ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ"

Transcript

1 ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις οι οποίες στο νερό διίστανται για να δώσουν ανιόντα υδροξυλίου χαρακτηρίζονται ως βάσεις: ΒΟΗ Β + + ΟΗ Τα παραπάνω παραδείγματα απεικονίζουνε μονοσθενή ή μονοπρωτικά οξέα (π.χ. HCl) και μονοσθενείς βάσεις (π.χ. KOH, NaOH). Μπορούμε όμως να έχουμε και δισθενή ή τρισθενή οξέα (π.χ. H 2 SO 4, H 3 PO 4 ) και βάσεις (π.χ. Ca(OH) 2, Al(OH) 3 ). Τότε, γενικεύοντας τις παραπάνω εξισώσεις, μπορούμε να γράψουμε: Η a Α a Η + + Α Β(ΟΗ) b Β + + b ΟΗ Όταν σε ένα υδατικό διάλυμα έχουμε οξύ και βάση, λαμβάνει χώρα μια αντίδραση εξουδετέρωσης όπου τα ιόντα υδρογόνου και υδροξυλίου συνδυάζονται για να δώσουν μόρια νερού, ενώ τα άλλα δύο ιόντα δίνουν κάποιο άλας. Για παράδειγμα, για μονοσθενή οξέα και βάσεις: Δισθενές οξύ με μονοσθενή βάση: Μονοσθενές οξύ με δισθενή βάση: Δισθενές οξύ και δισθενής βάση: κλπ HA + BOH ΒΑ + Η 2 Ο H 2 A + 2 BOH Β 2 Α + 2 Η 2 Ο 2 HA + B(OH) 2 ΒΑ Η 2 Ο H 2 A + B(OH) 2 ΒΑ + 2 Η 2 Ο Αν το άλας που προκύπτει είναι δυσδιάλυτο, τότε θα παρατηρήσουμε και τον ανάλογο σχηματισμό ιζήματος. Ηλεκτρολυτική διάσταση Τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα χαρακτηρίζονται και ως ηλεκτρολύτες γιατί στο νερό υφίστανται ηλεκτρολυτική διάσταση δηλαδή διασπώνται στα ιόντα τους. Οι ηλεκτρολύτες μπορεί να είναι ισχυροί και να διίστανται πλήρως ή ασθενείς που διίστανται μόνο σε μικρό ποσοστό. Παραδείγματα: Ισχυροί ηλεκτρολύτες: HCl, HNO 3, H 2 SO 4 (για την απόσπαση του ενός πρωτονίου: HSO 4 + H + ), ΝαΟΗ, ΚΟΗ, τα διάφορα άλατα. Ασθενείς ηλεκτρολύτες: CH 3 COOH (διίσταται εν μέρει σε CH 3 COO και Η + ), NH 3 (αποσπά υδρογόνο από το νερό ως εξής: ΝΗ 3 + Η 2 Ο ΝΗ ΟΗ ) κλπ. Έτσι, στην πραγματικότητα, όταν έχουμε ισχυρά οξέα και βάσεις, αυτό που υπάρχει στο διάλυμα είναι ξεχωριστά ιόντα και όχι αυτοτελή μόρια ΗΑ ή ΒΟΗ γιατί τα πολικά μόρια του νερού έλκονται 1

2 από τα ιόντα, τρόπον τινά προσκολλώνται σε αυτά και αποσπούν το ένα από το άλλο. Τότε, καθεμία από τις παραπάνω αντιδράσεις μπορούμε να την ξαναγράψουμε ως δύο αντιδράσεις που συμβαίνουν παράλληλα. Π.χ. για μονοσθενές οξύ και βάση, θα έχουμε: H + + OH Η 2 Ο A + B + ΒΑ Ο λόγος για τον οποίο με ταυτόχρονη παρουσία ενός οξέος και μιας βάσης έχουμε αντίδραση και πιθανό ίζημα είναι ότι τα ιόντα υδρογόνου και υδροξυλίου έχουν μια πολύ ισχυρή τάση να σχηματίσουν μόρια νερού. Αυτό ευνοεί την περαιτέρω διάσπαση των ηλεκτρολυτών και το σχηματισμό ιόντων A και Β + που συνδυάζονται για το σχηματισμό άλατος ΒΑ. Ιοντική ισορροπία στα υδατικά διαλύματα Για να αντιληφθούμε ποσοτικά την τάση των ηλεκτρολυτών να δώσουν αντίδραση εξουδετέρωσης σε υδατικά διαλύματα, μπορούμε να επικαλεστούμε την έννοια της ισορροπίας. Όπως γνωρίζουμε, υπάρχουν αντιδράσεις κατά τις οποίες τα αντιδρώντα δε μετατρέπονται εξολοκλήρου σε προϊόντα αλλά οδηγούν σε μείγμα αντιδρώντων και προϊόντων με συγκεκριμένη σύσταση ισορροπίας: Α + Β C + D Η παραπάνω αντίδραση παριστάνει την ταυτόχρονη διεξαγωγή δύο αντιδράσεων όπου τα αντιδρώντα μετατρέπονται σε προϊόντα και αυτά δίνουν πάλι εν μέρει προϊόντα: Α + Β C + D C + D Α + Β Όταν το σύστημα φτάνει σε ισορροπία, οι ταχύτητες των δύο αντιδράσεων (δηλαδή οι ρυθμοί μεταβολής των mol ενός συστατικού που έχει επιλεγεί ως βάση υπολογισμού) γίνονται ίσοι. Αλλά ο ρυθμός μιας αντίδρασης εξαρτάται από τη συγκέντρωση των συστατικών γιατί ανάλογα με αυτή, αυξάνονται οι συγκρούσεις των ατόμων που δίνουν αντίδραση. Έτσι, αν οι ταχύτητες των αντιδράσεων είναι 1 : r 1 = k 1 [A] [B] και r 2 = k 2 [C] [D] τότε, εξισώνοντας τις παραπάνω εκφράσεις παίρνουμε: K c = k 1 [C ][ D] = k 2 [ A][ B] Ισορροπία δεν έχουμε μόνο σε μοριακά αλλά και σε ιοντικά συστήματα όπου η αντίστοιχη έκφραση της σταθεράς ισορροπίας περιέχει συγκεντρώσεις ιόντων. Όσο πιο μεγάλη η σταθερά ισορροπίας Kc, τόσο πιο μετατοπισμένη είναι η ισορροπία προς τα προϊόντα, ενώ αν έχει μικρή τιμή, η σταθερά είναι μετατοπισμένη προς τα αντιδρώντα (δηλαδή το τελικό σύστημα έχει μεγάλο ποσοστό αντιδρώντων και μικρό ποσοστό προϊόντων). Τώρα, για το νερό γνωρίζουμε ότι υφίσταται και αυτό διάσταση σε ιόντα υδρογόνου και υδροξυλίου αλλά σε πάρα πολύ μικρή έκταση. Έτσι, έχουμε την αντίδραση ισορροπίας Η 2 Ο Η + + ΟΗ για την οποία μπορούμε προφανώς να γράψουμε την έκφραση για μια σταθερά ισορροπίας: 1 Ανάλογα με τη στοιχειομετρία της αντίδρασης μεταβάλλεται και η έκφραση του ρυθμού. Π.χ. η αντίδραση 2Α + Β προϊόντα, μπορεί να γραφεί και ως Α + Α + Β προϊόντα, δίνοντας έκφραση ρυθμού r = k[a][a][b] = k[a] 2 [B] 2

3 K c = [Η ][ΟΗ ] [Η 2 Ο] αλλά επειδή η διάσταση συμβαίνει σε πολύ μικρή έκταση (απειροελάχιστο ποσοστό μορίων νερού διίσταται), η συγκέντρωση του νερού στον παρονομαστή παραμένει ουσιαστικά σταθερή και μπορούμε να την ενσωματώσουμε στη σταθερά ισορροπίας γράφοντας K w =K c [Η 2 Ο]=[Η ][ΟΗ ] Αυτή η σταθερά γνωρίζουμε ότι έχει τιμή ίση με δηλαδή πάρα πολύ μικρή όπως και θα περιμέναμε για πάρα πολύ ασθενή διάσταση. Επομένως, η ισορροπία είναι ισχυρά μετατοπισμένη προς το σχηματισμό μορίων νερού και όταν εμφανίζεται περίσσεια ιόντων υδρογόνου και υδροξυλίου λόγω διάλυσης ενός οξέος και μιας βάσης, προκαλείται η αντίδραση εξουδετέρωσης. Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι σταθερές ισορροπίας μπορούμε να ορίσουμε και για την ηλεκτρολυτική διάσταση των οξέων και των βάσεων (σύμβολα K a και K b, αντίστοιχα). Οξύτητα, αλκαλικότητα, ph και poh Έχοντας συζητήσει το ρόλο των ιόντων υδρογόνου και υδροξυλίου, είναι προφανές ότι οι συγκεντρώσεις τους αποτελούν ένα μέτρο της οξύτητας ή βασικότητας των διαλυμάτων των ηλεκτρολυτών. Μεγάλη συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου σημαίνει ότι έχουμε όξινο διάλυμα και συγχρόνως ότι είναι μικρή η συγκέντρωση υδροξυλίων, σύμφωνα με το νόμο διάστασης του νερού (σταθερά Kw). Αντίστοιχα, υψηλή συγκέντρωση υδροξυλίων σημαίνει βασικό ή αλκαλικό διάλυμα και χαμηλή συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου. Επειδή, ανάλογα με την ισχύ και τη συγκέντρωση των ηλεκτρολυτών, οι συγκεντρώσεις των H + και ΟΗ - κυμαίνονται σε ένα εύρος πολλών τάξεων μεγέθους, είναι πιο εύκολο να χρησιμοποιούμε τους λογαρίθμους αυτών για να εκφράσουμε την οξύτητα ή αλκαλικότητα ενός διαλύματος. Αν λογαριθμήσουμε την έκφραση για το Kw και πολλαπλασιάσουμε με -1 για να διώξουμε το αρνητικό πρόσημο από το δεξιό σκέλος, παίρνουμε: οπότε, ορίζουμε για να πάρουμε τη σχέση log[h ] log[oh ]= log K w =14 ph= log[h ] poh= log[oh ] ph poh=14 Διάλυμα για το οποίο ισχύει ph = poh = 7 είναι ουδέτερο. Διάλυμα με ph < 7 (poh > 7) είναι όξινο και διάλυμε με ph > 7 (poh < 7) είναι αλκαλικό. Για να έχουμε μια σαφή ιδέα, το pη των γαστρικών υγρών είναι περίπου 3, ενώ τιμές μεταξύ 0 και 1 (ή και αρνητικές) αντιστοιχούν σε πυκνά και ισχυρά οξέα. Παρόμοια με το ph και το poh, ορίζονται και χρησιμοποιούνται συχνά και τα μεγέθη pk a, pk b ως αντίθετοι δεκαδικοί λογάριθμοι των σταθερών διάστασης των οξέων και των βάσεων. Έτσι, όσο πιο μικρό είναι το pk a ενός οξέος, τόσο πιο ισχυρό είναι αυτό και αναλόγως για μια βάση. Σήμερα, το K b προτιμάται να δίνεται ως ισοδύναμο K a = K w / K b, οπότε pk a + pk b = 14 και έτσι έχουμε ένα μέτρο οξύτητας/βασικότητας κατ' αναλογία προς το ph. Το γραμμοϊσοδύναμο Στις αντιδράσεις που γράψαμε πιο πάνω, παρατηρούμε ότι ένα μονοσθενές οξύ αντιδρά σε μοριακή 3

4 αναλογία 1:1 με μια μονοσθενή βάση, δηλαδή 1 mol οξέος ΗΑ μπορεί να εξουδετερώσει 1 mol βάσης ΒΟΗ (και το αντίστροφο). Όταν έχουμε όμως διπρωτικό οξύ Η 2 Α με μονοσθενή βάση, τότε 1mol οξέος μπορεί να εξουδετερώσει 2 mol βάσης ή, με άλλα λόγια, αρκεί ½ mol οξέος για να εξουδετερώσει 1 mol μονοσθενούς βάσης. Αυτό συμβαίνει γιατί 1 mol διπρωτικού οξέος δίνει 2 γραμμοϊόντα υδρογόνου και επομένως μπορεί να εξουδετερώσει 2 γραμμοϊόντα υδροξυλίου. Με άλλα λόγια, αρκεί ½ mol διπρωτικού οξέος για να εξουδετερώσει 1 γραμμοϊόν υδροξυλίου. Παρόμοια, αν έχουμε δισθενή βάση που αντιδρά με μονοσθενές οξύ, αρκεί ½ mol της βάσης για να εξουδετερώσει 1 mol οξέος ή 1 γραμμοϊόν υδρογόνου. Βάσει αυτών των παρατηρήσεων μπορούμε να ορίσουμε ένα μέγεθος που θα ονομάσουμε ισοδύναμο βάρος ή γραμμοϊσοδύναμο, gr-eq, (κατ' αναλογία προς το γραμμομόριο, mol) και είναι η μάζα ενός ηλεκτρολύτη που αρκεί για να εξουδετερώσει ένα γραμμοϊόν του κατάλληλου ιόντος, πρωτονίου ή υδροξυλίου, αναλόγως. Καταλαβαίνουμε αμέσως ότι το γραμμοϊσοδύναμο των μονοσθενών ηλεκτρολυτών είναι ίσο με το μοριακό τους βάρος, το γραμμοϊσοδύναμο των δισθενών ηλεκτρολυτών είναι ίσο με το μοριακό βάρος διά 2 κλπ. Ο ορισμός του ισοδύναμου βάρους δίνει μια ενδιαφέρουσα διάσταση στους υπολογισμούς αντιδράσεων εξουδετέρωσης. Πράγματι, η στοιχειομετρία και ο ορισμός του gr-eq επιβάλλουν ότι τα γραμμοϊσοδύναμα του οξέος που αντέδρασαν πρέπει να είναι ίσα με τα αντίστοιχα καταναλωθέντα γραμμοϊσοδύναμα της βάσης: gr-eq οξέος που αντέδρασαν = gr-eq βάσης που αντέδρασαν Η παραπάνω σχέση αποτελεί και τον πυρήνα των υπολογισμών σε μια αντίδραση εξουδετέρωσης και της πειραματικής μεθόδου της ογκομέτρησης που βασίζεται σε τέτοιες αντιδράσεις. Ξεκινώντας από αυτή και γνωρίζοντας τη σχέση μεταξύ gr-eq και mol για κάθε ηλεκτρολύτη, εύκολα την ξαναγράφουμε ως αναλογία μεταξύ mol που εν συνεχεία μπορούμε να μετατρέψουμε σε μάζες, συγκεντρώσεις ή όγκους, ανάλογα με το εκάστοτε ζητούμενο. Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι όπως με βάση τα mol ενός διαλύματος ορίζουμε τη molarity ή μοριακότητα αυτού (αριθμός mol ουσίας ανά λίτρο διαλύματος), εντελώς ανάλογα, με βάση τα gr-eq ουσίας ορίζουμε την κανονικότητα (normality) αυτού ως gr-eq ουσίας ανά, την οποία και συμβολίζουμε Η μέθοδος της ογκομέτρησης Αν έχουμε κάποιον τρόπο να διαπιστώσουμε με βεβαιότητα πότε ένας ηλεκτρολύτης εξουδετερώθηκε από έναν άλλο σε υδατικό διάλυμά τους, αυτό μας επιτρέπει να υπολογίσουμε τη συγκέντρωση άγνωστου διαλύματος συγκεκριμένου οξέος ή βάσης εξουδετερώνοντάς το με διάλυμα αναφοράς βάσης ή οξέος με γνωστή συγκέντρωση, βασισμένοι στην ισότητα των καταναλωθέντων γραμμοϊσοδυνάμων. Ένας τέτοιος τρόπος θα ήταν η παρακολούθηση της τιμής του ph κατά τη διάρκεια σταδιακής προσθήκης του ενός διαλύματος στο άλλο. Υπάρχουν χημικές ενώσεις που ονομάζονται δείκτες και οι οποίες, προστιθέμενες σε μικρή ποσότητα, έχουν την ιδιότητα να μεταβάλλουν το χρώμα των διαλυμάτων όπου βρίσκονται ανάλογα με την τιμή του ph. Έτσι, μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη μιας αντίδρασης εξουδετέρωσης αν προσθέσουμε μικρή ποσότητα κατάλληλου δείκτη στο διάλυμα που θα εξουδετερώσουμε. Η μέθοδος της ογκομέτρησης αποτελεί υλοποίηση των παραπάνω. Τυπικά, ένα πείραμα ογκομέτρησης εκτελείται ως εξής: σε μια κωνική φιάλη τοποθετούμε κατάλληλη ποσότητα από το άγνωστο διάλυμα μαζί με μικρή ποσότητα δείκτη και συμπληρώνουμε προχοΐδα με το γνωστό διάλυμα αναφοράς (είναι επίσης δυνατό να έχουμε το άγνωστο διάλυμα στην προχοΐδα και το γνωστό στην κωνική φιάλη). Αρχίζουμε και προσθέτουμε σταδιακά το διάλυμα αναφοράς στο άγνωστο το οποίο και αναδεύουμε. 4

5 Για να εντοπίσουμε το ουδέτερο σημείο, δηλαδή να διαπιστώσουμε πότε εξουδετερώθηκε το άγνωστο διάλυμα, ο δείκτης πρέπει να έχει την ιδιότητα να μεταβάλλει χρώμα σε ph = 7. Υπάρχουν και δείκτες που μεταβάλλουν το χρώμα σε άλλες τιμές του ph. Παρατηρούμε πότε συμβαίνει χρωματική αλλαγή στο διάλυμα η οποία παραμένει στο χρόνο και αυτό είναι το σημείο όπου επήλθε η εξουδετέρωση. Σημειώνουμε τον όγκο γνωστού διαλύματος που καταναλώθηκε και με τη βοήθεια της συγκέντρωσης, μπορούμε να βρούμε τα γραμμοϊσοδύναμα του αντίστοιχου ηλεκτρολύτη και να εκτελέσουμε τους υπολογισμούς που θα μας δώσουν τη συγκέντρωση του άγνωστου διαλύματος. Παρόμοια εργαζόμαστε και στην περίπτωση όπου το διάλυμα αναφοράς είναι στην κωνική και το άγνωστο στην προχοΐδα (η επιλογή εξαρτάται από τις ιδιότητες του δείκτη που θα χρησιμοποιήσουμε και τις διαθέσιμες ποσότητες κάθε διαλύματος). ΠΕΙΡΑΜΑ Ο σκοπός του πειράματος είναι διπλός: α) ογκομέτρηση διαλύματος καυστικού νατρίου, NaOH, με μοριακότητα κοντά στο 1Μ, με τη βοήθεια διαλύματος οξαλικού οξέος 0.25 Μ που θα παρασκευάσουμε οι ίδιοι. Το διάλυμα NaOH παρασκευάστηκε ως 1Μ αλλά επειδή το CO 2 της ατμόσφαιρας αντιδρά με το NaOH 2, η συγκέντρωση του διαλύματος έχει αλλάξει και πρέπει να την προσδιορίσουμε ξανά. β) Με τη βοήθεια του διαλύματος NaOH γνωστής πλέον συγκέντρωσης, όπως τη μετρήσαμε στο (α) μέρος, θα ογκομετρήσουμε διάλυμα HCl με άγνωστη συγκέντρωση. Και στις δύο περιπτώσεις θα χρησιμοποιήσουμε ως δείκτη τη χημική ένωση φαινολοφθαλεΐνη. Αυτή, σε όξινα ph είναι άχρωμη, αλλά όταν περνάμε από το ουδέτερο σημείο και εισερχόμαστε στην αλκαλική περιοχή, δίνει χαρακτηριστικό ροζ χρώμα. Επομένως και στα δύο μέρη του πειράματος θα ετοιμάσουμε το εκάστοτε όξινο διάλυμα (οξαλικό οξύ, υδροχλωρικό οξύ) σε κωνική φιάλη όπου θα προσθέσουμε μικρή ποσότητα φαινολοφθαλεΐνης και θα ογκομετρήσουμε με το αλκαλικό, δηλαδή το NaOH που παίζει ρόλο άγνωστου διαλύματος στο πρώτο μέρος και γνωστού διαλύματος αναφοράς στο δεύτερο. Το οξαλικό οξύ υπάρχει ως στερεό σώμα το οποίο διαλύουμε σε νερό για να πάρουμε το επιθυμητό διάλυμα. Το οξαλικό οξύ είναι διπρωτικό, δηλαδή διιστάμενο δίνει δύο ιόντα υδρογόνου. Στη στερεά μορφή κρυσταλλώνεται μαζί με δύο μόρια νερού, οπότε ο μοριακός τύπος είναι HOOC-COOH.2H 2 O ή, πιο απλά, H 2 C 2 Ο 4.2H 2 O. Κατατάσσεται στα ασθενή οξέα, αλλά είναι από τα ισχυρότερα αυτής της κατηγορίας. Επειδή οι μετρήσεις εμπεριέχουν σφάλματα και θέλουμε να περιορίσουμε την επίπτωσή τους, θα κάνουμε τρεις μετρήσεις σε κάθε διάλυμα που θα τιτλοδοτήσουμε. Γι' αυτό οι πίνακες 5, 6, 7 και 8 στο φύλλο αποτελεσμάτων έχουν τρεις στήλες για την καταγραφή των μετρήσεων και υπολογισμών. Η πειραματική διαδικασία έχει ως εξής: Α' Ογκομέτρηση καυστικού νατρίου Θα χρειαστούμε 100 ml διάλυμα οξαλικού οξέος 0.25 Μ. Αν το πρότυπο διάλυμα οξαλικού οξέος δε μας δίνεται έτοιμο, θα χρειαστεί να το παρασκευάσουμε 2 Το CO 2 διαλυόμενο σε νερό δίνει το ασθενές οξύ H 2CO 3 (ανθρακικό οξύ) όπως εκφράζεται από τη χημική ισορροπία CO 2 + H 2O H 2CO 3. Αυτό αντιδρά με το καυστικό νάτριο: 2NaOH + H 2CO 3 Na 2CO 3 + H 2O. Επειδή το υδατικό διάλυμα CO 2 δρα σαν οξύ, λέμε ότι το CO 2 είναι ανυδρίτης του ανθρακικού οξέος. Γενικότερα, ενώσεις που προκύπτουν αν από το μοριακό τύπο ενός οξέος ή μιας βάσης αφαιρέσουμε νερό, λέγονται ανυδρίτες του αντίστοιχου οξέος ή βάσης και έχουν ιδιότητες ανάλογες με αυτό, δηλαδή μπορούν να δώσουν π.χ. αντιδράσεις εξουδετέρωσης. Τα μεταλλικά οξείδια σχηματίζουν βασικούς ανυδρίτες (π.χ. Na 2O, CaO, BaO) και τα μη μεταλλικά οξείδια δίνουν όξινους ανυδρίτες (π.χ. CO 2, SO 3). 5

6 εμείς. Προς τούτο, πρώτα θα υπολογίσουμε το μοριακό βάρος του οξέος, καθώς και το ισοδύναμο βάρος του (Πίνακας 1 του φύλλου αποτελεσμάτων). Μετά, θα υπολογίσουμε τα mol και μέσω αυτών, τη μάζα οξαλικού οξέος που θα υπάρχουν στα 100 ml διαλύματος (Πίνακας 2). Εν συνεχεία προβαίνουμε στη ζύγιση της ποσότητας με τη διαδικασία που γνωρίζουμε και από την άσκηση 2: ζυγίζουμε κενή ύαλο ωρολογίου, προσθέτουμε στη μέτρηση το ζητούμενο βάρος οξέος και ζυγίζουμε εκ νέου προσθέτοντας το στερεό οξύ. Καταγράφουμε τη διαφορά των δύο μετρήσεων (Πίνακας 3). Επειδή μπορεί να μην πετύχαμε ακριβώς τη ζητούμενη μάζα, θα υπολογίσουμε από αυτή τα mol οξέος που της αντιστοιχούν και μέσω αυτής τη μοριακότητα του διαλύματος που θα παρασκευάσουμε (Πίνακας 4). Για την παρασκευή του διαλύματος, μεταφέρουμε τη ζυγισμένη ποσότητα σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και προσθέτουμε απεσταγμένο νερό μέχρι λίγο πιο κάτω από τη χαραγή. Εκπλένουμε την ύαλο ωρολογίου με λίγο απεσταγμένο νερό για να πάρουμε και τα τελευταία ίχνη ζυγισμένου οξέος. Πωματίζουμε και αναδεύουμε για να διαλυθεί το οξύ. Μετά, προσθέτουμε λίγο ακόμη απεσταγμένο μέχρι τη χαραγή ακριβώς, πωματίζουμε και αναδεύουμε ξανά. Αν δε ζητηθεί η παρασκευή πρότυπου διαλύματος οξαλικού αλλά μας δίνεται έτοιμο, πάμε κατευθείαν στο επόμενο βήμα που είναι η ογκομέτρηση καυστικού νατρίου. Πρώτα, μεταφέρουμε 100 ml διαλύματος NaOH που θα μετρήσουμε, σε ποτήρι ζέσεως. Εκπλένουμε μία προχοΐδα με απεσταγμένο νερό και μετά με αραιό διάλυμα NaOH. Γεμίζουμε την προχοΐδα μέχρι την ένδειξη μηδέν. Όταν γεμίζουμε, κρατάμε το γυάλινο χωνί ψηλά (μόλις που να μπαίνει στην προχοΐδα) ώστε να μην έχουμε υπερχείλιση. Προσοχή! Η σωστή ένδειξη είναι αυτή που αντιστοιχεί στο κάτω μέρος του μηνίσκου του υγρού και αυτή θα χρησιμοποιούμε σε όλες τις μετρήσεις μας. Μεταφέρουμε 20 ml διαλύματος οξαλικού σε κωνική φιάλη των 250 ml και προσθέτουμε ίση ποσότητα απεσταγμένου νερού (αυτό δε μεταβάλλει τα συνολικά mol οξέος αν και χαμηλώνει τη συγκέντρωσή του). Αν δεν ήταν ακριβώς 20 ml, σημειώνουμε την αντίστοιχη τιμή (θα τη χρησιμοποιήσουμε στη γραμμή (a) του Πίνακα 6). Επίσης, προσθέτουμε 2-3 σταγόνες δείκτη (φαινολοφθαλεΐνη). Αρχίζουμε την ογκομέτρηση φέροντας την κωνική κάτω από την προχοΐδα και ανοίγοντας τη στρόφιγγα ώστε να πέφτει στην αρχή με σχετικά γρήγορο και μετά με πιο αργό ρυθμό το αλκαλικό διάλυμα, ενώ ανακινούμε συνεχώς την κωνική. Καθώς θα πέφτει η βάση στο οξύ, θα παρατηρούμε ένα ροζ χρώμα στο σημείο όπου θα πέφτει το υγρό, το οποίο και θα εξαφανίζεται γρήγορα. Όσο, όμως συνεχίζουμε, το ροζ χρώμα θα παραμένει περισσότερο και σε μεγαλύτερη έκταση στη φιάλη. Τότε, θα μειώσουμε με τη στρόφιγγα την ταχύτητα εκροής ώστε να πέφτει μία σταγόνα κάθε λίγα δευτερόλεπτα. Όταν φτάσουμε στο σημείο όπου το ροζ χρώμα παραμένει σε όλο το διάστημα ανάμεσα σε δύο σταγόνες βάσης, πάει να πει ότι επήλθε εξουδετέρωση. Για να βλέπουμε καλύτερα το χρώμα, κρατάμε ένα λευκό χαρτί πίσω από την κωνική. Είναι καλό να κάνουμε μια εκτίμηση του όγκου βάσης που θα χρειαστεί θεωρώντας συγκέντρωση 1 Μ για το NaOH (Πίνακας 6). Έτσι, θα είμαστε προετοιμασμένοι για τη στιγμή όπου θα συμβεί η εξουδετέρωση. Προφανώς, αφού το ατμοσφαιρικό CO 2 (το οποίο σε υδατικό διάλυμα δίνει ανθρακικό οξύ) εξουδετερώνει το καυστικό νάτριο, η πραγματική συγκέντρωση περιμένουμε να είναι κάτω από 1Μ επομένως ο απαιτούμενος όγκος NaOH για την εξουδετέρωση του οξαλικού θα είναι λίγο μεγαλύτερος από αυτόν που θα υπολογίσουμε εκ των προτέρων. Επειδή η εκτίμηση της εξουδετέρωσης είναι σχετικά υποκειμενική, είναι φυσικό να υπάρχουν σφάλματα και έτσι πρέπει να επαναλάβουμε την ογκομέτρηση δυο με τρεις φορές και να πάρουμε το μέσο όρο των αποτελεσμάτων μας. Όταν αρχίζουμε την ογκομέτρηση σημειώνουμε την αρχική ένδειξη της στάθμης στην προχοΐδα (προφανώς για την πρώτη μέτρηση, αυτή είναι μηδέν) και όταν 6

7 κρίνουμε ότι επήλθε εξουδετέρωση σημειώνουμε και πάλι την τελική ένδειξη. Από τη διαφορά των ενδείξεων βρίσκουμε τον όγκο NaOH που καταναλώθηκε (Πίνακας 5). Στη συνέχεια, εκτελούμε τον υπολογισμό εξουδετέρωσης που θα μας δώσει τη μοριακότητα του διαλύματος NaOH. Ο όγκος NaOH που καταναλώθηκε, υπεισέρχεται στη γραμμή (ε) του Πίνακα 6. Από τον όγκο οξαλικού οξέος (κανονικά 20 ml, αλλιώς αυτά που χρησιμοποιήθηκαν) και τη μοριακότητα αυτού (κανονικά 0.25Μ, αλλιώς αυτό που παρασκευάσαμε) βρίσκουμε τα mol οξέος τα οποία μετατρέπουμε σε αντίστοιχα gr-eq βάσει του ότι είναι διπρωτικό. Αυτά θα είναι ίσα με τα gr-eq του NaOH που μετατρέπουμε σε αντίστοιχα mol βάσει του ότι είναι μονοβασικό. Επειδή ο όγκος μετριέται σε ml αλλά η μοριακότητα σε mol / l, πολλαπλασιάζουμε επί 1000 στη γραμμή f του Πίνακα 6 για να πάρουμε το τελικό αποτέλεσμα. Σημειώνουμε τη μέση τιμή, M, των παρατηρήσεών μας και προαιρετικά την τυπική απόκλιση, s, υπολογισμένη από τη σχέση που δίνεται στο φύλλο αποτελεσμάτων. Επιθυμητό είναι η τυπική απόκλιση να μην υπερβαίνει το 1% της μέσης τιμής. 100 s M Αν δεν υπολογίσουμε την τυπική απόκλιση, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως κριτήριο το μισό της διαφοράς μεταξύ μέγιστης και ελάχιστης μέτρησης, οπότε το κριτήριό μας γράφεται: 100 Μ max Μ min 2 M Σε διαφορετική περίπτωση, ακυρώνουμε τη μέτρηση που απέχει περισσότερο από τη μέση τιμή και επαναλαμβάνουμε την ογκομέτρηση (προφανώς, αν έχουμε κάνει μόνο δύο μετρήσεις, δεν έχει σημασία ποια θα ακυρώσουμε). Β' Ογκομέτρηση υδροχλωρικού οξέος Εδώ θα χρησιμοποιήσουμε το αποτέλεσμα που βρήκαμε πριν, δηλαδή τη συγκέντρωση του καυστικού νατρίου για να υπολογίσουμε την άγνωστη συγκέντρωση ενός διαλύματος υδροχλωρικού οξέος που θα μας δοθεί. Δηλαδή, ενώ πριν το καυστικό νάτριο στην προχοΐδα ήταν το άγνωστο διάλυμα, τώρα είναι το γνωστό διάλυμα αναφοράς και άγνωστο είναι το οξύ στην κωνική. Στην κωνική φιάλη θα τοποθετήσουμε 10 ml διαλύματος HCl με ανάλογη ποσότητα νερού και λίγο δείκτη όπως και πριν. Έτσι, θα έχουμε και πάλι άχρωμο όξινο διάλυμα στην αρχή, το οποίο σταδιακά θα μετατρέπεται σε ροζ. Τον όγκο του διαλύματος HCl θα τον χρειαστούμε και στη γραμμή (d) του πίνακα 8. Αν για κάποιο λόγο δεν ήταν ακριβώς 10 ml, θα γράψουμε την αντίστοιχη τιμή σε κάθε μέτρηση. Η ογκομέτρηση θα γίνει κατά τα άλλα με τον ίδιο τρόπο όπως και πριν. Επειδή όμως δε γνωρίζουμε τη συγκέντρωση του οξέος, θα πρέπει να προχωρήσουμε πιο προσεκτικά, δηλαδή να μην έχουμε γρήγορη εκροή βάσης για να μη χάσουμε το σημείο εξουδετέρωσης, διαφορετικά θα χρειαστεί να επαναλάβουμε τη μέτρηση. Φυσικά, μετά την πρώτη μέτρηση, θα ξέρουμε πού περίπου θα συμβεί η εξουδετέρωση και θα είμαστε σε θέση να ρυθμίσουμε πιο άνετα την ταχύτητα εκροής της βάσης (γρήγορα στην αρχή και πιο αργά προς το τέλος). 7

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Πολυμερισμό 1,4 δίνει η ένωση:

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ ιάλυµα NaHSO 4 0,1 M έχει ph > 7 στους 25 ο C. Πανελλήνιες

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών Μάθημα 1 Δείκτες Ογκομέτρηση Ορισμός των δεικτών Οι δείκτες οξέων - βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες, είναι ουσίες των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με την τιμή του ph του διαλύματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ουσίες ονοµάζονται ηλεκτρολύτες. Να γνωρίζει τι είναι ο ιοντισµός, τι η διάσταση, σε ποιες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 1. Οι περιοχές ph αλλαγής χρώματος των δύο δεικτών είναι: Πορτοκαλί του μεθυλίου: 3,1 4,5 (σε ph < 3,1 χρωματίζει το διάλυμα κόκκινο και σε ph > 4,5 χρωματίζει το διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α. β Α. δ Α4. β Α5. α. Σύμφωνα με τη θεωρία Arrheius βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο νερό απελευθερώνουν ανιόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq

ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph. Δέκτης πρωτονίου ( ) + ( ) ( ) + ( ) HCl g H O l H O aq Cl aq ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ph Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων οξέων και βάσεων και η μελέτη και μέτρηση του ph διαλυμάτων οξέων, βάσεων και αλάτων. Θεωρητικό Μέρος Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.1. Τι είδους τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Υδατικό διάλυμα NaCl 1M που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια 5ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ον/νυμο Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1:γ Α2:β Α3:δ Α4:β Α5:α)διαφορές θεωρίας του Arrhenius- Brönsted

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία...

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία... Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων Φύλλο εργασίας Τάξη Γ Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο ιδακτική ενότητα Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία Σύνθεση και προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1. Οι παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 29 Μαΐου 2009 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος M.Sc. Συνεργάτης του ΕΚΦΕ Πειραιά - Νίκαιας ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

CH COOC H H O CH COOH C H OH

CH COOC H H O CH COOH C H OH ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 2 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ2) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίσουμε με τη βοήθεια πειραμάτων τη χημική αντίδραση της εξουδετέρωσης Να ορίζουμε τη χημική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων 6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων Από τις οργανικές ενώσεις, όξινες ιδιότητες παρακάτω: κατά Brönsted - Lowry παρουσιάζουν οι 1. Τα οργανικά οξέα: RCOOH. Είναι ασθενή οξέα. Δίνουν τις τυπικές αντιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις:

1. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 42 Κεφάλαιο 1ο 1. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: α) Το... κάθε υδατικού διαλύματος οξέος παίρνει τιμές... από 7. β) Όσο πιο πολλά κατιόντα... περιέχονται σε ορισμένο όγκο διαλύματος του

Διαβάστε περισσότερα

Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας

Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας 3 (q) (l) 3 (q) (q). Να αποδείξετε ότι η ισορροπία H OOH HO H OO H3O έχει σταθερά Κ Κ = Κ,, H3OOH και ΗΝΟ. όπου Κ, και K, είναι αντίστοιχα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8)

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8) 1.Διαθέτουμε 200 ml υδατικού διαλύματος KΟΗ συγκέντρωσης 0,5 Μ (διάλυμα Δ1). Να υπολογισθούν: α) Η μάζα (g) του KΟΗ που περιέχεται στο διάλυμα Δ1. β) Ο όγκος (ml) του νερού που πρέπει να προστεθεί στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή στο εργαστήριο Κανόνες Ασφαλείας 2. Συνήθης Εργαστηριακός εξοπλισμός και χρήση

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007.

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 12 Ιουνίου 2007 7:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. 1 Προσδιορισµός της περιεκτικότητας ενός διαλύµατος-τιτλοδότηση. 1. 2. 3 Μέτρηση του ph. Αρχή και λειτουργία του ηλεκτροδίου υάλου

1. 2. 1 Προσδιορισµός της περιεκτικότητας ενός διαλύµατος-τιτλοδότηση. 1. 2. 3 Μέτρηση του ph. Αρχή και λειτουργία του ηλεκτροδίου υάλου Άσκηση 1 Δείκτες. Μέτρηση του ph. Παρασκευή ρυθµιστικών διαλυµάτων. Καµπύλες τιτλοδότησης 1. 1 Σκοπός της άσκησης 1. 2 Εισαγωγή-Θεωρητικό Μέρος 1. 2. 1 Προσδιορισµός της περιεκτικότητας ενός διαλύµατος-τιτλοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΘΗΒΑΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΖΑΧΑΡΙΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΣ (ΧΗΜΙΚΟΣ)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΘΗΒΑΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΖΑΧΑΡΙΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΣ (ΧΗΜΙΚΟΣ) Χημεία Α Λυκείου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κατηγορίες χημικών ενώσεων Θεωρία ηλεκτρολυτικής διάστασης Οξέα Βάσεις Οξείδια Άλατα Είδη χημικών αντιδράσεων Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις Μεταθετικές αντιδράσεις Κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου

ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου Θέµα Α Α 1 γ Α 2 β Α 3 β Α 4 γ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου Α 5 (α) Είναι αδύνατο στο ίδιο άτοµο να υπάρχουν δύο ηλεκτρόνια µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α. δ Α4. β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α5. α. Σωστό β. Σωστό γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό ΘΕΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο Π ΠΡ ΡΩ ΩΤ ΤΟ ΟΛ ΛΥ ΥΤ ΤΙΙΚ ΚΟ ΟΙΙ Ε ΕΙΙΚ ΚΤ ΤΕ ΕΣ Σ Πρωτολυτικοί δείκτες ονοµάζονται οι ενώσεις που έχουν την ιδιότητα να µεταβάλλουν το χρώµα τους µέσα σε καθορισµένα όρια του ph ενός διαλύµατος. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2013 ΤΑΞΗ: B ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ : 2.30 ώρες ΩΡΑ: 7:45 10:15 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. β Α5. β ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. α. ΛΑΘΟΣ β. ΛΑΘΟΣ γ. ΣΩΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π.

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π. 1 η Εργαστηριακή άσκηση Παρασκευή Αραίωση διαλύματος 1 Θεωρητικό Μέρος Εισαγωγικές έννοιες Όπως είναι γνωστό η ύλη διαχωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: Τις καθαρές ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ Τι είδους κινδύνους διατρέχει ο πειραματιζόμενος σε ένα χημικό εργαστήριο; Τα χημικά πειράματα ενέχουν κινδύνους ατυχημάτων που οφείλονται κυρίως στη χρήση: τοξικών ουσιών, επιβλαβών

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1) δ. CH Ν ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΙΣΧΥΡΗ ΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «IrYdium»

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΙΣΧΥΡΗ ΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «IrYdium» ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΙΣΧΥΡΗ ΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «IrYdium» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ Α. Σε 50mL δ/τος CH 3 COOH 0,1M προστίθενται σταγόνα-σταγόνα 50 ml δ/τος ΝαΟΗ 0,2Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί την σωστή απάντηση. 1.1. Στο μόριο του BeF 2 οι δεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση διαλύματος

Συγκέντρωση διαλύματος Συγκέντρωση διαλύματος 22-1. SOS Ερώτηση: τι ονομάζουμε μοριακότητα κατ όγκο ή Molarity (Μολάριτι); Η μοριακότητα κατ' όγκο ή συγκέντρωση ή Molarity, εκφράζει τα mol διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΒΑΘΜΟΣ :. % Θέμα 1 Ο 1. Ατομικό τροχιακό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α έως και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α. Ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα