ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Χρ. Παπακωνσταντίνου ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Χρ. Παπακωνσταντίνου ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Περιγραφή του κυκλώματος ECMO 3. Δυνατότητες του ECMO σε σχέση με την Η1Ν1 λοίμωξη 4. Κριτήρια επιλογής αρρώστων για την τοποθέτηση ECMO 5. Μεταφορά των ασθενών 6. Τεχνικές τοποθέτησης του κυκλώματος ECMO 7. Παρακολούθηση αρρώστων με ECMO 8. Αποδέσμευση των ασθενών από το ECMO 9. Φροντίδα των ασθενών μετά από ECMO 10. Οργάνωση του κέντρου ECMO του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ 11. Επίλογος 3

4 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ ECMO και Η1Ν1 Βασική αρχή της τεχνικής ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) είναι η οξυγόνωση του φλεβικού αίματος εκτός των πνευμόνων και η επιστροφή του είτε στο φλεβικό είτε στο αρτηριακό σκέλος της κυκλοφορίας. Ο λόγος της αναγκαιότητας αυτής της εξωσωματικής οξυγόνωσης είναι η βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια υπό μορφών μεγάλης υποξυγοναιμίας και αδυναμίας απομάκρυνσης του CO 2. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε διαταραχή της ομοιόστασης του οργανισμού και είναι ασύμβατη με τη διατήρηση της ζωής. Η τεχνική αυτή παρέχει τον απαραίτητο χρόνο για την αποκατάσταση της βλάβης του πνεύμονα αναλαμβάνοντας την οξυγόνωση του αίματος με τη χρησιμοποίηση συσκευής οξυγονωτή εκτός του πνεύμονα, ενώ παράλληλα αποκαθιστά εμμέσως και τη λειτουργία άλλων οργάνων, όπως το ήπαρ, οι νεφροί και η καρδιά παρέχοντάς τους το απαραίτητο οξυγόνο για την επαρκή λειτουργία τους. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει και συμμετοχή της καρδιάς υπό μορφή καρδιακής ανεπάρκειας, τότε με τροποποίηση της τεχνικής εξασφαλίζεται η αποσυμφόρηση της ανεπαρκούσας καρδιάς και η λειτουργική της βελτίωση. Και οι δύο παραπάνω τεχνικές καρδιοαναπνευστικής βοήθειας έχουν προσωρινό χαρακτήρα. Παρέχουν, όμως, τον απαραίτητο χρόνο στα δύο βασικά όργανα της ζωής, τους πνεύμονες και την καρδιά, να «αναπαυθούν» και να αποκαταστήσουν τις βλάβες που υπέστησαν, ώστε μετά από ορισμένο ανά περίπτωση χρονικό διάστημα να αναλάβουν και πάλι το βάρος των λειτουργιών τους. Καταστάσεις που οδηγούν σε βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια παρατηρούνται σε αρρώστους με λοίμωξη Η1Ν1, οι οποίοι αναπτύσσουν σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS). Στους ίδιους αρρώστους, ενδεχομένως λόγω 4

5 προσβολής της καρδιάς από τον ιό Η1Ν1 σε συνδυασμό με γνωστούς επιβαρυντικούς παράγοντες, μπορεί να εγκατασταθεί μορφή οξείας καρδιακής ανεπάρκειας. Καί στην πρώτη περίπτωση- βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια- καθώς και στη δεύτερη- αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια- η εφαρμογή του ECMO έχει απόλυτη ένδειξη για την αύξηση της επιβίωσης. Στην κλινική μας στο Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ έχουμε αποκτήσει αρκετή εμπειρία από τη χρησιμοποίηση της τεχνικής αυτής σε περιπτώσεις βαριάς αναπνευστικής ανεπάρκειας με πολύ καλά αποτελέσματα. Το ίδιο και σε περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας μετά κυρίως από εγχειρήσεις ανοικτής καρδιάς με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Πέραν της δικής μας εμπειρίας στην εφαρμογή της τεχνικής αυτής υπάρχει και η πρόσφατη μετεκπαίδευση μελών της ομάδας του ECMO στο Leicester της Μεγ. Βρετανίας για 4 ημέρες, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κέντρο αντιμετώπισης αναπνευστικής ανεπάρκειας των ενηλίκων, όπου έχουν αντιμετωπισθεί 70 ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια από λοίμωξη με τον ιό Η1Ν1 με σημαντικά ποσοστά επιβίωσης. Την εμπειρία μας αυτή θέτουμε στη διάθεση των υπεύθυνων υγειονομικών φορέων και του υπουργείου παραθέτοντας στο κεφάλαιο που ακολουθεί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις καθώς και τον τρόπο λειτουργίας ενός τέτοιου κέντρου. Χρήστος Παπακωνσταντίνου Καρδιοθωρακοχειρουργός Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Διευθυντής- Υπεύθυνος Ομάδας ECMO 5

6 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO Το ολοκληρωμένο κύκλωμα ECMO αποτελείται από (Εικόνα 1): 1. την κάνουλα η οποία παραλαμβάνει το αίμα από ένα μεγάλο φλεβικό σκέλος ή από το δεξιό κόλπο και το οδηγεί μέσω ανάλογου συνδετικού σωλήνα στη φυγόκεντρη αντλία (inflow cannula). 2. το συνδετικό σωλήνα (tube) μεταξύ της κάνουλας προσαγωγής και της φυγόκεντρης αντλίας 3. τη φυγόκεντρη αντλία (centrifugal pump) 4. το συνδετικό σωλήνα μεταξύ της φυγόκεντρης αντλίας και του σημείου εξόδου του οξυγονωτή (port inflow). 5. τον οξυγονωτή μεμβράνης 6. το συνδετικό σωλήνα μεταξύ του σημείου εξόδου (outflow port) του οξυγονωτή και της κάνουλας επιστροφής 7. την κάνουλα επιστροφής η οποία μπορεί να τοποθετείται στο φλεβικό (VV ECMO) ή αρτηριακό (VA ECMO) σκέλος της κυκλοφορίας του ασθενή. 6

7 Εικόνα 1: Το κύκλωμα ECMO (1: κονσόλα ελέγχου αντλίας, 2: φυγόκεντρη αντλία, 3: οξυγονωτής μεμβράνης, 4: σωλήνες κυκλώματος) 7

8 3. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ECMO ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ Η1Ν1 ΛΟΙΜΩΞΗ Οι εφαρμογή της τεχνικής του ECMO σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό της γρίπης Η1Ν1 ενδείκνυται σε: - Βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια εξαιτίας πνευμονίας, αδυναμίας οξυγόνωσης και βαριάς υπερκαπνίας - Σύνδρομο αναπνευστικής ανεπάρκειας (ARDS) ως επακόλουθο της λοίμωξης με Η1Ν1 και επιπρόσθετης λοίμωξης με κοινούς κόκκούς ή βακτήρια - Βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια με συνοδό καρδιακή ανεπάρκεια εξαιτίας ιογενούς προσβολής της καρδιάς. Η αποτελεσματικότητα της τεχνικής ECMO εξαρτάται από την έγκαιρη εφαρμογή της, τη σωστή επιλογή των ασθενών με αυστηρά κριτήρια και κυρίως την τεχνικά άρτια τοποθέτηση καθώς και τη στενή παρακολούθηση τόσο του αρρώστου όσο και της συσκευής από εξειδικευμένο προσωπικό το οποίο εργάζεται ομαδικά και συντονισμένα. 8

9 4. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΡΩΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ECMO Τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί για την επιλογή των ενηλίκων ασθενών με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια μετά από λοίμωξη με τον ιό της νέας γρίπης Η1Ν1 που θα υποβληθούν στην τοποθέτηση συσκευής ECMO είναι τα παρακάτω: 1. Ηλικία μεγαλύτερη των 10 ετών και μικρότερη των 70 ετών 2. Σοβαρή, αλλά αναστρέψιμη, οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια 3. Δείκτης Murray (Murray Score 3.0) 4. Μη αντιρροπούμενη υπερκαπνία με ph< Διάρκεια μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής λιγότερο από 5 ημέρες O δείκτης Murray (Murray Score) χρησιμοποιείται από το 1988 και αποτελεί δείκτη της βαρύτητας της οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας. Υπολογίζεται με συνδυασμό κλινικών και απεικονιστικών παραμέτρων. Σκοπός του αποτελεί η ανεύρεση των ασθενών εκείνων με βαρύτατη οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια οι οποίοι εμφανίζουν ραγδαία επιδείνωση η οποία δε δύναται να αντιμετωπιστεί επιτυχώς με τη συμβατική υποστήριξη του αναπνευστικού στη Μ.Ε.Θ., αλλά αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα με την τοποθέτηση ECMO. Όταν ο δείκτης αυτός είναι μεγαλύτερος του 3 η αναπνευστική ανεπάρκεια χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα κρίσιμη και απαιτείται η τοποθέτηση συσκευής ECMO για την ανάνηψη του αναπνευστικού. Ο δείκτης Murray εκτιμά της βαρύτητα της αναπνευστικής ανεπάρκειας με τον υπολογισμό των παρακάτω παραμέτρων: - Λόγος PaO 2 /FiO 2 σε mmhg - Τιμή PEEP σε cm H 2 O 9

10 - Ευενδοτότητα πνεύμονα σε ml/cm H 2 O - Αριθμός τεταρτημορίων που εμφανίζουν διηθήσεις στην ακτινογραφία θώρακος Ανάλογα με τις τιμές των παραπάνω παραμέτρων αποδίδεται μία τιμή από 0 έως 4, όπως παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Τιμή Λόγος PaO 2 /FiO 2 (mmhg) > <100 PEEP (cm H 2 0) < >15 Ευενδοτότητα (ml/cm H 2 O) > <19 Διηθημένα τμήματα σε α/α θώρακος Το άθροισμα των παραπάνω παραμέτρων διαιρείται με το 4 και λαμβάνεται η ακριβής τιμή του δείκτη Murray. Τα κριτήρια αποκλεισμού ασθενών από την τοποθέτηση ECMO: 1. Διάρκεια μηχανικής υποστήριξης αναπνοής με υψηλό FiO 2 για περισσότερες από 5 ημέρες. Με τον τρόπο αυτό αυξάνεται σημαντικά η βλάβη του πνευμονικού παρεγχύματος και δημιουργείται εποικισμός με πολυανθεκτικούς μικροοργανισμούς της αναπνευστικής οδού, που καταλήγει σε μικροβιακή ενδονοσοκομειακή πνευμονία. 2. Συνύπαρξη πάθησης η οποία να αποκλείει τη δυνατότητα χορήγησης ηπαρίνης (π.χ. ενδοκρανιακή αιμορραγία, αιμορραγία από τον πεπτικό σωλήνα κ.α.) 10

11 3. Συνυπάρχουσες σοβαρές παθήσεις που περιορίζουν σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης ή προκαλούν σημαντική ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως ο καρκίνος. Τα κριτήρια αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμο και κρίσιμο να είναι σε γνώση των συναδέλφων που εργάζονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και νοσηλεύουν τέτοιους αρρώστους, ώστε να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους ασθενείς που πρόκειται να ωφεληθούν και να τους διακομίζουν στο κέντρο ECMO. Επιπλέον με τα κριτήρια αυτά διευκολύνεται η επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων θεραπευτικών ομάδων και η από κοινού λήψη απόφασης για τη μεταφορά των ασθενών αυτών στο κέντρο ECMO. 11

12 5. ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Η μεταφορά των ασθενών μπορεί να χωριστεί σε επιμέρους κατηγορίες ανάλογα με την απόσταση και τον χρόνο που απαιτείται. Έτσι διακρίνουμε: 1. Τη μεταφορά εντός του νοσοκομείου όπως π.χ. από μία μονάδα σε μία άλλη ή σε διάφορα διαγνωστικά εργαστήρια 2. Τη μεταφορά από ένα νοσοκομείο σε άλλο στην ίδια πόλη 3. Τη μεταφορά από ένα νοσοκομείο σε άλλο που δε βρίσκεται στην ίδια πόλη Υπάρχουν δύο κατηγορίες ασθενών: 1. Αυτοί που έχουν σταθερή αιμοδυναμική ισορροπία και αντιρροπούμενη αναπνευστική ανεπάρκεια με την ανάλογη βοήθεια του αναπνευστήρα. Οι ασθενείς αυτοί μπορούν να μεταφερθούν με ειδικές κινητές μονάδες, αλλά οπωσδήποτε με την εξασφάλιση ενός αναπνευστήρα παρόμοιου με αυτόν της μονάδας στην οποία νοσηλεύονταν και με παράλληλη ινότροπη υποστήριξη της καρδιάς εφόσον προκύψει πρόβλημα. 2. Άρρωστοι με βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια και κυκλοφορική αστάθεια παρά τη χορήγηση ινοτρόπων. Στους ασθενείς αυτούς μετά από επιτόπια εκτίμηση της κατάστασής τους από την ομάδα του ECMO τοποθετείται το ECMO στον τόπο νοσηλείας και στη συνέχεια αυτοί μεταφέρονται στο ειδικό κέντρο στο νοσοκομείο μας. Η τοποθέτηση και η μεταφορά γίνεται από την ειδική ομάδα του ECMO. Για την ασφαλή μεταφορά της πρώτης ομάδας απαιτείται ανάλογος αναπνευστήρας, όπως αυτός που υπάρχει στο Τ.Ε.Π. του νοσοκομείου μας και προσωπικό που μπορεί να τον χειριστεί και να εκτιμά την κατάσταση του αρρώστου. 12

13 Για ασθενείς της δεύτερης κατηγορίας απαιτείται φορητή συσκευή ECMO η οποία έχει μειωμένο μέγεθος σε σύγκριση με την κανονική συσκευή και επομένως μπορεί να προσαρμοστεί κατάλληλα στο χώρο του ασθενοφόρου-κινητή μονάδα που θα μεταφέρει τον άρρωστο. Για την ασφαλή μεταφορά χρειάζεται παράλληλα να είναι γνωστές οι δυνατότητες του ασθενοφόρου-κινητή μονάδα που θα χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά, τόσο από άποψη χώρου, όσο και από δυνατότητα παροχής ενέργειας για τη λειτουργία των συσκευών. Για το σκοπό έχει έρθει σε συνεννόηση η ομάδα ECMO με το ΕΚΑΒ με σκοπό τον έλεγχο των οχημάτων αναφορικά με τις δυνατότητες υποστήριξης που παρέχουν. Προγραμματίζονται «ασκήσεις προσομοίωσης» με σκοπό την εκπαίδευση του προσωπικού τόσο του νοσοκομείου όσο και του ΕΚΑΒ, ώστε να υπάρξει η μέγιστη δυνατή ετοιμότητα σε περίπτωση ανάγκης έκτακτης μεταφοράς. Για τους ασθενείς της δεύτερης κατηγορίας η μεταφορά μπορεί να γίνει με ασθενοφόρο όχημα (αυτοκίνητο), όταν ο υπολογιζόμενος χρόνος μεταφοράς δεν ξεπερνά τις 2,5 έως 3 ώρες. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, όπου ο χρόνος μεταφοράς υπερβαίνει τις 3 ώρες, επιβάλλεται η διακομιδή με ελικόπτερο ή αεροπλάνο. 13

14 6. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ECMO 1.Φλεβοφλεβική τοποθέτηση του κυκλώματος ECMO Στην προκειμένη περίπτωση το φλεβικό αίμα απάγεται από μία μεγάλη κεντρική φλέβα του ασθενούς ή/και από το δεξιό κόλπο και διοχετεύεται με τη βοήθεια μιας φυγόκεντρης αντλίας στον κατάλληλο οξυγονωτή και επιστρέφει κατόπιν οξυγονωμένο στον ασθενή σε μία κεντρική φλέβα ή ακόμη και στο δεξιό κόλπο. Στην παραπάνω τεχνική υπάρχουν δύο επιμέρους εφαρμογές: 1. α) Η χρήση δύο καθετήρων για τη λήψη και επιστροφή, όπως π.χ. ο καθετηριασμός της έσω σφαγίτιδας φλέβας για τη λήψη του αίματος προς τον οξυγονωτή και ο καθετηριασμός της λαγονίου ή της κάτω κοίλης φλέβας για την επιστροφή. β) Ακόμη η λήψη του αίματος μπορεί να γίνει από την περιφερική μοίρα της κάτω κοίλης και η επιστροφή με μακριά κάνουλα στο δεξιό κόλπο. 2. α) Η χρήση ενός καθετήρα διπλού αυλού ο οποίος απάγει το αίμα από την κάτω κοίλη φλέβα και το επιστρέφει οξυγονωμένο από δεύτερο αυλό στο δεξιό κόλπο απέναντι από την τριγλώχινα βαλβίδα, ώστε να οδηγηθεί προς τη δεξιά κοιλία και στην πνευμονική και συστηματική κυκλοφορία. β) Σήμερα με την εξέλιξη της τεχνολογίας υπάρχει η δυνατότητα χρήσης καθετήρων διπλού αυλού καθώς και διπλού επιπέδου (dual stage, dual lumen). Μία μόνο κάνουλα, δηλαδή, απάγει το αίμα από την άνω και την κάτω κοίλη φλέβα και το επιστρέφει οξυγονωμένο στο δεξιό κόλπο απέναντι από την τριγλώχινα βαλβίδα. 14

15 2. Φλεβοαρτηριακό κύκλωμα Στην παραπάνω τεχνική το αίμα απάγεται μέσω μιας ευρύαυλης κάνουλας από μεγάλη φλέβα (όπως η έσω σφαγίτιδα, η άνω ή η κάτω κοίλη, ο δεξιός κόλπος), προωθείται μέσω της φυγόκεντρης αντλίας στον οξυγονωτή και επανέρχεται στο αρτηριακό μέσω μίας από τις δύο μηριαίες αρτηρίες. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται κυρίως όταν με τη βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια συνυπάρχει και καρδιακή ανεπάρκεια. Με τον τρόπο αυτό ελαττώνεται το προφορτίο της αριστερής και δεξιάς κοιλίας, αυξάνεται, όμως, το μεταφορτίο της αριστερής κοιλίας. Σε περιπτώσεις ασθενών με Η1Ν1 λοίμωξη αποτελεί ευθύνη της ομάδας ECMO η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής ανά περίπτωση, ώστε ο βαριά αυτός ασθενής να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή ωφέλεια. 15

16 7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΡΡΩΣΤΩΝ ΜΕ ECMO Η παρακολούθηση των ασθενών με ECMO έχει δύο σκέλη: 1. την παρακολούθηση και τον έλεγχο της σωστής λειτουργίας του κυκλώματος ECMO και 2. την παρακολούθηση και τον έλεγχο της σωστής ανταπόκρισης του ασθενούς που είναι συνδεμένος με τη συσκευή ECMO. Αναφορικά με το πρώτο σκέλος της παρακολούθησης σχετικά με τον έλεγχο του κυκλώματος ECMO περιλαμβάνονται: ο έλεγχος της αρνητικής πίεσης μέσα στην πρασαγωγό κάνουλα (inflow cannula) του κυκλώματος. Η μέτρηση των αερίων του αίματος πριν και μετά τον οξυγονωτή. Ο έλεγχος των στροφών και της χορηγούμενης παροχής από τη συσκευή Η ύπαρξη αρχόμενων θρόμβων εντός του κυκλώματος ή εντός του οξυγονωτή. Ο έλεγχος του ασθενούς περιλαμβάνει: Μέτρηση των αερίων και της οξεοβασικής ισορροπίας του μικτού φλεβικού αίματος. Μέτρηση των αερίων και της οξεοβασικής ισορροπίας του αρτηριακού αίματος. Μέτρηση του αιματοκρίτη, της αιμοσφαιρίνης, των αιμοπεταλίων, του πηκτικού μηχανισμού καθώς και της ηπατικής λειτουργίας. Μέτρηση της ωριαίας αποβολής των ούρων και της νεφρικής λειτουργίας γενικότερα. Ακτινογραφία θώρακα για την εκτίμηση της κατάστασης των πνευμόνων. 16

17 Έλεγχος της θερμοκρασίας του αρρώστου, έλεγχος της ύπαρξης ενδονοσοκομειακής επιλοίμωξης σε έδαφος λοίμωξης από Η1Ν1. Διατήρηση της ενεργειακής ομοιόστασης του ασθενούς με κάλυψη των θερμιδικών αναγκών είτε με παρεντερική είτε με εντερική διατροφή. Έλεγχος και αποφυγή κατακλίσεων και άλλων επιπτώσεων που προκύπτουν από τον παρατεταμένο κλινοστατισμό. Έλεγχος του επιπέδου καταστολής του ασθενούς, ώστε να έχει τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση (stress). 17

18 8. ΑΠΟΔΕΣΜΕΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ECMO Η αποδέσμευση του ασθενούς από το ECMO και η αφαίρεση των αγγειακών καθετήρων και κατ επέκταση η διακοπή της υποστήριξης εξαρτάται από τη βελτίωση της αναπνευστικής ανεπάρκειας και τη σταθεροποίηση της γενικής του κατάστασης. Ειδικότερα πρέπει να εξασφαλισθούν: 1. η βελτίωση των τιμών των αερίων του αρτηριακού και του μικτού φλεβικού αίματος με πλήρη και με προοδευτικά μειούμενη υποστήριξη με ECMO του ασθενούς 2. η βελτίωση της ακτινογραφίας θώρακα 3. η αιμοδυναμική σταθερότητα του ασθενούς, χωρίς ή με ελάχιστη υποστήριξη με ινότροπα φάρμακα 4. οι φυσιολογικές τιμές του αιματοκρίτη και της αιμοσφαιρίνης 5. η γνώση της τεχνικής της αποδέσμευσης από έμπειρο προσωπικό λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι άλλη διαδικασία ακολουθείται σε περιπτώσεις φλεβο-φλεβικού ECMO και άλλη σε περιπτώσεις φλεβοαρτηριακού ECMO. 18

19 9. ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ECMO Συνήθως οι ασθενείς που έχουν καταφέρει να αποδεσμευθούν από το ECMO έχουν ανάγκη μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα. Η μηχανική υποστήριξη της αναπνοής θεωρείται ωφέλιμο να γίνεται για 2-3 ημέρες στη μονάδα ECMO για το φόβο πιθανής υποτροπής ή μεγάλης επιδείνωσης της αναπνευστικής ανεπάρκειας και ανάγκης επανατοποθέτησης του ECMO. Μετά αυτό το χρονικό διάστημα και εφόσον η κατάσταση του ασθενούς παραμένει σταθερή είναι επιβεβλημένη η μεταφορά του στη Μονάδα εντατικής από την οποία και διακομίστηκε. Η χορήγηση ινοτρόπων είναι απαραίτητη για μικρό ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και δεν πρέπει ποτέ να παραβλέπεται. Η βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας θα οδηγήσει στη σταδιακή διακοπή χορήγησής τους. Η νεφρική λειτουργία, ιδιαίτερα όταν χρειάστηκε αιμοδιύλιση θα πρέπει να τύχει ιδιαίτερης μέριμνας και αντιμετώπισης, ώσπου να επέλθει πλήρης αποκατάσταση. Οι ίδιες κατευθύνσεις ισχύουν και αναφορικά με την ηπατική λειτουργία. Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της γενικής οικονομίας του οργανισμού και δε θα πρέπει να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ασθενείς αυτοί είναι υπερκαταβολικοί και δεν έχουν δυνατότητα φυσιολογικής λήψης τροφής. Η περιποίηση τυχόν κατακλίσεων και η προοδευτική κινητοποίηση των ασθενών έχουν μεγάλη σημασία. Το ίδιο και η ψυχολογική υποστήριξη. Παρά τα παραπάνω προβλήματα τα συνολικά οφέλη από την εφαρμογή της τεχνικής αυτής είναι θετικά και δικαιώνουν τους κόπους όλων. 19

20 10. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ECMO ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΧΕΠΑ Κέντρο ECMO Το «κέντρο ECMO» θα λειτουργήσει στους χώρους της Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής του Α.Π.Θ. στο Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ και ειδικότερα στη Μονάδα Μετεγχειρητικής Φροντίδας των καρδιοθωρακοχειρουργικών ασθενών. Με τον υπάρχοντα εξοπλισμό μπορούν να αντιμετωπισθούν συγχρόνως 2 περιστατικά με λοίμωξη από τον ιό της γρίπης Η1Ν1 με βαριά αναπνευστική ή καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια. Το μέγιστο της δυνατότητας του «κέντρου» μας είναι 6 άρρωστοι συγχρόνως. Εννοείται ότι κατά το χρονικό διάστημα κατάληψης της μονάδας μετεγχειρητικής φροντίδας από ασθενείς με Η1Ν1 λοίμωξη και ARDS τα προγραμματισμένα ή επείγοντα θωρακοκαρδιοχειρουργικά περιστατικά θα νοσηλεύονται στη υπομονάδα της κλινικής μας, αφού αυτή διαμορφωθεί κατάλληλα. Αυτονόητα ο αριθμός των τακτικών χειρουργείων θα μειωθεί. Για τη λειτουργία, σε πλήρη έκπτυξη του «κέντρου ECMO», όταν και όποτε παραστεί ανάγκη, απαιτείται επιπρόσθετος εξοπλισμός όπως: 5 επιπλέον συσκευές ECMO με όλο τον συμπληρωματικό εξοπλισμό Μία συσκευή διαθωρακικής υπερηχοκαρδιογραφίας με δυνατότητα και διοισοφάγειας μελέτης για τον έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας Ένας αναπνευστήρας με δυνατότητα υψηλής συχνότητας αερισμού (High Frequency Oscillating Ventilation-HFOV) Δύο monitor τεσσάρων παραμέτρων εκτός του ΗΚΓφήματος Μία συσκευή θρομβοελαστογραφίας Μία συσκευή μέτρησης συγκολλητικότητας των αιμοπεταλίων Μία συσκευή προσδιορισμού της πηκτικότητας του αίματος (Activated Clotting Time-ACT) Μία συσκευή χορήγησης μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ) Ειδικές κουβέρτες ψύξης για να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς με υπερπυρεξία Πρακτικά ο εξοπλισμός αυτός απαιτείται, επαναλαμβάνω, για την πλήρη λειτουργία ενός σύγχρονου κέντρου δυναμικότητας 6 κλινών. Κατά τη χρονική αυτή περίοδο θα χρειαστεί, οπωσδήποτε, ενίσχυση του νοσηλευτικού προσωπικού της 20

21 μονάδας, ώστε να υπάρχει συνεχώς η αναλογία ενός νοσηλευτή σε κάθε άρρωστο σε 24ωρη βάση. Επίσης θα πρέπει να υπάρχει μικρή επιπλέον ενίσχυση σε βοηθητικό και διοικητικό προσωπικό για τη σωστή τήρηση αρχείων και ενημέρωση των υπεύθυνων φορέων. Τονίζεται με έμφαση ότι ο όλος αυτός εξοπλισμός δε θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για την αντιμετώπιση ασθενών με λοίμωξη από τον ιό της νέας γρίπης Η1Ν1 και συνοδό αναπνευστική ή καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια, αλλά θα συνεχίσει να είναι πολύτιμος για τις ανάγκες της λειτουργίας της Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής σε καθημερινή βάση. Θα είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες εάν μας εφοδιάσετε με τον εξοπλισμό αυτό έγκαιρα, ώστε και εμείς με τη σειρά μας να είμαστε έτοιμοι για την αντιμετώπιση τυχόν έξαρσης της επιδημίας Η1Ν1 με μαζική εμφάνιση κρουσμάτων. Με τον τρόπο αυτό θα εδραιωθεί η γνώση και η εμπειρία μας στη χρησιμοποίηση του ECMO και θα μεταδοθούν οι γνώσεις αυτές και σε άλλες οργανωμένες καρδιοθωρακοχειρουργικές ομάδες ή ομάδες εντατικής θεραπείας. Πέραν τούτου η αξιοποίηση του εξοπλισμού στη συνέχεια είναι δεδομένη και πολύτιμη για τους αρρώστους της καρδιοθωρακοχειρουργικής. Εάν η οργάνωση και το «στήσιμο» αυτού του κέντρου θεωρηθεί από τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας ότι είναι χρήσιμη για τους έλληνες ασθενείς, τότε θα παρακαλούσαμε για την έγκαιρη γνωστοποίηση της θετικής απόφασής σας, ώστε να μπορέσουμε: - Να οργανώσουμε ακόμη πιο συνεκτικά και επίκαιρα την όλη ομάδα ECMO - Να κάνουμε δοκιμές «προσομοίωσης» με όλα τα πιθανά σενάρια αντιμετώπισης τέτοιων ασθενών - Να οργανώσουμε σεμινάρια «γνωριμίας» αλλά και επικοινωνίας με όλους τους συναδέλφους των διαφόρων μονάδων εντατικής θεραπείας με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ασθενών αυτών. 21

22 Ομάδα ECMO (ECMO Team) Διευθυντής- Υπεύθυνος ομάδας Καθ. Χρ. Παπακωνσταντίνου Α. ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 1. Αναστασιάδης Κυριάκος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιοχειρουργικής Α.Π.Θ. 2. Μίσιας Γεώργιος Δ/της Ε.Σ.Υ.-Θωρακοκαρδιοχειρουργός 3. Φορούλης Χριστόφορος Λέκτορας Θωρακοχειρουργικής Α.Π.Θ. 4. Τόσιος Πασχάλης Επίκουρος Καθηγητής Καρδιοχειρουργικής (πρόσφατα εκλεγείς) 5. Καραπαναγιωτίδης Γεώργιος 6. Αντωνίτσης Πολυχρόνης ΒΟΗΘΟΙ 1. Ο. Χαλβατζούλης 2. Γ. Σάρλης 3. Δ. Θεοδωρίδης Β. ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ-ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ 1. Γροσομανίδης Βασίλειος Λέκτορας Αναισθησιολογίας Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Εξειδίκευση στην καρδιοαναισθησιολογία 2. Αργυριάδου Έλενα Καρδιοαναισθησιολόγος- Επιμελήτρια Β Ε.Σ.Υ. 22

23 Γ. ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1. Α. Δελιόπουλος Εξειδίκευση ECMO, MECC, LVAD 2. Σ. Γκατζός Εξειδίκευση ECMO, MECC Δ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ 1. Χαρούπα Στεργιαννή Προϊσταμένη 2. Παπαζάχου Ευανθία Προϊσταμένη Όλες οι νοσηλεύτριες της Μονάδας της Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής έχουν εξοικοιωθεί με την τεχνική ECMO Ε. ΟΜΑΔΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ 1. Καρβούνης Χαράλαμπος Αν. Καθηγητής Καρδιολογίας- Υπεύθυνος υπερηχοκαρδιογραφίας 2. Πλιάκος Χριστόδουλος Αν. Καθηγητής Καρδιολογίας- Υπερηχοκαρδιογραφία 3. Χατζημιλτιάδης Σταύρος Επ. Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Αιμοδυναμική μελέτη 4. Βασιλικός Βασίλειος Επ. Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος διαταραχών ρυθμού- βηματοδότησης ΣΤ. ΟΜΑΔΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΗΞΗΣ-ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ 1. Γκιρτοβίτης Φώτιος Αιματολόγος- Επιμελητής Β Ε.Σ.Υ. Κέντρου Αιμοδοσίας Εξειδίκευση σε αιμόσταση-διαταραχές πήξης, λειτουργία αιμοπεταλίων Ζ. ΟΜΑΔΑ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1. Νικολαΐδης Παύλος, Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολόγος 2. Μεταλλίδης Συμεών Επιστημονικός Συνεργάτης-Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος 23

24 Η. ΟΜΑΔΑ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗΣ 1. Σιούλης Αθανάσιος Νεφρολόγος-Επιμελητής Α Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ 2. Καλεβρόσογλου Ιωάννης Νεφρολόγος- Επιμελητής Α Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Θ. ΟΜΑΔΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ Κ.Ν.Σ. 1. Τριανταφύλλου Αριστείδης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Α.Π.Θ. Ι. ΟΜΑΔΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 1. Κοσμίδου Μαίρη Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχολογίας Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. 2. Μέγαρη Καλιόππη Μεταπτυχιακή υπότροφος 24

25 Με την υπάρχουσα υποδομή αντιμετωπίστηκαν στην κλινική μας δύο ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό Η1Ν1 και βαριά οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια (ARDS). Η μία ασθενής είχε επιπρόσθετα ιογενή μυοκαρδιοπάθεια. Περίπτωση Ι Ασθενής 48 ετών, θήλεος φύλου, διεκομίσθη στις 11/11/2009 από τη Μ.Ε.Θ. του 424 ΓΣΝ με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια, στα πρόθυρα καρδιακής ανακοπής λόγω υποξυγοναιμίας. Βρέθηκε θετική στον ιό της νέας γρίπης Η1Ν1 με επιβαρυντικούς παράγοντες την κατάχρηση καπνίσματος, τη νοσογόνο παχυσαρκία και το σακχαρώδη διαβήτη. Η τιμή του δείκτη Murray ήταν 3,25. Την ίδια ημέρα τοποθετήθηκε κύκλωμα εξωσωματικής υποστήριξης της κυκλοφορίας (Extracorporeal Membrane Oxygenation-ECMO) φλεβο-φλεβικό από τη δεξιά κοινή μηριαία φλέβα. Παράλληλα τέθηκε σε ανάπαυση του πνεύμονα με αερισμό ελεγχόμενης πίεσης (PCIRV I:E 1:2, PIP< 30, PEEP: 12, FiO 2 :0,5). Η υποστήριξη διήρκησε 13 ημέρες. Μετά από 14 ημέρες, με βελτίωση της αναπνευστικής ανεπάρκειας και αιμοδυναμική σταθεροποίηση, αφαιρέθηκε χειρουργικά το ECMO (στις 24/11/2009). Η ασθενής τέθηκε σε συμβατική καρδιοαναπνευστική υποστήριξη και βρίσκεται σήμερα υπό μηχανικό αερισμό PCIRV (PEEP:12, PS:25, FiO 2 :0,55, SatO 2 : 94,7%, PaO 2 : 78 mm Hg, PCO 2 : 39,4 mm Hg, ph: 7,339). Η ακτινογραφία θώρακος είναι φυσιολογική και η ασθενής υποστηρίζεται αιμοδυναμικά με μικρή δόση ινοτρόπων (Αδρεναλίνη 0,02 μg/kg/min, Ντομπουταμίνη 2,2 μg/kg/min). Εμφανίζει μετά την αφαίρεση του ECMO νεφρική ανεπάρκεια πιθανής νεφρικής αιτιολογίας (σωληναριακή νέκρωση) και υποβάλλεται από τις 25/11 σε CVVH (ρυθμός αφαίρεσης 140 ml/h). Εμφάνισε πυρετική κίνηση στις 25/11 καθώς και στις 29/11 με άνοδο των λευκών αιμοσφαιρίων με πολυμορφοπυρηνικό τύπο. Απομονώθηκε Acinetobacter baumanii στο αίμα και Candida albicans στα ούρα. Στην ανωτέρω κατάσταση, παραπέμφθηκε στη Μ.Ε.Θ. του 424 ΓΣΝ για συνέχιση της θεραπείας με συμβατικό μηχανικό αερισμό, έλεγχο της λοίμωξης και αποκατάσταση της νεφρικής της λειτουργίας. 25

26 Περίπτωση ΙΙ Ασθενής 48 ετών, θήλεος φύλου, εμφάνισε στις 11/11/2009 εικόνα λοίμωξης αναπνευστικού με ρίγος, πυρετό, βήχα και μυαλγίες. Στις 13/11/2009 η κλινική εικόνα επιδεινώθηκε ταχέως και η ασθενής εισήχθη στη Μ.Ε.Θ. και διασωληνώθηκε λόγω οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας. Στις διαγνωστικές δοκιμασίες η ασθενής βρέθηκε θετική στον ιό της νέας γρίπης H1N1 (+). Ως επιβαρυντικοί παράγοντες υπήρχαν η παχυσαρκία και η καταθλιπτική συνδρομή, με τακτική χρόνια λήψη βενζοδιαζεπινών και αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Το μοντέλο του μηχανικού αερισμού με το οποίο υποστηρίχθηκε ήταν PCIRV, PEEP:20, PS:20, TV: 680 ml, FiO 2 : 0,9 και ο αεριομετρικός της έλεγχος με τις δεδομένες παραμέτρους ήταν PO 2 : 78 mm Hg, PCO 2 : 37,8 mm Hg. SatΟ 2 :97%. Η ασθενής με τα ανωτέρω δεδομένα κατέγραφε Murray Score: 3,5 Λόγω εμφάνισης αιμοδυναμικής αστάθειας η ασθενής τέθηκε σε αγωγή με ντομπουταμίνη και αποφασίσθηκε η διακομιδή της στην Καρδιοχειρουργική κλινική του ΑΧΕΠΑ για τοποθέτηση φλεβο-αρτηριακού ECMO, καθώς υπήρχε ισχυρή υποψία καρδιακής δυσλειτουργίας εξαιτίας της λοίμωξης. Στις 14/11/2009 τοποθετήθηκε χειρουργικά φλεβο-αρτηριακό ECMO, σε συνεχή ροή 4,5 L/min και FiO 2 :1 με παράλληλη ανάπαυση του πνεύμονα. Τη 2 η και 3 η μέρα εμφάνισε πυρετό και επεισόδια διαταραχής του ρυθμού. Την 4η 9η ημέρα νοσηλείας της στο ΑΧΕΠΑ η ασθενής εμφάνιζε εργαστηριακά αυξημένες τιμές κρεατινίνης, χολερυθρίνης, τρανσαμινασών και αιμορραγική διάθεση στον πηκτικό μηχανισμό. Την 11 η μέρα αποφασίσθηκε η αποδέσμευση της ασθενούς από το ECMO, με σταδιακή μείωση της ροής στα 2,5 L/min, οπότε το ECMO αφαιρέθηκε χειρουργικά. Η ασθενής σταδιακά εμφάνισε σοβαρή υποξυγοναιμία και αιμοδυναμική αστάθεια που υποχρέωσε σε χορήγηση μεγάλων δόσεων ινοτρόπων. Ο πυρετός έφθασε τους 40 ο C και στις καλλιέργειες αίματος απομονώθηκε μύκητας Candida albicans καθώς και σταφυλόκοκκος. Η ασθενής εμφάνισε ανουρία και υποβλήθηκε σε συνεδρία αιμοδιήθησης. Ο θάνατος επήλθε τελικά τη 12 η μέρα νοσηλείας της, λόγω πολυοργανικής ανεπάρκειας και αιμοδυναμικής κατάρριψης. 26

27 11. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Από το συνοπτικό περιεχόμενο του εγχειριδίου διαπιστώνεται ότι άρρωστοι που προσβλήθηκαν με λοίμωξη από ιό Η1Ν1 και ανέπτυξαν βαριά αναπνευστική ή/και καρδιακή ανεπάρκεια μπορούν να ωφεληθούν με την τοποθέτηση κυκλώματος ECMO. Η εφαρμογή της τεχνικής αυτής προϋποθέτει: 1. Οργανωμένη και συντονισμένη ομάδα που μπορεί έγκαιρα και αποτελεσματικά να αντιμετωπίσει τέτοιους ασθενείς 2. Γνώση, εμπειρία και διάθεση όλων των μελών της ομάδας για προσφορά 3. Εξασφάλιση του αναόλογου χώρου, εξοπλισμού, προσωπικού και υλικών 4. Συνεργασία με τους άλλους συναδέλφους για την έγκαιρη παραπομπή των ασθενών αυτών 5. Εξασφάλιση υποστήριξης από άλλα τμήματα του νοσοκομείου, όπως η αιμοδοσία, το νεφρολογικό τμήμα κ.α. Το νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ με λίγη υποστήριξη διαθέτει όλα τα παραπάνω. Κατόπιν τούτων εάν η πολιτεία θέλει να αξιοποιήσει την εμπειρία μας, τις γνώσεις μας και τη διάθεσή μας για προσφορά είναι στο «χέρι» της να το κάνει αναγνωρίζοντάς μας τυπικά ως «κέντρο ECMO» και εξοπλίζοντάς μας ουσιαστικά με όλα όσα ζητήσαμε. Εμείς θα είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες προς την πολιτεία για την εξασφάλιση του εξοπλισμού. Οι Έλληνες πολίτες θα νιώθουν την ασφάλεια της παροχής υπηρεσιών στο ανώτατο δυνατό επίπεδο από τους υπεύθυνους φορείς και η ιατρική οικογένεια θα ευχαριστεί για τις γνώσεις που θα αποκτήσει τόσο σε οργανωτικό όσο και σε ιατρικό-νοσηλευτικό επίπεδο. Η Καρδιοθωρακοχειρουργική Κλινική θα είναι ευγνωμονούσα δύο φορές διότι ο αναγκαίος εξοπλισμός θα χρησιμοποιηθεί μετά το τέλος της επιδημίας για τους καρδιοθωρακοχειρουργικούς ασθενείς που τον έχουν τόση ανάγκη. 27

28 Αναμένοντας τις αποφάσεις των αρμοδίων και υπευθύνων. Διατελούμε με τιμή. Για την ομάδα ECMO του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ Χρ. Παπακωνσταντίνου Καθηγητής Α.Π.Θ. Δ/της Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Α.Π.Θ. 28

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ 1 ΜΑΡΙΝΟΣ ΘΩΜΑΣ Θωρακοχειρουργός Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ Βασικές γνώσεις εξωσωματικής κυκλοφορίας στην καρδιοχειρουργική Αφιερωμένο στη γυναίκα μου Σοφία που χρόνια πολλά ανέχεται τις,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΞΟΔΟΥ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΞΟΔΟΥ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΞΟΔΟΥ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει εξ αρχής σαφής διάκριση ανάμεσα στην αναγκαιότητα της μη κατάχρησης

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α Είναι η συσσώρευση υγρού στον διάµεσο ιστό και στις πνευµονικές κυψελίδες. Η συσσώρευση υγρού µπορεί να εµποδίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία)

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) Σε περίπτωση απώλειας ζωής του ασφαλισμένου από φυσιολογικά αίτια ή ατύχημα καταβάλλεται στους δικαιούχους το ποσό των: 10.000 (έως 40 ετών), 5.000 (41-50 ετών) και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΤΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ STRESS ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΥΨΟΜΕΤΡΟΥ Η ατμοσφαιρική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Ανεπάρκεια

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Ανεπάρκεια ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Γεώργιος Θ. Σταθόπουλος MD PhD Πνευμονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών gstathop@upatras.gr http://www.molcellbiol-upatras.net

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Η ΑΓΙΑ ΌΛΓΑ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Βιβλιάριο. Καταγραφής Δραστηριοτήτων

ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Η ΑΓΙΑ ΌΛΓΑ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Βιβλιάριο. Καταγραφής Δραστηριοτήτων ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Η ΑΓΙΑ ΌΛΓΑ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Βιβλιάριο Καταγραφής Δραστηριοτήτων εξειδικευομένων στην Εντατική Θεραπεία ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Η ΑΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α. ΑΡΡΕΝ,73 ΕΤΩΝ ΠΡΟΣΗΛΘΕ ΣΤΑ ΤΕΠ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΑΣ ΜΕ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ,ΚΑΤΑΒΟΛΗ,ΖΑΛΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ»

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» Υπεύθυνοι: 1) Σπύρος Ζακυνθινός, Καθηγητής & Διευθυντής Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ 2) Απόστολος Αρμαγανίδης, Καθηγητής & Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Καρδιαγγειακή ανταπόκριση στην οξεία άσκηση Βασίλης Πασχάλης Επίκουρος καθηγητής ΤΕΦΑΑ - ΕΚΠΑ Καρδιαγγειακό σύστημα Καρδιαγγειακό σύστημα Κύριες λειτουργίες Μεταφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Διευθυντής : Καθηγητής Σπύρος Ζακυνθινός ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακαδημαϊκό έτος 2016-2017

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ. Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος

ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ. Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟ ΜΗ ΚΕΤΩΝΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΚΩΜΑ Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη- Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τμήματος Γυναίκα 68 ετών μεταφέρεται στο Τμήμα Επειγόντων. Η ασθενής νοσηλεύονταν σε μονάδα αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Αναπνευστική ανταπόκριση στην οξεία άσκηση Βασίλης Πασχάλης Επίκουρος καθηγητής ΤΕΦΑΑ - ΕΚΠΑ Αναπνευστικό σύστημα Αναπνευστικό σύστημα Εξωτερική αναπνοή Η μεταφορά αερίων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση αερίων αίματος στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Ασημάκος Ανδρέας Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος Α Πανεπιστημιακή Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Εκτίμηση αερίων αίματος στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Ασημάκος Ανδρέας Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος Α Πανεπιστημιακή Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εκτίμηση αερίων αίματος στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Ασημάκος Ανδρέας Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος Α Πανεπιστημιακή Κλινική Εντατικής Θεραπείας Χρησιμότητα των αερίων αίματος στο ΤΕΠ Εκτίμηση οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ Ερωτήσεις (μπορεί να υπάρχουν περισσότερες από μια σωστές απαντήσεις, οι σωστές απαντήσεις είναι με bold) 1) Από τη εξαρτάται ανάπτυξη της αλκοολικής νόσου

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα»

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φιλίππου Δ., Τιτόπουλος Ηρ., Κωνσταντίνου Ελ., Οικονόμου Δ. Πνευμονολογική & Θωρακοχειρουργική Κλινική Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο, Θεσσαλονίκη περιστατικό 1 στοιχεία ασθενούς

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ Αραγιάννης Δημήτριος Μονάδα Υπέρτασης Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. Καρδιά & παιδί. Αρχίζοντας από τη βρεφική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ 22 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ " Όλα για την Καρδιά µας " Αθήνα, Divani Caravel, 20 21 Οκτωβρίου 2016 ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ Βαρβάρα Παπαδοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ).

ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ). ΠΡΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Θεσσαλονίκη, 22/12/2015 ΘΕΜΑ : ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ). Κύριοι, Σε συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδες 40 η /2011-44 η /2011 21 Νοεμβρίου 2011 Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2011-2012 σε Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Σπυρίδων Μπάρμπας, Μανώλης Βουτσαδάκης, Ιωάννης Γαροφαλάκης, Λάμπρος Νικολιδάκης, Γεώργιος Θεοχάρης

Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Σπυρίδων Μπάρμπας, Μανώλης Βουτσαδάκης, Ιωάννης Γαροφαλάκης, Λάμπρος Νικολιδάκης, Γεώργιος Θεοχάρης Συγκριτική μελέτη των δύο επιδημικών κυμάτων γρίπης κατά την περίοδο 2009 Ιανουάριος 2010 (H3N2 vs H1N1v) σύμφωνα με το μοντέλο επείγουσας, εξωνοσοκομειακής ιατρικής των SOS Ιατρών στην Αθήνα. Θεόδωρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ Η ακριβής ρύθμιση των ιόντων υδρογόνου (Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο.! Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο»

Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο.! Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Καρδιονεφρικό Σύνδροµο (CRS) Ορισµός Οι διαταραχές της καρδιάς και των νεφρών, όπου οξεία ή χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της CPET στην παρακολούθηση ασθενούς με πυλαιοπνευμονική υπέρταση

Η σημασία της CPET στην παρακολούθηση ασθενούς με πυλαιοπνευμονική υπέρταση Η σημασία της CPET στην παρακολούθηση ασθενούς με πυλαιοπνευμονική υπέρταση Ιωσήφ Ξενογιάννης, Ελένη Τριανταφυλλίδη Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική ΠΓΝ Άντρας ηλικίας 27 ετών με γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ Η ακριβής ρύθμιση των ιόντων υδρογόνου (Η

Διαβάστε περισσότερα

Ακούει την καρδιά σας!

Ακούει την καρδιά σας! Ακούει την καρδιά σας! Καρδιοαναπνευστική αποκατάσταση ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Όταν η καρδιά φέρνει τα πάνω κάτω Ένα οξύ καρδιολογικό πρόβλημα ή ένα χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Σ. Τσιόδρας Αναπνευστική ανεπάρκεια inability of the lung to meet the metabolic demands of the body. This can be from failure of tissue oxygenation and/or failure of CO 2 homeostasis.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς;

Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς; Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς; Νικολέττα Ροβίνα Επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας ΜΕΘ, Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η άσκηση, επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα στα διάφορα συστήματα του οργανισμού. Τα αποτελέσματα αυτά ενδέχεται να είναι παροδικά ή μόνιμα ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Σκοπός. 1. Η Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας έχει ως σκοπό:

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Σκοπός. 1. Η Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας έχει ως σκοπό: Άρθρο 1 Η Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε και εγκαταστάθηκε στο ΓΠΝ «Γ. Παπανικολάου» με το άρθρο 1 της υπ αριθμ Α3β/οικ 4407

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής 1. Άνδρας 55 χρόνων, χωρίς ιστορικό και χωρίς παράγοντες κινδύνου, έρχεται στα ΤΕΠ λόγω άλγους στην αριστερή περιοχή του στέρνου τις τελευταίες 3 ώρες. Δεν αναφέρει δύσπνοια ή βήχα. Η ενόχληση ελαττώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» αποτελεί ένα από τα παλαιότερα Νοσοκομεία της Ελλάδας. Ιδρύθηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΥΛΑΙΑΣ ΦΛΕΒΑΣ ΚΑΙ ΚΙΡΣΩΝ. Δρ Πάρις Παππάς, f-cirse, EBIR Δ/ΝΤΗΣ ΕΣΥ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Π.Γ.Ν.Α. ΛΑΪΚΟ

ΕΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΥΛΑΙΑΣ ΦΛΕΒΑΣ ΚΑΙ ΚΙΡΣΩΝ. Δρ Πάρις Παππάς, f-cirse, EBIR Δ/ΝΤΗΣ ΕΣΥ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Π.Γ.Ν.Α. ΛΑΪΚΟ ΕΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΥΛΑΙΑΣ ΦΛΕΒΑΣ ΚΑΙ ΚΙΡΣΩΝ Δρ Πάρις Παππάς, f-cirse, EBIR Δ/ΝΤΗΣ ΕΣΥ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Π.Γ.Ν.Α. ΛΑΪΚΟ Ανατομία Εμβολισμός δεξιού κλάδου Ο εμβολισμός κλάδου της πυλαίας φλέβας, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 48/2011. (9 Δεκεμβρίου 2011)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 48/2011. (9 Δεκεμβρίου 2011) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 48/2011 (9 Δεκεμβρίου 2011) Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 7-13 Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Οι Πρώτες Βοήθειες είναι η αποδεκτή µέθοδος επείγουσας αντιµετώπισης των αιφνιδίως πασχόντων ατόµων,

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Η ροή υγρών μέσω σωλήνων διέπεται από το νόμο του Poiseuille Q = dp / R dp = Q x R PA LA = Q x R PA = Q x R + LA

Η ροή υγρών μέσω σωλήνων διέπεται από το νόμο του Poiseuille Q = dp / R dp = Q x R PA LA = Q x R PA = Q x R + LA ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η ροή υγρών μέσω σωλήνων διέπεται από το νόμο του Poiseuille Q = dp / R dp = Q x R PA LA = Q x R PA = Q x R + LA ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Σύστημα : χαμηλών αντιστάσεων υψηλής ενδοτικότητος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 19 Ιανουαρίου 2012

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 19 Ιανουαρίου 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 19 Ιανουαρίου 2012 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Π.Γ.Ν.Θ.ΑΧΕΠΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Π.Γ.Ν.Θ.ΑΧΕΠΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Π.Γ.Ν.Θ. ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016 2017 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 2 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΔΕΥΤΕΡΑ 6 ΤΡΙΤΗ 7 ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΠΕΜΠΤΗ 13.00 14.30 9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10 ΣΑΒΒΑΤΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΓΝΘ Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Τι είναι το κυκλοφορικό σύστημα; Συζήτησέ το με τους συμμαθητές σου για 3min και προσπάθησε να συμπληρώσεις τον παρακάτω ορισμό με λέξεις που δίνονται στη διπλανή

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πνευμονική Εμβολή Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πήξη αίματος Αιμόσταση: διακοπή της απώλειας αίματος Μηχανισμοί αιμόστασης : Αγγειοσύσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 27 Ιανουαρίου 2012

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 27 Ιανουαρίου 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 27 Ιανουαρίου 2012 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011) Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ? Ετοιμολογία : είναι ο λόγος για το πάθος, δηλαδή την αρρώστια Ασχολείται με το μηχανισμό και τους

Διαβάστε περισσότερα