Εργαστηριακή μεθοδολογία διερευνήσεως σπέρματος Αξιολόγηση εργαστηριακής διερευνήσεως σπέρματος. Σταυρούλα Μπάκα. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστηριακή μεθοδολογία διερευνήσεως σπέρματος Αξιολόγηση εργαστηριακής διερευνήσεως σπέρματος. Σταυρούλα Μπάκα. Αρεταίειο Νοσοκομείο"

Transcript

1 Εργαστηριακή μεθοδολογία διερευνήσεως σπέρματος Αξιολόγηση εργαστηριακής διερευνήσεως σπέρματος Σταυρούλα Μπάκα Αν.. Καθηγήτρια α Αρεταίειο Νοσοκομείο

2 Η εξέταση σπέρματος: Αποτελεί βασική μέθοδο διερεύνησης της ανδρικής υπογονιμότητας εν υπάρχουν παράμετροι που να εξασφαλίσουν ότι τα σπερματοζωάρια θα φτάσουν στο σημείο της γονιμοποίησης εν μπορεί να προβλέψει την τεκνοποίηση Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της οι άνδρες ρςκατατάσσονται σε ομάδες με διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση

3 Έλεγχος του άνδρα συνήθως μετά από 1 χρόνο πριν το χρόνο: ιστορικό κρυψορχίας άμφω ηλικία της συντρόφου > 35 εάν ζητηθεί λόγω αμφίβολης γονιμότητας του άνδρα Αρχικά χρειάζεται: καλό ιστορικό 2 σπερμοδιαγράμματα σε διάστημα 1 μηνός + 3 ο δείγμα ά ξέ έ θ λ ή ξέ ό εάν εξέταση σπέρματος παθολογική: εξέταση από ουρολόγο

4

5 Η ανάγκη προτυποποίησης των μεθόδων εξέτασης σπέρματος: ΠΟΥ: WHO laboratory manual for the examination of human semen and sperm-cervical mucus interaction 5th edition, 2010 whqlibdoc.who.int/publications/2010/ _eng.pdf /index.html

6 Ιστορικό Ιστορικό υπογονιμότητας: διάρκεια, θεραπείες, προηγούμενη εγκυμοσύνη Οικογενειακό αναμνηστικό μη Ατομικό αναμνηστικό: παιδικές ασθένειες, γενικές και μεταβολικές νόσοι, φλεγμονές, τραυματισμοί, χειρουργικές επεμβάσεις, τοξικοί παράγοντες

7 Τοξικοί παράγοντες Φάρμακα (κυτταροστατικά, ανοσοκατασταλτικά, αντιρρευματικά, αντικαταθλιπτικά, αντιεπιληπτικά, υπνωτικά, αντιβιοτικά, αντιυπερτασικά, οιστρογόνα, αντιανδρογόνα, αναβολικά...) Νικοτίνη: ROS Οινόπνευμα Ναρκωτικά Περιβαλλοντικοί και επαγγελματικοί (κινητά, H/Y)

8 Σπέρμα Σπερματοζωάρια Σπερματικό πλάσμα 1. Σπερματοδόχες κύστες : 60% 2. Προστάτης : 30% 3. Επιδιδυμίδα : 5% 4. Περιουρηθρικοί ρη ρ αδένες : 5%

9 Συλλογή του δείγματος σαφείς οδηγίες σεξουαλική αποχή 2-5 ημερών, σταθερή περίοδος αποχής σε επόμενες μετρήσεις ειδικό δωμάτιο κοντά στο εργαστήριο αυνανισμό, αποστειρωμένο δοχείο, ολόκληρο το δείγμα όνομα, ημερομηνία και ώρα συλλογής σπίτι: σε 1 ώρα, μεταφορά στη t σώματος προφυλακτικό, μόνο ειδικό αρχική διάγνωση, 2 δείγμα σε 1 μήνα, 3 1 μήνα μετά το 2 ο

10 Μακροσκοπική εξέταση χρόνος ρευστοποίησης: ως 60 χροιά: λευκωπή, κιτρινωπή οσμή: χαρακτηριστική όγκος 1,5 ml γλοιότητα: σταγόνες, «σπερματικό νήμα»: 2cm ph 7,2

11 ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΥΖΥΓΟΥ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: ΩΡΑ ΛΗΨΗΣ: ΩΡΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ: ΛΗΨΗ: Στο εργαστήριο / Εκτός εργαστηρίου ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟΧΗΣ: ΛΗΨΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ: - ΝΟΣΟΙ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: - ΛΟΙΠΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: - ΦΥΣΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Όγκος: ml Τ.Α..: 1,5 ml Όψη: Χρόνος ρευστοποίησης: Τ.Α.: Έως 60 min. ph: Τ.Α.: 7,2 Γλοιότητα:

12 Ανάλυση ούρων μετά από εκσπερμάτιση χαμηλός όγκος < 1ml ή έλλειψη εκσπερμάτισης παλίνδρομη εκσπερμάτιση, υπογοναδισμός, συγγενή αμφοτερόπλευρη έλλειψη του σπερματικού πόρου

13 Ανάλυση ούρων μετά από εκσπερμάτιση φυγοκέντρηση για 10 λεπτά, 300g και μικροσκόπηση 400x: σε αζωοσπερμία ή ασπερμία,, η παρουσία και ενός σπερματοζωαρίου = παλίνδρομη εκσπερμάτιση σε ολιγοσπερμία με χαμηλό όγκο είναι απαραίτητη η παρουσία μεγάλου αριθμού σπερματοζωαρίων στα ούρα για να διαγνωσθεί παλίνδρομη εκσπερμάτιση

14 Μικροσκοπική εξέταση Συγκέντρωση Κινητικότητα Βιωσιμότητα Συγκολλήσεις Άλλα κύτταρα Μορφολογία

15 Συγκέντρωση -Makler

16 απλή και γρήγορη Συγκέντρωση - Makler το σπέρμα δεν χρειάζεται αραίωση ο αριθμός των σπερμζ. σε 10 τετράγωνα= εκατομμύρια/ml αμφισβητείται η ακρίβειά της σε ολιγοσπερμικούς συγκέντρωση και κινητικότητα μαζί

17 Συγκέντρωση - Neubauer πρώτα εκτιμάται περίπου η συγκέντρωση αραίωση σύμφωνα με τον αριθμό ανά ο.π. φορτώνουμε την πλάκα από τις 2 πλευρές τοποθέτηση σε υγρό θάλαμο για 15 μικροσκόπηση με x φακό πρέπει να μετρηθούν τουλάχιστον 200 σπερματοζωάρια

18 Διάλυμα για την αραίωση του σπέρματος 1. Προσθέτουμε 50 g διττανθρακικό νάτριο (NaHCO 3 ) και 10 ml φορμαλίνη 35% (v/v) σε 1000 ml απεσταγμένο νερό. 2. Για την καλύτερη παρατήρηση η των σπερματοζωαρίων ρ μπορούμε να προσθέσουμε 5 ml ιώδιο της γεντιανής. 3. Φυλάσσεται στους 4 C.

19 Συγκέντρωση - Neubauer Ένα οπτικό πεδίο (HPF) Χ200 = 16 nl ή Χ400 = 4 nl Σπερματοζωάρια Χ400 Σπερματοζωάρια Χ200 Αραίωση Σπέρμα (μl) Διάλυμα (μl) Εξεταζόμενα τετράγωνα >101 >404 1:20 (1+19) 19) , 4, :5 (1+4) , 4, :2 (1+1) , 4, 6 <2 <8 1:2 (1+1) Όλα (9)

20 Ποια σπερματοζωάρια μετράμε;

21 Συγκέντρωση - Neubauer Πρώτα μετράμε στην κεντρική περιοχή (5), ολόκληρες σειρές μέχρι να συμπληρωθούν 200 σπερματοζωάρια (δεν σταματάμε στην μέση της σειράς!). Εάν δεν συμπληρωθούν, συνεχίζουμε στις διπλανές περιοχές (4 και 6). Σημειώνουμε τον αριθμό των σειρών που μετρήσαμε τουλάχιστον 200 σπερμζ. Μετράμε στην απέναντι πλευρά της πλάκας τα σπερμζ τα οποία υπάρχουν στον ίδιο αριθμό σειρών, ακόμα και αν ο αριθμός είναι μικρότερος από

22 Συγκέντρωση - Neubauer Η συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων ρ στο σπέρμα είναι ο αριθμός τους (N) διαιρούμενο με τον αριθμό των σειρών και με τον όγκο στο οποίο βρέθηκαν (π.χ. 20 nl για κάθε τετράγωνο), πολλαπλασιάζοντας με την αραίωση. C = (N/n) x (1/20) x αραίωση C: συγκέντρωση N: αριθμός σπερματοζωαρίων n: αριθμός σειρών Για αραίωση 1:5, C = (N/n) Χ (1/20) Χ 5 σπερματοζωάρια/nl = (N/n) Χ (1/4) σπερματοζωάρια/nl ή 10 6 /ml Για αραίωση 1:20, C =(N/n) Χ (1/20) Χ 20 σπερματοζωάρια/nl = (N/n) σπερματοζωάρια/nl ή 10 6 /ml Για αραίωση 1:50, C = (N/n) Χ (1/20) Χ 50 σπερματοζωάρια/nl = (N/n) Χ 2.5 σπερματοζωάρια/nl ή 10 6 /ml

23 Παράδειγμα (1:20) αραίωση δείγμα 1: 201 σπερματοζωάρια σε 7 σειρές δείγμα 2: 245 σπερματοζωάρια σε 7 σειρές = 446 σε 14 σειρές διαφορά = 44 Στον πίνακα η αποδεκτή διαφορά είναι 41, συνεπώς χρειάζεται επανάληψη με καινούργια δί δείγματα μετά από καινούργιες αραιώσεις.

24 ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΔΙΑΦΟΡΑ

25 Παράδειγμα (1:20) αραίωση δείγμα 1: 220 σπερματοζωάρια σε 4 σειρές δείγμα 2: 218 σπερματοζωάρια σε 4 σειρές = 438 σε 8 σειρές διαφορά = 2 Η συγκέντρωση για την αραίωση 1:20 είναι C = (N/n) x1.0 σπερματοζωάρια/nl C = (438/8) x 1.0 = σπερματοζωάρια/nl ή 55 x 10 6 /ml

26 Συγκέντρωση - Τιμές αναφοράς 15 Χ 10 6 / ml 39 Χ 10 6 / εκσπερμάτιση

27 Συγκέντρωση - CASA CASA = Computer-aided sperm analysis Hamilton Thorne (USA) Hobson Sperm Tracker (UK)

28 Αζωοσπερμία 1% στο σύνολο των ανδρών 10 15% των υπογόνιμων ανδρών απουσία σπερμζ στο ίζημα του φυγοκεντριμένου δείγματος σε 2 διαφορετικά δείγματα (10 λεπτά,, 300g) ιακρίνεται σε αποφρακτική και μη αποφρακτική. Αποφρακτική: Οφείλεται σε επίκτητη απόφραξη αμφότερων των εκφορητικών σπερματικών οδών (λόγω φλεγμονής ή τραυματισμού), σε συγγενή απλασία ή δυσπλασία τους, σε συγγενή αμφοτερόπλευρη έλλειψη των σπερματικών πόρων. Μη αποφρακτική: Έλλειψη παραγωγής σπερματοζωαρίων, η οποία μπορεί να είναι ιδιοπαθής ή να οφείλεται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες, λοιμώξεις (πχ. παρωτίτιδα σε μεγάλη ηλικία) και φλεγμονές, κρυψορχία, τραυματισμούς, ακτινοβολία, χημειοθεραπεία, ενδοκρινολογικά, μεταβολικά ή περιβαλλοντικά αίτια.

29 Κινητικότητα η Ποσοτική Ποιοτική Τα σπερματοζωάρια κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες: Α : Ταχεία προωθητική κίνηση ( 5 μήκη κεφαλής ή μισή ουρά σπερματοζωαρίου / sec). Β : Βραδεία προωθητική κίνηση η Γ : Νωθρή επιτόπια κίνηση Δ : Ακίνητα Έκφραση των τεσσάρων κατηγοριών κινητικότητας σε ποσοστά %.

30 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ: Τ.Α.: 15 x 10 6 /ml ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ: Τ.Α.: 39 x 10 6 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΩΡΑ % ΚΙΝΗΤΑ % ΤΑΧΕΙΑ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ % ΒΡΑΔΕΙΑ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ % ΝΩΘΡΗ ΕΠΙΤΟΠΙΑ ΚΙΝΗΣΗ % ΑΚΙΝΗΤΑ 1 η 3 η 24 η Τ.Α.: Συνολική κινητικότητα 40% ή προωθητική κινητικότητα 32%, την 1 η ώρα των παρατηρήσεων.

31 Οι μετρήσεις των ποσοστών κινητικότητας σπερματοζωαρίων πραγματοποιούνται αμέσως μετά τη ρευστοποίηση του δείγματος και επαναλαμβάνονται 3 και 24 ώρες μετά. Παράδειγμα ΕΚ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ % % ΤΑΧΕΙΑ % ΒΡΑ ΕΙΑ ΝΩΘΡΗ ΩΡ % % ΠΡΟΩΘΗΤΙΚ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚ ΕΠΙΤΟΠ Α ΚΙΝΗΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Η ΚΙΝΗΣΗ Η ΚΙΝΗΣΗ ΙΑ ΚΙΝΗΣΗ 1 η η η Τ.Α.: 40% με συνολική κινητικότητα (προωθητική + επιτόπια κίνηση) ή 32% με προωθητική κίνηση (ταχεία + βραδεία) την 1η ώρα.

32 ΤΕΣΤ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ α) Υπο-ωσμωτικό τεστ ή HOS test Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της λειτουργικής ακεραιότητας της μεμβράνης των σπερμζ βασίζεται στην ικανότητα της ακέραιας μεμβράνης του σπερμζ να διογκωθεί όταν βρεθεί σε ένα υποωσμωτικό διάλυμα υπολογίζεται το % των διογκωμένων σπερμζ TΑ: 58% β) Τεστ με χρώση ηωσίνης Νεκρό σπερματοζωάριο 50 μl σπέρμα + 50 μl ηωσίνη- νιγροσίνη: 30 επιστρώνεται σε αντικειμενοφόρο πλάκα μετρώνται 200 σπερμζ: % αναλογία Ζωντανό σπερματοζωάριο ρ μετρώνται 200 σπερμζ: %

33 Συγκολλήσεις Σπερματοζωάρια ή/και μεμονωμένα συστατικά δραστηριοποιούνται σαν αντιγόνα και οδηγούν στο σχηματισμό αντισπερματικών αντισωμάτων. Φυσιολογικό δείγμα Με συγκολλήσεις

34 A. Κεφαλή - κεφαλή B. Ουρά - ουρά C. Άκρη ουράς άκρη ουράς D. Μικτές E. Περιπλεγμένες

35 Συγκολλήσεις σπερματοζωαρίων Όλες αυτές οι συγκολλήσεις πρέπει να αφορούν κινητά σπερματοζωάρια, για να αξιολογηθούν. Πιθανά ανοσολογικά αίτια υπογονιμότητας Grade 1 (<10 σπ/ρια / συμμετέχουν στις συγκολλήσεις + πολλά ελεύθερα) λύθ ) Grade 2 (10-50 σπ/ρια συμμετέχουν στις συγκολλήσεις, πολλά ελεύθερα) Grade 3 (>50 σπ/ρια συμμετέχουν στις συγκολλήσεις, πολλά ελεύθερα) Grade 4 (το σύνολο των σπερματοζωαρίων εμπλέκεται σε συγκολλήσεις)

36 Μέθοδοι ανίχνευσης αντισπερματικών αντισωμάτων MAR (mixed antiglobulin reaction): αναμιγνύουμε σπέρμα με σωματίδια Latex ή ερυθρά αιμοσφαίρια πάνω στα οποία έχει προσροφηθεί ανθρώπινη Ig G ή Ig A. Προσθέτουμε ένα ειδικό αντιανθρώπινο Ig G αντιορός. Η δημιουργία συγκολλήσεων ανάμεσα στα σωματίδια και στα κινητά σπερματοζωάρια υποδηλώνουν παρουσία Ig G ή Ig A αντισωμάτων πάνω στα σπερματοζωάρια Immunobead: Πάνω στα ανοσοσφαιρίδια (πολυακρυλαμίδη) έχουν προσροφηθεί αντι-ανθρώπινες ανοσοσφαιρίνες κονίκλου. Αν υπάρχουν αντισώματα θα αναγνωρίσουμε τις συγκολλήσεις κάτω από το μικροσκόπιο. Θετικό 50% κινητά σπερματοζωάρια με σφαιρίδια

37 Παρουσία άλλων κυτταρικών στοιχείων Επιθηλιακά κύτταρα Κύτταρα προστάτη Κύτταρα σπερματογένεσης * Λευκοκύτταρα ** Ερυθροκύτταρα Μικροοργανισμοί * Αυξημένες ανώριμες μορφές σπερμ/ρίων Πιθανή διαταραχή σπερματογένεσης ** Αυξημένα λευκοκύτταρα (> 1 x 10 6 /ml) Πιθανή φλεγμονή (απαιτούνται μικροβιολογικές εξετάσεις)

38 Μορφολογία Εκτίμηση: σε ξηρά παρασκευάσματα Χρώσεις: Papanicolau, Giemsa, Bryan-Leishman, Shorr, Diff-Quick i Αξιολόγηση: υποκειμενικά κριτήρια, απαιτεί εξάσκηση και πείρα Τιμή αναφοράς: : 4%

39 Χρώση Papanicolaou Μονιμοποίηση: 1. Αιθανόλη 95% (v/v) 15 Χρώση: 1. Αιθανόλη 80% (v/v) Αιθανόλη 50% (v/v) Απεσταγμένο νερό Αιματοξυλίνη Harris 4 5. Απεσταγμένο νερό Οξυνισμένη αιθανόλη 4 8 εμβαπτίσεις 7. Κρύο νερό της βρύσης 5 8. Αιθανόλη 50% (v/v) Αιθανόλη 80% (v/v) Αιθανόλη 95% (v/v) Χρωστική G-6 orange Αιθανόλη 95% (v/v) Αιθανόλη 95% (v/v) Αιθανόλη 95% (v/v) Χρωστική EA-50 green Αιθανόλη 95% (v/v) Αιθανόλη 95% (v/v) Αιθανόλη 100% Αιθανόλη 100% 15

40 Χρώση Diff-Quik

41 Πως είναι το ιδανικό σπερματοζωάριο; Κεφαλή: σχήμα ωοειδές και κανονικό περίγραμμα (4-5 μm μήκος και 2,5-3,5 μm πλάτος) με ένα ανοιχτόχρωμο τμήμα μπροστά = ακρόσωμα (40-70% της κεφαλής) Μεσαίο τμήμα: 7-8 μm μήκος, 1 μm πάχος Ουρά: τοποθετημένη συμμετρικά στη βάση της κεφαλής, 45 μm μήκος Κυτταροπλασματική σταγόνα: 1/3 κεφαλής

42

43 N: Φυσιολογικό ΒΝ: Οριακά φυσιολογικό SLE: Ελαφρώς επιμηκυσμένο SE: Έντονα επιμηκυσμένο E: Επιμηκυσμένο μ DB: Dumbbell ανωμαλία

44 Globozoospermia Spermatid Pinheads

45

46

47

48

49 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΖΩΑΡΙΩΝ (Κατά αυστηρά κριτήρια Kruger) % ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ % ΑΝΩΜΑΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΚΕΦΑΛΗΣ Μακροκέφαλα, μικροκέφαλα, στρογγυλές, επιμήκεις, πολλαπλές % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΜΕΣΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Παρουσία κυτταροπλασματικών υπολειμμάτων, έλλειψη μέσου τμήματος % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΟΥΡΑΣ Πολλαπλές, γωνιώδεις, βραχείες, σπειροειδείς ουρές Τ.Α.: φυσιολογικές μορφές 4 % ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ : - ΛΟΙΠΑ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ (x 10 6 / ml) Πυοσφαίρια :0 Τ.Α.: 0-1 Ερυθρά αιμοσφαίρια: 0 Τ.Α.: 0 Κύτταρα σπερ/νεσης: 0 Τ.Α.: 0-3 Λοιπά: - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ Τ.Α.: Τιμές αναφοράς σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) για την εξέταση του σπέρματος (2010).

50 Παράδειγμα % ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ 21 % ΑΝΩΜΑΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ 79 % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΚΕΦΑΛΗΣ Μακροκέφαλα, μικροκέφαλα, στρογγυλές, επιμήκεις, πολλαπλές % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΜΕΣΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Παρουσία κυτταροπλασματικών υπολειμμάτων, έλλειψη μέσου τμήματος % ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΟΥΡΑΣ Πολλαπλές, γωνιώδεις, βραχείες, σπειροειδείς ουρές Τ.Α.:.. φυσιολογικές ογ μορφές 4 %

51 ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (WHO, 2010) ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Όγκος σπέρματος (ml) 1,5 (1,4-1,7) Συγκέντρωση (10 6 /ml) 15 (12 16) Ολικός αριθμός (10 6 /εκσπερμάτιση) 39 (33 46) Συνολική κινητικότητα (%) 40 (38 42) Προωθητική κινητικότητα (%) 32 (31 34) Μορφολογία (φυσιολογικές μορφές, %) 4

52 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ Ολιγοζωοσπερμία: μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων, <15 x 10 6 /ml ή <39 x 10 6 στο συνολικό όγκο του δείγματος Ασθενοζωοσπερμία: ασθενής κινητικότητα, <40% γενική κινητικότητα ή <32% προωθητική κίνηση Τερατοζωοσπερμία: ποσοστό σπερματοζωαρίων με φυσιολογική μορφολογία (αυστηρά ά κριτήρια Kruger) <4 %

53 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ Ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμία: συνύπαρξη μειωμένου αριθμού, ασθενούς κινητικότητας και αυξημένων μορφολογικών ανωμαλιών των σπερματοζωαρίων Αζωοσπερμία: εν παρατηρούνται σπερματοζωάρια στο δείγμα (ακόμα και μετά από φυγοκέντρηση του δείγματος και επανέλεγχο του ιζήματος) Ασπερμία: Απουσία εκσπερμάτισης

54 Κατακερματισμός μ του DNA των σπερματοζωαρίων Συνδέεται με την απόπτωση δημιουργούνται μικρότερου ρ μήκους τμήματα. Οφείλεται σε έκθεση σε τοξίνες ή χημικές ουσίες από την ατμόσφαιρα, τη δίαιτα, κάπνισμα, ROS, έντονο σωματικό στρες, χρήση Η/Υ, κινητών, κ.α.

55 Η εργαστηριακή ανάλυση περιλαμβάνει τον έλεγχο τουλάχιστον 500 σπερματοζωαρίων σε φρέσκο δείγμα σπέρματος και το αποτέλεσμα δίνεται ως ποσοστό σπερματοζωαρίων με κατακερματισμένο DNA (%). Χρώση με Acridine Orange Πράσινο: φυσιολογικό DNA / Κίτρινο-Πορτοκαλί-Κόκκινο: κατακερματισμένο DNA

56 Κατακερματισμός του DNA Κατακερματισμός του DNA (Fernández et al. Fertil Steril 84: , 2005)

57 Κατακερματισμός του DNA Συναντάται και σε δείγματα με φυσιολογικούς παραμέτρους (συγκέντρωση, κινητικότητα και μορφολογία σπερματοζωαρίων). ) Υψηλός βαθμός κατακερματισμού του DNA (> 30%) ευθύνεται για: 1. επαναλαμβανόμενες μ αποβολές 2. χαμηλό % γονιμοποίησης και αυξημένο % αποβολών σε IVF 3. έμβρυα που αξιολογούνται με χαμηλή βαθμολογία ως προς τη μορφολογία 4. αποτυχία εμφύτευσης του εμβρύου στη μήτρα Είναι αναστρέψιμη διαδικασία καθώς η χορήγηση βιταμινών και αντιοξειδωτικών έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωσή του.

58 SWIM-UP Επώαση ~ 60 σε επωαστή υπό κλίση 45 ο Τοποθέτηση καλλιεργητικού πάνω από το σπέρμα Απομάκρυνση υπερκείμενου Φυγοκέντρηση Καλλιεργητικό + υπερκείμενο Λήψη ιζήματος και επαναδιάλυση

59 ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ 1 ml 80% +1 ml 40% 40% / 80% +1 ml σπέρμα Ίζημα + καλλιεργητικό Φυγοκέντρηση Φυγοκέντρηση (1300 rpm,20 min) (1500 rpm,10 min) Λήψη ιζήματος - επαναδιάλυση δάλ

60 ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUI) λιγότερο επεμβατική μέθοδος. για σπέρματα με συγκέντρωση > 10 x 10 6 /ml (οριακά από 5 x 10 6 /ml) 0,25 0,4 ml ενεργοποιημένου σπέρματος εισάγονται σε σύριγγα και μέσω ειδικού καθετήρα στη μήτρα.

61 Η διαδικασία της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης (In Vitro Fertilization) Διέγερση γρ ωοθηκών Συλλογή των ωαρίων διακολπικά (U/S) Γονιμοποίηση (IVF ή ICSI) Μεταφορά στη μήτρα 2-3 εμβρύων (4 ή 6-8 κυττάρων 2 η μέρα) ή 1 βλαστοκύστη (5 η μέρα) Van Voorhis B. N Engl J Med 2007;356:

62

63

64

65

66

67 Ενδείξεις για ICSI < 5 x 10 6 σπερματοζωάρια/ml / l < 30% προωθητικά κινούμενα σπερματοζωάρια < 4% φυσιολογικές μορφές (αυστηρά κριτήρια Kruger) Αποτυχημένες / μικρά ποσοστά γονιμοποίησης σε προηγούμενες IVF. Αντισπερματικά αντισώματα.

68 whqlibdoc.who.int/publications/2010/ _eng.pdfwho int/publications/2010/ pdf

69 Παρουσίαση περιστατικών

70 Περιστατικό 1 ο Dada R, et al. Andrologia 43: , 2011 Ζευγάρι με υπογονιμότητα 12 ετών, ICSI x 3, όχι εγκυμοσύνη Γυναίκα: 46,ΧΧ Όλα φυσιολογικά, ιατρικό ιστορικό ελεύθερο Άνδρας: 42 ετών, μηχανικός Η/Υ Ύψος, βάρος, κλινική εξέταση = κφ Όχι κιρσοκήλη, κρυψορχία, υπέρταση ή Σ Όχι αλκοόλ, φάρμακα κ/α σπέρματος: τσιγάρα/ημέρα για χρόνια Εξέταση σπέρματος: 28 εκατ. σπερματοζωάρια/ml 10 % κινητικότητα 75 % φυσιολογικές μορφές./

71 Περιστατικό 1 ο Dada R, et al. Andrologia 43: , 2011 ιάγνωση: ασθενοζωοσπερμία Άλλα ευρήματα ROS 96% σπερμζ με κατακερματισμένο DNA (4% με ακέραιο DNA) 46, XY χωρίς μεταλλάξεις στα AZFa, AZFb, AZFc Ωστόσο, η μελέτη της αλληλουχίας των μιτοχονδριακών γονιδίων έδειξε 42 αλλαγές νουκλεοτιδίων στο mtdna των σπερματοζωαρίων

72

73 Περιστατικό 2 ο Sermondade, et al. Human Reproduction, 26 (11): , 2011 Γυναίκα: 24 ετών Όλα φυσιολογικά, ιατρικό ιστορικό ελεύθερο, υπογονιμότητα 1 χρόνο Άνδρας: 36 ετών ιατρικό ιστορικό ελεύθερο ΒΜΙ φυσιολογικό, όχι κάπνισμα, αλκοόλ ή άλλες τοξικές ουσίες 5 αδέλφια (2 υπογόνιμα,, χωρίς άλλες πληροφορίες) ρ 1 η : 52 εκατ./ml, 30% προωθητική κίνηση, 100% μορφολογικές ανωμαλίες 2 η : 18 εκατ./ml, 30% προωθητική κίνηση, 100% μορφολογικές ανωμαλίες/

74 Περιστατικό 2 ο Sermondade, et al. Human Reproduction, 26 (11): , 2011 ιάγνωση: Globozoospermia Ωστόσο, 1% των σπερμζ: πολύ μικρό ακρόσωμα Άλλες εξετάσεις Καρυότυπο: 46, ΧΥ χωρίς μεταλλάξεις Κατακερματισμός DNA: κφ./ ICSI 15 ωάρια: 11 ώριμα (Μ 2 ) 18 h: 7 x 2PN 48 h: εμβρυομεταφορά 2 εμβρύων (5 κρυοσυντήρηση) εγκυμοσύνη, 3500 g στις 38 εβδ, υγιής

75 whqlibdoc.who.int/publications/2010/ _eng.pdf

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

«Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή»

«Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή» Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθήνας «Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή» Δέσποινα Τζανακάκη Βιολόγος Κλινική Εμβρυολόγος Τμήμα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης - Β Μαιευτική & Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής 29 Κλινική αξιολόγηση του σπερµατοδιαγράµµατος και διερεύνηση της δυσπερµίας Ε.Γ. ΚΟΥΚΚΟΥ Ενδοκρινολόγος, Νοσοκομείο/Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.Μακροσκοπική εξέταση

ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.Μακροσκοπική εξέταση Οι εργαστηριακές εξετάσεις του σπέρματος, σύμφωνα με την παγκόσμια οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) ταξινομούνται σε 3 κατηγορίες. 1.Βασικές εξετάσεις. Σ αυτές περιλαμβάνονται το σπερμοδιάγραμμα και τα αντισπερματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα Τεχνολόγων Ιατρικών Εργαστηρίων ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΤΟ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΟΝΟΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΕΞΑΜΗΝΟ: A.M.: 2 Αναλύσεις σπέρματος

Διαβάστε περισσότερα

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ Παράµετροι φυσιολογικού σπερµοδιαγράµµατος: καινούργια δεδοµένα Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ 28 Βιολόγος Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις. Ο άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα Τεχνολόγων Ιατρικών Εργαστηρίων ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ ΕΠΙΘΕΤΟ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΟΝΟΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΕΞΑΜΗΝΟ: A.M.: Γενική ούρων (1)

Διαβάστε περισσότερα

το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Σταµάτης Παπαχαρίτου Διαβάζοντας Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU

το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Σταµάτης Παπαχαρίτου Διαβάζοντας Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU Διαβάζοντας το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU Σταµάτης Παπαχαρίτου Βιολόγος Αναπαραγωγής, MSc, PhD Κλινικός Εµβρυολόγος Αρχίζουµε να διαβάζουµε το σπερµοδιάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ιατρική Διερεύνηση υπογονιμότητας Υπεύθυνη μαθήματος: Επίκ. Καθηγήτρια Α. Τατσιώνη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου

Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου 171 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΑΡΘΡΟ Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου Ν. Ρεκλείτη, Μ. Κατρή, Φ. Μητροπούλου, A. Γεωργάκη, Β. Παπαδούλη, Κ. Ζούρλα, Β. Μάμαλη, Ο. Ζαρκωτού, Κ. Θέμελη-Διγαλάκη

Διαβάστε περισσότερα

Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως. Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology

Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως. Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology Πότε; - Πολύ σοβαρή ΟΑΤ - Αζωοσπερµία ( AA, MAA ) - onco TESE ( ONCO

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα Χειμερινού Σχολείου

Συμπεράσματα Χειμερινού Σχολείου Συμπεράσματα Χειμερινού Σχολείου Χειμερινό Σχολείο Ιωάννινα 19-21 Φεβρουαρίου 2016 173 Συμμετοχές 54% Βιοπαθολόγοι Ελεύθεροι επαγγελματίες 30% Βιοπαθολόγοι Ε.Σ.Υ. 14% Ειδικευόμενοι 1% Γυναικολόγοι 1% Νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να τεκνοποιήσει, επί τουλάχιστον 1 χρόνο τακτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις, τότε θεωρείται ότι το ζευγάρι αυτό αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Συμπτώματα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Συμπτώματα ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Περίπου το 15% των ζευγαριών έχουν προβλήματα γονιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπόρεσαν να συλλάβουν παιδί, αν και είχαν συχνές σεξουαλικές επαφές χωρίς προφυλάξεις για ένα χρόνο ή περισσότερο.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Πρόκληση ωορρηξίας Κριτήρια επιλογής ασθενών Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Ερωτηματολόγιο πρόκλησης ωορρηξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Οδυσσέας Β. Γρηγορίου Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 Γενικά Στοιχεία 1. Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί λίένα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης. Ελληνική Εταιρεία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΠΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA To περί ού ο λόγος BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA ΒΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ Συνήθως ζητείται επί περιπτώσεων - Αζωοσπερμίας - Ολιγοσπερμίας

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης.

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ειδικό σε θέματα γονιμότητας Κάντε άλλο ένα βήμα μπροστά Απαιτείται μεγάλη ικανότητα ώστε να προσδιοριστεί η πηγή των προβλημάτων γονιμότητας και να συστηθεί η κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ KATEYΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ (Eνημέρωση κειμένου Απρίλιος 2010) A. Jungwirth, T. Diemer, A. Giwercman, Z. Kopa, C. Krausz, H. Tournaye, G.R. Dohle Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αδυναµία σύλληψης µετά από ένα έτος ελεύθερων επαφών. Αφορά το 10 15% όλων των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η συχνότητα της υπογονιµότητας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο

ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΕΜΜΕΣΗ COOMBS Η αντίδραση αυτή χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να ανιχνεύσουμε αντι-d αντισώματα στον ορό του αίματος. Βρίσκονται στον ορό του αίματος μητέρων που έχουν Rhesus (-)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Εβδ. Μήνας/Ημέρα MAΘΗΜΑ ιάλεξη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ώρα Εισηγητής 1 η 1/2/10 2/2/10 Ορισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2014-2015 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Κουτσογιάννης Ιωάννης MSc ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΣ ΑΝΔΡΑΣ 10-15 % των ζευγαριών 60% παράγοντας άνδρας Nieschlag

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του βιολόγου αναπαραγωγής στον άνδρα με καρκίνο όρχεως, τόσο κατά τη διάγνωση όσο και μετά τη θεραπεία

Η συμβολή του βιολόγου αναπαραγωγής στον άνδρα με καρκίνο όρχεως, τόσο κατά τη διάγνωση όσο και μετά τη θεραπεία Η συμβολή του βιολόγου αναπαραγωγής στον άνδρα με καρκίνο όρχεως, τόσο κατά τη διάγνωση όσο και μετά τη θεραπεία Σταμάτης Παπαχαρίτου, Βιολόγος αναπαραγωγής MSc, PhD Επ. Υπεύθυνος εργαστηρίου ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Μπακαλιάνου Κωνσταντία Μαιευτήρας Γυναικολόγος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης Β Πανεπιστημιακής Γυναικολογικής Μαιευτικής Κλινικής «Αρεταίειο»

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Ο βασικός εξοπλισμός του εργαστηρίου εξωσωματικής γονιμοποίησης. Γιάννης Σφοντούρης M.Med. Sci., PhD Κλινικός Εμβρυολόγος

Ο βασικός εξοπλισμός του εργαστηρίου εξωσωματικής γονιμοποίησης. Γιάννης Σφοντούρης M.Med. Sci., PhD Κλινικός Εμβρυολόγος Ο βασικός εξοπλισμός του εργαστηρίου εξωσωματικής γονιμοποίησης Γιάννης Σφοντούρης M.Med. Sci., PhD Κλινικός Εμβρυολόγος Εργαστήρια Εμβρυολογικό Σπέρματος Κατάψυξης / Αποθήκευσης κατεψυγμένων (Προεμφυτευτικού

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ

1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η υπογονιμότητα στις μέρες μας είναι ένα συχνό κλινικό πρόβλημα. Αφορά το 13-15% των ζευγαριών διεθνώς. Η επίπτωσή της ποικίλει, με το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση

Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση Εργαστήριο κυτταρολογικό στο ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ Ιωάννα Χαραλάμπους Α.Μ

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail: messinis@med.uth.gr Τηλ. 2413502795, 2413502796 Fax.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 12 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑNAΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος της αναπαραγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινολόγος, Κλινικός Ανδρολόγος (ΕΑΑ cert.) Διδάκτωρ Ιατρικής Α.Π.Θ.

Ενδοκρινολόγος, Κλινικός Ανδρολόγος (ΕΑΑ cert.) Διδάκτωρ Ιατρικής Α.Π.Θ. Κλινικό περιστατικό: Ανδρική Υπογονιμότητα Χρήστος Π. Τσαμέτης Ενδοκρινολόγος, Κλινικός Ανδρολόγος (ΕΑΑ cert.) Διδάκτωρ Ιατρικής Α.Π.Θ. Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Α' Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΛ3ΟΞ7Μ-ΒΞΥ. Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2013. Αρ. Πρωτ.: οικ. 34265. ΠΡΟΣ 1.Μονάδες Υγείας ΕΟΠΥΥ 2. Περιφερειακές Διευθύνσεις ΕΟΠΥΥ

ΑΔΑ: ΒΛΛ3ΟΞ7Μ-ΒΞΥ. Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2013. Αρ. Πρωτ.: οικ. 34265. ΠΡΟΣ 1.Μονάδες Υγείας ΕΟΠΥΥ 2. Περιφερειακές Διευθύνσεις ΕΟΠΥΥ Αρ. Πρωτ.: οικ. 34265 Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2013 Γενική Δ/νση: Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Υπηρεσιών Υγείας Δ/νση: Φαρμάκου Τμήμα: Φαρμακευτικής Πολιτικής Πληροφορίες: Ε. Αλεξοπούλου Τηλ.:210-8110674 Fax: 210-8110694

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικά, µε την είσοδο του σπερµατοζωαρίου, το ωάριο υφίσταται µεταβολές (εµπόδιο στην πολυσπερµία), οι οποίες παρεµποδίζουν την περαιτέρω είσοδο

Φυσιολογικά, µε την είσοδο του σπερµατοζωαρίου, το ωάριο υφίσταται µεταβολές (εµπόδιο στην πολυσπερµία), οι οποίες παρεµποδίζουν την περαιτέρω είσοδο Γονιµοποίηση Φυσιολογική γονιµοποίηση Η γονιµοποίηση συνήθως γίνεται στην λήκυθο της σάλπιγγας. Είναι το αποτέλεσµα της συνένωσης ενός ωαρίου µε ένα σπερµατοζωάριο, που είναι απλοειδή κύτταρα µε 23 χρωµοσώµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του οξέος στρες στις παραμέτρους του σπέρματος σε υγιείς άνδρες εθελοντές

Η επίδραση του οξέος στρες στις παραμέτρους του σπέρματος σε υγιείς άνδρες εθελοντές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η επίδραση του οξέος στρες στις παραμέτρους του σπέρματος σε υγιείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ασθενούς με αιματουρία. Παπαχρήστου Ευάγγελος Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Διερεύνηση ασθενούς με αιματουρία. Παπαχρήστου Ευάγγελος Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Διερεύνηση ασθενούς με αιματουρία Παπαχρήστου Ευάγγελος Λέκτορας Νεφρολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑΣ Μικροσκοπική: Η παρουσία 3 ερυθρών/οπ κατά τη μικροσκοπική εξέταση των ούρων Μακροσκοπική:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΑΝΑΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ (08524) ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Νο 2 ΑΝΑΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Εισαγωγή Στην εργασία μου αυτή θα αναλύσω τις τεχνικές που είναι εφικτό να πραγματοποιηθούν στην «Μονάδα Πειραματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΑΙΜΑ Αιμοληψία Φιαλίδια κενού και ειδικές βελόνες (σύστημα VACUTAINER). Σύριγγες συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΩΝΗΣ Χ.

ΑΝΔΡΩΝΗΣ Χ. The Big Bang ΑΜΟΙΒΑΔΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Τροφή Υδατάνθρακες ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ Λιπαρά οξέα ΚΥΤΤΑΡΟ ATP CoA ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ Χοληστερόλη παράγουν μόνο τα ζωικά κύτταρα ΑΝΔΡΩΝΗΣ Χ. ΧΗΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ. Λάρισα 28-6-2013 Πρωτ.:30529

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ. Λάρισα 28-6-2013 Πρωτ.:30529 . ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Λάρισα 28-6-2013 Πρωτ.:30529 5 η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας Π. Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ- Γ.Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ«ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ &ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» Ταχ. Δ/νση: Μεζούρλο

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτοποίηση χρωμοσωμικών ανωμαλιών με χρήση καρυότυπου

Ταυτοποίηση χρωμοσωμικών ανωμαλιών με χρήση καρυότυπου Ταυτοποίηση χρωμοσωμικών ανωμαλιών με χρήση καρυότυπου Θεωρητικό Υπόβαθρο Καρυότυπος Καρυότυπος είναι η απεικόνιση των μεταφασικών χρωμοσωμάτων ενός οργανισμού κατά ελαττούμενο μέγεθος, όπου φαίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Υπογονιμότητα σημαίνει ότι κάποιος αντιμετωπίζει δυσκολίες στην διαδικασία της σύλληψης, πράγμα που τον εμποδίζει να αποκτήσει παιδιά. Ωστόσο, ως διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Dr. Αριστοµένης Γκέκας. Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος Υπεύθυνος Ανδρολογικού τµήµατος Ουρολογικής Κλινικής Γ.Ν. Πάτρας Ο Άγιος Ανδρέας

Dr. Αριστοµένης Γκέκας. Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος Υπεύθυνος Ανδρολογικού τµήµατος Ουρολογικής Κλινικής Γ.Ν. Πάτρας Ο Άγιος Ανδρέας 1 Αγαπητοί Συνάδελφοι Στα πλαίσια της πραγµατοποίησης του 5 ου Ανδρολογικού Συµποσίου µε διεθνή συµµετοχή και κλινικό φροντιστήριο, σας παρουσιάζουµε το ακόλουθο ερωτηµατολόγιο µε θέµα: Η κιρσοκήλη στους

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ιζηματινο-αντίδραση ονομάζουμε την ένωση ενός διαλυτού αντιγόνου με το ομόλογο αντίσωμα του και το σχηματισμό ιζήματος. Στην πρώτη φάση γίνεται η ταχεία ένωση του αντιγόνου με το αντίσωμα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ιζηματινο-αντίδραση ονομάζουμε την ένωση ενός διαλυτού αντιγόνου με το ομόλογο αντίσωμα του και το σχηματισμό ιζήματος. Στην πρώτη φάση γίνεται η ταχεία ένωση του αντιγόνου με το αντίσωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΑΜΕΣΗ COOMBS Θεμελιώδες γνώρισμα του κάθε οργανισμού είναι ότι αναγνωρίζει τα κύτταρα των άλλων οργανισμών ως ξένα Αντιδρά με σκοπό την καταστροφή ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση

Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής, Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Αζωοσπερµία: Η σύγχρονη πρόκληση ηµήτριος Γ. Γουλής Επίκουρος καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής ΑΠΘ Προσέγγιση Tιµές αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Εισαγωγή-Ορισμός Υπογονιμότητα: Η μη επίτευξη κύησης μετά από 1 έτος ελεύθερων, τακτικών σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

AΝΟΣΟΦΘΟΡΙΣΜΟΣ (IMMUNOFLUORESCENCE)

AΝΟΣΟΦΘΟΡΙΣΜΟΣ (IMMUNOFLUORESCENCE) 4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Επ. Καθ. Αικατερίνη Χλίχλια AΝΟΣΟΦΘΟΡΙΣΜΟΣ (IMMUNOFLUORESCENCE) Ο ανοσοφθορισµός επιτυγχάνει την ανίχνευση αντιγόνων ή αντισωµάτων στους ιστούς, στα κύτταρα ή σε ολόκληρους

Διαβάστε περισσότερα

Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης

Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης Μαρία Βενετίκου 1, Σοφία Σκυλοδήμου και Φερενίκη Κοσμά 12 Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilization, IVF) αποτελεί την πλέον εξελιγμένη μέθοδο υποβοηθούμενης

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Γεννητικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Γεννητικό Σύστημα Άνδρα 2 Γεννητικό Σύστημα Άνδρα Όρχεις (Γεννητικοί Αδένες) Εκφορητική Οδός Σπέρματος Επιδιδυμίδα Σπερματικός Πόρος Σπερματοδόχος Κύστη Εκσπερματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ονοματεπώνυμο μαθητή:.. Τάξη:. Ημερομηνία:. ΑΣΚΗΣΗ: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Χάρης Ε. Καζλαρής, PhD Κλινικός Εμβρυολόγος 6/6/2010 Χάρης Ε. Καζλαρής 1 1. Μια ματιά στην ιστορία 2. Τι είναι η ΙΥΑ; 3. Πώς γίνεται σήμερα;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ονομάζουμε την ένωση ενός σωματιδιακού αντιγόνου με το ομόλογο αντίσωμα και τον σχηματισμό κροκίδων. Η συγκόλληση αυτή είναι ορατή με γυμνό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ονομάζουμε την ένωση ενός σωματιδιακού αντιγόνου με το ομόλογο αντίσωμα και τον σχηματισμό κροκίδων. Η συγκόλληση αυτή είναι ορατή με γυμνό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΝΟΣΟΦΘΟΡΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο ανοσοφθορισµός είναι η µέθοδος κατά την οποία χρησιµοποιούνται φθορίζοντα αντισώµατα για την ανίχνευση και εντόπιση αντιγόνου ή αντισώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΟ BARR. Εργαστηριακό Μάθημα ΙΙ_Εαρ. Εξάμηνο Τμήμα Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής,. Δρ. Χρύσα Μεταλλινού

ΣΩΜΑΤΙΟ BARR. Εργαστηριακό Μάθημα ΙΙ_Εαρ. Εξάμηνο Τμήμα Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής,. Δρ. Χρύσα Μεταλλινού ΣΩΜΑΤΙΟ BARR Εργαστηριακό Μάθημα ΙΙ_Εαρ. Εξάμηνο 2016-17 Τμήμα Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής,. Δρ. Χρύσα Μεταλλινού ΣΩΜΑΤΙΟ BARR Υπόθεση Lyon Τι είναι? Που βρίσκεται? Αδρανοποίηση του Χ Χρωμοσώματος Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής Κεφάλαιο 6: ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ -ΘΕΩΡΙΑ- Μεταλλάξεις είναι οι αλλαγές που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό ενός οργανισμού, τόσο σε γονιδιακό επίπεδο (γονιδιακές μεταλλάξεις) όσο και σε χρωμοσωμικό επίπεδο (χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

Θ οδοσία α Ζεγκ γ ι κ νι ν άδ ά ου Mh.Sc, P h.d. Βιο ι λ ο ό λ γ ό ος ο ς Α ν Α α ν πα π ραγωγ ω ής

Θ οδοσία α Ζεγκ γ ι κ νι ν άδ ά ου Mh.Sc, P h.d. Βιο ι λ ο ό λ γ ό ος ο ς Α ν Α α ν πα π ραγωγ ω ής Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Θεοδοσία Ζεγκινιάδου Mh.Sc, Ph.D. Βιολόγος Αναπαραγωγής 1 ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Κάθε εργαστηριακό αποτέλεσμα συγκρίνεται με την ΤΑ. Οι ΤΑ προέρχονται από τις τιμές της παραμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Πώς πρέπει να υπολογίζω τον κύκλο και την ωορρηξία μου; Ο κύκλος μιας γυναίκας μετριέται από την πρώτη μέρα της περιόδου της μέχρι την

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη γυναικολογική πάθηση που λέγεται "ενδομητρίωση". Έχει δύσκολο όνομα, άγνωστη προέλευση, ποικιλία στη εμφάνιση και τη

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Φοιτήτρια: ΠΕΤΡΙΣΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Αριθμός Μητρώου: 10041 Εξάμηνο: Η Πρακτική άσκηση: Ε.ΚΕ.Β.Ε ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ιευκρινίσεις που αφορούν στις διαδικασίες υποβοηθούµενης αναπαραγωγής και χορήγησης γοναδοτροπινών σε άνδρες»

ΘΕΜΑ: «ιευκρινίσεις που αφορούν στις διαδικασίες υποβοηθούµενης αναπαραγωγής και χορήγησης γοναδοτροπινών σε άνδρες» Μαρούσι, 05 Οκτωβρίου 2016 Αρ. Πρωτ.: Β4Α/οικ. 38155 Γενική /νση: Σχεδιασµού & Ανάπτυξης Υπηρεσιών Υγείας /νση: Φαρµάκου Τµήµα σχεδιασµού και παρακολούθησης χορήγησης φαρµάκων Πληροφορίες: Ε. Αλεξοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα. Όρχεις

Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα. Όρχεις Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα Όρχεις Οι όρχεις είναι οι γεννητικοί αδένες του άνδρα. Είναι όργανα µε διπλή λειτουργία: η εξωκρινής λειτουργία είναι η παραγωγή σπερµατοζωαρίων και η ενδοκρινής είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Στην μετάφραση συμμετείχαν:

Στην μετάφραση συμμετείχαν: Στην μετάφραση συμμετείχαν: Εύα - Μαρία Βαρδέκα, Φανή Μαξακούλη, Καλλιόπη Παπαδάκη, Σωτηρία Σιμωνέτη, Dhimiter Karalliu, Κωσταντίνα Κοντογιάννη, Φανερωμένη-Γεωργία Γεωργαλά, Αναστασία Γρηγοριάδου, Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα