ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΕΤΟΛΟΓΙΑΣ Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΜΗΓΜΑΤΟΓΟΝΩΝ, ΙΔΡΩΤΟΠΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΑΡΑΤΣΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ: ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΜΑΡΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ακμή είναι ένα χρόνιο νόσημα της τριχοσμηγματογόνου μονάδας το οποίο χαρακτηρίζεται κλινικά από εμφάνιση στο πρόσωπο και στον κορμό ενός πολύμορφου εξανθήματος, σε συνδυασμό με έντονη λιπαρότητα του δέρματος. Στην εργασία αυτή θα αναπτυχθεί η αιτιολογία και η παθογένεια της ακμής, καθώς και ποιοι παράγοντες την επηρεάζουν. Επίσης θα αναφέρουμε τι επιδεινώνει την ακμή, τις ειδικές μορφές, τις επιπλοκές και τη θεραπεία της. Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι η προσέγγιση της ακμής ως πάθηση των σμηγματογόνων, ιδρωτοποιών και αποκρινών αδενών. Αρχικά, αφού βρέθηκε το θέμα της εργασίας ξεκίνησε η αναζήτηση των πηγών. Οι πηγές αυτές ήταν βιβλία από δερματολόγους-αφροδισιολόγους, όπως επίσης και ηλεκτρονικά περιοδικά έπειτα από αναζήτηση στο ίντερνετ. Μετά από την έρευνα αυτή κατέληξα στο συμπέρασμα πως η κοινή ακμή είναι πολύ συχνή δερματοπάθεια, παρατηρούμενη στο τριάντα με πενήντα τοις εκατό των εφήβων της λευκής φυλής. Ενδιαφέρει και τα δύο φύλα, συχνότερα όμως τον άνδρα παρά τη γυναίκα. Επίσης έχω διαπιστώσει ότι υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης με πολύ καλά αποτελέσματα με την πρόοδο της τεχνολογίας. Ένας από αυτούς είναι η εφαρμογή λέιζερ. 2

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Acne is a chronic disorder of the pilosebaceous unit characterized clinically by the appearance on the face as a rash, combined with a strongly oily skin. In this project etiology and pathogenesis of acne will be developped, and what factors affect it too. What aggravates acne will be developped, specific types, complications and treatment. The purpose of this work is the approach of acne as a disease of sebaceous, and apocrine sweat glands. Initially, after finding the subject of this project, search for sources began. The sources are books of Dermatology and Venereology, as well as electronic documents after search of the internet. Terminating the research I concluded that acne vulgaris is a very common skin disease affecting thirty to fifty percent of adolescents of white race. Both sexes are affected, but more often men than women. It was also concluded that there are ways to deal with the disease, having an assertive outcome with the advancement of technology giving many options. One of them is the application of laser. 3

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο την ακμή ως πάθηση των σμηγματογόνων, ιδρωτοποιών και αποκρινών αδενών. Η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος έγινε διότι η ακμή είναι μία πολύ συχνή πάθηση και απασχολεί μεγάλο ποσοστό κυρίως εφήβων αλλά και ατόμων άλλων ηλικιών. Είναι ένα θέμα πολύ ενδιαφέρον που η αντιμετώπισή του απασχολεί τους αισθητικούς σε μεγάλο βαθμό. Η εργασία αποτελείται από εικοσιένα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο θα ασχοληθούμε με την ανατομία και την ιστολογία του δέρματος. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα μας απασχολήσουν οι αδένες του δέρματος. Στο τρίτο κεφάλαιο δίνεται βάρος στην κοινή ακμή, καθώς και στην αιτιολογία-παθογένειά της. Στο τέταρτο κεφάλαιο θα ασχοληθούμε με τους παράγοντες που επηρεάζουν την ακμή. Στο πέμπτο κεφάλαιο θα μας απασχολήσει τι επιδεινώνει την ακμή. Στο έκτο κεφάλαιο θα ασχοληθούμε με τις ορμόνες, στο έβδομο με την κλινική εικόνα, στο όγδοο με τις ειδικές μορφές, στο ένατο με τις εργαστηριακές εξετάσεις, στο δέκατο με την ήπια ακμή, στο ενδέκατο με τη μέτρια και τη βαριά ακμή. Στο δωδέκατο κεφάλαιο θα μας απασχολήσουν τα αντιβιοτικά, στο δέκατο τρίτο η θεραπεία με ακτίνες ρέντγκεν και άλλες θεραπείες, στο δέκατο τέταρτο άλλα είδη ακμής, στο δέκατο πέμπτο η θεραπευτική αντιμετώπιση, στο δέκατο έκτο η φυσική δερματολογική θεραπεία της ακμής χωρίς φάρμακα. Στο δέκατο έβδομο θα ασχοληθούμε με τις ουλές της ακμής, στο δέκατο όγδοο με τους τρόπους ε τους οποίους γίνεται η πρόληψη της εμφάνισης ουλών ακμής, στο δέκατο ένατο με την ομοιοπαθητική, στο εικοστό κεφάλαιο με τη θεραπεία της κοινής ακμής προσώπου με πολλαπλό έντονο παλμικό φως. Η εργασία ολοκληρώνεται με την παράθεση ορισμένων αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων. Στο παράρτημα της εργασίας ο αναγνώστης μπορεί να βρει εικόνες με διάφορα είδη ακμής. 4

5 Πίνακας περιεχομένων ΠΕΡΙΛΗΨΗ... Error! Bookmark not defined. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ... Error! Bookmark not defined. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣError! Bookmark not defined. 1.1 Τι είναι δέρμα... Error! Bookmark not defined. 1.2 Τι είναι η επιδερμίδα... Error! Bookmark not defined. 1.3 Το χόριο... Error! Bookmark not defined. 1.4 Η υποδερμίδα... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΔΕΝΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣError! Bookmark not defined. Οι σμηγματογόνοι αδένες... Error! Bookmark not defined. 1.2 Ιδρωτοποιοί αδένες... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3:Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΜΗΓΜΑΤΟΓΟΝΩΝ, ΙΔΡΩΤΟΠΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝError! Bookmark not defined. 3.1 Ακμή και παράγοντες που την επηρεάζουνerror! Bookmark not defined. 3.2 Ορισμός της ακμής... Error! Bookmark not defined. 3.3 Αιτιολογία-Παθογένεια... Error! Bookmark not defined. 3.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την ακμήerror! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΚΜΗError! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Τι επιδεινώνει την ακμή Error! Bookmark not defined. 5.1 Επιδημιολογία... Error! Bookmark not defined. 5.2 Ιστορικό... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΟΡΜΟΝΕΣ... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Κλινική εικόνα... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ... Error! Bookmark not defined. 8.1) Ακμή στην ενήλικη γυναίκα... Error! Bookmark not defined. 8.2) Συρρέουσα ακμή... Error! Bookmark not defined. 8.3) Κεραυνοβόλος ακμή... Error! Bookmark not defined. 8.4) Ανθεκτική ακμή... Error! Bookmark not defined. 8.5) Ιστοπαθολογική εικόνα.... Error! Bookmark not defined. 8.6) ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ... Error! Bookmark not defined ) Πρόσωπο:... Error! Bookmark not defined. 8.7) ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣError! Bookmark not defined. 9.1) ΕΞΕΛΙΞΗ... Error! Bookmark not defined. 9.2) ΠΟΡΕΙΑ... Error! Bookmark not defined. 9.3) ΠΡΟΓΝΩΣΗ... Error! Bookmark not defined. 9.4) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗError! Bookmark not defined ) Τοπική θεραπεία.... Error! Bookmark not defined ) Τοπικά φάρμακα... Error! Bookmark not defined. 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΗΠΙΑ ΑΚΜΗ... Error! Bookmark not defined. 10.1) Τοπικά αντιβιοτικά.... Error! Bookmark not defined. 10.2) Υπεριώδης ακτινοβολία... Error! Bookmark not defined. 10.3) Συστηματικά αντιβιοτικά.... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΒΑΡΙΑ ΑΚΜΗError! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: TA ANTIBIOTIKA... Error! Bookmark not defined. 12.1) ΟΡΜΟΝΙΚΑ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ.. Error! Bookmark not defined. 12.2)ΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΣΤΕΡΟΕΙΔΗ... Error! Bookmark not defined. 12.3) ΥΠΕΡΙΩΔΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. Error! Bookmark not defined. 12.4) ΚΡΥΟΘΕΡΑΠΕΙΑ... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΚΤΙΝΕΣ ΡΕΝΤΓΚΕΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ... Error! Bookmark not defined. 13.1) ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ... Error! Bookmark not defined. 13.2) ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ... Error! Bookmark not defined. 13.3) ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΡΕΤΙΝΟΕΙΔΩΝ Error! Bookmark not defined. 13.4) ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΑΚΜΗΣ Error! Bookmark not defined. 14.1) ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΑΚΜΗ ΤΩΝ ΝΕΑΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝError! Bookmark not defined. 14.4) Παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση είναι:error! Bookmark not defined )Δίαιτα:... Error! Bookmark not defined )Κλιματολογικές συνθήκες:... Error! Bookmark not defined )Τοπική χρήση γλυκοκορτικοειδών:error! Bookmark not defined. 14.5) Κλινικά χαρακτηριστικά:... Error! Bookmark not defined. 14.6) Διαφορική διάγνωση:... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗError! Bookmark not defined. 15.1) Αντιβιοτικά:... Error! Bookmark not defined. 15.2) Τοπικά σκευάσματα:... Error! Bookmark not defined. 15.3) Δίαιτα:... Error! Bookmark not defined. 15.4) Χρήση τοπικών στεροειδών:... Error! Bookmark not defined. 15.5) Ρινόφυμα:... Error! Bookmark not defined. 15.6) Οφθαλμολογικές επιπλοκές:... Error! Bookmark not defined. 15.7) Ερυθρότητα ρινικής περιοχής:... Error! Bookmark not defined. 15.8) Λεμφοίδημα:... Error! Bookmark not defined. 15.9) ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗ ΑΚΜΗ... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Η φυσική δερματολογική θεραπεία της Ακμής χωρίς φάρμακα.... Error! Bookmark not defined. 16.1) Η παθογένεια της Ακμής:... Error! Bookmark not defined. 16.2) Θεραπεία για την ακμή χωρίς φάρμακαerror! Bookmark not defined. 6

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: ΟΥΛΕΣ ΑΚΜΗΣ: Η ΠΛΕΟΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ FRACTIONAL MICRONEEDLING RF... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18: ΜΕ ΠΟΙΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΟΥΛΩΝ ΑΚΜΗΣ... Error! Bookmark not defined. 18.1) ΜΟΡΦΕΣ ΤΩΝ ΟΥΛΩΝ ΑΚΜΗΣError! Bookmark not defined. 18.2) ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΥΛΩΝ ΑΚΜΗΣ Error! Bookmark not defined. 18.3) ΠΟΥ ΣΤΟΧΕΥΟΥΝ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΥΛΩΝ ΑΚΜΗΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΔΡΟΥΝ... Error! Bookmark not defined. 18.4) Εφαρμογή LASER για βελτίωση των ουλών ακμήςerror! Bookmark not defined ) Αφαιρετικά Αποφλοιωτικά LASERError! Bookmark not defined ) Μη αποφλοιωτικά συστήματα LASERError! Bookmark not defined. Εφαρμογή υποσκαφής για τη βελτίωση των ουλών ακμής:error! Bookmark not defined. Ανύψωση με punch:... Error! Bookmark not defined. Χρήση εμφυτευμάτων:... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19: ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΚΜΗError! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20: Θεραπεία της κοινής ακμής προσώπου με πολλαπλό έντονο παλμικό φως... Error! Bookmark not defined. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. 81 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 1.1 Τι είναι δέρμα Το δέρμα είναι μια μεμβράνη που καλύπτει και περιβάλλει ολόκληρη την επιφάνεια του σώματος και καταλήγει στις φυσικές κοιλότητες. Αποτελείται από τρεις στιβάδες: από την επιδερμίδα από το χόριο από την υποδερμίδα ή υπόδερμα (Ηλίου, 2001) 1.2 Τι είναι η επιδερμίδα Αποτελείται από πολύστιβο πλακώδες επιθήλιο. Το πάχος της δεν υπερβαίνει τα τέσσερα χιλιοστά. Αν την παρατηρήσουμε με το μικροσκόπιο παρουσιάζει εικόνα μωσαϊκού και αποτελείται από κύτταρα που είναι διατεταγμένα σε πολλαπλές στιβάδες. Η επιδερμίδα επικάθεται στο χόριο. Η επιφάνεια επαφής του χορίου και της επιδερμίδας δεν είναι επίπεδη αλλά κυματοειδής. Η επιδερμίδα διαπερνάται από τρίχες και εκφορητικούς πόρους των αδένων και στερείται αγγείων. Η επιδερμίδα διακρίνεται στις παρακάτω πέντε στιβάδες με σειρά παράθεσης από έξω προς τα μέσα: (Ηλίου, 2001) α. Κερατίνη στιβάδα Είναι η ανώτερη στιβάδα της επιδερμίδας. Το πάχος της διαφέρει από περιοχή σε περιοχή του σώματος. Στις παλάμες και στα πέλματα έχει μεγαλύτερο πάχος. Δεν την συναντούμε στους βλεννογόνους και στους ημιβλεννογόνους παρά μόνο σε παθολογικές καταστάσεις. (Ηλίου, 2001) β. Διαυγής στιβάδα ή διαυγές σώμα Βρίσκεται μεταξύ κοκκώδους και κερατίνης, μόνο στις παλάμες και τα πέλματα. Αποτελείται από έναν έως τρεις στίχους κυττάρων. (Ηλίου, 2001) γ. Κοκκώδης στιβάδα 8

9 Αποτελείται από έναν έως τέσσερις στίχους κυττάρων σε σχήμα ρόμβου. Λείπει, όπως και η κερατίνη από τους φυσιολογικούς βλεννογόνους. (Ηλίου, 2001) δ. Μαλπιγιανή ή βλεννώδης στιβάδα ή στιβάδα των ακανθωτών κυττάρων. Αποτελείται από έξι έως δεκαπέντε στίχους κυττάρων και αποτελεί την παχύτερη στιβάδα. Μεταξύ των κυττάρων της μαλπιγιανής στιβάδας υπάρχουν κενά διαστήματα, οι μεσοκυττάριοι χώροι μέσα στους οποίους κυκλοφορεί η λέμφος. Τα κύτταρα της μαλπιγιανής στιβάδας συνδέονται μεταξύ τους με τις μεσοκυττάριες γέφυρες. (Ηλίου, 2001) ε. Μητρική ή βασική ή βλαστική στιβάδα Είναι η κατώτερη στιβάδα της επιδερμίδας. Αποτελείται από ένα στίχο κυττάρων κυλινδρικών ή κυβοειδών. Μεταξύ των κυττάρων της βασικής στιβάδας, υπάρχουν πολυγωνικά κύτταρα που ονομάζονται κύτταρα του Masson. Τα κύτταρα αυτά, είναι μελανινοκύτταρα που παράγουν μελανίνη. Ο αριθμός των μελανινοκυττάρων, καθορίζει μέχρι σε ένα βαθμό το χρώμα της επιδερμίδας. (Ηλίου, 2001) 1.3 Το χόριο Βρίσκεται ανάμεσα στην επιδερμίδα και στο υπόδερμα και αποτελεί το στήριγμα της επιδερμίδας. Διαιρείται σε δύο στιβάδες: Το επί πολλής ή θηλώδες στρώμα και το εν τω βάθει ιδίως δέρμα ή δικτυωτή στιβάδα. Το χόριο αποτελείται από κύτταρα, ίνες, βασική ουσία, νεύρα και αγγεία. (Ηλίου, 2001) 1.4 Η υποδερμίδα Με την υποδερμίδα γίνεται η σύνδεση του δέρματος με τα υποκείμενα, από αυτήν όργανα, μύες, απονευρώσεις. Αποτελείται από δίκτυο συνδετικού ιστού, που αποτελείται από κολλαγόνο, ελαστικές ίνες και λιπώδη κύτταρα. Μέσα από την υποδερμίδα διέρχονται τα αγγεία και τα νεύρα του δέρματος. Επίσης μέσα της βρίσκονται νευρικές απολήξεις, ιδρωτοποιοί αδένες, τριχοσμηγματικοί θύλακες. Το πάχος της υποδερμίδας κυμαίνεται από δύο έως τριάντα χιλιοστά. (Ηλίου, 2001) 9

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΔΕΝΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Το δέρμα είναι εφοδιασμένο με διάφορους αδένες: 2.1 Οι σμηγματογόνοι αδένες Οι σμηγματογόνοι αδένες βρίσκονται σε όλο το δέρμα εκτός από τις παλάμες και τα πέλματα, υπάρχουν στη βάλανο του πέους, τα αιδοιακά χείλη, στον πρόδρομο της μύτης, του βλεννογόνου των παρειών και στο ερυθρό των χειλιών. Βρίσκονται μέσα στο χόριο. Είναι ολοκρινείς με αδενικό σώμα και εκφορητικό πόρο που αδειάζει το σμήγμα γύρω από την τρίχα και την επιφάνεια του δέρματος με τη βοήθεια του ορθωτήρα μυός της τρίχας. Είναι πολυάριθμοι. Έχει υπολογισθεί ότι στο μέτωπο υπάρχουν 850 περίπου ανά τετραγωνικό εκατοστό. (Ηλίου,2001) Το σμήγμα που εκκρίνουν οι αδένες αυτοί υπολογίζεται σε 1-2 gr την ημέρα και είναι που αυτό φυσιολογικά λιπαίνει την επιδερμίδα. Περιέχει χοληστερόλη, εστέρες χοληστερόλης, εστέρες κεριού, ελεύθερα λιπαρά οξέα και σκουαλένιο. Η παραγωγή του γίνεται στη βασική στιβάδα του αδένα και εξαρτάται από την ηλικία και τους ενδοκρινείς αδένες. Μεγάλο ρόλο στην αυξημένη έκκρισή του παίζουν και τα ανδρογόνα. Έτσι έχει αποδειχθεί ότι 5mg μεθυλτεστοστερόνης την ημέρα από το στόμα αυξάνει την έκκριση του σμήγματος για μία έως τρεις εβδομάδες μετά την χορήγηση. Τα λιπαρά οξέα που περιέχονται στο σμήγμα χρειάζονται δύο έως τρεις εβδομάδες για να φθάσουν από την βασική στιβάδα στον εκφορητικό πόρο και τέσσερις περίπου εβδομάδες στην επιφάνεια του δέρματος για τη φυσιολογική της λίπανση. (Ηλίου,2001) Αποτελείται ανατομικά από: α. το αδενικό σώμα μέσα στο οποίο υπάρχουν πολλοί στίχοι αδενικών κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά γεμίζουν λίπος και όλο το κύτταρο μεταβάλλεται σε σμήγμα. β. εκφορητικό πόρο. Είναι φαρδύς και βραχύς και εκβάλει στο θυλάκιο της τρίχας. Δια μέσω του εκφορητικού πόρου διοχετεύεται το σμήγμα στην επιφάνεια του δέρματος. (Ηλίου,2001) 2.2 Ιδρωτοποιοί αδένες Οι ιδρωτοποιοί αδένες βρίσκονται σε ολόκληρη την επιφάνεια του σώματος εκτός από το δέρμα των φρυδιών της έσω επιφάνειας του πτερυγίου του αυτιού, της βαλάνου του πέους, του έσω πετάλου της ακροποσθίας και των μικρών χειλέων του αιδοίου. Ο αριθμός κυμαίνεται από δύο έως τρεισήμισι εκατομμύρια. Είναι δύο ειδών: 10

11 α. Οι εκκριτικοί ή εκκρινείς με όψη σκωληκοειδή συνεστραμμένη. Είναι μικροί σε μέγεθος και διαφορετικοί από άτομο σε άτομο. Διακρίνονται στο καθένα δύο μοίρες, το σπείραμα ή η εκκριτική μοίρα και ο εκφορητικός πόρος. (Ηλίου, 2001) β. Οι απεκκριτικοί ή αποκκρινείς είναι λιγότεροι αλλά ογκωδέστεροι. Αναπτύσσονται στην ήβη εκβάλουν στον τριχοσμηγματικό θύλακο ή γύρω από το στόμιό του και έχουν σχέση με τη γεννητική λειτουργία. Εντοπίζονται κυρίως στις μασχάλες, τη θηλή των μαστών και την γεννητικοπερινεική χώρα. Οι ιδρωτοποιοί αδένες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού το προϊόν της εκκρίσεώς τους, ο ιδρώτας αποτελεί αντιαισθητικό παράγοντα. Ο ιδρώτας αποτελεί το προϊόν εκκρίσεως των εκκρινών αδένων. Σε ηρεμία αποβάλλονται εξακόσια έως εφτακόσια γραμμάρια την ημέρα περίπου. (Ηλίου, 2001) 11

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΜΗΓΜΑΤΟ- ΓΟΝΩΝ, ΙΔΡΩΤΟΠΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εικόνα 1: μορφές ακμής - Πηγή : X&ei=SPDKUI7QOueG0AWCzIHACA&ved=0CEgQsAQ&biw=1024&bih= Ακμή και παράγοντες που την επηρεάζουν Η κοινή ακμή είναι μια φλεγμονή των τριχοσμηγματογόνων μονάδων συγκεκριμένων περιοχών του σώματος (πρόσωπο και κορμός). Παρατηρείται συχνότερα κατά την εφηβεία και εκδηλώνεται με φαγέσωρες (φαγεσωρική ακμή), βλατιδοφλύκταινες (βλατιδοφλυκταινώδης ακμή) ή οζίδια και κύστεις (οζώδης και κυστική ακμή και συρρέουσα ακμή). Σχηματισμός ουλών ατροφικών (υπό μορφή βοθρίων ή εντυπωμάτων) ή υπερτροφικών, μπορεί να ακολουθήσει όλους τους τύπους ακμής, κυρίως όμως την οζώδη και κυστική ή την συρρέουσα ακμή. Η βαριά ακμή χαρακτηρίζεται από ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω: επίμονα ή υποτροπιάζοντα φλεγμονώδη οζίδια, εκτεταμένες βλατιδοφλυκταινώδεις βλάβες, σχηματισμό ουλών και/ή παρουσία συριγγίων. (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) Η ακμή, όπως και η ροδόχρους ακμή, θεωρούνται δύο κοινά νοσήματα τα οποία εντοπίζονται κυρίως στο πρόσωπο. Στη συνέχεια θα συζητηθούν τα αποτελέσματα της λανθασμένης θεραπείας τους με τοπικά στεροειδή. Δύο άλλες 12

13 παθήσεις που συγχέονται με την ακμή είναι, η τραυματική ακμή των νεαρών γυναικών η οποία θεωρείται αυτοπροκαλούμενη κατάσταση και η αθροιστική ακμή, που είναι μια κοκκιωματώδης κατάσταση. (Duvivier & Mckee, 1995) 3.2 Ορισμός της ακμής Εικόνα 2: θύλακας της τρίχας - πηγή: Πρόκειται για ένα χρόνιο νόσημα της τριχοσμηγματογόνου μονάδας το οποίο χαρακτηρίζεται κλινικά από εμφάνιση στο πρόσωπο και στον κορμό ενός πολύμορφου εξανθήματος, σε συνδυασμό με έντονη λιπαρότητα του δέρματος. (Duvivier & Mckee, 1995) Η κοινή ή νεανική ή πολύμορφος ακμή είναι χρόνια, φλεγμονώδης, αυτοϊάσιμος πολυπαραγοντιακή νόσος της εφηβικής ηλικίας, χαρακτηριζόμενη κλινικώς από πολύμορφες βλάβες των τριχοσμηγματικών θυλάκων, κυρίως του προσώπου, αλλά και των ώμων και του άνω τμήματος του κορμού. (Ηλίου, 2001) 3.3 Αιτιολογία-Παθογένεια Η κοινή ακμή είναι πολύ συχνή δερματοπάθεια, παρατηρούμενη στο τριάντα με πενήντα τοις εκατό των εφήβων της λευκής φυλής. Ενδιαφέρει και τα δύο φύλα συχνότερα όμως τον άνδρα παρά τη γυναίκα. Εμφανίζεται κατά την έναρξη της εφηβικής ηλικίας ή και πριν από αυτήν και εξελίσσεται με εξάρσεις και υφέσεις, συνήθως στους άνδρες μέχρι την ηλικία των εικοσιπέντε ετών, με μέγιστη 13

14 συχνότητα κατά το δέκατο όγδοο έτος, στις γυναίκες μέχρι την ηλικία των τριάντα ετών, με μέγιστη συχνότητα κατά το δέκατο έκτο έτος. Οι βαριές μορφές ανέρχονται στο τρία τοις εκατό περίπου του γενικού πληθυσμού των εφήβων. (Κανιτάκης, 1978) Μαζί με τις μυρμηκιές, η ακμή θεωρείται η πιο συχνή αιτία επίσκεψης σε δερματολόγο. Η νόσος προκαλείται από υπερδραστηριότητα του σμηγματογόνου αδένα και απόφραξη του πόρου του. Ο αδένας ευρίσκεται υπό τον έλεγχο των ανδρογόνων και παράγει σμήγμα το οποίο είναι ένα μίγμα λιπιδίων. Αυτά τα λιπίδια, μετά από επίδραση μικροοργανισμών μέσα στον αδένα, μπορούν να μετατραπούν σε φαγεσωρογόνα και ερεθιστικά ελεύθερα λιπαρά οξέα. (Duvivier & Mckee, 1995) Η ακμή προκύπτει από μια διαταραχή της κερατινοποίησης των θυλάκων των τριχών, κατά την οποία το κερατινώδες υλικό γίνεται πυκνότερο και αποφράσσει την έκκριση σμήγματος. Οι βλάβες της ακμής( φαγέσωρες) είναι αποτέλεσμα αυτής της ανώμαλης κερατινοποίησης, καθώς και μιας πολύπλοκης αλληλεπίδρασης μεταξύ ορμονών(ανδρογόνα) και μικροβίων στις τριχοσμηγματογόνες μονάδες ατόμων με κατάλληλο γενετικό υπόστρωμα. Τα ανδρογόνα (τα οποία σημειωτέον είναι ποσοτικά και ποιοτικά φυσιολογικά) διεγείρουν τους σμηγματογόνους αδένες ώστε να παράγουν μεγαλύτερα ποσά σμήγματος. Τα βακτηρίδια περιέχουν λιπάσες που μετατρέπουν τα λιπίδια σε ελεύθερα λιπαρά οξέα. Τόσο το σμήγμα όσο και τα λιπαρά οξέα, προκαλούν άσηπτη φλεγμονή του τριχοσμηγματογόνου θυλάκου, που έχει ως συνέπεια την υπερκερατινοποίηση της εσωτερικής επένδυσης του θυλάκου με επακόλουθη απόφραξη λόγω σχηματισμού βύσματος. Ο διατεταμένος θυλακικός αυλός περιέχει συμπυκνωμένη κερατίνη και λιπιδικά υπολείμματα (κλειστός φαγέσωρας). Όταν ο θύλακας διατηρεί πύλη εξόδου στην επιφάνεια του δέρματος, η ημιστερεή μάζα προβάλλει, σχηματίζοντας ένα βύσμα (ανοικτός φαγέσωρας). Τα διατεταμένα θυλακικά τοιχώματα μπορεί να ραγούν και το περιεχόμενο (σμήγμα, λιπίδια, λιπαρά οξέα, κερατίνη κτλ) μπορεί να διαρρεύσει στο χόριο προκαλώντας αντίδραση ξένου σώματος (βλατίδα, φλύκταινα, οζίδιο). Η ρήξη και η επακόλουθη έντονη φλεγμονή οδηγεί στο σχηματισμό ουλών. (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) 3.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την ακμή Κλιματολογικές συνθήκες. Σε άτομα με προδιάθεση για εμφάνιση ακμής, η νόσος συχνά επιδεινώνεται σε θερμές, υγρές και κυρίως τροπικές κλιματολογικές συνθήκες. Αυτό το πρόβλημα το αντιμετώπισαν οι Βρετανοί στρατιώτες στην Άπω Ανατολή στη διάρκεια του Β 14

15 Παγκοσμίου πολέμου όπως και οι Αμερικανοί στον πόλεμο του Βιετνάμ. Είναι πολύ δύσκολη η θεραπευτική αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων, ειδικά όταν ο ασθενής δεν μπορεί να απομακρυνθεί από την περιοχή που επικρατούν οι συγκεκριμένες κλιματολογικές συνθήκες. Πάντως η χορήγηση 13-cis-ρετινοϊκού οξέος βοηθά αρκετά. Μία παραλλαγή αυτής της μορφής ακμής είναι η ακμή της Μαγιόρκα που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση μικρών θυλακικών βλατίδων, οι οποίες εντοπίζονται κυρίως στο άνω τμήμα του κορμού και παρουσιάζονται στη διάρκεια διακοπών σε περιοχές με μεγάλη ηλιοφάνεια. Πιθανότατα πρόκειται για αποκλεισμό των θυλάκων λόγω υπερύγρανσης της επιδερμίδας που προκαλείται από υπερβολική χρήση αντηλιακών λαδιών. (Duvivier & Mckee, 1995) Φάρμακα που εφαρμόζονται τοπικά. Σκευάσματα ποικίλης σύνθεσης που εφαρμόζονται τοπικά, είναι δυνατόν να επιδεινώσουν το ακμοειδές εξάνθημα. Έχει διαπιστωθεί μία κατάσταση στους νέγρους που προκαλείται από την τοπική εφαρμογή κάποιου λαδιού στα άκρα, το οποίο προκαλεί την εμφάνιση ενός φλυκταινώδους και στη συνέχεια ατροφικού εξανθήματος, που είναι γνωστό σαν φλυκταινώδης και ατροφική δερματίτιδα των άκρων. Σε περιπτώσεις εφαρμογής κοσμητικών ουσιών στο τριχωτό της κεφαλής (μπριγιαντίνη, αλοιφές), όταν αυτές επεκταθούν προς το μέτωπο, προκαλούν την απόφραξη των τριχοσμηγματογόνων πόρων με αποτέλεσμα την εμφάνιση φαγεσώρων και ακμοειδών βλαβών. (Duvivier & Mckee, 1995) Συνθήκες αποκλεισμού του δέρματος. Μετά από διαφοροποιήσεις στο μικροπεριβάλλον του δέρματος είναι δυνατόν να προκληθούν ακμοειδείς βλάβες. Έτσι τα στενής εφαρμογής ενδύματα δημιουργούν συνθήκες αποκλεισμού των τριχοσμηγματογόνων πόρων, με συνέπεια άτομα που φορούν παραδείγματος χάρη στενά τζινς να εμφανίζουν ακμοειδές εξάνθημα στους γλουτούς και στους μηρούς. Επιπρόσθετα η παρατεταμένη παραμονή σε καθίσματα από πλαστικό υλικό οδηγεί σε έντονη εφίδρωση και υπερύγρανση του δέρματος, με αποτέλεσμα θυλακική απόφραξη και πρόκληση βλαβών ακμής. (Duvivier & Mckee, 1995) Βιομηχανικές αιτίες. Οι βιομηχανικοί εργάτες εμφανίζουν ακμοειδείς βλάβες, όταν εκτίθενται σε αλογονομένους υδρογονάνθρακες(χλωρακμή). Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί αυτό του ατυχήματος του Seveso στα 1976, όταν μετά από διαρροή 2,3,7,8- τετραχλωροντιμπενζοδιοξίνης(tcdd), εμφανίστηκε στο δέρμα των 15

16 προσβεβλημένων ατόμων ένα οξύ ερύθημα, μετά το οποίο ακολούθησε ένα δύο μήνες αργότερα ένα σοβαρό εξάνθημα ακμής που διήρκεσε πάνω από δεκαοκτώ μήνες. Στην Taiwan έχει περιγραφεί η εμφάνιση χλωρακμής με επιδημική μορφή σε άτομα που κατανάλωσαν ρύζι που είχε παρασκευαστεί με λάδι μολυσμένο με polychlorinated biphenyls. Μετά από μία δεκαετία απ αυτό το γεγονός, νεογνά που γεννήθηκαν από γονείς που είχαν προσβληθεί τότε, παρουσίασαν ακμή σε συνδυασμό με ανωμαλίες των οδόντων, των ούλων και των ονύχων. ( Duvivier & Mckee, 1995) Φάρμακα. Τα αλογόνα μπορούν να προκαλέσουν εξάνθημα ακμής όταν χρησιμοποιούνται θεραπευτικά ή διαγνωστικά. Έτσι ιωδιούχες ουσίες που περιέχονται στα αντιβηχικά σκευάσματα, στα ακτινολογικά υλικά και στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία θυρεοειδικών παθήσεων ή βρωμιούχες ουσίες που χορηγούνται σπάνια σήμερα προκαλούν βλάβες ακμής. Επίσης, η phenobarbitone, η Troxidone και η ισονιαζίδη συντελούν στην πρόκληση ακμής. Η συστηματική χορήγηση στεροειδών προκαλεί ένα μάλλον χαρακτηριστικό ακμοειδές εξάνθημα που εντοπίζεται στον κορμό, στους ώμους και στους βραχίονες αποτελούμενο κυρίως από βλάβες φλυκταινώδους τύπου. ( Duvivier & Mckee, 1995) 16

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΚΜΗ Η αιτιολογία και η παθογένεια της κοινής ακμής έχουν σχέση με πολλούς παράγοντες εκ των οποίων οι σπουδαιότεροι είναι οι εξής: 4.1 Κληρονομικότητα. Η κληρονομική επιβάρυνση στην ακμή συνάγεται από τη μελέτη της φυλετικής συχνότητας, την υψηλή συχνότητα συνυπάρξεως σε μονοωογενή δίδυμα και την διαφορετική συχνότητα ακμής σε γονείς πασχόντων και μη πασχόντων από αυτήν (45.3% έναντι 7,6% -Η. Götz και συν., 1974). Η κληρονομική επιβάρυνση έχει σχέση όχι μόνο με την εμφάνιση της ακμής, αλλά και με την κλινική μορφή, την εντόπιση και τη διάρκειά της ( F. J. Ebling και Α. Rook, 1979). (Κανιτάκης, 1978) 4.2 Διαταραχές της κερατινοποιήσεως. Αυτές αποτελούν την πρωτογενή αλλοίωση και εντοπίζονται στο ύψος της κατώτερης μοίρας της εισόδου του τριχοσμηγματογόνου θυλάκου, κοντά στον εκφορητικό πόρο του τριχοσμηγματογόνου αδένα. Στη θέση αυτή μέσω του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου βρίσκονται: παχύτερη κερατίνη ουσία, αυξημένα τα ογκώδη (παθολογικά) και ελαττωμένα τα φυλλώδη (φυσιολογικά) κοκκία της κερατουαλίνης ως και ταχεία ωρίμανση των κυττάρων της επιδερμίδας. (Κανιτάκης, 1978) 4.3 Σμηγματόρροια. Η κοινή ακμή αναπτύσσεται σε σμηγματορροϊκό έδαφος, η σοβαρότητά της είναι πολλές φορές ανάλογη προς τη σοβαρότητα της σμηγματόρροιας. Η επίπτωση της σμηγματόρροιας στην ακμή συνάγεται και από τα εξής: Η ακμή εμφανίζεται στην περίοδο αναπτύξεως και υπερλειτουργίας των σμηγματογόνων αδένων (εφηβική ηλικία). Η ακμή αναστέλλεται με τα ίδια μέσα, με τα οποία αναστέλλεται και η λειτουργία των σμηγματογόνων αδένων (οιστρογόνα, Ακτίνες Rontgen). To σμήγμα που μένει μέσα στο δέρμα προκαλεί φλεγμονή. Αυτή προκαλείται από τα ελεύθερα λιπαρά οξέα ( C 8 C 16 ) και όχι από τα ουδέτερα τριγλυκερίδια. Η ποιότητα του σμήγματος υπεισέρχεται, πιθανώς, ομοίως στην παθογένεια της ακμής. Αυτό έχει ελαττωμένη περιεκτικότητα στο λινολεϊκό οξύ, είναι γνωστό ότι η υπερκεράτωση (μέσα στην είσοδ ο του τριχικού θύλακα) αποτελεί επί μέρους εκδήλωση του συνδρόμου από την ανεπάρκεια των απαραίτητων ακόρεστων λιπαρών οξέων. (Κανιτάκης, 1978) 17

18 4.4 Μικροβιακοί παράγοντες. Στους τριχοσμηματικούς θυλάκους νέων ατόμων πασχόντων από κοινή ακμή, ιδίως βλατιδώδη και φλυκταινώδη, ανευρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα, το αναερόβιο πλειομορφικό διφθεροειδές προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής ( propionibacterium acnes, τύπος I, I), που ονομαζόταν μέχρι προ ολίγου κορυνοβακτηρίδιο της ακμής (corynobacterium acnes) ως και το προπιονικό βακτηρίδιο το κοκκώδες (propionibacterium gramulosum). Ο παρατηρούμενος υπό τη λυχνία του wood ερυθροκίτρινος φθορισμός των φαγεσώρων της κοινής ακμής, οφείλεται στις πορφυρίνες, οι οποίες παράγονται από το βακτηρίδιο αυτό. (Κανιτάκης, 1978) Έχει αποδειχθεί και πειραματικώς, ότι οι δύο αυτές μορφές του προπιονικού βακτηριδίου της ακμής, μέσω της παραγόμενης υπό αυτών λιπάσης, προκαλούν διάσπαση των τριγλυκεριδίων του σμήγματος και παραγωγή ελεύθερων λιπαρών οξέων, τα οποία προκαλούν άσηπτη φλεγμονή των τριχοσμηγματικών θυλάκων και της γύρω περιοχής, συνήθη κλινική εκδήλωση της κοινής ακμής. Το προπιονικό βακτηρίδιο, εκτός από τη λιπάση, παράγει και άλλα ένζυμα (πρωτεάση, υαλουροδινάση), των οποίων η συμμετοχή στο παθογενετικό μηχανισμό της ακμής δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί. Τελευταίως οι L. Hellegreen και J. Vincent (1978, 1980) έχουν ανεύρει ουσίες όμοιες με την προσταγλαδίνη Ε, οι οποίες εισάγουν πιθανώς, την φλεγμονή, η οποί α διατηρείται και επιδεινώνεται στη συνέχεια με διάφορες ανοσολογικές αντιδράσεις μεταξύ των αντισωμάτων που κυκλοφορούν και των πολυσακχαριδικών αντιγόνων του προπιονικού βακτηριδίου. (Κανιτάκης, 1978) Στους τριχοσμηγματικούς θύλακες που πάσχουν από ακμή ή και υγειών ατόμων ανευρίσκονται επιπλέον, από επιπολής λαμβανομένου υλικού: λίγοι μη λοιμογόνοι μικρόκοκκοι με αρνητική δοκιμασία πηκτάσης ( staphylococcus epidermidis) και ενίοτε μικρόκοκκοι με θετική δοκιμασία πηκτάσης ( staphylococcus aureus), οι οποίοι δεν συμμετέχουν στην παθογένεια της ακμής, αλλά αποτελούν επιμόλυνση των βλαβών της, όπως και ο σακχαρομύκης πιτυρόσπορο το ωοειδές (pityrosporum ovale), το οποίο πολλοί συγγραφείς ταυτίζουν με την malassezia furtur, αιτία της ποικιλοχρόου πιτυριάσεως. (Κανιτάκης, 1978) 4.5 Ορμονικοί παράγοντες. Σύμφωνα με πρόσφατες ακόμα απόψεις η κοινή ακμή οφείλεται στη διαταραχή της σχέσεως ανδρογόνων- οιστρογόνων του πλάσματος, με αύξηση του πηλίκου των τιμών που ανευρίσκονται στην κάθε μία περίπτωση. Η πραγματικότητα φαίνεται ότι δεν είναι τόσο απλή. Σύμφωνα με νεότερες και ακριβέστερες μεθόδους έχουν ερευνηθεί τα ανδρογόνα, τα οιστρογόνα και τα παράγωγά τους όπως επίσης και οι ρυθμιστικές ορμόνες της υποφύσεως σε άτομα που πάσχουν από κοινή ακμή και έχουν ανευρεθεί διαταραχές, που η ακριβή ερμηνεία τους στο προσεχές μέλλον θα 18

19 συμβάλει στη διαλεύκανση της παθογένειας της ακμής και στην καλύτερη θεραπευτική αντιμετώπισή της. (Κανιτάκης, 1978) Προς το παρόν είναι δυνατόν να θεωρηθεί βέβαιο ότι η παθογένεια της κοινής ακμής έχει στενή σχέση με τις ανδρογόνες ορμόνες και ιδιαίτερα στους μεν άνδρες με την τεστοστερόνη, στις δε γυναίκες με την ανδροστενεδιόνη. Και οι δύο ανάγονται στο δέρμα στην διυδροτεστοστερόνη (δύο έως είκοσι φορές περισσότερο στους πάσχοντες από κοινή ακμή παρά στους υγιείς), η οποία ενώνεται, εφόσον υπάρχει γενετική προδιάθεση, με ειδικές πρωτεΐνες-υποδοχείς των κυττάρωνστόχων στο επίπεδο των τριχοσμηγματικών θυλάκων και επηρεάζει τελικά τη λειτουργία του πυρήνα των κυττάρων. (Κανιτάκης, 1978) 4.6 Ψυχολογικοί παράγοντες. Δεν έχει εξακριβωθεί πειραματικά η σχέση του ψυχολογικού παράγοντα με την παθογένεια της ακμής. Είναι όμως βέβαιο ότι η ψυχολογική υπερένταση και το άγχος επιδεινώνουν την υπάρχουσα ακμή. Αυτό έχει διαπιστωθεί επανειλημμένα σε μαθητές και φοιτητές στους οποίους η ακμή επιδεινώνεται κατά την περίοδο των εξετάσεων. (Κανιτάκης, 1978) 4.7 Κλιματικοί παράγοντες. Στα εύκρατα κλίματα η ακμή επιδεινώνεται συνήθως κατά τους ψυχρούς μήνες του χειμώνα, ενώ βελτιώνεται κατά τους θερινούς μήνες, λόγω της ηλιοφάνειας(υπεριώδης ακτινοβολία). Στα θερμά κλίματα η ακμή επιδεινώνεται κατά τις υγρές και θερμές περιόδους του έτους. (Κανιτάκης, 1978) 4.8 Διατροφή. Δεν έχει εξακριβωθεί πλήρως η σχέση της διατροφής με την παθογένεια της ακμής. Παρ όλα αυτά πολλοί συγγραφείς παραδέχονται ότι η σοκολάτα, οι ξηροί καρποί και τα καρυκεύματα επιδεινώνουν την ακμή. Όπως επίσης η μεγάλη χρήση υδατανθράκων γιατί αυξάνουν την παραγωγή του σμήγματος. (Κανιτάκης, 1978) 4.9 Φαρμακικοί ή χημικοί παράγοντες. Φάρμακα που λαμβάνονται εσωτερικά και χημικές ουσίες που έρχονται σε επαφή με το δέρμα εξωτερικά είναι δυνατόν όχι μόνο να προκαλέσουν ειδική ακμή, αλλά να επιδεινώσουν την υπάρχουσα κοινή ακμή. Μεταξύ τέτοιων φαρμάκων περιλαμβάνονται τα ανδρογόνα, τα αναβολικά σκευάσματα, οι γοναδοτροπίνες, τα 19

20 κορτικοστεροειδή, τα ιωδιούχα, τα βρωμιούχα κ.α. Μεταξύ των χημικών ουσιών περιλαμβάνονται τα ορυκτέλαια, οι κοινές μπριγιαντίνες κ.α. (Κανιτάκης, 1978) 20

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΤΙ ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΑΚΜΗ - Ορισμένοι φυσιολογικοί παράγοντες μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή. - Μια έξαρση της ακμής πριν από την περίοδο δεν είναι σπάνια. - Η κύηση δεν έχει σταθερή επίδραση : άλλοτε την επιδεινώνει και άλλοτε την βελτιώνει. - Ο ήλιος το καλοκαίρι συνήθως κάνει καλό. - Η δίαιτα δεν παίζει ρόλο στην ακμή. Παλαιότερες δοξασίες, για την βλαβερή επίδραση της σοκολάτας, σήμερα δεν γίνονται αποδεκτές. - Η προσωπική υγιεινή του προσώπου (καθαριότητα) δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην βαρύτητα της ακμής. - Σε μεγαλύτερες γυναίκες που χρησιμοποιούν καλλυντικά που είναι λιπαρά, η ακμή επιδεινώνεται και συνήθως παίρνει την μορφή με τα άσπρα σπυράκια. Ακμή μπορούν να προκαλέσουν και οι αντηλιακές κρέμες λόγω της περιεκτικότητάς τους σε πολλά φίλτρα που τις κάνουν λιπαρές. Το μακιγιάζ όταν συνεχίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα παίζει επίσης αρνητικό ρόλο. - Μερικά φάρμακα μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή. - Το επάγγελμα μερικές φορές παίζει κάποιο ρόλο, παραδείγματος χάρη εργασία σε υγρό και θερμό περιβάλλον όπως η τροφοδοσία, κουζίνα ή πλυντήριο. - Τα αντισυλληπτικά δεν επιδρούν στην ακμή. Σε μεγαλύτερες γυναίκες και όταν όλες οι άλλες θεραπείες αποτύχουν, καλά αποτελέσματα δίνει ο συνδυασμός αντισυλληπτικού και αντιανδρογόνου. - Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η σεξουαλική πράξη βελτιώνει την ακμή. - Τα νεύρα και το άγχος, δεν παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στην εφηβική ακμή, μπορεί όμως να προκαλούν ακμή σε μεγαλύτερες αγχώδεις γυναίκες και τότε τα σπυράκια εντοπίζονται κυρίως γύρω από το στόμα. - Ακμή επίσης μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκες με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών Επιδημιολογία Ηλικία: Εφηβεία δέκα έως δεκαεφτά ετών στα κορίτσια, δεκατεσσάρων έως δεκαεννέα ετών στα αγόρια. Μπορεί, όμως να πρωτοπαρουσιαστεί και σε ηλικία εικοσιπέντε ετών ή μεγαλύτερη. Φύλο: Βαρύτερη στους άρρενες. Φυλή: Χαμηλότερη επίπτωση στους Ασιάτες και στους μαύρους. Είναι σπάνια στην Κίνα. 21

22 Επάγγελμα: Επαγγελματική έκθεση σε ακνεογόνα ορυκτέλαια, διοξίνη και άλλες χημικές ουσίες. Φάρμακα: Το λίθιο, η υδαντοίνη, τοπικά και συστηματικά γλυκοκορτικοειδή, τα αντισυλληπτικά δισκία και τα ανδρογόνα μπορεί να προκαλέσουν παρόξυνση. Γενετικοί παράγοντες: Οι περισσότεροι ασθενείς με κυστική ακμή έχουν έναν ή και τους δύο γονείς με ιστορικό σοβαρής ακμής. Κληρονομικότητα πολυπαραγοντιακή. Η βαριά ακμή συνδέεται με το σύνδρομο ΧΥΥ. Άλλοι παράγοντες: Ενδοκρινικοί παράγοντες. Το συγκινησιακό στρες μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση. Οι κλειστές συνθήκες και η εφαρμογή πίεσης στο δέρμα κατά την στήριξη του προσώπου με τα χέρια ή κατά την τηλεφωνική συνομιλία, είναι πολύ σημαντικοί και συχνά μη αναγνωριζόμενοι επιβαρυντικοί παράγοντες (μηχανική ακμή). Η ακμή δεν προκαλείται από την κατανάλωση σοκολάτας ή λιπαρών τροφών ή, στην πραγματικότητα, από οποιοδήποτε είδος τροφής. (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) 5.2 Ιστορικό Διάρκεια των βλαβών: Εβδομάδες έως μήνες. Εποχή: Συχνά επιδεινώνεται κατά το φθινόπωρο και το χειμώνα. Συμπτώματα: Πόνος στις βλάβες (ιδίως στην οζώδη και κυστική μορφή). (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) Σμηγματογόνος αδένας: Οι σμηγματογόνοι αδένες ευρίσκονται παντού στο δέρμα, εκτός από την περιοχή των παλαμών και των πελμάτων και ελέγχονται από τα ανδρογόνα. Μέχρι την εφηβεία δεν παράγουν έκκριμα, εκτός από κάποια περιστασιακή δραστηριότητα που εμφανίζουν στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, η οποία πιθανόν προκαλείται από επινεφριδιακό ερεθισμό. Οι αδένες έχουν μεγαλύτερο μέγεθος στο τριχωτό της κεφαλής, στο πρόσωπο, στο λαιμό και στον κορμό όπου και εντοπίζονται καθώς βρίσκονται σε στενή σχέση με τους θυλάκους των τριχών, με τους οποίους έχουν κοινή οδό εξόδου προς το δέρμα που ονομάζεται τριχοσμηγματογόνος πόρος. Οι σμηγματογόνοι όμως αδένες μπορεί να εμφανίζονται και μόνοι τους, όπως για παράδειγμα ο Μεϊβομιανός αδένας στο βλέφαρο. Σε πολλά άτομα είναι ορατοί στα χείλη και στο στοματικό βλεννογόνο όπου και παίρνουν την ονομασία στίγματα. Αυτοί οι αδένες είναι απαραίτητοι στα ζώα γιατί καθιστούν αδιάβροχο το τρίχωμά τους και ίσως να συνέβαινε το ίδιο και στον άνθρωπο, αλλά στα πλαίσια της διαδικασίας εξέλιξης έχουν πλέον μετατραπεί σε σχεδόν άχρηστο εξάρτημα, όπως η σκωληκοειδής απόφυση. Έτσι είναι σίγουρο 22

23 ότι τα παιδιά αισθάνονται πολύ καλύτερα χωρίς δραστήριους σμηγματογόνους αδένες. (Duvivier & Mckee, 1995) Σμήγμα: Η έκκριση του σμήγματος χωρίς αμφιβολία επιδεινώνει την ακμή. Παράλληλα θεωρείται σωστή η άποψη ότι όσο σοβαρότερη είναι η μορφή της ακμής, τόσο μεγαλύτερη είναι η παραγωγή σμήγματος. Πάντως η ακμή δεν συγκαταλέγεται στα κύρια κλινικά συμπτώματα γνωστών παθολογικών καταστάσεων που χαρακτηρίζονται από υπερλιπαρότητα, όπως είναι η ακρομεγαλία (όπου η αυξητική ορμόνη αυξάνει την παραγωγή σμήγματος) ή η νόσος του Parkinson (σ αυτή την περίπτωση ο μηχανισμός είναι άγνωστος). Επίσης η κοινή ακμή συνήθως υποχωρεί μετά την ηλικία των 20 χρόνων, ενώ η έκκριση σμήγματος εξακολουθεί να υφίσταται. (Duvivier & Mckee, 1995) Οι φλύκταινες της ακμής αποτελούνται από συλλογή σμήγματος και είναι τελείως άσηπτες. Το σμήγμα σχηματίζεται από τον σμηγματογόνο αδένα μέσω μιας ολοκρινούς διαδικασίας, στη διάρκεια της οποίας τα κύτταρα του διασπώνται και μετατρέπονται σε λιπίδια (γλυκερίδια, ελεύθερα λιπαρά οξέα, κηροεστέρες, σκουαλένια, χοληστερόλη και εστέρες χοληστερόλης). Οι σμηγματογόνοι αδένες είναι συνεχώς λειτουργικά ενεργείς και πιθανόν φθάνουν σε ωριμότητα έκκρισης σε διάστημα ενός μηνός. Αυτό το γεγονός εξηγεί το γιατί η θεραπευτική αγωγή χρειάζεται περίπου ένα μήνα για να αρχίσει να δρα. Τα ελεύθερα λιπαρά οξέα που αποτελούν προϊόντα διάσπασης του σμήγματος, είναι ερεθιστικές ουσίες και θεωρούνται φαγεσωρογόνα. Εάν ενεθούν στο δέρμα, παράγεται μία άσηπτη φλεγμονώδης αντίδραση στην οποία μετέχουν πολυμορφοπύρηνα και λεμφοκύτταρα. Αυτό μπορεί να παρατηρηθεί σε περίπτωση που το σμήγμα διαχυθεί στο δέρμα που περιβάλλει τον αδένα. Η λειτουργία του σμήγματος είναι ασαφής. Είναι γνωστό ότι θεωρείται μυκητοστατική ουσία, όσον αφορά τα δερματόφυτα και ίσως αυτό εξηγεί το γεγονός ότι η εμφάνιση δερματομυκητίασης στο τριχωτό της κεφαλής είναι σπάνια μετά την εφηβεία. Από την άλλη πλευρά ο μύκητας-αίτιο στην ποικιλόχρου πιτυρίαση είναι λιπόφιλος, αναπτύσσεται έντονα σε σμήγμα και είναι συχνότερος μετά την εφηβεία. (Duvivier & Mckee, 1995) Ανάπτυξη βύσματος στον τριχοσμηγματογόνο πορθμό: Κλινικά, ο φαγέσωρας παριστάνει την έμφραξη του τριχοσμηγματογόνου πόρου από ένα κεράτινο βύσμα. Προκαλείται από την αδυναμία της επιδερμίδας - που επενδύει τον πόρο- να παρουσιάσει φυσιολογική κερατινοποίηση, με αποτέλεσμα τη μη σωστή διάχυση της κερατίνης. Έτσι οι κεράτινες φολίδες συνδέονται η μία με την άλλη και μαζί με το μίγμα και τα βακτηρίδια αποκλείουν 23

24 τον αδένα. Υπάρχουν συγκεκριμένες ουσίες που βοηθούν στο σχηματισμό φαγεσώρων όπως τα ελεύθερα λιπαρά οξέα, τα βιομηχανικά έλαια και διάφορες κοσμητικές ουσίες ( μπριγιαντίνη). Λόγω του αποκλεισμού προκαλείται διόγκωση του αδένα και εάν ο αποκλεισμός είναι επιφανειακός, προκύπτουν κλινικά ερυθρού χρώματος βλατίδες και φλύκταινες. Όταν πρόκειται για αποκλεισμό βαθύτερα εντοπιζόμενο, συνήθως εμφανίζονται μεγαλύτερου μεγέθους επώδυνες βλατίδες, οζίδια, κύστεις και ουλές. (Duvivier & Mckee, 1995) Μικροβιολογία: Η ακμή δεν είναι μία αμιγής λοιμώδης νόσος και δεν μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο. Πάντως ο τριχοσμηγματογόνος πόρος και η επιφάνεια του δέρματος εποικίζονται από σημαντικούς μικροοργανισμούς όπως είναι το προπιονιοκό βακτηρίδιο της ακμής, ο επιδερμιδικός σταφυλόκοκκος και το ωοειδές πιτυρόσπορο, απ τους οποίους το επικρατέστερο είναι το πρώτο. Αν και ο απόλυτος αριθμός τους δεν συμβαδίζει με τη σοβαρότητα της ακμής, διάφορες θεραπείες που ελαττώνουν τους μικροοργανισμούς βελτιώνουν την κλινική εικόνα. Οι μικροοργανισμοί πιθανόν παράγουν μεσολαβητές, οι οποίοι ελκύουν φλεγμονώδη κύτταρα. (Duvivier & Mckee, 1995) 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΟΡΜΟΝΕΣ Οι σμηγματογόνοι αδένες ευρίσκονται υπό άμεσο ορμονικό έλεγχο. 6.1 Ανδρογόνα. Θεωρούνται οι πιο σημαντικές εμπλεκόμενες στη νόσο ορμόνες. Η έκκριση σμήγματος κατά τη γέννηση είναι παρόμοια με εκείνη των ενηλίκων αλλά στην επακολουθούσα χρονική περίοδο μετά τη νηπιακή ηλικία και μέχρι την εφηβεία, το μέγεθος των σμηγματογόνων αδένων ελαχιστοποιείται ενώ συγχρόνως η παραγωγή σμήγματος είναι πολύ μικρή. Η ακμή αρχίζοντας απ την εφηβεία συνεχίζεται και στην ενηλικίωση. Οι ευνούχοι δεν εμφανίζουν ακμή εκτός εάν τους χορηγηθεί τεστοστερόνη. Πάντως δεν είναι γνωστό το γιατί η ακμή υποστρέφει μετά την ενηλικίωση παρά το ότι τα επίπεδα τεστοστερόνης παραμένουν αμετάβλητα. Πιθανόν να πρόκειται για υπερδραστηριότητα του οργάνου- στόχου, το οποίο συνεπάγεται αυξημένη μετατροπή της τεστοστερόνης στην ισχυρότερη διϋδροτεστοστερόνη μέσω της δράσης του ενζύμου 5-α-αναγωγάση στο επίπεδο του υποδοχέα για τα ανδρογόνα του σμηγματογόνου αδένα. ( Duvivier & Mckee, 1995) Όλα αυτά είναι σχεδόν αποδεκτά όσον αφορά τους άνδρες. Στις γυναίκες όμως οι σχετικές μελέτες έχουν δώσει αντιφατικά αποτελέσματα. Η υπερδραστηριότητα του οργάνου-στόχου μπορεί να είναι το κλειδί της υπόθεσης. Από την άλλη πλευρά έχει αποδειχθεί σε μερικέ γυναίκες ότι η σφαιρίνη που δεσμεύει τη φυλετική ορμόνη είναι ελαττωμένη, με αποτέλεσμα οι αδέσμευτες φυλετικές ορμόνες να είναι αυξημένες στον ορό, γεγονός που ίσως είναι υπεύθυνο για το πρόβλημα. Δεν είναι γνωστό το γιατί ελαττώνεται η σφαιρίνη που δεσμεύει τη φυλετική ορμόνη ή γιατί δεν επηρεάζεται η λειτουργία όλων των σμηγματογόνων αδένων απ την αυξημένη δραστηριότητα των ανδρογόνων, παρά μόνο ενός μικρού αριθμού από αυτούς. Έτσι η ακμή είναι μάλλον μία πάθηση που συνδέεται με το μεταβολισμό των ανδρογόνων, ενώ στις γυναίκες μπορεί σαφώς να θεωρηθεί σαν ένα απ τα στοιχεία που υποδηλώνουν αρρενοποιητική νοσολογική κατάσταση, αν και σπάνια ανευρίσκονται και άλλα παρόμοια στοιχεία που θα μπορούσαν να στηρίξουν αυτή την άποψη. (Duvivier & Mckee, 1995) 6.2 Οιστρογόνα. Αυτά ελαττώνουν το μέγεθος του σμηγματογόνου αδένα. Πάντως απαιτούνται υψηλές δόσεις για την επίτευξη θεραπευτικού αποτελέσματος, μέχρι και 50 μικρογραμμάρια αιθυνιλεστραδιόλης την ημέρα. (Duvivier & Mckee, 1995) 6.3 Προγεστερόνη. 25

26 Προκαλεί κατακράτηση ύδατος με αποτέλεσμα οίδημα της επιδερμίδας και αποκλεισμό των τριχοσμηγματογόνων πόρων. Έτσι πολλές γυναίκες διαπιστώνουν ότι η ακμή τους επιδεινώνεται πριν από την έμμηνο ρύση. ( Duvivier & Mckee, 1995) 6.5 Θυροξίνη. Έχει την ιδιότητα να διεγείρει τους σμηγματογόνους αδένες, γι αυτό το ξηρό δέρμα θεωρείται στοιχείο υποθυρεοειδισμού. (Duvivier & Mckee, 1995) 6.5 Μεσολαβητές φλεγμονής. Η αιτία της φλεγμονώδους αντίδρασης είναι άγνωστη. Παλαιότερα υπήρχε η άποψη ότι οι λιπάσες που απελευθερώνονταν από το προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής δρούσαν στα τριλκυκερίδια του σμήγματος με αποτέλεσμα έκλυση ερεθιστικών ελεύθερων λιπαρών οξέων. Φαίνεται όμως πιο πιθανό ότι το προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής παράγει ένα πεπτίδιο μικρού μοριακού βάρους, το οποίο διαπερνώντας το θυλακικό τοίχωμα, προσελκύει πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα στους άθικτους μικροφαγέσωρους δίνοντας το έναυσμα στη διαδικασία της φλεγμονής. Επίσης το ίδιο βακτηρίδιο θεωρείται ένας ισχυρός ενεργοποιητής του συμπληρώματος μέσω της κλασσικής οδού, απ τη στιγμή που τα αντιγόνα του σχηματίσουν συμπλέγματα με τα αντίστοιχα αντισώματα. Αυτή η ενεργοποίηση του συμπληρώματος έχει σαν συνέπεια την απελευθέρωση υδρολιτικών ενζύμων που καταστρέφουν το θυλακικό τοίχωμα. Σ αυτή τη διαδικασία συμμετέχουν και άλλα εξωγενή ενζυμα τα οποία παράγονται απ το προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής. Όταν διασπαστεί το τοίχωμα του θυλάκου από τα φλεγμονώδη κύτταρα και το προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής εκκρίνονται διάφοροι παράγοντες όπως ουσίες τύπου προσταγλανδίνης, αμινοξέα, λιπαρά οξέα και λιπάσες, οι οποίοι διαχεόμενοι στο χόριο προκαλούν εντονότερη φλεγμονή. (Duvivier & Mckee, 1995) 26

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Το εξάνθημα της κοινής ακμής είναι πολύμορφο και αποτελείται από φαγέσωρες, βλατίδες, φλυκταινίδια, βλατιδοφλύκταινες, οζίδια, κύστεις και ενίοτε από ατροφικές ή υπερτροφικές ουλές. Οι βλάβες αυτές είναι συνήθως φλεγμονώδεις. (Κανιτάκης, 1978) 7.1 Φαγέσωρες: ανοικτοί (μαύρα στίγματα) ή κλειστοί (λευκές βλατίδες). (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) Είναι κεράτινα βύσματα, φαιάς ή μελανής χροιάς, που γεμίζουν τους πόρους των τριχοσμηγματικών θυλάκων. Συνίστανται κυρίως από πέταλα κερατίνης ουσίας όπως επίσης και από σμήγμα με τη μικροβιακή του χλωρίδα, μελανινοκύτταρα, τμήματα τριχών και υπολείμματα σμηγματογόνων αδένων. Σχηματίζονται λόγω διαταραχής της κερατινοποιήσεως. Η φαιά ή φαιομέλανα χροιά αυτών οφείλεται στη μελανίνη, όπως αποδεικνύεται από την αντίδραση των μελανινοκυττάρων. Αποτελούν την πρώτη εκδήλωση της κοινής ακμής και εμφανίζονται συνήθως κατά την έναρξη της εφηβείας, σε ηλικία δέκα έως δώδεκα ετών, ενίοτε πριν από αυτήν, ιδίως στα κορίτσια και σπανιότερα κατά τη διάρκεια αυτής ή ακόμη και μετά από αυτή. (Κανιτάκης, 1978) Αρχικά είναι αφλέγμονες, στη συνέχεια όμως γίνονται φλεγμονώδεις. Δυνατόν να εξαχθούν με πίεση από τα πλάγια ή καλύτερα με τον εξακτήρα των φαγεσώρων (tire-comedon). (Κανιτάκης, 1978) Φαγέσωροι ανευρίσκονται, εκτός από την κοινή ακμή και σε άλλες δερματοπάθειες, όπως είναι: ο φαγεσωρικός σπίλος, η ελαιοκονίωση, η φαρμακογενής ακμή, η ηλιακή ελάστωση, ο σκληροατροφικός λειχήνας και άλλες σπανιότερες δερματοπάθειες. (Κανιτάκης, 1978) Εκτός από τους ανοιχτούς μαύρους φαγέσωρες περιγράφονται και οι κλειστοί λευκοί φαγέσωρες. Αυτοί αποτελούν λευκοπά επάρματα του δέρματος χωρίς εμφανείς πόρους, τα οποία κατά κανόνα στη συνέχεια παρουσιάζουν φλεγμονή και μεταποιούνται σε βλατιδοφλύκταινες. (Κανιτάκης, 1978) 7.2 Βλατίδες: Αυτές αποτελούνται είτε από υπόλευκα επαρμάτια του δέρματος (κλειστοί λευκοί φαγέσωρες) είτε από ερυθρά θυλακικά ή περιθυλακικά επαρμάτια που οφείλονται στην φλεγμονώδη διήθηση των φαγεσώρων και της γύρω περιοχής. Η φλεγμονή οφείλεται στο σμήγμα, το οποίο εισέρχεται στο χόριο μετά από ρήξη του τοιχώματος των τριχοσμηγματικών θυλάκων, καθώς και στα ελεύθερα λιπαρά οξέα, τα οποία παράγονται από την διάσπαση των τριγλυκεριδίων του σμήγματος. (Κανιτάκης, 1978) 7.3 Φλυκταινίδια, βλατιδοφλύκταινες, οζίδια: Τα φλυκταινίδια έχουν μέγεθος κεφαλής καρφιού περίπου, περιέχουν πυόδες υγρό και είναι θυλακικά και επιπολής. Οφείλονται στην άσηπτη φλεγμονή και στις επιμολύνσεις που οφείλονται στο χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. 27

28 Όταν τα φλυκταινίδια έχουν μέγεθος φακής περίπου και η έδρα τους είναι πάνω στην διηθημένη και επηρμένη βάση, τότε σχηματίζονται οι βλατιδοφλύκταινες. Όταν η φλεγμονώδη κυτταρική διήθηση προχωρήσει στο βάθος του χορίου και πάρει μέγεθος πίσου και πλέον τότε σχηματίζονται τα οζίδια. Αυτά ή υποχωρούν αργά και εξαφανίζονται ή διαπυούνται και εξελίσσονται όπως οι κύστεις. (Κανιτάκης, 1978) 7.4 Κύστεις: Οι κύστεις σχηματίζονται λόγω αποφράξεως του στομίου των τριχοσμηγματικών θυλάκων και κατακρατήσεως εντός αυτού του παραγόμενου σμήγματος. Αυτό καθώς αυξάνεται διατείνει το τοίχωμα των θυλάκων και οι κύστεις που σχηματίζονται είναι δυνατόν να πάρουν το μέγεθος φασολιού και πλέον. Αρχικά δε δημιουργούν φλεγμονή και είναι ανώδυνες, στη συνέχεια όμως γίνονται φλεγμονώδεις, εξέρυθρες και επώδυνες. Αργότερα κλυδάζουν και δέρμα που τις καλύπτει γίνεται ερυθροϊώδες και λεπτό, τέλος διανοίγονται και από τον σχηματιζόμενο πόρο βγαίνει παχύρευστο οροπυώδες υγρό. Η εξέλιξη των κύστεων είναι πολλές φορές απελπιστικά αργή. (Κανιτάκης, 1978) 7.5 Οζίδια: Τα μαλακά οζίδια δεν είναι κύστεις, αλλά ευμεγέθεις δευτερογενείς φαγέσωρες από επανειλημμένες ρήξεις και επανεγκυστώσεις, με ανάπτυξη φλεγμονής και σχηματισμό αποστήματος. Στρογγυλά οζίδια μπορεί να συρρέουν και να σχηματίζουν γραμμοειδή επάρματα ή συρίγγια. Μεμονωμένη μονήρης βλάβη(οζίδιο) ή διάσπαρτες διακριτές βλάβες(βλατίδες, κύστεις, οζίδια). (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) 7.6 Συρίγγια: Αυτά που επενδύονται από επιθήλιο και παροχετεύουν παρατηρούνται συνήθως στην οζώδη ακμή. (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) 7.7 Ουλές: Οι φλεγμονώδεις βλάβες της κοινής ακμής μετά την αποδρομή τους, αφήνουν είτε μικρές ερυθηματώδεις κηλίδες οι οποίες υποχωρούν και εξαφανίζονται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα είτε μικρές ουλές με τη μορφή βοθρίων, κυρίως στο πρόσωπο, ή μεγάλες δύσμορφες ατροφικές ή υπερτροφικές ουλές με τη μορφή χηλοειδών κυρίως στη ράχη, την πρόσθια επιφάνεια του θώρακα και τους ώμους. (Κανιτάκης, 1978) Οι βλάβες της κοινής ακμής εντοπίζονται κυρίως στο πρόσωπο και μάλιστα στις παρειές, το μέτωπο και το πηγούνι αλλά καθόλου σπάνια και στη ράχη, την πρόσθια άνω επιφάνεια του θώρακα, τους ώμους και την έξω επιφάνεια των βραχιόνων. Συνήθως είναι διάσπαρτες, μερικές φορές όμως είναι συρρέουσες και συμμετρικές. Οι κύστεις εντοπίζονται ιδιαίτερα στον κορμό, εδώ όμως είναι πολυάριθμες και πολλές φορές συμμετρικές, ενώ όταν εντοπίζονται στο πρόσωπο είναι συνήθως λίγες ή και μονήρεις. (Κανιτάκης, 1978) 7.8 Σμηγματόρροια: Εμφανίζεται συχνά στην περιοχή του προσώπου και του τριχωτού και μερικές φορές είναι έντονη. (Fitzpatrick & Johnson & Wolff, 2002) 28

29 7.9 Κλινικά χαρακτηριστικά: Φυσικά σημεία της ακμής είναι η έντονη λιπαρότητα του δέρματος, οι φαγέσωρες, τα κεχρία, οι ερυθρού χρώματος βλατίδες και φλύκταινες, τα οζίδια, οι κύστεις, οι ουλές, τα χηλοειδή και η μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση. Οι κύστεις προκαλούνται από διάταση των θυλάκων. Σε περίπτωση που η κύστη ανοίγει κατευθείαν προς την επιφάνεια του δέρματος, είναι δυνατόν να διακρίνεται μελαγχρωματική κερατίνη οπότε προκύπτει μία κλινική κατάσταση που ονομάζεται «ανοικτός φαγέσωρας». Αντίθετα όταν αποκλεισθεί το στόμιο του τριχοσμηγματογόνου πορθμού προκύπτει μία μικρή βλατίδα (κλειστός φαγέσωρας). Η ακμή εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο και στον κορμό. Η νόσος εμφανίζει διάφορες κλινικές μορφές, οι οποίες περιγράφονται στη συνέχεια. (Duvivier & Mckee, 1995) Κοινή ακμή:πρόκειται για τη συχνότερη μορφή ακμής. Αποτελεί μία από τις πρώτες εκδηλώσεις της εφηβείας. Σήμερα αρχίζει πολύ νωρίτερα σε σχέση με το παρελθόν, με συνέπεια να παρατηρούνται φαγέσωρες και κεχρία από την ηλικία των δέκα χρονών. Η πάθηση φτάνει στη μέγιστη δραστηριότητά της μεταξύ δεκαέξι και δεκαοκτώ χρονών, υποστρεφόμενη στη συνέχεια αν και συχνά δεν εξαφανίζεται μέχρι την ηλικία των εικοσιπέντε χρόνων. Το γεγονός αυτό δε γίνεται εύκολα αντιληπτό από τους ασθενείς. Έτσι, η κατάσταση γίνεται δεκτή από τους περισσότερους ασθενείς σαν ένα φυσιολογικό κλινικό στοιχείο που χαρακτηρίζει την εφηβεία, με αποτέλεσμα να μην τους προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα. Άλλοι όμως την αντιμετωπίζουν διαφορετικά, οπότε σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται δραστική θεραπευτική αγωγή. Γενικά παρατηρείται τεράστια διαφοροποίηση μεταξύ των ασθενών στο θέμα της αντιμετώπισης του προβλήματος της ακμής. (Duvivier & Mckee, 1995) Μεταεφηβική ακμή των γυναικών:πρόκειται για μία πολύ συχνή μορφή ακμής που εμφανίζεται σε γυναίκες είκοσι-τριάντα χρονών, οι οποίες παράλληλα υποστηρίζουν ότι δεν είχαν πρόβλημα στην εφηβεία. Η κατάσταση συνήθως υποχωρεί μεταξύ τριάντα έως σαράντα χρονών, αλλά όχι πάντοτε. Παρουσιάζει μία χαρακτηριστική προδιάθεση εντόπισης στην περιοχή του πηγουνιού που καταλήγει στη δημιουργία επώδυνων οζιδίων τα οποία επιδεινώνονται πριν από την έμμηνο ρύση. Οι περισσότερες ασθενείς εμφανίζουν στον ορό χαμηλά επίπεδα της σφαιρίνης που δεσμεύει τη φυλετική ορμόνη, με επακόλουθο την αύξηση των επιπέδων της τεστοστερόνης, η οποία θεωρείται υπεύθυνη για την πρόκληση της ακμής. Επίσης μερικές ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών. (Duvivier & Mckee, 1995) Μερικές γυναίκες συνδέουν την εμφάνιση της πάθησης με έναρξη, διακοπή ή αλλαγή του αντισυλληπτικού που λαμβάνουν, ενώ άλλες επιμένουν ότι ποτέ δεν έλαβαν αντισυλληπτικά. Τα περισσότερο ανδρογονικά αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν προγεστερόνη πιθανόν επιδεινώνουν την κατάσταση, ενώ τα ελάχιστα ανδρογονικά αντισυλληπτικά, τα οποία συνδυάζουν τα προγεστερονοειδή με 29

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

M.D.Maria A. Kardasi

M.D.Maria A. Kardasi Πρόκειται για φλεγμονώδη δερματοπάθεια η οποία χαρακτηρίζεται από δέρμα με σμηγματόρροια, φαγέσορες κλειστούς & ανοικτούς φλύκταινες, κύστες, βλατίδες και πιθανότατα ουλές. Αφορά το πρόσωπο, το λαιμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ. Στη µη φλεγµονώδη ακµή παρατηρούνται µόνο οι φαγέσωρες, ανοιχτοί ή κλειστοί όπως προαναφέραµε, χωρίς εξέλιξη στις βλάβες της φλεγµονώδους ακµής

ΑΚΜΗ. Στη µη φλεγµονώδη ακµή παρατηρούνται µόνο οι φαγέσωρες, ανοιχτοί ή κλειστοί όπως προαναφέραµε, χωρίς εξέλιξη στις βλάβες της φλεγµονώδους ακµής ΑΚΜΗ Ορισµός Η ακµή είναι ίσως η πιο συχνή νόσος της εφηβικής ηλικίας αν και µερικές φορές εµφανίζεται και κατά την ενήλικo ζωή, και χαρακτηρίζεται από φλεγµονή των σµηγµατογόνων αδένων. Η κοινή ακµή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 09/11/2015

ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 09/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΕ ΕΚΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, ΠΕΡΙΠΟΥ 1,8 Τ.Μ. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΛΑΣΤΙΚΗ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΠΟ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Το µεγαλύτερο όργανο του σώµατο Μέση επιφάνεια περίπου 2 m2 Το βάρο του δέρµατο (χωρί το υποδόριο λίπο ) είναι κατά µέσο όρο 4,85 Kgr στον ενήλικο άνδρα και 3,18 Kgr στην ενήλικη

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥΣ.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία με Θέμα: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Κοπανά Αγγελική-Θεοδώρα. Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα Δερβίσογλου Κυριακή

Σπουδάστρια: Κοπανά Αγγελική-Θεοδώρα. Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα Δερβίσογλου Κυριακή ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ - ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Σπουδάστρια: Κοπανά Αγγελική-Θεοδώρα Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα Δερβίσογλου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΚΜΗ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΔΕΣΗ; ΜΑΡΙΑ ΖΙΩΓΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΚΜΗ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΔΕΣΗ; ΜΑΡΙΑ ΖΙΩΓΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΚΜΗ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΔΕΣΗ; ΜΑΡΙΑ ΖΙΩΓΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΕΞΩΓΕΝΗΣ ΑΚΜΗ Ακμή από φάρμακα: μονόμορφη ακμή τύπου θυλακίτιδας. Ανδρογόνα, κορτικοστεροειδή, αντιεπιληπτικά, αντικαταθλιπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα : Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ/ΤΟΥ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

«Ακµή: Αισθητική αντιµετώπιση πριν και µετά.»

«Ακµή: Αισθητική αντιµετώπιση πριν και µετά.» ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία µε Θέµα: «Ακµή: Αισθητική αντιµετώπιση πριν και µετά.» Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ί ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ - ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΑΚΜΗ ΩΣ ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Σπουδάστρια Λατσκούλη

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΘΥΛΑΚΙΤΙΔΑ (FOLLICULITIS) 1 Φλεγμονή του τριχικού θυλάκου η οποία κατά κανόνα προκαλείται από το σταφυλόκοκκο, όπου μετά από τοπική κάκωση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΜΙΚΤΟ ΔΕΡΜΑ ΜΙΚΤΟ ΔΕΡΜΑ ΛΙΠΑΡΟ ΔΕΡΜΑ ΛΙΠΑΡΟ ΔΕΡΜΑ 09/11/2015

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΜΙΚΤΟ ΔΕΡΜΑ ΜΙΚΤΟ ΔΕΡΜΑ ΛΙΠΑΡΟ ΔΕΡΜΑ ΛΙΠΑΡΟ ΔΕΡΜΑ 09/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΛΟΚΕΣ. Ο ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Αγγείωση του έρµατο Αρτηρίε Φλέβε Τριχοειδή Λεµφαγγεία Χρησιµεύουν για : Θερµορρύθµιση και Θρέψη του δέρµατο. Το δέρµα αιµατώνεται πολύ καλά από τα αγγεία του υποδέρµατο, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα θα μελετήσουμε το δέρμα. Τα μέρη του. Χρησιμότητά του. Διαπερατότητα του. Την αλληλεπίδραση με τα καλλυντικά.

Σήμερα θα μελετήσουμε το δέρμα. Τα μέρη του. Χρησιμότητά του. Διαπερατότητα του. Την αλληλεπίδραση με τα καλλυντικά. Ανασκόπιση Έχουμε πει τί είναι μόρια και άτομα. Έχουμε αναγνωρίσει ποια μόρια διαλύονται στο νερό και ποια όχι βάση των πολικών θέσεων που έχουν. Έχουμε συναντήσει μόρια πολύ μεγάλου μεγέθους (πολυμερή)

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 1. Οι τρίχε 2. Τα νύχια Οι αδένε (σµηγµατογόνοι, ιδρωτοποιοί, 3. Οι αδένε (σµηγµατογόνοι, ιδρωτοποιοί, µαζικοί) Τρίχε Ελαστικά, κυλινδρικά νηµάτια από σκληρή κερατίνη ουσία Προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ

ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΟΡΙΖΟΥΜΕ ΤΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΩΣ ΚΥΡΙΟ ΣΚΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΡΥΠΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπόρος με Νεα τεχνολογία

Πρωτοπόρος με Νεα τεχνολογία Ο όμιλος NewDAY Πρωτοπόρος με Νεα τεχνολογία Η Τεχνολογία και η Επιστήμη κάνουν τη διαφορά Τα NewDAY είναι πρωτοπόρα και Σύγχρονα κέντρα αδυνατίσματος, αισθητικών εφαρμογών, αποτρίχωσης και Laser Τα NewDAY

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ. Ακμή. ΑΛΙΖΑΝΤΕΧ ΒΕΣΣΑΛ Ειδικευόμενη Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ. Ακμή. ΑΛΙΖΑΝΤΕΧ ΒΕΣΣΑΛ Ειδικευόμενη Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Νοσ. «Α. Συγγρός» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Ακμή ΑΛΙΖΑΝΤΕΧ ΒΕΣΣΑΛ Ειδικευόμενη Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Νοσ. «Α. Συγγρός» Διαφορική διαγνωστική ΚΟΙΝΗΣ ΑΚΜΗΣ ΕΝΑΝΤΙ ΡΟΔΟΧΡΟΥ ΑΚΜΗΣ Κοινή ακμή Ροδόχρους ακμή Μορφολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται:

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: 1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: Στο πρόσωπο: για σύσφιξη του χαλαρωμένου δέρματος, αντιμετώπιση μικρών ρυτίδων και ουλών (πχ. από ακμή),

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Skinoren γέλη 15% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 g γέλης Skinoren περιέχει 150 mg (15%) αζελαϊκού οξέος. Έκδοχα

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΣΑΝ ΙΔΙΩΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΑΚΜΗ

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΣΑΝ ΙΔΙΩΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΑΚΜΗ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΣΑΝ ΙΔΙΩΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΑΚΜΗ Φανή Σούρλη - Χασιώτη Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ Από το Α έως το Ω Κλινικό Φροντιστήριο 29-01-2011 ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Η προσεκτική εξέταση του δέρµατο πρέπει να αποτελεί µέρο κάθε ολοκληρωµένη φυσική εξέταση για σωστή διάγνωση µια δερµατολογική πάθηση Η δερµατολογική εξέταση πρέπει να γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση;

Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση; Μήπως έχω Οζώδη Σκλήρυνση; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ Γαλβανικό ρεύμα Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Χημικές αλλαγές γίνονται σε αυτό όταν περάσει από συγκεκριμένα διαλύματα (τα οποία περιλαμβάνουν οξέα και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα "

ΘΕΜΑ: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ( ΙΔΡΥΜΑΤΑ ) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα " ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα