Νομισματικοί θησαυροί των μέσων χρόνων από τη Θήβα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νομισματικοί θησαυροί των μέσων χρόνων από τη Θήβα"

Transcript

1 Νομισματικοί θησαυροί των μέσων χρόνων από τη Θήβα Μίνα ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ Δελτίον XAE 20 (1998), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Δημητρίου Ι. Πάλλα ( ) Σελ ΑΘΗΝΑ 1999

2 Μίνα Γαλάνη-Κρίκου ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΘΗΒΑ* 2-ιΐ πρόσφατες δημοσιεύσεις έχουν σχολιασθεί και ενταχθεί στον ιστορικό ιστό της Βοιωτίας μεμονωμένα κυρίως νομίσματα από αντιπροσωπευτικές θέσεις της Θήβας, όπου η 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων πραγματοποιεί ανασκαφική έρευνα 1 από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του Συγκεκριμένα, πρόκειται για την Αγία Τριάδα (Α.Τ.) 2, περιοχή έξω από την Καδμεία, που έφερε στο φως υλικό από τον 9ο-10ο έως το 14ο αιώνα, και για το Πολιτιστικό Κέντρο (Π.Κ.) 3, θέση μέσα στην ακρόπολη, που έδωσε διευρυμένο χρονολογικά υλικό, από τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους έως τις παραμονές της Άλωσης. Παράλληλα έ χουν δοθεί στοιχεία και για άλλες ακόμα θέσεις-οικόπεδα 4, τόσο μέσα στην Καδμεία, αλλά και στις παρυφές της, με σύνθεση απόλυτα συμβατή με των δύο πρώτων περιπτώσεων. Η εξέταση του νομισματικού αυτού υλικού παρέχει τη δυνατότητα στον μελετητή, με την παρουσία ή την εύγλωττη απουσία νομισμάτων, να αποτυπώσει σε αδρές γραμμές την ιστορική διαδρομή του αστικού αυτού κέντρου στο νοτιοελλαδικό χώρο, θέμα άλλωστε που απασχολεί ευρύτερα τη σύγχρονη ιστοριογραφία. Η παρούσα συμμετοχή αφορά στην κατάθεση στοιχεί- ων, σε επίπεδο μικρών συνόλων νομισμάτων (θησαυρών) που πρόσφατα ήρθαν στο φως, σχετικά με τη νομισματική διακίνηση στη Θήβα κατά το 10ο έως το 12ο αιώνα. Ειδικότερα, εκτός από μία περίπτωση, της εποχής των Κομνηνών, τα υπόλοιπα σύνολα αναφέρονται στην εποχή των Μακεδόνων, κυρίως των ύστερων, και των Δουκών, και είναι τα πρώτα που ήρθαν στο φως, και μάλιστα μαζικά, από τις ανασκαφές της 1ης ΕΒΑ. Επειδή μάλιστα περιλαμβάνουν χάλκινα νομίσματα, παρέχουν τη δυνατότητα της άμεσης αποτύπωσης των συναλλαγών και γενικά της καθημερινής ζωής στη Θήβα, συνθήκη που δεν πληρούν συνήθως οι θησαυροί με νομίσματα από πολύτιμα μέταλλα, γιατί τα ασημένια και κυρίως τα χρυσά νομίσματα οι χρήστες προτιμούσαν να τα αποθησαυρίζουν, συχνά για σειρά ετών, και να μη τα διακινούν 5. * Η παρούσα συμμετοχή -τιμητική πρόσκληση της Οργανωτικής Επιτροπής, την οποία και ευχαριστώ από αυτή τη θέση - αποτελεί μικρή προσφορά στον καθηγητή μου Δημήτριο Ι. Πάλλα για τα οράματα και την έμπνευση, για τους «δρόμους» που άνοιγε σε μας τους δευτεροετείς φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η φωτογράφηση οφείλεται στο φωτογράφο της 1ης ΕΒΑ Κ. Ξενικάκη τον ευχαριστώ για τη συνεργασία του. 1. Ευχαριστίες απευθύνονται από τη θέση αυτή στη συνάδελφο Χαρ. Κοιλάκου, υπεύθυνη των ανασκαφών στη Βοιωτία, για τη μακροχρόνια άριστη συνεργασία, καθώς και στον Γ. Τουράτσογλου, Προϊστάμενο του Νομισματικού Μουσείου, για τις διευκολύνσεις κατά τη διάρκεια της μελέτης. 2. Μ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα: 10ος-14ος αιώνας. Η νομισματική μαρτυρία από την Αγία Τριάδα, Σύμμεικτα 11 (1997), σ (στο εξής: Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα, Α.Τ.). 3. Μ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα: 6ος-15ος αιώνας. Η νομισματική Κρίθηκε επομένως αξιοποιήσιμη η μαρτυρία τους και σκόπιμη η παράθεση των συνόλων αυτών από χάλκινα νομίσματα γιατί, παράλληλα με τα μεμονωμένα νομίσματα, εμπλουτίζουν τη γνώση και ενισχύουν την άποψη σχετικά με τη Βοιωτία, όπως αυτή έχει τελευταία ήδη διαγραφεί. Και εδώ είναι επιβεβλημένο να κατατεθεί, ως προεξαγγελτική παράθεση, ότι η εικόνα της Θήμαρτυρία από το Πολιτιστικό Κέντρο, Γ Διεθνές Σννέοριο Βοιωτικών Μελετών, Σεπτ. 1996, Σύμμεικτα 12 (1998), σ (στο εξής: Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα, Π.Κ.). 4. Μ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα Νομίσματα των μέσων χρόνων, Οικόπεδα Δικαστικού Μεγάρου, Αγίου Νικολάου (παλαιά σφαγεία), Γκόγκου, ΑΔ 48 (1993), Χρονικά, σ (στο εξής: Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα 1993). Μ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα Νομίσματα. Οικόπεδα Νερούτσου και Καραμαγκιώλη και Αλίαρτος 1994: Νομίσματα Φραγκοκρατίας, ΑΔ 49 (1994), Χρονικά, υπό εκτύπωση (στο εξής: Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα-Αλίαρτος 1994). Βλ. και Χαρ. Κοιλάκου, Νομός Βοιωτίας, Θήβα, Azi 47 (1992), Χρονικά, σ Απτό παράδειγμα της συγκρότησης θησαυρών χρυσών νομισμάτων αποτελεί ο θησαυρός Χαλκίδα 1851 (βλ. παρακάτω υποσημ. 17), με δώδεκα χρυσές κοπές του Κωνσταντίνου Γ ( ) και του Μανουήλ Α' Κομνηνού ( ). Είναι εμφανής η απόσταση ενός αιώνα που χωρίζει τα νομίσματα των δύο αυτοκρατόρων. 275

3 ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ βας διαχρονικά και σε γενικές γραμμές είναι ανάλογη με αυτή που διαγράφεται και σε άλλα αστικά κέντρα του νοτιοελλαδικού χώρου και όχι μόνο 6. Συγκεκριμένα το ενδιαφέρον εστιάζεται σε δύο θέσεις από την περιφέρεια της Καδμείας, οι οποίες, σύμφωνα με την ανασκαφέα φαίνεται ότι λειτούργησαν ως εργαστηριακοί χώροι, ίσως βαφής ο πρώτος και υδρόμυλος ο δεύτερος. Πρόκειται για το οικόπεδο Βενιζέλου (ανασκαφή ) στις βόρειες παρυφές της ακρόπολης, στο Πυρί 7, και το οικόπεδο Σταμίδη (ανασκαφή 1997) στα ανατολικά της ακρόπολης, στην περιοχή Ταμπούρι-Ρούκι 8. Έτσι ανάμεσα στα άφθονα μεμονωμένα νομίσματα από τα δύο αυτά οικόπεδα, τα παλαιότερα από τα οποία αναφέρονται στους πρώτους Μακεδόνες, εντοπίστηκαν τα εξής μικρά σύνολα-θησαυροί: Κατάλογος θησαυρών Οικόπεόα Βενιζέλου (Β) και Σταμίδη (Σ) 1. Σ.Ι - Θήβα 1997 (τομή 3, ΟΜ 14) 1. Βασίλειος A'. DOC 9 class 2, (Ν15) Ρωμανός A'. DOC class 4, (Ν14, Ν15, Ν16) (Εικ. Ι,αριθ. 1). 2. Β.Ι - Θήβα 1995 (τομή VII, ΟΜ 33) 1-2. Φόλλεις ανώνυμες, Α2, ποικιλία 2, /35 (Ν50,Ν53). 3. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 4 ή 5, /35 (Ν54) (Εικ. Ι,αριθ.3). 4. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 8, /35 (Ν51). 5. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 8(;), /35 (Ν55). 6. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 24α ή 39-40b, /35 (Ν52). 7. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία φθαρμ., /35 (Ν56). 3. Β.Π - Θήβα 1994 (τομή II, ΟΜ 7) 1. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 8, /35 (Ν7α). 2. Φόλλις ανώνυμη, Α, ποικιλία 29 ή 41, /35 (Ν8). 3. Φόλλις ανώνυμη, Β, 1030/ (Ν20) (Εικ. 1, αριθ. 4). 4. Σ.ΙΙ - Θήβα 1997 (τομή 2, ΟΜ 26) 1. Φόλλις ανώνυμη, C, Φόλλεις ανώνυμες, D, (Εικ. 1, αριθ. 5). 4. Φόλλις Κωνσταντίνου Γ, Β.ΙΙΙ - Θήβα 1994 (τομή VI, ΟΜ 22) 1. Φόλλις ανώνυμη, Η, (Ν27). 2. Φόλλις ανώνυμη, 1, (Ν26). 6. B.IV - Θήβα 1995 (τομή VII, ΟΜ 32) 1. Φόλλις Κωνσταντίνου Ζ', class 6, e , (Ν46). 2. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 4 ή 5, /35 (Ν45). 3. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 9, /35 (Ν44). 4. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία φθαρμ., /35 (Ν47). 5. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία φθαρμ., /35 (Ν48). 6. Φόλλις ανώνυμη, 1, (Ν43). 7. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν41). 8. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν49). 7. B.V - Θήβα 1994 (τομή Ι, ΟΜ 2) 1. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 2, /35 (Ν2). 2. Φόλλις ανώνυμη, Α2, ποικιλία 4, /35 (Ν4). 3. Φόλλις ανώνυμη, Η, (NI) (Εικ. 2, αριθ. 7). 4. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν3). 5. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν5). 6. Μ. Γαλάνη-Κρίκου και Η.Τσούρτη, Μακεδόνικη Ρεντίνα: Η νομισματική μαρτυρία , Β' Επιστημονική Συνάντηση, Το νόμισμα στο μακεδόνικο χώρο. Θεσσαλονίκη, Μαΐου 1998, Πρακτικά, Οβολός (περιοδική έκδοση των Φίλων του Νομισματικού Μουσείου) (υπό εκτύπωση). 7. Βλ. Χ. Κοιλάκου, Η βυζαντινή Θήβα από τον 4ο έως τον 15ο αιώνα. Η συμβολή των ανασκαφών, Δέκατο Έβδομο Συμπόσιο Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, Πρόγραμμα και περιλήψεις εισηγήσεων και ανακοινώσεων, Αθήνα 1997, σ Το οικόπεδο Σταμίδη, αν και περιορισμένης έκτασης, συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως προς το νομισματικό υλικό. Έφερε στο φως περίπου 250 νομίσματα. Η ανασκαφική έρευνα ολοκληρώθηκε μόλις το φθινόπωρο του 1997 και δυστυχώς ήταν πρακτικώς ακατόρθωτο να περατωθεί ο καθαρισμός και η συντήρηση τους και να γίνει, στη συνέχεια, επεξεργασία και μελέτη των νομισμάτων, τα οποία στο σύνολο τους είναι κακής διατήρησης και φέρουν ίχνη καύσης. Βρέθηκαν σε ορισμένα σημεία του χώρου μαζί με πολλά μικρά τεμάχια σιδήρου. Εκτός από τα σύνολα των Μακεδόνων που παρουσιάζονται εδώ, φαίνεται ότι θα πρέπει να ταυτισθούν κομνήνεια τεταρτηρά αλλά και κοπές του 13ου και 14ου αιώνα (Βενετοκρατία). Χρονολογικά το υλικό του οικοπέδου αυτού, με όση ασφάλεια μπορεί να έχει η εκτίμηση του στην παρούσα κατάσταση, σε σχέση με το οικόπεδο Βενιζέλου είναι αρκετά πιο όψιμο, δεδομένου ότι τα νομίσματα στο δεύτερο φθάνουν μέχρι τους Κομνηνούς. Πρβλ. Χ. Κοιλάκου, Ένας βυζαντινός υδρόμυλος, Τεχνολογία 9 (1999) (υπό εκτύπωση). 9. Πρβλ. Α. Bellinger, Ph. Grierson, Catalogue of the Byzantine Coins in the Dumbarton Oaks Collection and in the Whittemore Collection, III, 2, Washington, D.C (στο εξής: DOC). 276

4 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΗΒΑ Εικ. 1:1. Ρωμανός Α' (από το σύνολο Σ.Ι). 2. Λέων ΣΤ (από το σύνολο B.VI) 3. Ανώνυμη φόλλις Α (από το σύνολο Β.Ι). 4. Ανώνυμη φόλλις Β (από το σύνολο Β.ΙΙ). 5. Ανώνυμη φόλλιςd (από το σύνολο Σ.ΙΙ). 8. Σ.ΙΠ - Θήβα 1997 (τομή II, ΟΜ 12) 1. Φόλλις ανώνυμη, D, (ΝΙΟ) (Εικ. 2, αριθ. 6). 2. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Nil). 9. B.VI - Θήβα 1996 (τομή VIII, ΟΜ 67) 1. Φόλλις Βασιλείου A', class 3, , (Ν89). 2. Φόλλις Λέοντος ΣΤ, class 3, , (Ν91) (Εικ. 1, αριθ. 2). 3. Φόλλις ανώνυμη, C (τεμάχιο), (Ν92). 4. Φόλλις ανώνυμη, J, (Ν90). 10. Β.VII - Θήβα 1996 (τομή VIII, ΟΜ 65) 1. Φόλλις ανώνυμη, 1, (Ν87) (Εικ. 2, αριθ. 8). 2. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν93). 3. Φόλλις ανώνυμη, Κ, (Ν85). 11. Β.VIII - Θήβα 1995 (τομή VII, ΟΜ 30) 1. Φόλλις ανώνυμη, J, (Ν38) (Εικ. 2, αριθ. 9). 2. Φόλλις ανώνυμη, Κ, (Ν37). 12. Σ.ΐν - Θήβα 1997 (τομή Ι, Ν 5, πάνω στον τοίχο) 1. Φόλλις Κωνσταντίνου Γ, Φόλλις ανώνυμη, Η, Φόλλεις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, Φόλλεις ανώνυμες, J, Φόλλις ανώνυμη φθαρμένη (τελευταίες κατηγορίες). 13. XV - Θήβα 1997 (τομή III, ΟΜ 15, Ν 20) 1. Φόλλις ανώνυμη, D, Φόλλεις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, Φόλλις ανώνυμη, Κ, (Εικ. 2, αριθ. 10). 14. Β.ΙΧ - Θήβα 1995 (τομή III, ΟΜ 37) 1-3. Φόλλεις ανώνυμες, Β, 1030/ (Ν63, Ν64, Ν66) Φόλλεις ανώνυμες, D, (Ν68, Ν72). 6. Φόλλις ανώνυμη, Η, (Ν70). 7. Φόλλις ανώνυμη, 1, (Ν69) Φόλλεις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν62,Ν65,Ν67) Φόλλεις ανώνυμες, φθαρμένες (Ν71, Ν73). 277

5 ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ Εικ. 2:6. A νώννμη φόλλις D (από το σύνολο Σ. III). 7. Λ νώνυμη φόλλις Η (από το σύνολο Β. V).8.A νώννμη φόλλις Ι (από το σύνολο Β. VII). 9. Α νώνυμη φόλλις J (από το σύνολο Β. VIII). 10. Ανώνυμη φόλλις Κ (από το σύνολο Σ. V). 13. Τεταρτηρό Αλεξίου Α' Κομνηνού, , Hendy 10,8.7(N74). 15. Β.Χ - Θήβα 1995 (τομή III, ΟΜ 12,13 29,70) 1. Φόλλις ανώνυμη, 1, (Ν35). 2. Φόλλις Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, (Ν33) Τεταρτηρά Αλεξίου Α' Κομνηνού, , Hendy, 8.10 (Ν12, Ν19, Ν34, Ν61). 7. Μισό τεταρτηρό Μανουήλ Α' Κομνηνού, , Hendy, (Ν13) Μισά τεταρτηρά Μανουήλ Α Κομνηνού, , Hendy, (Ν14, Ν15) Μισά τεταρτηρά Μανουήλ Α Κομνηνού, , Hendy, (Ν16, Ν17, Ν18). Α. Τα νομίσματα όλων των συνόλων μαζί με τα μεμονωμένα, τόσο από τα δύο οικόπεδα, Βενιζέλου και Σταμίδη, όσο και από άλλες θέσεις της Θήβας 11, υποδηλώνουν ότι η γενικότερη ανάκαμψη που συντελέσθηκε στην αυτοκρατορία από την εποχή των Μακεδόνων 12 και εξής συναντάται και στη βοιωτική πρωτεύουσα, στην οποία ο αστικός πλέον τρόπος διαβίωσης επέβαλε τη χρήση μονεταριστικών συναλλαγών Πρβλ. Μ. Hendy, Coinage and Money in the Byzantine Empire (1081- λόγος να διακινούνται παρά μόνο για περιορισμένη χρήση. Η ανάκαμψη στη Θήβα εντοπίζεται μέχρι στιγμής με νομίσματα αυτοκρα 1261), Washington Βλ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα A.T. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα Π.Κ.- τόρων της εξ Αμορίου δυναστείας (ένα του Μιχαήλ Β' και πέντε κοπές του Θεοφίλου), βλ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα, Π.Κ. Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα 1993, ο.π. (ύποσημ. 2,3,4). 12. Σημειώνεται με την ευκαιρία ότι τα νομισματικά δεδομένα στη 13. Την ανάκαμψη του βυζαντινού κόσμου των μέσων χρόνων, μετά το «ιστορικό χάσμα», με τον καλύτερο τρόπο - καίριες παρα Θήβα διαγράφουν την εικόνα που είχε περιγράψει, ήδη το 1955, ο ίδιος ο Πάλλας (Δ.Ι. Πάλλας, Τά αρχαιολογικά τεκμήρια της καθόδου των βαρβάρων εις την Ελλάδα, 1955, σ ). Η μελέτη περι Πάλλας έχει προσπαθήσει να περιγράψει με την περίπτωση της βοιτηρήσεις για την κοινωνική και οικονομική δομή της Βοιωτίας - ο λαμβάνεται και στην έκδοση, Δημητρίου Ι. Πάλλα, Συναγωγή μελετών βυζαντινής αρχαιολογίας (Τέχνη - Λατρεία - Κοινωνία), τάπλαση της παλαιοχριστιανικής αρχιτεκτονικής σε μεσαιωνική ωτικής Σκριπούς. Βλ. Δ.Ι. Πάλλα, Η Παναγία της Σκριπούς ως με Αθήνα , Α', σ : «...ή κυκλοφορία των νομισμάτων βυζαντινή, ΕΕΣτΜ 6 ( ), σ Για τη σκιαγράφηση της περιορίζεται άπό των άρχων τοΰ 7ου αι. μειούμενη συνεχώς μέχρι εικόνας της Θήβας, πόλης με ενδιαφέρον που εξήλθε από τους σκοτεινούς χρόνους, βλ. Ν. Oikonomides, The First Century of the Mo του 9ου αιώνος, οτε πλέον πάλιν αρχίζει αΰτη νά επεκτείνεται...», ό.π., σ. 88 (299). Νόμισμα των σκοτεινών χρόνων (εκτός από μία nastery of Hosios Loukas, Homo Byzantinus. Papers in Honor of Alexander χάλκινη κοπή του Κώνσταντος Β' από την Αγία Τριάδα) δεν εντοπίστηκε στη Θήβα μέχρι στιγμής, αφού η οικονομία είχε μετατραpansion in the Byzantine Empire , Cambridge 1989, σ Kazhdan, DOP 46 (1992), σ. 253, αλλά και Α. Harvey, Economic Exπεί σε αγροτική κλειστή ανταλλακτική και νομίσματα δεν υπήρχε 278

6 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΗΒΑ Οι νέοι αυτοί μικροί θησαυροί από τη Θήβα, που πρόσφατα ήρθαν στο φως, συσχετίζονται με άλλους ανάλογους από τη Βοιωτία αλλά και από τη γειτονική Χαλκίδα 14 : Θησαυρός Τανάγρας 1924 (Λιάτανη, Άγιος Θωμάς) 15, Χαλκίδας και Χαλκίδας Όλα αυτά τα δεδομένα, συνεκτιμώμενα, πιστοποιούν τη βέβαιη διακίνηση των χάλκινων αυτών νομισμάτων και στη Βοιωτία κατά το Ιθο-1 Ιο αιώνα και οδηγούν σε εύλογα συμπεράσματα που διαμορφώνουν την εικόνα μιας δραστήριας κοινότητας, στην περιοχή της οποίας πραγματοποιούνται πλέον εμπορικές συναλλαγές, γιατί δύσκολα βέβαια θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι τα σύνολα αυτά είναι «εισηγμένα» και ότι θα αποτέλεσαν πιθανώς το «πουγγί» διερχομένων, το οποίο παρέπεσε στα βοιωτικά εδάφη. Ένα μεγάλο μέρος από τους θησαυρούς αυτούς είναι «μεικτά» σύνολα, φαινόμενο γνωστό από ανάλογους θησαυρούς και από άλλες περιοχές, με την έννοια ότι συνυπάρχουν επώνυμες και ανώνυμες φόλλεις Μακεδόνων και Δουκών, αλλά και φόλλεις με τεταρτηρά Κομνηνών 18. Αριθμητικά σαφώς υπερτερούν οι ανώνυμες, όπως και στα μεμονωμένα άλλωστε κατά κανόνα, αφού είναι δεδομένο ότι αυτές αποτέλεσαν το βασικό νόμισμα σε χαλκό που κυκλοφόρησε τον 11ο αιώνα σε όλη την επικράτεια. Χαρακτηριστικό είναι ότι, ενδεικτικά, στη γειτονική Αθήνα μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή μαρτυρούνται ανώνυμες φόλλεις έναντι 41 επώνυμων κοπών 19. Επώνυμες φόλλεις ταυτίσθηκαν από τους Μακεδόνες - Βασιλείου Α', Λέοντος ΣΤ, Κωνσταντίνου Ζ', Ρωμανού Α' - και από τους Δούκες - Κωνσταντίνου Γ και Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, η σταθερή και επίμονη κυκλοφορία των νομισμάτων του οποίου απαντάται ευρέως στο νοτιοελλαδικό χώρο. Το μικρό σύνολο Σ.1 είναι αμιγές με επώνυμες φόλλεις των πρώτων Μακεδόνων και ανήκει σε εποχή πριν από την έναρξη κοπής των ανωνύμων: περιλαμβάνει μία φόλλι του Βασιλείου Α' και τη συμπαγή μικρή ομάδα των τριών κοπών του Ρωμανού Α'. Οι «ανώνυμες» κοπές 20 των διαφόρων κατηγοριών, με κυριαρχούσα τη μορφή του Ιησού Χριστού στη μία ό ψη 21, κάλυψαν μακρά περίοδο από την εποχή του Ιωάννη Τζιμισκή (970) έως το 1092, οπότε πραγματοποιήθηκε η νομισματική μεταρρύθμιση του Αλεξίου Α' Κομνηνού. Στο διάστημα αυτό φόλλεις με το όνομα αλλά και την απεικόνιση του αυτοκράτορα κόπηκαν μόνο από τον Κωνσταντίνο Γ ( , ιστάμενοι ο Κωνσταντίνος και η Ευδοκία) και τους διαδόχους του. Πρόκειται για εκδόσεις που υπάκουαν στο πνεύμα των ανωνύμων, οι οποίες συνέχιζαν άλλωστε παράλληλα και να παράγονται. Επομένως η όποια εκπροσώπηση στη Θήβα νομισμάτων του Βασιλείου Β' π.χ., που θα είχε άλλωστε 14. Πρόκειται για παλαιούς θησαυρούς που φυλάσσονται στο Νομισματικό Μουσείο. Οι πληροφορίες αντλούνται από το Αρχείο Νομισματικής Κυκλοφορίας (Α.ΝΚ.-ΝΜ.), που τηρείται στο Μουσείο τις τελευταίες δεκαετίες με συντάκτες τους Μ. Οικονομίδου, Γ. Τουράτσογλου, Η. Τσούρτη, Μ. Γαλάνη-Κρίκου και Β. Πέννα. Η ταύτιση συγκεκριμένα των συνόλων αυτών οφείλεται στη συνάδελφο Β. Πέννα. 15. Θησαυρός Τανάγρας 1924: Περιλαμβάνει 25 φόλλεις ανώνυμες της κατηγορίας D ( ). Για παλαιότερες αναφορές βλ. BCH XLVIII (1924), σ. 451 Revue Numismatique 29 (1926), σ. 107 S. Mosser, A Bibliography of Byzantine Coin Hoards, Numismatic Notes and Monographs 67 (1935), σ Θησαυρός Χαλκίδας Περιλαμβάνει 53 φόλλεις. Ανώνυμες: Α Β, C, D, Ε, Ι, Κ. Επώνυμες: Ρωμανός Α', Κωνσταντίνος Ζ', Κωνσταντίνος Γ, Νικηφόρος Γ Βοτανειάτης. Στο ίδιο σύνολο είχε ενταχθεί και μία φόλλις Ιουστινιανού Α. Στο Α.Ν.Κ. δηλώνεται ότι προέρχεται από «την ιδιωτική συλλογή Μαρκέτη. Παρά Θρεψιάδη». 17. Θησαυρός Χαλκίδας Περιλαμβάνει ένδεκα χρυσές κοπές του Κωνσταντίνου Γ και μία του Μανουήλ Α' Κομνηνού. Στο Νομισματικό Μουσείο φυλάσσεται ένα τεμάχιο του Κωνσταντίνου Γ και το μοναδικό του Μανουήλ. Στο Α.Ν.Κ. αναφέρεται με την ένδειξη ανεύρεσης «στην αυλή του δεσμωτηρίου». Βιβλίο εισαγωγής N.M. «Κατάλογος Β' των άπό συστάσεως τοΰ Μουσείου μέχρι τό 1861 εισαχθέντων». 18. Για ανάλογους θησαυρούς από την Πελοπόννησο βλ. Β. Πέννα, Η ζωή στις βυζαντινές πόλεις της Πελοποννήσου: η νομισματική μαρτυρία (8ος-12ος αι. μ.χ.), Μνήμη Martin J. Price, Βιβλιοθήκη της Ελληνικής Νομισματικής Εταιρείας, 5, Αθήνα 1996, σ (στο εξής: Πέννα, Μνήμη Price) και για ανάλογους με φόλλεις και τεταρτηρά από την επικράτεια βλ. Ιω. Τουράτσογλου, Η. Τσούρτη-Κούλη, Μ. Κρίκου-Γαλάνη, Ο θησαυρός Κομοτηνής 1979 (;). Συμβολή στην κυκλοφορία των τεταρτηρών του IB' αι. μ.χ. Πρακτικά Ιον Διεθνούς Σννεορίον για τη Βυζαντινή Θράκη, Κομοτηνή, Μάιος 1987, ByzForsch XIV (1989), σ (στο εξής: Τουράτσογλου - Τσούρτη - Γαλάνη, Κομοτηνή). 19. Μ. Thompson, The Athenian Agora, II: Coins, Princeton, 1954, σ Ή «Rex Regnantium» κοπές, όπως τις αποκαλεί ο Metcalf εξαιτίας της επιγραφής: 'Ιησούς Χριστός Βασιλεύς Βασιλέων. 21. Εισαγωγικά, προγενέστερες θεωρίες, ανάπτυξη του προβληματισμού, με σχετική βιβλιογραφία, βλ. Bellinger - Grierson, ό.π. (υποσημ. 9)' επίσης C. Morrisson, Catalogue des monnaies byzantines de la Bibliothèque Nationale, Παρίσι 1970, σ και 596 για τον ίδιο λόγο D.M. Metcalf, Coinage in South-Eastern Europe ( ), HI: The Ascendancy of Byzantium, , o. 50 κ.ε. και IV: Movements towards Political Autonomy. The Years , Λονδίνο 1979, σ. 63 κ.ε. (στο εξής: Metcalf, South-Eastem). 279

7 ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ Ι. ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ ΚΑΙ ΧΑΛΚΙΔΑ. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Σ.Ι Β.Ι Β.ΙΙ Ταν. Σ.ΙΙ (Χαλκ.) Β.ΙΠ B.IV B.V Σ.ΙΙΙ Β. VI Β. VII Β. VIII Σ-IV Σ.ν (Χαλκ.) Β.ΙΧ Β.Χ (Χαλκ.) Βασ. 886 Ληυν 912 Κων. 959 Ρωμ. 944 Α 1035 Β 1042 C 1050 D 1060 Ε 1060 Κων. Γ 1067 Η 1075 Ι 1080 Βοταν J 1085 Κ 1092 Αλέξ Μαν και λόγο αναζήτησης 22 αλλά και των διαδόχων του, μέχρι τον Κωνσταντίνο Γ - σε χάλκινο νόμισμα - θα εκφρασθεί αποκλειστικά με ανώνυμες εκδόσεις των διαφόρων κατηγοριών. Η επικοπή είναι ένα χαρακτηριστικό και σύνηθες φαινόμενο των φόλλεων του 11ου αιώνα, γνώρισμα που παρέχει τη δυνατότητα, ανάμεσα σε άλλα, και της ταξινόμησης και ιεράρχησης των διαφόρων κατηγοριών των ανωνύμων τόσο μεταξύ τους όσο και σε σχέση με τις επώνυμες κοπές. Τα μικρά αυτά σύνολα από τη Θήβα ως προς τη σύνθεση τους είναι δυνατόν να αποτυπώσουν μια εικόνα για τους ρυθμούς απόσυρσης των προηγούμενων τύπων, κάθε φορά που εγκαινιάζονταν νέοι, αλλά και για τη χρονική «παραμονή» ή «αντοχή» με άλλα λόγια των διαφόρων τύπων στην κυκλοφορία. Στη σύνθεση γενικά των θησαυρών αυτών διακρίνεται μια «κινητικότητα» με την έννοια ότι η νομισματική κυκλοφορία στην περιοχή διαρκώς εμπλουτιζόταν με νέες εκδόσεις που έφθαναν στην αγορά και στη συγκεκριμένη περίπτωση στη ζωντανή αγορά της Θήβας των μέσων χρόνων, στην οποία οι επίσης δραστήριοι έμποροι της Δύσης είχαν ευκολότερη πρόσβαση από τους θαλάσσιους δρόμους 23, από τον Κορινθιακό κόλπο ή και τη Χαλκίδα. Άλλωστε, και χερσαίο εμπορικό δίκτυο θήβα-θεσσαλονίκη, η λεγόμενη «δημοσία οδός» 24 μέσω Θεσσαλίας λειτούργησε, σύμφωνα με αρχειακές πηγές, ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας και το εσωτερικό εμπόριο μεταξύ των αστικών κέντρων 25. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χρονική διάρκεια της συγκρότησης των συνόλων είναι βραχεία, περιοριζόμενη σε λίγες δεκαετίες μέσα στον 11ο αιώνα 26. Το μικρό σύνολο Β.VI ίσως αποτελείται από δύο υπο-ομάδες: φόλλεις Βασιλείου-Λέοντος και ανώνυμες C και J. Ο θησαυρός Β.Ι έχει μία ιδιαιτερότητα: είναι ένα ομοιογενές σύνολο 27 από επτά φόλλεις μιας μόνο κατηγορίας, της 22. Βλ. παρακάτω, σ Metcalf, South-Eastem, σ Α. Αβραμέα,7//?υζαντίν?7 Θεσσαλία μέχρι τοϋ Συμβολή εις την ίστορικήν γεωγραφίαν, Αθήνα Μ. Γερολυμάτου, Η Θήβα κέντρο εμπορίου και επικοινωνιών τον 12ο αι.,σνμμεικτα 11 (1987), σ , θησαυρός Χαλκίδα 1956 (βλ. παραπάνω, υποσημ. 16, και Πίνακα Ι), με μεγαλύτερο αριθμό κοπών, περιλαμβάνει μια ευρεία σειρά εκδόσεων - επώνυμων και ανώνυμων - από τους πρώτους Μακεδόνες, καταλήγοντας σε ανώνυμες Κ. 27. Ανάλογοι θησαυροί με ανώνυμες φόλλεις αποκλειστικά μιας κατηγορίας μνημονεύονται από τον Metcalf (South-Eastern, ο. 73). Συγκεκριμένα της κατηγορίας C, από Αθήνα 1933 (βλ. υποσημ. 5), της D, από Αθήνα 1959 (βλ. υποσημ. 6), της F αλλά και της G, από άλλες πόλεις της Πελοποννήσου (βλ. υποσημ. 8). 280

8 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΗΒΑ Α* θα πρέπει δε να συγκροτήθηκε μέσα στις τρεις πρώτες δεκαετίες από την έναρξη κοπής της Α, έστω και αν αυτή είχε μακρά διάρκεια κοπής, έως το (βλ. παρακάτω για απόκρυψη). Για να περιορισθεί κανείς στους θησαυρούς της περιοχής 28 καταδεικνύοντας τη διαρκή ανανέωση της αγοράς με νέο νόμισμα, αναφέρεται ότι ο θησαυρός Β.Ι., ως προς το είδος της σύνθεσης, παρουσιάζει αναλογίες με το θησαυρό Τανάγρα 1924, γιατί αναφέρεται και αυτός σε μία συμπαγή ομάδα 25 φόλλεων και συγκεκριμένα της κατηγορίας D - θα πρέπει δε να συγκροτήθηκε στο μικρό διάστημα των δέκα χρόνων που διήρκεσε η κοπή ( ). Σχετική αναλογία υπάρχει και στο θησαυρό Χαλκίδα 1851, όπου η ομοιογενής ομάδα των ένδεκα χρυσών αυτή τη φορά νομισμάτων, θα συγκροτήθηκε μέσα στη βασιλεία του Κωνσταντίνου Γ (( ). Το σύνολο αυτό θα παρέμεινε ανενεργό έως ότου, έναν αιώνα περίπου αργότερα, προστέθηκε ένα χρυσό νόμισμα του Μανουήλ Α' Κομνηνού, και αυτό αν δεχθούμε ότι το τελευταίο αυτό νόμισμα ανήκει πράγματι στο θησαυρό. Υπέρ αυτής της αποδοχής συνηγορεί το γεγονός ότι ο θησαυρός αφορά σε σύνολο αποθησαυρισμού, που περιλαμβάνει ακριβώς κοπές από πολύτιμο μέταλλο υψηλής ανταλλακτικής αξίας. Από τις ανώνυμες φόλλεις αντιπροσωπεύονται οι περισσότερες κατηγορίες εκτός των Ε, F και G (αλλά και των L, Μ, Ν που είναι άλλωστε εξαιρετικά σπάνιες). Κοπή κατηγορίας Ε περιλαμβάνει και ο θησαυρός Χαλκίδα , ενώ από τη Θήβα, Αγία Τριάδα 30, ταυτίσθηκε και G. Ωστόσο, εφόσον οι Ε και F αποδίδονται στη βασιλεία του Κωνσταντίνου Γ ( ), το χρονικό αυτό διάστημα φαίνεται να καλύπτεται από τις επώνυμες του ίδιου αυτοκράτορα, που ταυτίζονται σποραδικά. ΠΙΝΑΚΑΣ Π. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΑΝΩΝΎΜΩΝ ΦΟΛΛΕΩΝ Α2 Β C D Ε F / / τεμ G Η Ι J Κ τεμ Είναι αξιοσημείωτη - και αυτό γίνεται άμεσα αντιληπτό και από τον Πίνακα Ι - η τάση ικανοποιητικής εκπροσώπησης των τελευταίων κατηγοριών και αναλογικά η σχετικά περιορισμένη παρουσία της Α, αν λάβουμε υπόψη τη μακρά διάρκεια κοπής της ( /35), σε αντίθεση με τα σύντομα χρονικά διαστήματα κοπής των άλλων, κοπή που πραγματοποιόταν σε χρόνους δύσκολους για την αυτοκρατορία, με ασθενείς, εξίσου βραχείας διάρκειας βασιλείες. Γεγονός πάντως είναι ότι θεωρητικά η δυνατότητα απώλειας νομισμάτων των τελευταίων κατηγοριών είναι μεγαλύτερη, με την έννοια ότι αυτές είχαν και μικρότερο μέγεθος και - μετά το είχαν και μικρότερη ανταλλακτική αξία 31. Από τα δεκαπέντε νομίσματα της Α, τα μισά, δηλαδή η ομάδα των επτά τεμαχίων του συνόλου Β.Ι, ανήκουν στο 10ο αιώνα, ενώ τα υπόλοιπα αναφέρονται σε στρώματα του 11ου αιώνα, και φαίνεται ότι θα πρέπει ή να «επέζησαν» της βουλγαρικής επιδρομής του 996 ή να εκδόθηκαν μετά από αυτή, οπότε και πάλι η παρουσία της κατηγορίας αυτής για διάστημα σαράντα περίπου ετών είναι ισχνή. Οι εκδόσεις της κατηγορίας Α αναμένονταν περισσότερες και για άλλους λόγους. Εκτός του ότι έχει προταθεί ότι ορισμένοι τύποι-ποικιλίες της Α εκδίδονταν στη νότια Ελλάδα (βλ. παρακάτω), η επίσκεψη του Βασιλείου Β' στην Αθήνα το 1019 αναμενόταν να συνοδεύεται από αύξηση της νομισματικής κυκλοφορίας και στην ευρύτερη περιφέρεια (αναφέρεται άλλωστε παράλληλο φαινόμενο με τον Κώνσταντα Β' και τη διαχείμανσή του στην Αθήνα το , γεγονός που αύξησε την κυκλοφορία των εκδόσεων του στην περιοχή σημαντικά). Ωστόσο, ούτε χρυσή κοπή του Βασιλείου βρέθηκε στην Θήβα, αν και αυτές είχαν κοπεί σε μεγάλες ποσότητες. Από τις ανώνυμες Α, που στάθηκε δυνατόν λόγω φθοράς να διευκρινισθούν ορισμένες εικονογραφικές λεπτομέρειες (διακοσμητικά μοτίβα πάνω και κάτω από την επιγραφή της οπίσθιας όψης, φωτοστέφανος, ευαγγέλιο) προκειμένου να χαρακτηρισθεί η ποικιλία τους - variation 33, διαπιστώθηκε ότι οι περισσότερες (εκτός από δύο, 24α ή και 29 ή 41) ανήκουν στις ποικιλίες, τις λεγόμενες της «κεντρικής Ελλάδος», επειδή 28. Ανώνυμες φόλλεις διαφόρων κατηγοριών, μεμονωμένες όμως, από την Άμφισσα μνημονεύονται στο Δρ. Κραβαρτόγιαννος, Κατάλογος βυζαντινών νομισμάτων ( μ.χ.) μεμονωμένων ευρημάτων Αμφίσσης, Τετράμηνα 2 (1974), σ Βλ. υποσημ Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα, Α.Τ., σ. 118, σημ Metcalf, South-Eastern, σ Βλ. και ό.π., σ. 115, σημ Βλ. DOC III, 2, σ Έχουν εντοπισθεί πάνω από πενήντα ποικιλίες. 281

9 ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ ακριβώς εντοπίσθηκαν σε αφθονία στην Αθήνα και την Κόρινθο. Σε αυτό το γεγονός στηρίχθηκε η πρόταση της απόδοσης της κοπής τους σε «επαρχιακό ελλαδικό νομισματοκοπείο» στην κεντρική και νότια Ελλάδα, πιθανότατα στην Κόρινθο 34. Νεότεροι μελετητές, ωστόσο, απομακρύνονται από την τοποθέτηση αυτή 35. ΠΙΝΑΚΑΣ III. ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ (VARIATIONS) ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΦΟΑΛΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Α, ΑΝΩΝΥΜΗΣ var. 2 var. 4 var. 5 var. 8 τεμ var. 9 var. 29 ή 41 var. 24α ή τεμ Ο προβληματισμός όμως είναι γενικότερος. Το θέμα της απόδοσης ορισμένων νομισματικών σειρών των μέσων χρόνων - από τη δυναστεία ήδη του Αμορίου 36, μέχρι και κοπές των Κομνηνών 37, αλλά και «λατινικές απομιμήσεις» 38 - σε νομισματοκοπεία του νοτιοελλαδικού χώρου και συγκεκριμένα στην Κόρινθο, την Αθήνα ή και την ίδια τη Θήβα, η οποία και ενδιαφέρει περισσότερο την παρούσα μελέτη, είναι ελκυστικό και υπαρκτό. Στηρίχθηκε δε, κατά μεγάλο μέρος, στα δεδομένα των συστηματικών ανασκαφών στην Αθήνα και την Κόρινθο που έχουν δημοσιευθεί. Η συγκριτική ωστόσο μελέτη της γεωγραφικής κατανομής των νομισμάτων ή, με άλλα λόγια, το γεγονός ότι οι διάφοροι νομισματικοί τύποι που επιχωριάζουν στη νότια Ελλάδα βρίσκονται και αλλού είναι από τους λόγους που οδηγούν τη σύγχρονη νομισματική έρευνα να τείνει να απομακρυνθεί από την ιδέα της ύπαρξης νομισματοκοπείων στο νοτιοελλαδικό χώρο, αποδίδοντας πολλές από τις εκδόσεις αυτές στο μητροπολιτικό. 34. D.M. Metcalf, Interpretation of the Byzantine 'Rex Regnantium' Folles of A.C , Numismatic Chronicle X (1970), o Θέση που επανέλαβε και στο South-Eastern, σ. 51,52, Πέννα, Μνήμη Price, σ D.M. Metcalf, The New Bronze Coinage of Theophilus and the Growth of the Balkan Themes, ANSMN 10 (1962), σ και Πέννα, Μνήμη Price, σ Hendy, ό.π. (υποσημ. 10), σ και Morrisson, ό.π. (υποσημ. 21), σ Βλ. και J. Maclsaak, Corinth: Coins The Theater District and the Roman Villa, Hesperia 56 (1987), σ Hendy, ό.π., σ και Μ. Οικονομίδου-Καραμεσίνη, Τρεις θησαυροί του 13ου αιώνα του Νομισματικού Μουσείου Αθηνών, Δώρημα στον Ι. Καραγιαννόπονλο. Βυζαντινά 13 (1985), σ. 994, Μ. Hendy, Studies in the Byzantine Monetary Economy, c , Cambridge 1985, σ. 513 κ.ε., όπου και η παλαιότερη βιβλιογραφία. Ιδιαιτέρως βλ. C. Morrisson, La Logarike: Reforme monétaire et Είναι πάντως αξιοσημείωτη η επιμονή και η συχνότητα ανεύρεσης, και επομένως και κυκλοφορίας, στη νότια Ελλάδα αυτών των τύπων που είχαν αποδοθεί σε «ελλαδικά νομισματοκοπεία» και η συγκριτική υπεροχή τους σε σχέση με τους τύπους άλλων νομισματοκοπείων (Κωνσταντινουπόλεως ή και Θεσσαλονίκης, σε διάφορες χρονικές περιόδους). Β. Οι θησαυροί Β.ΙΧ και Β.Χ, είναι «μεικτά» σύνολα, αποτελούμενα από φόλλεις του 11ου αιώνα, δηλαδή προμεταρρυθμιστικές κοπές, αλλά και από τεταρτηρά - χάλκινα ευέλικτα νομίσματα - προϊόντα της νομισματικής μεταρρύθμισης που πραγματοποίησε στα 1092 ο ιδρυτής της δυναστείας των Κομνηνών 39. Το είδος αυτής της σύνθεσης είναι γνωστό από ανάλογους θησαυρούς και άλλων περιοχών 40. Οι δύο αυτοί θησαυροί, που περιλαμβάνουν και τεταρτηρά, παρουσιάζουν ένα χρονολογικό εύρος πολλών δεκαετιών, κατά τη διάρκεια των οποίων το σύνολο εμπλουτιζόταν με νέες κοπές. Έτσι ο θησαυρός Β.ΙΧ αρχίζει από ανώνυμη Β, «διατρέχει» όλο τον 11ο αιώνα, για να κλείσει στα χρόνια του Αλεξίου Α', ενώ ο Β.Χ, αρχίζει από το τελευταίο τέταρτο του 11ου αιώνα και φθάνει έως τα χρόνια του Μανουήλ Α, όπως μαρτυρεί η μικρή συμπαγής ομάδα των έξι κοπών του Μανουήλ μέσα στο σύνολο. Η μαρτυρία γενικά των πολλών τεταρτηρών που έρχονται στο φως στα διάφορα οικόπεδα και θέσεις της Θήβας, μαζί με τη μαρτυρία των θησαυρών Θεσπιές και Θήβα 1992, οικόπεδο Κατσέλη 42, παρέχει σαφές το στίγμα της ευρείας κυκλοφορίας των κομνήνειων αυτών κοπών στη Βοιωτία του 12ου αιώνα, η οποία, κατά ένα μεγάλο μέρος, ώφειλε την οικονομική της ευρωστία στην επεξεργασία του μεταξιού 43. Έχει γίνει πολύς λόγος για το «αβέβαιο ελλαδικό νομιreforme fiscale sous Alexious 1er Comnène, TM 7 (1979), σ Για να αναφερθεί κανείς σε γειτονική περιοχή ή στη Στερεά Ελλάδα γενικότερα, βλ. Τουράτσογλου - Τσοΰρτη - Γαλάνη, Κομοτηνή, σ. 402, αριθ. 54, θησαυρός Καστριού Αττικής 1952 και θησαυρός Δροσάτου Ευπαλίου Δωρίδος 1960, ό.π., σ. 397, αριθ Βλ. Μ. Οικονομίδου,ΛζΙ 22 (1967), Χρονικά, σ. 10, με 174 τεταρτηρά, και για το ίδιο βλ. Τουράτσογλου - Τσούρτη - Γαλάνη, Κομοτηνή, σ. 399, αριθ Θησαυρός Θήβας 1992, οικόπεδο Κατσέλη, με 152 τεταρτηρά Μανουήλ Α' Κομνηνού, βλ. Μ. Γαλάνη-Κρίκου, Κατάλογος έκθεσης χριστιανικής Βοιωτίας και Φωκίδας. Ανασκαφικές μαρτυρίες, Απρίλως-Οκτώβρως 1993, Παλαώ Πανεπιστήμιο (υπό εκτύπωση). 43. Βλ. Α.Γ.Κ. Σαββίδης, Η βυζαντινή Θήβα, 996/ μ.χ., Ιστορικογεωγραφικά 2 (1988), σ και για σχετική βιβλιογραφία, Γερολυμάτου, ό.π. (υποσημ. 25) επίσης R.S. Lopez, Silk Industry in the Byzantine Empire, Speculum 20 (1945), σ Βλ. και 282

10 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΗΒΑ ΠΙΝΑΚΑΣ IV. ΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ Σ. Ι , Pcou. Α Β.Ι Α Β.Π 1030/ , Β (Τανάγρα) Σ.ΙΙ , D Κωνστ. Γ (Χαλκίδα 1851) , Κωνστ. Γ Β.ΙΠ B.IV Βοτανειάττκ B.V , Βοτανειάτης Σ.ΙΙΙ Βοτανειάττκ Β. VI J Β. VII Κ Β. VIII Κ Σ.ΐν Κ Σ.ν Κ (Χαλκίδα 1956) Κ Β.ΙΧ Β.Χ (Χαλκίδα 1851) , Αλέξιος Α' Μανουτίλ Α' , Μανουήλ Α' σματοκοπείο», στο οποίο αποδίδεται ένας μεγάλος αριθμός από τεταρτηρά «μειωμένου βάρους» (μισά τεταρτηρά) του Μανουήλ Α', ενώ έδρα του έχει προταθεί, μεταξύ των άλλων, και η ίδια η Θήβα 44. Τα τεταρτηρά του Μανουήλ από το θησαυρό Β.Χ αναφέρονται όλα σε αυτό το νομισματοκοπείο. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μισών τεταρτηρών των Κομνηνών που ανασκάπτονται στη Θήβα είναι κοπές του Μανουήλ αυτού του ίδιου νομισματοκοπείου, μεταξύ δε των τεσσάρων εικονογραφικών τύπων υπερτερεί ο τύπος με το μονογράφημα 45 του Μανουήλ και ακολουθεί ο τύπος με τα δύο πορτραίτα, του αυτοκράτορα και του αγίου Γεωργίου 46. Ενδιαφέρον είναι ότι γενικά στη Θήβα η εικοσιπενταετής βασιλεία του Ιωάννου Β' Κομνηνού ( ), που παρεμβάλλεται μάλιστα ανάμεσα σε αυτή των Αλεξίου και Μανουήλ, παραμένει ισχνή, ενώ ως προς την ανεύρεση τεταρτηρών, αυτή του Αλεξίου Α δίνει μια μικρή μεν αλλά σταθερή παρουσία. Αναφορικά με την απόκρυψη των νομισμάτων τα παραπάνω σύνολα χωρίζονται σε τρεις ομάδες. Τελευταία νομίσματα στο Σ.Ι με επώνυμες κοπές είναι τα τρία κυκλοφορημένα νομίσματα του Ρωμανού Α, το δε σύνολο Β.Ι αποτελείται αποκλειστικά από τη μικρή συμπαγή ομάδα των επτά ανωνύμων της Α. Επειδή δε τα νομίσματα βρέθηκαν σε στρώμα καταστροφής, η κατάχωση ή η απώλεια των συνόλων αυτών σχετίζεται με τον πανικό που θα κατέλαβε τους κατοίκους εξαιτίας της βουλγαρικής επιδρομής του Σαμουήλ στη Θήβα το 996 μ.χ. Η στρωματογραφία ειδικά στο οικόπεδο Βενιζέλου, σύμφωνα με την ανασκαφέα, παρέχει μία σαφή εικόνα των φάσεων χρήσης του χώρου και των εποχών. Πάνω στο στρώμα καταστροφής των βουλγαρικών επιδρομών οι χώροι επαναχρησιμοποιήθηκαν, πιθανότατα αυτή τη φορά ως κατοικία. Η επόμενη χρονολογικά ομάδα θησαυρών, που είναι και η μεγαλύτερη σε αριθμό, αναφέρεται στον 11ο αιώνα. Τα τελευταία νομίσματα των περισσότερων συνόλων τοποθετούνται ανάμεσα στο τρίτο και στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα, όπως φαίνεται και στους Πίνακες Ι και IV. Έτσι, μετά τον Κωνσταντίνο Γ Δούκα, ένας θησαυρός J. Ferluga, Tebe bizantina quale centro economico nell X secolo, Rivista di bizantinistica 1/4 (1992) (ανατύπωση: J. Ferluga, Untersuchungen zur byzantinischen Provinzverwaltung, Amsterdam 1992, ο ). 44. Hendy, ό.π. (υποσημ. 37), ο. 437 και 515. Βλ. και Maclsaak, ό.π. (υποσημ. 37), ο και Hendy, Coinage, πίν Ό.π., πίν

11 ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ έχει τελευταίο νόμισμα ανώνυμη Ι, άλλοι τρεις, κοπές του Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη, ένας ακόμη ανώνυμη J και άλλοι πέντε, μαζί με το θησαυρό Χαλκίδα 1956, έχουν τελευταία νομίσματα ανώνυμες φόλλεις Κ, που φθάνουν πλέον μέχρι την εποχή της νομισματικής μεταρρύθμισης του Αλεξίου Α' Κομνηνού, το Η νομισματική μεταρρύθμιση ήταν πιθανώς και η αιτία του τέλους της συγκρότησης των μικρών αυτών συνόλων, εφόσον ολόκληρη η αυτοκρατορία βρισκόταν πλέον ενώπιον μιας νέας μονεταριστικής και γενικότερα οικονομικής πολιτικής. Εξάλλου, πάνω σε νέο δάπεδο, που αφορά σε νέα φάση ζωής, βρέθηκαν τα δύο σύνολα Β. IX και Β.Χ που έχουν και κομνήνειες εκδόσεις. Η απόκρυψη μάλιστα του μικρού συνόλου Β.Χ με τελευταίες κοπές τεταρτηρά του Μανουήλ, όπως και των άλλων συναφών - Θήβα 1992, Κατσέλη και Θεσπιές οφείλεται στην επιδρομή των Νορμανδών του Ρογήρου Β' το 1147, εισβολή η οποία δεν ανέκοψε την ακμή της βοιωτικής κοινωνίας, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Βενιαμίν εκ Τουδέλης, ο οποίος περιηγήθηκε την πόλη το 1160 μ.χ. Τέλος, ένα από τα θέματα που απασχολούν την έρευνα στη Θήβα και στο οποίο η νομισματική καλείται να δώ- σει τη δική της συνδρομή είναι η δυνατότητα οριοθέτησης του οικιστικού ιστού της πόλης και της χρήσης γης διαχρονικά. Με τη συγκριτική εξέταση του νομισματικού υλικού από τη Θήβα θα μπορούσε να καταθέσει κανείς μέχρι αυτή την ώρα ότι, στο πλαίσιο ανασυγκρότησης του αστικού βίου, τουλάχιστον από την εποχή των ύστερων Μακεδόνων και κυρίως αργότερα, οι κάτοικοι εξήλθαν από τα όρια της Καδμείας στην περιβάλλουσα ζώνη για εργασία ή και για κατοικία, ενώ δεν εγκατέλειψαν βέβαια την ακρόπολη. Όπως έχει ήδη λεχθεί, στα οικόπεδα Βενιζέλου, Σταμίδη αλλά και στην Αγία Τριάδα (επεξεργασία και κυρίως βαφή υφασμάτων) 47, θέσεις και οι τρεις περιφερικά έξω από την Καδμεία, λειτουργούσαν εργαστήρια ήδη από τα χρόνια των Μακεδόνων. Στο πλαίσιο αυτής της πρότασης δεν είναι ασφαλώς τυχαίο ότι νομίσματα παλαιοχριστιανικής εποχής 48, καθώς και κοπές του Μιχαήλ Β' ( ) και του Θεοφίλου ( ) 49, που είναι και τα πρώτα νομίσματα που ήρθαν στο φως μετά τη «σιωπή» των σκοτεινών χρόνων, βρέθηκαν, για την ώρα, μόνο μέσα στην Καδεμεία. Νομισματικό Μουσείο Mina Galani-Krikou NUMISMATIC TREASURES FROM MEDIEVAL THEBES Ο mall group of coins from the periods of the Macedonian dynasty, the Doukas emperors and the Comneni recently came to light in excavations being carried out in Thebes by the 1st Ephorate of Byzantine Antiquities. The finds were made on the sites of two building plots in the central Kadmian district of the town, which appear to have functioned as workshop areas. The fact that coins of this kind - and in the form of small stashes - were in circulation at this time in Thebes, considered in conjunction with finds in other locations, allows us to surmise that here, too, in Thebes the general recovery in the fortunes of the Byzantine empire from the period of the Macedonian emperors was felt. This and other numismatic finds in the area is enabling archaeologists to proceed to an estimation of the use of coinage in Thebes over time. 47. Χ. Κοιλάκου, Βυζαντινά εργαστήρια (βαφής;) στη Θήβα. Τεχνολογία 4 (1991), σ Η ίδια, ΑΔ 41 (1986), Χρονικά, σ και ΑΔ 42 (1987), Χρονικά, σ Γαλάνη-Κρίκου, Θήβα Π.Κ., σ Ό.π.,σ

ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ. ΘΗΒΑ 6ος-15ος ΑΙΩΝΑΣ Η νομισματική μαρτυρία από το Πολιτιστικό Κέντρο*

ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ. ΘΗΒΑ 6ος-15ος ΑΙΩΝΑΣ Η νομισματική μαρτυρία από το Πολιτιστικό Κέντρο* ΜΙΝΑ ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ ΘΗΒΑ 6ος-15ος ΑΙΩΝΑΣ Η νομισματική μαρτυρία από το Πολιτιστικό Κέντρο* Τα τελευταία δέκα χρόνια η 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων έχει ανασκάψει στην πόλη της Θήβας και την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΒΑ: 10ος-14ος ΑΙΩΝΑΣ Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΑ ΤΡΙΑΔΑ'» (Εικόνες 1-3)

ΘΗΒΑ: 10ος-14ος ΑΙΩΝΑΣ Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΑ ΤΡΙΑΔΑ'» (Εικόνες 1-3) MINA ΓΑΛΑΝΗ-ΚΡΙΚΟΥ ΘΗΒΑ: 10ος-14ος ΑΙΩΝΑΣ Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΑ ΤΡΙΑΔΑ'» (Εικόνες 1-3) Ή μελέτη καί δημοσίευση δλων τον μεσαιωνικών νομισμάτων πού φέρνουν στό φως ot ανασκαφές πού διενεργούνται

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΌ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ: ΠΑΡΆΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΊΑ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΌ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ: ΠΑΡΆΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΊΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΌ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ: ΠΑΡΆΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΊΑ ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΠΈΝΝΑ Βυζαντινολόγος - Νομισματολόγος 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με την αναγέννηση των βυζαντινών σπουδών, στα τέλη του 19ου αιώνα, η μελέτη των βυζαντινών

Διαβάστε περισσότερα

and the Archaeology of Everyday Life in the Byzantine Empire, Oxford 2004, 37-52 και ιδιαίτερα για τα σπίτια σε αγροτικές περιοχές 45-47.

and the Archaeology of Everyday Life in the Byzantine Empire, Oxford 2004, 37-52 και ιδιαίτερα για τα σπίτια σε αγροτικές περιοχές 45-47. Διονύσης Μουρελάτος Κυκλοφορία νομισμάτων στην Κω κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο. Η συμβολή των νομισμάτων της επιφανειακής έρευνας στο δήμο Αλασαρνιτών. Η μελέτη της κυκλοφορίας των νομισμάτων μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Διάλεξη 7α: Νοητικοί Χάρτες Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευανθία Μιχαηλίδου Στόχος εκπαίδευσης Κατανόηση γεωγραφικού χώρου Οπτική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ 2011 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Λ Υ Κ Ε Ι Ο Λ Ε Χ Α Ι Ν Ω Ν Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Το μόνο λοιπόν που χρειάζεστε για να σας βρουν, είναι να έχετε ένα ισχυρό ηλεκτρονικό στίγμα. Το δικό σας ηλεκτρονικό στίγμα πόσο ισχυρό είναι;

Το μόνο λοιπόν που χρειάζεστε για να σας βρουν, είναι να έχετε ένα ισχυρό ηλεκτρονικό στίγμα. Το δικό σας ηλεκτρονικό στίγμα πόσο ισχυρό είναι; Στην εποχή που ζούμε σχεδόν όλες οι μορφές αναζήτησης γίνονται μέσω του διαδικτύου. Το μόνο λοιπόν που χρειάζεστε για να σας βρουν, είναι να έχετε ένα ισχυρό ηλεκτρονικό στίγμα. Το δικό σας ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μεθώνης 10 & Κανάρη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Νίκης 5-7 10180 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Tηλ.: 210-3332553/4 Fax: 210-3332559 e-mail: press@minfin.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Νίκης 5-7 10180 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Tηλ.: 210-3332553/4 Fax: 210-3332559 e-mail: press@minfin. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Νίκης 5-7 10180 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Tηλ.: 210-3332553/4 Fax: 210-3332559 e-mail: press@minfin.gr Παρασκευή, 25 Απριλίου 2014 Δελτίο Τύπου Συνοπτικά αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα

Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα Δημήτρης Σπυρόπουλος Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα http://www.lefkiselida.gr Αυτό το κείμενο που δημοσιεύεται από τις εκδόσεις «Λευκή σελίδα», προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές:

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: 23η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: ΕΥΒΟΙΑ Χαλκίδα Οδός Ωρίωνος 10, οικόπεδο Χρ. Δημαρέλου-Δεληβοριά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Παρή Καλαμαρά Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας Εμπορικό Επιμελητήριο - Χαλκίδα, 7-6-2015 Τα κάστρα στα χρόνια του Βυζαντίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria Η κωμόπολη της Υπάτης, κτισμένη σε υψόμετρο 400μ. με τη χαρακτηριστική πολυμορφία του τοπίου της, έχει συμπληρώσει πάνω από 2500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε όλα τα γεγονότα της

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ναύπλιο, Βουλευτικό Παρασκευή 9 - Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015 Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, απόγευμα Εναρκτήρια Συνεδρία 6.00-6.30: Υποδοχή Συνέδρων και Κοινού 6.30-6.40: Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ν. ΠΙΤΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ Α/Α ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Ισότητας των Φύλων ΕΝ.Π.Ε. Ελένη Νταλάκα Σωτηρία Αποστολάκη ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 590 82.7%

Γραφείο Ισότητας των Φύλων ΕΝ.Π.Ε. Ελένη Νταλάκα Σωτηρία Αποστολάκη ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 590 82.7% ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 7.% 590 8.7% Γράφημα. Κατανομή των μελών των περιφερειακών συμβουλίων στο σύνολο της επικράτειας 9% 7 8% Γράφημα. Κατανομή των αιρετών αντιπεριφερειαρχών στο σύνολο της επικράτειας 8.% 8 7.8%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά στην αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη σχέση των εξαγωγών ως προς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το εργατικό δυναμικό σύμφωνα με το μέγεθος του οικονομικώς ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια και το ποσοστό του επί του πληθυσμού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΜΕΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ (Κ.Α.Κ.Ε.)

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΜΕΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ (Κ.Α.Κ.Ε.) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΜΕΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ (Κ.Α.Κ.Ε.) «Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά Το Πανελλήνιο Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Επέμβασης είναι το συντονιστικό και επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005

4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΑΥΡΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΜΙΕΩΝ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ & ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Ν. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ 3ου ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΦΘΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Ιστορία - Αρχαιολογία - Λαογραφία) 4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005 ΛΑΜΙΑ 2007 2 Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση Τμή μ μ ή α μ τ α ο τ ς ο Μεσ ε ογ ο ε γ ιακ α ώ κ ν ώ Σπου ο δ υ ών ώ 1

Πρακτική Άσκηση Τμή μ μ ή α μ τ α ο τ ς ο Μεσ ε ογ ο ε γ ιακ α ώ κ ν ώ Σπου ο δ υ ών ώ 1 Πρακτική Άσκηση Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ 2 Πρακτικές Ασκήσεις υλοποιούνται στο ΤΜΣ από το 2002. Ένταξη στο ΠΠΣ: Στ εξάμηνο Κατεύθυνσης (Απόφ. Προσ. Γ.Σ. 6/4-6-2002) Προαιρετικές Μη χρηματοδοτούμενες

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΑΡΤΕΜΙΣ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΑΔΗΛΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 15

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις Μέτρου 2.1 - Επιλέξιμες Ενέργειες. Δράση 1 -Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας λόγω κατασκευής νέων μονάδων:

Δράσεις Μέτρου 2.1 - Επιλέξιμες Ενέργειες. Δράση 1 -Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας λόγω κατασκευής νέων μονάδων: 4η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΜΕΤΡΟ 2.1 «ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ» TOY ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 2007-2013 Δράσεις Μέτρου 2.1 - Επιλέξιμες Ενέργειες Δράση 1 -Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας λόγω κατασκευής νέων μονάδων:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Γ. Οικονόμου Μάρτιος 2001 - I -

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Γ. Οικονόμου Μάρτιος 2001 - I - ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχάριστο χρέος αποτελεί για μένα η μνεία των προσώπων που συνέβαλαν, τους τελευταίους εννέα μήνες, στην ολοκλήρωση αυτής της μελέτης. Θα ήθελα λοιπόν στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω τον κ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ" 2 η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2012 «Ευρώπη μια Κοινή Κληρονομιά» 28-30 Σεπτεμβρίου 2012 Υλικός & Άυλος Πολιτισμός : Κρίσεις - Συνέχειες και Ασυνέχειες ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ: Οριστικός

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ: Οριστικός Τίτλος 384032 ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΙΧΕΙΡΗΜ ΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕ Α 384001 383998 384003 384072 384073 Δημιουργία θέσεων απασχόλησης στον τομέα του πολιτισμού μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα στην Α, Β,

Διαβάστε περισσότερα