζητημάτων αυτών με «υβριδικές» μεθόδους, που αξιοποιούν στοιχεία τόσο των τεχνολογικών όσο και των κοινωνικοοικονομικών προσεγγίσεων. Η Ομάδα 3ΕΡ (Energy and Environmental Economics and Policy) του ΤΕΠΑΚ ασχολείται ερευνητικά με ζητήματα ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ευρώπη και την Κύπρο χρησιμοποιώντας διαθεματική προσέγγιση, στο σημείο όπου συναντώνται οι περιβαλλοντικές επιστήμες και οι επιστήμες του μηχανικού με την οικονομική επιστήμη. Πέρα από το ερευνητικό τους ενδιαφέρον, τέτοιες αναλύσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επιστημονικά τεκμηριωμένη υποστήριξη αποφάσεων δημόσιας πολιτικής. Ειδικότερα, η δραστηριότητα της Ομάδας 3ΕΡ εκτείνεται στα εξής αντικείμενα: Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός Βιώσιμες μεταφορές Τεχνικο-οικονομικές αναλύσεις ενεργειακής πολιτικής Καινοτόμες μέθοδοι διαχείρισης υδατικών πόρων Οικονομικές επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών Στο παρόν ενημερωτικό σημείωμα θα παρουσιαστούν οι δραστηριότητες της Ομάδας αναφορικά με θέματα διαχείρισης υδατικών πόρων (τόσο στον οικιακό όσο και στον αγροτικό τομέα), που αποτελεί έναν από τους κατεξοχήν κλάδους όπου απαιτείται πολυθεματική προσέγγιση με τη βοήθεια γνώσεων αγρονομίας, υδρολογίας, γεωγραφίας, διαχειριστικών μεθόδων και οικονομικών. Συγκεκριμένα, οι δράσεις της Ομάδας 3ΕΡ έχουν χωριστεί σε επιμέρους κατηγορίες, καθεμιά από τις οποίες περιγράφεται συνοπτικά παρακάτω. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις αναλύσεις χρήσης νερού στον γεωργικό τομέα, τα μοντέλα που αναπτύχθηκαν είναι από τα λεπτομερέστερα που έχουν αναπτυχθεί σε εθνικό επίπεδο σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα.

2 Ι. Η σπανιότητα υδατικών πόρων στον οικιακό τομέα της Κύπρου και η τιμολόγησή της Η εξέλιξη του υδατικού προβλήματος στην Κύπρο κατά τα τελευταία χρόνια έδειξε καθαρά ότι, όταν δεν γίνεται ορθολογική διαχείριση, η σπανιότητα του νερού έχει κόστος απτό και σημαντικό. Η διαχείριση ενός σπάνιου φυσικού πόρου όπως το νερό στην περιοχή της Μεσογείου αποτελεί κατεξοχήν ζήτημα μακροχρόνιου σχεδιασμού. Αυτή η γενικά παραδεκτή αρχή δεν εφαρμόστηκε στην Κύπρο, όπως μαρτυρούν οι εμπειρίες των τελευταίων ετών. Αντί για έγκαιρο προγραμματισμό, οι αρχές υποχρεώθηκαν το 2008 να προχωρήσουν βεβιασμένα σε αισθητές περικοπές της παροχής νερού ύδρευσης και να εισαγάγουν ποσότητες νερού σε πολύ υψηλές τιμές. Επιπλέον επανήλθαν στο προσκήνιο οι σχεδιασμοί για νέες μονάδες αφαλάτωσης, λόγω όμως του επείγοντος χαρακτήρα των ελλείψεων νερού, προωθήθηκαν λύσεις ακριβές. Έχοντας υπόψη τα παραπάνω, η Ομάδα 3ΕΡ προσπάθησε να προσδιορίσει πόσο θα κοστίσει στην κοινωνία η έλλειψη νερού ύδρευσης για την επόμενη εικοσαετία, πώς συγκρίνεται αυτό το κόστος με το κόστος των νέων μονάδων αφαλάτωσης και πώς θα έπρεπε να αλλάξει η τιμολογιακή πολιτική του νερού ώστε να αντανακλάται το κόστος της σπανιότητάς του και να ενθαρρύνονται οι καταναλωτές για εξοικονόμηση. Η έλλειψη επαρκών ποσοτήτων νερού για τον οικιακό, τουριστικό και βιομηχανικό τομέα έχει οικονομικό κόστος, επειδή οι διαθέσιμες ποσότητες νερού δεν μπορούν να ικανοποιήσουν όλη τη ζήτηση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατά κεφαλή κατανάλωση νερού αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται στο μέλλον, Πίνακας 1: Οικονομικό κόστος ελλείψεων νερού για την περίοδο όπως συνέβη και στο (παρούσα αξία σε εκ. Ευρώ σε τιμές 2009). πρόσφατο παρελθόν, Σενάριο μελλοντικής ζήτησης νερού: "Αισιόδοξο" "Απαισιόδοξο" Χωρίς κλιματική αλλαγή 72,0 204,2 Με κλιματική αλλαγή 87,7 235,7 Αύξηση λόγω κλιματικής αλλαγής 22% 15% υπολογίστηκε το κόστος έλλειψης νερού μέχρι το έτος Τα σχετικά αποτελέσματα φαίνονται στον Πίνακα 1. Το «αισιόδοξο» και το «απαισιόδοξο» σενάριο υποθέτουν αντίστοιχα μικρότερη και μεγαλύτερη αύξηση της κατά κεφαλή ζήτησης νερού μέχρι το Σύμφωνα με το «αισιόδοξο» σενάριο, προκύπτει ότι το κόστος αυτό θα ανέλθει στα 72 εκ. Ευρώ (σε σταθερές τιμές του έτους 2009) αν η ζήτηση αυξηθεί στο μέλλον γρηγορότερα, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 200 εκ. Ευρώ. Αν ληφθούν υπόψη και τα αποτελέσματα κλιματικών μοντέλων για την περιοχή της Κύπρου, που προβλέπουν μείωση της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης κατά 10% περίπου έως το 2030, το κόστος ελλείψεων νερού μπορεί να είναι 15 22% υψηλότερο λόγω κλιματικής αλλαγής. Η λειψυδρία της περιόδου οδήγησε τις αρμόδιες αρχές σε επείγοντα σχεδιασμό ενός προγράμματος κατασκευής μονάδων αφαλάτωσης, με στόχο όλες οι ανάγκες ύδρευσης να ικανοποιούνται από τις μονάδες αυτές. Με βάση το επίσημο χρονοδιάγραμμα λειτουργίας των νέων μονάδων, και παίρνοντας υπόψη τις συμφωνημένες ποσότητες και τιμές αγοράς αφαλατωμένου νερού από όλα τα νέα εργοστάσια αφαλάτωσης (όπως ίσχυαν την άνοιξη του 2010), η Ομάδα 3ΕΡ υπολόγισε ότι το κόστος από τη λειτουργία των μονάδων αυτών μπορεί να ξεπεράσει τα 400 εκ. Ευρώ (σε τιμές 2009). Συγκρίνοντας αυτό το ποσό με τους υπολογισμούς του Πίνακα 1, γίνεται φανερό ότι η αφαλάτωση στην έκταση που αποφασίστηκε να προωθηθεί από τις αρμόδιες αρχές αποτελεί ακριβή λύση, ακριβότερη από το κόστος του 2

3 προβλήματος έλλειψης νερού το οποίο προσπαθεί να εξαλείψει. Ο υπολογισμός αυτός μάλλον υποεκτιμά το πραγματικό κόστος των μονάδων αφαλάτωσης γιατί δεν παίρνει υπόψη το περιβαλλοντικό κόστος, τόσο λόγω πιθανής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στις περιοχές των εργοστασίων αφαλάτωσης, όσο και λόγω του κόστους αγοράς επιπλέον δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ηλεκτρισμού που θα διοχετεύεται στις μονάδες αφαλάτωσης. Από την άλλη πλευρά, ο υπολογισμός αυτός παραβλέπει το πιθανό όφελος στη γεωργία και στο περιβάλλον από το γεγονός ότι, λόγω κάλυψης των αναγκών ύδρευσης από αφαλατωμένο νερό, θα παραμείνουν διαθέσιμες μεγαλύτερες ποσότητες νερού για σκοπούς άρδευσης και για εμπλουτισμό των υδροφορέων της Κύπρου. 75 (million cubic metres per year) Unconstrained water consumption Constrained water consumption Water conservation to be achieved through scarcity pricing at 63 cents'2009 per c.m. Average annual water availability Year Εικόνα 1: Προβλεπόμενη εξέλιξη της κατανάλωσης νερού ύδρευσης στην Κύπρο έως το 2030 χωρίς επιπλέον τιμολόγηση λόγω σπανιότητας του νερού (πάνω καμπύλη), και εξοικονομήσεις στην κατανάλωση που είναι εφικτές με κατάλληλη τιμολόγηση (κάτω καμπύλη). Το συμπέρασμα που προκύπτει από τους ανωτέρω υπολογισμούς είναι ότι, με κατάλληλη τιμολόγηση, η κατανάλωση νερού μπορεί να περιοριστεί ώστε αφενός να ικανοποιούνται οι ανάγκες των καταναλωτών και αφετέρου να διαφυλάσσονται υδατικοί πόροι για το μέλλον, χωρίς να πρέπει να καταφύγουμε σε πολύ δαπανηρές λύσεις όπως λ.χ. η κάλυψη όλων των αναγκών της Κύπρου για ύδρευση μέσω αφαλάτωσης. Για τον λόγο αυτό, η Ομάδα 3ΕΡ υπολόγισε ποια θα ήταν η τιμή που πρέπει να προστεθεί στην υπάρχουσα τιμή του νερού ύδρευσης ώστε να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα, αφενός με τις υπάρχουσες συνθήκες και αφετέρου υπολογισμούς υποθέτοντας μείωση των αποθεμάτων στα φράγματα εξαιτίας σταδιακής μείωσης των βροχοπτώσεων λόγω κλιματικής αλλαγής. Οι υπολογισμοί αυτοί έγιναν με διαφορετική μεθοδολογία από αυτήν που εφάρμοσε το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων προς συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τους Υδατικούς Πόρους (EU Water Framework Directive) και οδήγησαν σε υψηλότερες προτεινόμενες τιμές σε σχέση με τους υπολογισμούς των αρχών. Ένα παράδειγμα αυτών των υπολογισμών παρουσιάζεται στην Εικόνα 1. 3

4 Τέτοια αύξηση στην τιμή του νερού θα επιβάρυνε σε κάποιον βαθμό τα νοικοκυριά. Ωστόσο, αντί να επιδοτηθεί η τιμή του νερού για τα φτωχότερα νοικοκυριά ή άλλες κατηγορίες (λ.χ. πολύτεκνοι), θα ήταν προτιμότερο να επιστρέφονται τα αντίστοιχα ποσά στα νοικοκυριά αυτά με τη μορφή επιδόματος. Σε κάθε περίπτωση, δεν συνιστάται να ασκεί το κράτος κοινωνική πολιτική επιδοτώντας τη χρήση ενός σπάνιου φυσικού πόρου όπως το νερό. Τέλος, για να φανεί η αξία του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για τη διαχείριση ενός σπάνιου πόρου, η Ομάδα μας υπολόγισε τι θα είχε συμβεί αν κάποιος είχε κάνει τους ίδιους υπολογισμούς δέκα χρόνια νωρίτερα, δηλ. το έτος Με δεδομένες τις τότε ποσότητες αφαλατωμένου νερού, και χρησιμοποιώντας την ίδια πρόβλεψη μελλοντικής ζήτησης νερού όπως και προηγουμένως, προκύπτει πως θα μπορούσαμε να περιορίσουμε την κατανάλωση νερού ύδρευσης χωρίς να απαιτηθούν τόσο πολλές επιπλέον μονάδες αφαλάτωσης μέχρι το 2030, εάν η τιμή του νερού ήδη από το 2000 αυξανόταν κατά ποσό ίσο με το τότε κόστος σπανιότητας, το οποίο θα ήταν μισό από αυτό που υπολογίστηκε το έτος Η διαφορά αυτή στις απαιτούμενες αυξήσεις τιμών δείχνει πόσο επιβαρύνεται οικονομικά η κυπριακή κοινωνία αντιμετωπίζοντας το υδατικό πρόβλημα καθυστερημένα και με επείγοντα μέτρα. Η τιμολόγηση των σπάνιων φυσικών πόρων με τρόπο ώστε στις τιμές τους να αντανακλάται και το κόστος σπανιότητάς τους είναι μια διεθνώς αποδεκτή πρακτική, η οποία αφενός ενθαρρύνει την εξοικονόμηση και αφετέρου προσφέρει στο κράτος πόρους που μπορούν να διατεθούν για τη χρηματοδότηση άλλων δράσεων εξοικονόμησης, λ.χ. για έργα μείωσης των διαρροών στα δίκτυα υδροδότησης, για επιδοτήσεις αγοράς συσκευών χαμηλής κατανάλωσης νερού κλπ. Ειδικά σε περιόδους δημοσιονομικής στενότητας, περιβαλλοντικοί «φόροι» αυτού του είδους είναι πιο αποτελεσματικοί από αυξήσεις στη γενική φορολογία. ΙΙ. Οικονομετρική ανάλυση της ζήτησης νερού ύδρευσης Η ανάλυση που αναφέρθηκε παραπάνω προϋποθέτει ότι αλλαγές στην τιμή του νερού ύδρευσης επηρεάζουν τη ζήτηση, διαφορετικά οποιαδήποτε τιμολόγηση δεν θα είναι σε θέση να επιφέρει εξοικονομήσεις στην κατανάλωση νερού. Παρόλο ότι υπάρχουν πολλές εμπειρικές μελέτες στη διεθνή βιβλιογραφία που δείχνουν ότι πράγματι οι τιμές επηρεάζουν τη ζήτηση νερού, κρίθηκε απαραίτητο να διενεργηθεί αντίστοιχη ανάλυση στην Κύπρο. Για τον σκοπό αυτό, η Ομάδα 3ΕΡ συνέλεξε λεπτομερή δεδομένα από τα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας σχετικά με την εποχιακή κατανάλωση νερού την τελευταία 30ετία, τα τέλη νερού (πάγια και μεταβλητά) που εφαρμόζονταν ανά πόλη κάθε περίοδο, τα έσοδα και τις δαπάνες κάθε Συμβουλίου, καθώς και μετεωρολογικά και μακροοικονομικά δεδομένα από άλλες υπηρεσίες, και κατέστρωσε μοντέλο ζήτησης των νοικοκυριών για νερό ύδρευσης το οποίο εκτιμήθηκε με κατάλληλες οικονομετρικές μεθόδους. Ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, προέκυψε ότι η ελαστικότητα της ζήτησης νερού ως προς την τιμή του είναι περίπου 0,25 (δηλαδή διπλασιασμός της τιμής του νερού οδηγεί μακροχρόνια σε μείωση της ζήτησης νερού κατά 25%) τιμή σύμφωνη με όσα δείχνει η διεθνής βιβλιογραφία για αντίστοιχες χώρες. Το αποτέλεσμα αυτό δείχνει ότι οι ανωτέρω υπολογισμοί του κόστους σπανιότητας και της απαιτούμενης τιμολόγησης του νερού βρίσκονται πολύ κοντά στην πραγματικότητα. Οι καταναλωτές αντιδρούν σε οικονομικά κίνητρα ή αντικίνητρα και προσαρμόζουν σταδιακά τη συμπεριφορά τους έτσι ώστε να εξοικονομήσουν νερό, κάτι που εξοικονομεί και χρήματα για τους ίδιους. 4

5 ΙΙΙ. Ζήτηση νερού στον αγροτικό τομέα και επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής H φυτική παραγωγή στην Κύπρο περιορίζεται λόγω του ιδιαίτερα μεταβλητού κλίματος, της χαμηλής βροχόπτωσης και των υψηλών θερμοκρασιών. Επιπρόσθετα, η παγκόσμια κλιματική αλλαγή και οι πολιτικές που προσβλέπουν στην αειφόρο διαχείριση των υδατικών πόρων αναμένεται να επιφέρουν μείωση στην προσφορά του νερού άρδευσης. Με αρχική χρηματοδότηση από το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κύπρου και τη Μετεωρολογική Υπηρεσία, η Ομάδα 3ΕΡ ανέλυσε τις υδατικές ανάγκες της κυπριακής γεωργίας σε μεγάλη λεπτομέρεια. Στόχοι ήταν: (α) η αποτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης των κλιματικών παραμέτρων κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ετών, (β) η εκτίμηση της επίδρασης της μεταβλητότητας του κλίματος σε σχέση με τις αλλαγές στη χρήση γεωργικής γης, στην παραγωγή και στη ζήτηση νερού άρδευσης και (γ) η εκτίμηση των επιπτώσεων στη φυτική παράγωγη για τα επτά επόμενα έτη της τρέχουσας δεκαετίας (2013/ /20), σύμφωνα με πιθανά σενάρια κλιματικής αλλαγής και μειωμένης παροχής νερού άρδευσης. Εικόνα 2: Χάρτης με τις τοποθεσίες των μετεωρολογικών και βροχομετρικών σταθμών Κύπρου, που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης. Από κάθε σταθμό, χρησιμοποιήθηκαν ημερήσια δεδομένα για ολόκληρη την περίοδο Ιανουαρίου 1980-Δεκεμβρίου Στον χάρτη φαίνονται επίσης τα όρια των κοινοτήτων της ελεύθερης Κύπρου και οι καλλιεργήσιμες γεωργικές εκτάσεις. Για τους σκοπούς της μελέτης, αναπτύχθηκε ένα ημερήσιο μοντέλο εκτίμησης του ισοζυγίου του εδαφικού νερού, το οποίο αναφέρεται ως μοντέλο Green-Blue και βασίζεται στη μεθοδολογία διπλών φυτικών συντελεστών του Παγκοσμίου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO). Το μοντέλο υπολογίζει τη χρήση εδαφικού νερού στις καλλιέργειες το οποίο προέρχεται τόσο από τη βροχόπτωση (πράσινο νερό) όσο και από την άρδευση (μπλε νερό). Έγινε μια εκτεταμένη προσπάθεια συλλογής στοιχείων. Χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα που 5

6 ήταν διαθέσιμα από τις Αγροτικές Στατιστικές και τις Γεωργικές Απογραφές και αφορούν την έκταση και φυτική παραγωγή των τελευταίων 30 ετών (1979/ /09), για 87 καλλιέργειες σε 431 κοινότητες της Κύπρου. Για την προσομοίωση των μελλοντικών σεναρίων χρησιμοποιήθηκαν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις που ήταν εγγεγραμμένες στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών (ΚΟΑΠ) το Χρησιμοποιήθηκαν επίσης ημερήσια κλιματικά δεδομένα από 34 μετεωρολογικούς και 70 βροχομετρικούς σταθμούς για τον υπολογισμό του ισοζυγίου του εδαφικού νερού βλ. Εικόνα 2. Για την προσομοίωση των κλιματικών αλλαγών, αναπτύχθηκαν δύο σενάρια: (1) σενάριο χειρότερης περίπτωσης, το οποίο χαρακτηρίζεται από τα καταγεγραμμένα κλιματικά δεδομένα των επτά ξηρών ετών της περιόδου 1980/ /09 και (2) σενάριο μέσων κλιματικών συνθηκών, που αποτελείται από τρία ξηρά, δύο μέσα και δύο βροχερά έτη, με το καθένα να χαρακτηρίζεται από την υψηλότερη τιμή εξατμισοδιαπνοής στην κατηγορία του. Και στα δύο σενάρια, η ζήτηση αρδεύσιμου νερού περιορίστηκε στις ποσότητες που προτείνει το Σχέδιο Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής που υιοθέτησε πρόσφατα το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, το οποίο συνιστά 25% μείωση όλων των αρδεύσιμων εκτάσεων που ήταν εγγεγραμμένες στον ΚΟΑΠ το Ως αποτέλεσμα των υπολογισμών, η συνολική ετήσια παραγωγή για την περίοδο 2013/ /20 μειώνεται κατά μέσο όρο 41% υπό το σενάριο 1 και 43% υπό το σενάριο 2, σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1980/ /09. Στην υποθετική περίπτωση που οι τιμές των προϊόντων παραμείνουν στα ίδια επίπεδα με αυτές του πρόσφατου παρελθόντος, και εφόσον δεν υπάρξουν προσαρμογές εκ μέρους των γεωργών, η μείωση της παραγωγής αναμένεται να επιφέρει σωρευτικό κόστος που μπορεί να ξεπεράσει τα 500 εκ. ευρώ κατά την οκταετία Τα αποτελέσματα αυτά υποδεικνύουν ότι στο εγγύς μέλλον, οι πολιτικές διαχείρισης υδατικών πόρων θα είναι κρίσιμες για τη γεωργία. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι η ανάλυση των αποτελεσμάτων του μοντέλου κατέδειξε σημαντική διακύμανση στη χρήση νερού ανά έτος, τόσο ανάμεσα στις καλλιέργειες όσο και στις κοινότητες της Κύπρου, προκύπτει το σαφές συμπέρασμα ότι υπάρχουν πολλαπλές δυνατότητες προσαρμογής της Κυπριακή γεωργίας στις επερχόμενες κλιματικές αλλαγές, αρκεί να αναλυθούν προσεκτικά και συστηματικά. ΙV. Χωρική και χρονική ανάλυση της χρήσης υδάτων για γεωργικούς σκοπούς ανά πηγή Με χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας στο πλαίσιο του «Βραβείου Έρευνας Νίκος Συμεωνίδης 2009» της «Δέσμης Προγραμμάτων », το μοντέλο Green-Blue που αναφέρθηκε παραπάνω τροποποιήθηκε έτσι ώστε να εστιάζει στη περίοδο Αρχικός στόχος του έργου ήταν η λεπτομερής ποσοτικοποίηση της ζήτησης νερού άρδευσης ανά έτος, καλλιέργεια, κοινότητα και είδος νερού. Μια τέτοια ανάλυση μας δίνει τη δυνατότητα να καταγράψουμε τη χωρική και χρονική διακύμανση στη ζήτηση τόσο του μπλε όσο και του πράσινου νερού, ως αποτέλεσμα της μεταβλητότητας του κλίματος αλλά και της διαφοροποίησης στη χρήση γεωργικής γης. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τις παρεχόμενες ποσότητες νερού άρδευσης από τα Κυβερνητικά Υδατικά Έργα ανά χρονιά, υπολογίστηκε η ετήσια ζήτηση υπόγειου νερού από ιδιωτικές γεωτρήσεις ανά περιοχή, καθώς και το συνολικό ετήσιο επίπεδο υπεράντλησης. 6

7 Τα αποτελέσματα του μοντέλου καταδεικνύουν ότι, κατά μέσο όρο, από τις συνολικές ποσότητες νερού που χρησιμοποιούνται στις γεωργικές καλλιέργειες, το 62% αποδίδεται στη χρήση πράσινου νερού και το υπόλοιπο 38% στη ζήτηση του μπλε νερού. Όπως φαίνεται στην Εικόνα 3, η μεταβλητότητα της βροχόπτωσης κατά την περίοδο αναφοράς είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη διακύμανση στη χρήση του πράσινου νερού από 441 εκατομμύρια κυβικά μέτρα το έτος 2003 έως μόλις 169 εκ. κ.μ. το 2008 ως αποτέλεσμα της μεγάλης ανομβρίας που παρατηρήθηκε κατά τη χρονιά εκείνη. Κατά μέσο όρο, οι καλλιέργειες που «αξιοποιούν» περισσότερο το βρόχινο νερό ήταν τα δημητριακά (40%), οι κτηνοτροφικές καλλιέργειες (19%) και τα αμπέλια (15%). Σε ό,τι αφορά τη ζήτηση του μπλε νερού, τα εσπεριδοειδή (28%) και τα λοιπά φρούτα (21%) ήταν οι καλλιέργειες με την υψηλότερη ζήτηση κατά μέσο όρο. Εικόνα 3: Διαχρονική εξέλιξη της βροχόπτωσης (μπλε καμπύλη) και της χρήσης πράσινου και μπλε νερού στις γεωργικές καλλιέργειες της Κύπρου, Περαιτέρω ανάλυση καταδεικνύει ότι κατά μέσο όρο το 80% της συνολικής ετήσιας ζήτησης νερού άρδευσης προέρχεται από την άντληση υπόγειου νερού. Συγκρίνοντας τη ζήτηση με την απαιτούμενη ποσότητα άντλησης για να επιτυγχάνεται αειφόρος χρήση των υπόγειων υδάτων της Κύπρου, σύμφωνα με τη Μελέτη Υδατικής Πολιτικής του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, προκύπτει το συμπέρασμα ότι κατά μέσο όρο υπεραντλούνται 44 εκ. κ.μ. μπλε νερού ανά έτος. Όπως φαίνεται στα δεξιά της Εικόνας 4, η χαμηλότερη συνεισφορά του υπόγειου νερού στη συνολική ζήτηση μπλε νερού (67%) παρατηρήθηκε το 2003, όπου σημαντικές ποσότητες νερού άρδευσης παραχωρήθηκαν από φράγματα (30%) και μονάδες τριτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων (3%). Στον αντίποδα, η χαμηλή προσφορά από αυτές τις πηγές το 2008, είχε ως αποτέλεσμα την εξάρτηση της ζήτησης κατά 92% από υπόγεια νερά. 7

8 Εικόνα 4: Αριστερά, η ετήσια χρήση υπόγειου νερού ανά κοινότητα της ελεύθερης Κύπρου σε μια υγρή (2003) και μια ξηρή (2008) χρονιά του πρόσφατου παρελθόντος. Δεξιά, η διαχρονική εξέλιξη της ετήσιας ζήτησης νερού άρδευσης ανά πηγή φράγματα, ανακυκλωμένο νερό και υπόγεια ύδατα. V. Το υδατικό αποτύπωμα της Κύπρου Το υδατικό αποτύπωμα είναι ένας σχετικά νέος δείκτης κατανάλωσης νερού, που εξετάζει τόσο την άμεση όσο και την έμμεση χρήση νερού. Με απλά λόγια, ορίζεται ως ο συνολικός όγκος νερού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή των αγαθών που καταναλώνονται από τον πληθυσμό μιας χώρας. Ο υπολογισμός του υδατικού αποτυπώματος μιας χώρας απαιτεί την ποσοτικοποίηση των εισροών και εκροών «εικονικού νερού», αφού πολλά από τα προϊόντα που καταναλώνονται σε μια χώρα προέρχονται από εισαγωγές, και άρα από χρήση νερού εκτός των συνόρων της. Η ολιστική εικόνα που προσδίδει το υδατικό αποτύπωμα στην κατανάλωση νερού, επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των ανθρώπινων επιπτώσεων στα υδατικά συστήματα και μπορεί να αξιοποιηθεί ως ένα ισχυρό εργαλείο για τη χάραξη στρατηγικής και την εφαρμογή αειφόρου υδατικής πολιτικής, ειδικά για χώρες με σοβαρά προβλήματα σπανιότητας υδατικών πόρων όπως η Κύπρος. Ο υπολογισμός του υδατικού αποτυπώματος της Κύπρου εστιάστηκε στον τομέα της Γεωργίας, που αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή νερού, για την περίοδο Βασικοί στόχοι της έρευνας ήταν: (α) η ποσοτικοποίηση εισροών και εκροών εικονικού νερού στην Κύπρο ως αποτέλεσμα της εμπορίας γεωργικών προϊόντων, (β) ο υπολογισμός του συνολικού αποτυπώματος ανά έτος, και (γ) η κατανομή του αποτυπώματος με βάση την τελική χρήση. Για τα προϊόντα που παράγονται και εξάγονται από την Κύπρο, χρησιμοποιήθηκαν τα αποτελέσματα του μοντέλου Green-Blue που προαναφέρθηκε, ενώ για τα προϊόντα που 8

9 παράγονται σε τρίτες χώρες και εισάγονται στην Κύπρο, χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από παγκόσμια αγρο-κλιματικά μοντέλα υψηλής χωρικής ανάλυσης. Τα αποτελέσματα της μελέτης (βλ. Εικόνα 5) καταδεικνύουν ότι, κατά μέσο όρο, το συνολικό υδατικό αποτύπωμα της Κύπρου ανέρχεται στα 1910 εκ. κ.μ., εκ των οποίων το 88% αφορά πράσινο νερό και το υπόλοιπο 12% μπλε νερό. Επιπλέον, από την ανάλυση των αποτελεσμάτων προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι κατά μέσο όρο: 79% του συνολικού υδατικού αποτυπώματος προέρχεται από εισαγόμενα προϊόντα, ενώ το 21% από χρήση νερού εντός συνόρων, 84% του συνολικού διαθέσιμου πράσινου νερού (1675 εκ. κ.μ.), είναι εισαγόμενο, το μεγαλύτερο ποσοστό του διαθέσιμου πράσινου νερού (61%) χρησιμοποιείται στην κτηνοτροφία (παραγωγή ζωοτροφών), η Κύπρος εξάγει το 30% της ποσότητας μπλε νερού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή εγχώριων γεωργικών προϊόντων, που ισοδυναμεί με 57 εκ. κ.μ. νερού ανά έτος. Γενικά, η μεγάλη ζήτηση κτηνοτροφικών προϊόντων, όπως κρέας και γαλακτοκομικά, είναι η κύρια αιτία για το μεγάλο εξωτερικό υδατικό αποτύπωμα της Κύπρου, αφού οι πρώτες ύλες για τις ζωοτροφές που μεταποιούνται στην Κύπρο είναι εισαγόμενες και εξαρτώνται κυρίως από τη χρήση πράσινου νερού. Το σημαντικότερο ίσως αποτέλεσμα που πρέπει να προβληματίσει, είναι η μεγάλη ποσότητα εξαγόμενου μπλε νερού, αν λάβει κανείς υπόψη το πρόβλημα της λειψυδρίας και τις πιέσεις που δέχονται τα υδατικά συστήματα της Κύπρου. Εικόνα 5: Συνολικό μέσο υδατικό αποτύπωμα της Κύπρου για την περίοδο , ανά είδος νερού (πράσινο από βροχόπτωση μπλε από άρδευση) και τελική χρήση. 9

10 VΙ. Ανάπτυξη μοντέλου βέλτιστης διαχείρισης του νερού στη γεωργία Με δεδομένη τη μελλοντικά αυξημένη σπανιότητα υδατικών πόρων, καθίσταται αναγκαίος ο προσεκτικός σχεδιασμός του γεωργικού τομέα της Κύπρου. Με βάση τις εμπειρίες και τα αγρονομικά-υδρολογικά μοντέλα που περιγράφηκαν στις προηγούμενες παραγράφους, η Ομάδα 3ΕΡ κατέστρωσε μαθηματικό μοντέλο για τη βέλτιστη κατανομή υδατικών πόρων στη γεωργία, με στόχο τη μεγιστοποίηση της προστιθέμενης αξίας του αγροτικού τομέα της Κύπρου με δεδομένους τους υφιστάμενους περιβαλλοντικούς και οικονομικούς περιορισμούς. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας στο πλαίσιο του «Βραβείου Έρευνας Νίκος Συμεωνίδης» της «Δέσμης Προγραμμάτων ». Τα αποτελέσματα του έργου θα παρουσιαστούν τον Νοέμβριο 2012 σε ειδική ημερίδα. Με το μοντέλο αυτό είναι δυνατός ο προσδιορισμός του καλύτερου δυνατού «μίγματος» αγροτικής παραγωγής στη χώρα, σήμερα και στο μέλλον, υπό πολλά εναλλακτικά σενάρια, π.χ. για υδρολογικά καλύτερα ή χειρότερα έτη, υπό συνθήκες κλιματικής αλλαγής και αυξημένης ξηρασίας, με διαφορετικά επίπεδα τιμών αγροτικών προϊόντων και διαφορετικές γεωργικές επιδοτήσεις ανά προϊόν, με διαφορετικές συνθήκες διαθεσιμότητας υπόγειων υδάτων και ανακυκλωμένου νερού κλπ. Δημοσιεύσεις της Ομάδας 3ΕΡ σε Θέματα Υδατικών Πόρων την Τελευταία Πενταετία Σε διεθνή περιοδικά, επιθεωρήσεις πολιτικής και εκδοτικές σειρές: Polycarpou, A. and Zachariadis, T., An Econometric Analysis of Residential Water Demand in Cyprus. Water Resources Management (forthcoming), x Zoumides, C., Bruggeman, A. and Zachariadis, T., Global versus local water footprint assessment: the case of Cyprus. Value of Water Research Report Series, UNESCO-IHE Institute for Water Education, Delft, The Netherlands, October Research-Report-Series. Zoumides, C., Bruggeman, A., Zachariadis, T. and Pashiardis, S., Temporal and spatial analysis of green and blue water use and groundwater exploitation for crop production in Cyprus. Submitted to Water Resources Management, under revise-and-resubmit status (October 2012). Bruggeman, A., Zoumides, C., Pashiardis, S., Hadjinicolaou, P., Lange, M.A. and Zachariadis, T., Effect of climate variability and climate change on crop production and water resources in Cyprus. Final Report, July Zachariadis, T., Residential Water Scarcity in Cyprus: Impact of Climate Change and Policy Options. Water Vol. 2, pp (2010). Zoumides, C. and Zachariadis, T., Irrigation Water Pricing in Southern Europe and Cyprus: The effects of the EU Common Agricultural Policy and the Water Framework Directive. Cyprus Economic Policy Review, Vol. 3(1): (2009). 10

11 Zoumides, C. and Bruggeman, A., Temporal and spatial analysis of blue and green water demand for crop production in Cyprus. Report for the Water Framework Directive Public Consultation, November Σε διεθνή συνέδρια: Bruggeman, A., Zoumides, C., Pashiardis, S. and Lange, A. M. (2012). Green or blue water? The importance of soils. 8th International Symposium Agro Environ 1-4 May 2012, Wageningen, The Netherlands. Bruggeman, A. and Zoumides, C. (2011). Can groundwater supply match irrigation water demand in Mediterranean environments? EGU General Assembly 2011, Geophysical Research Abstracts 13, EGU Zoumides C., Bruggeman A. and Zachariadis T., Global versus local water footprint assessment: the agricultural production and consumption water footprint of Cyprus. Planet Under Pressure Conference, London, UK, March Zoumides C., Bruggeman A. and Zachariadis T., The Water Footprint of Crop Production in Cyprus. World Water Week, Stockholm, Sweden, September Zoumides C. and Zachariadis T., The Water Footprint of Crop Production in Cyprus. Global Footprint Forum, Colle di Val d Elsa (University of Sienna), Italy, June Zoumides C. and Zachariadis T., Issues in implementing new water management policies in a semi-arid island state An overview and proposed policy reforms in Cyprus. Proceedings of the Tenth Annual Global Conference on Environmental Taxation Water Management and Climate Change, Lisbon, Portugal, September Προσκεκλημένες Διαλέξεις-Παρουσιάσεις για Υδατικά Θέματα στην Κύπρο: Ελεγκτική Υπηρεσία, Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λεμεσού Για περισσότερες πληροφορίες: Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Ζαχαριάδης Ομάδα Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Οικονομίας και Πολιτικής Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τ.Θ , 3603 Λεμεσός, Κύπρος Τηλ , Φαξ

12 Water footprint estimations and virtual water trade flow per crop group in Cyprus for the period Crop Group Virtual Water Production Export Import Re-Exports (Mm 3) Avg. Max Min Avg. Max Min Avg. Max Min Avg. Max Min Cereals Starchy Roots Sugar crops Pulses Nuts Oil crops Vegetables Blue Water Fruits Fibres Spices Fodder crops Stimulants Tobacco, rubber and other crops Vegetable oils Beverages Total Cereals Starchy Roots Sugar crops Pulses Nuts Oil crops Vegetables Green Water Fruits Fibres Spices Fodder crops Stimulants Tobacco, rubber and other crops Vegetable oils Beverages Total Prepared by Christos Zoumides and Theodoros Zachariadis, Cyprus University of Technology, November 2012 Reproduction is permitted with due acknowledgement

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη των Σχεδίων ιαχείρισης. Μαθήματα και Εμπειρίες από τη ιαδικασία της ημόσιας Συμμετοχής. Παναγιώτα Χατζηγεωργίου Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων

Η Ανάπτυξη των Σχεδίων ιαχείρισης. Μαθήματα και Εμπειρίες από τη ιαδικασία της ημόσιας Συμμετοχής. Παναγιώτα Χατζηγεωργίου Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων Θεσμικά και Οικονομικά Μέσα για την Ολοκληρωμένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων στην περιοχή της Μεσογείου Η Ανάπτυξη των Σχεδίων ιαχείρισης για τα Νερά στην Κύπρο - Μαθήματα και Εμπειρίες από τη ιαδικασία της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων (Integrated water resources management)

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ

ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΥΔΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Διαλέξεις σε Καθηγητές Οικιακής Οικονομίας Μέση Εκπαίδευση Μαρία Ματθοπούλου - Ποστεκκή Εκτελεστικός Μηχανικός Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) mpostekki@wdd.moa.gov.cy

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για το νερό στο Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών

Ημερίδα για το νερό στο Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Flashnews.gr - Ημερίδα για το νερό στο Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπ... http://www.flashnews.gr/page.ashx?pid=3&aid=98597&cid=299 1 of 1 17/7/2013 1:11 μμ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ» ΚΡΗΤΗ» ΧΑΝΙΑ Σάββατο, 03 Νοεμβρίου,

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Προοπτικές της Αγροτικής Οικονομίας του Ν. Αιτωλοακαρνανίας υπό το πρίσμα των πρόσφατων κρίσεων στις Διεθνείς Αγορές Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Παράγοντες που επηρεάζουν την διαμόρφωση των διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 Περιεχόμενα Παρουσίασης Α. Γενικά Στοιχεία Β. Υφιστάμενη κατάσταση υδατικών πόρων Γ. Ανάπτυξη συστημάτων και εργαλείων διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Αιμ. Κονδύλη, Ι. Κ. Καλδέλλης, Χρ. Παπαποστόλου ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Μηχανολογίας Απρίλιος 2007 Στόχοι της εργασίας Η τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων.

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων. ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων. Ήρθε σαν η πιο σύγχρονη λύση χάρη στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

To 1 ο Κλιματικά Ουδέτερο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο στον κόσμο και η Οικολογική Σήμανση

To 1 ο Κλιματικά Ουδέτερο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο στον κόσμο και η Οικολογική Σήμανση To 1 ο Κλιματικά Ουδέτερο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο στον κόσμο και η Οικολογική Σήμανση ποια είναι η GAEA Η GAEA είναι μια Ελληνική εταιρεία που ιδρύθηκε το 1995 προκειμένου να καλύψει το κενό που υπήρχε

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors)

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors) Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια Ρόλος των τοπικών αρχών στον καταρτισμό και υλοποίηση τοπικών στρατηγικών για τη βιώσιμη ενέργεια Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report)

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) Αύγουστος 2014 LIFE09 ENV/GR/0297

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Αθήνα, Ιούνιος 2011 Εισαγωγή Η Green Evolution προτείνει μια υπηρεσία για όλες τις επιχειρήσεις και βιομηχανίες τροφίμων που θέλουν να καινοτομίσουν και να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα:

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα: 25/4/2014 Πόρισμα Α φάσης της Ομάδας Εργασίας που συγκροτήθηκε με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με αρ. πρωτ. ΥΑΠΕ/Φ1/3490/οικ.23982/30.12.2013 για τη διερεύνηση των

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου 1. Το πρόβλημα της έλλειψης νερού στα νησιά του Αιγαίου είναι υπαρκτό και μεγάλο. Τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΞΑΝΤΛΗΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΞΑΝΤΛΗΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΞΑΝΤΛΗΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Αργ. Α. Κανελλόπουλου και Ανασ. Π. Ξεπαπαδέα Παν/μιο Πειραιώς και Παν/μιο Κρήτης, αντιστοίχως 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece Οργάνωση: ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Επιστήµης και Τεχνολογίας (Global NEST)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ 1 Η ανάγκη της πολιτικής Οι πολίτες επιθυμούν Ασφαλή, υγιεινή επιλογή τροφής σε ανεκτές και διαφανείς τιμές, Επάρκεια τροφίμων Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης Περιβαλλοντική ευθύνη Μονόδρομος ανάπτυξης 1 Οι βασικοί λόγοι -1 Αιτία ανησυχίας Οικολογικό αποτύπωμα Κλιματική αλλαγή 2 Αιτία ανησυχίας Κάθε εβδομάδα νέα στοιχεία έρχονται στο φως, που συνδέουν χημικά

Διαβάστε περισσότερα

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ρ.κυριάκος Κύρου Ανώτερος Υδραυλικός Μηχανικός Τµήµα Αναπτύξεως Υδάτων Νήσος Κύπρος 3 ο µεγαλύτερο νησί της Μεσογείου έκταση

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Περίπου εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού υπεραντλήθηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από τον υδροφορέα μας. Μια ποσότητα δεκατρείς φορές περισσότερη από τη

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Γεώργιος Αγγέλου Διευθυντής Εγκαταστάσεων της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχ. Υπολογιστών, MSc, MBA Κύρια Εταιρική Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία. της Ελλάδος

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία. της Ελλάδος Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία της Ελλάδος Το κείµενο αυτό προέρχεται από έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Μάιο του 2012 µε τίτλο: Agricultural Policy Perspectives, Member States factsheets

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2010 Hellenic-Chinese BUSINESS FORUM 2010 «The Future of Hellenic-Chinese Business Cooperation» ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Ζώνη οι επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου, πέραν των όσων έχουν επιβεβαιωθεί στο κοίτασμα Αφροδίτη, που θα το καταστήσουν βιώσιμο και ανταγωνιστικό.

Ζώνη οι επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου, πέραν των όσων έχουν επιβεβαιωθεί στο κοίτασμα Αφροδίτη, που θα το καταστήσουν βιώσιμο και ανταγωνιστικό. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χαιρετισμός του Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Γιώργου Λακκοτρύπη στην Ημερίδα του ΟΓΕΕ Λεμεσού και του ΕΤΕΚ με θέμα «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πώς

Διαβάστε περισσότερα

«Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο

«Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο «Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο 2013-2015 Μαριέλα Αντωνακοπούλου, MSc. Global Water Partnership Mediterranean (GWP-Med) ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΜΑΣ: Υδατική Ασφάλεια στον Κόσµο Επαρκές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 1 2 Πρωταρχικός στόχος «Ευρώπη 2020» Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 Εθνικός στόχος 2020 στο ΕΠΜ Διάθεση του 3% των δαπανών στην έρευνα και ανάπτυξη 0,6% 2007 2% Το 75% του πληθυσμού ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Τα υγρά απόβλητα, αστικά και βιομηχανικά, και η διαχείρισή τους αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

ΝEWSLETTER 3 ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ Ε WAVE

ΝEWSLETTER 3 ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ Ε WAVE ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Η ΔΕΣΜΗ 2009 2010 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΝEWSLETTER 3 ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ Ε WAVE To έργο E WAVΕ

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Δεσμεύσεις της Κύπρου για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τρόποι συνεισφοράς των Κυπριακών επιχειρήσεων»

Δεσμεύσεις της Κύπρου για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τρόποι συνεισφοράς των Κυπριακών επιχειρήσεων» Δεσμεύσεις της Κύπρου για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τρόποι συνεισφοράς των Κυπριακών επιχειρήσεων» Ανθή Χαραλάμπους 28 Σεπτεμβρίου 2011 EMSc Energy Efficiency Seminar 2011 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY: ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

CASE STUDY: ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ CASE STUDY: ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Απρίλιος 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Close the Loop πρόσφατα ολοκλήρωσε μελέτη υπολογισμού του Ανθρακικού Αποτυπώματος ελαιόλαδου, το οποίο διατίθεται από την εταιρεία Σελλάς

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Ανάπτυξη Μηχανισμού Υπολογισμού & Αναφοράς του Αποτυπώματος Άνθρακα στα Logistics

Διαβάστε περισσότερα

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Π.Ε.Δ. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Ηλίας Λίτσος Μηχανικός Παραγωγής, Msc Περιφ. Ανάπτυξη Περιεχόμενο εισήγησης I. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις εργασίας στα φωτοβολταϊκά

Θέσεις εργασίας στα φωτοβολταϊκά Θέσεις εργασίας στα φωτοβολταϊκά Δρ. Σωτήρης Καπέλλος Γ.Γραμματέας / Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών Εκδήλωση People in Crisis, ΕΒΕΑ 10 Δεκεμβρίου 2012 Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Ο ΣΕΦ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ζήσης Βρύζας Λέκτορας, Εργαστήριο Γεωργικής Φαρμακολογίας & Οικοτοξικολογίας, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 17 Ιανουαρίου 2013, ΑΘΗΝΑ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ιστορικό στρατηγικής μείωσης της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τροφή & Περιβάλλον. Κούμπης Θ, 2015. Δήμος Σπάτων Αρτέμιδος

Τροφή & Περιβάλλον. Κούμπης Θ, 2015. Δήμος Σπάτων Αρτέμιδος Τροφή & Περιβάλλον Συστήματα Παραγωγής Τροφής Η παραγωγή τροφής προϋποθέτει ένα πλήθος εισροών (πόροι): Ανεξάντλητοι Ήλιος & άνεμος Ανανεώσιμοι Ύδατα Ενεργειακοί πόροι (βιομάζα) Μη Ανανεώσιμοι Έδαφος Ενεργειακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ. Βασικά στοιχεία

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ. Βασικά στοιχεία ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ Βασικά στοιχεία Το εγχειρίδιο ετοιμάστηκε στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος 2G-MED 09-445 Waterloss Management of water losses in a drinking water

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Ανθή Χαραλάμπους Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 7 Νοεμβρίου 2014 Δομή υποστήριξης του «Συμφώνου των Δημάρχων»

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Δομή παρουσίασης Νέα ενεργειακά δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν κείμενο αποτελεί τον Επιχειρησιακό Προγραμματισμό της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Μείζονος Βόλου Νομού Μαγνησίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η. Κατσαβού 1, Σ. Μπακοπούλου 1, Σ. Πολύζος 1, Κ. Αραβώσης 2, Α. Κούγκολος 1 1 Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Βραβείο για ολοκληρωμένη πολιτική Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων

1 ο Βραβείο για ολοκληρωμένη πολιτική Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων 1 ο Βραβείο για ολοκληρωμένη πολιτική Απονέμεται στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 ο Βραβείο για ολοκληρωμένη πολιτική Από την αρχή λειτουργίας του, το ΤΕΠΑΚ περιλάμβανε κριτήρια Πράσινων Δημόσιων

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3Α, 10440 Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3Α, 10440 Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι - ΡΟΔΟΣ Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου «Απο-Τιμώντας το νερό» Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3Α, 10440 Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr Περιεχόμενα Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο

Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο Αφαλάτωση με χρήση αιολικής ενέργειας στη Μήλο Ολοκληρωμένη λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος λειψυδρίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος international technological applications

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα