ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΦΕ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΦΕ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΦΕ ΚΙΘΑΡΑΣ ΤΥΠΟΥ WAH ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΣΙΑΝΤΗ ΑΝ ΡΕΑ, Α.Μ:542 ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΑ ΕΛΟΓΛΟΥ ΠΡΟ ΡΟΜΟΣ ΚΡΗΤΗ,

2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον εισηγητή και καθηγητή µου, κύριο Καραδελόγλου Πρόδροµο, για το ερέθισµα που µου έδωσε για την πραγµατοποίηση αυτής της πτυχιακής εργασίας. Τον ευχαριστώ θερµά για την άριστη συνεργασία, για το ενδιαφέρον που επέδειξε στους προβληµατισµούς µου, αλλά και για την πολύ σηµαντική υποστήριξη και βοήθεια που µου προσέφερε. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω το συµφοιτητή και φίλο µου Νταγκνταλιανίδη Θεόδωρο για τη βοήθεια και στήριξη που µου έδωσε όλο αυτό το διάστηµα και όχι µόνο. Κυρίως όµως θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου, που µου στάθηκαν όλα αυτά τα χρόνια σε όλα τα επίπεδα και θέλω να αφιερώσω όλη αυτη τη προσπάθεια συγκεκριµένα στον αγαπηµένο µου πατέρα που δυστυχώς µας άφησε νωρίς. ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΑΝ ΡΕΑΣ 1

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ως οπαδός της Rock και Metal µουσικής και την αγάπη που έχω προς το όργανο της ηλεκτρικής κιθάρας η φιλοδοξία µου ήταν κάποια στιγµή να κατασκευάσω ένα προϋπάρχον εφέ της αρέσκειας µου και του δικού µου µουσικού ύφους.από τη στιγµή που αποφάσισα να διαλέξω µια τέτοια πτυχιακή δεν ήταν άλλο απο το να επιλέξω την κατασκευή-αντιγραφή ενός θρυλικού πεταλιού της εταιρίας VoX. Οι δυσκολίες πολλές, αλλά µε την συνεχή έρευνα και µελέτη απόψεων και συµβουλών κυρίως µέσω του διαδυκτίου απο άλλων οµοϊδεατών, που είχαν καταφέρει νωρίτερα την επίτευξη µιας τέτοιας κατασκευής, πιστεύω να προσέγγισα και να έφτασα σ ένα αποτέλεσµα σαν αυτό που είχα βάλει στόχο απο την αρχή. Έτσι η ευτυχής κατάληξη για µένα είναι αυτό που παρουσιάζεται και αναλύεται διεξοδικά,βάση των γνώσεων που απόκτησα στη σχολή µου όλα αυτά τα χρόνια, στη πτυχιακή εργασία που ακολουθεί. 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 3 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΙΚΟΝΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ... 5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 8 ABSTRACT... 9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΟΜΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕΘΟ ΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ1 Ο «ΠΕΝΤΑΛ (ΕΦΕ) ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΙΘΑΡΩΝ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΦΕ ΤΥΠΟΥ WAH Βαθµίδα πρώτη: Το τρανζίστορ Q Βαθµίδα δεύτερη: Το τρανζίστορ Q Βαθµίδα τρίτη: Το Buffer ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» ΒΑΘΜΙ Α ΕΙΣΟ ΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΑΘΜΙ ΑΣ ΕΙΣΟ ΟΥ DC ανάλυση AC ανάλυση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο «ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ MAXIMUM ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ MINIMUM ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο «ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΠΛΑΚΕΤΑΣ Τύπωµα κυκλώµατος στην διαφάνεια Τύπωµα κυκλώµατος σε φωτοευαίσθητη πλακέτα Εµφάνιση κυκλώµατος στην πλακέτα

5 Αποχάλκωση ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΘΗΚΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΚΟΛΛΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο «ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ MAXIMUM ΘΕΣΗΣ ΠΕΝΤΑΛ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΘΕΣΗΣ ΠΕΝΤΑΛ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ MINIMUM ΘΕΣΗΣ ΠΕΝΤΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Ο «ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ» ΤΕΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΗΓΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-DATASHEETS

6 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΙΚΟΝΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΙΚΟΝΕΣ Εικόνα 1: Το πεντάλ CryBaby της εταιρίας ThomasOrgan Εικόνα 2: Το πεντάλ ClydeMccoy της εταιρείας VOX Εικόνα 3: Κύκλωµα µονάδας τύπου Wah Εικόνα 4: Συχνοτική απόκριση εφέ τύπου Wah Εικόνα 5: Το peak στο φάσµα συχνοτήτων του εφέ τύπου Wah Εικόνα 6: Πρώτη βαθµίδα κυκλώµατος µονάδας τύπου Wah Εικόνα 7: Η δεύτερη βαθµίδα κυκλώµατος µονάδας τύπου Wah Εικόνα 8: Tobuffer εξόδου του κυκλώµατος Εικόνα 9: Βαθµίδα εισόδου Εικόνα 10:AC ισοδύναµο του τµήµατος εισόδου Εικόνα 11: To σχέδιο του κυκλώµατος wah στο λογισµικό LTspice Εικόνα 12: Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη maximum θέση σχεδιασµένο στο LTspice Εικόνα 13: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 14: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 15: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 16: Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη µεσαία θέση σχεδιασµένο στο LTspice Εικόνα 17: Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 18: Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 19: Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 20: Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη minimum θέση σχεδιασµένο στο LTspice Εικόνα 21: Η κυµατοµορφή της minimumθέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 22: Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 23: Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice Εικόνα 24: Το τρανζίστορ BC Εικόνα 25: H όψη του τρανζίστορ BC Εικόνα 26: Το χειροποίητο πηνίο της EyeRock (handmadeinductor) Εικόνα 27: Το επανασχεδιασµένο κύκλωµα Wah στο λογισµικό kicad Εικόνα 28: Το PCB του κυκλώµατος Wah στο λογισµικό kicad Εικόνα 29: Συνδεσµολογία των λαµπών εκφωτισµού Εικόνα 30: O τρόπος κατασκευής του θαλάµου εκφωτισµού Εικόνα 31: Παράδειγµα τρόπου εκφώτισης της πλακέτας µε την χρήση του ήλιου Εικόνα 32: Παράδειγµα διαδικασίας αποχάλκωσης Εικόνα 33: Η πλακέτα της κατασκευής Εικόνα 34: Η θήκη του πεντάλ Εικόνα 35: ιαφορετική όψη της θήκης του πεντάλ

7 Εικόνα 36: Η σύνδεση των καλωδίων µε την υποδοχή της µπαταρίας και την πλακέτα.. 59 Εικόνα 37: Στα αριστερά το ποτενσιόµετρο ICAR και στα δεξιά το ποτενσιόµετρο trimpot Εικόνα 38: Ο διακόπτης ποδιού Εικόνα 39: Η ολοκληρωµένη κατασκευή του πεντάλ Εικόνα 40: ιαφορετική όψη της ολοκληρωµένης κατασκευής του πεντάλ Εικόνα 41: Η κυµατοµορφή της εισόδου στον παλµογράφο Εικόνα 42: Η κυµατοµορφή του bypass σήµατος εξόδου Εικόνα 43: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 400 Hz Εικόνα 44: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz Εικόνα 45: Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz Εικόνα 46:Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 400 Hz Εικόνα 47: Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz Εικόνα 48: Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz Εικόνα 49: Η κυµατοµορφή τηςminimum θέσης του πεντάλ στα 400 Hz Εικόνα 50: Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz Εικόνα 51: Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 1:Οι τιµές της µεσαίας θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz Πίνακας 2: Οι τιµές της µεσαίας θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz Πίνακας 3: Οι τιµές της minimum θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz Πίνακας 4: Οι αντιστάσεις που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 5:Οι πυκνωτές που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 6: Τα πηνία που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 7: Τα Τρανζίστορς που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 8: Τα ποτενσιόµετρα που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 9: Ο υπόλοιπος εξοπλισµός που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή του κυκλώµατος Πίνακας 10: Χρωµατικος κώδικας Αντιστάσεων Πίνακας 11: Πίνακας εργαστηριακών µετρήσεων της maximum θέσης του πεντάλ Πίνακας 12: Πίνακας εργαστηριακών µετρήσεων της µεσαίας θέσης του πεντάλ Πίνακας 13: Πίνακας εργαστηριακών µετρήσεων της minimum θέσης του πεντάλ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ιάγραµµα 1: Η κατανόηση της συµπεριφοράς του πεντάλ στην maximum θέση ιάγραµµα 2: Υπολογισµός των τιµών της µεσαίας θέσης του πεντάλ ιάγραµµα 3: Απεικόνιση υπολογισµού των τιµών της minimum θέσης του πεντάλ ιάγραµµα 4: Απεικόνιση των τριών συµπεριφορών του πεντάλ ιάγραµµα 5: Απεικόνιση των τιµών της maximum θέσης του πεντάλ ιάγραµµα 6: Απεικόνιση της συµπεριφοράς του πεντάλ στην µεσαία θέση ιάγραµµα 7: : Απεικόνιση των εργαστηριακών τιµών µετρήσεων της minimum θέσης του πεντάλ

8 ιάγραµµα 8: Απεικόνιση των εργαστηριακών τιµών µετρήσεων των τριών συµπεριφορών του πεντάλ ιάγραµµα 9: Απεικόνιση των τιµών της maximum θέσης του πεντάλ για δύο περιπτώσεις ιάγραµµα 10: Απεικόνιση των τιµών της µεσαίας θέσης του πεντάλ για δύο περιπτώσεις ιάγραµµα 11: Απεικόνιση των τιµών της minimum θέσης του πεντάλ για δύο περιπτώσεις

9 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Κύριος σκοπός της συγκεκριµένης πτυχιακής εργασίας αποτελεί η θεωρητική προσέγγιση, µελέτη και κατασκευή - λειτουργία µονάδας τύπου WAH πεντάλ ηλεκτρικής κιθάρας. Η πτυχιακή εργασίαχωρίστηκεσε 7 κεφάλαιατα οποία αναφέρονται περιληπτικά παρακάτω. Στην εισαγωγή, παρατίθενται εισαγωγικές έννοιες. Ακόµη δίνονται ο σκοπός, η δοµή, η υπόθεση και η µέθοδος που χρησιµοποιήθηκαν για την εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας. Στο 1 ο κεφάλαιο κρίθηκε σκόπιµο να αναφερθούν εισαγωγικά και ιστορικά στοιχεία για ταπεντάλ ηλεκτρικών κιθαρών. Στο 2 ο κεφάλαιο διερευνάται και αναλύεται θεωρητικάτοκύκλωµα. Αυτό επιτυγχάνεται οριοθετώντας τηνλειτουργία του εφφέ τύπου WAH (Βαθµίδα πρώτη: Το τρανζίστορ Q1, Βαθµίδα δεύτερη: Το τρανζίστορ Q2, Βαθµίδα τρίτη: Το Buffer εξόδου). Στο 3 ο κεφάλαιο παραθέτονται στοιχεία της θεωρητικής µελέτης του κυκλώµατος µε ιδιαίτερη έµφαση στην βαθµίδα εισόδου (Ανάλυση της βαθµίδας εισόδου, DC ανάλυση, AC ανάλυση). Στο 4 ο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εξοµοίωση του κυκλώµατος στο λογισµικό LTSPICE. Η υλοποίηση της κατασκευής αναφέρεται στο 5 ο κεφάλαιο, όπου αναλύονται τα υλικά που χρησιµοποιήθηκαν, τα χαρακτηριστικά ηλεκτρονικών εξαρτηµάτων, η κατασκευή της πλακέτας (τύπωµα κυκλώµατος στην διαφάνεια,τύπωµα κυκλώµατος σε φωτοευαίσθητη πλακέτα, εµφάνιση κυκλώµατος στην πλακέτα, αποχάλκωση, συγκεκριµένος τρόπος χάραξης των διαδροµών του κυκλώµατος στη πλακέτα), το κουτί - θήκη του κυκλώµατος, και τέλος η κόλληση των εξαρτηµάτων. Το 6 ο κεφάλαιο παρουσιάζει τον πειραµατικό έλεγχοτου κυκλώµατος. Τέλος στο 7 ο κεφάλαιο αναφέρονται συµπεράσµατα και προβληµατισµοί και εξάγονται γνώµες και απόψεις από την µελέτη της µονάδας µας. 8

10 ABSTRACT The main purpose of this thesis is the theoretical approach, design and construction - operation of an effect unit - type WAH guitar pedal. This paper consists of 7chapters which are summarized as follows. In the introduction, are given introductory concepts, the purpose, structure, and the method used in preparing the dissertation. In the first chapter we mention the history and some theoretical elements about the electric guitar pedal. In the second chapter we introduce and analyze theoretically the electronic circuit we use in this paper. In the third chapter we give the electronic analysis of the circuit. (Stages of the circuit and AC- DC analysis of the stages). The fourth chapter,consists of the results and study of the circuit simulation in LTSPICE simulation software. The implementation of the construction covers the 5th chapter. Specifically we analyze the materials used, the characteristics of the electronic components, the construction of PCB, the box - housing of the circuit, and finally the soldering of components. The sixth chapter presents the experimental testing of the circuit. Finally, in the last chapter there are conclusions, as well as some thoughts about the whole design and construction. 9

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ηλεκτρική συσκευή είναι κάθε µηχάνηµα το οποίο χρησιµοποιεί ηλεκτρικό ρεύµα για να επιτελέσει την επιθυµητή από τον σχεδιαστή του λειτουργία.οι ηλεκτρονικές συσκευές είναι ευάλωτες σε ισχυρούς ηλεκτροµαγνητικούς παλµούς που µπορούν να προκαλέσουν φθορές ή ακόµα και την πλήρη καταστροφή της συσκευής. Η κατασκευή µιας ηλεκτρονικής συσκευής περιλαµβάνει τα παρακάτω βασικά βήµατα: Σχεδιασµός του ηλεκτρονικού κυκλώµατος (ηλεκτρονικό σχηµατικό),γίνεται µε τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή. Μπορούµε να σχεδιάσουµε και δίχως τη χρήση υπολογιστή, χρησιµοποιώντας απλά και µόνο χαρτί και µολύβι. Ο υπολογιστής όµως, προσφέρει κάποια µοναδικά πλεονεκτήµατα όπως η δυνατότητα ταχύτατης και αξιόπιστης αυτοµατοποιηµένης σχεδίασης, ο εύκολος έλεγχος και η εύκολη αποσφαλµάτωση (διόρθωση λαθών) µε χρήση προσοµοιώσεων, η αποθήκευση του σχεδίου µας σε ηλεκτρονική µορφή κ.α. Κατασκευή του τυπωµένου κυκλώµατος, τα τυπωµένα κυκλώµατα είναι οι ηλεκτρονικές πλακέτες που συναντάµε στο εσωτερικό όλων των ηλεκτρονικών συσκευών. Οι πλακέτες αυτές αποτελούνται από ένα διηλεκτρικό υπόστρωµα (ηλεκτρικό µονωτή) πάνω στο οποίο είναι τυπωµένες οι αγώγιµες γραµµές - καλώδια του κυκλώµατος. Πάνω στο τυπωµένο κύκλωµα-πλακέτα προσαρµόζονται µε κόλληση (κολλιούνται) τα απαραίτητα ηλεκτρονικά εξαρτήµατα που δοµούν τις ηλεκτρονικές συσκευές. Τα ηλεκτρονικά κυκλώµατα µπορούν να υλοποιηθούν και χωρίς τη χρήση τυπωµένου κυκλώµατος, µε απλή συνένωση εξαρτηµάτων και καλωδίων. Όµως, µε τη χρήση τυπωµένου κυκλώµατος είµαστε σε θέση να αυτοµατοποιήσουµε τη διαδικασία της συναρµολόγησης, να αποφύγουµε τα λάθη και να πραγµατοποιήσουµε µαζική παραγωγή συσκευών σε ελάχιστο χρόνο. Το τυπωµένο κύκλωµα σχεδιάζεται βάσει του ηλεκτρονικού σχηµατικού, µε τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή και στη συνέχεια τυπώνεται πάνω σε χαλκό (σε διηλεκτρικό υπόστρωµα που περιέχει στρώσεις χαλκού) µε τη µέθοδο της φωτολιθογραφία.επίσης αυτό επιτυγχάνεται και µε διαφορετικούς εναλλακτικούς τρόπους. 10

12 Κατασκευή ηλεκτρονικής πλακέτας µε κόλληση των εξαρτηµάτων στο τυπωµένο κύκλωµα, η τελική ηλεκτρονική πλακέτα προκύπτει όταν κολλήσουµε τα διάφορα ηλεκτρονικά εξαρτήµατα πάνω στο τυπωµένο κύκλωµα. Η συγκόλληση των εξαρτηµάτων πραγµατοποιείται στον πάγκο συγκόλλησης µε τη βοήθεια συσκευών συγκόλλησης όπως ηλεκτρονικά κολλητήρια επαφής και θερµού αέρα. Ενσωµάτωση της πλακέτας σε κατάλληλο περίβληµα (κουτί πλαίσιο), η κατασκευή µιας ηλεκτρονικής συσκευής ολοκληρώνεται όταν η ηλεκτρονική πλακέτα (ή πλακέτες) της συσκευής προσαρµοστεί (ή προσαρµοστούν) σε ένα καλαίσθητο µεταλλικό ή πλαστικό περίβληµα στο οποίο προσαρµόζονται κουµπιά, ενδεικτικά λαµπάκια, οθόνες και βύσµατα. Τελικός έλεγχος, µία ηλεκτρονική συσκευή είναι έτοιµη προς χρήση όταν περάσει τον τελικό έλεγχο. Ο τελικός έλεγχος πραγµατοποιείται από εξειδικευµένους τεχνικούς στο εργαστήριο αλλά και από τους ενδιαφερόµενους χρήστες. Αν η συσκευή περάσει επιτυχώς όλα τα τεστ χρηστικότητας και ασφάλειας τότε µπορεί πλέον να διοχετευτεί στην αγορά και να αποτελέσει ένα προϊόν που µπορεί να αποφέρει υψηλά κέρδη. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσης πτυχιακής εργασίας είναι η θεωρητική προσέγγιση, µελέτη και κατασκευή - λειτουργία µονάδας τύπου WAH πεντάλ ηλεκτρικής κιθάρας. ΟΜΗ Η δοµή τηςπαρούσας πτυχιακής εργασίας αποτελείται από 7 κεφάλαια τα οποία ασχολούνται µε τις παρακάτω έννοιες: Κεφάλαιο 1 ο : Αναφορά στο πεντάλ ηλεκτρικών κιθαρών. Κεφάλαιο 2 ο :Ανάλυση του κυκλώµατος. Κεφάλαιο 3 ο :Παράθεση στοιχείων της θεωρητικής µελέτης του κυκλώµατος. Κεφάλαιο 4 ο :Παρουσίασητηςεξοµοίωσης του κυκλώµατος στο λογισµικόltspice. Κεφάλαιο 5 ο : Η υλοποίηση της κατασκευής. 11

13 Κεφάλαιο6 ο : Πειραµατικός έλεγχος του κυκλώµατος. Κεφάλαιο7 ο : Σύγκριση αποτελεσµάτων και συµπεράσµατα. ΥΠΟΘΕΣΗ Η υπόθεση της πτυχιακής εργασίας έγκειται στην προσπάθεια να αναλυθεί το θεωρητικό κύκλωµα, να δοθούν στοιχεία της θεωρητικής µελέτης του κυκλώµατος και της εξοµοίωσης του κυκλώµατος στο λογισµικό. Έπειτα να υλοποιηθεί η κατασκευή και να πραγµατοποιηθεί πειραµατικός έλεγχος του κυκλώµατοςµας. ΜΕΘΟ ΟΣ Η µέθοδος βασίζεται στην τεχνική της έρευνας µε βιβλιογραφικά στοιχεία και πηγές διαδικτύου για να αναλυθεί θεωρητικά το κύκλωµα, να δοθούν στοιχεία της θεωρητικής µελέτης του κυκλώµατος και της εξοµοίωσης του κυκλώµατος στο λογισµικό. Καθώς και εργαστηριακή εργασία για να υλοποιηθεί η κατασκευή και να πραγµατοποιηθεί ο πειραµατικός έλεγχος του κυκλώµατος του πεντάλ ηλεκτρικής κιθάρας. 12

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1. «ΠΕΝΤΑΛ (ΕΦΕ) ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΙΘΑΡΩΝ» 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ηλεκτρική αποκαλείται η κιθάρα που χρησιµοποιεί ηλεκτροµαγνήτες για να µετατρέψει τον ηχητικό παλµό των µεταλλικών χορδών της σε ηλεκτρικό ρεύµα το οποίο µπορεί έπειτα να ενισχυθεί από ένα σύστηµα ενισχυτή-ηχείου. Το σήµα που προέρχεται από την κιθάρα µπορεί κάποιες φορές να διαφοροποιηθεί µε εφέ ή να παραµορφωθεί. Ενώ οι περισσότεροι τύποι ηλεκτρικής κιθάρας φέρουν έξι χορδές, απαντώνται και επτάχορδες οι οποίες χρησιµοποιούνται από κάποιους µουσικούς της τζαζ και της µέταλ µουσικής, ειδικά του είδους νιου µέταλ (Nu Metal), καθώς και δωδεκάχορδες (µε έξι ζεύγη χορδών οι οποίες απέχουν διάστηµα µιας οκτάβας τις οποίες συναντάµε κυρίως σε µουσικά είδη όπως το τζανγκλ ποπ και το ροκ. Η ηλεκτρική κιθάρα χρησιµοποιήθηκε αρχικά από big band µουσικούς της τζαζ ως ένα κούφιο όργανο, ηλεκτρικώς ενισχυµένο για µεγαλύτερη ένταση κατά την περίοδο της άνθησης του σουίνγκ. Οι πρώτες ηλεκτρικές κιθάρες διέθεταν κούφιο σώµα, ατσάλινες χορδές και ηλεκτροµαγνήτες µε σπείρες από βολφράµιο 1 που κατασκεύαζε η εταιρία Rickenbacker το Παρόλο που µερικές από τις πρώτες κατασκευάστηκαν από τον Les Paul, ο πρώτος επιτυχηµένος εµπορικά τύπος ηλεκτρικής κιθάρας µε κούφιο σώµα ήταν η Fender Esquire το Η ηλεκτρική κιθάρα ήταν ένα όργανο-κλειδί για την ανάπτυξη πολλών µουσικών ειδών που εµφανίστηκαν από τα τέλη του 1940 και µετά όπως το Σικάγο Μπλουζ, το πρώιµο Ροκ εντ Ρολ και το Ροκαµπίλι καθώς και το Μπλουζ Ροκ του Έχει επίσης χρησιµοποιηθεί σε διάφορα άλλα είδη µουσικής όπως η Κάντρι, η Άµπιεντ, η Νιού Έιτζ, καθώς και σε κάποια είδη σύγχρονης ορχηστρικής µουσικής. 1 Το βολφράµιο, ένα σκληρό, βαρύ, αργυρόλευκου χρώµατος στοιχείο µετάπτωσης ανευρίσκεται σε πολλά µεταλλεύµατα κυριότερα από τα οποία είναι ο βολφραµίτης και ο σεελίτης και ξεχωρίζει για τις φυσικές του ιδιότητες. 13

15 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Η ανάγκη κιθάρας µε ενισχυµένη ένταση έγινε αισθητή κατά τη διάρκεια της περιόδου των big band και καθώς οι τζαζ ορχήστρες αύξαναν σε αριθµό µελών και κυρίως σε χάλκινα πνευστά. Αρχικά οι ηλεκτρικές κιθάρες διέθεταν κούφιο αψιδωτό σώµα στο οποίο είχαν προστεθεί ηλεκτροµαγνητικοί µετατροπείς. Έχει χρησιµοποιηθεί από πολλούς καλλιτέχνες (Eric Clapton κ.α.) Ο ClydeLeeMcCoy, δηµοφιλής τροµπετίστας της τζαζ, ανέπτυξε στα τέλη της δεκαετίας του 1920 έναν ήχο µε την τροµπέτα του, γνωστό ως «wah-wah». Τον Νοέµβριο του 1966, ο χαρακτηριστικός αυτός ήχος δηµιουργήθηκε και για ηλεκτρικές κιθάρες χάρης στο πρώτο πεντάλ Wah-Wah, κατασκευασµένο από τον µηχανικό BradPlunkett της εταιρίας WarwickElectronicsInc./ThomasOrganCompany. Το γνήσιο πρωτότυπο αυτού του pedal είναι κατασκευασµένο από το κύκλωµα ενός ποτενσιόµετρου και ενός τρανζίστορ MRB (Mid-RangeBoost) σε συνδυασµό µε το περίβληµα του πεντάλ ήχου VoxContinentalOrgan. Η δηµιουργία του πεντάλ στην πραγµατικότητα ήταν ένα ατύχηµα. Ο Plunkett είχε φτιάξει το κύκλωµα ενός τόνου της εταιρίας ThomasOrgan (ένα ηλεκτρικό όργανο σταθερής κατάστασης) στο breadboard και έπρεπε να τεστάρει την λειτουργία ενός κυκλώµατος τριών θέσεων γνωστό ως Jenning. Μετά την προσαρµογή και την δοκιµή του ενισχυτή µε ένα ταλαντωτή και ένα παλµογράφο, ο Plunkett σύνδεσε την έξοδο στο ηχείο και δοκίµασε τον ήχο. Ο Plunkett είχε δηµιουργήσει άθελα το εφφέ τύπου WahWah και αργότερα το πεντάλ εφφέ τύπου Wah-Wah. Οι πρώτες εκδόσεις του πεντάλ πήραν το όνοµα του δηµιουργού του ήχου, δηλαδή ClydeMcCoy και εµφάνιζαν µια εικόνα στο κάτω µέρος του πεντάλ, όπου αργότερα εµφάνιζαν µόνο την υπογραφή του. Στη συνέχεια, ο διευθυντής της εταιρίας ThomasOrgan, άλλαξε την ονοµασία του πεντάλ στην αµερικάνικη αγορά σε CryBaby. Είναι γνωστό, πως το πεντάλ εφέ τύπου Wah, χρησιµοποιήθηκε από γνωστούς κιθαρίστες όπως ο EricClapton και ο Jimi Hendrix. Εικόνα 1:Το πεντάλ CryBaby της εταιρίας ThomasOrgan. 14

16 Εικόνα 2:Το πεντάλ ClydeMccoy της εταιρείας VOX. Στα τέλη του 1950 και αρχές του 1960 οι κιθαρίστες προσάρµοζαν τα κουµπιά του τόνου της κιθάρας µπροστά και πίσω επιδιώκοντας έναν ήχο παρόµοιο µε τον Wah. Άλλοι είχαν εξαρτήµατα ενσωµατωµένα στις κιθάρες τους που έβγαζαν έναν παρόµοιο ήχο µε αυτό του Wah, έτσι όταν πρωτοβγήκε στην κυκλοφορία το πεντάλ Wah-Wah, οι περισσότεροι καλλιτέχνες, συµπεριλαµβανόµενου του JamesBrown, δεν το χρειάστηκαν. Μουσικοί όπως ο FrankZappa, JimiHendrix και ο EricClapton όµως ενδιαφέρθηκαν πολύ για τον ήχο του. Στην αρχή οι περισσότεροι παραξενεύτηκαν όταν άκουσαν τον ήχο για πρώτη φορά. Πάραυτα, το πεντάλ του Wah-Wah κυκλοφορεί ακόµη σε πολλές µορφές και αναβαθµίσεις και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό ότι στην αρχή κατασκευάστηκε για πνευστά όργανα και όχι για την κιθάρα. 1.3 ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ Μια διαφορετική λειτουργία του πεντάλ είναι η χρήση του στην ενίσχυση ορισµένων συχνοτήτων, κρατώντας το σε µια µόνο θέση, η οποία δίνει έµφαση στην «ιδανική θέση», γνωστή ως «sweetspot» στο τονικό φάσµα του οργάνου. Ο πολύ γνωστός και δηµοφιλής κιθαρίστας JimiHendrix, χρησιµοποίησε το πεντάλ µε αυτόν τον τρόπο µαζί µε τον συνδυασµό τηςfenderstratocaster και τους ενισχυτές Marshall (MarshallAmplifiers), τα οποία λειτουργούσαν σε στατική και διαµορφωµένη κατάσταση. 15

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο 2. «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» 2.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην αρχή αυτού τουκεφαλαίου θα γίνει µια εισαγωγική θεωρητική ανάλυση της λειτουργίας του pedal. Έπειτα το κύκλωµα θα χωριστεί σε τρείς βαθµίδες, στις οποίες θα γίνει λεπτοµερής περιγραφή της ηλεκτρονικής λειτουργίας του µε σκοπό την πλήρη κατανόηση της. Στην Εικόνα 2.1 παρουσιάζεται το κύκλωµα. Εικόνα 3:Κύκλωµα µονάδας τύπου Wah. Πρόκειται για ένα σχετικά εύκολο κύκλωµα και στις παρακάτω ενότητες θα απαντηθούν ερωτήµατα όπως πως για το πώς είναι δυνατόν να παίρνεις µια µεταβαλλόµενη ακουστική συχνότητα από ένα σταθερό πηνίο και ένα σταθερό πυκνωτή ή για το πως είναι δυνατόν ένα κύκλωµα µε δύο τρανζίστορ να µεταβάλλει ένα εύρος τιµών στην έξοδο ενώ παράλληλα οι τιµές του πηνίου και των πυκνωτών να παραµένουν σταθερές και το κινητό ποτενσιόµετρο (WahPot) να µεταβάλλει την αρχική τιµή. ηλαδή πως είναι δυνατόν να παίρνουµε ένα κινητό ζωνοπερατό φίλτρο αφού το µόνο που αλλάζει είναι το ποτενσιόµετρο που αντιστοιχεί στην ρύθµιση έντασης του σήµατος.η απάντηση µε λίγα και απλά λόγια είναι η εξής:το ποντεσιόµετρο Wah µαζί µε το δεύτερο τρανζίστορ και τον σταθερό πυκνωτή αποτελούν έναν ηλεκτρονικά µεταβλητό 16

18 πυκνωτή.έτσι, αυτός ο µεταβλητός πυκνωτής µαζί µε το σταθερό πηνίο σχηµατίζουν ένα µεταβλητό σταθερό φίλτρο,το οποίο προκαλεί το εφέ! 2.2. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΦΕ ΤΥΠΟΥ WAH Το εφέ τύπου Wah ουσιαστικά λειτουργεί σαν ένα συχνοτικό φίλτρο ζώνης (ή αλλίως, ζωνοπερατό φίλτρο) το οποίο µετακινεί την κορυφή του (peak) πάνω ή κάτω στο πεδίο συχνότητας. Η κίνηση αυτή ελέγχεται συνήθως πατώντας ένα πεντάλ ποδιού. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα στον ήχο του εφέ, το ακουστικό σήµα που προκύπτει να µοιάζει πολύ σε ανθρώπινη φωνή που βγάζει τον ήχο «waaah» ή τον τονικά αντίστροφό του «Aooow». Από το γεγονός αυτό προκύπτει και η περίεργη ονοµασία αυτού του εφέ. Ο συντονισµός της κεντρικής συχνότητας(peak)του ζωνοπερατού φίλτρου, συνήθως µετακινείται από περίπου 400Hz µέχρι 2Khz. Έτσι όταν η κεντρική συχνότητα του ζωνοπερατού φίλτρου µετακινείται από τις χαµηλές συχνότητες προς τις υψηλές ο ήχος που παίρνουµε µοιάζει µε τον ήχο «waaah» ένω όταν η κεντρική συχνότητα του ζωνοπερατού φίλτρου µετακινείται από τις υψηλές συχνότητες προς τις χαµηλές ο ήχος που παίρνουµε µοιάζει µε τον ήχο «Aooow». Ένας παράγοντας που κάνει τα διαφορετικά πεντάλ να έχουν ιδιαίτερο ήχο είναι ο τρόπος των αλλαγών συντονισµού καθώς η συχνότητα µετακινείται. Τα τυπικά πεντάλ wah έχουν αυξανόµενο συντονισµό καθώς η συχνότητα µειώνεται. Εικόνα 4: Συχνοτική απόκριση εφέ τύπου Wah 17

19 Εικόνα 5:Το peak στο φάσµα συχνοτήτων του εφέ τύπου Wah Βαθµίδα πρώτη: Το τρανζίστορ Q1 Η πρώτη βαθµίδα του κυκλώµατος είναι εκείνη του πρώτου τρανζίστορ Q1 και παρουσιάζεται στην Εικόνα 2.3. Το τρανζίστορ αυτό, είναι ένας απλός ενισχυτής ανάδρασης. Για τη συνέχεια της ανάλυσης θα αγνοήσουµε το υπόλοιπο κύκλωµα που χωρίζεται µε τις διακεκοµµένες γραµµές οι οποίες φαίνονται στην εικόνα.αυτό διαχωρίζεται από το πρώτο τρανζίστορ µέσω πυκνωτών και γι αυτόν τον λόγο δεν συµµετέχει στη πόλωση DC. 18

20 Εικόνα 6:Πρώτη βαθµίδα κυκλώµατος µονάδας τύπου Wah Το τρανζίστορ 1 λοιπόν, πολώνεται σε περιοχή γραµµικής ενίσχυσης από την τάση στον συλλέκτη που τροφοδοτεί µε ρεύµα την αντίσταση των 470Κ ένα µέρος του οποίου διακλαδίζεται στη γείωση µέσω της αντίστασης 82Κ. Το υπόλοιπο ρεύµα µέσω της αντίστασης των 470Κ πάλι, πηγαίνει στην βάση του τρανζίστορ δια µέσου του πηνίου-επαγωγέα και της αντίστασης 33Κ ενώ παραλληλίζεται µε µια αντίσταση 1.5Κπου οδηγείστη βάση. Η DC αντίσταση του επαγωγέα είναι αρκετά χαµηλή σε σύγκριση µε τις υπόλοιπες αντιστάσεις (τυπικά 40-75Ω), έτσι το ρεύµα της βάσης καθορίζεται κυρίως από τις αντιστάσεις 470Κ, 82Κ καθώς και τηναντίσταση των 1500 ohm. Στην πραγµατικότητα, επειδή η αντίσταση των 1,5ΚΩ, η αντίσταση του πηνίου και η αντίσταση των 33ΚΩ είναι µικρές σε σχέση µε αυτήν των 470ΚΩ µπορούµε να τις αγνοήσουµε προς στιγµή. Αν θεωρήσουµε ότι ο συλλέκτης του τρανζίστορ έχει τάση 4,5V, τότε δίνει ρεύµα συλλέκτη περίπου Ιc=200µA, τάση εκποµπού 0,1V και τάση βάσης περίπου 0,6V. Οπότε η τάση στα άκρα της αντίστασης 470Κ είναι 4.5V - 0.6V δηλαδή 3.9V και το ρεύµα της θα είναι 3,9/470Κ = 8µA. Aν η ενίσχυση του τρανζίστορ είναι β=200 τότε το ρεύµα βάσης είναι Ιb=1µA(αφού Ic=β Ib) και η τάση στα άκρα της αντίστασης 82Κ είναι 0.6V για ένα ρεύµα περίπου 7µA. Άρα η πόλωση φαίνεται να λειτουργεί για τρανζίστορ µε υψηλό κέρδος. Παρατηρούµε λοιπόν ότι το τρανζίστορ δουλεύει στη γραµµική περιοχή του και δεν πρόκειται να «ψαλιδίζει» το σήµα (ή τουλάχιστον τα µικρά σήµατα). 19

21 Οσον αφορά την απολαβή, η απολαβή του τρανζίστορ από την βάση στον συλλέκτη είναι περίπου ίση µε την αντίσταση φορτίου (22Κ) διαιρούµενη µε την ενεργό αντίσταση εκποµπού. Αυτή είναι η εξωτερική αντίσταση 470 Ωσυν την εσωτερική αντίσταση βάσης-εκποµπού, δηλαδή 25mV/Ιc ή διαφορετικά 125 Ω. Άρα τελικά θα είναι ίση µε =595 Ω. Έτσι, το κέρδος τάσης (smallsignalvoltagegain) του τρανζίστορ προκύπτει περίπου σε. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η αντίσταση εισόδου, την οποία αγνοήσαµε, και στην οποία θα αποτεθεί ένα µέρος του σήµατος. Η τάση εισόδου διαχωρίζεται από τον διαιρέτη τάσης που αποτελείται από την αντίσταση εισόδου των 68Κ Κ και την ενεργό αντίσταση εισόδου του τρανζίστορ. Αυτή η ενεργός αντίσταση εισόδου θα είναι η αντίσταση των 595 Ω που υπολογίσαµε προηγουµένως πολλαπλασιασµένη µε το β του τρανζίστορ. ηλαδή =119 ΚΩ. Ο διαιρέτης τάσης στην είσοδο, λοιπόν, θα έχει λόγο 119Κ/(68Κ + 119Κ) = 0,636. Έτσι το συνολικό κέρδος αυτής της βαθµίδας θα είναι: Βαθµίδαδεύτερη: δεύτερη Το τρανζίστορ Q2 Στην Εικόνα 2.4, παρουσιάζεται η δεύτερη βαθµίδα του κυκλώµατος, εκείνη του δεύτερου τρανζίστορ Q2. Αυτό το τρανζίστορ πολώνεται σε γραµµική περιοχή από την αντίσταση 470Κ του συλλέκτη του πρώτου τρανζίστορ. Εικόνα 7:Η δεύτερη βαθµίδα κυκλώµατος µονάδας τύπου Wah 20

22 Αν το κέρδοςβ του τρανζίστορ είναι υψηλό, τότε η τάση στη βάση θα είναι λίγο µικρότερη από την τάση του συλλέκτη του πρώτου τρανζίστορ Q1. Το ρεύµα της βάσης που χρειάζεται για την πόλωση του Q2 αρκεί να φέρειµέσω της αντίστασης 10Κ τον συλλέκτη στα 4.5V. Άρα το ρεύµα της βάσης θα είναι (4,5V/10K)/200 = 2,25µA. Η πτώση τάσης, τότε, πάνω στην αντίσταση των 470Κ είναι: Έτσι στη βάση του τρανζίστορ Q2 θα έχουµε περίπου 4,5 1,1 = 3.4V. ToQ2 λοιπόν, είναι ένας γραµµικός ακόλουθος εκποµπού όπου τα µικρά σήµατα δεν θα κορεστούν ούτε θα διακοπούν. Αυτός ο ακόλουθος εκποµπού λειτουργεί σαν bufferγια το σήµα από το ρυθµιστικό του Wah, το οποίο πρόκειται για ένα διαιρέτη τάσης που ουσιαστικά ελέγχει το volumeτου ήχου. Ο εκποµπός του τρανζίστορ συνδέεται µέσω ενός πυκνωτή 0.01 µfστην διακλάδωση του πηνίου και της αντίστασης 1.5Κ στην βάση του πρώτου τρανζίστορ Q1. Ουσιαστικά η όλη λειτουργία του µεταβλητού ζωνοπερατού φίλτρου (στην οποία βασίζεται η λειτουργία του Wah) εξηγείται ως εξής: Το πηνίο «κοιτάζει» προς το δεύτερο τρανζίστορ, µε τρόπο ώστε η µακρινή πλευρά του να είναι γειωµένη µέσω του πυκνωτή των 4.7µF. Για το πηνίο ο πυκνωτής φαίνεται σαν να είναι γειωµένος διότι η µακρινή πλευρά του είναι συνδεδεµένη µε τον εκποµπό του τρανζίστορ Q2. Ο εκποµπός του Q2 έχει χαµηλή αντίσταση εξόδου και ως εκ τούτου µοιάζει µε γείωση στη περίπτωση που αγνοηθεί το σήµα που βγαίνει από τον εκποµπό. Στη διακλάδωση του πηνίου, του πυκνωτή και της αντίστασης των 1.5Κ, η τάση µοιάζει µε εκείνη την τάση που θα υπήρχε σε ένα παράλληλο L/C κύκλωµα. Ωστόσο, το ρεύµα µέσω του πυκνωτή δεν καθορίζεται από την τάση στα άκρα του πηνίου/πυκνωτή. Καθορίζεται επίσης και από την τάση που οδηγεί την πλευρά της γείωσης, η οποία αυξάνεται ή µειώνεται από την εκάστοτε θέση του ρυθµιστικού πεντάλ (wah-pot). Αν η ρύθµιση στο wah-pot αυξηθεί, ο πυκνωτής θα αφήσει να τον διαπεράσει περισσότερο ρεύµα, διότι η τάση που τον «οδηγεί» στον εκποµπό του τρανζίστορ Q2 είναι µεγαλύτερη και µε αυτόν τον τρόπο ο πυκνωτής πρέπει να αφήσει να τον διαπεράσει περισσότερο ρεύµα. Στη περίπτωση που το wahpot µειωθεί, ο πυκνωτής θα αφήσει λιγότερο ρεύµα να τον διαπεράσει. Γενικά, ο πυκνωτής µπορεί να θεωρηθεί ως µια ειδική περίπτωση του νόµου του Ohm όσον αφορά το ποσοστό του ρεύµατος που αφήνει να τον διαπεράσει. Η αλλαγή στο ενεργό ρεύµα που διαπερνάει τον πυκνωτή, τον 21

23 κάνει να φαίνεται µεγαλύτερος από τοπηνίοαλλά και από το υπόλοιπο κύκλωµα από ότι είναι στην πραγµατικότητα. Έχουµε έτσι πετύχει να κατασκευάσουµε έναν µεταβλητό πυκνωτή. Αυτός είναι ο λόγος της αλλαγής της συχνότητας συντονισµού. Ο πυκνωτής φαίνεται µεγαλύτερος από ότι στη πραγµατικότητα είναι, και το πόσο µεγαλύτερος φαίνεται, ελέγχεται από το wah-pot. Το πρώτο τρανζίστορ Q1, είναι µια βαθµίδα κέρδους για να µας δώσει έναν ενεργό συντονισµό. Το wah-pot και το δεύτερο τρανζίστορ Q2 µεταβάλουν (στην ουσία διαµορφώνουν) την χωρητικότητα σε ένα κύκλωµα συντονισµού που αποτελείται από το πηνίο και τον µεταβλητό πυκνωτή. Ένας διαφορετικός τρόπος ανάλυσης είναι πως ο πυκνωτής τροφοδοτείται από ένα αντίγραφο του σήµατος (µέσω buffer)από τον συλλέκτη του τρανζίστορ Q1 και µε τη σειρά του τροφοδοτεί την βάση του, λειτουργώντας έτσι σαν ένας πυκνωτής Επίδρασης Miller (MillerEffect). Η διαφορά µεταξύ αυτού και ενός πραγµατικού πυκνωτή MillerEffect, είναι πως το wah-pot έχει την δυνατότητα να µεταβάλλει την ποσότητα του σήµατος που κινείται στον πυκνωτή. εδοµένου ότι το MillerEffect πολλαπλασιάζει την αξία ενός πυκνωτή ανάδρασης τόσες φορές όσο είναι το κέρδος της βαθµίδας, το wahpot, µπορεί να διαφοροποιεί την φαινοµενική τιµή του πυκνωτή από την πραγµατική τιµή µέχρι µια τιµή που ισούται µε την τιµή του πυκνωτή επί το κέρδος τάσης του Q Βαθµίδα τρίτη: Το Buffer Ένα σύνηθες πρόβληµα που υπάρχει στην κατασκευή αυτού του κυκλώµατος είναι πως οι περισσότεροι κιθαρίστες θεωρούν πως υπάρχει καλύτερος τρόπος αν συνδεθεί εν σειρά το κύκλωµα wah µε ένα πεντάλ τύπου fuzz. Στην περίπτωση αυτής της σύνδεσης, το κύκλωµα wah δεν θα λειτουργήσει. Αυτό το πρόβληµα µπορεί να λυθεί προσθέτοντας ένα buffer εξόδου στο κύκλωµα, το οποίο δεν θα αλλάξει τον τόνο του πεντάλ αλλά µόνο την αντίσταση εξόδου του κυκλώµατος ώστε να µπορέσει να οδηγήσει την επόµενη βαθµίδα. Το κύκλωµα του buffer εξόδου είναι ένα απλό JFETbuffer κύκλωµα το οποίο βασίζεται στοwah-wah της Tonepad και παρουσιάζεται στην παρακάτω εικόνα µε το κόκκινο χρώµα. 22

24 Εικόνα 8:Tobuffer εξόδου του κυκλώµατος. Το συγκεκριµένο buffer εξόδου µπορεί να προστεθεί σε οποιοδήποτε wah πεντάλ που δεν έχει. Θεωρείται ότι είναι από τα πιο απλά buffer εξόδου JFET ενισχυτή κοινού απαγωγού.η σύνθετη αντίσταση εισόδου καθορίζεται από την τιµή της R1 αντίστασης και είναι της τάξεως 1ΜΩ, όπως φαίνεται και στο buffer εξόδου µας.η τιµή της R2 (αντίσταση στη πηγή) δεν είναι πολύ σηµαντική και µπορεί να είναι οποιαδήποτε τιµή από 3.3k εως 10k χωρίς να επηρεάζει την ακουστική του σήµατος.προτιµάται να χρησιµοποιούνται χαµηλότερες τιµές αντίστασης καθώς αυτό επιτρέπει περισσότερη κίνηση (οδήγηση) στο αρνητικό µέρος του ακουστικού σήµατος όπου ή έξοδος θα καθορίζεται από την αντίσταση της πηγής (pull-down).η διαµόρφωση της βαθµίδας αυτής έχει το µικρότερο αριθµό εξαρτηµάτων, αλλά είναι περιορισµένη κατά το ότι εάν η τάση εισόδου υπερβαίνει την ορθή τάση της πύλης-πηγής συν την τάση πόλωσης της πηγής µε αποτέλεσµα το σήµα να αποκόπτεται.αυτή η διαµόρφωση δεν είναι συνήθως χρήσιµη µε διπολικά ή mosfet τρανζίστορς, τα οποία απαιτούν µια θετική τάση πόλωσης για Ν-τύπου συσκευές.η αντίσταση εισόδου είναι περίπου η τιµή της R1 αντίστασης.η σύνθετη αντίσταση εξόδου θα εξαρτηθεί από το JFET και θα είναι της τάξεως µερικών εκατοντάδων ohms. εδοµένου λοιπόν ότι αυτό το buffer µπορεί να δώσει µια µικρή ενίσχυση ήχου, υπάρχει στην έξοδο του µια ρυθµιζόµενη αντίσταση της τάξης των 100Κ η οποία ενεργεί ως τελικό ρυθµιστικό ήχου και µε αυτόν τον τρόπο µπορεί να κρατήσει τον ήχο του wah πεντάλ στο ίδιο επίπεδο όπως όταν είναι απενεργοποιηµένο. 23

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο 3. «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» 3.1. ΒΑΘΜΙ Α ΕΙΣΟ ΟΥ Κατά την είσοδο των σύγχρονων κυκλωµάτων πεντάλ wah η αντίσταση εισόδου 68Κ έρχεται πριν από τον πυκνωτή εισόδου. Στο κύκλωµα McCoy η αντίσταση εισόδου 68Κ έρχεται µετά τον πυκνωτή εισόδου0.01µf. Αυτό δεν κάνει πραγµατικά καµία διαφορά στον ήχο του κυκλώµατος, αλλά είναι µοναδική τεχνική για τα µεγάλα πεντάλ Wah. Εικόνα 9:Βαθµίδα εισόδου. Τα τρανζίστορ που χρησιµοποιούνται σε κυκλώµατα wah 1960 είναι χαµηλού κέρδους σε σύγκριση µε τα πολύ υψηλά σε απολαβή MPSA18 τρανζίστορ που χρησιµοποιούνται στα σύγχρονα πετάλια wah. Τα χαµηλότερα τρανζίστορ σε κέρδος συµβάλλουν στην πιο «µπάσα» ακουστική συµπεριφορά του κυκλώµατος. Τα κυκλώµατα McCoy χρησιµοποιούν τρανζίστορbc109s και BC173s. Τα τρανζίστορ 2N3900A ορίστηκαν ως υποκατάστατα για τα Q1 και Q2 στο κύκλωµα. Μπορούν να χρησιµοποιηθούν και BC109 σύµφωνα µε τα datasheets. 24

26 3.2. Ανάλυση της βαθµίδας εισόδου Η πρώτη βαθµίδα που συναντά το σήµα καθώς εισέρχεται, είναι το τµήµα εισόδου, η λειτουργία της είναι να προσαρµόσει τις αντιστάσεις εισόδου και κυκλωµάτων επιλογής συχνότητας χωρίς την απώλεια σήµατος. Ο ρόλος είναι συζευκτικός και δενέχουµε κέρδος τάσης. Αντίθετα µε την επόµενη βαθµίδα που γίνεται επιλογή και ενίσχυση συχνοτήτων για να οδηγηθεί σωστά η βαθµίδα εξόδου. Σε γραµµικά κυκλώµατα όπως σε κυκλώµατα ενισχυτών µε τρανζίστορ, µια τάση ή ένα ρεύµα αποτελείται από µια dc και µια ac συνιστώσα. Κάθε µια από αυτές τις συνιστώσες ικανοποιεί το αντίστοιχο ισοδύναµο κύκλωµα. Έτσι σε ένα γραµµικό κύκλωµα το dc ισοδύναµο του, που είναι εκείνο στο οποίο είναι ενεργές οι dc πηγές, αποτελεί τις dc συνιστώσες. Όµοια σε ένα γραµµικό κύκλωµα το ac ισοδύναµο του, που είναι εκείνο στο οποίο είναι ενεργές οι ac πηγές, αποτελείτις ac συνιστώσες. Σ ένα κύκλωµα µε δύο ή περισσότερες πηγές, η τάση (το ρεύµα) κάθε στοιχείου είναι ίσα µε το άθροισµα των τάσεων (των ρευµάτων), που προκαλεί κάθε πηγή όταν δρα µόνη της 2. Κάθε φορά, έχουµε µια µόνο ενεργό πηγή, όλες οι άλλες πρέπει να είναι νεκρές. Νεκρές πηγές τάσης έχουµε όταν οι πηγές τάσης αντικατασταίνονται µε βραχυκυκλώµατα και νεκρές πηγές ρεύµατος έχουµε όταν οι πηγές ρεύµατος αντικατασταίνονται µε ανοικτά κυκλώµατα DC ανάλυση Η εκτέλεση µιας DC Sweep ανάλυσης αποσκοπεί στην εξέταση της dc απόκρισης - λειτουργίας του κυκλώµατος για µεταβαλλόµενες τιµές προεπιλεγµένων (dc) πηγών. Έτσι είναι δυνατό να παρατηρείται η τιµή ενός µεγέθους σε ένα ή περισσότερα σηµεία του κυκλώµατος για τις διάφορες (µεταβαλλόµενες) τιµές των προεπιλεγµένων dc πηγών καθιστώντας δυνατό τον έλεγχο της γραµµικότητας του κυκλώµατος. Ειδικά γι' αυτήν την περίπτωση απαιτείται η αντικατάσταση του σήµατος εισόδου µε µια dc µεταβαλλόµενη πηγή (τάσης ή ρεύµατος) και η σε αντιπαράθεση προβολή των σηµάτων εισόδου - εξόδου. Επιπλέον, η προβολή και η µελέτη των αποτελεσµάτων µπορεί να οδηγήσει σε χρήσιµα συµπεράσµατα όσον αφορά τη λειτουργία του κυκλώµατος κάτω από οριακές συνθήκες όπου οι πηγές (τάσεων ή ρευµάτων) εµφανίζουν µεταβολές ή µεταπτώσεις στη λειτουργία τους. 2 Θεώρηµα επαλληλίας. 25

27 Πρέπει να υπογραµµιστεί το γεγονός ότι κατά τη διεξαγωγή DC Sweep ανάλυσης απαιτείται η εκ των προτέρων αφαίρεση των πιθανών εξαρτηµάτων (συνήθως) πυκνωτών σύζευξης και απόζευξης από το κύκλωµα. Αυτό συµβαίνει γιατί οι πυκνωτές ουσιαστικά αποτελούν διακοπή για το dc στοιχείο (ρεύµα) µε αποτέλεσµα το κύκλωµά µας πολλές φορές να εµφανίζεται µονωµένο τόσο στην είσοδο όσο και στην έξοδο του. Με άλλα λόγια, για την περίπτωση όπου εξετάζεται η dc έξοδος του κυκλώµατος συναρτήσει της µεταβαλλόµενης dc πηγής εισόδου (η πιο κοινή περίπτωση) παρουσία πυκνωτών σύζευξης / απόζευξης, τα αποτελέσµατα είναι µηδενικά. Ανάλογα αποτελέσµατα προκύπτουν και για την περίπτωση που χρησιµοποιούνται εξαρτήµατα πηνίων για τη σύζευξη / απόζευξη του κυκλώµατος. Σε αυτή την περίπτωση τα πηνία τα οποία αποτελούν βραχυκύκλωµα για το dc, τοποθετούνται έτσι ώστε να το γειώνουν. Θα γίνει ανάλυση Dc (συνεχές) γιανα καταλάβουµε σε βάθος την πόλωση του transistor και το πώς πετυχαίνεται τόσοµεγάλη αντίσταση εισόδου και µικρή αντίσταση εξόδου 3. Εξίσωση 3.1: Το ρεύµα που διαρρέει τη βάση. Από την εξίσωση 3.1 µπορούµε να βρούµε το ρεύµα που διαρρέει τη βάση. Hτάση µεταξύ της βάσης και του εκποµπού είναι περίπου 0,7 Volt, για transistorπυριτίου (0,3 V για τρανζίστορ Γερµανίου) 4.Επίσης λαµβάνουµε υπόψιν την ενίσχυση του τρανζίστορ β=200 όπως θεωρήσαµε ότι είναι και στην ανάλυση του κυκλώµατος στο κεφάλαιο 2.,, 3 Και αυτές οι διακυµάνσεις στις αντιστάσεις εισόδου εξόδου της βαθµίδας εισόδου έχουν να κάνουν µε την προσαρµογή των όµορων βαθµιδών. 4 Η τάση τροφοδοσίας είναι 9V και λόγω του διαιρέτη τάσεων η V BB είναι 4,5V 26

28 Η τάση στη βάση του transistor V B, θα είναι ίση µε V BB V RB. Η τάση V BB είναι τα 4,5 Volts που εφαρµόζονται στην αντίσταση R B. H V RB είναι η πτώση τάσης λόγω της R B. Οπότε: Εξίσωση 3.2: Η τάση στη βάση του transistor V B. Από την εξίσωση 3.2 µπορούµε να βρούµε την τάση που εφαρµόζεται στην βάση. Οπότε:,,,,, Η τάση στον εκποµπό θα είναι: V! V " V "! Εξίσωση 3.3: Η τάση στον εκποµπό. Από την εξίσωση 3.3 µπορούµε να βρούµε την τάση που εφαρµόζεται στονεκποµπό. Οπότε:,,, Το ρεύµα που διαρρέει τον εκποµπό είναι περίπου ίσο µε αυτό του συλλέκτη, Ι Ε I C 5. $ % Εξίσωση 3.4: Το ρεύµα που διαρρέει τον εκποµπό. Οπότε: Από την εξίσωση 3.4 µπορούµε να βρούµε τορεύµαπου διαρρέει τονεκποµπό. $ %,, 5 ιότι το ρεύµα της βάσης θεωρείται αµελητέο αφού είναι της τάξης µερικών µα. 27

29 βάσης: Επίσης αφού το ρεύµα εκποµπού είναι B φορές µεγαλύτερο του ρεύµατος της Εξίσωση 3.5: Το ρεύµα εκποµπού είναι B φορές µεγαλύτερο του ρεύµατος της βάσης. Από την εξίσωση 3.5 µπορούµε να βρούµε µε διαφορετικό τρόπο το ρεύµα που διαρρέει τονεκποµπό. Οπότε:, Παρατηρούµε πως και µε τις δύο εξισώσεις (3.4 και 3.5.) τα αποτελέσµατα είναι περίπου τα ίδια µε µηδαµινή διαφορά της τάξης µερικών µα AC ανάλυση Η AC Sweep ανάλυση χρησιµοποιείται για την εξέταση της λειτουργίας του κυκλώµατος στο πεδίο της συχνότητας - απόκριση. Μέσω ενός γραφήµατος καµπύλων αποκρίσεων, η ανάλυση αυτή, παρέχει τις τιµές και τις µεταβολές των διαφόρων µεγεθών (τάσεων & ρευµάτων) συναρτήσει της χρησιµοποιούµενης συχνότητας. Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν πρόκειται για διατάξεις των οποίων η λειτουργία έγκειται σε συγκεκριµένο φασµατικό περιεχόµενο όπως είναι π.χ. οι ενισχυτές µπάντας συχνοτήτων. Οι ρυθµίσεις της ανάλυσης αυτού του τύπου αφορούν κυρίως την επιλογή του επιθυµητού πεδίου συχνοτήτων όπως και την χρησιµοποιούµενη κλίµακα απεικόνισης (γραµµική - Linear / Λογαριθµική - Logarithmic) των δεδοµένων. Κρίσιµο στοιχείο για την ακρίβεια των παραγόµενων καµπύλων απόκρισης αποτελεί ο αριθµός των υπολογισθέντων από το πρόγραµµα σηµείων - δειγµάτων που ορίζεται στα πεδία «total points» και «points/decade» (ή «points/octave»). Κατά κανόνα η ακρίβεια των απεικονίσεων αυξάνεται µε αυτόν τον αριθµό. Ωστόσο, κάτι τέτοιο οδηγεί παράλληλα σε ταυτόχρονη αύξηση του όγκου των δεδοµένων - υπολογισµών καθιστώντας την όλη διαδικασία περισσότερο χρονοβόρα. Μια συµβιβαστική λύση είναι πάντα προτιµότερη (αυτό φυσικά εξαρτάται από τη φύση και το σκοπό της εξοµοίωσης), έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ικανοποιητική προσέγγιση σε λογικό χρόνο. 28

30 Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται το AC ισοδύναµο κύκλωµα της εισόδου, τοοποίο µας διευκολύνει να κατανοήσουµε τη διαδροµή του σήµατος. Έτσιµπορούµε να βρούµε τις σύνθετες αντιστάσεις εισόδου και εξόδου πουπαρουσιάζει η βαθµίδα αυτή, καθώς και το κέρδος τάσης. Εικόνα 10:AC ισοδύναµο του τµήµατος εισόδου. Η Ac αντίσταση της επαφής εκποµπού συµβολίζεται µε r e και η τιµήτης προσεγγίζεται µε την εξίσωση: & ' Εξίσωση 3.6: Η Ac αντίσταση της επαφής εκποµπού r e. Όπως είναι γνωστό, το ρεύµα βάσης είναι πολύ µικρότερο από το ρεύµα εκποµπού. Επειδή ανάµεσα στη βάση και τον εκποµπό εµφανίζεται ένα ac κέρδος ρεύµατος, κάθε αντίσταση στον εκποµπό εµφανίζεται στη βάση β φορές µεγαλύτερη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ac αντίσταση εισόδου που φαίνεται από τη βάση είναι: & () & ' Εξίσωση 3.7: Η ac αντίσταση εισόδου που «φαίνεται» από τη βάση του τρανζίστορ. Αυτή είναι η αντίσταση που «βλέπει» ένα ac σήµα που εφαρµόζεται στη βάση ενός transistor όταν ο εκποµπός είναι γειωµένος. Η αντίσταση λέγεται σύνθετη αντίσταση εισόδου της βάσης καιγράφεται 29

31 * +,(-' & ' Εξίσωση 3.8: Σύνθετη αντίσταση εισόδου της βάσης (ο εκποµπός είναι γειωµένος). Στην δική µας περίπτωση που ο εκποµπός δεν είναι γειωµένος αλλάυπάρχει η αντίσταση RL, η σύνθετη αντίσταση εισόδου της βάσης θα είναι: * +,(-' &. & ' Εξίσωση 3.9: Σύνθετη αντίσταση εισόδου της βάσης (ο εκποµπός δεν είναι γειωµένος αλλάυπάρχει η αντίσταση RL). Εφ όσον έχουµε βρει το ρεύµα του εκποµπού και ξέρουµε την τιµήτου β µπορούµε να προχωρήσουµε στην εύρεση της σύνθετης αντίστασηςεισόδου της βάσης, από την εξίσωση 3.6. & ',, * +,(-', Αυτή όµως δεν είναι η µόνη αντίσταση που «βλέπει» η πηγή σήµατοςστο ac. Υπάρχουν και οι αντιστάσεις πόλωσης που επιδρούν στην τελικήσύνθετη αντίσταση εισόδου για το κύκλωµά µας. * +, * +,(-' Εξίσωση3.10:Τελική σύνθετη αντίσταση εισόδου για το κύκλωµά µας. * +, Βλέπουµε λοιπόν πως το κύκλωµά µας παρουσιάζει µια αρκετά µεγάληαντίσταση εισόδου. Η σύνθετη αντίσταση εξόδου (της βαθµίδας εισόδου) είναι σηµαντική, επειδή σ αυτήν πέφτειένα µέρος της ac τάσης. Αν είναι αρκετά µεγάλη, χάνεται ένα µεγάλο µέρος 30

32 τουσήµατος και η τάση στο φορτίο είναι πολύ µικρή. Η σύνθετη αντίσταση εξόδουµπορεί εύκολα να υπολογιστεί από την παρακάτω σχέση. * /01. Εξίσωση 3.11: Η σύνθετη αντίσταση εξόδου. * /01 Το κέρδος τάσης µπορεί να υπολογιστεί από την εξίσωση & ' Εξίσωση 3.12: Το κέρδος τάσης.,, 31

33 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο 4. «ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ» 4.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εφαρµογή που χρησιµοποιήθηκε για την εξοµοίωση του κυκλώµατος wah είναι το LTspice. Πρόκειται µια δωρεάν εφαρµογή λογισµικού προσοµοίωσης ηλεκτρονικών κυκλωµάτων, κατασκευασµένο από την εταιρία Linear Technology. Το LTspice παρέχει το σχεδιαστικό µέρος ενός κυκλώµατος και την προβολή της κυµατοµορφής. Το σχέδιο του κυκλώµατος παρουσιάζεται στην παρακάτω εικόνα: Εικόνα 11: To σχέδιο του κυκλώµατος wah στο λογισµικό LTspice. Ο έλεγχος του κυκλώµατος έγινε όπως και στο πειραµατικό στάδιο του εργαστηρίου. ηλαδή, το κύκλωµα ελέγχθηκε στη maximum θέση του πεντάλ, στη 32

34 µεσαία θέση του πεντάλ και τέλος στην minimum. To σήµα εισόδου από την γεννήτρια είναι 125mV p.p για συχνότητες από 100 έως 5000 Hz. Στις παρακάτω ενότητες, αναλύονται τα αποτελέσµατα του ελέγχου ανά θέση του πεντάλ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ MAXIMUM ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE Αρχικά σχεδιάστηκε το κύκλωµα στην maximumθέση. Όπου το ρυθµιστικό του πεντάλ πιέζεται από το πόδι µέχρι το τέρµα του. Εικόνα 12:Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη maximum θέση σχεδιασµένο στο LTspice. Στην συνέχεια δώσαµε στην γεννήτρια τις συχνότητες των 400Hz, 1000 Ηz, 4000Hz. Η επιλογή των τιµών των συχνοτήτων δεν είναι τυχαία. Οι συχνότητες αυτές επιλέχτηκαν και στον πειραµατικό έλεγχο. Παρακάτω παρουσιάζονται οι εικόνες των κυµατοµορφών των αντίστοιχων συχνοτήτων. 33

35 Εικόνα 13:Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice. Εικόνα 14:Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice. 34

36 Εικόνα 15:Η κυµατοµορφή της maximum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice. Ακολουθεί ο πίνακας από τον υπολογισµό των τιµών της maximum θέσης του πεντάλ. Το σήµα εισόδου από την γεννήτρια είναι 125mVp.pγια συχνότητες από 100 έως 5000Hz. F: (HZ) Ακραία θέση:μαχ db (mv)vout , , , , , , , , , , , ,5 Πίνακας 1:Οι τιµές της µεσαίας θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz. 35

37 Το γράφηµα που ακολουθεί προκύπτει από τις τιµές του Πίνακα 1, µε άξονες x=hz και y=db. Σχεδιάστηκε για την κατανόηση της συµπεριφοράς του πεντάλ στην maximum θέση. Είναι εµφανές λοιπόν πως στις µικρές συχνότητες της τάξεως των Hz, η απολαβήσε db παρουσιάζει ανοδική τάση, ενώ στις µεγαλύτερες συχνότητες της τάξεως των 3000 Hzέως 5000 Hz, η απολαβήξεκινά και πάλι να µειώνεται. ιάγραµµα 1:Η κατανόηση της συµπεριφοράς του πεντάλ στην maximum θέση. Είναι εµφανές λοιπόν πως στις µικρές συχνότητες της τάξεως των Hz, τα db παρουσιάζουν ανοδική τάση ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE Αρχικά σχεδιάστηκε το κύκλωµα στην µεσαία θέση. Όπου το ρυθµιστικό του πεντάλ πιέζεται από το πόδι µέχρι την µέση. 36

38 Εικόνα 16:Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη µεσαία θέση σχεδιασµένο στο LTspice. Στην συνέχεια δώσαµε στην γεννήτρια τις συχνότητες των 400Hz, 1000 Ηz, 4000Hz. Παρακάτω παρουσιάζονται οι εικόνες των κυµατοµορφών των αντίστοιχων συχνοτήτων. Εικόνα 17:Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice. 37

39 Εικόνα 18:Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice. Εικόνα 19:Η κυµατοµορφή της µεσαίας θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice. 38

40 Ακολουθεί ο πίνακας από τον υπολογισµό των τιµών της µεσαίας θέσης του πεντάλ. To σήµα εισόδου από την γεννήτρια είναι 125mVp.p για συχνότητα από 100 έως 5000Hz. F: (HZ) Μεσαία θέση (mv) Vout , , , , , , , , , , ,8 Πίνακας 2:Οι τιµές της µεσαίας θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz. db Το γράφηµα που παρουσιάζεται παρακάτω προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα. Είναι εύκολο να διακρίνουµε πως γίνεται αύξηση των db από την συχνότητα των 200Hz τα 600Hz. Με είσοδο µεγαλύτερης συχνότητας, από αυτές, παρουσιάζουν µείωση περίπου -20dB. 39

41 ιάγραµµα 2:Υπολογισµός των τιµών της µεσαίας θέσης του πεντάλ. Αύξηση των db από την συχνότητα των 200Hz έως τα 600Hz ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ MINIMUM ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΛ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ LTSPICE Αρχικά σχεδιάστηκε το κύκλωµα στην minimum θέση. Σε αυτό το σηµείο το πόδι πιέζει το ρυθµιστικό Wah-potαπό την αντίθετη φορά της Maximumθέσης. 40

42 Εικόνα 20:Το κύκλωµα του wah πεντάλ στη minimum θέση σχεδιασµένο στο LTspice. Στην συνέχεια δώσαµε στην γεννήτρια τις συχνότητες των 400Hz, 1000 Ηz, 4000Hz. Παρακάτω παρουσιάζονται οι εικόνες των κυµατοµορφών των αντίστοιχων συχνοτήτων. Εικόνα 21:Η κυµατοµορφή της minimumθέσης του πεντάλ στα 400 Hz από το λογισµικό LTspice.. 41

43 Εικόνα 22:Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 1000 Hz από το λογισµικό LTspice. Εικόνα 23:Η κυµατοµορφή της minimum θέσης του πεντάλ στα 4000 Hz από το λογισµικό LTspice. 42

44 Ακολουθεί ο Πίνακας 4.3, ο οποίος προκύπτει από τον υπολογισµό των τιµών της minimumθέσης του πεντάλ. Toσήµα εισόδου από την γεννήτρια είναι 125mVp.pγια συχνότητες από 100 έως 5000Hz. F: (HZ) Ακραία θεση:μιν (mv)vout , , , , , , , , , ,3 Πίνακας 3:Οι τιµές της minimum θέσης του πεντάλ µε σήµα εισόδου 125mV και συχνότητα 100 έως 5000 Hz. db Το γράφηµα που παρουσιάζεται σε αυτό το σηµείο προκύπτει όπως είναι κατανοητό από τον Πίνακα 4.3. Και εδώ είναι κατανοητή η συµπεριφορά του πεντάλ στην minimum θέση του. Βλέπουµε λοιπόν πως στις µικρές συχνότητες της τάξεως των 200Hz τα 600 Hz, τα db αυξάνονται κατά περίπου 15. Στη συνέχεια, δίνοντας µεγαλύτερη συχνότητα στην είσοδο του κυκλώµατος, µειώνονται αισθητά κατά περίπου

45 ιάγραµµα 3:Απεικόνιση υπολογισµού των τιµών της minimum θέσης του πεντάλ. Στη συνέχεια, παραθέτεται το γράφηµα και των τριών συµπεριφορών του πεντάλ: Στη maximumθέση, στη µεσαία του θέση, στη minimumθέση. Με αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο διακριτό το πόσο διαφορετικά συµπεριφέρεται στη κάθε µία ξεχωριστά. 44

46 ιάγραµµα 4:Απεικόνιση των τριών συµπεριφορών του πεντάλ. Στη maximum θέση, στη µεσαία του θέση, στη minimum θέση. Όπως βλέπουµε, η maximum θέση αντιπροσωπεύεται από το µαύρο χρώµα του γραφήµατος, η µεσαία θέση µε το κόκκινο και η minimum θέση µε το µπλέ. Παρατηρούµε λοιπόν, πόσο διαφορετική συµπεριφορά έχει το πεντάλ στην maximum θέση του σε αντίθεση µε τις δύο άλλες, όπου ουσιαστικά δεν έχουν µεγάλη διαφορά στην συµπεριφορά του κυκλώµατος. 45

47 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο 5. «ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ» 5.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε αυτό το κεφάλαιο, θα γίνει η ανάλυση καθώς και η παρουσίαση της κατασκευής του κυκλώµατος wah. Αρχικά θα αναφερθούν τα υλικά τα οποία χρησιµοποιήθηκαν και θα παρουσιαστούν τα χαρακτηριστικά τους. Στη συνέχεια θα γίνει η επεξήγηση της κατασκευής της πλακέτας, της σχεδίασης του τυπωµένου κυκλώµατος, η αποτύπωση της µακέτας στη πλακέτα, η διαδικασία της κατασκευής της και τέλος η συνδεσµολογία των ηλεκτρονικών εξαρτηµάτων καθώς και η καλωδίωση τους ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ Για την κατασκευή του κυκλώµατος, χρησιµοποιήθηκαν τα παρακάτω ηλεκτρονικά εξαρτήµατα: Τεµάχια ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Τιµή (σε ΩM) 2 470K 2 100K 1 68K 1 22K 1 10K 1 1K5 1 1K M 1 4K7 Πίνακας 4:Οι αντιστάσεις που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή του κυκλώµατος. 46

ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ΤΑΞΗΣ Α ME TO MULTISIM

ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ΤΑΞΗΣ Α ME TO MULTISIM ΜΑΘΗΜΑ : ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ΤΑΞΗΣ Α ME TO MULTISIM Σκοπός: Η Εξέταση λειτουργίας του ενισχυτή κοινού εκπομπού και εντοπισμός βλαβών στο κύκλωμα με τη χρήση του προγράμματος προσομοίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν 1. Εισαγωγικά στοιχεία ηλεκτρονικών - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 1. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Ηλεκτρικό στοιχείο: Κάθε στοιχείο που προσφέρει, αποθηκεύει και καταναλώνει

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ. Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να

9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ. Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να 9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να ενισχύσει ένα σήµα (δηλ. να αυξήσει ονοµαστικά το µέγεθος της τάσης ή του ρεύµατος).

Διαβάστε περισσότερα

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού 5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 5. ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΑ 220 V, 50 Hz. 0 V Μετασχηµατιστής Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση 0 V 0 V Ανορθωτής Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή. Η διεξαγωγή της παρούσας εργαστηριακής άσκησης προϋποθέτει την μελέτη τουλάχιστον των πρώτων παραγράφων του

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και. 2. τρανζίστορ πυριτίου (Si ).

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και. 2. τρανζίστορ πυριτίου (Si ). 7. Εισαγωγή στο διπολικό τρανζίστορ-ι.σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 7. TΟ ΙΠΟΛΙΚΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ Ανάλογα µε το υλικό διπολικά τρανζίστορ διακρίνονται σε: 1. τρανζίστορ γερµανίου (Ge) και 2. τρανζίστορ πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Σχ.7.1. Σύµβολο κοινού τελεστικού ενισχυτή και ισοδύναµο κύκλωµα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Σχ.7.1. Σύµβολο κοινού τελεστικού ενισχυτή και ισοδύναµο κύκλωµα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 7. ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ Ο τελεστικός ενισχυτής εφευρέθηκε κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκοσµίου πολέµου και. χρησιµοποιήθηκε αρχικά στα συστήµατα σκόπευσης των αντιαεροπορικών πυροβόλων για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Ηλεκτρονικής Ηλεκτρονική Ι Εαρινό εξάµηνο 2005 Πρακτική ανάλυση ενισχυτή κοινού εκποµπού Τransstors βασικές αρχές Τι κάνουν τα transstors Πώς αναλύoνται τα κυκλώµατα των transstors Μικρά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ETY-482) 1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΗΣ-ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΑ ΦΟΡΤΟΥ Σχήµα 1. Κύκλωµα DC πόλωσης ηλεκτρονικού στοιχείου Στο ηλεκτρονικό στοιχείο του σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολ.& Εργ. Ηλεκτρονικών Τάξη: Β Αρ. Μαθητών: 8 Κλάδος: Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1-3 Κέρδος Τάσης του ιαφορικού Ενισχυτή µε FET s 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1-3 Κέρδος Τάσης του ιαφορικού Ενισχυτή µε FET s 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ 1 1-1 Κέρδος Τάσης του ιαφορικού Ενισχυτή µε BJT s 1 και ιπλή Έξοδο Ανάλυση µε το Υβριδικό Ισοδύναµο του Τρανζίστορ 2 Ανάλυση µε βάση τις Ενισχύσεις των Βαθµίδων CE- 4

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωµάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωµάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωµάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο Εισαγωγή στις Μετρήσεις Σηµάτων και Επίδραση Οργάνου στις Μετρήσεις Λευκωσία, 04

Διαβάστε περισσότερα

8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1. ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. περιοχή αποκοπής: OFF

8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1. ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. περιοχή αποκοπής: OFF 8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1 8. ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Ο ΗΓΗΣΗΣ ΦΟΡΤΙΟΥ Το τρανζίστορ σαν διακόπτης ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON περιοχή αποκοπής: OFF 8. ιακοπτική Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 3. ΙΟ ΟΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΙΟ ΩΝ Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α )

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Του Νίκου Παναγιωτίδη (SV6 DBK) φυσικού και ραδιοερασιτέχνη. Ο σκοπός του άρθρου αυτού είναι να κατευθύνει τον αναγνώστη ραδιοερασιτέχνη να κατασκευάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) 1. ιαµόρφωση Πλάτους. Στην άσκηση αυτή θα ασχοληθούµε µε τη ιαµόρφωση Πλάτους (Amplitude Modulation) χρησιµοποιώντας τον ολοκληρωµένο διαµορφωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ Αντιστάτες συνδεδεμένοι σε σειρά Όταν ν αντιστάτες ενός κυκλώματος διαρρέονται από το ίδιο ρεύμα τότε λέμε ότι οι αντιστάτες αυτοί είναι συνδεδεμένοι σε σειρά.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου.

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου. 12. ΤΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET)-Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ ιαφάνεια 1 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου. Αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ A1. Για τις ηµιτελείς προτάσεις Α1.1 και Α1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ(Σ.Τ.ΕΦ) ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΒΟΛΤΟΜΕΤΡΟ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΜΠΙΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΛΑΖΑΡΟΥ ΘΩΜΑΣ ΚΑΣ: 500063 ΘΕΣ/ΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Δραστηριότητα στο πλαίσιο του Ομίλου Προγραμματισμού Ηλεκτρονικών Παιχνιδιών, του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας κατά το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Όπως θα δούμε και παρακάτω το φίλτρο είναι ένα σύστημα του οποίου η απόκριση συχνότητας παίρνει σημαντικές τιμές μόνο για συγκεκριμένες ζώνες του άξονα συχνοτήτων, δηλαδή «κόβουν» κάποιες ανεπιθύμητες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙ- ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α Α1. Για τις ημιτελείς προτάσεις Α1.1 και Α1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα Ηλεκτρονικών 1

Ειδικά θέματα Ηλεκτρονικών 1 Ειδικά θέματα Ηλεκτρονικών 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1...2 ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ...2 Γενικά...2 1.1 Θεώρημα Μίλερ (Mller theorem)...10 1.2 Μπούτστραπινγκ (Boottrappng)...11 1.2.1 Αύξηση της σύνθετης

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι Λαμίας Σ.Τ.ΕΦ. Τμήμα Ηλεκτρονικής Εργασία Κεραίες

Τ.Ε.Ι Λαμίας Σ.Τ.ΕΦ. Τμήμα Ηλεκτρονικής Εργασία Κεραίες Τ.Ε.Ι Λαμίας Σ.Τ.ΕΦ. Τμήμα Ηλεκτρονικής Εργασία Κεραίες Μπαρμπάκος Δημήτριος Δεκέμβριος 2012 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Κεραίες 2.1. Κεραία Yagi-Uda 2.2. Δίπολο 2.3. Μονόπολο 2.4. Λογαριθμική κεραία 3.

Διαβάστε περισσότερα

R 1. Σχ. (1) Σχ. (2)

R 1. Σχ. (1) Σχ. (2) Ηλ/κά ΙΙ, Σεπτ. 05 ΘΕΜΑ 1 ο (2,5 µον.) R 1 (Ω) R B Ρελέ R2 R3 Σχ. (1) Σχ. (2) Φωτεινότητα (Lux) Ένας επαγγελµατίας φωτογράφος χρειάζεται ένα ηλεκτρονικό κύκλωµα για να ενεργοποιεί µια λάµπα στο εργαστήριό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΑΝΑΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΛΗΨΗΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΟΥ Ήχος Είναι το αίτιο διέγερσης του αισθητηρίου της ακοής, λόγω μεταβολή της πίεσης ή ταχύτητας των σωματιδίων ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2013

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2013 ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ A1. Για τις ημιτελείς προτάσεις Α1.1 και Α1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 11 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ

Άσκηση 11 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ Άσκηση 11 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ Αυτό έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike Greece 3.0. Ονοματεπώνυμο: Μητρόπουλος Σπύρος Α.Ε.Μ.: 3215

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την Άσκηση 2: Μετρήσεις σε RC Κυκλώματα

Σημειώσεις για την Άσκηση 2: Μετρήσεις σε RC Κυκλώματα Σημειώσεις για την Άσκηση 2: Μετρήσεις σε RC Κυκλώματα Ένας πυκνωτής με μία αντίσταση σε σειρά αποτελούν ένα RC κύκλωμα. Τα RC κυκλώματα χαρακτηρίζονται για την απόκρισή τους ως προς τη συχνότητα και ως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Τμήμα Ηλεκτρολογίας. Θέμα: Μελέτη συχνοτικής απόκρισης ηλεκτρονικών κυκλωμάτων.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Τμήμα Ηλεκτρολογίας. Θέμα: Μελέτη συχνοτικής απόκρισης ηλεκτρονικών κυκλωμάτων. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Τμήμα Ηλεκτρολογίας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Μελέτη συχνοτικής απόκρισης ηλεκτρονικών κυκλωμάτων. Μαστοράκης Ιωάννης Τσιμπίσης Σωτήρης Υπεύθυνος : Μαγκαφάς Λυκούργος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 12 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Άσκηση 12 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Άσκηση 12 Ο ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ua741 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Αυτό έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike Greece 3.0. Ονοματεπώνυμο: Μητρόπουλος Σπύρος Α.Ε.Μ.: 3215 Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Κύπρου. Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Εισαγωγή στην Τεχνολογία

Πανεπιστήµιο Κύπρου. Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Εισαγωγή στην Τεχνολογία Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΗΜΥ100 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Εργαστήριο: Εισαγωγή στην Μέτρηση Βασικών Σηµάτων Συνοπτική Περιγραφή Εξοπλισµού και Στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΕΙΔΟΣ Φορητή Μικροφωνική Εγκατάσταση για τις ανάγκες κάλυψης τελετών Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου/ΑΛΣ ΕΛ-ΑΚΤ. 2. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ο υπό προμήθεια μικροφωνικός εξοπλισμός συνίσταται

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 3 (2 µον.) Ε 1. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Ι,2 η ΕΞΕΤ. ΠΕΡΙΟ. ΕΑΡ. ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2003-2004

Ερώτηση 3 (2 µον.) Ε 1. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Ι,2 η ΕΞΕΤ. ΠΕΡΙΟ. ΕΑΡ. ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2003-2004 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Ι,2 η ΕΞΕΤ. ΠΕΡΙΟ. ΕΑΡ. ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2003-2004 Ερώτηση 1 (2 µον.) Το σχ. (α) δείχνει το κύκλωµα ενός περιοριστή. Από τη χαρακτηριστική καµπύλη τάσης εισόδου-εξόδου V out =

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 3 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE Σκοπός Η κατανόηση της λειτουργίας και

Διαβάστε περισσότερα

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις 1. Σκοπός Σκοπός της εισαγωγικής άσκησης είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με τη χρήση του πολύμετρου για τη μέτρηση βασικών μεγεθών ηλεκτρικού κυκλώματος, όπως μέτρηση της έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Από τα παλιά χρόνια η κιθάρα χρησιμοποιούνταν ως μέσο ψυχαγωγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Διδασκαλία, Σύνδεσης αντιστατών παράλληλα, με Εργαστήριο Κατασκευής Κυκλωμάτων Συνεχούς Ρεύματος, Physics Education Technology (PhET), University of 1 ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 1 2 ΘΕΜΑ B Ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος 1. ΘΕΜΑ Β 2-15438 B.1 Ένας αγωγός διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα έντασης i = 5 A. Το ηλεκτρικό φορτίο q που περνά από μια διατομή του αγωγού σε χρόνο t = 10 s

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα 1. Να αναφέρετε τρεις τεχνολογικούς τομείς στους οποίους χρησιμοποιούνται οι τελεστικοί ενισχυτές. Τρεις τεχνολογικοί τομείς που οι τελεστικοί ενισχυτές

Διαβάστε περισσότερα

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ )

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) Μεταβλητοί αντιστάτες Η τιμή της αντίστασης των μεταβλητών αντιστατών σε αντίθεση με αυτή των σταθερών, δε διατηρείται σταθερή αλλά μεταβάλλεται, είτε μηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

UT-602, UT-603 UT-602, UT-603. www.tele.gr

UT-602, UT-603 UT-602, UT-603. www.tele.gr UT-602, UT-603 ΟΡΓΑΝΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΥΤΕΠΑΓΩΓΗΣ / ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΣΟΧΗ Να χρησιµοποιείτε το όργανο µέτρησης µόνο µε τους τρόπους που περιγράφονται στις οδηγίες χρήσης που ακολουθούν. Σε κάθε άλλη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων ΕΙΔΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Το μικρόφωνο πήρε την ονομασία του από τον Ντέιβιντ Χιουζ, ο οποίος επινόησε μια διάταξη μεταφοράς ήχου που ήταν τόσο ευαίσθητη, που

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις Α.1. και Α.2. να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα της σωστής απάντησης. Α.1. Για να πραγµατοποιηθεί η σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ 4.1 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ A. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΘΕΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥΣ Η σύνθεση δύο καθέτων ταλαντώσεων, x x0 t, y y0 ( t ) του ίδιου πλάτους της ίδιας συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Θεωρητική εισαγωγή

6.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΑΠΟΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΛΕΚΤΕΣ Σκοπός: Η κατανόηση της λειτουργίας των κυκλωµάτων ψηφιακής πολυπλεξίας και αποκωδικοποίησης και η εξοικείωση µε τους ολοκληρωµένους

Διαβάστε περισσότερα

β) Τι θα συμβεί στην απολαβή τάσης και την απόκριση συχνότητας του ενισχυτή στο σχ.1β αν υπάρξει διακοπή στο σημείο που δεικνύεται με το αστέρι;

β) Τι θα συμβεί στην απολαβή τάσης και την απόκριση συχνότητας του ενισχυτή στο σχ.1β αν υπάρξει διακοπή στο σημείο που δεικνύεται με το αστέρι; ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΑΣ Μάθημα: Ενισχυτικές Διατάξεις Εισηγητής: Γιώργος Χλούπης Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 Εξάμηνο Χειμερινό Σημειώσεις : ανοικτές Διάρκεια εξέτασης: 2 ώρες Ημ. εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ-2: ΚΥΚΛΩΜΑ RC

ΑΣΚΗΣΗ-2: ΚΥΚΛΩΜΑ RC ΑΣΚΗΣΗ-2: ΚΥΚΛΩΜΑ RC Ημερομηνία:. ΤΜΗΜΑ:.. ΟΜΑΔΑ:. Ονομ/νυμο: Α.Μ. Συνεργάτες Ονομ/νυμο: Α.Μ. Ονομ/νυμο: Α.Μ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ (καθένας με δικά του λόγια, σε όλες τις γραμμές) ΒΑΘΜΟΣ#1: ΥΠΟΓΡΑΦΗ: ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα. Διακόπτες μεμβράνης Σύνδεσμοι Λάμπες και μεταβλητή αντίσταση Ηλεκτρομαγνήτης Σύμβολα κυκλώματος ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

Περιεχόμενα. Σελίδα. Διακόπτες μεμβράνης Σύνδεσμοι Λάμπες και μεταβλητή αντίσταση Ηλεκτρομαγνήτης Σύμβολα κυκλώματος ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ 1 Περιεχόμενα Σελίδα Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 2 Ηλεκτρικά εξαρτήματα 3 Ηλεκτρισμός στο σπίτι 4 Ένα κύκλωμα 5 Η τάση 6 Θετικό και αρνητικό 7 Το κόψιμο και η απογύμνωση καλωδίων 8 Η σύνδεση των εξαρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Γενική Γενική παρουσιάση του του μαθήματος μαθήματος Διδάσκων : Δρ. Δ.Ν. Παγώνης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Ναυπηγών Μηχανικών ΤΕ, ΣΤΕΦ, ΑΤΕΙ Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποίηση: Προειδοποιητικό σήμα κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.

Προειδοποίηση: Προειδοποιητικό σήμα κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΥΜΕΤΡΟ UT 20B ΠΡΟΣΟΧΗ Να χρησιμοποιείτε το πολύμετρο μόνο με τους τρόπους που περιγράφονται στις οδηγίες χρήσης που ακολουθούν. Σε κάθε άλλη περίπτωση οι προδιαγραφές της συσκευής αναιρούνται.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις Α.1. και Α.2. να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα της σωστής απάντησης. Α.1. Για να πραγµατοποιηθεί η σύνδεση σε αστέρα τριφασικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους τελεστικούς ενισχυτές

Εισαγωγή στους τελεστικούς ενισχυτές ΗΥ121-Ηλεκτρονικά Κυκλώµατα Γιώργος ηµητρακόπουλος Εισαγωγή στους τελεστικούς ενισχυτές 1 Εισαγωγή Ο τελεστικός ενισχυτής είναι ένας ενισχυτής τάσης µε πολύ µεγάλο κέρδος. Το κέρδος µπορεί να παίρνει πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1 ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση Μπαταρία Ρεύµα Νόµος του Ohm Αντίσταση και Αντιστάσεις Resistivity Ηλεκτρική Ισχύς Ισχύς Οικιακών Συσκευών/Κυκλωµάτων Εναλλασσόµενη Τάση Υπεραγωγιµότητα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Equalizing

Εισαγωγή στο Equalizing Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Με τον όρο equalizing εννοούμε την εξισορρόπηση των συχνοτήτων που ενυπάρχουν σε ένα σήμα. Πρακτικά, το equalizing λαμβάνει χώρα για να «χρωματίσουμε»

Διαβάστε περισσότερα

οποία όταν συνδέονται µε µία πηγή τάσης ηµιτονοειδούς µορφής άγουν ρεύµα µη ηµιτονοειδούς µορφής. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα

οποία όταν συνδέονται µε µία πηγή τάσης ηµιτονοειδούς µορφής άγουν ρεύµα µη ηµιτονοειδούς µορφής. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΑΣΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Η προσέγγιση βάσει της τεχνογνωσίας της SEMAN Α.Ε. Η µη γραµµική φύση των σύγχρονων ηλεκτρικών φορτίων καθιστά συχνά αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο.

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. ΙΑΚΟΠΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΠΗΝΙΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τάξη και τµήµα: Ηµεροµηνία: Όνοµα µαθητή: 1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. 2. Η ένταση του ρεύµατος που µετράει το αµπερόµετρο σε συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM

Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM I Εκπαιδευτική Μονάδα Εργαστηριακών Ασκήσεων για προγραμματισμό LabVIEW TM και MultiSIM TM της National Instruments (Portable

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Διάλειψη (fading) είναι η παραμόρφωση ενός διαμορφωμένου σήματος λόγω της μετάδοσης του σε ασύρματο περιβάλλον. Η προσομοίωση μίας τέτοιας μετάδοσης γίνεται με την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Ποτέ μην αποσυνδέετε των αγωγό γείωσης από το καλώδιο τροφοδοσίας. Η συσκευή δεν είναι κατάλληλη για χρήση σε εξωτερικούς χώρους.

Ποτέ μην αποσυνδέετε των αγωγό γείωσης από το καλώδιο τροφοδοσίας. Η συσκευή δεν είναι κατάλληλη για χρήση σε εξωτερικούς χώρους. ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ PA MUSP 080 / 120 / 180 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες πριν χρησιμοποιήσετε αυτό το προϊόν για πρώτη φορά. Στις οδηγίες που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τελεστικοί Ενισχυτές-Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1

Τελεστικοί Ενισχυτές-Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1 Τελεστικοί Ενισχυτές-Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια. ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ (Τ.Ε. ή OpAmps) ιαφορικοί Ενισχυτές: ενισχυτές που έχουν δυο εισόδους και µια έξοδο. Τελεστικοί Ενισχυτές (Τ.Ε.): διαφορικοί ενισχυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Θεωρητική εισαγωγή

1.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΛΟΓΙΚΕΣ ΠΥΛΕΣ NOT, AND, NAND Σκοπός: Να εξοικειωθούν οι φοιτητές µε τα ολοκληρωµένα κυκλώµατα της σειράς 7400 για τη σχεδίαση και υλοποίηση απλών λογικών συναρτήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

AKAI APW20 AKAI PA IO ΠAΓKOΣMIOΣ EKTHΣ 4-BAND

AKAI APW20 AKAI PA IO ΠAΓKOΣMIOΣ EKTHΣ 4-BAND AKAI APW20 AKAI PA IO ΠAΓKOΣMIOΣ EKTHΣ 4-BAND ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΠΛΗΚΤΡΩΝ Κεραία οθόνη ON/OFF Αλλαγή ταχύτητας συντονισµού Σίγαση Αύξηση έντασης φωνής Πλήκτρο FM ιαγραφή/επιστροφή Μείωση έντασης φωνής Εναλλακτική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου. Τράπεζα θεμάτων

Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου. Τράπεζα θεμάτων Φυσική Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Φώτης Μπαμπάτσικος www.askisopolis.gr Συνεχές Ηλεκτρικό ρεύμα Δ Θέμα Συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα Θέμα Δ 4_15559 Δίνονται δύο αντιστάτες (1) και (2). Ο αντιστάτης

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταία(μεταβολή:(Αύγουστος(2013( 11

Τελευταία(μεταβολή:(Αύγουστος(2013( 11 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Χ.Γ.ΜΠΑΧΑΡΙΔΗΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Ο παλμογράφος είναι το πιο πολύπλοκο όργανο που θα συναντήσει ένας φοιτητής στα εργαστήρια ηλεκτρισμού. Η πλήρης εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ ΠΟΡΛΙ ΑΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 9 Πορλιδάς ηµήτριος www.porlidas.gr dporli@physics.auth.gr Τελεστικοί Ενισχυτές Κυκλώµατα Πειραµατικές Μετρήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ. «Κατασκευή και µελέτη εφέ τύπου distortion»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ. «Κατασκευή και µελέτη εφέ τύπου distortion» ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Κατασκευή και µελέτη εφέ τύπου distortion» Σπουδαστής: Βλαχόπουλος ηµήτριος (Α.Μ. ) 745 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

- Η ισοδύναμη πηγή τάσης Thevenin (V ή VT) είναι ίση με τη τάση ανοικτού κυκλώματος VAB.

- Η ισοδύναμη πηγή τάσης Thevenin (V ή VT) είναι ίση με τη τάση ανοικτού κυκλώματος VAB. ΘΕΩΡΗΜΑ THEVENIN Κάθε γραμμικό ενεργό κύκλωμα με εξωτερικούς ακροδέκτες Α, Β μπορεί να αντικατασταθεί από μια πηγή τάση V (ή VT) σε σειρά με μια σύνθετη αντίσταση Z (ή ZT), όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΝΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Σ. ΜΑΝΕΣΗ Β. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΥ. ΡΑΦΑΗΛΙ ΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun)

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun) Άσκηση Η3 Επαλληλία κινήσεων (Μετρήσεις με παλμογράφο) Εκτροπή δέσμης ηλεκτρονίων Όταν μια δέσμη ηλεκτρονίων εισέρχεται με σταθερή ταχύτητα U0=U,0 (παράλληλα στον άξονα z) μέσα σε έναν πυκνωτή, του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2001 ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας. Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις

Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας. Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις Περίληψη Τριγωνομετρικές Συναρτήσεις Κυματική Παλμογράφος STEM Εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑKΟΥΣΤΙΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ AM 568 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΒΕΝΙΕΡΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΛΟΓΕΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

MIT SEA GRANT ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Κατασκευή Τρίτου Μέρους: Συναρµολόγηση Τηλεχειριστηρίου

MIT SEA GRANT ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Κατασκευή Τρίτου Μέρους: Συναρµολόγηση Τηλεχειριστηρίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Κατασκευή Τρίτου Μέρους: Συναρµολόγηση Τηλεχειριστηρίου Για την ενότητα αυτή απαιτούνται τα εξής: Εργαλεία Υλικά Κόφτης Στραυροκατσάβιδο Κατσαβίδι Μυτερή πένσα Δράπανο Κολλητήρι Τρυπάνι 6mm Μέγγενη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 26 Συνεχή Ρεύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 26 Συνεχή Ρεύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 26 Συνεχή Ρεύµατα Περιεχόµενα Κεφαλαίου 26 Ηλεκτρεγερτική Δύναµη (ΗΕΔ) Αντιστάσεις σε σειρά και Παράλληλες Νόµοι του Kirchhoff Σειριακά και Παράλληλα EMF-Φόρτιση Μπαταρίας Κυκλώµατα RC Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα