Η εισήγηση αυτή αποτελεί, συνοπτική εκδοχή άρθρου που έχει δηµοσιευτεί στα Ζητήµατα Επικοινωνίας (βλ. Κωνσταντινίδου, 2006).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εισήγηση αυτή αποτελεί, συνοπτική εκδοχή άρθρου που έχει δηµοσιευτεί στα Ζητήµατα Επικοινωνίας (βλ. Κωνσταντινίδου, 2006)."

Transcript

1 Χριστίνα Κωνσταντινίδου Τµήµα Κοινωνιολογίας Πανεπιστήµιο Κρήτης Το ζήτηµα της αγωγής στα µέσα επικοινωνίας σε ιστορική προοπτική. Από τον παθητικό αποδέκτη στον κριτικό αναγνώστη, τον ενεργό πολίτη και ευφυή συνοµιλητή 1 Είναι κοινός τόπος ότι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας (ΜΜΕ), αποτελούν αναπόσπαστο κοµµάτι της καθηµερινής ζωής παιδιών και ενηλίκων. Σήµερα µάλιστα, µε τη ραγδαία ανάπτυξη των νέων µέσων, τη σύγκλιση της τεχνολογίας της πληροφορικής και των µέσων επικοινωνίας, τα διαδραστικά ηλεκτρονικά παιχνίδια και το διαδίκτυο, ο τρόπος και η ίδια η έννοια της ενηµέρωσης και της ψυχαγωγίας και της χρήσης/ κατανάλωσης των µέσων τείνουν ν αλλάξουν (Livingstone and Bovill, 2001). Όσο οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας διεισδύουν σε ολοένα και περισσότερες πτυχές της καθηµερινότητας πυκνώνουν τα ερωτήµατα γύρω από το ρόλο των κλασικών και νέων µέσων, ενώ αυξάνει ο προβληµατισµός ή η ανησυχία γονιών, παιδαγωγών και επιστηµόνων σχετικά µε τις συνέπειες τους για τα παιδιά και τους νέους. Αυτού του είδους οι ανησυχίες τροφοδοτούν συνήθως ένα πλήθος παραδοχές σε σχέση µε τη δύναµη των οπτικοακουστικών µέσων αλλά και κυρίως της τηλεόρασης, όπως: να ναρκώνουν τα παιδιά και να επηρεάζουν τις γνωστικές ικανότητες και την πνευµατική τους δραστηριότητα, να καταστρέφουν τη φαντασία και τη δηµιουργικότητα (Winn, 1986), να αυξάνουν την επιθετικότητα, τη βία και την αντικοινωνική συµπεριφορά (Bandura, 1987, 1986), να οδηγούν στην παθητικοποίηση και να ενθαρρύνουν τον υπερκαταναλωτισµό (Adorno & Horkheimer, 1986), να απονοµιµοποιούν την οικογένεια και το σχολείο ως θεσµών κοινωνικοποίησης (Dufour, 2002), να ενισχύουν τα στερεότυπα και τις κάθε είδους προκαταλήψεις σε σχέση µε το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα κλπ (Gerbner et al. 1976), 1 Η εισήγηση αυτή αποτελεί, συνοπτική εκδοχή άρθρου που έχει δηµοσιευτεί στα Ζητήµατα Επικοινωνίας (βλ. Κωνσταντινίδου, 2006).

2 να αποµακρύνουν τους νέους από τη σοβαρή µόρφωση, την τέχνη και την υψηλή λογοτεχνία και να οδηγούν στην κατασπατάληση του ελεύθερου χρόνου που θα έπρεπε να αφιερώνεται στο διάβασµα, στην εκπαίδευση ή σε δηµιουργικές δραστηριότητες (Popper & Condry, 1995). Ο προβληµατισµός αυτός τροφοδοτεί ακατάπαυστα τη δηµόσια συζήτηση και συνδέεται άρρηκτα µε τις ευρύτερες κοινωνικο - οικονοµικές µεταβολές και τον επιστηµονικό προβληµατισµό γύρω από τα µέσα ή τον λεγόµενο πολιτισµό της εικόνας. Στα πλαίσια αυτής της συζήτησης αναπτύσσεται σταδιακά µια αυτοτελής σχεδόν περιοχή, που στις δυτικές, κυρίως, χώρες παίρνει τη διττή µορφή ενός επιστηµονικού πεδίου (media literacy studies) και ενός κοινωνικού κινήµατος, γνωστό σήµερα ως «κίνηµα της αγωγής στα µέσα» (media literacy movement). Αν και ιστορικά, το πρώτο βιβλίο που θα µπορούσε να καταταχτεί σ αυτό το πεδίο εκδόθηκε τη δεκαετία του 1930, πρέπει να περιµένουµε µέχρι τις δεκαετίες του 50 και του 60 και την εµφάνιση και κυριαρχία της τηλεόρασης, ώστε να πυκνώσουν οι δράσεις, οι αναλύσεις, και η δηµόσια συζήτηση, σχετικά µε την ανάγκη ελέγχου των µέσων ή/και αγωγής στη χρήση των µέσων (Prokop, 1997). Μετά τη δεκαετία του 70 οι φορείς που δραστηριοποιούνται σ αυτό το χώρο συγκροτούνται σε κίνηµα, το οποίο, µέσα από αλλεπάλληλους µετασχηµατισµούς, σήµερα συνδέεται τόσο µε τους εκπαιδευτικούς µηχανισµούς και τις µεταρρυθµίσεις στο εκπαιδευτικό σύστηµα, όσο και µε κρατικούς φορείς που σχεδιάζουν και υλοποιούν τις κοινωνικές πολιτικές σ ό,τι αφορά τη σχέση νέων και µέσων. Αντικείµενο, λοιπόν, της εισήγησης µου είναι η κατανόηση της έννοιας της «αγωγής στα µέσα» από µακρο-κοινωνιολογική και ιστορική σκοπιά. Για το σκοπό αυτό, µέσα από την παρουσίαση των βασικών τύπων αγωγής στα µέσα όπως έχουν προταθεί και αναπτυχθεί από τη δεκαετία του 50 µέχρι σήµερα, θα επιχειρήσω µια κριτική παρουσίαση των βασικών θεωρητικών και πολιτικών ερωτηµάτων που θέτουν οι δράσεις, οι πρακτικές και ο κοινωνικός λόγος του πεδίου της αγωγής στα µέσα. 2

3 Εισαγωγή: Η έννοια της «αγωγής στα µέσα» Ο όρος «αγωγή στα µέσα» συχνά αναφέρεται και ως «επικοινωνιακή εκπαίδευση» (Κούρτη, Χαραµής, 2001) ή «αλφαβητισµός στα µέσα» (Ντάβου, 2001:35). Εγώ αντίθετα, θεωρώ ότι η έννοια της αγωγής, όπως ακριβώς επισηµαίνει ο Foucault (1991:92), εξαιτίας της πολυσηµίας της µας επιτρέπει να κατανοήσουµε καλύτερα ποιοι παράγοντες συµβάλλουν στο µετασχηµατισµό των προταγµάτων και των αιτηµάτων του σχετικού επιστηµονικού πεδίου και του αντίστοιχου κινήµατος. Πιο συγκεκριµένα, η έννοια της αγωγής είναι τριπλή: η πρώτη αφορά την οδήγηση, δηλαδή τη χειραγώγηση (αγωγή δια των χειρών), την κυριολεκτική ή µεταφορική καθοδήγηση, την ποιµαντική, τη διαφώτιση, την υπόδειξη, τη χαλιναγώγηση (αγωγή δια του χαλινού) κ.ά. η δεύτερη, συνδέεται άρρηκτα µε την εκπαίδευση και την παιδεία, την κατάρτιση, την απόκτηση γνώσεων, τη διαπαιδαγώγηση, τη γαλούχηση, την πνευµατική ανάπτυξη, την καλλιέργεια, κ.ά. η τρίτη αφορά την έννοια της ανατροφής, δηλαδή την καλή αγωγή, την καλή συµπεριφορά, την ευγένεια, ευπρέπεια, κ.ά. (βλ. αντιλεξικό Βοσταντζόγλου, λήµµα αγωγή). Η τριπλή σηµασία του όρου αγωγή, ουσιαστικά, εξυπονοεί βαθύτερες θέσεις ως προς τον κοινωνικό και πολιτικό ρόλο των πρακτικών και των προταγµάτων της αγωγής στα µέσα (Hobbs, 1998). Παρακάτω θα υποστηρίξω ότι η συνεχής αναδιατύπωση του νοήµατος της αγωγής στα µέσα δεν συνιστά µια αξιολογικά ουδέτερη εξελικτική διαδικασία προσαρµογής στα εκάστοτε επικοινωνιακά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Αντίθετα, πέρα από τη βασική παραδοχή ότι τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες, πρέπει, δια µέσου ενός συστήµατος αλφαβητισµού στη γλώσσα και τη γραµµατική των πάσης φύσης µέσων και των προϊόντων τους να αποκτήσουν τα απαραίτητα εφόδια, µε τη γενικότερη σηµασία του όρου, ώστε να είναι σε θέση να διαχειριστούν ενεργητικά τη σχέση τους µε τα µέσα, από κει και πέρα η αγωγή, όπως και κάθε είδους εκπαίδευση, αποτελεί µια µείζονα στρατηγική συγκρότησης των υποκειµένων και κατασκευής ταυτοτήτων, καθώς επίσης και ένα όχηµα κοινωνικής κατασκευής νοηµάτων, προτύπων, αξιών, τρόπων σκέψης και αντίληψης. 3

4 Όπως θα δούµε παρακάτω, ιστορικά, µπορούµε να διακρίνουµε τρεις µεγάλες χρονικές περιόδους αντιµετώπισης του ζητήµατος σε στενή συνάρτηση µε τους ευρύτερους κοινωνικο-οικονοµικούς µετασχηµατισµούς και τα θεωρητικά ζητήµατα που εγείρουν οι κυρίαρχες παραδοχές του πεδίου (Buckingham, 1998, Masterman, 1985).Να επισηµάνω εξαρχής ότι η διάκριση αυτή είναι σχετικά σχηµατική και εξυπηρετεί καθαρά αναλυτικούς στόχους γιατί, στην πραγµατικότητα, δεν πρόκειται για µια γραµµική και διαδοχική σειρά ευδιάκριτων σταδίων. Αντίθετα, υπάρχει συνεχής διάλογος και επαναδιαπραγµάτευση των ζητηµάτων και των πρακτικών που κυριαρχούν σε κάθε χρονική περίοδο µε συνέπεια το πρότυπο αγωγής στα µέσα που κυριαρχεί κάθε φορά να ξαναεµφανίζεται αναδιατυπωµένο στο επόµενο. Πρώτη περίοδος: Η ηθική καταδίκη των µέσων και η προστασία του παθητικού αποδέκτη Στην πρώτη περίοδο, η οποία πολύ αδρά θα µπορούσε να τοποθετεί από τις αρχές του εικοστού αιώνα αλλά κυρίως από τη δεκαετία του 30 έως και τις αρχές της δεκαετίας του 60, το µοντέλο αγωγής στα µέσα στηρίζεται κυρίως στην ηθική καταδίκη των «ευτελών» προϊόντων των µέσων και την προσπάθεια προστασίας των νέων αλλά και των λαϊκών στρωµάτων από το περιεχόµενο τους µέσα από την οικογενειακή εποπτεία και µια συνολική θεσµική παρέµβαση ρύθµισης, ελέγχου και λογοκρισίας (Prokop, 1997). Την εποχή εκείνη η αγωγή στα µέσα είναι αρνητική (Masterman, 1997), δηλαδή στηρίζεται στην παραδοχή ότι π.χ. ο κινηµατογράφος, τα κόµικς και αργότερα η τηλεόραση κλπ είναι κακά και πρέπει να τα απορρίψουµε «µπολιάζοντας» (inoculate) τους νέους µέσα από την εκπαίδευση, το διάβασµα και τη γενική µόρφωση (Buckingham, 1998:34). Για παράδειγµα, για τους Leavis & Thompson, (1933), τα µέσα διαφθείρουν το κοινό παρέχοντας επιφανειακές απολαύσεις στη θέση των αυθεντικών αξιών της υψηλής τέχνης και λογοτεχνίας. Ο στόχος του εκπαιδευτικού συστήµατος, του κράτους και της οικογένειας σ αυτό το πλαίσιο είναι η διατήρηση της πολιτισµικής κληρονοµιάς, της εθνικής γλώσσας και των εθνικών αξιών. Τα παιδιά και οι νέοι πρέπει, λοιπόν, να είναι σε θέση να διακρίνουν τα ευτελή προϊόντα των µέσων αναγνωρίζοντας την αξία της υψηλής κουλτούρας και να αντισταθούν µέσω της εκπαίδευσής τους στην εµπορική χειραγώγησή τους (Βuckingham, 2003:7). 4

5 Θεωρητικό υπόβαθρο για την ανάπτυξη µιας τόσο αρνητικής αντίληψης για τα µέσα και µιας προστατευτικής λογικής σ ό,τι αφορά τον τρόπο αντιµετώπισης των επιδράσεων των µηνυµάτων, υπήρξε: η αντιπαράθεση µεταξύ υψηλής και µαζικής κουλτούρας. η έννοια της πολιτιστικής βιοµηχανίας που αναπτύσσουν οι στοχαστές της Σχολής της Φραγκφούρτης Επιπλέον, οι παραδοχές των κλασικών προσεγγίσεων των επιδράσεων, οι οποίες χαρακτηρίζονται από µια απλή πίστη στην άµεση επίδραση των µέσων στα άτοµα. Σ αυτά τα θεωρητικά συµφραζόµενα, οι ανησυχίες και οι φόβοι, οι οποίοι παίρνουν συχνά τη µορφή «ηθικών πανικών» σχετικά µε τις αρνητικές επιδράσεις των µέσων µετουσιώνονται σε δύο βασικές παραδοχές: 1) ότι τα µέσα είναι παντοδύναµα και ότι έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν καταλυτική επίδραση στις συµπεριφορές, τις αντιλήψεις, τις συνήθειες της ζωής κλπ καθώς το κοινό στις σύγχρονες βιοµηχανικές κοινωνίες έχει µεταµορφωθεί σε µαζικό και παθητικό (προσέγγιση της υποδερµικής βελόνας). 2) ότι µπορούµε να αναγνωρίσουµε και να αποµονώσουµε την επίδραση που ασκούν τα µέσα και κυρίως η τηλεόραση από τις επιδράσεις όλων των άλλων κοινωνικών ατοµικών και πολιτισµικών φαινοµένων, να την καταγράψουµε εµπειρικά και να τη µετρήσουµε στατιστικά. Έτσι, κυριαρχεί ένα προστατευτικό µοντέλο αγωγής στα µέσα το οποίο προτάσσει ως κύριο καθήκον την καθοδήγηση και την επιτήρηση. Αυτό συνεπάγεται την άσκηση ελέγχου, αλλά πρόκειται για έναν έλεγχο που αποσκοπεί στην ηθική προστασία από ορισµένα είδη ή ιδέες που θεωρούνται επιβλαβή. Οι φορείς που ενεργοποιούνται στο κίνηµα της αγωγής στα µέσα, αλλά και οι διανοούµενοι, πολιτικοί, γονείς κλπ διατυπώνουν, λοιπόν, µια σειρά από «απαιτήσεις» προς τους µείζονες κοινωνικοποιητικούς φορείς (οικογένεια, σχολείο, µέσα) και το κράτος που αφορούν την ανάγκη ύπαρξης: 5

6 ενός αυστηρά προσδιορισµένου νοµικού πλαισίου και µια στρατηγική πίεσης προς εδραίωση, ενίσχυση ή βελτίωση της υφιστάµενης νοµοθεσίας κυρίως σ ό,τι αφορά την προληπτική λογοκρισία εποπτικών µηχανισµών µε στόχο την απαίτηση προς τις επιχειρήσεις των µέσων να σέβονται το προστατευτικό νοµικό πλαίσιο θέσπιση κανόνων δεοντολογίας και συστήµατος αυτοδέσµευσης και αυτοελέγχου των µέσων οικογενειακής εποπτείας (ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος και ρύθµιση της κατανάλωσης των διάφορων προϊόντων και κυρίως της τηλεόρασης) καθοδήγησης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών από το σχολείο. Ειδικά σ ό,τι αφορά την οικογένεια, στο βαθµό που η µεγαλύτερη κατανάλωση των µέσων γίνεται µέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, προτάσσεται ως στόχος ο έλεγχος των αναγνωσµάτων και η ανάγκη κατάρτισης οικογενειακού προγράµµατος τηλεθέασης σε συνεργασία µε τα παιδιά. Ιδιαίτερα στις πολύ µικρές ηλικίες που θεωρείται ότι οι επιλογές καθοδηγούνται µε βάση τις προτιµήσεις των γονέων, τονίζεται ότι η ευθύνη βαρύνει τους γονείς καθώς αυτοί είναι µια ισχυρότατη πηγή υποδειγµάτων και αρχικής έκθεσης στην τηλεόραση και τα υπόλοιπα µέσα. εύτερη περίοδος: Το ενηµερωµένο κοινό και ο κριτικός αναγνώστης Στη δεύτερη περίοδο, που αφορά κυρίως τις δεκαετίες του 70 και του 80, όπου τα µέσα παρουσιάζουν τάσεις τεράστιας συγκέντρωσης, δύναµης και επηρεασµού της πολιτικής, πολιτισµικής και οικονοµικής ζωής, εισέρχονται εκπαιδευτικοί και ερευνητές στο πεδίο της αγωγής στα µέσα µε περισσότερο παιδαγωγικά κριτήρια και θεωρητικά τεκµηριωµένες απόψεις για το ρόλο των µέσων. Σ αυτό το εννοιολογικό πλαίσιο, αρχίζει να κυριαρχεί µια πολιτικοποιηµένη κριτική θεώρηση των µέσων και να δίνεται έµφαση στις οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτικές πλευρές της επίδρασης των µέσων στην κοινωνία και γενικότερα στην επίδραση που ασκούν στον τρόπο µε τον οποίο αντιλαµβανόµαστε τον εαυτό µας και 6

7 τον κόσµο που µας περιβάλλει µέσω της κοινωνικής κατασκευής της πραγµατικότητας. Καταρχάς, οι αντιλήψεις για την παντοδυναµία των µέσων, τη µαζικότητα και παθητικότητα του κοινού, ανασκευάζονται ριζικά από τις προσεγγίσεις του ριζοσπαστικού χώρου. Τονίζεται λοιπόν, ότι το γεγονός της κυριαρχίας της τηλεόρασης στην καθηµερινή ζωή των ενηλίκων και των παιδιών δεν µας δίνει σαφείς πληροφορίες για τη φύση της επιρροής και τις διεργασίες µέσω των οποίων αυτή ασκείται. Χωρίς να ανατρέπονται ολοκληρωτικά οι «ανησυχίες» και οι παραδοχές που κυριαρχούσαν στην πρώτη περίοδο σχετικά µε την άµεση αρνητική επίδραση των µέσων στις στάσεις και συµπεριφορές των ατόµων, υποστηρίζεται ότι η πραγµατικότητα είναι πιο πολύπλοκη και πιο σύνθετη και εποµένως πολύ πιο δύσκολο να προσδιοριστεί και να µετρηθεί απ ό,τι συχνά εικάζεται. Για πρώτη φορά, το ζήτηµα της επίδρασης των µέσων τίθεται µε κοινωνιολογικούς όρους και εξετάζεται το κοινωνικό σύστηµα, οι δοµές στις οποίες εντάσσονται οι διάφορες κατηγορίες κοινού και ο τρόπος µε τον οποίον αντιλαµβάνονται, αξιολογούν και ερµηνεύουν τα µηνύµατα. Οι αναλύσεις που κατατάσσονται σ αυτό το πεδίο, διατυπώνουν την υπόθεση της έµµεσης, διάχυτης και µακροχρόνιας επίδρασης των µέσων, καθώς θεωρείται ότι συµβάλλουν αποφασιστικά στη δηµιουργία της κυρίαρχης κουλτούρας, των νοηµατικών πλαισίων και των κανόνων που τα άτοµα χρησιµοποιούν για να κατανοήσουν τον κόσµο και να προσανατολίσουν τη δράση τους µέσα σ αυτόν (Σεραφετινίδου, 1987:372). Εξάλλου, αµφισβητείται µε πειστικό τρόπο η δυνατότητα αποµόνωσης της επίδρασης της τηλεόρασης από άλλους κοινωνικούς παράγοντες. Τονίζεται δηλαδή ότι όσο και αν επιχειρείται, µέσω όλο και πιο εκλεπτυσµένων στατιστικών µεθόδων, εργαστηριακών πειραµάτων ή ερευνών πεδίου, να επαληθευτεί εµπειρικά η άµεση αρνητική επίδραση των µέσων, θα παραµένει θεωρητικά και µεθοδολογικά ανέφικτη η προσπάθεια της αποµόνωσης και ποσοτικοποίησης των επιδράσεων από ένα πλήθος άλλων παραγόντων (φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισµός, διεύρυνση της ανισότητας, αστικοποίηση, εγκληµατικότητα, νεανικές υποκουλτούρες κλπ) (Giroux, 1999). Η σύζευξη αυτών των θεωρητικών και µεθοδολογικών προσεγγίσεων στο ζήτηµα των µέσων επηρεάζει άµεσα και το πεδίο της αγωγής στα µέσα. Πιο συγκεκριµένα, στο πλαίσιο, µιας περισσότερο πολιτικοποιηµένης αντίδρασης στα µέσα µιας εξέγερσης των πολιτών και καταναλωτών που αρνούνται τα προϊόντα 7

8 της βιοµηχανίας των µέσων, αρχίζει να κυριαρχεί η άποψη της ανάγκης δηµιουργίας του κριτικού /υπεύθυνου πολίτη χρήστη. Παρ όλο που δεν εγκαταλείπεται η προσπάθεια ελέγχου και εποπτείας της χρήσης των µέσων και κυρίως της τηλεόρασης µέσω νοµικών και άλλων θεσµών, το αίτηµα του ελέγχου της τηλεθέασης µέσω της προσφυγής στις παιδαγωγικές µεθόδους του περιορισµού και της λογοκρισίας αρχίζει να χάνει έδαφος ή επαναδιατυπώνεται µε περισσότερο «προοδευτικούς» όρους. Κεντρικός στόχος της αγωγής στα µέσα σ αυτό το πλαίσιο είναι η µετάβαση σε µια εµπειρία εποικοδοµητική και χρήσιµη µέσω της µεταστροφής, από την παθητική κατανάλωση της πληροφόρησης και της ψυχαγωγίας, στον εµπλουτισµό των γνωστικών διαδικασιών, την ανάπτυξη της δηµιουργικής σκέψης, την κριτική ανάλυση των ειδήσεων, των προϊόντων ψυχαγωγίας κλπ (Masterman 1980, 1985). Όλο και πιο συχνά εµφανίζεται η άποψη ότι το σχολείο πρέπει να πάψει να έχει µια σχέση αντιπαλότητας µε τα µέσα και ότι, αντίθετα, οφείλει να τα περιλάβει στο πλαίσιο της παιδαγωγικής του λειτουργίας. Έτσι, σ όλη τη δεκαετία του 70, εντείνονται οι προσπάθειες στις δυτικές, τουλάχιστον, χώρες να ενταχθεί η αγωγή στα µέσα στο αναλυτικό πρόγραµµα του σχολείου. Το 1973 στο ιεθνές Συµβούλιο του Κινηµατογράφου και της Τηλεόρασης εµφανίζεται για πρώτη φορά η διάκριση µεταξύ «Εκπαίδευσης µε τα µέσα και εκπαίδευσης στα µέσα». Εκεί διατυπώνεται ρητά το αίτηµα για «τη µελέτη, τη διδασκαλία και την εκµάθηση των σύγχρονων µέσων επικοινωνίας και έκφρασης, ως αυτόνοµου τοµέα γνώσης ανεξάρτητου από τη συνήθη τους χρήση ως εποπτικών µέσων σε άλλους τοµείς». Έτσι, αρχίζει να τονίζεται επίσης η ανάγκη για την κατανόηση της φύσης και του τρόπου λειτουργίας των µέσων, των όρων και των προϋποθέσεων της οργάνωσης της τεράστιας αυτής βιοµηχανίας, της γνώσης των επιχειρηµατικών στόχων και των ορίων που θέτουν στην καθηµερινή παραγωγή των συµβολικών τους προϊόντων, «προκειµένου να επιτευχθεί η δηµιουργική και κριτική συµµετοχή στη χρήση των τεχνολογικών και παραδοσιακών µέσων έτσι ώστε η κοινότητα και τα άτοµα να αναπτυχθούν και να απελευθερωθούν και να εκδηµοκρατιστεί η κοινωνία» (ό.π.). Σταδιακά, πολλαπλασιάζονται τα µαθήµατα, τα επιµορφωτικά σεµινάρια και εργαστήρια για γονείς και εκπαιδευτικούς, η έκδοση βιβλίων, εγχειριδίων, η επιδότηση πιλοτικών προγραµµάτων, κλπ και γίνονται συντονισµένες προσπάθειες από το σχολείο, το κράτος και την οικογένεια για τη συστηµατική περιγραφή, ερµηνεία και αξιολόγηση του περιεχοµένου των µέσων. Αντικείµενο των πρώτων εκπαιδευτικών 8

9 επικοινωνιακών προγραµµάτων σε όλες τις βαθµίδες της εκπαίδευσης είναι η εκπαίδευση στη γραµµατική και το συντακτικό των τηλεοπτικών εκποµπών, η εκµάθηση των γραπτών, οπτικών, προφορικών, κωδίκων και των επαγγελµατικών κωδίκων, που θεωρείται ότι θα επιτρέψουν στα παιδιά να ανακαλύψουν και να αποµυθοποιήσουν όλους τους µηχανισµούς της τηλεοπτικής γλώσσας, της ηλεκτρονικής δηµοσιογραφίας, της πολιτικής επικοινωνίας, της διαφήµισης, της παραγωγής ταινιών κλπ (Μasterman, 1980, 1985). Απώτερος στόχος να καταδειχτεί µε ποιους συγκεκριµένους τρόπους συγκροτείται η κοινωνική πραγµατικότητα και η κυρίαρχη κουλτούρα µέσα από τις καθηµερινές τεχνικές παραγωγής και τα ερµηνευτικά πλαίσια που υιοθετούνται. Παρ όλο που αυτή η εξέλιξη θα γνωρίσει πισωγυρίσµατα και αντιδράσεις τόσο από τις κυβερνήσεις όσο και από το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστηµα κυριαρχεί τελικά η πεποίθηση ότι τα µέσα αποτελούν παράλληλο σχολείο και πρέπει να ενταχθούν δηµιουργικά στην παιδεία των παιδιών. Τρίτη περίοδος: Ο ενεργός πολίτης και ευφυής συνοµιλητής Η τρίτη περίοδος, η οποία τοποθετείται από το τέλος της δεκαετίας του 80 µέχρι σήµερα, χαρακτηρίζεται από τέσσερις µείζονες αλληλο-τροφοδοτούµενες µεταβολές. Η πρώτη αφορά την εµφάνιση και ραγδαία ανάπτυξη των νέων ηλεκτρονικών οπτικοακουστικών µέσων και τη σύγκλισή τους µε τις τεχνολογίες της πληροφορικής. Η δεύτερη αφορά τη λεγόµενη «απορρύθµιση» του, παγκοσµιοποιηµένου πια, ραδιοτηλεοπτικού πεδίου µε άµεση συνέπεια την αντιπαράθεση των στόχων δηµόσιου συµφέροντος - όπως η ελευθερία της έκφρασης, ο πλουραλισµός των µέσων ενηµέρωσης, η πολιτιστική και γλωσσική πολυµορφία, η προστασία του καταναλωτή και των ανηλίκων - µε τους επιχειρηµατικούς στόχους των µέσων. Η τρίτη µεταβολή, αφορά σε µια ενορχηστρωµένη οπισθοδρόµηση των ιδεών και των αρχών για την εκπαίδευση και τις εκπαιδευτικές πολιτικές, εξαιτίας κυρίως της νεο-συντηρητικής ή νεο-φιλελεύθερης στροφής των δυτικών κυβερνήσεων, στο πλαίσιο του µετα-φορντικού υποδείγµατος συσσώρευσης (Buckingham, 2004:1-2). Οι µεταβολές αυτές ασκούν καταλυτική επίδραση σε κάθε 9

10 είδους εκπαιδευτική καινοτοµία και πειραµατισµό και δραστική µείωση στις επιδοτήσεις προγραµµάτων αγωγής (Buckingham, 2004:2). Η τέταρτη µεταβολή, αφορά σε µια σηµαντική µεταστροφή του ερευνητικού ενδιαφέροντος στο χώρο των κοινωνικών επιστηµών, από την ανάλυση των µηχανισµών και τεχνικών κατασκευής της κοινωνικής πραγµατικότητας και αναπαραγωγής των ηγεµονικών λόγων, στο ζήτηµα της παραγωγής των λαϊκών ταυτοτήτων και της κατασκευής των νοηµάτων από τις διαφοροποιηµένες κοινωνικές κατηγορίες κοινού. Το ζήτηµα της ενεργητικής συµµετοχής του κοινού στη διαδικασία της επικοινωνίας που απασχολεί ήδη από τη δεκαετία του 70 ένα σηµαντικό αριθµό µελετών, τώρα πια αναπτύσσεται στα πλαίσια µιας εξαιρετικά «αισιόδοξης» εκδοχής, όπου τονίζεται η ικανότητα των κοινωνικών κατηγοριών κοινού να διαπραγµατεύονται τα δικά τους νοήµατα και, κυρίως, να αντιστέκονται στον ηγεµονικό λόγο των µέσων αποκοµίζοντας απόλαυση από αυτήν τη διαδικασία (Fiske, 2000). Παρ όλο που αναγνωρίζεται ότι υπάρχουν και κάποια όρια σ αυτήν τη διαδικασία, καθώς είναι γνωστές οι προθέσεις των µέσων να ελέγξουν και να εστιάσουν σε µια προτιµητέα µονοδιάστατη εκδοχή της πραγµατικότητας, δηµιουργείται µια σαφής ρήξη µε τις κριτικές ριζοσπαστικές προσεγγίσεις της προηγούµενης περιόδου (Κωνσταντινίδου, 2002, 2003α). Όλες αυτές οι µεταβολές στο εκπαιδευτικό σύστηµα, το περιβάλλον των µέσων και τη ζωή των ανθρώπων αλλά και τις θεωρητικές προσεγγίσεις και τις δηµόσιες αφηγήσεις για την εκπαίδευση και τα µέσα έχουν καθοριστική επίδραση στην ίδια την έννοια και το περιεχόµενο της αγωγής στα µέσα. Στην πραγµατικότητα, σ αυτήν την περίοδο, χωρίς να εγκαταλείπονται ολοκληρωτικά το πρόταγµα της θεσµικής και οικογενειακής προστασίας και το αίτηµα της συγκρότησης του κριτικού και υπεύθυνου αναγνώστη/τηλεθεατή, παρατηρείται µια µετατόπιση της έµφασης προς την ανάγκη της απόκτησης και της ενίσχυσης των τεχνικών και γνωστικών εκείνων δεξιοτήτων που θα επιτρέψουν στο παιδί ή στον ενήλικα να προσανατολιστεί στα νέα - δυνητικά ή πραγµατικά - περιβάλλοντα που δηµιουργεί η σύγκλιση των παραδοσιακών και των νέων οπτικοακουστικών µέσων µε την πληροφορική. Οι συντονισµένες προσπάθειες κράτους, κοινωνίας πολιτών, εκπαιδευτικών, επιστηµόνων και οικογενειών προς την κατεύθυνση της ευρείας παιδαγωγικής αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών πληροφόρησης καθώς και όλων των σύγχρονων 10

11 µορφών επικοινωνίας στην εκπαίδευση µέσω πρακτικών πολλαπλής κατεύθυνσης αποτελούν το βασικό αίτηµα του κινήµατος της αγωγής στα µέσα. Οι στόχοι αυτοί, θεωρείται ότι µπορούν να υλοποιηθούν µε δύο βασικούς τρόπους. Πρώτον, δίνεται και πάλι έµφαση στην παροχή δεξιοτήτων για την παραγωγή πολιτιστικών προϊόντων (χρήση κάµερας, τυπογραφείου, ηχοληψίας, δηµιουργία µη κερδοσκοπικών µικρών τοπικών εναλλακτικών µέσων κλπ). Η πρακτική εφαρµογή των τεχνικών και η αντιµετώπιση συγκεκριµένων προβληµάτων που σχετίζονται άµεσα µε τις µεθόδους και τεχνικές παραγωγής των συµβολικών προϊόντων, θεωρείται ότι θα συντελέσει στην πληρέστερη κατανόηση των µηνυµάτων των µέσων καθώς επίσης και στην αποµυθοποίηση της τηλεοπτικής κυρίως παραγωγής, την αποπαθητικοποίηση των παιδιών ως χρηστών, τη σφυρηλάτηση της συνείδησης του ενεργού πολίτη και την ένταξη των µέσων δηµιουργικά στην καθηµερινή τους ζωή (Χαραµής, 2001: ). εύτερον, επιδιώκεται η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη διαδικασία της διδασκαλίας και της µάθησης τόσο µε την µορφή εποπτικών µέσων, δηλαδή ως εργαλεία για εκπαιδευτικούς σκοπούς σ όλο το εκπαιδευτικό πρόγραµµα ανεξαρτήτως αντικειµένου (Θεωνά, κ.ά Σαρηπανίδου, 2001), όσο κυρίως ως ανεξάρτητο γνωστικό αντικείµενο ή ιδιαίτερο µάθηµα επικοινωνιακής ή οπτικοακουστικής αγωγής. Σ αυτό το πλαίσιο προωθείται µια ολόκληρη σειρά δραστηριοτήτων µε στόχο την καλλιέργεια των γνωστικών ικανοτήτων των παιδιών, τη δηµιουργία κινήτρων µάθησης, την ενεργοποίηση και την αξιοποίηση της δυνατότητας να αναζητούν και να ανακαλύπτουν τη γνώση µόνοι τους µε τη βοήθεια του σύγχρονου οπτικοακουστικού πολιτισµού. Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η απόκτηση µιας σειράς νέων δεξιοτήτων µέσω της συνάρθρωσης παιχνιδιού, µάθησης και πληροφορικής που υπερβαίνουν το θέµα της απλής τεχνικής εκµάθησης της χρήσης των νέων µέσων (χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, διαντιδραστικά παιχνίδια, πολυµέσα, διαχείριση πληροφοριών, διαδίκτυο, κλπ) και συνδέονται µε επαγγελµατικές δεξιότητες και χαρακτηριστικά. Συνεπώς, από τον παθητικό αποδέκτη ή ενηµερωµένο πολίτη περνάµε στον ενεργό πολίτη [επιτελεστή (performer)], ο οποίος συµµετέχει πια ως ευφυής συνοµιλητής [«παίκτης»] στη διαδικασία της επικοινωνίας (Livingstone, 2002:231). 11

12 Συµπεράσµατα: Το πολιτικό διακύβευµα της αγωγής στα Μέσα Επικοινωνίας Η σύντοµη αυτή επισκόπηση είχε στόχο να καταστήσει σαφές ότι το εννοιολογικό περιεχόµενο της αγωγής στα µέσα και οι πρακτικές που την προσδιορίζουν µεταβάλλονται ιστορικά σε συνάρτηση µε τα κοινωνικά συµφραζόµενα. Επιπλέον, ότι κάθε µοντέλο αγωγής, όταν επικρατεί, δεν εισάγει µια απόλυτη καινοτοµία αλλά συνιστά περισσότερο πεδίο διάλογου, επαναπροσδιορισµού και ανακωδικοποίησης των υποδειγµάτων του παρελθόντος. Πιο συγκεκριµένα, επιχείρησα να καταδείξω ότι, ιστορικά, η αγωγή στα µέσα έχει την τάση να αποµακρύνεται από µια προσέγγιση θεµελιωµένη στην ηθική καταδίκη των µέσων και τον αυταρχικό προστατευτισµό προς µια άλλη θεµελιωµένη σε µια πιο ενεργητική συµµετοχική παιδοκεντρική παιδαγωγική, η οποία, χωρίς να πάψει να προσδιορίζεται ως ηθική ή/και κριτική αγωγή, θέτει πιο εργαλειακούς στόχους και δίνει έµφαση στην κατάρτιση και τη γνώση. Οι στόχοι αυτοί συνδέονται άµεσα µε την ανάπτυξη των νέων ηλεκτρονικών µέσων επικοινωνίας και της πληροφορικής πέρα από το πλαίσιο του ελεύθερου χρόνου και της ψυχαγωγίας και αφορούν την εξοικείωση των νέων στις νέες τεχνολογίες µέσω του εκπαιδευτικού συστήµατος. Αν θέλουµε, ωστόσο, να υπερβούµε τις υπεραπλουστεύσεις που διέπουν πολύ συχνά τις προσεγγίσεις του φαινοµένου της µαζικής επικοινωνίας, θα πρέπει να αναγνωρίσουµε ότι η συνεχής αναδιατύπωση του νοήµατος της αγωγής στα µέσα δεν συνιστά µια αξιολογικά ουδέτερη εξελικτική διαδικασία, αλλά ούτε και µια τελεολογία «σύµφωνα µε την οποία οι κακές παλιές ιδέες του παρελθόντος απορρίφθηκαν προς όφελος των καλών νέων ιδεών του παρόντος» (Buckingham, 2003:17). Το πεδίο της αγωγής στα µέσα και οι πρακτικές του (τεχνικές, διαδικασίες, θεσµοί, λόγοι, επιστηµονικές θεωρήσεις) φαίνεται ότι µετασχηµατίζονται συγκροτώντας και αναπαράγοντας συγκεκριµένα ζητήµατα ως προβλήµατα της σχέσης των ατόµων και κυρίως των παιδιών µε τα µέσα, ενώ, ταυτόχρονα, αναλαµβάνουν να τα ρυθµίσουν, να τα διαχειριστούν και να τα ελέγξουν. Βλέποντας, λοιπόν, το θέµα από µια πιο µακρο-κοινωνιολογική προοπτική, µας ενδιαφέρει το συνολικό πολιτικό εγχείρηµα που τέµνει εγκάρσια τις συγκεκριµένες κάθε φορά µορφές της αγωγής στα µέσα. Η πραγµατική σηµασία του εγχειρήµατος αυτού µπορεί να καταστεί αντιληπτή µόνο αν στραφούµε στον ίδιο τον όρο «αγωγή» ή «δι-αγωγή» και τη θεωρία του Foucault (1991:92) για τη σχέση πειθαρχίας και γνώσης. Ο Foucault 12

13 θεωρεί, ότι η διαγωγή είναι η πράξη τού να «άγεις», να «οδηγείς» τους άλλους (σύµφωνα µε µηχανισµούς καταναγκασµού λίγο πολύ αυστηρούς) και συγχρόνως ο τρόπος µε τον οποίο συµπεριφέρεσαι µέσα σ ένα λίγο πολύ ανοιχτό πεδίο δυνατοτήτων. Για το συγγραφέα, κατά βάθος, η έννοια της δι-αγωγής παραπέµπει στην έννοια της διακυβέρνησης που καλύπτει «τρόπους δράσης λίγο πολύ µελετηµένους και υπολογισµένους, όλους προορισµένους να δρουν πάνω στις δυνατότητες δράσης των ατόµων» (των παιδιών, των ψυχών, των κοινοτήτων, των οικογενειών, των αρρώστων κλπ). Ο Foucault, εισάγει ακριβώς την έννοια της «διακυβέρνησης» των ανθρώπων, µε την πιο πλατιά έννοια αυτής της λέξης για να συµπεριλάβει το στοιχείο της ελευθερίας. Μ άλλα λόγια, στη φουκωϊκή θεωρία, η εξουσία ασκείται µόνο σε «ελεύθερα υποκείµενα», και στο βαθµό που είναι «ελευθέρα» - δηλαδή ατοµικά ή συλλογικά υποκείµενα που έχουν µπροστά τους ένα πεδίο δυνατοτήτων όπου µπορούν να λάβουν χώρα πολλές αντιδράσεις και διάφοροι τρόποι συµπεριφοράς, η ελευθερία τείνει να εµφανιστεί ως συνθήκη ύπαρξης της εξουσίας. Αν, λοιπόν, το εγχείρηµα της αγωγής στα µέσα στις τρεις εκδοχές που παίρνει ιστορικά διαµορφώνεται µέσα από την πάγια στρατηγική διακυβέρνησης ελεύθερων ατόµων, θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η αντίληψη ότι πρόκειται για µια «απλή» και «αθώα» διαδικασία «αλφαβητισµού» σε νέα περιεχόµενα (όπως είναι η εικόνα) ή νέες τεχνολογίες (πληροφορική κλπ) και απώτερο στόχο τη συγκρότηση κριτικών αναγνωστών. Αντίθετα, η διαδικασία εκπαίδευσης στη γλώσσα και τη γραµµατική των πάσης φύσης µέσων και των προϊόντων τους καθώς και η εκµάθηση των απαιτούµενων δεξιοτήτων παραγωγής και χρήσης της πληροφορικής είναι στην πραγµατικότητα άρρηκτα συνδεδεµένες µε µείζονες µηχανισµούς και τεχνολογίες εξουσίας. Συνεπώς, οι αλλαγές που παρατηρούνται στην αγωγή στα µέσα, ως όψεις του ευρύτερου µετασχηµατισµού στα πρότυπα του κοινωνικού ελέγχου, αποτελούν µέρος µιας παιδαγωγικής στρατηγικής που, σύµφωνα µε την ανάλυση των Robins & Webster (2002: ) αποµακρύνεται από έναν εξουσιαστικό προστατευτισµό προς έναν περισσότερο εργαλειακό προοδευτισµό, δηλαδή προς µηχανισµούς που µπορούν να αποσπούν εθελοντική συµµετοχή και συνεργασία υιοθετώντας τη γλώσσα της προσωπικής αποτελεσµατικότητας, της δηµιουργικότητας, της ανάπτυξης των ικανοτήτων, των δεξιοτήτων και των αρµοδιοτήτων, της προσαρµοστικότητας στα νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα, της ικανότητας της αυτενέργειας και της 13

14 αυτονοµίας στην επίλυση προβληµάτων κλπ. Και παρ όλο που η τεχνολογία της πληροφορικής δεν άλλαξε το πρότυπο του κοινωνικού ελέγχου, αλλά απλώς τον εντατικοποίησε, τον κατέστησε πιο καθηµερινό, διεισδυτικό, επιθετικό, εγκόσµιο και αναπόφευκτο (ό.π., σ. 264) ο εργαλειακός προοδευτισµός που χαρακτηρίζει την τρίτη περίοδο, όντας µια εκδήλωση των νέων τεχνικών της πειθαρχηµένης εξουσίας, συνδέεται πιο ξεκάθαρα παρά ποτέ µε αυτό που ορίζει ο Basil Berstein ως απαίτηση για τη µετάβαση από έναν πειθήνιο και άκαµπτο άνθρωπο στα τέλη του 19 ου αι. προς έναν υπάκουο αλλά ευέλικτο άνθρωπο στα τέλη του 20 ου αι. (ό.π., σ. 260). Αυτές οι πρακτικές, περισσότερο από το να καλύπτουν απλώς τις ανάγκες της ευέλικτης αγοράς εργασίας ή της βιοµηχανίας, έχοντας ως κεντρικό στόχο τη «θετική» προσαρµογή των παιδιών στα νέα κοινωνικά, εργασιακά, πολιτιστικά κλπ, περιβάλλοντα, αποτελούν «µια µαζική κρατική παρέµβαση στην κοινωνικοποίηση», µια νέα «επιστήµη» της νεολαίας, στο πλαίσιο της οποίας οι έννοιες της εργασιακής προετοιµασίας και της διαχείρισης της «ζωής» είναι ενωµένες χάρη στην επέκταση αυτής της παιδαγωγικής στην καθηµερινή ζωή. Η εµπειρική τεκµηρίωση αυτών των θέσεων, ειδικά σ ό,τι αφορά την αγωγή στα µέσα, συνιστά ένα εξ ολοκλήρου νέο πρόγραµµα έρευνας και υπερβαίνει τα όρια της παρούσας εισήγησης. Σήµερα πιο ειδικά, αυτό που θα είχε ενδιαφέρον να εξεταστεί είναι η αλληλεπίδραση του λόγου που παράγουν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί θεσµοί γύρω από την αναγκαιότητα εξορθολογισµού του έργου τους µέσω της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών της πληροφορικής στην εκπαιδευτική διαδικασία, µε τις «απαιτήσεις» για ένα εργατικό δυναµικό που να αποδέχεται τη «νοµοτέλεια» των ραγδαίων κοινωνικών µεταβολών στα πλαίσια της ευέλικτης µεταφορντικής αγοράς εργασίας ως «αποτέλεσµα», µεταξύ άλλων, της διάχυσης της νέας πληροφοριακής τεχνολογίας. Βιβλιογραφικές αναφορές Bandura, A. (1978). «Social Learning Theory of Aggression». Communication, τχ. 28: Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Eaglewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. Brown, J.A. (1991). Television Critical Viewing Skills Education: Major Media Literacy Projects in the United States and Selected Countries. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum. Brown, J.A. (1998). «Media literacy perspectives». Journal of Communication, τχ. 48:

15 Buckingham, D. (1998). «Media Education in the UK: Moving Beyond Protectionism». Journal of Communication, τχ. 48: Buckingham, D. (2003). Media Education. Literacy, Learning and Contemporary Culture. Cambridge: Polity. Buckingham, D. (ed.) (2004). Teaching Popular Culture. Beyond Radical Pedagogy. London: New York Routledge. Corner, J. (2001). «Επανεκτίµηση της πρόσληψης: στόχοι, έννοιες και µέθοδοι», σ Στο J. Curran, M. Gurevitch (eds) ΜΜΕ και Κοινωνία. Αθήνα: Πατάκης. Dufour, D.-R. (2002). «Η κρίση στην Εκπαίδευση. Η κατασκευή του. µεταµοντέρνου παιδιού». Ελευθεροτυπία, Le Monde Diplomatique, 10 Φεβρ. Fiske, J. (2000). Η Ανατοµία του Τηλεοπτικού Λόγου. Αθήνα: ροµέας. Foucault, M. (1991). «ύο δοκίµια το υποκείµενο και την εξουσία», σ Στο Μικροφυσική της Εξουσίας. Αθήνα: Ύψιλον. Ζητήµατα Επικοινωνίας (2007) Αφιέρωµα: Αγωγή και Εκπαίδευση στα Μέσα Επικοινωνίας, τευχ. 6. Giroux, H.-A. (1999). «Doing cultural studies: Youth and the challenge of pedagogy». HypeText document, gseis.ucla.educ/courses/ed253a/giroux/giroux1.html. Gerbner, G., Gross, L. (1976). «Living with television: The violence profile». Journal of Communication, τχ. 26(2): Hobbs, R. (1998). «The seven great debates in the media literacy movement». Journal of Communication, τχ. 48: Horkheimer, M., Adorno, T. (1986). Η ιαλεκτική του ιαφωτισµού. Αθήνα:Ύψιλον. Θεωνά, Ε. κ.ά. (2001). «Οπτικός αλφαβητισµός µέσα από τη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας», σ Στο Π. Χαραµής, (επιµ.) Η Αξιοποίηση των ΜΜΕ στο Σχολείο. Αθήνα: Εκδόσεις της Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Κοµνηνού, Μ., Λυριντζής, Χ. (επιµ.) (1988). Κοινωνία, Εξουσία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, Αθήνα. Εκδόσεις: Παπαζήση. Κορωναίου, Α. (1992). Νέοι και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Αθήνα: Οδυσσέας. Κούρτη, Ε., (2004). «Εκπαίδευση και τηλεόραση», σ Στο. Λεβεντάκος (επιµ.) Τηλεόραση και Ελληνική Κοινωνία. Αθήνα: Εικών. Κωνσταντινίδου, Χ. (2002). «Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και η Παραγωγή Νοήµατος. Θεωρητικές προσεγγίσεις και προοπτικές α µέρος». Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ : Κωνσταντινίδου, Χ. (2003α). «Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και η Παραγωγή Νοήµατος. Θεωρητικές προσεγγίσεις και προοπτικές β µέρος». Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ : Κωνσταντινίδου, Χ. (2006). "Το Ζήτηµα της Αγωγής στα ΜΜΕ σε Ιστορική Προοπτική. Από τον Παθητικό Καταναλωτή στον Ενεργό Επιτελεστή". Ζητήµατα Επικοινωνίας, τχ. 4, σελ Leavis, F., Thompson, D. (1933). Culture and Environment: The Training of Critical Awareness. London: Chatto & Windus. Λεοντσίνη, Μ. (επιµ.), (2000). Όψεις της Ανάγνωσης. Αθήνα: Νήσος. Lewis, J., Jhally, S. (1998). «The struggle over media literacy». Journal of Communication, τχ. 48: Livingstone, S. (2001). «Για το ανεπίλυτο πρόβληµα των επιδράσεων των µέσων», σ Στο J. Curran, M. Gurevitch, ΜΜΕ και Κοινωνία, Αθήνα: Πατάκης. Livingstone, S., Bovill, M. (eds) (2001). Children and their Changing Media Environment. Mahwah, N.J.: Erlbaum. 15

16 Livingstone, S. (2002). Young People and the New Media. London: Sage. Λυριντζής, Χ. (1988). «Θεωρητικές Προσεγγίσεις στα ΜΜΕ», στο Μ. Κοµνηνού, Χ. Λυριντζής, Κοινωνία, Εξουσία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, Αθήνα: Παπαζήσης. Μακρυνιώτη,. (επιµ.) (1997). Παιδική Ηλικία. Αθήνα:Νήσος. Masterman, L. (1980). Teaching About Television. London, N.Y.: MacMillan. Masterman, L. (1985). Teaching the Media. London: Comedia. Masterman, L. (1997). «A rationale for media education», σ Στο R. Kubey (ed.) Media literacy in the information age: Current perspectives, Information and Behavior, τχ. 6. New Brunswick:N.J.: Transaction. Messaris, P. (1998). «Visual aspects of media literacy». Journal of Communication, τχ. 48: Meyrowitz, J. (1998). «Multiple media literacies». Journal of Communication, τχ. 48: Ντάβου, Μπ. (2001). «Ο αλφαβητισµός στα ΜΜΕ και η σχέση δασκάλου µαθητή», σ Στο Π. Χαραµής (επιµ.) Η Αξιοποίηση των ΜΜΕ στο Σχολείο. Αθήνα: Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Ντάβου, Μ. (2005). Η Παιδική Ηλικία και τα ΜΜΕ. Μετατροπές της Παιδικής Κατάστασης, Αθήνα, Παπαζήση. Prokop, D. (1997). Η ύναµη των Μέσων και η Επίδραση τους στις Μάζες. Μια Ιστορική Ανασκόπηση. Αθήνα: Νέα Σύνορα, εκδ. Οργανισµός Λιβάνη. Robins, K., Webster, F. (2002). Η Εποχή του Τεχνοπολιτισµού. Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Εικονική Ζωή. Αθήνα: Καστανιώτης. Σαρηπανίδου, Μ. (2001). «Η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών µέσα από ένα τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων», σ Στο Π. Χαραµής, (επιµ.) Η Αξιοποίηση των ΜΜΕ στο Σχολείο. Αθήνα: Εκδόσεις της Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Σεραφετινίδου, Μ. (1987). Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας: ο Ρόλος των Μέσων στην Αναπαραγωγή του Σύγχρονου Καπιταλισµού. Αθήνα: Gutenberg. UNESCO (2001). Youth Media Education Survey. Final Report. United Nations Educational Scientific and Cultural Organisation, Sector of Communication and Information. England: Institute of Education, London University. Χαραµής, Π. (2001). «Αλφαβητισµός και εκπαίδευση στα ΜΜΕ: Παιδαγωγικές διαστάσεις ενός σύγχρονου προβλήµατος», σ Στο Π. Χαραµής (επιµ.), Η Αξιοποίηση των ΜΜΕ στο Σχολείο. υνατότητες - Όρια Προοπτικές. Αθήνα: Εκδόσεις της Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Χαραµής, Π., (επιµ.), (2001). Η Αξιοποίηση των ΜΜΕ στο Σχολείο. υνατότητες - Όρια Προοπτικές. Αθήνα: Εκδόσεις της Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. von Feilitzen, C., Bucht, C. (2001). Outlooks on Children and Media. Thessaloniki: ΙΟΜ, NORDICOM. Winn, M. (1986). Τηλεόραση. Ένας Ξένος στο Σπίτι. Αθήνα: Ακρίτας. 16

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD0350 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κοινωνιολογία ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδεία στα Μέσα στην πολιτική ατζέντα Ειρήνη Ανδριοπούλου Επικοινωνιολόγος / Ερευνήτρια EU Media Literacy Expert

Η Παιδεία στα Μέσα στην πολιτική ατζέντα Ειρήνη Ανδριοπούλου Επικοινωνιολόγος / Ερευνήτρια EU Media Literacy Expert Η Παιδεία στα Μέσα στην πολιτική ατζέντα Ειρήνη Ανδριοπούλου Επικοινωνιολόγος / Ερευνήτρια EU Media Literacy Expert MEDIADEM. «Η Ελευθερία & Ανεξαρτησία των Μέσων Ενημέρωσης στην Ελλάδα: Αξιολόγηση και

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Παραδόσεις 4 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DP2021 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Τρίτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας επικοινωνιών. www.learner.gr. Τεχνολογία Επικοινωνιών

Κεφάλαιο 3. Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας επικοινωνιών. www.learner.gr. Τεχνολογία Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας επικοινωνιών 1 Αξιολόγηση της Τεχνολογίας Αξιολόγηση της τεχνολογίας (technology assessment ) Ονομάζεται η μελέτη και ο προσδιορισμός του συνόλου των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ. www.proodos.gr

ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ. www.proodos.gr ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟΔΟΣ» ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ www.proodos.gr 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 «Ελεύθερος χρόνος και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα