ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε"

Transcript

1 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin and Gange, Operating Systems Concepts. Deitel, Deitel and Choffnes, Operating Systems Λειτουργικά Συστήματα, Γ.Α. Παπαδόπουλος, Πανεπιστήμιο Κύπρου Λειτουργικά Συστήματα, Κ. Διαμαντάρας, ΤΕΙΘ Systems Programming in C, A.D. Marshal, University of Cardiff Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Αρχεία και Κατάλογοι Υλοποίηση συστημάτων αρχείων Δίσκοι Ε/Ε

3 Συστήματα αρχείων (1) Βασικές απαιτήσεις για τη δευτερεύουσα μνήμη: Μόνιμη αποθήκευση δεδομένων, ανεξάρτητη από τη παροχή ρεύματος. Πρακτικά απεριόριστος αποθηκευτικός χώρος. Αποθήκευση δεδομένων ανεξάρτητα από τις διεργασίες που τα δημιουργούν ή τα χρησιμοποιούν. Ταυτόχρονη πρόσβαση στα δεδομένα από πολλές διεργασίες (προστασία από ταυτόχρονη εγγραφή). Συνηθέστερα μέσα: HDs, FlashDrives, CDs, DVDs

4 Συστήματα αρχείων (2) Θεωρούμε τη δευτερεύουσα μνήμη ως μια γραμμική ακολουθία από blocks σταθερού μεγέθους, στα οποία το λ.σ. μπορεί να γράψει και να διαβάσει. Βασικές ερωτήσεις: Πως βρίσκουμε / οργανώνουμε τα δεδομένα; Πώς γνωρίζουμε ποιά blocks είναι ελεύθερα και ποια κατηλειμμένα; Πώς προστατεύουμε τα δεδομένα μιας διεργασίας (ενός χρήστη) από τις άλλες (άλλους χρήστες);

5 Συστήματα αρχείων (3) Σύστημα αρχείων: το τμήμα του λ.σ. που Διαχειρίζεται τη λογική οργάνωση της δευτερεύουσας μνήμης Συνδέει τη λογική οργάνωση με τη φυσική οργάνωση της δευτερεύουσας μνήμης (τμήμα Eισόδου/Εξόδου) Αρχείο: λογική αφαίρεση που επιτρέπει την ομαδοποίηση των δεδομένων στη δευτερεύουσα μνήμη σε λογικές ενότητες και απεικονίζει τις λογικές ενότητες σε φυσικά blocls δεδομένων.

6 Οργάνωση συστήματος αρχείων Υπηρεσία Καταλόγου (Directory Service) Λογικά ονόματα Περιγραφείς Αρχείων Δικαιώματα Χρήσης (προστασία) Υπηρεσία Αρχείων (File Service) Περιγραφείς Αρχείων Ενταμιευτές Αρχείων Ιδιότητες (Τύποι) Αρχείων Υπηρεσία Αποθήκευσης (Block Service) Ενταμιευτές Αρχείων Φυσικά Βlocks δίσκου Λειτουργίες Δίσκων και Ε/Ε

7 Δομή αρχείων Tρείς τύποι αρχείων: (a) Ακολουθία bytes (μέγιστη ευελιξία). (b) Ακολουθία εγγραφών (physical records). (c) Δένδρο εγγραφών.

8 Τύποι αρχείων (1) Κανονικά (regular) αρχεία: αρχεία χαρακτήρων (character files) δυαδικά αρχεία (binary files) Ειδικά (special) αρχεία: αρχεία χαρακτήρων (streams) πχ stdin, stdout αρχεία block (μοντελοποίηση δίσκων) Εκτελέσιμα (executable) αρχεία - Αρχεία δεδομένων (data) Συμπιεσμένα αρχεία (zip, rar) - Αρχειοθήκες (tar) Βιβλιοθήκες (so,sa) - Πακέτα (deb, rpm)

9 Τύποι αρχείων (2) (a) Εκτελέσιμο αρχείο. (b) Βιβλιοθήκη

10 Ονομασία αρχείων Στα Windows η επέκταση έχει σημασία. Στο Unix είναι βοηθητική μόνο.

11 Προσπέλαση αρχείων Ακολουθιακή (Sequential) Ανάγνωση όλων των δεδομένων από την αρχή Δεν επιτρέπεται η υπερπήδηση δεδομένων, αλλά επιτρέπεται οπισθοδρόμηση Βολικό για μαγνητοταινίες (backup) Τυχαία (Random) Ανάγνωση δεδομένων σε οποιαδήποτε σειρά Απαραίτητο σε βάσεις δεδομένων (δίσκοι) Η ανάγνωση μπορεί να σημαίνει Μετακίνηση (seek), και μετά ανάγνωση ή Ανάγνωση και μετά μετακίνηση

12 Ιδιότητες (attributes) αρχείων

13 Κλήσεις συστήματος Οι συνηθέστερες λειτουργίες σε αρχεία είναι οι εξής: Create Delete Open Close Read Write Append Seek Get Attributes Set Attributes Rename / Move

14 Κλήσεις συστήματος POSIX Διαχείριση αρχείων. s είναι κωδικός σφάλματος fd είναι περιγραφέας αρχείου position είναι file offset (δηλαδή αριθμός bytes για το δείκτη ανάγνωσης / εγγραφής)

15 Κλήσεις συστήματος -stat, fstat Χαρακτηριστικά (attributes) που επιστρέφονται. Ορισμένες έννοιες (πχ i-nodes) εξηγούνται παρακάτω.

16 Κλήσεις συστήματος παράδειγμα (1)...

17 Κλήσεις συστήματος παράδειγμα (2)

18 Κατάλογοι (1) Σύστημα αρχείων με κατάλογο ενός επιπέδου.

19 Κατάλογοι (2) Τυπικό σύστημα αρχείων με δενδρική δομή και πολυ-επίπεδους καταλόγους (υπο-καταλόγους).

20 Όνομα διαδρομής (Path name) Τυπική δομή συστήματος αρχείων UNIX. Παράδειγμα ον3 διδρομής: /usr/lib/dict ή /usr/jim

21 Κλήσεις συστήματος κατάλογοι Οι συνηθέστερες λειτουργίες για διαχείριση καταλόγων: Create Delete Opendir Closedir Readdir Rename Link Uplink

22 Κλήσεις συστήματος POSIX Διαχείριση καταλόγων s είναι κωδικός σφάλματος dir είναι όνομα/δείκτης καταλόγου dirent είναι καταχώρηση καταλόγου

23 Σύνδεση (link) (a) Δύο κατάλογοι πριν τη σύνδεση του αρχείου /usr/jim/memo με τον κατάλογο /usr/ast. (b) Οι ίδιοι κατάλογοι μετά τη σύνδεση. Το αρχείο /usr/ast/note δείχνει (συνδέεται με) το αρχείο /usr/jim/memo.

24 Προσάρτηση (mount) (2) (a) Πριν από τη προσάρτηση (mount) τα αρχεία στο CD-ROM δεν είναι προσπελάσιμα. (b) Μετά τη προσάρτηση, τα αρχεία του CD-ROM εισάγονται στη δενδρική δομή του συστήματος αρχείων. Ισχύει και για απομακρυσμένους καταλόγους (προσπέλαση μέσω δικτύου)

25 Προσάρτηση (mount) (2) (a) Σύστημα αρχείων Linux πριν τη προσάρτηση. (b) Σύστημα αρχείων Linux μετά τη προσάρτηση: στο ριζικό κατάλογο υπάρχουν οι κατάλογοι mnt, media

26 Προστασία: άδειες και δικαιώματα Κάθε αρχείο και κάθε διεργασία έχουν ένα ιδιοκτήτη (τα του συστήματος έχουν ως ιδιοκτήτη τον root ή administrator).. Κάθε χρήστης ανήκει σε μια ομάδα χρηστών (έστω και μονομελή) Κάθε χρήστης ή διεργασία έχει την άδεια να προσπελάσει μόνο αρχεία ή διεργασίες με βάση ένα σχήμα δικαιωμάτων που καθορίζεται κατά τη δημιουργία του αρχείου ή της διεργασίας και μπορεί να τροποποιηθεί μόνο από τον ιδιοκτήτη ή το διαχειριστή. Σχήμα δικαιωμάτων αρχείων Type Owner Group Other d r w x r w x r w x

27 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Αρχεία και Κατάλογοι Υλοποίηση συστημάτων αρχείων Δίσκοι Ε/Ε

28 Οργάνωση συστήματος αρχείων (1) Τυπική οργάνωση συστήματος αρχείων Unix. Ο δίσκος χωρίζεται σε διαμερίσματα (partitions ή volumes = λογικά διαμερίσματα) με πιο σημαντικά αυτά του συστήματος, των χρηστών και της εναλλαγής (swap). MBR = Master Boot Record --> Boot Loader Partition Table: πίνακας διαμερισμάτων δίσκου.

29 Οργάνωση συστήματος αρχείων (2) Boot block: φόρτωση πυρήνα λ.σ. Μπορεί να υπάρχουν πολλά λ.σ. άρα και πολλά system partitions, boot blocks. Superblock: βασικές πληροφορίες διαμερίσματος, memory resident μετά το προσάρτηση (mount) του διαμερίσματος. Πχ τύπος συστήματος αρχείων, αρθμός blocks. Διαχείριση ελευθέρων τμημάτων, i-nodes: ειδικές δομές δεδομένων..

30 Οργάνωση συστήματος αρχείων (3) Για κάθε ένα από τα χαρακτηριστικά υπάρχουν πολλές επιλογές: Συνολική διευθέτηση του δίσκου: πχ επιτρέπονται πολλαπλά λ.σ.; μεταβλητά διαμερίσματα; διαφορετικά συστήματα αρχείων; Μέγεθος δομής δεδομένων: πχ πόσες καταχωρήσεις επιτρέπει ο πίνακας διαμερισμάτων = πόσα διαμερίσματα επιτρέπονται; Μέγεθος καταχώρσησης (σε bytes): πχ πόσα bytes αντιστοιχούν σε μια καταχώρηση καταλόγου καθορίζει έμμεσα πόσοι χαρακτήρες επιτρέπονται στο όνομα του αρχείου. Τύπος δομής δεδομένων: πίνακας, συνδεδεμένη λίστα, πίνακας κατακερματισμού, δένδρο..= καθορίζει ταχύτητα προσπέλασης, ευκολία διαχείρισης, επέκτασης. Άλλα: μέγεθος block, συνεχής/ασυνεχής κατανομή χώρου, μέγιστος αριθμός καταλόγων/αρχείων, μέγιστο μέγεθος καταλόγων/αρχείων, θέματα προστασίας (αδειοδότηση) κλπ.

31 Διαχείριση blocks (1) (a) Συνεχής κατανομή χώρου δίσκου σε 7 αρχεία. (b) Η κατάσταση του δίσκου μετά την αφαίρεση των αρχείων D και F. Τα πλαίσια αντιστοιχούν στα φυσικά blocks του δίσκου.

32 Διαχείριση blocks (2) Συνεχής κατανομή blocks σε αρχείο Πλεονεκτήματα: Απλή μέθοδος με χρήση πίνακα Μειονεκτήματα: Κατακερματισμός (fragmentation). Αρχική πρόβλεψη χώρου για τοποθέτηση αρχείων. Χρήσιμη μέθοδος για CD, DVD που συνήθως γράφονται μια φορά ή κάθε φορά εξ' ολοκλήρου.

33 Διαχείριση blocks (3) (a) Οργάνωση σε συνδεδεμένη λίστα. (b) Οργάνωση σε πίνακα.

34 Κατανομή συνδεδεμένης λίστας Αποθήκευση δύο αρχείων Α, Β με τη μορφή συνδεδεμένης λίστας. Κάθε λογικό block (δεδομένων) καταλαμβάνει ένα φυσικό block του δίσκου.

35 Διαχείριση blocks (4) Έστω δίσκος 200 Gb και μέγεθος block δίσκου 1 Kb. Στο δίσκο υπάρχουν 2*10^2*10^9 / 10^3 = 2*10^8 = 200 Μ blocks άρα απαιτούνται και ισάριθμοι δείκτες. Μέγεθος λίστας blocks. Κάθε δείκτης είναι 32 bits = 4 bytes. Σε ένα block χωρούν 1024 / 4 = 256 δείκτες. Για 200 Μ δείκτες απαιτούνται 200 Μ / 256 = 800 Κ blocks! 'Καθαρά' μένουν ~ Κ blocks. Mέγεθος πίνακα blocks. Kάθε δείκτης είναι 1 bit, άρα στα 32 bits = 32 δείκτες. Για 200 Μ δείκτες απαιτούνται 200 * 32 Κbytes = 6400 Kbytes. Άρα 6400 blocks (μόνο).

36 Πίνακας Κατανομής Αρχείων File Allocation Table (FAT) (1) Κατανομή με συνδεδεμένη λίστα η οποία υλοποιείται ως FAT. Σε κάθε φυσικό block του δίσκου αντιστοιχεί μια γραμμή του FAT. Ο FAT φορτώνεται στη κύρια μνήμη κατά τη προσάρτηση του συστήματος αρχείων.

37 Πίνακας Κατανομής Αρχείων File Allocation Table (FAT) (2) Υπολογισμός μεγέθους FAT: Έστω δίσκος 200 Gb και μέγεθος block 1 Κb. Μέγεθος FAT 200*10^9 / 1*10^3 = 200*10^6 ;ή 200 Μ γραμμές. Κάθε γραμμή απαιτεί 4 bytes (2^24 < 200 M < 2^32) Επομένως απαιτούνται 800 Μb στη μνήμη για το FAT. Θα μπορούσε να σελιδοποιηθεί αλλά παραμένει μεγάλος! Χρήσιμη λύση για τα μικρά συστήματα (MS-DOS).

38 FAT (3) Μέγιστα μεγέθη διαμερίσματος δίσκου.

39 Κόμβοι-i (i-nodes, index nodes) (1) Στο δίσκο πάρχει περιοχή διαθεσίμων i-nodes από όπου εκχωρείται ένα i-node σε κάθε αρχείο όταν αυτό δημιουργείται. Στη μνήμη φορτώνονται μόνο τα i-nodes των αρχείων που είναι ανοικτά ανά πάσα στιγμή.

40 Κόμβοι-i (i-nodes, index nodes) (2) Υπολογισμός μεγέθους i-node: A b για τις ιδιότητες αρχείου + 4*Β b για τις διευθύνσεις των φυσικών blocks του αρχείου, όπου Β ο αριθμός των blocks του 1 Kb. Απαιτούνται (Α + 4*B) b. Έστω 'μέσο' μέγεθος αρχείου 1 Μb. Αυτό απαιτεί μέγεθος i-node: (A + 4*1000) b ~ 4 Kb. Αν υπάρχουν 1000 ανοικτά αρχεία απαιτούνται 4000 Κb ~ 4 Mb Στη πράξη απαιτείται ακόμη λιγότερος χώρος λόγω περιορισμένου αριθμού γραμμών ανά i-node (πχ 8) ενώ η τελευταία γραμμή οδηγεί σε νέο υπο-κόμβο-i (για μεγάλα αρχεία). Ανεξάρτητο από το μέγεθος δίσκου. Βασική επιλογή (UNIX).

41 Κόμβοι-i (i-nodes, index nodes) (3) Directory entry fields. Δομή i-node

42 i- nodes (4) Σχέση διεργασίας, περιγραφέα αρχείου, i-node και blοcks δίσκων.

43 Υλοποίηση καταλόγων (1) (a) Απλός κατάλογος με διευθύνσεις δίσκου και ιδιότητες σε κάθε καταχώρηση. (b) Κατάλογος που κάθε καταχώρηση δείχνει σε μια ειδική δομή δεδομένων.

44 Υλοποίηση καταλόγων (2) Δύο τρόποι διαχείρισης ονομάτων αρχείων. (a) Μέσα στη δομή (συγκεκριμένο μήκος ονόματος, πχ 255 bytes). (b) Σε δυναμική μνήμη (heap), απαιτείται διαχείριση μνήμης.

45 Υλοποίηση καταλόγων (3) Καταχώρηση καταλόγου MS-DOS και Windows 98.

46 Διαμοιραζόμενα αρχεία -links (1) Δενδρική δομή με διαμοιραζόμενο αρχείο: Κατευθυνόμενος άκυκλος γράφος.

47 Διαμοιραζόμενα αρχεία -links (2) (a) Κανονική καταχώρηση αρχείου σε κατάλογο. Στις ιδιότητες του αρχείου υπάρχει και μετρητής συνδέσμων. (b) Δημιουργία συνδέσμου (link) στο αρχείο από άλλο κατάλογο. Είναι ειδικού τύπου αρχείο που απλά δείχνει στο i-node του αρχείου. (c) Ο χρήστης C διαγράφει το αρχείο, αλλά o Β το χρησιμοποιεί. Το αρχείο θα διαγραφεί αν διαγραφούν όλοι οι σύνδεσμοι στο αρχείο.

48 Εικονικά συστήματα αρχείων (1) Λογική θέση εικονικού συστήματος αρχείων.

49 Εικονικά συστήματα αρχείων (2) Descriptor (Περιγραφέας) : λογικό όνομα, δν/ση buffer, δείκτης τρέχουσας θέσης, κλπ Απλοποιημένο διάγραμμα των δομών δεδομένων και των κλήσεων συστήματος σε εικονικό σύστημα αρχείων.

50 Network File System NFS (1) Παράδειγμα προσάρτησης απομακρυσμένου συστήματος αρχείων. Κατάλογοι: τετράγωνα, Αρχεία: κύκλοι.

51 Network File System NFS (2) The NFS layer structure. Δομή NFS.

52 Ενημερώσεις συστημάτων αρχείων Λειτουργίες που απαιτούνται για την διαγραφή αρχείων UNIX: Διαγραφή των πληροφοριών του αρχείου από τον κατάλογο. Επιστροφή του i-node στη δεξαμενή ελευθέρων i-nodes. Επιστροφή των φυσικών blocks στη δεξαμενή των ελεύθερων blocs. Προστασία: προσωρινή διαγραφή στο κάδο απορριμάτων (αντί για οριστική διαγραφή, ουσιαστικά μετακίνηση). Προς αποφυγή προβλημάτων συνέπειας: καταγραφή (log) σε ειδικά αρχεία (journals) των διαδικασιών ώστε σε περίπτωση κατάρρευσης το σύστημα να μπορεί να συνεχίσει τις διαδικασίες (journaling file systems). Σε ορισμένα συστήματα αρχείων έχουμε καταγραφή εκδόσεων (versioning file systems). Προοπτική: caching όλων των σελίδων που χρησιμοποιούνται, και αποθήκευση μόνο κατά το τερματισμό της διεργασίας.

53 Έλεγχος συστήματος αρχείων (fsck) (1) Πιθανές καταστάσεις συστήματος αρχείων (a) Συνεπές (b) Λείπει ένα ελεύθερο block. (c) Ελεύθερο block εμφανίζεται δύο φορές στη λίστα. (d) Block δεδομένων εμφανίζεται δύο φορές στη λίστα.

54 Έλεγχος συστήματος αρχείων (fsck) (2) Ενέργειες λ.σ. σε περιπτώσεις ασυνέπειας: Λείπει ένα ελεύθερο block. Το λ.σ. απλά προσθέτει το block στη λίστα των ελεύθερων blocks. Ελεύθερο block εμφανίζεται δύο φορές στη λίστα. To λ.σ. αφαιρεί το διπλότυπο από τη λίστα. Block δεδομένων εμφανίζεται δύο φορές στη λίστα. Το λ.σ. δεσμεύει ένα ελεύθερο bock και αντιγράφει τα δεδομένα του διπλού block (απλή αριθμητική ακεραιότητα).

55 Έλεγχος συστήματος αρχείων (fsck) (3) Έλεγχος καταλόγων: Το λ.σ. ελέγχει ιεραρχικά τη συνέπεια των καταλόγων (αντιστοίχιση καταχωρήσεων καταλόγου με συνδέσμους σε αρχεία). Το λ.σ. ελέγχει τη συνέπεια των μετρητών συνδέσμων (links). (a) Αν ο μετρητής είναι μεγαλύτερος από τους υπάρχοντες συνδέσμους, στο τέλος το αρχείο θα μείνει 'ορφανό' (κατάληψη block). (b) Αν ο μετρητής είναι μικρότερος από τους υπάρχοντες συνδέσμους, τότε υπάρχει κίνδυνος απώλειας του αρχείου.

56 Εφεδρικά αντίγραφα (backups) (1) Τα εφεδρικά αντίγραφα διατηρούνται για δύο λόγους: Προστασία από καταστροφές. Προστασία από ηλιθιότητες. Η ορθή πολιτική εφεδρικών αντιγράφων είναι κρίσιμη σε μεγάλα συστήματα.

57 Εφεδρικά αντίγραφα (backups) (2) Αντιγράφονται ορισμένα τμήματα του συστήματος αρχείων, πχ όχι οι συσκευές. Συχνά αυξητικά (incremental) αντίγραφα με πλήρη (full) αντίγραφα σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Αρχειοθέτηση (tar) και συμπίεση (zip) κατά την αντιγραφή. Αντιγραφή όταν το σύστημα είναι σχετικά αδρανές (πχ βράδυ). Αλγόριθμοι για ενημέρωση κατά την αντιγραφή. Φυσική ασφάλεια: Ποιοί είναι υπεύθυνοι για τα αντίγραφα; Που κρατάμε τα εφεδρικά αντίγραφα; Ποιός έχει πρόσβαση;

58 Εφεδρικά αντίγραφα (backups) (3) Φυσική αντιγραφή (Physical dump) Η αντιγραφή γίνεται σε επίπεδο φυσικού block. Eξαιρούνται τα bad blocks και πιθανώς blocks που δεν έχουν τροποποιηθεί από την τελευταία αντιγραφή (απαιτούνται σχετικές πληροφορίες από το σύστημα αρχείων) Λογική αντιγραφή (Logical dump) Η αντιγραφή γίνεται σε επίπεδο λογικής δομής (κατάλογοι, αρχεία). Αντιγράφονται μόνο οι κατάλογοι και τα αρχεία που έχουν τροποποιηθεί.

59 Εφεδρικά αντίγραφα (backups) (4) Παράδειγμα λογικής αντιγραφής. Τα τετράγωνα είναι κατάλογοι, οι κύκλοι αρχεία. Τα σκιασμένα σχήματα συμβολίζουν τροποποίηση. Κάθε κατάλογος και αρχείο σημειώνεται από τον αριθμό i-node του.

60 Εφεδρικά αντίγραφα (backups) (5) (a) Ακυρώνονται μόνο τα αρχεία που ΔΕΝ έχουν τροποποιηθεί. (b) Ακυρώνονται αναδρομικά προς τη ρίζα οι κατάλογοι που ΔΕΝ έχουν τροποποιηθεί. (c) Ενημερώνονται οι κατάλογοι που έχουν τροποποιηθεί. (d) Ενημερώνονται τα αρχεία που έχουν τροποποιηθεί.

61 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Αρχεία και Κατάλογοι Υλοποίηση συστημάτων αρχείων Δίσκοι Ε/Ε

62 Δίσκοι (1) Γεωμετρία: Ίχνη/Τροχιές, Κύλινδροι, Τομείς (σταθερός αριθμός bytes/τομέα). Χρόνοι/Ταχύτητες: Περιστροφή Δίσκων+Μετακίνηση Κεφαλών= Αναζήτηση, Μεταφορά Δεδομένων. Αποθήκευση Δεδομένων: Συνεχής ή Τμηματική (Fragmented);

63 Δίσκοι (2) Παράμετροι δισκέτας IBM PC 360-KB και δίσκου Western Digital WD

64 Δίσκοι (3) (a) Φυσική γεωμετρία δίσκου με δύο ζώνες. (b) Μια πιθανή εικονική γεωμετρία του ίδιου δίσκου.

65 Διαμόρφωση δίσκου (1) Τομέας δίσκου.

66 Διαμόρφωση δίσκου (2) Στρέβλωση κυλίνδρων

67 Διαμόρφωση δίσκου (3) (a) Χωρίς παρεμβολή τομέων. (b) Απλή παρεμβολή τομέων. (c) Διπλή παρεμβολή τομέων.

68 Χειρισμός σφαλμάτων (a) Τροχιά δίσκου με ελαττωματικό τομέα και δύο εφεδρικούς. (b) Αντικατάσταση ελαττωματικού τομέα με εφεδρικό. (c) Ολίσθηση τομέων για ορθή σειρά τομέων.

69 Μείωση κίνησης βραχίονα δίσκου (a) Οι i-nodes τοποθετημένοι στην αρχή του δίσκου. (b) Ο δίσκος διαιρείται σε ομάδες κυλίνδρων, και κάθε όμάδα έχει τα δικά της blocks και i-nodes.

70 Διαχείριση χώρου δίσκου: Μέγεθος block (1) Αθροιστικά ποσοστά αρχείων μικρότερων από συγκεκριμένο μέγεθος (σε bytes).

71 Διαχείριση χώρου δίσκου: Μέγεθος block (2) Συντελεστές χρόνου ανάγνωσης / εγγραφής: 1. Χρόνος αναζήτησης (Seek time): κίνηση βραχίονα στο κατάλληλο κύλινδρο. 1. Χρόνος περιστροφής (Rotational delay): περιστροφή δίσκου στο κατάλληλο τομέα. 1. Χρόνος μεταφοράς δεδομένων (Data transfer time).

72 Διαχείριση χώρου δίσκου: Μέγεθος block (3) Χρόνος προσπέλασης για ανάγνωση ή εγγραφή Κ bytes= Χρόνος αναζήτησης + (Χρόνος περιστροφής/2) + Χρόνος μεταφοράς. Χρόνος μεταφοράς = (Αριθμός bytes Κ / Πυκνότητα εγγραφής) * Χρόνος περιστροφής. Ρυθμός μεταφοράς = Μέσος όρος μεταφερομένων bytes ανά sec (bytes / sec)

73 Διαχείριση χώρου δίσκου: Μέγεθος block (4) Πχ Χρόνος αναζήτησης Χρόνος περιστροφής Πυκνότητα εγγραφής Αριθμός bytes K = 10 msec = 8.33 msec = bytes / τροχιά = 1 Kbyte / 2 + (10^3 / ) * 8.33 = Αριθμός bytes K = msec = 10 Kbytes / 2 + (10^4 / ) * 8.33 = Αριθμός bytes K = msec = 100 Kbytes / 2 + (10^5 / ) * 8.33 = Αριθμός bytes K = msec = 1 Mbyte / 2 + (10^6 / ) * 8.33 = = msec

74 Διαχείριση χώρου δίσκου: Μέγεθος block (5) Διακεκομμένη γραμμή (αριστερή κλίμακα): ρυθμός μεταφοράς δεδομένων. Συμπαγής γραμμή (δεξιά κλίμακα): χρησιμοποίηση χώρου δίσκου. Κάτω: μέγεθος φυσικού block δίσκου. Όλα τα αρχεία υπολογίζονται στα 4 KB.

75 Χρονο-προγραμματισμός βραχίονα (1) Σε περίπτωση ομαδοποιημένων προσπελάσεων στο δίσκο:

76 Χρονο-προγραμματισμός βραχίονα (2) First Come First Served (FCFS). Μειονέκτημα οι πολλές κινήσεις (κατά μέσο όρο).

77 Χρονο-προγραμματισμός βραχίονα (2) Shortest Seek First (SSF). Μειονέκτημα η προτίμηση στους μεσαίους κυλίνδρους.

78 Χρονο-προγραμματισμός βραχίονα (3) Elevator algorithm (αλγόριθμος ανελκυστήρα). Κίνηση προς τα Πάνω ή Κάτω.

79 Χρονο-προγραμματισμός βραχίονα (3) Elevator algorithm (αλγόριθμος ανελκυστήρα). Κυκλική κίνηση (πάντα προς μία κατεύθυνση).

80 Κρυφή μνήμη buffer δίσκου (1) Ο πίνακας κατακερματισμού δείχνει ποιά blocks είναι στη κρυφή μνήμη. Τα blocks είναι οργανωμένα σε διπλά συνδεδεμένη λίστα έτσι ώστε η κρυφή μνήμη εφαρμόζει μια παραλλαγή του αλγορίθμου LRU: Κεφαλή = Least Recently Used, Ουρά = Most Recently Used. Τα blocks συνδέονται και λογικά (πχ i-node που δείχνει σε κατάλογο και αυτός σε i-node που δείχνει σε αρχείο).

81 Κρυφή μνήμη buffer δίσκου (2) Τροποποίηση LRU Πρόβλημα συχνότητας χρήσης: Tα blocks αναφοράς (i-nodes, κατάλογοι) και τα γεμάτα blocks χρησιμοποιούνται πιο αραιά, άρα πρέπει να τοποθετούνται προς στη Κεφαλή (LRU). Πρόβλημα κατάρρευσης: Mερικά blocks είναι πιο απαραίτητα για την συνέπεια του συστήματος από άλλα: superblocks, i-nodes, κατάλογοι. Τα δεδομένα λιγότερο σημαντικά. Πρέπει να γράφονται συχνά στο δίσκο. Windows: write-trhough disk cache (πιο καλό για usb) UNIX: buffered disk cache (πιο αποδοτικό για σκληρούς δίσκους)

82 Redundant Array of Inexpensive Disks RAID (1) 0: Δεν υπάρχει πλεονασμός. Διαμοιρασμός των αιτήσεων (ανάγνωσης / εγγραφής) σε πολλαπλόυς δίσκους ή ζώνες δίσκων. +: Ταχύτητα σε μεγάλες μεταφορές δεδομένων -: Μικρές αιτήσεις (ανά τομέα) και βλάβες δίσκων. 1: Πλήρης αντιγραφή (διπλότυπο). Διπλή παράλληλη εγγραφή αλλά μισός (πιθανώς) χρόνος ανάγνωσης. +: Ταχύτητα ανάγνωσης, αξιοπιστία σε βλάβη δίσκου -: Κόστος 2: κατανομή ανά bit με κωδικοποίηση Hamming. Τεράστια διεκπεραιωτική ικανότητα, ανοχή σε τυχαία σφάλματα. +: Ταχύτητα αντίστοιχη με τον αριθμό δίσκων, κλιμάκωση. -: Συγχρονισμός δίσκων, περίσσεια δίσκων, απαιτητικός ελεγκτής.

83 RAID (2) P1 P2 P3 Συστοιχίες δίσκων RAID, επίπεδα (levels) 0 έως 2. Οι δίσκοι backup και parity φαίνονται γκρίζοι ή σημειώνονται.

84 Redundant Array of Inexpensive Disks RAID (3) 3: Kατανομή ανά byte ή block με κωδικοποίηση Parity. Mεγάλη διεκπεραιωτική ικανότητα, σχετική σε συγκεντρωμένα σφάλματα. +: Ταχύτητα αντίστοιχη με τον αριθμό δίσκων, κλιμάκωση. -: Συγχρονισμός δίσκων, απαιτητικός ελεγκτής. 4: Kατανομή ανά ζώνη όπως στο Επίπεδο 0 αλλά με κωδικοποίηση Parity σε ξεχωριστό δίσκο. Ίδιες ιδιότητες με το Επίπεδο 0 αλλά εμφανίζει συμφόρηση στο δίσκο με τα Parity bits. 5: Οργάνωση όπως στο Επίπεδο 4 αλλά τα Parity bits κατανέμονται σε ζώνες όλων των δίσκων. Μικρότερη συμφόρηση αλλά σύνθετη διαδικάσία δόρθωσης.

85 RAID (4) Συστοιχίες δίσκων RAID, επίπεδα (levels) 3 έως 5. Οι δίσκοι backup και parity φαίνονται γκρίζοι.

86 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Αρχεία και Κατάλογοι Υλοποίηση συστημάτων αρχείων Δίσκοι Ε/Ε

87 Συσκευές Ε/Ε Μερικές τυπικές συσκευές Ε/Ε, διεπαφές δικτύου και δίαυλοι καθώς και οι αντίστοιχες ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων.

88 Σχηματικό Μητρικής Πλακέτας Δομή Διαύλων του Pentium 4. Φαίνονται οι θύρες και ελεγκτές των διαύλων και των συσκευών Ε/Ε.

89 Ελεγκτές και Οδηγοί (1) Θύρα (Port / Slot): η φυσική υποδοχή σύνδεσης της συσκευής Ε/Ε με τη μητρική πλακέτα. Ελεγκτής (Controller): το υλικό/λογισμικό (firmware) που είναι υπεύθυνο για τη διασύνδεση μιας συσκευής E/E με το δίαυλο (και με το σύστημα). Κάθε ελεγκτής συσκευής εξειδικεύεται στον έλεγχο ενός τύπου συσκευής. Ο ελεγκτής συσκευής διαθέτει ένα τοπικό buffer (ενταμιευτής μνήμης). Η CPU μετακινεί δεδομένα από / προς την κύρια μνήμη (ή και CPU) προς /από τα τοπικά buffers. Οι λειτουργίες E/E γίνονται από τη συσκευή προς το τοπικό buffer του ελεγκτή. 89

90 Ελεγκτές και Οδηγοί (2) Οδηγός (Driver): το λογισμικό που είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση της συσκευής και του ελεγκτή Ε/Ε. Συνδέεται άμεσα με το πυρήνα (kernel) του λ.σ. Εκτελείται σε supervisor mode (συνήθως). Τρόποι σύνδεσης οδηγών στο λ.σ.: Προεγκατάσταση, ενσωμάτωση στο λ.σ. (βασικοί οδηγοί συσκευών, πχ generic keyboard, mouse, display drivers) Κατά την εγκατάσταση του λ.σ. (διερεύνηση διαθέσιμου υλικού και επιλογή από διαθέσιμους οδηγούς, πχ ανίχνευση ειδικής κάρτας οθόνης) Κατά την εγκατάσταση της συσκευής (συνοδεύει τη συσκευή, πχ εγκατάσταση νέου εκτυπωτή)

91 Ελεγκτές και Οδηγοί (3) Λογική θέση των ελεγκτών και οδηγών συσκευών Ε/Ε σε σχέση με το λ.σ.

92 Επίπεδα λογισμικού E/E (1) Παράδειγμα: Κλήση βιβλιοθήκης <stdio.h> fprintf Κλήση συστήματος POSIX write Κλήση οδηγού δίσκου Κλήση εξυπηρέτησης διακοπής

93 Επίπεδα λογισμικού E/E (2) Βασικές λειτουργίες των διαφόρων επιπέδων λογισμικού Ε/Ε. Προσοχή στη πιθανή παράκαμψη της κλήσης ρουτίνας διακοπής κατά τη 'κάθοδο'.

94 Επίπεδα λογισμικού E/E (3) Λογισμικό συστήματος εξαρτώμενο από υλικό (System-dependent): Οδηγοί συσκευών Ρουτίνες εξυπηρέτησης διακοπών Λογισμικό συστήματος ανεξάρτητο από υλικό (System-independent):

95 Πυρήνας Linux User Programs User Programs Trap User level Libraries Kernel level System Call Interface File System Management IPC Buffer Cache Process Mgt. Scheduling Memory Mgt. Device Drivers Hardware Control (Interrupts handling, etc) Hardware Στο Unix/Linux οι συσκευές Ε/Ε αντιμετωπίζονται ως ειδικά αρχεία.

96 Λειτουργίες Ε/Ε Προσπέλαση συσκευών Ε/Ε: σε ποιές διευθύνσεις βρίσκονται οι ενταμιευτές των συσκευών Ε/Ε; Με ποιές εντολές γλώσσας μηχανής προσπελαύνονται για ανάγνωση-εγγραφή; Σύνδεση ελέγχου E/E: Προγραμματισμένη Ε/Ε ή Ε/Ε με Διακοπές; Συμμετοχή λ.σ. στην Ε/Ε και προστασία Ε/Ε. Σύγχρονη ή Ασύγχρονη επικοινωνία; Σύνδεση δεδομένων Ε/Ε: με ποιο μηχανισμό μεταφέρονται τα δεδομένα από/προς τις συσκευές Ε/Ε; Υπάρχει ειδικοί δίαυλοι; Ποια είναι η συμμετοχή της CPU στη μεταφορά δεδομένων;

97 Προσπέλαση συσκευών Ε/Ε (a) Οι θύρες Ε/Ε έχουν δικό τους χώρο διευθύνσεων και ειδικές εντολές γλώσσας μηχανής (b) Χαρτογραφημένη Ε/Ε (Memory-mapped I/O): οι θύρες Ε/Ε αντιμετωπίζονται ως θέσεις μνήμης (c) Υβριδικό σχήμα.

98 Χαρτογράφηση μνήμης / ενταμιευτών EPROM, RAM, και PIO σε χώρο διευθύνσεων 64 KB.

99 Παράδειγμα Ε/Ε Εκτύπωση ενός αλφαριθμητικού με printf (α) πριν τη κλήση συστήματος (β) και (γ) ο πυρήνας έχει καλέσει τη κατάλληλη ρουτίνα και έχει ξεκινήσει την εκτύπωση

100 Προγραμματισμένη Ε/Ε (1) Πλήρης απασχόληση kernel και αναστολή προγράμματος χρήστη. Η ρουτίνα εκτύπωσης (σε kernel mode) έχει καταλάβει τη CPU και την κρατά μέχρι να τερματίσει τη λειτουργία Ε/Ε. Το πρόγραμμα χρήστη προφανώς δεν μπορεί να εκτελεστεί. Το while εκτελεί περιόδευση (polling) ελέγχοντας τη κατάσταση της συσκευής Ε/Ε. Όταν ο ενταμιευτής της συσκευής Ε/Ε είναι διαθέσιμος η ρουτίνα μεταφέρει δεδομένα προς εκτύπωση.

101 Προγραμματισμένη Ε/Ε (2) Απασχόληση kernel αλλά αναστολή προγράμματος χρήστη. user requesting process waiting device driver kernel Interrupt handler Hardware data transfer time Σε ορισμένες συσκευές μπορεί να επιτρέπεται μόνο μια λειτουργία Ε/Ε ανά συσκευή (όχι spooling). Σύγχρονη Ε/Ε: Σε ορισμένες περιπτώσεις ή σε ειδικά συστήματα ένα πρόγραμμα του χρήστη πρέπει να περιμένει την ολοκλήρωση της λειτουργίας Ε/Ε, δηλαδή τίθεται σε κατάσταση αναστολής. Ο kernel μπορεί να ελευθερώσει τη CPU και πιθανώς να εκτελεστεί κάποιο άλλο πρόγραμμα χρήστη, αλλά η Ε/Ε για το συγκεκριμένο πρόγραμμα χρήστη απαιτεί συγχρονισμό.

102 Ε/Ε και διακοπές (1) Ακολουθία αρχικών βημάτων για την σύνδεση ελέγχου Ε/Ε μέσω ελεγκτή διακοπών: μετά το βήμα 3 η CPU εκτελεί τη ρουτίνα εξυπηρέτησης διακοπής. Εδώ το αίτημα προέρχεται από τη συσκευή Ε/Ε. Θα μπορούσε να προ-υπάρχει ένα αίτημα από τη CPU και τα βήματα που φαίνονται να είναι η απάντηση από τη συσκευή Ε/Ε.

103 Ε/Ε και διακοπές (2) Όλες οι εντολές Ε/Ε είναι προνομιούχες εντολές. Έτσι ένα πρόγραμμα χρήστη δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο ενός πόρου, και, από λάθος, να μην τον επιστρέφει. Ένα πρόγραμμα χρήστη εκτελεί λειτουργίες Ε/Ε μέσω κλήσεων συστήματος, με τη μορφή διακοπής λογισμικού (1). Ο έλεγχος περνά διαμέσου του διανύσματος διακοπών σε μια ρουτίνα εξυπηρέτησης στο λ.σ. και η CPU τίθεται σε kernel mode (2). Ο πυρήνας διαπιστώνει ότι οι παράμετροι είναι σωστοί και αποδεκτοί, εκτελεί την αίτηση (2) και επιστρέφει τον έλεγχο στην εντολή που ακολουθεί την κλήση συστήματος (3).

104 Ε/Ε και διακοπές (3) (a) Κώδικας που εκτελεί ο kernel όταν εξυπηρετεί τη κλήση συστήματος. Προσοχή στην αναμονή στο while. Μόλις ληφθεί το ack από τον εκτυπωτή ο kernel αποχωρεί. (b) Κώδικας εξυπηρέτησης διακοπής του εκτυπωτή. Τυπώνει -όποτε του δίνεται χρόνος από το scheduler- και στο τέλος ενημερώνει το kernel και τερματίζει.

105 Ε/Ε και διακοπές (4) user requesting process continuing device driver kernel Interrupt handler Hardware data transfer time Μερική απασχόληση kernel και αναστολή ή μη- του προγράμματος χρήστη. Μετά την αρχική διακοπή λογισμικού επιστρέφει τον έλεγχο στο πρόγραμμα του χρήστη χωρίς να αναμένει την ολοκλήρωση των Ε/Ε. Το πρόγραμμα χρήστη μπορεί να ανασταλεί σε αναμονή της Ε/Ε ή να εκτελέσει άλλη λειτουργία (Ασύγχρονη Ε/Ε). Όταν ολοκληρωθεί η λειτουργία Ε/Ε, προκαλείται μια διακοπή από τη συσκευή προς την CPU που αναστέλλει προσωρινά το πρόγραμμα χρήστη και διαχειρίζεται τη συσκευή Ε/Ε. Το λ.σ. διατηρεί πίνακα με τη κατάσταση των συσκευών Ε/Ε. Πολλαπλές λειτουργίες Ε/Ε ανά πρόγραμμα και ανά συσκευή (spooling)

106 Ε/Ε και διακοπές (5) Πίνακας κατάστασης συσκευών Ε/Ε με ουρές (spooling)

107 Direct Memory Access (DMA) (1)

108 Direct Memory Access (DMA) (2) 0. H CPU ζητά από μια συσκευή Ε/Ε να εκτελέσει λειτουργία Ε/Ε. 1. Η συσκευή που θέλει να εκτελέσει DMA ειδοποιεί τον διαιτητή διαύλου και τη CPU (μέσω διακοπής). 2. H CPU στο τέλος του τρέχοντος κύκλου ανάκλησης-εκτέλεσης αποδέχεται (ack μέσω ρουτίνας εξυπηρέτησης διακοπής). 3. Η συσκευή καταλαμβάνει το δίαυλο. 4. Η CPU ενημερώνεται για την κατάληψη και ετοιμάζει τη καταγραφή κίνησης των δεδομένων (supervisor mode). Μπορεί να συνεχίσει σε λειτουργίες που δεν απαιτούν κατάληψη διαύλου. 5. Η συσκευή DMA εκτελεί τη μεταφορά δεδομένων. 6. Κατά τη μεταφορά η CPU ελέγχει τις διευθύνσεις μνήμης που γράφονται (DMA write) και σε περίπτωση που απαιτείται ενημερώνει της κρυφής μνήμης (supervisor mode). 7. Στο τέλος της μεταφοράς DMA η συσκευή ενημερώνει το διαιτητή διαύλου και ελευθερώνει το δίαυλο (μέσω διακοπής). 8. Η CPU ενημερώνεται και συνεχίζει τις επικοινωνίες διαύλου εκεί που είχε σταματήσει (μέσω ρουτίνας εξυπηρέτησης διακοπής).

109 Direct Memory Access (DMA) (3) (a) Κώδικας που εκτελεί ο kernel όταν εξυπηρετεί τη κλήση συστήματος. (b) Κώδικας εξυπηρέτησης διακοπής του εκτυπωτή.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) Μαγνητικοί ίσκοι Τα δεδοµένα αποθηκεύονται στο µαγνητικό φιλµ του δίσκου Ο δίσκος περιστρέφεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) ..8 Κατανομή των αρχείων σε συσκευές Ακολουθείται κάποια λογική στην αποθήκευση των αρχείων:.αρχεία που χρησιμοποιούνται συχνά τοποθετούνται στους σκληρούς δίσκους που έχουν μεγάλη ταχύτητα πρόσβασης..αν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός ανταγωνισµού µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διαχείριση μνήμης III Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Αποθήκευση εδομένων Βάσεις Δεδομένων 2009-2010 Ευαγγελία Πιτουρά 1 ΜΕΡΟΣ Β : Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός Σ Β ομή ενός Σ Β Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Τυπικά, κάθε σχέση σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output)

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output) Λειτουργικά Συστήματα Ι Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output) I/O Hardware (Υλικό Ε/Ε) Το σύστημα Ι/Ο αποτελεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα ενός Λ.Σ. Συνήθως "διευθύνει" όλες τις συσκευές I/O (π.χ.,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 5ο Συστήματα Εισόδου - Εξόδου (INPUT/OUTPUT) 1 6.1 I/O Υλικό To Ι/Ο σύστημα αποτελεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα ενός Λ.Σ. Συνήθως "διευθύνει" όλες τις συσκευές I/O (π.χ. δίσκους,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Αρχείων (File Systems)

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Αρχείων (File Systems) Λειτουργικά Συστήματα Ι Συστήματα Αρχείων (File Systems) Με μια ματιά File (Αρχείο) Περιλαμβάνει ένα σύνολο λογικά συσχετιζόμενων δεδομένων, μηπροσωρινής φύσης (συνήθως αποθηκευμένο σε δίσκους). File System

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3. Λειτουργικό Σύστηµα 3. Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) Κ. Παρασκευόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Θεσσαλονίκη 2004 1. Μερικά κλασσικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κατηγορίες συσκευών Ε/Ε

Περιεχόμενα. Κατηγορίες συσκευών Ε/Ε ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 9 (Κεφάλαιο 11) Διαχείριση Συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet.

PROXY SERVER. Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. PROXY SERVER Άριστη πύλη διαχωρισμού μεταξύ του εσωτερικού δικτύου και του Internet. Αποτελεσματικό εργαλείο για την απόκρυψη των εσωτερικών λεπτομερειών και διευθύνσεων IP του δικτύου. Αυξάνει τη συνολική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: Λειτουργίες Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Αναστάσιος Α. Νάνος ananos@cslab.ntua.gr Επιβλέπων: Νεκτάριος

Διαβάστε περισσότερα

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ R3 I Καταχωρητές PC Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Αριθμητική και λογική μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε)

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) Αρης Ευθυμίου Συσκευές Ε/Ε Μεγάλη ποικιλία πολλές φορές είναι αυτές που «πουλάνε» το μηχάνημα: π.χ. Nintendo wii, (πρώτο) iphone Βασική ταξινόμηση:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1 ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια Μνήµη RAM ROM Cache Περιεχόµενα Μονάδες Μαζικής Αποθήκευσης Μαγνητικοί ίσκοι Μαγνητικές Ταινίες Οπτικά Μέσα Ηκύρια µνήµη (Main Memory) Η κύρια µνήµη: Αποθηκεύει τα δεδοµένα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(ile System) 2.1.11 Καταχώρηση και απελευθέρωση του Δίσκου Συνδεδεμένη καταχώρηση (Linked Allocation) α) Το Λ.Σ. δίνει ένα μόνο τομέα γιατοαρχείοπουδημιουργείται.

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων

1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Λειτουργικά Συστήματα (Εργαστήριο) Διδάσκων: I. Τσακνάκης 1ο Εργαστήριο Σύστημα Αρχείων ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ABSOLUTE KAI RELATIVE PATH Λειτουργικό Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης II

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης II ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διαχείριση μνήμης II Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι Βασικά δομικά στοιχεία ενός Η/Υ Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι 1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Γνώσεις αλληλεπίδρασης υλικού λογισμικού Ο ρόλος των οδηγών συσκευών Τα μέρη της κύριας μονάδας και των περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6: Διαχείριση Μνήμης Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Linux Terminal Server Project

Linux Terminal Server Project Linux Terminal Server Project Ένα κεντρικό σύστημα διαχείρισης των τερματικών κοινού της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Κολοβός Φίλιππος filippos@uom.gr Ευάγγελος Μπάνος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήμη (virtual memory)

Εικονική Μνήμη (virtual memory) Εικονική Μνήμη (virtual memory) Πολλά προγράμματα εκτελούνται ταυτόχρονα σε ένα υπολογιστή Η συνολική μνήμη που απαιτείται είναι μεγαλύτερη από το μέγεθος της RAM Αρχή τοπικότητας (η μνήμη χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 11: Διαχείριση Εισόδου Εξόδου. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΜΗΧΑΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γ. Τσιατούχας 6 ο Κεφάλαιο 1. Επίπεδο OSM 2. Εικονική μνήμη ιάρθρωση 3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ Σχεδιασμός και υλοποίηση υποδομής σημείωσης διεργασιών στον

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. Minix Overview

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. Minix Overview Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων Minix Overview Σύνοψη 5ης ιάλεξης Λειτουργικό Σύστημα Minix Οργάνωση του Λειτουργικού Συστήματος Οργάνωση πηγαίου κώδικα Minix recompilation Σύνοψη Μαθήματος Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων Στόχοι 1 Να περιγράψουμε τις έννοιες: αρχείο, σύστημα αρχείων, κατάλογος, ιεραρχία καταλόγων. Να περιγράψουμε τη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 7: Διαχείριση Μνήμης. Φυσική και Λογική Διευθυνσιοδότηση. Προστασία. Εναλλαγή Μνήμης Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο

Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Κόστος ανά ΜΒ Μειωμένη διάρκεια ζωής Πολυμέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο Λύση: οπτικά μέσα αποθήκευσης Κύριο πρόβλημα:

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-6 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ακολουθιακά κυκλώματα είσοδοι.. ακολουθιακή λογική.. έξοδοι. ανάδραση Η λειτουργία μνήμης στηρίζεται στη ανάδραση (feedback):

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών Ενότητα 6 Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ι Διδάσκων: Νίκος Καρακαπιλίδης 6-1 Στόχοι και αντικείμενο ενότητας Βασικές λειτουργίες ενός υπολογιστικού

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 11: Διαχείριση Εισόδου Εξόδου. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης I

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης I ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διαχείριση μνήμης I Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β. Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια. ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, Επίπεδο Όψεων.

ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β. Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια. ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, Επίπεδο Όψεων. ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Χειµερινό Εξάµηνο 2002 Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια ρ Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β Επίπεδο Όψεων Όψη Όψη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων

Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων Λειτουργικά Συστήματα Ι Αριστείδης Ηλίας Κατανεμημένα Συστήματα Αρχείων Αρχείο Αρχείο (File), οργανωμένη μονάδα δεδομένων αποθηκευμένων με μόνιμο και σταθερό τρόπο σε μέσα, όπως οι δίσκοι, κ.ά. Ονοματοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Modern Operating Systems Laboratory Exercises, Shrivakan Mishra Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Αδιέξοδα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Αδιέξοδα ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Αδιέξοδα Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin and Gange,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ.

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών Δρ. Γκόγκος Χρήστος Υποσυστήματα αυτόνομου υπολογιστή Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU)

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 10: Διαχείριση Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr Το «κλειστό» σύστημα ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Το 1944 με την κατασκευή του υπολογιστή Mark I από τον Howard Aiken και την εταιρεία κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών IBM και από το 1950 μπήκανε

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

[5] Στόχοι. Σύστημα αρχείων. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα

[5] Στόχοι. Σύστημα αρχείων. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα Στόχοι ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Συστήματα αρχείων 1 Να περιγράψουμε τις έννοιες: αρχείο, σύστημα αρχείων, κατάλογος, ιεραρχία καταλόγων. Να περιγράψουμε τη διαφορά ανάμεσα σε αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Εισαγωγή Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να κατανοήσουµε τους τρόπους προσπέλασης της µνήµης (µέθοδοι διευθυνσιοδότησης) σε ένα υπολογιστικό σύστηµα. Η Μνήµη 1 Ψηφιακή Λογική 4

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. File Systems

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. File Systems Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων File Systems Σύνοψη ιάλεξης Λειτουργικό Σύστημα Minix Λειτουργίες Συστήματος Αρχείων ομή Συστήματος Αρχείων Ανάγνωση Αρχείων 2 Filesystem στο MINIX 3 Οπως όλα τα Λ.Σ.,

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων

FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων Το File Transfer Protocol (FTP), (Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων) είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πρωτόκολλο σε δίκτυα τα οποία υποστηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Κ Διαμαντάρας, Λειτουργικά Συστήματα, Τμήμα Πληροφορικής ΤΕΙΘ Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 8: Διαχείριση Μνήμης. Φυσικές και Λογικές Διευθύνσεις Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (2/2) 1.1 Τα bits και ο τρόπος που αποθηκεύονται 1.2 Κύρια µνήµη 1.3 Αποθηκευτικά µέσα 1.4 Αναπαράσταση πληροφοριών ως σχηµάτων bits

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ FTP

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ FTP ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ FTP Το FTP (File Transfer Protocol) είναι το εξειδικευμένο πρωτόκολλο μεταφοράς αρχείων στα σύγχρονα δίκτυα δεδομένων όπως το Διαδίκτυο. Δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς αρχείων από τον υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

4 η γενιά ( δεκαετία 70 έως σήμερα) Δομικό Στοιχείο : Ολοκληρωμένο κύκλωμα ή τσιπ μεγάλης κλίμακας ολοκλήρωσης.

4 η γενιά ( δεκαετία 70 έως σήμερα) Δομικό Στοιχείο : Ολοκληρωμένο κύκλωμα ή τσιπ μεγάλης κλίμακας ολοκλήρωσης. Γενιές Η/Υ Χωρίζουμε τη χρονική περίοδο από τη στιγμή της εμφάνισης του πρώτου Η/Υ (του ENIAC) μέχρι σήμερα σε χρονικά διαστήματα, τα οποία καθορίζονται από αλλαγές στην τεχνολογία κατασκευής των Η/Υ και

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Είσοδος/Έξοδος Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2009-2010 Είσοδος/Έξοδος Μέχρι τώρα όποτε θέλαμε να διαβάσουμε χρησιμοποιούσαμε πάντα

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Γιαννακίδη Αποστόλη Επιβλέπων καθηγητής Τσούλος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 10: Διαχείριση Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi

Εικονική Μνήµη. Κεφάλαιο 8. Dr. Garmpis Aristogiannis - EPDO TEI Messolonghi Εικονική Μνήµη Κεφάλαιο 8 Υλικό και δοµές ελέγχου Οι αναφορές στην µνήµη υπολογίζονται δυναµικά κατά την εκτέλεση Ηδιεργασίαχωρίζεταισετµήµατα τα οποία δεν απαιτείται να καταλαµβάνουν συνεχόµενες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα