ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α. Φλεγµονώδης αρθρίτιδα προκαλούµενη από την. µονονατρίου µέσα στην άρθρωση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α. Φλεγµονώδης αρθρίτιδα προκαλούµενη από την. µονονατρίου µέσα στην άρθρωση"

Transcript

1 ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

2 ΟΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

3 ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Φλεγµονώδης αρθρίτιδα προκαλούµενη από την καθίζηση κρυστάλλων ουρικού µονονατρίου µέσα στην άρθρωση

4

5 ΦΑΣΜΑ ΤΗΣ ΟΥΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Ασυµπτωµατική υπερουριχαιµία Οξεία ουρική αρθρίτιδα (υποτροπιάζουσες κρίσεις) Χρονία τοφώδης ουρική αρθρίτιδα Νεφρική δυσλειτουργία Ουρική νεφρολιθίαση Η υπερουριχαιµία είναι ο «κοινός παρονοµαστής» όλων των κλινικών εκδηλώσεων της ουρικής νόσου

6 Υπερουριχαιµία υπάρχει µόνο στα ανώτερα πρωτεύοντα: Υπάρχει εξελικτικό πλεονέκτηµα; Ουρικό ουρικάση Αλλαντοΐνη Απέκκριση στα ούρα

7 ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Είναι συχνή νόσος Είναι σηµαντική νόσος, τόσο αυτή καθ εαυτήν, όσο και λόγω συνδυασµού της µε το «µεταβολικό σύνδροµο» και τις συνιστώσες του Στην καθηµερινή ιατρική πράξη η αντιµετώπισή της είναι συχνά εστία λανθασµένων χειρισµών υνητικά «ιάσιµη», εφ όσον διαλυθούν οι καθιζηµένοι κρύσταλλοι ουρικού

8 Ουρική αρθρίτιδα. Μια πανάρχαια Γνωστή από την αρχαιότητα Πρώτη περιγραφή από τον Ιπποκράτη Πρώτη περιγραφή τόφων από τον Γαληνό νόσος

9 ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Tomas Sydenham 1683:Κλασσική περιγραφή της οξείας ποδάγρας Anton van Leeuwenhoek 1679: Παρατήρηση στο µικροσκόπιο των κρυστάλλων από υλικό τόφου WH Wollaston 1787: Ταυτοποίηση της προέλευσης των κρυστάλλων από ουρικό McCarty & Hollander 1961: Περιγραφή των κρυστάλλων στο µικροσκόπιο µε πολωµένο φως

10 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΙΚΟΥ

11 ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ

12 ΣΤΑΘΜΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΤΟ ΑΙΜΑ: ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΚΚΡΙΣΗΣ

13 ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ Φυσιολογικά οι αποθήκες ουρικού περίπου 1200mg Τα 2/3 από αυτά η ηµερήσια διακίνηση Τα 2/3 του αποβαλλόµενου στα ούρα και το 1/3 στα κόπρανα

14 ΣΤΑΘΜΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΤΟ ΑΙΜΑ Φυσιολογικά στα παιδιά: 2-4mg/ 4mg/dL Στους άρρενες αυξάνει απότοµα στην εφηβεία, για να φθάσει στα επίπεδα που θα διατηρήσουν καθ όλη την ενήλικα ζωή τους Στις γυναίκες αυξάνει πολύ βαθµιαία κατά την ενήλικα ζωή, και δεν φθάνει τη µέγιστη τιµή παρά µόνο µετά την εµµηνόπαυση (τα οιστρογόνα αυξάνουν τη νεφρική αποβολή ουρικού, επειδή µειώνουν την επαναρρόφησή του, αναστέλλοντας urate transporters)

15 ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑ: ΟΡΙΣΜΟΣ Με ε όρους φυσιολογίας, κάθε τιµή ουρικού > 6.8 mg/dl είναι υπερουριχαιµία. ΓΙΑΤΙ? ΙΟΤΙ το όριο διαλυτότητας του ουρικού µονονατρίου είναι 6.8 mg/dl υπό φυσιολογικές συνθήκες ph (7.4) και θερµοκρασίας.

16

17 ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ ΟΥΡΙΚΟ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟ Σε ph 7,4 (αίµα και τα περισσότερα υγρά του σώµατος, πλην κυρίως των ούρων), υπερτερεί το ουρικό ανιόν σε σχέση 50:1 (98%) έναντι του ουρικού οξέος Λόγω της αφθονίας ιόντων Νa στα εξωκυττάρια υγρά, το ουρικό ανιόν µετατρέπεται σε ουρικό µονονάτριο Το ουρικό µονονάτριο έχει πολύ µικρή διαλυτότητα (6,8mg/dL) σε σχέση µε το ουρικό ανιόν (120mg/dL)

18 ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ - ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ Σε όξινο ph 5,0, σύνηθες στα ούρα, υπερισχύει η µη ιονισµένη µορφή του ουρικού οξέος Η διαλυτότητά του είναι χαµηλή, 10-15mg/dL Τη συγκέντρωση αυτή συχνά, άτοµα φυσιολογικά ή πάσχοντα από ουρική νόσο, υπερβαίνουν στα ούρα τους Έτσι εξηγείται η καθίζηση κρυστάλλων ουρικού οξέος στις ουροφόρες οδούς (νεφρολιθίαση) σε πάσχοντες και µη από ουρική νόσο Αντίθετα, κρύσταλλοι ουρικού µονονατρίου καθιζάνουν στις αρθρώσεις, τόφους, διάµεσο νεφρικό ιστό και αλλαχού (φυσιολογικό ph 7.4) σε πάσχοντες από ουρική νόσο

19 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ

20 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ Το ουρικό οξύ (2,6,8- τριοξυπουρίνη) είναι το τελικό προϊόν του µεταβολισµού των πουρινών

21 ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ

22

23 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ De novo σύνθεση πουρινών (από µικρά µόρια µη πουρινικής φύσεως), κυρίως στο ήπαρ Καταβολισµός των ενδογενών πουρινών από την ιστική αποδόµηση Καταβολισµός των εξωγενών πουρινών της τροφής

24 De novo synthesis Ribose-5-P + ATP PRPP synthetase PRPP

25 XO - ΞΑΝΘΙΝΙΚΗ ΟΞΕΙ ΑΣΗ Φλαβοπρωτεΐνη που περιέχει µολυβδένιο-πτερίνη (ενεργό τµήµα) Η ξανθινική οξειδάση δρα στην ξανθίνη µε παραγωγή ουρικού και O 2 - Το O 2 - είναι το κατ εξοχήν µόριο που εξουδετερώνει το ΝΟ ΑΡΑ, Ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ Χ-Ο ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΥ ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟΥ Ο2-

26 ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΠΕΚΚΡΙΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ

27

28 ΜΕΤΑΦΟΡΕΙΣ ΟΥΡΙΚΟΥ URATE TRANSPORTERS (I) URAT1 και GLUT9 ιδιαίτερα σηµαντικοί Και οι δύο αφορούν επαναρρόφηση του ουρικού στο εγγύς εσπειραµένο Και οι δύο αναστέλλονται από τα ουρικοδιουρητικά φάρµακα προβενεσίδη και βενζµπροµαρόνη Μεταλλάξεις στα γονίδια που ελέγχουν την έκφρασή τους (SLC22A12 και SLC2A9 αντίστοιχα) προκαλούν υποουριχαιµία

29 URAT-1 URAT-1 υπάρχει ΚΑΙ στα ώριµα λιποκύτταρα και στα λεία µυϊκά κύτταρα των αγγείων ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟ Ο ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟ Ο ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

30 ΜΕΤΑΦΟΡΕΙΣ ΟΥΡΙΚΟΥ URATE TRANSPORTERS (II) ABCG2, NPT1, NPT4 και πιθανόν UAT-1 και άλλοι Οι ABCG2, NPT1και NPT4 ευνοούν την έκκριση ουρικού από το επιθηλιακό κύτταρο του εγγύς εσπειραµένου προς το πρόουρο Ανεπαρκής έκφραση αυτών προκαλεί υπερουριχαιµία και ουρική αρθρίτιδα

31 ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑ Τουλάχιστον 5% των ενηλίκων ανδρών εχει υπερουριχαιµία. ΟΜΩΣ, η µεγίστη πλειοψηφία αυτών ΠΟΤΕ δεν εµφανίζει Ουρική αρθρίτιδα Τόφους Νεφρολιθίαση από λίθους ουρικού.

32 ΑΙΤΙΑ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΥΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

33 ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΡΙΚΟΥ Υπεύθυνη για το 10% των περιπτώσεων υπερουριχαιµιας: Αυξηµένη διακίνηση πουρινών (λεµφοϋπερπλαστικά και µυελοϋπερ- πλαστικά σύνδροµα, ψωρίαση κ.ά.) Αυξηµένη de novo σύνθεση πουρινών: ιδιοπαθής ή σε κληρονοµικές ενζυµικές διαταραχές, π.χ. της PRPP συνθετάσης, της HGPRT, της G-6-φωσφατάσης κ.ά. Αυξηµένος καταβολισµός ΑΤΡ (φρουκτόζη, έµφραγµα, αλκοόλ, status epilepticus, ARDS κλπ)

34 ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΠΟΒΟΛΗ ΟΥΡΙΚΟΥ Υπεύθυνη για το 90% των περιπτώσεων υπερουριχαιµίας (ελαττωµένη κάθαρση ουρικού): Κληρονοµική διαταραχή στο ουροφόρο σωληνάριο (URAT1 κ.ά.) Νεφρική ανεπάρκεια Φάρµακα (διουρητικά, ασπιρίνη σε µικρές δόσεις, κυκλοσπορίνη, πυραζιναµίδη κ.ά.) Γαλακτική οξέωση (σήψη, αλκοόλ κ.ά.) και κετοξέωση (λόγω ελαττωµένης έκκρισης ουρικού στο εγγύς εσπειραµένο) Υποθυρεοειδισµός (ελάττωση του GFR) Αντίσταση στην ινσουλίνη (αυξηµένη επαναρρόφηση ουρικού στο εγγύς εσπειραµένο)

35 ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

36

37 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ Οπωσδήποτε υψηλές συγκεντρώσεις ουρικού Ενδοαρθρικά: Παρουσία σωµατιδίων από τραυµατισµό ή οστεοαρθρίτιδα (π.χ. θραύσµατα χόνδρου, κολλαγόνο, χονδροϊτίνη κ.ά.) Χαµηλό ph, xαµηλή θερµοκρασία, αφυδάτωση IgG και IgM

38 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (Ι) Η παρουσία κρυστάλλων ουρικού µονονατρίου δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά και οξεία φλεγµονή Σε ασθενείς µε ουρική αρθρίτιδα συχνά ανευρίσκονται κρύσταλλοι σε κλινικά µη προσβεβληµένες αρθρώσεις Ευµεγέθεις τόφοι στο µυοσκελετικό συχνά δεν συνοδεύονται από φλεγµονή, όπως και παρόµοιοι σε σπλάχνα

39

40 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (ΙΙ) Εµπλεκόµενοι τοπικοί παράγοντες στην πρόκληση της οξείας κρίσεως: Απότοµη µεταβολή της συγκέντρωσης ουρικού Μικρού µεγέθους (ΟΧΙ ΜΕΓΑΛΟΙ) Μικρού µεγέθους (ΟΧΙ ΜΕΓΑΛΟΙ) κρύσταλλοι (όπως αυτοί που απελευθερώνονται από τόφους σε έντονη υποουριχαιµική αγωγή), είναι πιθανότερο να προκαλέσουν κρίση Το περίβληµα των κρυστάλλων Το τοπικό µικροπεριβάλλον κυτοκινών Η παρουσία των κατάλληλων κυττάρων

41 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (ΙΙΙ) Εµπλεκόµενοι συστηµικοί παράγοντες στην πρόκληση της οξείας κρίσεως: Χειρουργείο, τραύµα Λοιµώξεις, άλλα συµπαροµαρτούντα νοσήµατα Αλκοόλ, διαιτητικοί παράγοντες Φάρµακα που επιδρούν στις στάθµες ουρικού

42 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (ΙV) Το προφλεγµονώδες δυναµικό των ουρικών κρυστάλλων εξαρτάται από την ισορροπία µεταξύ «προφλεγµονωδών» και «αντιφλεγµονωδών» παραγόντων στο περίβληµά τους

43 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (V) «ΠΡΟΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΣ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ» Πρόσδεση IgG στους κρυστάλλους MSU ευνοεί τη φαγοκυττάρωση του «συµπλέγµατος» από κύτταρα που έχουν FcγRIII υποδοχέα Το ίδιο προκαλεί και ενεργοποίηση της Το ίδιο προκαλεί και ενεργοποίηση της κλασσικής οδού του συµπληρώµατος Οι ουρικοί κρύσταλλοι αφ εαυτών προκαλούν ενεργοποίηση της κλασσικής και της εναλλακτικής οδού του συµπληρώµατος Το C3b που καθιζάνει στην επιφάνεια του κρυστάλλου αποδοµείται σε icb, που αντιδρά µε υποδοχέα CR3 των κατάλληλων κυττάρων Τα C3a και C5a δρούν χηµειοτακτικά Σηµαντικός ο ρόλος του MAC

44 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (VΙ) «ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΣ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ» Απολιποπρωτεΐνη Β (συστατικό της LDL) και απολιποπρωτεΐνη Ε (παραγόµενη από τοπικά µακροφάγα), ανταγωνίζονται την IgG και το συµπλήρωµα στην οψωνινοποίηση των κρυστάλλων, αναστέλλοντας τη διέγερση των ουδετεροφίλων TGF-β επίσης περιβάλλει ουρικούς κρυστάλλους

45 ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΚΥΤΤΑΡΑ Η οξεία κρίση συµβαίνει όταν µικροκρύσταλλοι, αποσπώµενοι από προϋπάρχοντες τόφους του αρθρικού υµένα, αλληλεπιδρούν µε διάφορα κύτταρα Το κύριο κύτταρο, υπεύθυνο για τη φλεγµονώδη αντίδραση είναι το ουδετερόφιλο Εντούτοις, τα αρχικά κύτταρα όπου δρουν οι κρύσταλλοι είναι τα παρακείµενα κύτταρα του αρθρικού υµένα (τύπου Α και Β υµενοκύτταρα, δενδριτικά, και πιθανόν ενδοθηλιακά και µαστοκύτταρα) και διερχόµενα µονοκύτταρα

46 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΟΥΡΙΚΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (VΙΙ) Τα µονοκύτταρα και τα άωρα µακροφάγα είναι εκείνα, που σε αντίθεση µε τα ώριµα µακροφάγα, ευνούν την πρόκληση της κρίσεως Τα πιο ώριµα διαφοροποιηµένα µακροφάγα εκκρίνουν ΤGFβ Μονοκύτταρα από ασθενείς µε τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια παράγουν πληµµελώς IL-1, IL-6 και TNFα, µετά διέγερση µε ουρικούς κρυστάλλους (σπάνιες οι κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας)

47 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΡΙΣΕΩΣ ΟΥΡΙΚΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ ΑΣ

48

49 Το φλεγµονόσωµα Πρώιµοι «αισθητήρες» σηµάτων κινδύνου, που θέτουν σε κίνηση τον µηχανισµό της άµυνας

50

51 ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝ ΟΚΥΤΤΑΡΙΑ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ Ενεργοποίηση MAP κινασών (p38, JNK, ERK-1 και ERK-2) Αποτέλεσµα η πρόσδεση NF-κB και AP-1 στους promoters προφλεγµονωδών γονιδίων για κυτοκίνες, χηµειοκίνες, iνο συνθετάση και µεταλλοπρωτεάσες Σηµατοδότηση µέσω Tlr πρωτεϊνών οδηγεί (µέσω Myd88) πάλι σε NF-κB

52 Οι κρύσταλλοι ουρικού διεγείρουν το φλεγµονόσωµα

53 Κεντρικός ο ρόλος της ιντερλευκίνης -1

54 IL-1: Κοµβικός διαµεσολαβητής στην φλεγµονώδη απάντηση Interleukin-1β

55 Ανάλογα µε τη σοβαρότητα της κρίσεως, κυτοκίνες όπως S100A8/9, IL-1, IL-6, IL-8, MCP-1 και TNFα, εισέρχονται στην κυκλοφορία και προκαλούν αντίδραση οξείας φάσεως µε συστηµατική φλεγµονώδη απάντηση, ενίοτε θυµίζουσα σήψη

56 ΑΥΤΟΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ (I) Αυξηµένη εισροή ApoB και τοπική παραγωγή ApoE και TGF-β, που επενδύουν τους κρυστάλλους, και αναστέλλουν την ενεργοποίηση των ουδετεροφίλων Συστηµατικοί αντιφλεγµονώδεις µεσολαβητές (µελανοκορτίνες ACTH και MSH), που δρουν κατασταλτικά στα µακροφάγα µέσω των υποδοχέων τους σε αυτά (MCRs)

57 ΑΥΤΟΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ (II) Επιτόπια παραγωγή TGFβ, ApoE και IL-10 Επιτόπια ευόδωση της παραγωγής PPARα και PPARγ που αναστέλλουν τη µεταγραφή TNFα, IL-1, IL-6, inos και COX-2 Απόπτωση των διηθούντων ουδετεροφίλων, επαγόµενη από πιο ώριµα διαφοροποιηµένα µακροφάγα (που δηµιουργούνται σαν απόκριση στο τοπικό µικροπεριβάλλον κυτοκινών)

58 ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Μικροτόφοι στον αρθρικό υµένα και κρύσταλλοι στο αρθρικό υγρό επιµένουν σε σηµαντικό ποσοστό ασθενών στις µεταξύ των κρίσεων ασυµπτωµατικές περιόδους Επιµένουσες εστίες κρυστάλλων περιβάλλονται από κοκκιωµατώδη ιστό Σε ασθενείς µε χρόνια τοφώδη νόσο προκαλούνται διαβρώσεις οστικές (αυξηµένες στάθµες στο αίµα RANKL και M- CSF, και χαµηλές OPG) MRI και US αναδεικνύουν διαβρώσεις εκεί που η ακτινογραφία είναι φυσιολογική

59 ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

60 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ Farmingham study: 4,8% των ενηλίκων στις αρχές της δεκαετίας του 1970, αύξηση στο 9,3% στα µέσα της δεκαετίας του 1980 Πρόσφατες µελέτες από Ταϋλάνδη και Τουρκία: 18,4% και 19% αντίστοιχα Παρόµοια στοιχεία από πρόσφατες µελέτες σε ΗΠΑ και Ενωµένο Βασίλειο

61

62

63 ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΟΥΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Αυξήθηκε (στις ΗΠΑ) πάνω από το τετραπλάσιο την τελευταία 20ετία: 16/ το / το

64 Ποιοι παράγοντες συνέβαλαν σε αυτήν την αύξηση; Αύξηση µέσου όρου ζωής Αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής Αύξηση συχνότητας εµφάνισης παραγόντων που σχετίζονται µε υπερουριχαιµία Παχυσαρκία Μεταβολικό σύνδροµο Υπέρταση Αυξηµένη χρήση φαρµάκων (διουρητικά, ασπιρίνη, κυκλοσπορίνη κ.ά.)

65 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΙΑΓΝΩΣΗ

66

67

68 ΟΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Κατά κρίσεις διαλειπόντως,, διαρκείας 5-10 ηµερών, αυτοπεριοριζόµενες Η πρώτη κρίση στους άνδρες συνήθως µεταξύ 40 και 60 ετών, στις γυναίκες αργότερα Ποδάγρα στο 90% των ασθενών Συχνή προσβολή στα αρχικά στάδια και στη η ράχη του ποδός,, αστραγάλους, φτέρνες και γόνατα Σπανιώτερα σε καρπούς, δάχτυλα χεριών και αγκώνες Πυρετός πάνω από 38 βαθµούς στο 30%

69 ΚΛΑΣΙΚΗ ΟΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α («ΠΟ ΑΓΡΑ»)

70 ΚΛΑΣΙΚΗ ΟΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α («ΠΟ ΑΓΡΑ»)

71 ΚΛΑΣΙΚΗ ΟΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

72 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Σε αθεράπευτη νόσο, η συχνότητα των κρίσεων αυξάνει και οι µεταξύ τους ασυµπτωµατικές περίοδοι βραχύνονται Συχνά οι κρίσεις ολιγο- ή πολυ-αρθρικές και µακρότερης διάρκειας Στο αρθρικό υγρό, αν και φαινοµενικά η κρίση έχει υποχωρήσει, ανευρίσκονται κρύσταλλοι, ενώ τα κύτταρα είναι αυξηµένα ( κκχ) Η κατάσταση συνήθως διαρκεί µέχρι και 10 χρόνια, προτού µεταπέσει στη χρόνια µορφή

73

74 ΠΡΟΚΕΧΩΡΗΜΕΝΗ (ή ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΦΩ ΗΣ) ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Συνήθως µετά 10 ή περισσότερα χρόνια από την πρώτη κρίση Εδώ πλέον οι αρθρώσεις, στις µεταξύ των κρίσεων περιόδους, δεν είναι ασυµπτωµατικές, αλλά παρουσιάζουν διόγκωση και δυσχέρεια και βαθµό πόνου Κρίσεις συµβαίνουν συχνά, πολυαρθρική νόσος συχνότερα Τόφοι µπορεί να είναι ορατοί Μικροτόφοι όµως µπορεί να υφίστανται από πολύ ενωρίτερα (MRI, αρθροσκόπηση)

75

76

77 ΟΥΡΙΚΟI ΤΟΦΟΙ

78 ΤΟΦΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

79 ΟΥΡΙΚΟI ΤΟΦΟΙ

80 ΟΥΡΙΚΟΙ ΤΟΦΟΙ Συχνότερα στα πτερύγια των ώτων, στα δάχτυλα των χεριών, στους καρπούς, στα γόνατα, στο ωλέκρανο, στον Αχίλλειο τένοντα Σπανιώτερα στο σκληρό χιτώνα των οφθαλµών, στις καρδιακές βαλβίδες, στις νεφρικές πυραµίδες Προ της εφαρµογής υπο-ουριχαιµικών ουριχαιµικών θεραπειών, το 50% των ασθενών µε ουρική νόσο ανέπτυσσαν τόφους

81

82

83

84

85 ΙΑΓΝΩΣΗ Ιστορικό, κλινική εικόνα Κοινός εργαστηριακλος έλεγχος και δείκτες φλεγµονής Παρακέντηση της άρθρωσης, όπου δυνατόν και εξέταση του αρθρικού υγρού Ακτινογραφίες

86 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΟΥΡΙΚΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ ΑΣ Στην κρίση οξείας ουρικής αρθρίτιδας: αύξηση του αριθµού των WBCs στο αίµα, δείκτες οξείας φλεγµονής, αύξηση των WBCs στο αρθρικό υγρό (αρκετές χιλιάδες µε επικράτηση των PMNs),, χαρακτήρες του αρθρικού υγρού. Μικροσκοπία του αρθρικού υγρού µε πολωµένο φώς: κρύσταλλοι ουρικού µονονατρίου (βελονοειδείς µε έντονη αρνητική διπλοθλαστικότητα). Ακτινολογική απεικόνιση αρθρώσεων σε περιπτώσεις χρονίας ουρικής αρθρίτιδας (rat-bite lesions).

87 ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΟ ΦΩΣ: ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

88 ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΟ ΦΩΣ: OΞΕΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

89 ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΜΕ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ: ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

90 ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΜΕ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ: ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

91 ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΦΟΥ ΜΕ ΠΟΛΩΜΕΝΟ ΦΩΣ: ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ

92 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ: ΧΡΟΝΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α (RAT-BITE LESIONS).

93 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ: ΧΡΟΝΙΑ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α (RAT-BITE LESIONS).

94 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

95 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΡΙΣΕΩΣ ΟΞΕΙΑΣ ΟΥΡΙΚΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ ΑΣ (Ι) Evidence based: -NSAIDs -Γλυκοκορτικοειδή -Κολχικίνη Προκαλούν αναστολή σε ποικίλο βαθµό: Προκαλούν αναστολή σε ποικίλο βαθµό: -χηµειοταξίας λευκών -προσκόλλησης κυττάρων -ενεργοποίησης κυττάρων -έκφρασης και σηµατοδότησης προφλεγ- µονωδών κυτοκινών

96 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΡΙΣΕΩΣ ΟΞΕΙΑΣ ΟΥΡΙΚΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ ΑΣ (ΙΙ) Off-label χρήση -NSAIDs (επιλεκτικοί COX-2 αναστολείς) -Συνθετική ACTH -Ανταγωνιστές IL-1

97 ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ Εξατοµικεύεται Εξαρτάται εν πολλοίς από συννοσηρότητα (νεφρική, καρδιακή, ηπατική ή γαστρεντερική νόσος, τυχόν λήψη αντιπηκτικών), είδος και αριθµό προσβεβληµένων αρθρώσεων

98 NSAIDs Όλα ουσιαστικά, επιλεκτικά και µή, µπορούν να χρησιµοποιηθούν, εφ όσον δεν αντενδείκνυνται Για 5-10 ηµέρες Συνήθως η πλήρης αντιφλεγµονώδης δόση τις πρώτες τρεις ηµέρες και µικρότερη τις υπόλοιπες

99 ΓΛΥΚΟΚΟΡΤΙΚΟΕΙ Η Πρεδνιζολόνη 35mg per os/d για 5 ηµέρες (ακριβέστερα 0.5mg/Kg*/d) Σε βαρειές περιπτώσεις (ιδία πολυαρθρικής προσβολής) mg µεθυλ-πρεδνιζολόνης) σε IV έγχυση για 1-2 ηµέρες Triamsinolone 60mg IM εφ άπαξ Ενδαρθρικά σε προσβολή µιας µεγάλης άρθρωσης, κυρίως tramsinolone

100 Συνθετική ACTH Nuvacthen depot 1mg IM εφ άπαξ, µε δυνατότητα επανάληψης σε ώρες Λίαν αποτελεσµατική, και σε βαρειές µορφές πολυαρθρικής προσβολής Ταχύτατη ανταπόκριση Στην ταχεία ανταπόκριση πιθανώτατα συµβάλλει περιφερική δράση της ACTH, µέσω διέγερσης του MR3 (melanocortin-3 receptor) των φαγοκυττάρων Σε πειραµατικά µοντέλα, αγωνιστές του MR3 αναστέλλουν την προκαλούµενη από ουρικούς κρυστάλλους φλεγµονή

101 ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ IL-1 Η χρήση τους (off-label) παραµένει σε πειραµατικό επίπεδο Anakinra 100mg/d υποδόρια για 3 ηµέρες...canakinumab.

102 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ 0.5 mg 3 φορές την ηµέρα για 3 ηµέρες 1.2mg αρχικά και 0.6mg µετά 12 ώρες Ιδεώδες για προφύλαξη από κρίσεις, ιδίως πριν την έναρξη και κατά τη διάρκεια θεραπείας µε υποουριχαιµικά!!! Προσοχή σε νεφρική δυσλειτουργία

103 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Κλινική φαρµακολογία (I) Αλκαλοειδές, από το Colchicum automnale χρήση >2000 χρόνια! Άριστη απορρόφηση από νήστιδα και ιλεό Λιπόφιλο: Ευχερής είσοδος στο κύτταρο Αποβάλλεται κατ εξοχήν µε απέκκριση στη χολή και µε τα κόπρανα

104 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Κλινική φαρµακολογία (II) Έξοδος της κολχικίνης από τα κύτταρα (περιλαµβανοµένων και του εντερικού βλεννογόνου), εντεροηπατικός κύκλος και εκσεσηµασµένος εµπλουτισµός του φαρµάκου στη χολή ABCB1 (P-glycoprotein) -multidrug resistance transporter- κριτικής σηµασίας για την αποβολή του φαρµάκου Η µεµβρανική ABCB1, µέσω ΑΤΡ, αποβάλλει ποικίλες ουσίες από τα κύτταρα

105 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Αλληλεπιδράσεις µε φάρµακα (Ι) Κυκλοσπορίνη, κλαριθροµυκίνη και ερυθροµυκίνη (όχι η αζιθροµυκίνη): Ισχυροί αναστολείς της ABCB1 Τα ίδια 3 φάρµακα και οι στατίνες (simva-, lova- και atorva-statin) αναστέλλουν το ισοένζυµο του P450 CYP3A4, που αδρανοποιεί την κολχικίνη στο ήπαρ, πριν απεκκριθεί στη χολή

106 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Αλληλεπιδράσεις µε φάρµακα (ΙΙ) Νευροµυοπάθεια από κολχικίνη εντός εβδοµάδων σε συγχορήγηση κυκλοσπορίνης Σοβαρή τοξικότητα από κολχικίνη (δυνητικά θανατηφόρα) σε συγχορήγηση κλαριθροµυκίνης ή ερυθροµυκίνης Τοξική συνέργεια κολχικίνης και στατινών στην πρόκληση µυοπάθειας (και ραβδοµυόλυσης)

107 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Παρενέργειες Συνηθέστερα διάρροια (πολλάκις σοβαρή), ναυτία και σπανιώτερα έµετοι ΣΕ ΥΠΕΡ ΟΣΟΛΟΓΙΑ: Μυελοτοξικότητα (το ναδίρ των λευκών σε µία εβδοµάδα) Αρρυθµία και καρδιογενές σοκ Ηπατοτοξικότητα Αλωπεκία Μυοπάθεια (κυρίως εγγύς) µε αύξηση της CK, συνδυαζόµενη και µε νευροπάθεια Η κολχικίνη δεν αποβάλλεται µε αιµοκάθαρση

108 KOΛΧΙΚΙΝΗ ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α 0.6mg bid µε Cr clearance>60ml/min 0.6mg/d µε Cr clearance 40-59mL/min 0.6mg ανά διήµερο µε Cr clearance 30-39mL/min 0.6mg ανά τριήµερο µε Cr clearance 11-29mL/min Αποφυγή µε Cr clearance<10ml/min ή σε αιµοκαθαρόµενους Μείωση της δόσεως 50% σε άτοµα άνω των 70 ετών Προσοχή στη συγχορήγηση άλλων φαρµάκων

109 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Μηχανισµοί δράσης (Ι) Προσδένεται στερρά στην µη πολυµερισµένη tubulin,σχηµατίζοντας το TC-complex Αυτό ρυθµίζει τη λειτουργία των µικροσωληναρίων Κατ ακολουθίαν η κολχικίνη ρυθµίζει: -κυτταρικό πολλαπλασιασµό -ενδοκυττάρια σηµατοδότηση -γονιδιακή έκφραση -χηµειοταξία -έκκριση περιεχοµένου των κοκκίων των ουδετεροφίλων

110 ΚΟΛΧΙΚΙΝΗ Μηχανισµοί δράσης (ΙΙ) Κατ εξοχήν δράση του φαρµάκου σε κύτταρα µε υψηλό turn over, όπως του εντερικού βλεννογόνου και του µυελού Υψηλή συγκέντρωση στα ουδετερόφιλα Αναστέλλει την Ε-σελεκτίνη στο ενδοθήλιο, εµποδίζοντας την προσκόλληση σε αυτό των WBCs Αναστέλλει την από ουρικούς κρυστάλλους ενεργοποίηση του NALP3 φλεγµονοσώµατος

111 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ

112 ΥΝΗΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΙΜΟΙ Υπερουριχαιµία Παχυσαρκία ίαιτα Αλκοόλ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Φάρµακα που προδιαθέτουν Συστατικά του µεταβολικού συνδρόµου

113 ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΟΥΡΩΝ 24ΩΡΟΥ Προσδιορισµός του βασικού παθογενετικού µηχανισµού πρόκλησης υπερουριχαιµίας µέσω της µέτρησης του αποβαλλόµενου ουρικού οξέος από τα ούρα. Ουρικό οξύ ούρων 24ώρου > 800mg =υπερπαραγωγή (10% περιπτώσεων) Ουρικό οξύ ούρων 24ώρου <800mg =µειωµένη απέκκριση (90% περιπτώσεων)

114 Είναι αποτελεσµατικές οι πτωχές σε πουρίνες δίαιτες;;

115 ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΟΥΡΙΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΟΥΡΙΚΟΥ (Ι) Από πρακτικής πλευράς, σε άτοµα µε υπερουριχαιµία και ουρική νόσο, ο διαιτητικός περιορισµός πρέπει να αφορά σε πλούσιες σε πουρίνες τροφές ζωϊκής προέλευσης, και όχι σε τέτοιες φυτικής προέλευσης (όσπρια), που συγχρόνως είναι εξαιρετικές πηγές πρωτεϊνών, ινών, βιταµινών και µετάλλων

116 ΙΑΙΤΗΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Συµπίπτουν µε αυτές της υγιεινής διατροφής του γενικού πληθυσµού, µε εξαίρεση το ψάρι, που είναι πηγή πουρινών Ευνοϊκή επίδραση των γαλακτωδών µε χαµηλά λιπαρά και του καφέ

117

118 Τροποποίηση φαρµακευτικής αγωγής Τα διουρητικά επιδεινώνουν την υπερουριχαιµία Λοσαρτάνη, ατορβαστατίνη και φαινοφιβράτη έχουν ήπια υπο- ουριχαιµική δράση

119 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΥΠΟΟΥΡΙΧΑΙΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

120 ΣΤΟΧΟΣ ΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟΟΥΡΙΧΑΙΜΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η ΙΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΤΟΦΩΝ ΟΥΡΙΚΟΥ ΜΟΝΟΝΑΤΡΙΟΥ ΑΥΤΟ ΘΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΒΑΘΜΙΑΙΑ, ΕΦ ΟΣΟΝ ΤΑ ΕΠΙΠΕ Α ΤΟΥ ΟΥΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΜΕΙΩΘΟΥΝ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΙΟ ΚΟΡΕΣΜΟΥ (<6mg/dL)

121 ΥΠΟΟΥΡΙΧΑΙΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεραπεία εφ όρου ζωής Στόχος η µείωση του ουρικού στο αίµα σε επίπεδα 5-6mg/dL Σε εκσεσηµασµένη τοφώδη νόσο, Σε εκσεσηµασµένη τοφώδη νόσο, επιθυµητή πιο επιθετική µείωση σε επίπεδα 3-5mg/dL

122 ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΥΠΟΟΥΡΙΧΑΙΜΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Συχνές κρίσεις αρθρίτιδας (>2/έτος) Ουρική ουρολιθίαση ή υπερπαραγωγή ουρικού Τοφώδης νόσος Σοβαρές, δύσκολα αντιµετωπιζόµενες, ή ανθεκτικές στη θεραπεία κρίσεις Χρονία επιµένουσα ουρική αρθρίτιδα

123 ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑ εν υφίσταται evidence based ένδειξη για φαρµακευτική αντιµετώπιση ακόµη... Εξαίρεση η πρόληψη του Εξαίρεση η πρόληψη του συνδρόµου λύσεως όγκου

124 ΟΥΡΙΚΟ ΙΟΥΡΗΤΙΚΑ (Ι) Προβενεσίδη Κύρια Βενζµπροµαρόνη Σουλφινπυραζόνη Με δευτερεύουσα δράση Λοσαρτάνη Φενοφιµπράτη Σαλικυλικά σε υψηλές δόσεις

125 ΟΥΡΙΚΟ ΙΟΥΡΗΤΙΚΑ (ΙΙ) Μηχανισµοί δράσης Όλα αναστέλλουν το URAT1, αναστέλλοντας την επαναρρόφηση ουρικού στο επιθηλιακό κύτταρο (ψήκτρα:πλευρά προς το πρόουρο) του εγγύς εσπειραµένου Τα κύρια επιπλέον αναστέλλουν το GLUT9 στο ίδιο κύτταρο (στην πλευρά προς το διάµεσο ιστό και αγγείο): ευτερεύων µηχανισµός

126 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΡΙΚΟ ΙΟΥΡΗΤΙΚΩΝ Ηλικία κάτω των 60 Κάθαρση κρετινίνης >60-80cc/min Ουρικό οξύ ούρων 24ώρου <900mg Απουσία ουρικής νεφρολιθίασης

127 ΒΕΝΖΜΠΡΟΜΑΡΟΝΗ Βαθµιαία αύξηση της δόσης από 50mg/d σε 100mg δις ηµερησίως Αποτελεσµατικό και µε clearance κρεατινίνης 30ml/min-60ml/min Κίνδυνος κεραυνοβόλου ηπατοτοξικότητας Απαγορευµένο στις ΗΠΑ και άλλες χώρες

128 ΠΡΟΒΕΝΕΣΙ Η (Ι) οσολογία από 250mg δις ηµερησίως βαθµιαία αυξανόµενη στα 1000mg δις ηµερησίως Όπως όλα τα ουρικοδιουρητικά ευνοεί τη δηµιουργία ουρολιθίασης Απαραίτητα η επαρκής ενυδάτωση και η αλκαλοποίηση των ούρων

129 ΠΡΟΒΕΝΕΣΙ Η (ΙΙ) Τροποποιεί τη νεφρική κάθαρση: µεθοτρεξάτης πενικιλλινών και κεφαλοσπορινών ηπαρίνης σαλικυλικών, ινδοµεθακίνης και άλλων

130 ΤΕΛΙΚΑ... είτε λόγω παρενεργειών είτε λόγω αντενδείξεων είτε λόγω ανεπαρκούς αποτελεσµατικότητας είτε λόγω ανάγκης συγχορήγησης και άλλων φαρµάκων Τα ουρικοδιουρητικά δεν αποτελούν µόνα τους αποτελεσµατική θεραπεία της υπερουριχαιµίας

131 ΑΛΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗ (Ι) Το υποουριχαιµικό πρώτης εκλογής Μετατρέπεται στο ήπαρ στον ενεργό µεταβολίτη οξυπουρινόλη Η οξυπουρινόλη έχει χρόνο ηµιζωής 24 ώρες Κατ ακολουθίαν: δόσεις αλλοπουρινόλης µέχρι 300mg µπορεί να χορηγούνται εφ άπαξ της ηµέρας

132 ΤΡΟΠΟΙ ΡΑΣΗΣ ΑΛΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΟΞΥΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ Αναστολή της ξανθινικής οξειδάσης Ανταγωνίζονται την PRPP για σύνδεση µε την HGPRT, επάγοντας τα salvage pathways Τα νουκλεοτίδιά τους αναστέλλουν την αµιδοτρανσφεράση, ένζυµο κλειδί στη σύνθεση πουρινών (στάδιο µετατροπής της PRPP σε IMP ten steps)

133

134

135 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΛΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗ Ενδείκνυται οπωσδήποτε σε: -Νεφρική υπεραπέκκριση ουρικού -Ουρική νεφρολιθίαση -Χρόνια νεφρική νόσο Στην πράξη η υποουριχαιµική θεραπεία γίνεται σχεδόν αποκλειστικά µε αλλοπουρινόλη Η συνήθης δοσολογία µε 300mg/d µπορεί να είναι ανεπαρκής

136 ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ (Ι) Σηµαντική δυσανεξία σε 5-10% Συνηθέστερα ναυτία ή διάρροια, αύξηση των τρανσαµινασών και ποικίλες νευρολογικές εκδηλώσεις Κηλιδοβλατιδώδες εξάνθηµα σε 2%, του οποίου προηγείται κνησµός (ένδειξη διακοπής του φαρµάκου)

137 ΣΟΒΑΡΕΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ Σύνδροµο Stevens-Johnson TEN (Τοξική επιδερµιδική νεκρόλυσις) Σοβαρό σύνδροµο υπερευαισθησίας στην αλλοπουρινόλη (AHS) Καταστολή του µυελού σπάνια σε υψηλές δόσεις Σπάνια κοκκιωµατώδης ηπατίτιδα, χολοστατικός ίκτερος και ηπατική νέκρωση Όλα αποτελούν αντένδειξη επαναχορήγησης του φαρµάκου

138 AHS Συχνότητα % Συµβαίνει κατά τους λίγους πρώτους µήνες από την έναρξη της θεραπείας Προδιαθέτουν χρόνια νεφρική νόσος και σύγχρονη χορήγηση θειαζιδικών διουρητικών Σοβαρή πολυοργανική νόσος µε εξάνθηµα, ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία, ηωσινοφιλία και αγγειΐτδα Θνητότητα 20-25%

139 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ Με αζαθειοπρίνη, 6- µερκαπτοπουρίνη και θεοφυλλίνη, που όλα µεταβολίζονται από την ξανθινική οξειδάση Στενή παρακολούθηση του INR σε σύγχρονη χορήγηση κουµαρινικών Η συγχορήγηση αµπισιλλίνης ή αµοξισιλλίνης προκαλεί εξάνθηµα σε 20%

140 ΟΣΟΛΟΓΙΑ ΑΛΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ (Ι) Μέγιστη δόση 800mg/d Με φυσιολογική νεφρική λειτουργία: -Έναρξη µε 100mg/d -Αύξηση κατά 100mg/d κάθε λίγες εβδοµάδες, µέχρι να γίνει φυσιολογικό το ουρικό και οπωσδήποτε όχι πιο πάνω από τη µέγιστη δόση του φαρµάκου

141 ΟΣΟΛΟΓΙΑ ΑΛΛΟΠΟΥΡΙΝΟΛΗΣ (ΙΙ) Η συνήθως απαιτούµενη δόση για φυσιολογικοποίηση της στάθµης του ουρικού, µε φυσιολογική νεφρική λειτουργία, είναι περί τα 400mg/d Σε κάθαρση κρεατινίνης 10-20mL/min µεγίστη δόση 200mg/d Σε κάθαρση <10mL/min µεγίστη δόση 100mg/d Στην κλινική πράξη, φαίνεται ότι η δόση του φαρµάκου είναι αδικαιολόγητα χαµηλή...

142 Febuxostat Αναστέλλει την ξανθινο-οξειδάση οξειδάση µε διαφορετικό µηχανισµό από την αλλοπουρινόλη Καλά αποτελέσµατα Καλά ανεκτό

143 FEBUXOSTAT Κριτικής σηµασίας διαφορές από την αλλοπουρινόλη: Εκλεκτικός αναστολέας της ξανθινικής οξειδάσης Καταλαµβάνει την πρόσβαση στην ενεργό περιοχή (µολυβδένιο-πτερίνη) του ενζύµου Άρα τελείως διαφορετικός από την αλλοπουρινόλη τρόπος δράσης εν έχει πουρινικό πυρήνα Μεταβολίζεται στο ήπαρ (οξείδωση και σύνδεση µε γλυκουρονικό), µε ελάχιστη συµµετοχή του νεφρού στη φαρµακοκινητική

144 FEBUXOSTAT οσολογία: 40-80mg/d στις ΗΠΑ, mg/d στην Ευρώπη Τυχαιοποιηµένες διπλές τυφλές µελέτες: Περισσότεροι ασθενείς από πληθυσµό ουρικής αρθρίτιδας (30% µε τόφους) που έλαβαν 80mg/d και 120mg/d febuxostat, πέτυχαν σε 52 εβδοµάδες επίπεδα ουρικού <6mg/dL, από αυτούς που έλαβαν 300mg/d αλλοπουρινόλης Febuxostat 80mg/d υπερείχε των 40mg/d και αλλοπουρινόλης 300mg/d στην επίτευξη του στόχου µείωσης του ουρικού <6mg/Dl Σε ασθενείς µε νεφρική νόσο σταδίου ΙΙ-ΙΙΙ, 80mg/d febuxostat πέτυχαν το στόχο σε διπλάσιους ασθενείς απ ότι αλλοπουρινόλη mg/d

145 FEBUXOSTAT -ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (σε µικρά ποσοστά) Εξάνθηµα σε <2% Αύξηση των ηπατικών ενζύµων ιάρροια Αρθραλγίες -ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Συγκρίσιµη µε της αλλοπουρινόλης στη µείωση της ετήσιας συχνότητας των κρίσεων και στη µείωση του µεγέθους των τόφων

146

147 Oυρικάση PEG-uricase Rasburicase Χορηγούνται IV ή sc

148 ΟΥΡΙΚΑΣΕΣ Rasburicase: Μη πεγκυλιωµένο ανασυνδυασµένο ένζυµο µύκητα Βραχείας διάρκειας ενδοφλέβια θεραπεία για πρόληψη του συνδρόµου λύσης όγκου Έντονα ανοσογόνο ιάρκεια ηµιζωής 24 ώρες

149 ΟΥΡΙΚΑΣΕΣ Pegloticase: Ανασυνδυασµένη πεγκυλιωµένη ουρικάση προέλευσης χοίρου-µπαµπουΐνου Η πεγκυλίωση αυξάνει το χρόνο ηµιζωής σε ηµέρες ή εβδοµάδες και µειώνει την ανοσογονικότητα 8mg σε IV έγχυση ανά 2 εβδοµάδες Πάντα προ της έγχυσης αντιϊσταµινικό, παρακεταµόλη και κορτικοειδές Αντισώµατα σε µεγάλο ποσοστό των µη ανταποκρινοµένων Αντισώµατα συσχετίζονται µε αντιδράσεις κατά την έγχυση

150 ΟΥΡΙΚΑΣΕΣ Η ακριβή θεραπεία µε pegloticase ίσως ενδείκνυται σε αυστηρά επιλεγµένους ασθενείς µε βαρειά τοφώδη ουρική νόσο, που χρειάζονται γρήγορη αποµάκρυνση των τόφων που έχουν προκαλέσει σηµαντική βλάβη σε αρθρώσεις και αναπηρία, και εφ όσον έχουν αποτύχει οι καθιερωµένες θεραπείες Μετά την επίτευξη του στόχου, καθιερωµένες υπο-ουριχαιµικές θεραπείες

151 Uric acid and cardiovascular disease Novel concepts

152 Συνύπαρξη υπερουριχαιµίας µε... Στεφανιαία νόσο (25%) Υπέρταση (>50%) Παχυσαρκία µε ΣΜ>25 (71%) Σύνδροµο αντίστασης στην ινσουλίνη ή ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ (63%) Καρωτιδική και περιφερική αρτηριακή νόσο, άνοια αγγειακής αρχής, προεκλαµψία κ.ά. Σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ (15%) Νεφρική ανεπάρκεια µε κρεατινίνη >1,5 (5%) Νεφρολιθίαση (15%)

153 ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ:

154 Το ουρικό οξύ προκαλεί ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και υπερπλασία των λείων µυϊκών κυττάρων των αγγείων

155 Το ουρικό οξύ επάγει την παραγωγή CRP ενδοκυττάρια

156 Η ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ (ΙΙ) Το ουρικό οξύ προκαλεί οξειδωτικές αλλοιώσεις στα λιποκύτταρα, κριτικής σηµασίας διεργασίες για πρόκληση µεταβολικού συνδρόµου σε παχύσαρκα ποντίκια Η ξανθινική οξειδάση εκφράζεται στα λιποκύτταρα

157 Is uric acid anti-oxidant or prooxidant? Tο ουρικό οξύ επάγει τη δραστηριότητα της NADPH οξειδάσης, µε παραγωγή O 2 - Η ξανθινική οξειδάση δρα στην ξανθίνη µε παραγωγή ουρικού και O 2 - Το O 2 - είναι το κατ εξοχήν µόριο που εξουδετερώνει το ΝΟ Από την άλλη µεριά, το ουρικό οξύ αναστέλλει τη διάσπαση της δισµουτάσης του υπεροξειδίου (SOD) 2O H + : O 2 + H 2 O 2 (µέσω της SOD) άρα αντιοξειδωτικό

158 Η υπερουριχαιµία πολλές φορές είναι µόνο η κορυφή του παγόβουνου υπερουριχαιµία Καρδιαγγειακή νόσος δυσλιπιδαιµία υπέρταση Μεταβολικό σύνδροµο

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Απόδοση λιπαρών οξέων μετά από υδρόλυση των τριγλυκεριδίων, σε περίοδο νηστείας, με σκοπό: Την παραγωγή ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αναλγητικά - Αντιφλεγμονώδη Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Ενώ το ουρικό οξύ εθεωρείτο µέχρι σχετικά πρόσφατα σαν αντιοξειδωτικό και κατά συνέπεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ

ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ αλληλεπιδράσεις μεταξύ χημικών ουσιών και ζώντων οργανισμών) ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ Διακίνηση του φαρμάκου στον οργανισμό ΦΑΡΜΑΚΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Μηχανισμό δράσης Βιοχημικές δράσεις Φυσιολογικές δράσεις η φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Αλκοολισμός Διαταραχή από χρήση αλκοόλ (αιθανόλη C 2 H 6 O) 208.000.000 αλκοολικοί σε όλο τον

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΟΣ K. ΒΟΣΒΟΤΕΚΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ K. ΒΟΣΒΟΤΕΚΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ K. ΒΟΣΒΟΤΕΚΑΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ Υπεύθυνος Ρευματολογικού Τμήματος EUROMEDICA Κεντρικής Κλινικής, Θεσ/νίκης Επιστημονικός Συνεργάτης Νοσ. Αφροδισίων Νοσημάτων Θεσ/νίκης Πανεπιστημιακή Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις μεμβράνες 2. Φυσιολογικοί φραγμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Ηλεκτρολύτες Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Αυξάνεται με την οξεία, έντονη σωματική άσκηση (προσωρινή αύξηση), από υπερβολική χρήση νατρίου, ανεπαρκή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Είδαμε ότι οι ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ είναι 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ.

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ. Γιατί μας απασχολεί Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και 2 συνοδεύονται από μικρο και μακροαγγειακές επιπλοκές Σημαντικότερη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας του διαβητικού πληθυσμού Ο κίνδυνος για καρδιαγγειακή

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ NΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ NΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ NΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΩΝ Σύνοψη: Μεταβολισμός Noυκλεοτιδίων Δομή και ονοματολογία Πορείες περίσωσης Σύνδρομο Lesch-Nyhan Πορείες σύνθεσης de novo και ρύθμιση Νουκλεοτίδια πυριμιδίνης Νουκλεοτίδια πoυρίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP Aσθενείς με ήπια συμπτώματα που δεν δημιουργούν πρόβλημα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο)

ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο) ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο) ΟΡΙΣΜΟΣ Ήπια/μέτρια αναιμία που συνοδεύει αρκετές λοιμώξεις, φλεγμονώδεις καταστάσεις και αρκετές κακοήθειες, που διορθώνεται όταν αντιμετωπιστεί το υποκείμενο νόσημα (σιδηροαχρηστική

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Written by Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Οδοντίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος, Thursday, 20 December :49 -

Written by Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Οδοντίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος, Thursday, 20 December :49 - Ζιρτέκ (Ζirtek) Cetirizine Dihydrochloride Δισκία επικαλυμένα με λεπτό υμένιο ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΑΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος 1.1 Εμπορική ονομασία φαρμάκου: ΖΙΡΤΕΚ 1.2 Σύνθεση Δραστική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Φαρμακευτική Αγωγή Έκδοση από 2016 13. Βιολογικά Φάρμακα Νέες προοπτικές έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια με ουσίες γνωστές ως βιολογικοί παράγοντες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β.-ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΙ ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟ ΥΣΤΡΟΦΙΑΣ κατακράτηση φωσφόρου δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισµός

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 Ο πρώτος χρόνος μετά τη γέννηση έχει τις μεγαλύτερες και ταχύτερες φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Φ Τρυποσκιάδης 1, Α Κουτσοβασίλης 2, Δ Λεβισιανού 2, Γ Κουκούλης 1, Ι Σκουλαρίγκης

Διαβάστε περισσότερα

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση Σπύρου Αλκέτα Θεοδώρα, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Msc, Καρδιολογική Μονάδα Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο δυσλιπιδαιµιών Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνοψίζουν και αξιολογούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Στεργίου Ιωάννης Ά ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ. Ά ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Πέμπτη 12 Νοεμβρίου ο Συνέδριο ΔΕΒΕ

Στεργίου Ιωάννης Ά ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ. Ά ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Πέμπτη 12 Νοεμβρίου ο Συνέδριο ΔΕΒΕ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ stnf arii ΚΛΙΝΙΚΗ Στεργίου Ιωάννης Ά ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Ά ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2009 23 ο Συνέδριο ΔΕΒΕ Σκοπός της μελέτης Έλεγχος της πιθανής

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου.

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου. Μεταβολική Αλκάλωση Μάριος Παπασωτηρίου mpapasotiriou@yahoo.com Μεταβολική Αλκάλωση Βασικές αρχές Μετ. Αλκάλωσης Κλινική εικόνα Επαναρρόφηση αναγέννηση HCO 3 / Λειτουργίες μεταφορέων νεφρικών σωληναρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Ø Κατάγµατα χαµηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 8 Μαρτίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους δυο θανάτους, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο, οφείλεται σε καρδιαγγειακό επεισόδιο και όχι στη νόσο αυτή καθ αυτή!!! Αυτό ανέφερε

Διαβάστε περισσότερα

Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α.

Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΗΝ Αρνητική: ΟΣΤΙΚΗ ΜΑΖΑ Αντιεπιληπτικά GNRH ανάλογα NSAIDS ηπαρίνη, βαρφαρίνη, κυκλοσπορίνη, γλυκοκορτικοειδή, vit A, οξεική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Κατερίνα Τυλιγάδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήµατος Ανοσοτροποιητές Ανοσοκατασταλτικά Ανοσοδιεγερτικά Ανοσοκατασταλτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Άννα Ιµπρισίµη, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Δάφνη Μαυροπούλου, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Ελένη Καλαϊτζή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ INFLABION. ( ιακετυλρεΐνη)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ INFLABION. ( ιακετυλρεΐνη) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ INFLABION ( ιακετυλρεΐνη) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ INFLABION 50 mg σκληρά καψάκια 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε καψάκιο περιέχει 50 mg διακετυλρεΐνη.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση { Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Το νοσηλευτικό έργο στις ΜΤΝ Σκοπός της η παροχή εξειδικευµένης φροντίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2 Η επίδραση της βουφλομεδίλης στην περιφερική μικροκυκλοφορία σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς κλινικές εκδηλώσεις μικρο- ή μακροαγγειοπάθειας ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ EVATON Β 12 Επικαλυμένα με λεπτό υμένιο δισκία (200+250+1.5) mg

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ EVATON Β 12 Επικαλυμένα με λεπτό υμένιο δισκία (200+250+1.5) mg ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ EVATON Β 12 Επικαλυμένα με λεπτό υμένιο δισκία (200+250+1.5) mg 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ: EVATON B 12 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ :

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ

Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ Παναγιώτης Γρ. Κωστάκης p_kostakis@hotmail.com Νοσοκομείο Α. Συγγρός Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων Συμμετοχή σε διεξαγωγή κλινικών μελετών των εταιριών

Διαβάστε περισσότερα