Fra Angelico [Guido di Pietro] ( )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Fra Angelico [Guido di Pietro] (1387-1455)"

Transcript

1 Fra Angelico [Guido di Pietro] ( ) Υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τον ακριβή χρόνο της γέννησής του, αλλά η κριτική δέχεται ότι πρέπει να τοποθετηθεί προς το τέλος του 14 ου αιώνα, κάποιοι μάλιστα προτείνουν τη χρονολογία Μεταξύ των ετών 1418 και 1423 γίνεται δομηνικανός μοναχός στη μονή San Domenico του Fiesole της Φλωρεντίας. Εκεί θα συναντήσει τον μοναχό Piero di Giovanni, γνωστό ήδη ζωγράφο με το όνομα Lorenzo Monaco, του οποίου θα γίνει μαθητής. Σε όλη του τη ζωή θα ασχοληθεί αποκλειστικά με θρησκευτικά θέματα, τα οποία έχουν λατρευτικό και διδακτικό χαρακτήρα. Ο Vasari μεταφέρει μια προφορική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο Fra Angelico «δεν έπαιρνε ποτέ το πινέλο στο χέρι χωρίς να προσευχηθεί. [Επίσης] δεν ζωγράφισε ποτέ έναν Εσταυρωμένο, χωρίς να κυλήσουν τα δάκρυα στα μάγουλά του» 1. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι δεν συνήθιζε να επιζωγραφίζει ούτε να διορθώνει, αλλά κρατούσε τα θέματά του όπως τα είχε κάνει από την αρχή, γιατί θεωρούσε ότι παραβίαζε τη θεία έμπνευση. Εικόνα 1: Fra Angelico, Τελική κρίση, μονή San Marco, Φλωρεντία Στα πρώτα χρόνια του 15 ου αιώνα ο αδιαμφισβήτητος ανανεωτής της παραστατικής τέχνης, πριν από τον Masaccio, ήταν ο Ghiberti. Η τέχνη του έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής προσωπικότητας του νεαρού Fra 1 Giorgio Vasari, Καλλιτέχνες της Αναγέννησης, όπ.π., σ. 157.

2 Angelico. Από έναν άλλο επίσης ζωγράφο, που άφησε τη φήμη του στη Φλωρεντία μεταξύ των ετών 1422 και 1426, δέχτηκε εκτεταμένη επίδραση. Ο Gentile da Frabriano, πράγματι, άριστος χρήστης του χρώματος, εξαιρετικός διακοσμητής των λεπτομερειών, με τον συγκρατημένο του νατουραλισμό, δεν μπορούσε παρά να εμπνεύσει τους νέους ζωγράφους. Ένα θέμα που απηχεί επιδράσεις τόσο από τη Θεία Κωμωδία του Δάντη όσο και από τη δουλειά του Ghiberti, είναι η Τελική Κρίση, ζωγραφισμένη σε ξύλο για τη μονή της Santa Maria degli Angioli στο διάστημα μεταξύ σήμερα στο μουσείο της μονής San Marco της Φλωρεντίας. Το ανορθόδοξο σχήμα αυτού του πίνακα οφείλεται στη θέση για την οποία σχεδιάστηκε, το πάνω μέρος της καθέδρας που χρησιμοποιούσε ο ιερέας κατά τη διάρκεια της μεγάλης λειτουργίας. Τρεις υπερυψωμένοι λοβοί απαρτίζουν τη στέψη της σύνθεσης, με τον Χριστό-Κριτή στο κέντρο να προβάλει σε mandorla και σε μια διαγώνια διάταξη την Παναγία, τον άγιο Ιωάννη, τους Αποστόλους και αγίους. Η ουράνια διατύπωση της Κρίσης με την αιωρούμενη σύναξη πάνω σε μπλε φόντο, καλύπτει το κεντρικό μέρος της κάτω επιφάνειας, η οποία διαιρείται σε δύο μέρη: δεξιά του Χριστού ο παράδεισος, αριστερά η κόλαση. Εικόνα 2: Fra Angelico, Τελική κρίση, Παράδεισος, λεπτομέρειες Ο παράδεισος έχει διαμορφωθεί σε ουράνια γιορτή, με λεπτομερή δουλειά της παραδείσιας χλωρίδας, η οποία αποκαλύπτει την ενασχόληση του ζωγράφου με τη μικρογραφία των χειρογράφων. Φαίνεται ότι την κατείχε στην εντέλεια. Η αναπαράσταση της βίας που υπάρχει στην απεικόνιση της κόλασης απαιτούσε την προσφυγή σε εικαστικά προηγούμενα. Ο πλάγιος ρυθμός που συνεπαίρνει τα σώματα, η κλίση των γραμμών με έντονη ανισορροπία και ταχύτητα, η πτώση, η γενικευμένη χαοτική σήμανση, οδηγούν στην υπόθεση ότι ο Fra Angelico εμπνεύστηκε από το ανάγλυφο της βόρειας πόρτας του Βαπτιστηρίου της Φλωρεντίας με θέμα την εκδίωξη των εμπόρων από τον Ναό σπάνια σκηνή βίας που είχε

3 χαράξει ο Ghiberti (εικ.46). Η δική του εκδοχή της βίας είναι επίσης ενταγμένη στην υστερογοτθική αισθητική, με πολλά δάνεια από τη γραμμική τονικότητα και τη χρωματική πολυτονία του Lorenzo Monaco. Εικόνα 3: Ghiberti, Η εκδίωξη των εμπόρων από το Ναό, Βαπτιστήριο, Φλωρεντία Εικόνα 4: Fra Angelico, Τελική κρίση, Κόλαση, λεπτομέρεια Εικόνα 5: Τάφοι, λεπτομέρεια από την εικ. 44

4 Η μόνη στέρεα προσθήκη χώρου με αξιώσεις προοπτικής είναι τούτη η σειρά των τάφων που ανοίγονται για να αναστηθούν οι νεκροί. Αυτό το στοιχείο που δανείζεται ο ζωγράφος από τις τρέχουσες κατακτήσεις της προοπτικής, μεταθέτει τον πίνακα προς τη νεωτερικότητα του καιρού του, χωρίς να του αφαιρεί τη μεσαιωνική φόρτιση, δηλαδή τη συμβατική χρήση του χώρου, την αγεωμέτρητη σχέση προσώπων-περιβάλλοντος, τα έντονα χρώματα, την εφευρετικότητα των σημείων που πλουτίζουν την αναπαράσταση της φύσης στοιχείο, όπως είπαμε, μικρογραφικό, όπως και τα χρώματα, που πρέπει να τραβούν το βλέμμα για να καταργούν τη μικρή διάσταση με τη δημιουργία εντύπωσης. Θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς παρατηρώντας μόνο αυτόν τον πίνακα, ότι ο Fra Angelico ανήκε σε ένα τεχνοτροπικό ρεύμα που το εκπροσωπούσε επάξια, χωρίς να έχει κλειστά τα μάτια στις προόδους του αιώνα του. Και πράγματι, αυτό είναι αλήθεια. Είναι μεσαιωνικός, έντονα μάλιστα, αλλά και μοντέρνος. Υπηρετεί την παράδοση, αλλά δεν ξεχνά να ενημερώνεται. Βλέπει, ακούει, παρατηρεί, ίσως ακόμα να μην μπορεί να αποφασίσει, ωστόσο πορεύεται με ανοιχτό μυαλό και σιγά-σιγά μεταλλάσσεται. Συνθέτει, αναμορφώνει, συνταιριάζει το παλιό με το καινούριο. Η γραμμική παράταξη των τάφων, για παράδειγμα, που διαιρεί τον πίνακα σε δύο ίσα μέρη, είναι ένα ξαφνικό στοιχείο που δεν υπάρχει στη γοτθική τέχνη, ούτε στη μικρογραφία. Θα μπορούσε να είχε αποδοθεί αλλιώς, εάν η σύνθεση είχε γίνει σε άλλον αιώνα. Ο Fra Angelico απαντά στις προκλήσεις που κατακτούν όλο και περισσότερο έδαφος. Ακόμα και η πόρτα του παραδείσου προέρχεται από τα τείχη της Ιερουσαλήμ που υπάρχουν προοπτικά στα ανάγλυφα του Ghiberti. Αλλά η σημειολογία των γραμμών, μόνη αυτή, με τη γοτθική της στίξη, καταφέρνει να δώσει στο γενικό σύνολο του πίνακα μια διττή εντύπωση και να διχάσει ηθελημένα το ρυθμό: στο αριστερό μέρος, όπως το βλέπει ο θεατής, οι γραμμές των σωμάτων είναι ευθείες, γιατί συντάσσουν τα σώματα των δικαίων που προορίζονται για τη μακαριότητα του παραδείσου, ενώ στο δεξιό τμήμα οι γραμμές γέρνουν, κυρτώνουν, γκρεμίζονται, γιατί φανερώνουν την απελπισία της κόλασης, όπου η ανθρώπινη υπόσταση διαλύεται. Ακόμα και αν αυτό το τμήμα του έργου δεν έγινε από τα χέρια του ίδιου του Fra Angelico, όπως έχει υποστηριχθεί από μερίδα ιστορικών της τέχνης, η ανατροπή του ρυθμού θα ήταν δεδομένη και η σύλληψη του συνόλου θα είχε γίνει από τον ίδιο. Η επαφή του Fra Angelico με τα έργα του Ghiberti τον βοηθά να αναπαραστήσει τα σώματα μέσα από την πτυχολογία των ενδυμάτων, όχι τόσο με τη γραμμική σχεδίαση όσο με την εναλλαγή του φωτός, που προσδίδει την αίσθηση ότι τα ρούχα έχουν ένα περιεχόμενο σώμα, το οποίο κινείται στο χώρο και προσδιορίζεται από την πτώση του φωτός επάνω στη φόρμα. Αυτή η εξέλιξη σχετίζεται επίσης με το χώρο. Στον Ευαγγελισμό του , ένα μεγάλο κατόρθωμα του ζωγράφου και της φλωρεντινής τέχνης γενικότερα, μπορούμε να διακρίνουμε τα στοιχεία της νεωτερικότητας που επεμβαίνουν στην υστερογοτθική παράδοση. Η εξαιρετική φωτεινότητα των χρωμάτων είναι προφανώς κατάλοιπο της μικρογραφικής τεχνικής και βλέπουμε ότι κάτω από τη φωτεινότητα αυτή ο σωματικός όγκος αναλύεται με ευχέρεια. Η χρήση μεγάλων ποσοτήτων χρυσού είναι ομοίως στοιχείο των χειρογράφων, αλλά και μια πρακτική που ολοένα παίρνει διαστάσεις κάτω από την ενθάρρυνση των μαικήνων. Η φωτεινότητα των χρωμάτων συνδέεται, εξάλλου, με τη διάλυση του χρυσού μέσα στα χρώματα, την οποίαν ο Fra Angelico ήξερε να κάνει με απαράμιλλο τρόπο. Κάποια στοιχεία από τη βυζαντινή παράδοση δεν έχουν εξαφανιστεί, όπως τα μετωπικά φωτοστέφανα, η χρυσή

5 διακόσμηση του θρόνου, τα μοτίβα των ενδυμάτων, που μπορεί να προέρχονται από κάποιο έργο του Duccio ή άλλου καλλιτέχνη από τη Σιένα2. Εικόνα 6: Fra Angelico, Ευαγγελισμός (και λεπτομέρεια), Cortona, Museo Diocesano Ο χώρος είναι μια λότζια με τοξωτά ανοίγματα, όπου ιστορείται το κυρίως θέμα. Αυτή η αρχιτεκτονική οφείλει πολλά στο Νοσοκομείο των Αθώων (Ορφανοτροφείο), χτισμένο λίγα χρόνια νωρίτερα από τον Brunelleschi. Η τολμηρή διέλευση του αγγέλου μέσα από τις στοές και η προοπτική βύθιση της κιονοστοιχίας, επιχειρούν να θέσουν σε εφαρμογή τις τρέχουσες θεωρίες. Ωστόσο, δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του ψηλοτάβανου χώρου και οι μορφές δεν έχουν φυσική αναλογία με τη χωροταξία. Αυτή η δυσανάλογη σχέση των μορφών με το χώρο χαρακτηρίζει όλη την μεσαιωνική τέχνη, ακόμα και την υστερογοτθική φάση της εξιδανίκευσης, που παραμένει εδώ στα πρόσωπα του αγγέλου και της Παναγίας. Έξοχα είναι τα χέρια της Παναγίας, περίπου πανομοιότυπα με αυτά που ζωγράφιζε ο Masolino da Panicale. Το άνοιγμα των φτερών του αγγέλου έχει μιαν ουρανόφερτη μεγαλοπρέπεια. Παρατηρούμε ότι το φωτοστέφανο του αγγέλου προβάλλεται πάνω ακριβώς στο κόκκινο πέτασμα της πόρτας που είναι στο βάθος του χώρου και το οποίο κλείνει την ορατότητα του ιδιαίτερου δωματίου της Μαρίας. Το κόκκινο αυτό δεν είναι τυχαίο. Απηχεί ίσως τις δοξασίες του μεσαίωνα για το αίμα της γυναίκας, το αίμα της γονιμότητας. Εδώ η εγγραφή του φωτοστέφανου πάνω στο κόκκινο σημαίνει πιθανώς τη θεία ενέργεια στην άσπιλη σύλληψη την ώρα του ευαγγελισμού Ehrenfried Kluckert, «La peinture gothique», όπ.π., σ. 452 Βλ. Daniel Arasse, Histoires des peintures, κεφ. 6: «La Vierge échappe à toute mesure», όπ. π., σ. 97.

6 Το τέλος της κιονοστοιχίας και ειδικά η έγχρωμη ταινία του τοίχου, οδηγούν το μάτι σε μια δεύτερη αφηγηματική παράθεση, την Έξωση των Πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο. Σε τούτη την κατεύθυνση του βλέμματος συμβάλλει και το σημείο φυγής, τοποθετημένο κοντά στο αριστερό άκρο της σύνθεσης. Βλέπουμε ότι εδώ η προοπτική εξυπηρετεί τη συμβολική και λογική σύσταση του έργου. Εάν η αφήγηση του πρώτου πλάνου αρχίζει από δεξιά προς αριστερά, η κίνηση των πρωτοπλάστων γίνεται από αριστερά προς τα δεξιά. Σωστά ο Arasse είδε σ αυτή τη διευθέτηση της εικόνας, δηλαδή στις αντιθετικές κινήσεις, μια νέα χρήση των μέσων και των συμβόλων, αλλά και την ίδια την αγάπη του Θεού να εκφράζεται από την αιτία στο αποτέλεσμα της αστοχίας του ανθρώπου, στην ανατροπή του λάθους 4. Πράγματι, η δευτερεύουσα σκηνή του βάθους υπογραμμίζει τη σημασία της μελλούμενης Ενσάρκωσης του Θεού, που θα συμβεί ακριβώς για να επαναφέρει τον άνθρωπο στην αρχική πατρίδα του. Η νέα Εύα βρίσκεται σε πρώτο πλάνο και είναι η Παναγία, η οποία με την ευλαβική έκφραση των χεριών διαμηνύει εικαστικά ότι ακολουθεί την αντίστροφη πορεία από αυτή της πρώτης Εύας, δηλαδή δέχεται το θείο θέλημα, συναινεί, εντάσσεται στο σχέδιο της θείας Οικονομίας. Η απάντηση της Παναγίας είναι γραμμένη με χρυσά γράμματα ανάποδα, γιατί δεν απευθύνεται στο ανθρώπινο βλέμμα εκτός κάδρου, αλλά στο Θεό που παρίσταται στο γεγονός. Στη μεγεθυσμένη λεπτομέρεια παρατηρούμε ότι οι πρωτόπλαστοι έχουν ήδη στην εκφραστική χειρονομία μιαν οδύνη, καταγόμενη πιθανώς από την καινοτόμα φόρτιση που έδωσε στο θέμα αυτό ο Masaccio, λίγα χρόνια πριν. Αντίθετα, όμως, από την πρόταση που άφησε αυτός, εδώ οι πρωτόπλαστοι είναι ντυμένοι στοιχείο, οπωσδήποτε, της ενοχής, της χαμένης αθωότητας. Τέλος, οι χαρακτηριστικές γοτθικές πινελιές φωτός στη χλωρίδα μπορούν να συσχετισθούν με τον έναστρο ουρανό της οροφής στη βεράντα: έχουν την ίδια υπαινικτική τεχνική. Το έργο αυτό θα διαμορφώσει την αισθητική πολλών άλλων ζωγράφων και θα γίνει σημείο αναφοράς, όπως συνέβη ακριβώς έναν αιώνα νωρίτερα με τον Ευαγγελισμό του Simone Martini. Εικόνα 7: Fra Angelico, Ευαγγελισμός, μονή San Marco, Φλωρεντία 4 Daniel Arasse, L homme en perspective les primitifs d Italie, όπ.π., σ. 216.

7 Παρόμοια προοπτική του χώρου θα έχει ένας άλλος Ευαγγελισμός (1450) που υπάρχει στη μονή του San Marco της Φλωρεντίας. Αυτή η μονή θα περάσει στα χέρια των μοναχών του San Domenico του Fiesole το 1436, οι οποίοι θα την αναμορφώσουν με χορηγία του Cosimo των Μεδίκων. Στην ιστόρηση των κελιών και όλων των χώρων θα προεξάρχει ο Fra Angelico με το συνεργείο του. Σημαντικός βοηθός του στο εγχείρημα αυτό και μαθητής με λαμπρό μέλλον είναι ο Benozzo Gozzoli. Υπάρχει η ίδια χωροθετική άποψη με ελαφρώς μετακινημένη γωνία λήψης, ώστε η αριστερή κιονοστοιχία να φαίνεται τώρα μέσα από τα εμπρόσθια τοξωτά ανοίγματα της βεράντας, με θέα σε ένα κλειστό κήπο, σύμβολο της παρθενίας της Παναγίας. Το ίδιο σύμβολο εκφράζει και η κλειστή πόρτα στο βάθος με το μικρό παράθυρο, που επανασυνδέει τον σκηνικό χώρο με την όραση του κήπου. Αυτή η γωνία λήψης στο κέντρο του χώρου δεν επιτρέπει να αποδοθούν σωστά τα σταυροθόλια της οροφής. Η φύση έχει χρονική διατύπωση: είναι άνοιξη. Το φως έρχεται από αριστερά και προωθείται στις πτυχές με μια γραμμική τώρα επιμέλεια. Αλλά το ενδιαφέρον σημείο στην εικονογραφική ανάπτυξη είναι η απογύμνωση του χώρου από κάθε ένδειξη πολυτέλειας και η εστίαση της αφήγησης σε μια αγιογραφική πρόθεση. Τα έντονα χρώματα και η σπατάλη του χρυσού έχουν προς τούτο εγκαταλειφθεί. Πράγματι, ο κύκλος των νωπογραφιών στον οποίον εντάσσεται αυτό το θέμα, αναπτύσσεται σε εσωτερικούς χώρους της μονής, ορατούς μόνο από τους μοναχούς. Για το λόγο αυτό το εικαστικό λεξιλόγιο έπρεπε να αναδεικνύει μια πρόταση περισυλλογής και ανάτασης, χωρίς τον περισπασμό κοσμικών ιδιοτήτων. Βλέπουμε, έτσι, ότι έχει «διορθωθεί» η χειρονομία του αγγέλου της προηγούμενης εικόνας, ο οποίος έτεινε δεικτικά τον αντίχειρα προς την Παναγία. Τώρα, ο άγγελος επαναλαμβάνει τη χιαστί διάταξη των χεριών της Παναγίας, ως ένδειξη αμοιβαίας ευλάβειας, συνυπηρέτησης του ίδιου σκοπού, αποφυγής φοβικής κινησιολογίας, με την εναρμόνιση της ταπείνωσης. Αυτό ενδυναμώνει την έντονη συνομιλία των βλεμμάτων. Και μια τελευταία λεπτομέρεια: τα φωτοστέφανα συνδηλώνονται πάλι μετωπικά, με άξονα το βλέμμα του θεατή, όχι την εικονογραφική θέση των σωμάτων. Η επιβολή του Fra Angelico ως ζωγράφου μεγάλων αξιώσεων θα συσχετισθεί με ένα ημιτελές έργο του δασκάλου του. Ο Lorenzo Monaco είχε λάβει την παραγγελία από τον Palla Strozzi να εικονογραφήσει μιαν Αποκαθήλωση για το οικογενειακό παρεκκλήσι του φλωρεντινού ναού της Αγίας Τριάδας. Ο θάνατος τον πρόλαβε και ο μαθητής του αναλαμβάνει να ολοκληρώσει το έργο, με το οποίο, τελικά, ο Fra Angelico ξεπερνά τον δάσκαλό του, γιατί αποδεικνύει ότι έχει τη συνθετική ικανότητα αναπαράστασης συνόλων και την ωριμότητα να επιτύχει την ευρυθμία που απαιτεί η ένταξη των προσώπων στο χώρο. Μόνο τα οξυκόρυφα αετώματα έχουν ζωγραφιστεί από τον Lorenzo Monaco, όπου αναγνωρίζουμε τις πλάγιες γραμμές του, την εξπρεσσιονιστική μορφικότητα, την αφηρημένη τοπιογραφία. Ο μαθητής του, αντίθετα, στο κυρίως θέμα, έχει προχωρήσει σε πιο σύνθετες λύσεις, προτιμώντας την ανάλυση του τοπίου και μια σωματογραφική σύνταξη των αναλογιών που προσιδιάζουν περισσότερο στην πλαστικότητα της πρώιμης Αναγέννησης. Παρατηρούμε όμως ότι κράτησε και αναπαρήγαγε στο κεντρικό θέμα την ίδια τονική βάση των χρωμάτων του δασκάλου του: τα κυρίαρχα χρώματα της Αποκαθήλωσης, πράγματι, είναι μια επανάληψη της παλέτας της επίστεψης. Η Αποκαθήλωση είναι ένας πίνακας βωμού και χρονολογείται γύρω στο Ο Vasari αναφωνεί ότι είναι σα να έχει ζωγραφιστεί από άγιο ή από άγγελο. Στο κεντρικό τόξο μια διαγώνια ανάπλαση των αξόνων ρυθμίζει την εικονογραφική

8 συμμετρία. Το χιαστό αυτό σχήμα (ή και σταυρικό) έχει ως οριζόντια κεραία τον Ιωσήφ από την Αριμαθαία με ενδιάμεσο πρόσωπο τον ευαγγελιστή Ιωάννη και κατάληξη μια γονατισμένη μορφή με κόκκινο ένδυμα 5, ενώ η κάθετη κεραία αρχίζει από τον Νικόδημο και καταλήγει στην Μαρία Μαγδαληνή. Στο κέντρο των δύο κεραιών είναι ο Χριστός, που καταλαμβάνει ομοίως το κέντρο του πίνακα. Τούτη η οργανωτική ευστοχία αποτελεί την αρχή πολλαπλών συστοιχιών που υπάρχουν στη σύνθεση, αλλά δηλώνει και ένα εικαστικό συντακτικό αρκετά περίπλοκο, ίσως και πρόωρο για την εποχή στην Ιταλία, με το οποίο κατοικείται ο χώρος από τις μορφές. Τα θέματα αυτά στη Φλάνδρα έχουν αρχίσει ήδη να αποκτούν μια διαρθρωτική τεχνική των αξόνων και είναι πολύ πιθανό ο Fra Angelico να το γνωρίζει. Σε τι ωφελεί αυτή η συντακτική τεχνική των αξόνων; Εικόνα 8: Fra Angelico, Αποκαθήλωση, μουσείο San Marco, Φλωρεντία Είναι, τρόπον τινά, ο κανόνας μιας εικαστικής γλώσσας, που θέλει να αναρριχηθεί στην αφήγηση του χώρου μέσα από «τομείς προσώπων». Είναι μια καινούρια «ομιλία» της σκηνής. Βλέπουμε, παραδείγματος χάριν, ότι ο οριζόντιος άξονας που καταλήγει στη γονατιστή μορφή, διαιρεί τις ομάδες προσώπων σε άνδρες 5 Εικάζεται ότι αντιστοιχεί στη μορφή του Alessio Strozzi, όσιου και προγόνου του εντολέα, μολονότι χωρίς φωτοστέφανο. Κατ άλλους πρόκειται για τον Giovanni Gualberti, ιδρυτή του αβαείου της Vallabrosa. Βλ. Χρύσανθου Χρήστου, Ιταλική ζωγραφική, όπ.π., σ. 124.

9 και γυναίκες (μολονότι δύο ανδρικές μορφές παρίστανται στον τομέα των γυναικών), διαφοροποιεί επίσης το αστικό από το ορεινό τοπίο και παίζει με τα χρώματα: οι δύο μορφές δεξιά και αριστερά του Χριστού (η μια είναι ο ευαγγελιστής Ιωάννης) έχουν μια γαλάζια τονικότητα, ενώ και οι τέσσερις ακραίες μορφές του σχήματος βασίζονται σε βαθμιαίες αποχρώσεις του κόκκινου και του ροζ. Είναι ένα παιχνίδι χρωμάτων που προδίδει μια μελετημένη χρήση της παλέτας. Η δομική μορφολογία του έργου οδηγεί περαιτέρω το βλέμμα στην ιδεολογική ταξινόμηση των ομάδων. Η δεξιά ομάδα μορφών εκπροσωπεί τον διανοητικό χριστιανισμό: στα χέρια υπάρχουν τα σύμβολα του Πάθους του Χριστού. Η αριστερή ομάδα αναφέρεται στον «καρδιακό», στον εμπειρικό χριστιανισμό, με τη συμβολική προσωποποίηση της μετάνοιας στη μορφή της Μαρίας Μαγδαληνής, που ασπάζεται τα πόδια του Χριστού. Στην ίδια συστάδα προσώπων φαίνεται ως προτομή η Παναγία, αλλά ουσιαστικά είναι γονατισμένη. Αυτή η απόδοση της Παναγίας κρατά πολλά στοιχεία από το βυζαντινό πρότυπο. Εικόνα 9: Fra Angelico, Αποκαθήλωση, λεπτομέρεια Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μορφή ανδρός (εικ.52), δεξιά του Χριστού, που αντιστοιχεί διαγωνίως στον Ιωάννη. Είναι, κατά πάσα πιθανότητα, ο Michelοzzo di Bartolomeo, αρχιτέκτονας στην αυλή του Cosimo. Αυτός ανέλαβε τα έργα ανάπλασης της μονής San Marco. Η εικαστική του σύνθεση αναδεικνύεται εν είδει πορτρέτου και περιέχει σαφή αναφορά στην τεχνική του Masaccio: η ήρεμη γλυπτική κατατομή, η διάπλαση του όγκου με φως και σκιά, οι άσπρες λεπτές πινελιές στα μαλλιά και στα γένια, προέρχονται από τη σωματογραφία του Masaccio και θυμίζουν τον Άγιο Πέτρο του παρεκκλησίου Brancacci. Ο πίνακας χρωστάει πολλά στον πρώτο διδάξαντα της αληθινής τοπιογραφίας και οργανωμένης σωματικότητας, αλλά δεν εγκαταλείπει τη γοτθική λεπτότητα και τη χρωματική ανάμνηση των χειρογράφων. Εις πείσμα πολλών σημειολογικών αναφορών στην παράδοση, η σύνθεση αυτή, όπως είπαμε, ανήκει στην πρώτη Αναγέννηση, αλλά κρατά τη συνομιλία με την πρώιμη ιταλική ζωγραφική, πράγμα που επιτείνει το πρόβλημα της ταξινόμησης του Fra Angelico.

10 Ένα άλλο έργο με ασφαλή διευθέτηση του χώρου και με πολλά αφομοιωμένα δάνεια είναι η Στέψη της Παρθένου, της ίδιας περίπου περιόδου ( ), ελαφρώς προγενέστερο, που ανήκει από το 1812 στο μουσείο του Λούβρου. Εικόνα 10: Fra Angelico, Η Στέψη της παρθένου, Λούβρο Το θέμα αυτό προέρχεται από τα απόκρυφα ευαγγέλια και θεωρείται ως συνέχεια της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Από τον 13 ο αιώνα είχε μεγάλη διάδοση στη Δύση: η άνοδος της Παναγίας στους ουρανούς και η στέψη της από τον Χριστό εν δόξη. Πίνακας βωμού προορισμένος για μια από τις Αγίες Τράπεζες του καθολικού της μονής San Domenico του Fiesole, με παραγγελία ίσως της οικογένειας Gaddi. Εδώ ο νέος Fra Angelico κατασκευάζει το χώρο με μια κυκλοτερή διάταξη των προσώπων, η οποία γίνεται πυραμοειδής στο άνω μέρος της σύνθεσης. Η απήχηση του Masaccio στην πλαστικότητα της φόρμας και στην απόδοση της προοπτικής συνεχίζει και στο έργο αυτό να παραμένει παρούσα. Εννέα σκαλοπάτια από πολύχρωμο μάρμαρο οδηγούν στο θρόνο του Χριστού. Στο προτελευταίο γονατίζει η Παναγία με ελαφρώς κεκλιμένη την κεφαλή για να δεχθεί το στέμμα από τον Χριστό. Πλήθος μουσικών αγγέλων και αγίων περιστοιχίζει τον υπερυψωμένο θρόνο. Ο χώρος έχει οργανωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι ορατά όλα τα πρόσωπα, χωρίς

11 την ξεπερασμένη πια καθ ύψος διάταξη του βυζαντινού και γοτθικού ύφους, που δεν άφηνε περιθώρια βάθους. Διακρίνονται άγιοι που μπορούν να ταυτοποιηθούν είτε από το όνομα που υπάρχει στο φωτοστέφανο είτε από τα σύμβολά τους. Από αριστερά προς τα δεξιά βλέπουμε τον Άγιο Λουδοβίκο της Γαλλίας να φορά την κρινόμορφη κορόνα, τον Άγιο Νικόλαο με τη μίτρα, την Αγία Μαγδαληνή με το μυροδοχείο, πίσω της την Αγία Καικιλία με ρόδα στα μαλλιά, την Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας με τον τροχό του μαρτυρίου της, την Αγία Αγνή με αμνό, τον Άγιο Θωμά Ακινάτη με βιβλίο, τον Άγιο Δομήνικο με κρίνο. Πιο ψηλά τον πρωτομάρτυρα Στέφανο, τον Άγιο Λαυρέντιο, τον Άγιο Γεώργιο, τους ευαγγελιστές, τον Μωυσή, τον προφητάνακτα Δαβίδ κλπ. Εικόνα 11: Fra Angelico, Η στέψη της Παρθένου, μουσικοί άγγελοι, λεπτομέρεια Η γωνία θέασης του συνόλου δημιουργεί ένα χώρο με συνοχή. Η πλαστικότητα των όγκων και η ευκρίνεια της προοπτικής ακολουθούν, όπως είπαμε, τους νόμους του Masaccio, αλλά η ονειρική απόδοση των προσώπων προέρχεται από τον Gentile da Fabriano, κοντά στον οποίον ο Fra Angelico τελειοποίησε την τέχνη του. Οι γραμμές φυγής, με βάση την προοπτική του δαπέδου, ενώνονται κάπου στο ύψος του μυροδοχείου της Μαγδαληνής. Η αρχιτεκτονική, όμως, δεν είναι εμπνευσμένη από την τέχνη της Αναγέννησης, όπως έκανε ο Masaccio, αλλά από την οξυκόρυφη γοτθική φόρμα. Το εύρος της παλέτας, η ευρηματικότητα των χρωμάτων, οφείλονται στον Lorenzo Monaco, του οποίου θα παραμείνει πάντα πιστός μαθητής ο Fra Angelico, διευρύνοντας τα λαμπρά του χρώματα. Σε πλήρη αντίθεση με αυτόν τον χρωματικό πίνακα έρχεται ένα νεανικό έργο του ζωγράφου, που χρονολογείται πιθανώς στο 1420: η Θηβαΐδα, του μουσείου Ουφφίτσι. Το μεγάλο μήκος του, περίπου δύο μέτρα, απαιτεί ένα κοντινό βλέμμα, για να γίνουν ορατές οι πάμπολλες λεπτομέρειες που συνθέτουν τη ζωή των πρώτων αναχωρητών σ αυτό τον ερημικό τόπο της Αιγύπτου, κατά τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού.

12 Εικόνα 12: Fra Angelico, Θηβαΐδα, Ουφφίτσι, Φλωρεντία Δεν θα περίμενε κανείς πως αυτή η χρωματική μετάπτωση από το γκριγαλάζιο στο χρυσίζον γκρι ανήκει στον Fra Angelico. Εδώ εφαρμόζει αυτό που ήξερε να κάνει καλά: τη μικρογραφία. Σε μια συνεχή περιγραφική πορεία δίνει τη ζωή των ερημιτών, η αρετή της οποίας εμπνέει το δομηνικανό τάγμα. Στους βράχους, στη μορφολογία του εδάφους δεν υπάρχει καμία προοπτική ανάπτυξη. Η σχηματική αναπαράσταση θυμίζει τη βυζαντινή αφαίρεση. Η δράση, περιέργως, δεν έχει τοποθετηθεί στην ερημική Άνω Αίγυπτο, αλλά στην Κάτω Αίγυπτο, όπου ο Νείλος με τα ιστιοφόρα του διευκολύνει την επικοινωνία και διαφοροποιεί την αφήγηση. Εικόνα 13: Fra Angelico, Θηβαΐδα, λεπτομέρεια Καλλιέργεια μικρών κήπων, έργα της γης, ταπεινά ησυχαστήρια, αλληλοβοήθεια, άγγελοι που φέρνουν τροφή από τον ουρανό, εκκλησίες, ζώα, προσευχή, αυτοσυγκέντρωση, πειρασμοί. Αυτοί οι τελευταίοι παίρνουν τη μορφή των

13 δύο μοναδικών γυναικών που υπάρχουν στον πίνακα, με τις σπάνιες πινελιές του κόκκινου. Είναι ένα πανόραμα εξαιρετικής ακρίβειας, βγαλμένο από μεσαιωνική τεχνική και βασισμένο επίσης στην αισθητική του μεσαίωνα. Ίσως τούτη η έντονη νοσταλγία των αρχών του χριστιανισμού να συνδέεται με τις επανειλημμένες επιδημίες πανώλους οι οποίες, θεωρημένες ως θεϊκό σημάδι κάθαρσης, επανέφεραν τον ενάρετο μυστικισμό και οδήγησαν ξανά την τέχνη στην ανεπιτήδευτη απλότητα. Εικόνα 14: Fra Angelico, Θηβαΐδα, λεπτομέρεια Εικόνα 15: Θηβαΐδα, λεπτομέρειες Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι από τόσο νωρίς ο ζωγράφος-μοναχός ήξερε να τιθασεύει το τοπίο και να εντάσσει μέσα στο χώρο πολυπρόσωπα, διαφορετικά σύνολα. Η αξία του έργου, πέρα από την αποδεδειγμένη άριστη γνώση της μικρογραφικής τεχνικής, έγκειται στο ότι αποτελεί την παρθενική φανέρωση μιας τέχνης, που δεν ορίζεται από καινοτομικές επισωρεύσεις ούτε από γεωμετρικές προβολές της προοπτικής επιτάχυνσης, που συγκλονίζουν εκείνη την εποχή τη ζωγραφική αντίληψη, συσχετίζοντάς την με τη γλυπτική. Είναι ένα έργο συγκινητικό και συγκινημένο μέσα στην απλότητά του.

14 Βέβαια, ένα έμπειρο μάτι μπορεί να διαπιστώσει ότι η απόδοση των κτηρίων, κυρίως των εκκλησιών, έχει μια μεστή αρχιτεκτονική οργάνωση όγκου και ύλης, μια αξίωση ύφους που προδίδει γνώση σχεδίου, αναλογιών και ένταξης στο χώρο. Αυτές οι εκκλησίες ανήκουν σε μια λόγια, ζωγραφισμένη αρχιτεκτονική. Οι ανθρώπινες μορφές κρατούν πολλά στοιχεία από τη «ναΐφ» σύσταση της μεσο-μεσαιωνικής μικρογραφίας, χωρίς πλούσια παλέτα, αλλά έχουν επιμελημένη φωτοσκίαση, πτυχολογία, γραμμικότητα της μικροκλίμακας, κινητική πρόθεση, στάση στο χώρο, σύνδεση με τις άλλες μορφές, ακόμα και έκφραση. Αυτή, όμως, πρέπει να αναζητηθεί στη μεγέθυνση Εικόνα 16: Fra Angelico, Σκηνές από τη ζωή του Αγ. Νικολάου, Μουσεία Βατικανού Σε μια πιο πολύπλοκη χωροταξική διαρρύθμιση θα μας οδηγήσει ο τελευταίος πίνακας που επιλέξαμε να δούμε. Είναι Τα Επεισόδια από τη ζωή του Αγίου Νικολάου, η γέννηση, η κλήση και το δώρο στις τρεις νεαρές κοπέλες. Υστερότερο έργο, του 1437, τέμπερα σε ξύλο, πολύ μικρών διαστάσεων (35x62), ανήκει στη συλλογή των μουσείων του Βατικανού. Η σημασία του έργου έγκειται στην επανάληψη των προσώπων σε διαφορετικά αφηγηματικά προκείμενα, αλλά σε ένα ενιαίο χώρο, εν είδει σκηνής. Η δράση περνάει από το ένα σημείο στο άλλο εντός του προκαθορισμένου χώρου, που δημιουργεί μια φανταστική αλληλουχία και μια συνοχή τοπίου εντελώς αληθοφανή. Τα χρώματα, συναντημένα με το φως που έρχεται από αριστερά, αναλαμβάνουν την ανάπλαση του σωματικού όγκου μέσα από τις βαθιές πινελιές των πτυχών. Αριστερά αποδίδεται η γέννηση του Αγίου, όπως αυτή ιστορείται στο συναξάρι του. Μέσα από μια ανοιχτή πόρτα το ορατό πεδίο διευρύνεται μέχρι το

15 κρεβάτι του τοκετού. Μέσα στο άνοιγμα αυτό η αφηγηματική ανάπτυξη στηρίζεται ιδιαίτερα σε οριζόντιους άξονες το χαλί, η ταινία του υπερυψωμένου κρεβατιού, η δοκός του ταβανιού οι οποίοι τέμνονται από την ισχυρή κάθετο του υποστηρικτικού κίονα. Το μπλε και το κόκκινο είναι τα υπερισχύοντα χρώματα, τα οποία αποτελούν στα παρακείμενα μοτίβα τη χρωματική σφραγίδα της ενδυματολογίας του Αγίου. Η σκηνή που αναπαριστάται σε πρώτο πλάνο συνδέεται με το θρύλο που μεταδίδει η παράδοση, σύμφωνα με τον οποίον το νεογέννητο στάθηκε όρθιο στο πρώτο λουτρό του. Εικόνα 17: Λεπτομέρειες από την εικ. 59 Στην κεντρική σκηνή οι μορφές τοποθετούνται σε ανοιχτό χώρο που δημιουργείται από τα παρακείμενα κτήρια τα οποία ανήκουν σε άλλο αφηγηματικό χρόνο. Ο Άγιος, νεαρός, παρακολουθεί το κήρυγμα ενός επισκόπου εντελώς απορροφημένος από αυτό και νιώθοντας ήδη την κλήση της ιεροσύνης. Η μορφή του ξεχωρίζει ανάμεσα στις άλλες από το φωτοστέφανο. Ωστόσο, οι πλάγιες γραμμές των κτηρίων ιδιαίτερα έντονες και ο ανθισμένος χλωροτάπητας στον οποίον εντάσσονται οι μορφές, οδηγούν το βλέμμα στο σκοτεινό άνοιγμα της πόρτας μιας εκκλησίας. Εκεί αχνοφαίνεται μια μορφή, που μόλις έχει μπει για να προσευχηθεί. Αν κρίνουμε από το φωτοστέφανο, πρέπει να είναι ο ίδιος ο Άγιος. Το σημείο αυτό του χώρου έχει ιδιαίτερη σημασία για την προοπτική, όπως θα δούμε παρακάτω. Επιπλέον συνιστά αφηγηματικό παράθεμα άλλου χρόνου μέσα στον πρωταρχικό χρόνο της αφήγησης του κεντρικού θέματος: είναι μια ιστορία μέσα στην ιστορία. Ο ζωγράφος σχολιάζει αφηγούμενος παρενθετικά την εξέλιξη του βασικού ιστού της ιστορίας. Υπηρετεί και εδώ, όπως σε όλα του τα έργα, το δομηνικανό στοιχείο της διδακτικής αξίας της τέχνης με αφοπλιστική απλότητα η οποία, σε εικαστικό επίπεδο, στηρίζεται σε μια σύνθετη πλοκή των γραμμών, που προέρχεται από την ανάγκη ενοποίησης του σκηνικού καμβά, για να μπορέσει να στεγάσει πολλαπλές ιστορίες. Η κεντρική μορφή του Αγίου, πάντως, με φωτοστέφανο και σε προφίλ, έχει τη χάρη αυτόνομου μενταγιόν, σχεδόν αποκομμένου από τη σύνθεση. Η τρίτη ιστορία αναπαριστά τη σκηνή που προέρχεται επίσης από το συναξάρι του Αγίου: τρεις νεαρές κοπέλες, ορφανές από μητέρα, κινδυνεύουν να

16 εξωθηθούν από τον πατέρα τους στην πορνεία, επειδή ο ίδιος απώλεσε την περιουσία του και δεν έχει άλλο τρόπο να τις προικίσει. Ο Άγιος πληροφορείται την πρόθεση του πατέρα και παρεμβαίνει κρυφά, ρίχνοντας από το παράθυρο ένα πουγκί με χρυσά νομίσματα. Η παρέμβαση αυτή ανατρέπει την πατρική πρόθεση και σώζει την αρετή των κοριτσιών. Κανένα περιττό αντικείμενο δεν υπάρχει στο χώρο, κανένα σημείο πολυτέλειας, ούτε καν ένα χαλί. Υπάρχει μόνο η συλλογισμένη φιγούρα του πατέρα και σε δεύτερο πλάνο, ένα κρεβάτι με τις τρεις κόρες, που κοιμούνται. Και πάλι οι γραμμές, σε τούτο το δεύτερο άνοιγμα της πόρτας, διαρθρώνουν τον εσωτερικό χώρο προς όλες τις κατευθύνσεις και μάλιστα το κάθετο επίπεδο στο προσκεφάλι του κρεβατιού οριοθετεί απολύτως, ίσως και συμβολικά, το τέλος του χώρου, το τέλος των χρωμάτων, με μια πυκνή όρθωση μαύρης επιφάνειας. Αξιοπρόσεκτο είναι το πανομοιότυπο μοτίβο με άνθη σε σχήμα βεντάλιας που ενώνει διακοσμητικά τους δύο εσωτερικούς χώρους, χωρίς προφανή εικαστική αιτία. Εικόνα 18: Λεπτομέρεια από την εικ. 59 Το κόκκινο ρούχο που έχει αφεθεί ατημέλητα πάνω στο ξύλο δεν είναι χωρίς εικαστική αναφορά στη σκηνογραφία του Giotto. Αποτελεί μια νότα μνήμης και, ίσως, οφειλής στο δάσκαλο του περασμένου αιώνα, εκτός από μια επιπλέον συνδιαλλαγή των παραλλήλων. Ο χώρος όλου του έργου στηρίζεται σε μια ισχυρή δυναμική των πλάγιων γραμμών. Πολλές συγκλίνουσες γραμμές καταλήγουν σε πολλά σημεία φυγής, πράγμα που ίσως φαίνεται εκ πρώτης όψεως ως μια αδέξια αναζήτηση γεωμετρικού βάθους. Οι βασικές γραμμές (με κόκκινο στην εικόνα 62) συναντώνται στη σιλουέτα που έχει μπει στην εκκλησία, η δε άνω παράλληλος συνδέει τις γραμμές των εσωτερικών χώρων, όπως τη δοκό του ταβανιού αριστερά, με το κεφαλάρι του κρεβατιού, δεξιά. Η προωθημένη συνομιλία των επιπέδων συγκροτεί έναν ενιαίο χώρο ο οποίος, όπως είπαμε, καλείται να υποστηρίξει πολλαπλές χρονικές δράσεις χωρίς μεταβατική παύση και χωρίς αποσταθεροποίηση της αφηγηματικής συνοχής. Η γοητεία, όμως, του έργου δεν έγκειται στους κανόνες της προοπτικής, αλλά στη λεπτομερή σύνθεση του σκηνικού, όπου τίποτα δεν έχει θεωρηθεί ασήμαντο και καμιά πινελιά δεν δείχνει να περισσεύει. Ακόμα και η λεπτότατη σκιά του ξύλου με το κόκκινο ρούχο δεν έχει ξεχαστεί στο φως, αλλά επιμένει να φωνάζει, ριγμένη στον τοίχο, ότι αυτό που βλέπουμε είναι μια αληθινή αναπαραγωγή της πραγματικότητας. Την ίδια προσθετική δόση αληθοφάνειας προσφέρουν οι γλυπτές γιρλάντες στο γείσο της βεράντας, που αναπαράγονται επίσης στη βάση του πύργου, το λευκό πανί που έχει αφεθεί να στεγνώνει στο σπίτι της γέννησης, η αναγνωρίσιμη χλόη με τα

17 γαρύφαλλα και τη μυοσωτίδα, τα κυπαρίσσια που κλείνουν ένα άνοιγμα, οι διακοσμήσεις του ξύλου μέσα στα σπίτια, τα συμμετρικά καρφιά των παραθυρόφυλλων, η σκιά του στεγάστρου της πόρτας. Όλα αυτά προεκτείνουν την αφήγηση στη γοητεία της περιγραφής, όπως οι λέξεις που δημιουργούν εικόνες στα παραμύθια. Εικόνα 19: Γράφημα προοπτικής

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Στο προοπτικό ανάγλυφο για τη ευθεία του ορίζοντα χρησιμοποιούμε ένα δεύτερο κατακόρυφο επίπεδο Π 1

Στο προοπτικό ανάγλυφο για τη ευθεία του ορίζοντα χρησιμοποιούμε ένα δεύτερο κατακόρυφο επίπεδο Π 1 ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ Το προοπτικό ανάγλυφο, όπως το επίπεδο προοπτικό, η στερεοσκοπική εικόνα κ.λπ. είναι τρόποι παρουσίασης και απεικόνισης των αρχιτεκτονικών συνθέσεων. Το προοπτικό ανάγλυφο είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Ambrogio Lorenzetti (1290-1348)

Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Παράλληλα µε τις επιρροές που δέχεται η Ιταλία από άλλες χώρες, διαπιστώνεται µια καταπληκτική ταχύτητα στην κατάκτηση του χώρου. Οι αδελφοί Lorenzetti δουλεύουν εντατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Η προοπτική εικόνα, είναι, όπως είναι γνωστό, η προβολή ενός χωρικού αντικειμένου, σε ένα επίπεδο, με κέντρο προβολής, το μάτι του παρατηρητή. Η εικόνα αυτή, θεωρούμε ότι αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Fra Filippo Lippi (1406-1469)

Fra Filippo Lippi (1406-1469) Fra Filippo Lippi (1406-1469) Η περίπτωση του Filippo Lippi είναι χαρακτηριστική επειδή αποτυπώνει την εξέλιξη της ιταλικής ζωγραφικής και όλες τις κατακτήσεις του χώρου ή της φόρµας τον 15 ο αίιώνα. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ. Γενικές αρχές και έννοιες

ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ. Γενικές αρχές και έννοιες ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ Γενικές αρχές και έννοιες Στο σύστημα προβολής κατά Monge δεν μας δίνεται η δυνατότητα ν αντιληφθούμε άμεσα τα αντικείμενα του χώρου, παρά μόνο αφού συνδυάσουμε τις δύο προβολές του αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ _ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. _ Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Θεωρητικό + Εργαστηριακό ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Η αγιογραφία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση, είναι γνωστό πως έχει μεγάλη ιστορία, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά έργα απ όλες της τις περιόδους.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497)

Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497) Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497) Ο ζωγράφος αυτός είχε ανάγκη από μεγάλες επιφάνειες για να εκφράσει τη δημιουργική του ενέργεια, σε αντίθεση με τον Bernardo Daddi. Πολύ γνωστός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113 Ρετιρέ ο παράδεισος ΣΕ ΜΙΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ ΤΟΥ ΓΙΟΧΑΝΕΣ- ΜΠΟΥΡΓΚ, ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΝΑ ΖΟΥΝ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΨΗΛΟΥΣ ΦΡΑΚΤΕΣ, ΠΕΡΙΚΛΕΙΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΟΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ 1 Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, μουσικός, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, γεωμέτρης

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1oς ΚΥΚΛΟΣ - ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Α Ενότητα Ανακαλύπτουμε τις ιδιότητες των υλικών μας, τα τοποθετούμε σε ομάδες και διατυπώνουμε κριτήρια ομαδοποίησης Οι μαθητές μαθαίνουν να αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Εισαγωγή

ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Εισαγωγή ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Η προβολή τρισδιάστατου αντικειμένου πάνω σε δισδιάστατη επιφάνεια αποτέλεσε μια από τις βασικές αναζητήσεις μεθόδων απεικόνισης και απασχόλησε από πολύ παλιά τους ανθρώπους. Με την

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 13ος 14ος ΑΙΩΝΑΣ

ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 13ος 14ος ΑΙΩΝΑΣ ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 13 ος 14 ος ΑΙΩΝΑΣ Όσο αφορά στην ζωγραφική απεικόνιση, αυτή θεωρείται η περίοδος της μετάβασης από τον συμβατικό και στερεότυπο τρόπο αναπαράστασης, στην αναπαράσταση «εκ του φυσικού».

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

Positive living. Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης. Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ. Στοκχόλμη Design Week 2012

Positive living. Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης. Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ. Στοκχόλμη Design Week 2012 ΜαΪοσ 2012 50 casaviva Μαϊοσ 2012 Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης Στοκχόλμη Design Week 2012 Ανταπόκριση από το Μιλάνο των Σκανδιναβών Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ Positive

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποδόσφαιρο, τι είναι?

Ποδόσφαιρο, τι είναι? ΟΜΑΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ Ποδόσφαιρο, τι είναι? επίθεση Κύκλος τεσσάρων φάσεων σκοράρισμα εναλλαγή + - παρεμπόδιση ανάπτυξης άμυνα ανάπτυξη + - εναλλαγή αποσόβηση σκοραρίσματος Στόχος του παιχνιδιού: Νίκη Ομαδικές

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας.

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας. Rinascità Αναβίωση Στα έργα των Φλωρεντινών της εποχής διαπιστώνεται έντονη αίσθηση ζωντάνιας και ενθουσιασμού. Συχνά χρησιμοποιούν τη λέξη rinascità. Η ιδέα της rinascità συνδεόταν για τους φλωρεντινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ 2 Σ.Φ ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους. 28/9/2008 12:48 Όνομα: Λεκάκης Κωνσταντίνος καθ.

ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ 2 Σ.Φ ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους. 28/9/2008 12:48 Όνομα: Λεκάκης Κωνσταντίνος καθ. ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ 2 Σ.Φ ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 28/9/2008 12:48 καθ. Τεχνολογίας 28/9/2008 12:57 Προοπτικό σχέδιο με 2 Σημεία Φυγής Σημείο φυγής 1 Σημείο φυγής 2 Γωνία κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή»

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» εγκαίνια: Τρίτη 11 Μαρτίου 2014, 20:00 Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Μανόλη Γιανναδάκη, καθηγητή χαρακτικής στη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

15 ος ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΡΩΠΗ

15 ος ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΡΩΠΗ 15 ος ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΡΩΠΗ Τίτλος: Οι αρραβώνες των Αρνολφίνι Καλλιτέχνης: Γιάν βαν Άικ Χρονολογία: 1434 Υλικό: Λάδι πάνω σε ξύλο. Περιγραφή: Ο Βαν Άικ διέπρεψε στην προσωπογραφία. Εδώ έχουμε μία

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Η διάκριση του φύλου στα καναρίνια αποτελούσε και αποτελεί ένα πάγιο ερώτημα των ερασιτεχνών εκτροφέων καναρινιών. Πόσοι από μας που ερασιτεχνικά και μόνο από αγάπη εκτρέφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης 20 casaviva ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Private club Aκριβά υλικά και ζεστές αποχρώσεις για τη νέα σεζόν Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΝΑΝΕΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΩΜΑΤΙΟ Ζήστε το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Κεφάλαιο 9: Ζωγραφική

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Κεφάλαιο 9: Ζωγραφική ζωγραφικής, αντιγραφή, Το περιβάλλον του προγράμματος ζωγραφικής «Ζωγραφική» Το περιβάλλον του προγράμματος ζωγραφικής Designer Το περιβάλλον του προγράμματος ζωγραφικής Tux-Paint ζωγραφικής, αντιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ - 119 - ΑΝΟΨΕΙΣ ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΑΛΟΝΙ Στον χώρο του σαλονιού αλλά και της τραπεζαρίας επιθυμία του ιδιοκτήτη της κατοικίας ηταν η πρόβλεψη διακόσμησης των οροφών αυτών κυρίως των χώρων με ζωγραφική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης

12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης 12. Η τέχνη ως μέσο μάθησης Γνωστικό μοντέλο διδακτικής της τέχνης Το μοντέλο αυτό βασίζεται στην άποψη ότι η ενασχόληση με την τέχνη προϋποθέτει όχι μόνο συναισθηματική εμπλοκή του ατόμου, αλλά και διανοητικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ. Εισαγωγή. Πρώτος κατέδειξε τις αρχές της γραμμικής προοπτικής ο Brounelesci, γλύπτης και αρχιτέκτονας,

ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ. Εισαγωγή. Πρώτος κατέδειξε τις αρχές της γραμμικής προοπτικής ο Brounelesci, γλύπτης και αρχιτέκτονας, ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Εισαγωγή Αυτό που στην εφαρμοσμένη γεωμετρία ονομάζουμε συχνά γραμμική προοπτική είναι ένα σύστημα αναπαράστασης του τρισδιάστατου χώρου σε επιφάνεια δύο διαστάσεων. Η μέθοδος αυτή απεικόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα