Ανθεκτικότητα ανόργανων πολυµερών σκωρίας - καολινίτη σε διάφορα περιβάλλοντα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανθεκτικότητα ανόργανων πολυµερών σκωρίας - καολινίτη σε διάφορα περιβάλλοντα"

Transcript

1 Ανθεκτικότητα ανόργανων πολυµερών σκωρίας - καολινίτη σε διάφορα περιβάλλοντα ήµητρα Ζαχαράκη* και Κώστας Κοµνίτσας Τµήµα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, Πολυτεχνείο Κρήτης, ΤΚ 73100, Πολυτεχνειούπολη, Χανιά * ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα ερευνητική εργασία, µελετήθηκε η ανθεκτικότητα ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη σε διάφορα διαβρωτικά ή µη περιβάλλοντα για χρονικό διάστηµα 15 µηνών. Τα διαλύµατα εµβάπτισης περιλαµβάνουν απιονισµένο νερό, θαλασσινό νερό, προσοµοιωµένη όξινη βροχή και διάλυµα 0,5N HCl, ενώ επιπλέον πραγµατοποιήθηκαν δοκιµές σε κύκλους ψύξης-θέρµανσης µεταξύ -15 και 60 ο C. Στα διαλύµατα εµβάπτισης προσδιορίστηκαν το ph και οι συγκεντρώσεις των στοιχείων Mn, Fe, Ca, Ni, Mg, Al και Si. Τα ανόργανα πολυµερή υποβλήθηκαν επίσης σε δοκιµές µονοαξονικής θλίψης κάθε τρεις µήνες µε στόχο να εκτιµηθεί η αντοχή τους στις διάφορες συνθήκες. Από τα πειραµατικά αποτελέσµατα προκύπτει ότι η δοµική τους ακεραιότητα καθώς και η διαλυτοποίηση των διαφόρων στοιχείων ποικίλουν και εξαρτώνται από τις συνθήκες εµβάπτισης. Σηµαντική µείωση της αντοχής παρατηρείται µόνο κατά την εµβάπτιση σε διάλυµα προσοµοιωµένης όξινης βροχής ή 0,5N HCl. Οι νέες φάσεις που σχηµατίζονται προσδιορίστηκαν µε χρήση XRD. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα καινοτόµα προϊόντα που αποτελούνται από τρισδιάστατες αργιλο-πυριτικές δοµές και σχηµατίζονται σε πολύ σύντοµο χρονικό διάστηµα και χαµηλές θερµοκρασίες, ονοµάστηκαν το 1979 από τον Γάλλο επιστήµονα Joseph Davidovits ως «γεωπολυµερή» (geopolymers) (Davidovits, 2005). Ο όρος αυτός έχει επικρατήσει έως σήµερα, αν και συχνά αναφέρονται επίσης ως «ανόργανα πολυµερή» (inorganic polymers). Το πλέγµα Si-O-Al (sialate network) των ανόργανων πολυµερών αποτελείται από τετράεδρα SiO 4 και AlO 4 που συνδέονται µεταξύ τους εναλλάξ και µοιράζονται τα άτοµα οξυγόνου. Η παρουσία θετικών ιόντων, όπως Na + ή +, είναι απαραίτητη στο πλέγµα ώστε να υπάρχει ηλεκτρική ουδετερότητα. Ο εµπειρικός τύπος του gel που σχηµατίζεται δίνεται ως M n((sio 2) z-alo 2) n.wh 2O, όπου το z λαµβάνει τιµές 1, 2 ή 3, M είναι ένα µονοσθενές κατιόν και n ο βαθµός πολυσυµπύκνωσης (Davidovits, 1988). Τα ανόργανα πολυµερή 1

2 συνήθως θεωρούνται άµορφα ισοδύναµα των ζεολίθων εξαιτίας των οµοιοτήτων των πλεγµάτων τους (Bortnovsky et al., 2008). Η διεργασία σύνθεσης των ανόργανων πολυµερών περιλαµβάνει διακριτά µεταξύ τους στάδια, τα οποία σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να λαµβάνουν χώρα ταυτόχρονα. Τα στάδια αυτά περιλαµβάνουν α) διαλυτοποίηση των στερεών λόγω της δράσης των καυστικών διαλυµάτων µε αποτέλεσµα να απελευθερώνονται ιόντα Si και Al, β) πολυµερισµό µεταξύ των διαλυτοποιηµένων ιόντων Si, Al και των διαλυτών πυριτικών ενώσεων των διαλυµάτων ενεργοποίησης, γ) σχηµατισµό άµορφων και ηµι-κρυσταλλικών δοµών σε συνθήκες υψηλού ph και δ) σχηµατισµό gel από τις πολυµερισµένες αργιλοπυριτικές ενώσεις και στερεοποίησή του (Van Jaarsveld et al., 1997; 1999; Xu, 2001). Την τελευταία δεκαετία εκτός από φυσικά αργιλο-πυριτικά υλικά χρησιµοποιούνται ως πρώτες ύλες για τη σύνθεση ανόργανων πολυµερών, διάφορα απόβλητα όπως σκωρία, ερυθρά ιλύς, ιπτάµενη τέφρα και υλικά κατεδάφισης, µε στόχο την παραγωγή υλικών προστιθέµενης αξίας ή/και την ακινητοποίηση επικίνδυνων στοιχείων στην άµορφη δοµή τους (Van Jaarsveld et al., 1997; Giancaspro et al., 2008; Chindaprasirt et al., 2009; Dimas et al., 2009; Provis et al., 2009). Εξαιτίας της πολύπλοκης ορυκτολογικής δοµής των πρώτων υλών οι µηχανισµοί που λαµβάνουν χώρα κατά τη σύνθεση των ανόργανων πολυµερών απαιτούν λεπτοµερή διερεύνηση. O ρυθµός διαλυτοποίησης των φάσεων που περιέχονται στις πρώτες ύλες καθορίζει την ποσότητα των ιόντων που περιέχονται στο αρχικό µίγµα (Na +, +, Ca 2+, Mg 2+ ). Εξίσου σηµαντικός είναι ο ρόλος του καυστικού διαλύµατος το οποίο όταν χρησιµοποιείται σε µεγάλες συγκεντρώσεις ευνοεί το φαινόµενο της πολυσυµπύκνωσης. Ωστόσο περίσσεια νατρίου στο σύστηµα µπορεί να προκαλέσει µείωση του λόγου Si/Na, µε αποτέλεσµα να µειώνεται η τελική αντοχή των παραγόµενων προϊόντων (omnitsas and Zaharaki, 2007; Panias et al., 2007; Duxson and Provis, 2008; Temuujin et al., 2009). Τα ανόργανα πολυµερή χαρακτηρίζονται από ευεργετικές φυσικές και χηµικές ιδιότητες όπως υψηλή αντοχή σε θλίψη, χαµηλή διαπερατότητα (10-9 cm/s), ανθεκτικότητα σε οξέα, υψηλές θερµοκρασίες και κύκλους ψύξης-θέρµανσης (Davidovits et al., 1990; Bakharev, 2005). Το πεδίο εφαρµογών περιλαµβάνει δοµικά υλικά, υλικά χύτευσης, σταθεροποίηση τοξικών αποβλήτων, επιφανειακή κάλυψη σωρών αποβλήτων και χωµατερών, χαµηλής διαπερατότητας υποστρώµατα σε χωµατερές, κατασκευή φραγµάτων κλπ (Van Jaarsveld et al., 1997; 1999). Επιπλέον, πολλά ανόργανα πολυµερή παρουσιάζουν πολύ καλύτερη αντοχή σε διαβρωτικά περιβάλλοντα σε σχέση µε το τσιµέντο Portland. Η διάβρωση των ανόργανων πολυµερών σκωρίας, κατά την εµβάπτιση τους σε οξικό, νιτρικό ή θειϊκό οξύ είναι 2

3 µικρότερη ακόµη και κατά 70%. Τα διαβρωτικά διαλύµατα έχουν σχετικά µικρή αρνητική επίδραση στη µικροδοµή, την κρυστάλλωση του gel και την τελική αντοχή (Shi and Fernández-Jiménez, 2006; Sindhunata et al., 2008). Η σταθερότητα των ανόργανων πολυµερών σκωρίας σε διαβρωτικά περιβάλλοντα εξαρτάται επίσης από την δοµή του αργιλο-πυριτικού gel (Shi and Stegemann, 2000; Bakharev, 2005). Στην παρούσα ερευνητική εργασία, µελετήθηκε η ανθεκτικότητα των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη µετά από εµβάπτισή τους σε διάφορα διαλύµατα και µετά από υποβολή τους σε κύκλους ψύξης-θέρµανσης για χρονικό διάστηµα 15 µηνών. Οι δοκιµές µονοαξονικής θλίψης πραγµατοποιούνταν κάθε τρεις µήνες µετά από αποµάκρυνση των δοκιµίων από τα διαλύµατα εµβάπτισης. Η διαλυτοποίηση των πρώτων υλών εκτιµάται από τις συγκεντρώσεις διαφόρων στοιχείων (Fe, Ni, Ca, Mg, Mn, Al, και Si) στα διαλύµατα εµβάπτισης. Οι νέες φάσεις που σχηµατίστηκαν σε κάθε περίπτωση προσδιορίστηκαν µε χρήση XRD. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Ως πρώτη ύλη για τη σύνθεση των ανόργανων πολυµερών χρησιµοποιήθηκε σκωρία ηλεκτροκαµίνων της εταιρείας ΛΑΡΚΟ Α.Ε. Χαρακτηρίζεται ως εύθρυπτο υλικό και αποτελείται από κόκκους διαµέτρου 0,075 έως 4 mm µε επικρατέστερο µέγεθος 0,1-1,5 mm. Αρχικά η σκωρία ξηραίνεται στους 60 ο C για 24 ώρες και στη συνέχεια λειοτριβείται (-120 µm, d 50: -12 µm) σε συσκευή λειοτρίβησης FRITSCH-BICO pulverizer ώστε να αυξηθεί η ειδική επιφάνεια και η αντιδραστικότητά της (Zaharaki et al., 2006; Yang et al., 2008; Ζαχαράκη, 2009). Ως προσθετικό υλικό χρησιµοποιήθηκε καολινίτης υψηλής καθαρότητας (Fluka) για τη διάθεση επιπλέον ιόντων Al 3+ στο αρχικό µίγµα. Στον Πίνακα 1 δίνεται µια τυπική χηµική σύσταση της σκωρίας, όπως παραλήφθηκε από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ Α.Ε. Ο σίδηρος παρουσιάζεται σε µορφή Fe 2O 3(tot), χωρίς να αποκλείεται η παρουσία FeO, ενώ τα διάφορα ιχνοστοιχεία δίνονται σε στοιχειακή µορφή. Από την ορυκτολογική ανάλυση της σκωρίας, προκύπτει η παρουσία φάσεων όπως ολιβίνης (Mg,Fe) 2SiO 4, ανορθίτης CaAl 2Si 2O 8, χαλαζίας-τριδυµίτης-χριστοβαλίτης SiO 2, µαγνητίτης Fe 3O 4 και χρωµίτης FeCr 2O 4. Αρχικά η σκωρία και ο καολινίτης αναµιγνύονται και οµογενοποιούνται και το µίγµα που προκύπτει προστίθεται στο διάλυµα ενεργοποίησης. Το διάλυµα αυτό παρασκευάζεται µετά από διαλυτοποίηση σε απιονισµένο νερό pellets ΚΟΗ υψηλής καθαρότητας (ACS-ISO for analysis) και ανάµιξη µε διάλυµα πυριτικού νατρίου (Merck, Na 2O:SiO 2 = 0,3). Τα % κ.β. ποσοστά ανάµιξης των πρώτων υλών είναι σκωρία 77%, καολινίτης 5%, Η 2Ο 12%, ΚΟΗ 3% και Na 2SiO 3 3%. 3

4 Πίνακας 1: Τυπική χηµική σύσταση σκωρίας ηλεκτροκαµίνων % Fe 2O 3(tot) 43,83 SiO 2 32,74 Al 2O 3 8,32 CaO 3,73 Cr 2O 3 3,07 MgO 2,76 MnO 0,41 S 0,18 C 0,11 Ni 0,10 Co 0,02 Σύνολο 95,27 Μετά από συνεχή µηχανική ανάδευση, το οµοιογενές µίγµα χυτεύεται σε κυβικές µήτρες κατασκευασµένες από ανθεκτικό πλαστικό εσωτερικής ακµής 5 cm και θερµαίνεται στους 80 ο C σε εργαστηριακό φούρνο (ELVEM ή MMM GmbH) για 48 ώρες. Στη συνέχεια, τα δοκίµια εξάγονται από τις µήτρες και αφήνονται σε θερµοκρασία περιβάλλοντος για 28 ηµέρες, κατ αντιστοιχία µε το τσιµέντο. Μετά το πέρας των 28 ηµερών, τα ανόργανα πολυµερή σκωρίας-καολινίτη εµβαπτίστηκαν σε διαλύµατα απιονισµένου νερού, θαλασσινού νερού, προσοµοιωµένης όξινης βροχής (H 2SO 4:HNO 3 60:40 %κ.β., ph~3) και 0,5 Ν υδροχλωρικού οξέος για χρονικό διάστηµα 15 µηνών. Επιπλέον υποβλήθηκαν σε εβδοµαδιαίους κύκλους ψύξης-θέρµανσης µεταξύ -15 και 60 ο C. Σε κάθε πειραµατική σειρά και για λόγους σύγκρισης παρασκευάστηκαν δοκίµια αναφοράς (control). Μηνιαία λαµβάνονται 30 ml από τα διαλύµατα εµβάπτισης και µετρώνται ph (Hanna 211 ph/eh meter) και συγκεντρώσεις διαφόρων στοιχείων (Fe, Ni, Ca, Mg, Mn, Al, και Si). Οι συγκεντρώσεις µετρήθηκαν σε φασµατοφωτοµέτρο ατοµικής απορρόφησης Perkin- Elmer Analyst 100. Σε κάθε περίπτωση και κάθε τρεις µήνες, τα ανόργανα πολυµερή υποβλήθηκαν σε δοκιµές µονοαξονικής θλίψης µε έλεγχο µετατόπισης και ρυθµό φόρτισης 0,002 Full Scale (αντιστοιχεί σε 1 msec) της µηχανής MΤS ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η µεταβολή της αντοχής των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη τα οποία εµβαπτίστηκαν σε διάφορα διαλύµατα ή υποβλήθηκαν σε δοκιµές ψύξης-θέρµανσης, παρουσιάζεται στο Σχήµα 1. Παρατηρείται ότι η αντοχή των δοκιµίων αναφοράς αυξάνεται 4

5 σηµαντικά µε την πάροδο του χρόνου και φτάνει τα 32 MPa στους 15 µήνες. Τα αποτελέσµατα αυτά είναι σύµφωνα µε παλαιότερες έρευνες κατά τις οποίες έχει αποδειχθεί ότι ο χρόνος γήρανσης επιδρά θετικά στην αντοχή των ανόργανων πολυµερών (Ζαχαράκη, 2009). 32 Control Ψύξη-Θέρμανση Απιονισμένο νερό Θαλασσινό νερό Όξινη βροχή HCl 0.5N Αντοχή σε θλίψη, MPa Μήνες Σχήµα 1: Μεταβολή αντοχής σε θλίψη των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη όταν εµβαπτίζονται σε διάφορα διαλύµατα ή υποβάλλονται σε δοκιµές ψύξης-θέρµανσης για περίοδο 15 µηνών Τα ανόργανα πολυµερή σκωρίας-καολινίτη που υποβάλλονται σε εβδοµαδιαίους κύκλους ψύξης-θέρµανσης παρουσιάζουν σταδιακή αύξηση της αντοχής για περίοδο εννέα µηνών. Για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα, η αντοχή τους µειώνεται σταδιακά σε τιµές συγκρίσιµες µε αυτές του control. Είναι λοιπόν φανερό, ότι τα προϊόντα αυτά είναι αρκετά ανθεκτικά σε θερµοκρασιακές διακυµάνσεις και διατηρούν την ακεραιότητά τους σε ακραίες θερµοκρασιακές συνθήκες (-15 και 60 ο C) για σηµαντικό χρονικό διάστηµα. Η αντοχή των ανόργανων πολυµερών που εµβαπτίζονται σε απιονισµένο ή θαλασσινό νερό για περίοδο 15 µηνών παραµένει σχεδόν αµετάβλητη. Συµπεραίνεται λοιπόν ότι τα προϊόντα αυτά µπορούν να χρησιµοποιηθούν τόσο σε υπαίθριες όσο και σε παράκτιες εφαρµογές. Συνεχής µείωση της αντοχής σε ποσοστά 30 έως 50 % παρατηρείται όταν τα ανόργανα πολυµερή εµβαπτίζονται για έξι µήνες σε προσοµοιωµένη όξινη βροχή ή διάλυµα HCl 0,5 Ν, αντίστοιχα. Στη συνέχεια και µέχρι τους 15 µήνες, η αντοχή τους σταθεροποιείται. Όσον αφορά στα ανόργανα πολυµερή που εµβαπτίζονται στο διάλυµα HCl 0,5 Ν παρατηρείται αρχικά προσβολή της επιφάνειας και σχηµατισµός ενός στρώµατος gel. Στη συνέχεια, ο ρυθµός προσβολής επιβραδύνεται υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει 5

6 ανάδευση η οποία θα µεταφέρει τα προϊόντα της αντίδρασης στο διάλυµα. Το γεγονός αυτό αποτελεί ένδειξη αδρανοποίησης της επιφάνειας, λόγω σχηµατισµού ενός στρώµατος προϊόντων αντίδρασης µε αποτέλεσµα η διάχυση να καθίσταται το βραδύτερο στάδιο της αντίδρασης. Αντίστοιχα συµπεράσµατα εξάγονται κατά τη µελέτη διαλυτοποίησης µολυβδούχου σκωρίας σε θαλασσινό νερό (ontopoulos et al., 1996). Η µείωση της αντοχής σε όξινα διαλύµατα οφείλεται στο φαινόµενο του αποπολυµερισµού (depolymerisation) των αργιλο-πυριτικών ενώσεων, µε αποτέλεσµα να διασπώνται οι δεσµοί Si-O-Al λόγω της παρουσίας ελεύθερων ιόντων Cl - και H +. Το φαινόµενο του αποπολυµερισµού σταδιακά περιορίζεται λόγω εξουδετέρωσης του NaOH ή ΚΟΗ από την παρουσία των πυριτικών φάσεων και επακόλουθης µείωσης του ph. Επιπλέον, τα ιόντα H + ή H 3O + µπορούν να αντικαταστήσουν τα ιόντα Na + επηρεάζοντας τη διαδικασία της συµπύκνωσης (omnitsas et al., 2007; Ζαχαράκη, 2009). Σηµειώνεται ότι η προσβολή των υπόλοιπων διαλυµάτων, εκτός του HCl η οποία εξελίσσεται σε µεγαλύτερη έκταση, περιορίζεται στην επιφάνεια των ανόργανων πολυµερών. Στο Σχήµα 2 παρουσιάζεται η µεταβολή του ph των διαλυµάτων στα οποία εµβαπτίστηκαν τα ανόργανα πολυµερή σκωρίας-καολινίτη, σε συνάρτηση µε τον χρόνο. Το ph στο απιονισµένο νερό µετά από µια αρχική αύξηση από 5,5 σε 10 τις πρώτες δέκα ηµέρες εµβάπτισης, µειώνεται ελαφρά και παραµένει γύρω στο 9,8 µέχρι το τέλος των δοκιµών. Παρόµοια τάση παρατηρείται και στο διάλυµα προσοµοιωµένης όξινης βροχής, όπου το ph παρουσιάζει αρχικά απότοµη αύξηση από 3 σε 10. Η εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σε θαλασσινό νερό δεν προκαλεί πρακτικά καµία µεταβολή του ph, το οποίο κυµαίνεται γύρω στο 8. Η εµβάπτιση στο ισχυρά διαβρωτικό διάλυµα HCl 0,5 Ν προκαλεί αύξηση του ph του διαλύµατος από 0,27 σε 2,9 µετά τον πρώτο µήνα εµβάπτισης. Τους υπόλοιπους µήνες το ph παρουσιάζει µικρές διακυµάνσεις γύρω από την τιµή 2,6. Για τα ανόργανα πολυµερή σκωρίας-καολινίτη τα οποία εµβαπτίστηκαν σε διάφορα διαλύµατα προσδιορίστηκαν οι συγκεντρώσεις των στοιχείων Mn, Fe, Ca, Ni, Mg, Al και Si, αρχικά µετά τους τρεις πρώτους µήνες και στη συνέχεια µηνιαία. Στο Σχήµα 3 παρουσιάζεται η συγκέντρωση των παραπάνω στοιχείων σε συνάρτηση µε τον χρόνο εµβάπτισης σε απιονισµένο νερό. Όπως προκύπτει, η συγκέντρωση των στοιχείων Mn, Fe, Ca, Ni, Mg και Al είναι εξαιρετικά µικρή ενώ η συγκέντρωση του Si δεν ξεπερνά τα 8. Το Si προέρχεται κυρίως από το διάλυµα πυριτικού νατρίου το οποίο χρησιµοποιήθηκε κατά τη σύνθεση των ανόργανων πολυµερών, αλλά και από µικρή διαλυτοποίησή του από τις πρώτες ύλες (σκωρία, καολινίτης) (Ζαχαράκη, 2009). 6

7 12 Απιονισμένο νερό HCl 0,5N Θαλασσινό νερό Όξινη βροχή 9 ph Μήνες Σχήµα 2: Μεταβολή ph των διαλυµάτων στα οποία εµβαπτίζονται τα ανόργανα πολυµερή σκωρίαςκαολινίτη, σε συνάρτηση µε τον χρόνο Mn Fe Ca Ni Mg Al Si 1,5 Απιονισμένο νερό 10 1,2 8 0,9 0, ,3 2 0, Μήνες 0 Σχήµα 3: Συγκέντρωση στοιχείων () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίαςκαολινίτη σε απιονισµένο νερό, σε συνάρτηση µε τον χρόνο Στο Σχήµα 4 απεικονίζεται η συγκέντρωση των στοιχείων Mn, Fe, Ca, Ni, Mg, Al και Si () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σε διάλυµα προσοµοιωµένης όξινης βροχής. Η συγκέντρωση όλων των στοιχείων είναι εξαιρετικά περιορισµένη, όπως και στην περίπτωση του απιονισµένου νερού. Σχεδόν παρόµοια συµπεριφορά παρουσιάζει και το Si, για το οποίο η µέγιστη τιµή της συγκέντρωσης δεν ξεπερνά τα 7. 7

8 1,6 Mn Fe Ca Ni Mg Al Si Όξινη βροχή 8 1,2 6 0,8 4 0,4 2 0, Μήνες 0 Σχήµα 4: Συγκέντρωση στοιχείων () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίαςκαολινίτη σε διάλυµα προσοµοιωµένης όξινης βροχής, σε συνάρτηση µε τον χρόνο Κατά την εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη σε θαλασσινό νερό (Σχήµα 5) οι συγκεντρώσεις των στοιχείων Mn, Fe, Ni, Al και Si είναι επίσης πολύ χαµηλές φτάνοντας µόλις τα 5 στην περίπτωση του Si. Όσον αφορά στο Mg, παρατηρείται σταδιακή αύξηση της συγκέντρωσης φτάνοντας µετά από έξι µήνες τα 220 Mg, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζει απότοµες διακυµάνσεις µέχρι τα 210 και µετά τους δέκα µήνες µηδενίζεται. Mn Fe Ni Al Si Ca Mg 10 8 Θαλασσινό νερό Μήνες 0 Σχήµα 5: Συγκέντρωση στοιχείων () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίαςκαολινίτη σε θαλασσινό νερό, σε συνάρτηση µε τον χρόνο 8

9 Η αρχική συγκέντρωση του Ca φτάνει τα 72 στους τρεις µήνες εµβάπτισης, ενώ µετά από επτά µήνες µηδενίζεται. Στη συνέχεια παρατηρείται απότοµη αύξηση της συγκέντρωσης µέχρι τα 180 στους εννέα µήνες και µετά από 12 µήνες η συγκέντρωση µηδενίζεται. Σε αντίθεση µε τα υπόλοιπα διαλύµατα, όταν τα ανόργανα πολυµερή εµβαπτίζονται σε διάλυµα HCl 0,5Ν (Σχήµατα 6 και 7) λαµβάνει χώρα σηµαντική διαλυτοποίηση των περισσότερων στοιχείων. Η διακύµανση των συγκεντρώσεων Al και Fe παρουσιάζει παρόµοια συµπεριφορά. Μετά από δέκα µήνες εµβάπτισης φτάνουν περίπου τα 490 Al και 3450 Fe ενώ στη συνέχεια παρατηρείται ανοδική τάση σε τιµές 915 Al και 4300 Fe. Οι υψηλές τιµές συγκεντρώσεων Fe είναι αναµενόµενες λόγω της µερικής διαλυτοποίησής του από τη σκωρία. Το Al διαλυτοποιείται κατά κύριο λόγο από τον προστιθέµενο καολινίτη και σε µικρότερο ποσοστό από την σκωρία Fe Ca Mg Al HCl 0,5N Μήνες Σχήµα 6: Συγκέντρωση Fe, Ca, Mg και Al () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη σε διάλυµα HCl 0,5 Ν σε συνάρτηση µε τον χρόνο Η συγκέντρωση Mg στο διάλυµα HCl 0,5Ν παρουσιάζει αυξητική τάση µέχρι τους εννέα µήνες και κυµαίνεται γύρω στα 1740 ενώ στη συνέχεια µειώνεται απότοµα και παραµένει περίπου στα 710 µέχρι τους 15 µήνες. Γενικά αυξητική τάση µε διακυµάνσεις παρουσιάζει η συγκέντρωση του Ca φτάνοντας περίπου τα 5000 µετά από 15 µήνες. Το Mn και το Νi παρουσιάζουν σε γενικές γραµµές αυξητική τάση µέχρι περίπου τα 170 και 90 αντίστοιχα, µετά από 15 µήνες. Η συγκέντρωση του διαλυτοποιηµένου Si αυξάνεται σταδιακά έως περίπου 160 και στη συνέχεια 9

10 µειώνεται κατά το ήµισυ λόγω αδρανοποίησης της επιφάνειας του ανόργανου πολυµερούς, όπως προαναφέρθηκε. 180 Si Mn Ni HCl 0,5N Μήνες Σχήµα 7: Συγκέντρωση Si, Mn και Ni () µετά από εµβάπτιση των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη σε διάλυµα HCl 0,5 Ν, σε συνάρτηση µε τον χρόνο Τα διαγράµµατα XRD των επιφανειών των ανόργανων πολυµερών σκωρίας-καολινίτη που εµβαπτίστηκαν σε απιονισµένο νερό (OD), θαλασσινό νερό (OS), διάλυµα HCl 0,5N (OH) και προσοµοιωµένης όξινης βροχής (OA) παρουσιάζονται στο Σχήµα 8. Οι φάσεις που προσδιορίστηκαν δεν διαφέρουν σηµαντικά από εκείνες που σχηµατίζονται σε αντίστοιχα ανόργανα πολυµερή τα οποία δεν έχουν εµβαπτιστεί στα παραπάνω διαλύµατα. Σε όλα τα ακτινοδιαγράµµατα παρατηρείται η παρουσία χαλαζία, καολινίτη και µαγνητίτη καθώς και ο σχηµατισµός νέων φάσεων όπως υδροξυσοδάλιθος, µαγκεµίτης και ένυδρες ασβεστο-πυριτικές φάσεις. Η παρουσία υπολειµµατικού καολινίτη υποδεικνύει ότι η αρχική προστιθέµενη ποσότητα δεν αντιδρά πλήρως κατά τη σύνθεση των ανόργανων πολυµερών (Van Jaarsveld et al., 2004; omnitsas et al., 2009). Κατά συνέπεια, η τιµή του λόγου Si/Al στο gel που σχηµατίζεται δεν είναι ικανοποιητική ώστε να λάβει χώρα πολυσυµπύκνωση των αργιλο-πυριτικών φάσεων και το τελικό προϊόν να αποκτήσει υψηλή αντοχή. Ο υδροξυσοδάλιθος, Na 8Al 6Si 6O 24(OH) 2(H 2O) 2, σχηµατίζεται σύµφωνα µε την αντίδραση [1]. Η αντίδραση αυτή λαµβάνει χώρα µεταξύ του καολινίτη και του NaOH, όπου τα ιόντα OH - αντικαθιστούν τα ιόντα Cl - στο πλέγµα του σοδάλιθου Na 4Al 3(SiO 4) 3Cl, ο οποίος αποτελείται από ισάριθµα τετράεδρα SiO 4 και AlO 4 (omnitsas et al., 2007). 10

11 Σύµφωνα µε τους Engelhardt et al. (1992) και Dombrowski et al. (2007), τα διαθέσιµα ιόντα OH - που παράγονται από τη διαλυτοποίηση του καολινίτη επιταχύνουν την αντίδραση [1]. 3Αl 2(Si 2Ο 5)(ΟΗ) 4 + 8NaΟΗ Νa 8Αl 6Si 6Ο 24(ΟΗ) 2(Η 2Ο) 2 + 7Η 2Ο [1] OA CSH Q C OH CSH H Q OS CSH Q H C OD CSH Q C θ scale Σχήµα 8: ιαγράµµατα XRD των ανόργανων πολυµερών OD, OS, OH και OA (Q: χαλαζίας, : καολινίτης, : µαγνητίτης, : µαγκεµίτης, H: υδροξυσοδάλιθος, CSH: ένυδρες φάσεις Ca-Si) Για τη σύνθεση των ανόργανων πολυµερών, τα διαγράµµατα XRD των οποίων παρουσιάζονται στο Σχήµα 8, χρησιµοποιήθηκε διάλυµα OH αντί για NaOH. Ωστόσο, ο σχηµατισµός υδροξυσοδάλιθου εκτιµάται ότι οφείλεται στη δράση των ιόντων OH - που προσφέρονται από το διάλυµα OH καθώς και των ιόντων Na + που περιέχονται στο διάλυµα πυριτικού νατρίου. Ο µαγκεµίτης, γ-fe 2O 3, σχηµατίζεται σε χαµηλές θερµοκρασίες λόγω οξείδωσης των σιδηρούχων φάσεων της σκωρίας (Gadsden, 1975). Επιπλέον θεωρείται πιθανός ο σχηµατισµός ένυδρων φάσεων Ca-Si, λόγω της περιεκτικότητας του gel σε πυρίτιο και ασβέστιο. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανθεκτικότητα των ανόργανων πολυµερών που παράγονται από σκωρία σιδηρονικελίου και καολινίτη και εµβαπτίζονται σε διάφορα διαβρωτικά περιβάλλοντα, εξαρτάται από τις συνθήκες εµβάπτισης. Όταν εµβαπτίζονται σε απιονισµένο ή θαλασσινό νερό, η αντοχή τους δεν επηρεάζεται ακόµη και µετά την πάροδο 15 µηνών και µπορούν να 11

12 χρησιµοποιηθούν σε δοµικές ή άλλες εφαρµογές σε διάφορα περιβάλλοντα. Επίσης, τα προϊόντα αυτά είναι ανθεκτικά σε ακραίες θερµοκρασιακές συνθήκες (-15 και 60 ο C), ενώ η αντοχή τους µπορεί να αυξηθεί ακόµη και κατά 42% µετά από εννέα µήνες. Συνεχής µείωση της αντοχής έως 50 % παρατηρείται για τα ανόργανα πολυµερή που εµβαπτίζονται σε διαλύµατα προσοµοιωµένης όξινης βροχής ή HCl 0,5 Ν. Η επιφάνειά τους διαβρώνεται κατά την εµβάπτιση στο διάλυµα HCl 0,5 Ν εξαιτίας της παρουσίας ελεύθερων ιόντων Cl - και H + τα οποία διασπούν τους δεσµούς Si-O-Al καταστρέφοντας τη δοµή των προϊόντων. Ωστόσο, όταν δεν υπάρχει ανάδευση, παρατηρείται σταδιακή αδρανοποίηση της επιφάνειας λόγω της µη µεταφοράς των προϊόντων της αντίδρασης (gel) στο διάλυµα, µε αποτέλεσµα η διάχυση να καθίσταται το βραδύτερο στάδιο. Υψηλές συγκεντρώσεις Fe, Ni, Ca, Mg, Mn, Al, και Si παρατηρούνται µόνο στο εξαιρετικά διαβρωτικό διάλυµα HCl 0,5Ν. Στα εµβαπτιζόµενα ανόργανα πολυµερή παρατηρείται µε χρήση της τεχνικής XRD, η παρουσία χαλαζία, µαγνητίτη καθώς και υπολειµµατικού καολινίτη µε αποτέλεσµα να διαφοροποιείται ο λόγος Si/Al στο διάλυµα, να επηρεάζεται ο βαθµός πολυσυµπύκνωσης και το τελικό προϊόν να µην αποκτά ιδιαίτερα υψηλή αντοχή. Επίσης σχηµατίζονται νέες φάσεις όπως υδροξυσοδάλιθος, µαγκεµίτης και ένυδρες ασβεστο-πυριτικές φάσεις. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστίες εκφράζονται στον ΕΛΚΕ του Πολυτεχνείου Κρήτης για τη χρηµατοδότηση του προγράµµατος βασικής έρευνας 2008 «ιερεύνηση µηχανισµών σταθεροποίησης βαρέων µετάλλων σε ανόργανα πολυµερή που παράγονται από σκωρία ηλεκτροκαµίνου παραγωγής σιδηρονικελίου» το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς και την εταιρία ΛΑΡΚΟ Α.Ε. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Ζαχαράκη. (2009). Συµβολή στη διερεύνηση των µηχανισµών γεωπολυµερισµού µεταλλουργικών αποβλήτων µε έµφαση στις σκωρίες ηλεκτροκαµίνων, ιδακτορική διατριβή, Τµήµα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, Πολυτεχνείο Κρήτης. 2. Bakharev T. (2005). Resistance of geopolymer materials to acid attack, Cement and Concrete Research 35, Bortnovsky O., J. Dědeček, Z. Tvarůžková, Z. Sobalík and J. Šubrt (2008). Metal Ions as Probes for Characterization of Geopolymer Materials, Journal of the American Ceramic Society 91(9),

13 4. Chindaprasirt P., C. Jaturapitakkul, W. Chalee and U. Rattanasak (2009). Comparative study on the characteristics of fly ash and bottom ash Geopolymers, Waste Management 29, Davidovits J. (1988). Geopolymer Chemistry and Properties, In proceedings of the 1st International Conference on Geopolymer '88, 1-3 June, Compiegne, France, v.1: Davidovits J. (2005). Geopolymer chemistry and sustainable Development. The Poly(sialate) terminology : a very useful and simple model for the promotion and understanding of green-chemistry, In Proceedings of the World Congress Geopolymer, Saint Quentin, France, 28 June-1 July, Davidovits J., D.C. Comrie, J.H. Paterson and D.J. Ritcey (1990). Geopolymeric concretes for environmental protection, Concrete Int. 12(7), Dimas D., I.P. Giannopoulou and D Panias (2009). Utilization of alumina red mud for synthesis of inorganic polymeric materials, Mineral Processing & Extractive Metall. Rev. 30, Duxson P. and J.L. Provis (2008). Designing Precursors for Geopolymer Cements, J. Am. Ceram. Soc. 919(12), Dombrowski., A. Buchwald and M. Weil (2007). The influence of calcium content on the structure and thermal performance of fly ash based geopolymers, J Mater Sci 42, Engelhardt G., J.Felsche and P. Sieger (1992). The Hydrosodalite System Na 6+X[SiAlO 4] 6(OH) x nh 2O: Formation, Phase Composition, and De- and Rehydration Studied by 1 H, 23 Na, and 29 Si MAS-NMR Spectroscopy in Tandem with Thermal Analysis, X-ray Diffraction, and IR Spectroscopy J Am Chem Soc 114, Gadsden A. (1975), Infrared spectra of minerals and related inorganic compounds, London, Butterworths. 13. Giancaspro J., C. Papakonstantinou and P. Balaguru (2008). Mechanical Behavior of Fire-Resistant Biocomposite, Composites Part B: Engineering 40(3), omnitsas. and D. Zaharaki (2007). Geopolymerisation: a review and prospects for the minerals industry, Miner. Eng. 20, omnitsas., D. Zaharaki and V. Perdikatsis (2007). Geopolymerisation of low calcium ferronickel slags, J. Mater. Sci. 42, omnitsas., D. Zaharaki and V.Perdikatsis (2009). Effect of synthesis parameters on the compressive strength of low-calcium ferronickel slag inorganic polymers, Journal of Hazardous Materials 161(2-3),

14 17. ontopoulos A.,. omnitsas and A. Xenidis (1996). Environmental Characterisation of the lead smelter slags in Lavrion, In Proceedings of the IMM Minerals Metals and the Environment II Conference, Prague, 3-6 September, Panias D., I.P. Giannopoulou and T. Perraki (2007). Effect of synthesis parameters on the mechanical properties of fly ash-based geopolymers, Colloids and Surfaces A: Physicochem. Eng. Aspects 301, Provis J.L., C.Z. Yong, P. Duxson and J.S.J. Van Deventer (2009). Correlating mechanical and thermal properties of sodium silicate-fly ash geopolymers, Colloids and Surfaces A: Physicochem. Eng. Aspects 336, Shi C. and J.A. Stegemann (2000). Acid corrosion resistance of different cementing materials, Cement and Concrete Research 30(5), Shi C. and A. Fernández-Jiménez (2006). Stabilization/solidification of hazardous and radioactive wastes with alkali-activated cements, J. Hazard. Mater B137, Sindhunata, J.L. Provis, G.C. Lukey, H. Xu and J.S.J. Van Deventer (2008). Structural Evolution of Fly Ash Based Geopolymers in Alkaline Environments, Ind. Eng. Chem. Res. 47(9), Temuujin J., A. Van Riessen and R. Williams (2009). Influence of calcium compounds on the mechanical properties of fly ash geopolymer pastes, Journal of Hazardous Materials, doi: /j.jhazmat Van Jaarsveld J.G.S., J.G.J. Van Deventer and L.Lorenzen (1997). The potential use of geopolymeric materials to immobilise toxic metals: Part I. Theory and applications, Miner Eng 10(7), Van Jaarsveld J.G.S., J.S.J. Van Deventer and A. Schwartzman (1999). The potential use of geopolymeric materials to immobilize toxic metals: part II. Material and leaching characteristics, Miner Eng 12(1), Van Jaarsveld J.G.S., J.S.J. Van Deventer and G.C. Lukey (2004). A comparative study of kaolinite versus metakaolinite in fly ash based geopolymers containing immobilized metals, Chem. Eng. Commun. 191, Xu H. (2001). Geopolymerisation of Aluminosilicate Minerals, PhD Thesis, Department of Chemical Engineering, University of Melbourne, Australia. 28. Yang X., W. Ni, X. Zhang and Y. Wang (2008). Effect of alkali-activation on aluminosilicate-based cementitious materials, Journal of University of Science and Technology Beijing 15(6), Zaharaki D.,. omnitsas and V. Perdikatsis (2006). Factors affecting synthesis of ferronickel slag based geopolymers, In Proceedings of the 2nd International 14

15 Conference on Advances in Mineral Resources Management and Environmental Geotechnology, September, Chania, Crete, Greece,

Τµήµα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων. Πολυτεχνείο Κρήτης. ιδακτορική διατριβή

Τµήµα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων. Πολυτεχνείο Κρήτης. ιδακτορική διατριβή Τµήµα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης ιδακτορική διατριβή Συµβολή στη διερεύνηση των µηχανισµών γεωπολυµερισµού µεταλλουργικών αποβλήτων µε έµφαση στις σκωρίες ηλεκτροκαµίνων ήµητρα Ζαχαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Συµπεριφορά σκυροδέµατος µε ασβεστολιθικά τσιµέντα Portland σε συνδυασµένο περιβάλλον χλωριόντων και θειικών ιόντων και χαµηλές θερµοκρασίες

Συµπεριφορά σκυροδέµατος µε ασβεστολιθικά τσιµέντα Portland σε συνδυασµένο περιβάλλον χλωριόντων και θειικών ιόντων και χαµηλές θερµοκρασίες Συµπεριφορά σκυροδέµατος µε ασβεστολιθικά τσιµέντα Portland σε συνδυασµένο περιβάλλον χλωριόντων και θειικών ιόντων και χαµηλές θερµοκρασίες Behaviour of limestone cement concrete in combined chloride

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της σκωρίας ηλεκτροκαμίνων της Γ.Μ.Ε.Ε. ΛΑΡΚΟ ως υλικό παθητικής πυροπροστασίας σε σήραγγες

Αξιοποίηση της σκωρίας ηλεκτροκαμίνων της Γ.Μ.Ε.Ε. ΛΑΡΚΟ ως υλικό παθητικής πυροπροστασίας σε σήραγγες Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 Αξιοποίηση της σκωρίας ηλεκτροκαμίνων της Γ.Μ.Ε.Ε. ΛΑΡΚΟ ως υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ. Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ. Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής Το σκυρόδεμα είναι σύνθετο υλικό, που αποτελείται κυρίως από τσιμέντο, αδρανή και νερό,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μηχανικός Ορυκτών Πόρων, ερευνήτρια

Δρ. Μηχανικός Ορυκτών Πόρων, ερευνήτρια ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ημερομηνία: Μάρτιος 2013 Γενικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Ημερ/νία τόπος γέννησης: Διεύθυνση: Δήμητρα Ζαχαράκη Δρ. Μηχανικός Ορυκτών Πόρων, ερευνήτρια 4 Μαρτίου 1982 Αθήνα Εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές ανάλυσης 2. Προετοιµασία δειγµάτων 3. ιαλυτοποίηση δειγµάτων ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Ατοµική Φασµατοσκοπία

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Πέτρος Σαμαράς Καθηγητής, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Παρασκευή 8 Απριλίου 2011 Στόχοι Από τη θερμική επεξεργασία ΑΣΑ με ταυτόχρονη παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά Environmental problem solving, Case study for the steel industry Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά «Συστήµατα Περιβαλλοντικής Πιστοποίησης στους τοµείς της κατεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ και ποζολανική αντίδραση

ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ και ποζολανική αντίδραση ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ και ποζολανική αντίδραση Τσακαλάκης Κώστας, Καθηγητής Ε.Μ.Π., 2013 1 ΟΡΙΣΜΟΙ - Υδραυλικές ιδιότητες Είναι οι ιδιότητες που έχουν ορισμένα υλικά, όπως π.χ. το τσιμέντο, να σχηματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242

Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242 Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242 Ελ. Αναστασίου Πολιτικός Μηχανικός MSc ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Ο ΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑ ΟΙ ΡΟΜΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Σκληρότητα νερού Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Τι περιέχει το νερό της βροχής; Ποιο είναι συνήθως το ph του βρόχινου νερού; Γιατί; Τι περιέχει το νερό του εδάφους; Na +, K +, Ca 2+, Mg 2+, Cl, SO 4 2,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΚΩΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΜΙΝΩΝ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΚΩΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΜΙΝΩΝ Πρακτικά 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, 24-26 Νοεμβρίου 2005 ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΚΩΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΜΙΝΩΝ Ε. Φρογουδάκης, Υ. Κυριλλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση υπεργήρανσης στην κυκλική συμπεριφορά τάσης παραμόρφωσης κράματος Αλουμινίου 2024-T3

Επίδραση υπεργήρανσης στην κυκλική συμπεριφορά τάσης παραμόρφωσης κράματος Αλουμινίου 2024-T3 Επίδραση υπεργήρανσης στην κυκλική συμπεριφορά τάσης παραμόρφωσης κράματος Αλουμινίου 2024-T3 Α. Tζαμτζής 1,*, Α.Θ. Κερμανίδης 2 1 Εργαστήριο Μηχανικής & Αντοχής Υλικών, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ Σ. Ροκίδη, Π. Γ. Κουτσούκος Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών & Ινστιτούτο Επιστηµών Χηµικής Μηχανικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκωρίας ηλεκτροκαμίνων σιδηρονικελίου ως συστατικού στην παραγωγή τσιμέντου

Αξιοποίηση σκωρίας ηλεκτροκαμίνων σιδηρονικελίου ως συστατικού στην παραγωγή τσιμέντου Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 Αξιοποίηση σκωρίας ηλεκτροκαμίνων σιδηρονικελίου ως συστατικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ Μαυρίδου Σ. 1, Σικαλίδης Κ. 2 και Οικονόμου Ν. 3 1 Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, Χηλής 29, 55132, Θεσσαλονίκη, E-mail: smavrido@civil.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ ρ. ηµήτριος Πάνιας και Ιωάννα Π. Γιαννοπούλου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Εργαστήριο Μεταλλουργίας, 15780 Πολυτεχνειούπολη

Διαβάστε περισσότερα

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 23 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Βλέπε θεωρία σελ. 83. 2. α) (χημική εξίσωση) β) (δύο μέλη) (ένα βέλος >) γ) (αντιδρώντα) δ) (τμήμα ύλης ομογενές που χωρίζεται από το γύρω του χώρο με σαφή όρια). ε) (που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Πολυχρόνης Σ. Καραγκιοζίδης. Σχολικός Σύµβουλος. Ακροπόλεως 49, 54634, Θεσσαλονίκη, τηλέφωνα: 2310205997 6944935177 E-mail: info@polkarag.gr ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Χ. Πολατίδης, Γ. Κυριάκου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, 54124 Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή µελετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ 2.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-28 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η καύση ορισµένων παραγώγων του πετρελαίου γίνεται µε σκοπό:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC) ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΟΣ ΥΔΡΑΥΛΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC) ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΟΣ ΥΔΡΑΥΛΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Πρακτικά 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, 24-26 Νοεμβρίου 2005 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ 170 ΕΤΗ ΕΜΠ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 05 Έργα Οδοποιίας 03 Οδοστρώµατα 08 Κατασκευή στρώσης ερείσµατος από µίγµα αδρανών και φυτικής γης 00 - Έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές µαθηµατικές συσχετίσεις θλιπτικών αντοχών σκυροδέµατος και τσιµέντου

Τεχνικές µαθηµατικές συσχετίσεις θλιπτικών αντοχών σκυροδέµατος και τσιµέντου Τεχνικές µαθηµατικές συσχετίσεις θλιπτικών αντοχών σκυροδέµατος και τσιµέντου Κ. K. Ευαγόρου ρ. Χηµικός, ιευθυντής Ποιότητας της Τσιµεντοποιίας ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ Κύπρου A. Γ. ηµητρίου Μεταλλειολόγος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2 Παρασκευή Νέσση 1, Γιώργος Κόγιας 2, Βασίλης Ζασπάλης 1,2, Λώρη Ναλμπαντιάν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ Πρακτικά ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, -6 Νοεμβρίου 00 ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥΧΑΣ ΣΚΩΡΙΑΣ ΕΛΑΣΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥΧΑΣ ΣΚΩΡΙΑΣ ΕΛΑΣΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥΧΑΣ ΣΚΩΡΙΑΣ ΕΛΑΣΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ Ν. Χουσίδης, E. Ρακαντά, Γ. Μπατής Σχολή Χημικών Μηχανικών, Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών,

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012

Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 ΥΑΛΟΘΡΑΥΣΜΑ: Ενεργό ή αδρανές παραπροϊόν; Χ.-Α. Δρόσου, Ε. Ανοικτομάτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΤΡHΣΗ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΕΣΕΙΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΤΡHΣΗ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΕΣΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (17740-18017) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και

Διαβάστε περισσότερα

The fresher company. Andreas Thiel

The fresher company. Andreas Thiel 1 Επαγγελµατική φροντίδα ιµατισµού, φιλική προς το περιβάλλον Σεµινάριο για τα πλυντήρια του 2 Επαγγελµατική φροντίδα ιµατισµού, φιλική προς το περιβάλλον Σεµινάριο για τα πλυντήρια Μέρος 1ο: Σεµινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας παναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας ωρης διάρκειας 1 ΘΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α.1. έως Α.. να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΙΜΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΟΛΛΟΕΙ ΟΥΣ SiO 2 KAI H ΠΙΘΑΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΕΡΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΙΜΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΟΛΛΟΕΙ ΟΥΣ SiO 2 KAI H ΠΙΘΑΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΙΜΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΟΛΛΟΕΙ ΟΥΣ Si 2 KAI H ΠΙΘΑΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΕΡΟΥ Άννα Τσιστράκη, Ιωάννα Αντωνακάκη και Κωνσταντίνος. ηµάδης

Διαβάστε περισσότερα

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο 4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο C 6 H 10 (82.2) + 4 H H 2 2 H + 4 H 2 (34.0) + sodium tungstate dihydrate + Aliquat 336. Na 2 W 4 2 H 2 (329.9) C 6 H 10 4 C 25 H 54 ClN (404.2) (146.1)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 27/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. β A3. γ A4. α A5.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γεώργιος ΜΠΑΤΗΣ 1, Ελένη ΣΙΟΒΑ 2. Λέξεις κλειδιά: Λευκό τσιμέντο, Μετακαολίνης, Αναστολείς διάβρωσης, Διάβρωση οπλισμένης τσιμεντοκονίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γεώργιος ΜΠΑΤΗΣ 1, Ελένη ΣΙΟΒΑ 2. Λέξεις κλειδιά: Λευκό τσιμέντο, Μετακαολίνης, Αναστολείς διάβρωσης, Διάβρωση οπλισμένης τσιμεντοκονίας Ανθεκτικότητα Κονιαμάτων Αποκατάστασης με Λευκό Τσιμέντο - Δυνατότητες Προστασίας Durability of white cement restoration mortars - Protection potential Γεώργιος ΜΠΑΤΗΣ 1, Ελένη ΣΙΟΒΑ 2 Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗ Καύση & εύρεση σύστασης βιοαερίου 1. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 8,96L (σε STP) που αποτελείται µόνο από CH4 και CO2, καίγεται πλήρως. Τα καυσαέρια περιέχουν 10,8g Η2Ο.

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

«Σταθεροποίηση-στερεοποίηση τέφρας νοσοκομειακών αποβλήτων σε γεωπολυμερή»

«Σταθεροποίηση-στερεοποίηση τέφρας νοσοκομειακών αποβλήτων σε γεωπολυμερή» Μεταπτυχιακή εργασία «Σταθεροποίηση-στερεοποίηση τέφρας νοσοκομειακών αποβλήτων σε γεωπολυμερή» ΤΖΑΝΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Καθηγητής Γιδαράκος Ευάγγελος (Επιβλέπων) Καθηγητής Προβιδάκης

Διαβάστε περισσότερα