Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο"

Transcript

1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 8: Οι Τάξεις των εντόμων (Ενδοπτερυγωτά) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1

2 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Τίτλος Μαθήματος: Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 8: Οι Τάξεις των εντόμων (Ενδοπτερυγωτά) Όνομα Καθηγητή: Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Βαθμίδα Καθηγητή: Καθηγήτρια Άρτα,

3 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 3

4 Χρηματοδότηση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο TEI Ηπείρου» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. 4

5 Οι Τάξεις των εντόμων (Ενδοπτερυγωτά) 5

6 Σκοποί ενότητας Αποσαφήνιση των Τάξεων των εντόμων, που ανήκουν στα Ενδοπτερυγωτά. 6

7 Περιεχόμενα ενότητας Οι Τάξεις των εντόμων. Ενδοπτερυγωτά. Neuroptera. Coleoptera. Strepsiptera. Siphonaptera. Mecoptera. Diptera. Lepidoptera. Hymenoptera. 7

8 Οι Τάξεις των εντόμων 8

9 Οι Τάξεις των εντόμων Οι Κλάσεις των εντόμων είναι τα Απτερυγωτά ή Αμετάβολα & τα Πτερυγωτά (Εξωπτερυγωτά ή Ημιμετάβολα & Ενδοπτερυγωτά ή Ολομετάβολα) Απτερυγωτά: έλλειψη πτερύγων θεωρείται πρωτογενής και δεν έχουν μεταμόρφωση Πτερυγωτά: είναι τα πτερωτά ή δευτερογενώς άπτερα είδη και παρατηρείται μεταμόρφωση (απλή/ατελής στα Εξωπτερυγωτά ή πλήρης στα Ενδοπτερυγωτά) 9

10 Ημιμετάβολα Προνύμφη: ανήλικα στάδια Ημιμετάβολων και μοιάζουν στη μορφή, στα στοματικά μόρια, στις συνήθειες και στον τύπο της ζημιάς που προκαλούν με τα ενήλικα άτομα Πτέρυγες αναπτύσσονται εξωτερικά και εμφανίζονται στη 2 η ή 3 η προνυμφίκή ηλικία ως μικρές πλακόμορφες αποφύσεις του μεσονώτου & μετανώτου Σε κάθε έκδυση (ενηλικίωση) αποκτούν την τελική μορφή & μέγεθος Στάδια (3): ωό προνύμφη ενήλικο 10

11 Ολομετάβολα Προνύμφες διαφέρουν από τα ενήλικα ως προς τη μορφή, στοματικά μόρια (συνήθως) και κατ επέκταση στον τύπο ζημιάς που προκαλούν Προνύμφη που αναπτυχθεί πλήρως μεταμορφώνεται σε νύμφη Πλήρης μεταμόρφωση, η οποία συμβαίνει στο στάδιο της νύμφης Καταβολές πτερύγων αναπτύσσονται κανονικά κατά το νυμφικό στάδιο και δεν φαίνονται εξωτερικά Στάδια (4): ωό, προνύμφη, νύμφη, ενήλικο 11

12 Κλάση Έντομα διαιρείται σε 29 Τάξεις Υπόκλαση ΑΠΤΕΡΥΓΩΤΑ Θυσανουρα Thysanura (500) Δίπλουρα Diplura (600) Πρώτουρα Protura (200) Κολλέμβολα Collembola (2.000) 12

13 Κλάση Έντομα διαιρείται σε 29 Τάξεις Υπόκλαση ΕΞΩΠΤΕΡΥΓΩΤΑ Εφημερόπτερα Ephemeroptera (2.000) Οδοντόγναθα Odonata (5.000) Πλεκτόπτερα Plecoptera (1.700) Γρυλλοσιλφοειδή Grylloblattodea (16) Οθρόπτερα Orthoptera (17.000) Φασμοειδή Phasmida (2.500) Δερματόπτερα Dermaptera (1.200) Εμβιόπτερα Embioptera (300) Δικτυόπτερα Dictyoptera (6.000) Ισόπτερα Isoptera (1.900) Ζωράπτερα Zoraptera (22) Ψωκόπτερα Psocoptera (2.000) Μαλλοφάγα Mallophaga (2.800) Ανόπλουρα Anoplura (300) Ημίπτερα Hemiptera (55.000) Θυσανόπτερα Thysanoptera (5.000) Παλαιόπτερα Ορθοπτεροειδή Ημιπτεροειδή 13

14 Κλάση Έντομα διαιρείται σε 29 Τάξεις Υπόκλαση ΕΝΔΟΠΤΕΡΥΓΩΤΑ Νευρόπτερα Neuroptera (5.000) Κολεόπτερα Coleoptera ( ) Στρεψίπτερα Strepsiptera (370) Μηκόπτερα Mecoptera (400) Σιφωνάπτερα Siphonaptera (1.800) Δίπτερα Diptera (90.000) Λεπιδόπτερα Lepidoptera ( ) Τριχόπτερα Trichoptera (5.000) Υμενόπτερα Hymenoptera ( ) Πανορποειδή 14

15 Κλάση Έντομα διαιρείται σε 29 Τάξεις Οι Τάξεις Thysanura, Collembola, Orthoptera, Plasmida, Dermaptera, Isoptera, Psoccoptera, Mallophaga, Anoplura, Hemiptera, Thysanoptera, Coleoptera, Siphonaptera, Diptera, Lepidoptera, Hymenoptera περιλαμβάνουν είδη ζημιογόνα για τα καλλιεργούμενα φυτά και κατοικημένους χώρους Οι Τάξεις Odonata, Dermaptera, Dictyoptera, Anoplura, Hemiptera, Siphonaptera, Diptera, Hymenoptera περιλαμβάνουν είδη που είναι ενοχλητικά στον άνθρωπο ή βλαβερά για την υγεία του Οι Τάξεις Diplura, Protura, Ephemeroptera, Odonata, Plectoptera, Grylloblattodea, Embioptera, Zoraptera, Neuroptera, Coleoptera, Strepsiptera, Thichoptera θεωρούνται ως μη βλαβερές ή ως ωφέλιμες 15

16 ΠΤΕΡΥΓΩΤΑ (1) Πτερωτά ή δευτερογενώς άπτερα είδη; στα πιο πολλά είδη οι άνω γνάθοι αρθρώνονται με την κεφαλική κάψα σε 2 σημεία Ενήλικα χωρίς κοιλιακά εξαρτήματα πριν από το γεννητικό οπλισμό Μεταμόρφωση σαφής, ποικίλλει από απλή/ατελή (Εξωπτερυγωτά ήημιμετάβολα) μέχρι πλήρη (Ενδοπτερυγωτά ή Ολομετάβολα) Ημιμετάβολα Τάξεις: Ephemeroptera, Odonata, Plecoptera, Grylloblattodea, Orthoptera, Phasmida, Dermaptera, Embioptera, Dictyoptera, Isoptera, Zoraptera, Psocoptera, Mallophaga, Anoplura, Hemiptera, Thysanoptera Ολομετάβολα Τάξεις: Neuroptera, Coleoptera, Strepsiptera, Mecoptera, Siphonaptera, Diptera, Lepidoptera, Trichoptera, Hymenoptera 16

17 ΠΤΕΡΥΓΩΤΑ (2) Ημιμετάβολα (απουσία νύμφης/pupa): τα ατελή στάδια (προνύμφες/larvae) μοιάζουν στη μορφή, στοματικά μόρια, τρόπο μετακίνησης & τύπο ζημιάς, που προκαλούν, με το ενήλικο Ολομετάβολα: πλήρης, πολύπλοκη και απότομη μεταμόρφωση Μορφή προνύμφης διαφέρει από τη μορφή ενηλίκων, αλλά και στις συνήθειες και συχνά στον τύπο ζημιάς που προκαλούν Μεταξύ προνύμφης και ενηλίκου μεσολαβεί το στάδιο της νύμφης, η οποία επίσης διαφέρει πολύ στη μορφή και από τις προνύμφες και από το ενήλικο Δημιουργία πτερύγων εσωτερικά κατά το στάδιο της νύμφης 17

18 Ενδοπτερυγωτά 18

19 Ενδοπτερυγωτά Είναι και Ολομετάβολα; Πτέρυγες αναπτύσσονται εσωτερικά Μεταμόρφωση περίπλοκη και απότομη (ή τέλεια) Προνυμφικά στάδια διαφέρουν πολύ από το ενήλικο στη μορφή, στις συνήθειες και συχνά στο είδος διατροφής Το τελευταίο ανήλικο στάδιο, ήτοι μεταξύ του τελευταίου προνυμφικού σταδίου και ενήλικου, ονομάζεται νύμφη ή πούπα ή πλαγγών (pupa) 19

20 Τάξη Neuroptera Μικρομέγαλα με μαλακό εξωσκελετό Πτέρυγες μακριές (μακρύτερες από το σώμα) και έχουν πολλά επιμήκη και εγκάρσια νεύρα σαν δαντέλα; Σε ανάπαυση οι πτέρυγες είναι υπό γωνία (σαν στέγη) πάνω από την κοιλία Στοματικά μόρια μασητικά; Μεγάλοι σύνθετοι οφθαλμοί Κεραίες νηματοειδείς (ενίοτε ροπαλοειδείς) ποικίλλοντος μήκους Ταρσοί με 5 άρθρα; Κοιλία με 10 δακτυλίους & απουσία κέρκων Προνύμφες σαρκοφάγες με θωρακικά πόδια & μασητικού ή νύσσοντος μυζητικού στοματικά μόρια; Σε πολλά είδη φέρουν δρεπανοειδείς σωληνωτούς άνω γνάθους με τις οποίες συλλαμβάνουν, τρυπούν & μυζούν τον αιμολέμφο 20

21 Τάξη Neuroptera Το μετάξι για την ύφανση του βομβυκίου προνυμφών παράγεται από τους σωλήνες Malphighi Ενήλικα τρώνε μαλακά έντομα ή μυζούν υγρές τροφές, π.χ μελιττώδη αποχωρήματα άλλων εντόμων Αποτελεσματικοί φυτικοί εχθροί: είδη της Οικ. Chrysopidae κατατρώγουν Hemiptera (π.χ. αφίδες, κοκκοειδή), μικρές προνύμφες Lepidoptera & Hymenoptera, ακάρεα; Είδη Chrysopidae: Chrysoperla carnea, C. vulgaris (8 10 mm, πράσινα) Αποτελεσματικοί φυτικοί εχθροί: προνύμφες ορισμένων ειδών Mantispidae κατατρώγουν φυτοφάγες προνύμφες Scarabaeidae & Noctuidae στο έδαφος 21

22 Τάξη Neuroptera 22

23 Τάξη Neuroptera Chrysoperla carnea Chrysopidae Προνύμφη 23

24 Τάξη Neuroptera Chrysoperla carnea Chrysopidae 24

25 Τάξη Neuroptera Chrysoperla carnea Chrysopidae Προνύμφες κατατρώγουν αφίδες 25

26 Τάξη Neuroptera Chrysoperla carnea Chrysopidae Προνύμφη κατατρώγει αφίδα Ενήλικο και ωά με μίσχο (αποφυγή θηρευτών τους) 26

27 Τάξη Neuroptera Chrysoperla carnea Chrysopidae Βιολογικός κύκλος 27

28 Τάξη Coleoptera Πολυπληθέστατη Τάξη, κοινώς τα ενήλικα σκαθάρια ή κάνθαροι Πολύ μικρά έως μεγάλα (0,5 155 mm) Πρόσθιες πτέρυγες παχιές, δερματοειδείς/σκληρές (έλυτρα) χωρίς κάθετες νευρώσεις και προστατεύουν τα νώτα των μαλακών μεταθώρακα και κοιλία Οπίσθιες πτέρυγες (όταν υπάρχουν) μεμβρανώδεις και διπλωμένες & προστατευμένες υπό των ελύτρων; Με αυτές ίπταται μέσω του ξεδιπλώματος και κίνησής τους, αφού ανασηκωθούν τα έλυτρα 28

29 Τάξη Coleoptera Κεραίεςνηματοειδείςήκομβοειδείςήκεφαλωτέςήελασματοειδείς ή κτενοειδείς και ποικίλλουν σε μέγεθος Στοματικά μόρια μασητικού τύπου, άνω γνάθοι καλοανεπτυγμένες που μέχρι και ξύλο μπορούν μασούν ή να σπάνε σπόρους; Σε άλλα είδη είναι λεπτές και μυτερές (σωλήνας) για να μυζούν αιμολέμφο Στα Curculionidae, το πρόσθιο μέρος της κεφαλής είναι μακρύ ρύγχος και στην άκρη του εντοπίζονται τα μασητικά στοματικά μόρια Ορισμένα είδη με διμορφισμό; Μεταμόρφωση πλήρης Είδη φυτοφάγα, σαρκοφάγα, σαπροφάγα, μυκητοφάγα, παρασιτικά 29

30 Τάξη Coleoptera Προνύμφες καμποδεόμορφες ή σκαραβαιόμορφες ή πλατύμορφες ή ελατερόμορφες κ.ά., με πόδια (3 θωρακικά ζεύγη) ή άποδες Προνύμφες με μασητικά στοματικά μόρια; Διαβιούν στην επιφάνεια ή εντός φυτικών ιστών και είναι φυτοφάγες ή αρπακτικά σαρκοφάγες Γενεές από 1 ανά 5 6 έτη μέχρι 4 ή και περισσότερες ανά έτος (ενήλικο συνήθως μακρόβιο; διάπαυση στο στάδιο της προνύμφης) Πολλά είδη διαφόρων Οικογενειών είναι ζημιογόνα στη γεωργία; Ενήλικα και προνύμφες συνήθως προσβάλλουν τον ίδιο ξενιστή 30

31 Τάξη Coleoptera Υποτάξεις Adephaga 1. Πρώτο ουρόστερνο καλυμμένο από τα οπίσθια ισχία 2. Μεμβρανοειδείς πτέρυγες με εγκάρσια νεύρα 3. Μεταστερνική ραφή 4. Ταρσοί με 5 άρθρα 5. Κεραίες συνήθως νηματοειδείς 6. Χειλικές προσακτρίδες με 3 άρθρα συνέχεια Polyphaga 1. Όχι 2. Χωρίς (Staphylinidae) ήλίγα(gutaniidae) 3. Όχι 4. Διάφοροι τύποι 5. Διάφοροι τύποι 6. Διάφοροι τύποι συνέχεια 31

32 Τάξη Coleoptera Διάκριση Υπόταξης Adephaga (συνέχεια) Caraboidae 1. Οφθαλμοί ολόκληροι 2. Κεραίες μακριές, λεπτοφυείς Carabidae (2-3 cm, μελανά, αρπακτικά) Cicidelidae (πρασινωπά, αρπακτικά) Dytiscidae (υδρόβια) Cryrinoides 1. Διαιρούνται 2. Βραχείες, ισχυρές Scarabidae 32

33 Τάξη Coleoptera Υπόταξη Polyphaga (συνέχεια) Staphylinoidae (Staphylinidae, Silphidae) Lamellicornia (Scarabeidae, Anomyla, Melontha, Ampimalur, Polyphylla) Palpicornia (Hydrophilidae; Υδρόβια) Dirersicornia (Ostomidae, Cucujidae, Coccinelidae, Bostrychidae, Buprestidae, Elateridae) Heteronera (Tenebrionidae) Phytophaga (Chrysomelidae, Cerambycidae, Bruchidae) Phyncophora (Curculionidae, Scolytidae) 33

34 Τάξη Coleoptera Βλαβερά είδη των Οικογενειών στη γεωργία Dytiscidae Scarabaeidae Buprestidae Elateridae Dermestidae Cerambycidae Bruchidae Chrysomelidae Curculionidae Attelabidae Scolytidae Ωφέλιμα είδη των Οικογενειών ωφέλιμα στη γεωργία Carabidae Lampyridae Coccinellidae 34

35 Τάξη Coleoptera 35

36 Τάξη Coleoptera 36

37 Τάξη Coleoptera 37

38 Chrysomelidae Τάξη Coleoptera Lucanidae Elateridae Bruchidae Cerambycidae 38

39 Buprestidae Τάξη Coleoptera Dermestidae Curculionidae Attelabidae Scolytidae 39

40 Τάξη Coleoptera 40

41 Melolontha melolontha Coleoptera: Scarabaeidae Ακμαίο: Ελασματοειδείς κεραίες, πρόσθια πόδια ορυκτικού τύπου και τα έλυτρα δεν καλύπτουν όλη την κοιλιά Προνύμφη: σκαραβαιόμορφη (2 4 cm), ευκέφαληολιγόποδη με καλά αναπτυγμένη κεφαλή και ισχυρές γνάθους, σώμα σαρκώδεςυπόλευκολευκοκίτρινο; ζει και αναπτύσσεται στο έδαφος Διαχειμάζει σαν PUPA 41

42 Melolontha melolontha Ωά νύμφη Ακμαίο προνύμφη 42

43 Ασπροσκώληκες Συμπτώματα: Οι προνύμφες είναι αποκλειστικά ριζοφάγες, ενώταακμαίαφυλλοφάγα Απουσία πλευρικών ριζών Ακμαίο Melolontha melolonta (είδος που ανήκει στα κοινώς ασπροσκούληκα) 43

44 Leptinotarsa decemlineata Coleoptera: Chrysomelidae Δορυφόρος πατάτας Ακμαίο: ~1 cm, λαμπερό κίτρινο ή πορτοκαλί με 5 μαύρες γραμμές κατά μήκος σε κάθε έλυτρο και μαύρα στίγματα στον πρόνωτο Προνύμφη: 1 15 mm, κοντόχοντρη, ημισφαιρική, πορτοκαλί κεραμμυδί, κεφαλή μαύρη, δύο σειρές μαύρες κηλίδες στην κάθε πλευρά Ωό: κίτρινο ως πορτοκαλί κατά ομάδες στην κάτω επιφάνεια των φύλλων 44

45 Leptinotarsa decemlineata Ωά Έξοδος νεαρών προνυμφών από τα ωά νύμφη προνύμφες Φυλλοφάγα ακμαία 45

46 Scolytus (= Ruguloscolytus) rugulosus Scolitidae Coleoptera (Σκολύτης) Ακμαίο μήκους2 2.5 mm, καστανό σκούρο, έλυτρα υπέρυθρα; Προνύμφη 3 mm, γαλακτόχρωμη, άποδη, κεφάλι μαύρο Διαχειμάζει ως προνύμφη μέσα στη «θυγατρική στοά» νύμφωση την άνοιξη έξοδος ακμαίων το Μάιο μέσω οπής στο φλοιό Σύζευξη θήλυ ορύσσει τη μητρική στοά εναπόθεση ωά προνύμφες ορύσσουν θυγατρικές στοές ΚΑΘΕΤΑ προς της μητρική έξοδος ακμαίων, 2 γενιές/έτος 46

47 Scolytus (= Ruguloscolytus) rugulosus Scolitidae Coleoptera (Σκολύτης) Ακμαίο Προνύμφη Οπές εξόδου ακμαίων σε κλάδο Μητρική και θυγατρικές στοές σε κλάδο 47

48 Τάξη Strepsiptera Μικρόσωμα (1,5 4,0 mm) και ενδοπαρασιτικά άλλων εντόμων Άρρεν πτερωτό με τις πρόσθιες μικρές ροπαλοειδείς και τις οπίσθιες μεμβρανώδεις καλοανεπτυγμένες και με λίγα επιμήκη νεύρα Άρρεν με εξέχοντες σύνθετους οφθαλμούς, κεραίες ριπιδοειδείς με 4 7 άρθρα και με μακριές αποφύσεις, στοματικά μόρια εκφυλισμένα μασητικά και απουσία τροχαντήρα (το 2 ο ) στα πόδια Θήλυ άπτερο, άποδο, όχι σύνθετους οφθαλμούς & κεραίες; Αν εγκαταλείψει τον ξενιστή αποκτά τα ανωτέρω εκτός των πτερύγων Άρρεν βραχύβιο, θήλυ ζωοτόκο (προνύμφες με απλούς οφθαλμούς, θωρακικά πόδια και ατροφικά στοματικά μόρια και τρέφονται με διήθηση των θρεπτικών ουσιών μέσω του δερματίου τους) 48

49 Τάξη Strepsiptera Ημερμεταμόρφωση: οι προνύμφες 1 ης ηλικίας διαφορετικής μορφής σε σχέση των μεταγενέστερων ηλικιών (1 η ηλικία έχει θωρακικά πόδια, τα οποία αποβάλλονται στις επόμενες ηλικίες) Στον στείρο παρασιτισμένο (σύμπτωμα προσβολής από στρεψίπτερα) ξενιστή τα άρρενα εξέρχονται, ενώ τα θήλεα πεθαίνουν μέσα του όταν τελειώσει η αναπραγωγή Ενδοπαράσιτα Hemiptera (Homoptera), Hymenoptera (σφήκα μέλισσα)diptera (Τabanidae), μερικά Orthoptera & Thysanura Δεν είναι γεωργικής σημασίας 49

50 Τάξη Strepsiptera Στρέψη πτερύγων 50

51 Τάξη Strepsiptera Άρρενα 51

52 Τάξη Strepsiptera Ενήλικο Strepsiptera παρασιτεί στην κοιλία σφήκας Άνω θήλυ puparium Κάτω άρρεν puparium 52

53 Τάξη Strepsiptera Βιολογικός κύκλος 53

54 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) Μικρά, άπτερα εκτοπαράσιτα θερμόαιμων ζώων Σώμα συμπιεσμένο πλευρικά (ήτοι, μεγαλύτερο ύψος από ό,τι πλάτος) με πολλές ακανθόμορφες προεξοχές και κοντές τρίχες, που έχουν κατεύθυνση προς το ουραίο μέρος του Κεραίες κοντές (όχι ευδιάκριτες) Όχι σύνθετους οφθαλμούς & 2 απλοί; Ταρσοί με4 άρθρα Πόδια μακριά με ιδιαίτερα μεγάλο ισχίο (εκτέλεση αλμάτων) Δεν υφίσταται στενή διαχωριστική ζώνη μεταξύ κεφαλής & θώρακα, ούτε μεταξύ θώρακα & κοιλίας 54

55 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) Στοματικά μόρια νύσσοντος μυζητικού (μυζούν αίμα ξενιστών) Προνύμφες σκλωληκόμορφες, στενόμακρες, άποδες, μασητικά στοματικά μόρια (τρέφονται με οργανικές ενώσεις) και νυμφώνονται εντός βομβυκίου Ενοχλητικά σε άνθρωπο & ζώα εξαιτίας των νυγμάτων τους; Ορισμένα και φορείς σοβαρών ασθενειών (π.χ. πανούκλα, τύφος, πανώλη) Είδη: Pulex irritans (άνθρωπος), Ctenocephalides felis (γάτα), C. canis (σκύλος), Ceratophyllus gallinae & Echidnophaga gallinacea (πτηνά) 55

56 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) 56

57 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) Pulex irritans ενήλικο Pulex irritans προνύμφη 57

58 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) 58

59 Τάξη Siphonaptera ή Aphaniptera (ψύλλοι) ωό προνύμφη νύμφη 59

60 Τάξη Mecoptera Μέτριο μέγεθος, λεπτό σώμα, κεφαλή με ρύγχος/ράμφος Δύο ζεύγη όμοιων επιμηκών πτερύγων Στοματικά μόρια μασητικού τύπου; Πόδια λεπτά & μακριά Κέρκοι κοντοί, γεννητικός οπλισμός άρρενος ογκώδης Άρρεν κάμπτει την άκρη της κοιλίας προς τα άνω (όπως σκορπιός) Ενήλικα & προνύμφες σαρκοφάγα ή σαπροφάγα Προνύμφες ζουν πάνω ή μέσα στο έδαφος και τρώνε ζωική ύλη Ζουν σε πυκνή βλάστηση; Μη ζημιογόνα στη γεωργία 60

61 Τάξη Mecoptera 61

62 Τάξη Mecoptera 62

63 ενήλικο Τάξη Mecoptera προνύμφη σαρκοφάγο 63

64 Τάξη Diptera Μικρά (μύγες, κουνούπια κ.ά.); Ημερόβια Mε 1 ζεύγος μεμβρανοειδών πτερύγων; 2 ο ζεύγος πτερύγων ατροφικό και διαμορφωμένο σε ζεύγος αλτήρων (μικρά ροπαλοειδή όργανα), που πάλλονται κατά την πτήση με ρόλο γυροσκοπίου Στοματικά μόρια σπογγίζοντα μυζητικά με συσταλτή προβοσκίδα (οικιακή μύγα) ή νύσσοντος μυζητικά (κουνούπια); Όχι άνω γνάθοι (σπάνια υπάρχουν) Σύνθετοι μεγάλοι οφθαλμοί (μεγάλο μέρος κεφαλής) 64

65 Τάξη Diptera Κεραίες νηματοειδείς ή κομβοειδείς ή ή σμηριγγοειδείς ή ραβδοειδείς ή πτεροειδείς ή άλλης μορφής Ταρσοί με 4 ή 5 άρθρα Ενήλικα μυζούν νέκταρ ή ρευστή τροφή Πολλά αρπακτικά αιμοβόρα Θήλυ για να ωοτοκήσει πρέπει να φάει κατάλληλη τροφή 65

66 Τάξη Diptera Προνύμφες σκωληκόμορφες, άποδες με μικρή κεφαλή και στοματικά μόρια από μασητικά (κουνούπια) έως ξέοντοςμυζητικού (Κυκλόρραφα: δάκος ελιάς, μύγα μεσογείου οικιακή μύγα) στα οποία φέρει πρόσθια σκληρύτια (τα γναθικά) μυτερά & κυρτά σε σχήμα αγκιστριών Προνύμφες φυτοφάγες ή σαρκοφάγες ή σαπροφάγες Νύμφη ελεύθερη ή εντός σκληρυνθέντος προνυμφικού δερματίου, το νυμφικό δέρμα (puparium) Τρεις Υποτάξεις: Νηματόκερα, Βραχύκερα, Κυκλόρραφα 66

67 Τάξη Diptera Υγιειονομικής σημασίας Ενοχλητικά & αιμοβόρα στον άνθρωπο καιθερμόαιμαζώα Φορείς ασθενειών (π.χ. κίτρινος & δάγκειος πυρετός κ.ά.) Γεωργικής σημασίας Προνύμφες καρπορυκτικές, φυλλορυκτικές, βλαστορυκτικές, ριζοφάγες, σποροφάγες Σοβαρότερα είδη: Δάκος ελιάς, Μύγα μεσογείου, Μύγα κρεμμυδιών, Μύγα Κερασιών, Υλέμια φυτεμένων σπόρων, Κηκιδόμυγες οπωροφόρων δένδρων Εντομοφάγα είδη (Οικ. Tachinidae) & αρπακτικά είδη (Οικ. Syrphidae, Muscidae, Asilidae) 67

68 Τάξη Diptera Υγιειονομικής σημασίας Οικογένειες Psychodidae, Culicidae, Tabanidae, Muscidae Γεωργικής σημασίας Oικογένειες Cecidomyiidae, Tephritidae Oικογένειες με εντομοφάγα είδη Tachinidae, Syrphidae, Muscidae, Asilidae 68

69 Τάξη Diptera Υποτάξεις Hematocera Κεραίες μακριές, νηματοειδείς ή σμηριγγοειδείς Προνύμφες ευκέφαλες ή ημικέφαλες, απόδες Culcidae Tipulidae Cecidomyiidae Brachycera Orthorrhapha (Tabanidae, Bombyliidae) Cyclorrhapha (Trypetidae, Agromyzidae) προνύμφες ημικέφαλες ή ακέφαλες, άποδες (γναθικά άγκιστρα 69

70 Τάξη Diptera 70

71 Τάξη Diptera 71

72 Τάξη Diptera αλτήρες 72

73 Τάξη Diptera 73

74 Τάξη Diptera υγειονομικής σημασίας Phychodidae Tabanidae Muscidae Culicidae 74

75 Τάξη Diptera γεωργικής σημασίας Cecidomyiidae Tephritidae 75

76 Τάξη Diptera εντομοφάγα είδη Tachinidae Asilidae Muscidae Syrphidae 76

77 Bactocera (=Dacus) oleae Diptera: Tephritidae (δάκος της ελιάς) Μονοφάγο (καρπούς ελιάς) Προνύμφη: λευκή άποδη ακέφαλη, 7 8mm μήκος & 3 σταδίων Ακμαίο: 4 5mm; κεφαλή κιτρινοκόκκινη με 2 μαύρες κηλίδες κάτω από τις κεραίες; σύνθετοι οφθαλμοί κυανοπράσινοι; θώρακας με μαύρο ραχαίο τμήμα με 3 σκοτεινές γραμμές κατά μήκος με λευκοκίτρινες κηλίδες στα πλάγια; Πτέρυγες υαλώδεις με μία καφέ κηλίδα στην κορυφή; Κοιλιά καφέ με κοκκινωπές κηλίδες; Ωοθέτης μαύρος, 1mm 77

78 Bactocera oleae Diptera: Tephritidae Θήλυ ωοτοκεί το καλοκαίρι στον ελαιόκαρπο εκτείνοντας τον ωοθέτη του και τρυπά με κλίση κοιλίας 60 ο ( τριγωνική κηλίδα κατά την επούλωση της οπής και εκεί το θήλυ έχει μυζήσει τη σταγόνα φυτικού χυμού στην επιφάνεια του καρπού) Προνύμφη τρώει το μεσοκάρπιο του καρπού διανοίγοντας ακανόνιστη στοά και κατευθύνεται προς την επιδερμίδα δημιουργώντας κοίλωμα, Το φθινόπωρο η 3 ου σταδίου προνύμφη μέσω οπής πίπτει στο έδαφος και νυμφώνεται (μεγαλύτερος καρπός με μεγαλύτερη περιεκτότητα σε λάδι) 78

79 Bactocera oleae Diptera: Tephritidae άρρεν θήλεα Ωοθεσία θήλεος στον ελαιόκαρπο (έκταση ωοθέτη με κλίση κοιλίας 60 ο ) ωοθέτης Προνύμφη σε καρπό ελιάς 79

80 Bactocera oleae Diptera: Tephritidae Νύγματα ωοθεσίας δάκου Καρποί ζημιωμένοι από δάκο Αριστερά προνύμφη δάκου, κέντρο νύγμα ωοθεσίας, δεξιά ακμαίο τη στιγμή εναπόθεσης ωού 80

81 Ceratitis capitata Diptera:Tephritidae Μύγα της Μεσογείου Ακμαίο: στο μαύρο θώρακα υπάρχουν στίγματα και ραβδώσεις κίτρινες και καστανές (σαν νεκροκεφαλή), κοιλία κίτρινη, μήκος 4 6 mm, πτέρυγες διαφανείς με κίτρινα, καστανά και μαύρα στίγματα και ζώνες Προνύμφη: ακέφαλη άποδη, θήλυ ωοθέτη, αναπτύσσεται σε καρπούς (1 6 ωά/καρπό) Νύμφη: καστανό βομβύκιο, πτέρυγες καφέ με μαύρα στίγματα Εσπεριδοειδή: νύγμα ωοτοκίας ως μαύρο στίγμα με χλωρωτική κηλίδα 81

82 Ceratitis capitata Diptera:Tephritidae Μύγα της Μεσογείου Ακμαίο με τη «νεκροκεφαλή» στη ράχη του Ακμαίο Νύμφες Σημείο ωοθεσίας με φλοιό σκούρο χρώμα και γύρω του υπάρχει κιτρινωπή ζώνη (βέλος) Στοά προνύμφης στο εσωτερικό καρπού

83 Ceratitis capitata Diptera:Tephritidae Μύγα της Μεσογείου Πούπες στο έδαφος Έξοδος ακμαίου Προνύμφες σε πορτοκάλι Νύγματα ωοτοκίας Ωοθεσία θήλεος σε ροδάκινο

84 Τάξη Lepidoptera Κοινώς τα ενήλικα ως πεταλούδες και οι προνύμφες ως κάμπιες καιοινύμφεςγνωστέςκαιωςχρυσαλλίδες Σώμα, πτέρυγες (2 ζεύγη), σωματικά εξαρτήματα σκεπάζονται από λέπια Μικρά έως πολύ μεγάλα σε μέγεθος Άνω γνάθοι υποανάπτυκτες, κάτω γνάθοι ως μακριά μυζητική προβοσκίδα με την οποία το ενήλικο μυζά την υγρή τροφή του (νέκταρος μυζητικά) 84

85 Τάξη Lepidoptera Κεραίες με πολλά άρθρα και στο θήλυ είναι νηματοειδείς ή ροπαλοειδείς, ενώ στο άρρεν πτεροειδείς ή κτενοειδείς Τα αναπαραγωγικώς ώριμα & παρθένα θήλεα εκκρίνουν την ελκυστική σεξουαλική φερομόνη, που ελκύει & διεγείρει τα άρρενα Πολλά νυχτόβια είδη, τα οποία τη νύχτα ελκύονται από το φως Πολλά είδη ζημιογόνα στη γεωργία, μερικά ωφέλιμα (π.χ. Bombyx mori, μεταξοσκώληκας) & εντομοφάγα Υποτάξεις: ροπαλόκερα (κεραίες ροπαλοειδείς, ημερόβια), ετερόκερα (νυχτόβια), μικρολεπιδόπτερα (νυχτόβια) 85

86 Τάξη Lepidoptera Προνύμφες με μασητικά μόρια, συνήθως 5 ζεύγη κοιλιακών ψευδοπόδων & 3 ζεύγη θωρακικών και διέρχονται 5 στάδια Οι περισσότερες προνύμφες νυμφώνονται σε βομβύκιο, που υφαίνουν σε μετάξι που παράγεται από τους χειλικούς αδένες; Εξαίρεση η νύμφωση στο έδαφος σε κελί με ειδικό έκκριμα Προνύμφες φυτοφάγες, ενώ τα ενήλικα μυζούν νέκταρ, χυμούς ώριμων φρούτων, μελιττώδη εκκρίματα Οικογένειες επιβλαβείς στη γεωργία: Tineidae, Sesidae, Hyponomeutidae, Gelechiidae, Tortricidae, Pyralidae, Sphingidae, Noctuidae 86

87 Homoneura ή Zygatae Τάξη Lepidoptera Υποτάξεις 1. Πρόσθιες & οπίσθιες πτέρυγες σχεδόν ισομεγέθεις με ίδιο περίπου αριθμό νεύρων 2. Προβοσκίδα μάλλον ατροφική Micropterygoidea Hepialiodea Heteroneura ή Frenatae 1. Όχι 2. Όχι Phopaloccera 1. Ροπαλοειδεί ς 2. Σύνδεση με πλευρικό πλήκτρο συνέχεια Heteroccera 1. Όχι 2. Όχι 87

88 Τάξη Lepidoptera Υποτάξεις Phopaloccera Papilionidae Nymphalidae Pieridae Lasiocampidae Shigidae Arctidae Iridae Heteroccera Cossidae Gracilariidae Gelochiidae Olethreutidae Tortricidae Pyralidae Noctuidae Geometridae 88

89 Τάξη Lepidoptera 89

90 Τάξη Lepidoptera 90

91 Lobesia botrana Lepidoptera: Tortricidae (ευδεμίδα αμπέλου) Ακμαίο με άνοιγμα πτερύγων mm, πρόσθιες πτέρυγες τεφρώδεις (διαχειμάζει ως νύμφη στα καταφύγια του πρέμνου) Προνύμφη μήκους mm, κιτρινοκαστανοπράσινη με προθωρακική πλάκα καστανωπή και πυγαία πλάκα ανοιχτοκίτρινη 3 γενεές το έτος: 1 η γενεά ανθοφάγος (προνύμφη εισέρχεται μέσω οπής στο κλειστό άνθος του οποίου τρώει τους στήμονες και τον ύπερο); 2 η & 3 η γενεά καρποφάγες (προνύμφες εισέρχονται στις άγουρες ράγες, για να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους) 91

92 Lobesia botrana Lepidoptera:Tortricidae Ακμαία Νύμφη υπό φλοιού πρέμνου Προνύμφες καρποφάγες με μετάξινα νημάτια 92

93 Ωοθεσίες (λευκό στίγμα Lobesia botrana Lepidoptera:Tortricidae Προσβολή ραγών (άνω & αριστερά) 93

94 Lobesia botrana Lepidoptera:Tortricidae Προσβολές ραγών Από την προνύμφη 94

95 Cydia (= Carpocapsa) pomonella Lepidoptera:Tortricidae (καρπόκαψα μηλιάς) Υπονομευτής καρπών Ακμαίο: άνοιγμα πτερύγων20 mm (πρόσθιες βαθύτερου χρωματισμού, φέρει εγκάρσιες ταινίες και την «οφθαλλοειδή κηλίδα», που περιβάλλεται από χαλκόχρωη ταινία), καστανό Προνύμφη: υπόλευκη, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη ρόδινη, κεφάλι και πρόθώρακας καστανοί Νύμφη: καστανή μήκους 9 10 cm; Διαχειμάζει ως προνύμφη σε βομβύκιο στα ρυτιδώματα του φλοιού, όπου και νυμφώνεται 95

96 Cydia (= Carpocapsa) pomonella Lepidoptera: Tortricidae (καρπόκαψα της μηλιάς) Ακμαίο Προνύμφη πλήρους ανάπτυξης Προνύμφη Οπή εισόδου προνύμφης σε μήλο 96

97 Cydia (= Carpocapsa) pomonella Lepidoptera: Tortricidae (καρπόκαψα της μηλιάς) Αποχωρήματα προνύμφης Προσβολή σε καρπό με κατεύθυνση τους σπόρους 97

98 Phyllocnistis citrella Lepidoptera: Gracillaridae (φυλλοκνίστης εσπεριδοειδών) Εναπόθεση ωών στο φύλλο (κοντά στο κεντρικό νεύρο) και η προνύμφη εισέρχεται στο μεσόφυλλο δημιουργώντας οφιοειδείς στοές σε φύλλα και βλαστούς εσπεριδοειδών Προνύμφη: άποδη, λεπτή και υπόλευκη, αργότερα πιοστρογγυλή και κιτρινωπή και κατευθύνεται προς στην άκρη της στοάς, κυρτώνεται (αναδίπλωση) και νυμφώνεται Ακμαίο: άνοιγμα πτερύγων 7 9mm, αργυρόλευκο προς κίτρινο με μαργαριτώδεις ανταύγειες; Πρόσθιες πτέρυγες φέρουν σκοτεινόχρωη ταινία και στην άκρη φέρει μαύρη ζώνη; Πτέρυγες «εν ηρεμία»: παράλληλες με το σώμα 98

99 Phyllocnistis citrella Lepidoptera: Gracillaridae (φυλλοκνίστης εσπεριδοειδών) Ακμαία Αποχωρήματα εντός στοάς Στοές υπό της επιδερμίδας από προνύμφη σε φύλλο (αριστερά & άνω) και καρπό (δεξιά) 99

100 Phyllocnistis citrella Gracillaridae Lepidoptera Φυλλοκνίστης εσπεριδοειδών Στοές υπό της επιδερμίδας από προνύμφη σε ακραία βλάστηση (αριστερά), φύλλο (δεξιά με λευκά βέλη στα αποχωρήματα) & βλαστό (κάτω) 100

101 Lepidoptera Ακμαίο (άνω) & δίχρωμη προνύμφη (κάτω) του Cossus cossus Ακμαίο (άνω) & προνύμφη με βούλες (κάτω) του Zeuzera pyrina 101

102 Τάξη Trichoptera Μήκος 1,5 4,0 mm με τριχωτές πτέρυγες (σαν μικρές νυχτόβιες πεταλούδες) υπό γωνία (στέγη), όταν δεν ίπταται Στοματικά μόρια λείχοντος τύπου με τις άνω γνάθους ατροφικές και όλες τις προσακτρίδες καλοανεπτυμένες Κεραίες νηματοειδείς; Ταρσοί με5 άρθρα Προνύμφες φυτοφάγες ή σαπροφάγες και υδρόβιες, οι οποίες κατασκευάζουν θήκη (κολεός) από μετάξινο πλέγμα Βιολογικός κύκλος σχεδόν 1 έτους Δεν είναι ζημιογόνα για τη γεωργία 102

103 Τάξη Trichoptera 103

104 Τάξη Trichoptera Ενήλικα Προνύμφες (αριστερά προνύμφες σε μετάξινο κολεό θήκη) 104

105 Τάξη Trichoptera 105

106 Τάξη Hymenoptera Μέλισσες, μυρμήγκια, σφήκες και άλλα λιγότερο γνωστά είδη ζημιογόνα και ωφέλιμα Μικρού (0,1 mm) έως μεγάλου μεγέθους (έως και 50 mm) 2 ζεύγη μεμβρανοειδών πτερύγων (υφίστανται και άπτερα είδη) Κεφαλή εμφανής, ευκίνητη, μεγάλοι σύνθετοι οφθαλμοί Στοματικά μόρια μασητικά ή λείχοντα ή μυζητικά με άνω γνάθους πάντα μασητικού τύπου Κεραίες ποικίλουν σε σχήμα, μέγεθος, αριθμός άρθρων Ωοθέτης διαφόρου μήκους για πριόνισμα, διάνοιξη οπής, νύξη Νύμφωσησεπυκνόήαραιόβομβύκιοήειδικόκελίήμέσαστοσώμα ξενιστού 106

107 Τάξη Hymenoptera Χαρακτηριστικό της Τάξης είναι ότι το 1 ο κοιλιακό τμήμα έχει κολλήσει και γίνει ένα με το μεταθώρακα (θώρακας με 4 τμήματα) Υπόταξη Symphyta: 2 ο κοιλιακό τμήμα έχει πλάτος όσο και το επόμενο ουρομερές και η ένωση κοιλιάς θώρακα είναι πλατειά Υπόταξη Apocrita: 2 ο κοιλιακό τμήμα είναι πολύ στενό (μίσχος) 107

108 Τάξη Hymenoptera 108

109 Τάξη Hymenoptera Υπόταξη Symphyta Ενήλικα με άμισχη κοιλία (ένωση πλήρης κοιλίας θώρακα); πρόσθιες πτέρυγες με 4 ωλενικά κύτταρα; τροχαντήρες δίαρθροι; κεραίες όχι γονατοειδείς; ωοθέτης πριονωτός ή τρυπανοειδής Προνύμφη ευκέφαλη, σκληρωτινισμένη με 1 ζε γος απλών οφθαλμών και πάντα φυτοφάγες (οι βλαστορυκτικές, καρπορυκτικές και ξυλοφάγες με 3 ζεύγη θωρακικών ποδιών με 1 άρθρο (ταρσός & όνυχας ενωμένοι), ενώ αυτές που διαβιούν επί της φυτικής επιφάνεις με επιπλέον 6 8 ζεύγη ψευδόποδες χωρίς άγκιστρα 109

110 Τάξη Hymenoptera Υπόταξη Apocrita (περισσότερα) Ενήλικα με μίσχο (στενή βάση κοιλίας); Ωοθέτης για διάτρηση (Parasitica) ή νύξη/κέντρισμα (Aculeata) Προνύμφη άποδη, ευκέφαλη, δυσκίνητη; Ζει ως παρασιτοειδές μέσα στο σώμα αρθροπόδων ή μέσα σε φυτικούς ιστούς (καρποί, κηκίδες) ή ως φυτοφάγος ή σε κελιά που κατασκευάζουν τα ενήλικα και εφοδιάζουν τις προνύμφες με ζωικής ή φυτικής προέλευσης τροφή Μέλισσα, σφήκα, μυρμήγκι, πολλά ωφέλιμα παρασιτικά έντομα (φυσικοί εχθροί φυτοφάγων εντόμων) και λίγα φυτοφάγα είδη 110

111 Υπoτάξεις Symphyta Apocrita Symphyta: βάση κοιλίας ευρέως ενωμένη με το θώρακα Apocrita: Στενό το 2 ο κοιλιακό τμήμα (μίσχος) 111

112 Τάξη Hymenoptera Υποτάξεις Symphyta Tenthedinidae Cimbicidae Apocrita Ichneumonidae Challididae Formicidae Vespidae Apidae 112

113 Hymenoptera 113

114 Hymenoptera 114

115 Hymenoptera 115

116 Hymenoptera 116

117 Hoplocampa brevis Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της αχλαδιάς Προσβάλλει την αχλαδιά, 1 γενιά/έτος Θήλυ με τον ωοθέτη του τοποθετεί ωό στο κλειστό άνθος προνύμφη ορύσσει στοά περιμετρικά στα επιφανειακά στρώματα του νεαρού καρπού περιβάλλοντας τον κάλυκα στη συνέχεια η προνύμφη κατευθύνεται προς το κέντρο του καρπού παραμόρφωση καρπών, κηλιδώσεις, καρπόπτωση Προνύμφη 7 9 mm, πράσινη 117

118 Hoplocampa brevis Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της αχλαδιάς Ακμαίο Προνύμφες εντός καρπών Προσβολή μικρού αχλαδιού, διακρίνεται η οπή εξόδου κοντά στον κάλυκα Προσβολές σε καρπούς 118

119 Hoplocampa brevis Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της αχλαδιάς Μικρή σκούρα κηλίδα (βέλος) του σημείου εναπόθεσης του ωού (αριστερα) και ωό που έχει τοποθετηθεί στη βάση των σεπάλων του άνθους (δεξιά) Προσβεβλημένο καρπίδιο Τομή καρπών εντός των οποίων διακρίνονται οι προνύμφες Καρπίδια κατεστραμμένα από τη στοά της προνύμφης 119

120 Hoplocampa testudinea Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της μηλιάς Προσβάλλειστημηλιάταφύλλακαινεαρούς καρπούς, όπως η Η. brevis στην αχλαδιά Η επιφανειακή στοά της προνύμφης στο νεαρό καρπό δημιουργεί συχνά χαρακτηριστική επιμήκη οφιοειδή ουλή 120

121 Hoplocampa testudinea Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της μηλιάς Ακμαίο (αριστερά), προνύμφη (δεξιά) Προνύμφη στο εσωτερικό του καρπού Χαρακτηριστικές ουλές προσβολής σε μήλα 121

122 Hoplocampa testudinea Tenthredinidae Hymenoptera Οπλοκάμβη της μηλιάς Προσβολή μήλου από την προνύμφη, οι οποία ανοίγει υποδερμικά στοά τρώγοντας τη σάρκα και φλούδα (ή ανοίγει στοά προς το κέντρο μέχρι στους σπόρους). Στη πρώτη περίπτωση (φωτογραφία) διακρίνεταιτοαυλάκικαι οι καρποί υποβαθμίζονται ποιοτικά (ενώ στη δεύτερη περίπτωση πίπτουν) 122

123 Βιβλιογραφία Γιαμβριάς, Χ. & Μπουχέλος, Χ., Σημειώσεις εργαστηριακών ασκήσεων γενικής εντομολογίας. Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας & Εντομολογίας, ΓΠΑ, 40 σελ. Ζωάκη, Δ. & Παπαχρήστος, Δ. (2004). Σημειώσεις για τα εργαστήρια των ζωικών εχθρών, Μέρος πρώτο. ΤΕΙ Ηπείρου, 130 σελ. Παπαχρήστος, Δ. & Ζωάκη, Δ. (2004). Σημειώσεις για τα εργαστήρια των ζωικών εχθρών, Μέρος δεύτερο (Οικογένειες εντόμων γεωργικής σημασίας). ΤΕΙ Ηπείρου, 48 σελ. 123

124 Σημείωμα Αναφοράς Copyright Τεχνολογικό Ίδρυμα Ηπείρου. Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα. Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο. Οι Τάξεις των εντόμων (Ενδοπτερυγωτά). Έκδοση: 1.0. Άρτα, Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: <http://eclass.teiep.gr/courses/texg103/> 124

125 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές [1] ή μεταγενέστερη. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, Διαγράμματα κλ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί. [1] nc nd/4.0/deed.el 125

126 Τέλος Ενότητας Επεξεργασία: ρ Αντωνόπουλος ημήτριος Γεωπόνος-Φυτικής Παραγωγής ΓΠΑ Γεωπόνος-Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας ΓΠΑ ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Μ Ε (MPhil) Φυτοπροστασίας ΓΠΑ Μ Ε (MSc) Ασφάλειας Τροφίμων WUR (PhD) Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ Μετα- (Post-Doc) Φυτοπαθολογίας NCSU USA Μετα- (Post-Doc) Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ-ΙΚΥ Άρτα,

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 7: Κατάταξη των εντόμων (συνέχεια) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Το δυναµικό για υψηλούς ρυθµούς αναπαραγωγής στα έντοµα αντισταθµίζεται συνήθως από υψηλή θνησιµότητα. Υπάρχουν δύο ευρύτερες οµάδες παραγόντων θνησιµότητας, εκείνων

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα ομιλίας. Τρόποι προσβολής. Ορισμοί 13/1/2012 ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ ΚΟΛΕΟΠΤΕΡΑ. Ορισμός Κυριότερα είδη Τρόποι πρόληψης Καταπολέμηση Νομοθεσία

Περίγραμμα ομιλίας. Τρόποι προσβολής. Ορισμοί 13/1/2012 ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ ΚΟΛΕΟΠΤΕΡΑ. Ορισμός Κυριότερα είδη Τρόποι πρόληψης Καταπολέμηση Νομοθεσία ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ ΚΑΤΟΙΚΗΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ Χρήστος Γ. Αθανασίου Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας athanassiou@agr.uth.gr Περίγραμμα ομιλίας Ορισμός Κυριότερα είδη Τρόποι πρόληψης Καταπολέμηση Νομοθεσία Ορισμοί Τα ξυλοφάγα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme 2 econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ PhD Γεωπονικών Επιστημών Γ.Π.Α. MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΑ ΑΜΠΕΛΟΥ. Χρήστος Γ. Αθανασίου. Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae) ευδεμίδα της αμπέλου, σκουλήκι των σταφυλιών

ΕΝΤΟΜΑ ΑΜΠΕΛΟΥ. Χρήστος Γ. Αθανασίου. Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae) ευδεμίδα της αμπέλου, σκουλήκι των σταφυλιών ΕΝΤΟΜΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Χρήστος Γ. Αθανασίου Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae) ευδεμίδα της αμπέλου, σκουλήκι των σταφυλιών Κυρίως αμπέλι, αλλά και ελιά (ανθοταξίες), πυρηνόκαρπα κα. εν φαίνεται πέραν

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ 1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ Κατά τη διενέργεια των μακροσκοπικών ελέγχων από τους υπόχρεους (παραγωγούς)

Διαβάστε περισσότερα

Ceuthorrhynchus pallidactylus

Ceuthorrhynchus pallidactylus ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ /ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ceuthorrhynchus pallidactylus ΡΑΜΑ 2011 Τί ζημιές

Διαβάστε περισσότερα

Κατα ολέµησηκουνου ιών

Κατα ολέµησηκουνου ιών Κατα ολέµησηκουνου ιών Κουνού ιακαιάνθρω ος: µια δύσκολη συµβίωση Α. Μιχαηλάκης Εργαστήριο Γεωργικής Εντοµολογίας, Τµήµα Εντοµολογίας και Γ. Ζωολογίας, Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο

Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο Δρ Γεώργιος Θ. Παπαδούλης Καθηγητής Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αστικό Πράσινο Ετήσια Πολυετή

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 3: Εσωτερική μορφολογία & φυσιολογία των εντόμων Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp.

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΚΑΝΘΑΡΟΥ RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΡΥΓΧΩΤΟΣ ΚΑΝΘΑΡΟΣ ( Red Palm Weevil ) πρόκειται για κολεόπτερο έντοµο της οικογένειας Curculionidae το οποίο προσβάλλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Ενότητα 4 η : ΕΥΣΤΑΘΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Επ. Καθηγητής Γαύρος Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΟΣ ΠΑΡΑΣΙΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΟΣ ΠΑΡΑΣΙΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΟΣ ΠΑΡΑΣΙΤΩΝ ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ > Brownbanded > Αμερικανική > Ανατολική > Γερμανική ΚΟΡΙΟΙ ΨΥΛΛΟΙ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΜΥΓΕΣ Blow Fly Δροσοφιλα Κρεατόμυγα Μυγάκι Φρεατίων Μυγάκι με Καμπούρα Οικιακή Μύγα ΜΥΡΜΗΓΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ 1. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το σώµα της µέλισσας χωρίζεται σε 3 διακριτά µέρη: την κεφαλή, το θώρακα και την κοιλία. Σε κάθε ένα από αυτά βρίσκονται διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 12 : Δομή και Λειτουργία της CPU 2/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Εμμανουήλ Ροδανάκης 1 και Ελευθέριος Αλυσσανδράκης 2 1 Τμήμα Φυτικής Παραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Barbara Bis Καθ. Βιολογίας, Τµ. Λιµνολογίας και Οικολογίας Ασπονδύλων, Ινστιτούτο Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Προστασίας, Πανεπιστήµιο Łódž, Πολωνία Grażyna

Διαβάστε περισσότερα

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος (σκαθάρι) το έντοµο δηλαδή Rhynchophorus ferrugineus, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Γεώργιος Ζαχαριουδάκης 1 και Ελευθέριος Αλυσσανδράκης 2 1 Τμήμα Φυτικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΑ & ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΝΤΟΜΑ & ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΝΤΟΜΑ & ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΑΤΘΙΛΔΗ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ - ΣΟΥΛΤΑΝΗ ΣΤΕφΑΝΟΣ ΑΝΔρΕΑΔΗΣ ΧρΙΣΤΙΝΑ ΣΟΥΛΤΑΝΗ - ΖΟΥρΟΥΛΙΔΗ ΕΝΤΟΜΑ & ΑΛΛΑ ΑρΘρΟΠΟΔΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια: ΗΛ Ι Α Σ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε.

Επιµέλεια: ΗΛ Ι Α Σ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε. ράσεις ιατήρησης των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων (Μ.Ε.Λ.) στην Κρήτη ((LLIIFFEE0044NAATT//GGRR//000000110055)) Καταγραφή ειιδών Μακροασπονδύλων στιις περιοχές των Μ.Ε.Λ. της υτικής Κρήτης Επιµέλεια: ΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ.. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗΣ ΕΝΤΟΜΩΝ ΕΛΑΙΩΝΑ ΜΕ ΚΙΤΡΙΝΕΣ ΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΠΑΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ «COLEOPTERA ΚΑΡΠΟΦΟΡΩΝ ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ» ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΤΣΑΚΙΡΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΜΠΟΥΡΝΑΖΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

2/21/2012. Εχθροί των καλλιεργειών φυτοφάγα έντομα, ακάρεα, νηματώδεις. Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2. Απόδοσ ση (Kgr / στρέμμα)

2/21/2012. Εχθροί των καλλιεργειών φυτοφάγα έντομα, ακάρεα, νηματώδεις. Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2. Απόδοσ ση (Kgr / στρέμμα) Γ.Μπρούφας 1, Μ. Παππά 1 και Δ. Κωβαίος 2 Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2 1 Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2 Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ζωολογίας &

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ:ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΕΠΙΖΗΜΙΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

(E) Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά

(E) Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Ηλεκτροτεχνία, ηλ. μηχανές & εγκαταστάσεις πλοίου (E) Ενότητα 12: Ηλεκτρικός Ισολογισμόςς Πλοίου Δημήτριος Νικόλαος Παγώνης Τμήμα Ναυπηγών

Διαβάστε περισσότερα

(E) Κώδικας. Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά

(E) Κώδικας. Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Ηλεκτροτεχνία, ηλ. μηχανές & εγκαταστάσεις πλοίου (E) Ενότητα 1: Ο Νόμος του ΟΗΜ και ο Χρωματικός Κώδικας Δημήτριος Νικόλαος Παγώνης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΔΕΜΙΔΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ Lobesia botrana (Denis and Schiffermueller)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΧΛΑΔΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΧΛΑΔΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΧΛΑΔΙΑΣ Πίνακας Οδηγιών Ολοκληρωμένης Φυτοπροστασίας στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε.

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Προϊόντα κυψέλης και η σημασία τους για την υγεία του μελισσιού Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Κηρήθρα Επωαστικός - αποθηκευτικός χώρος εντός της κυψέλης Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Φωτοτεχνία Ενότητα 3: Μελέτες Φωτισμού Εσωτερικών Χώρων Mέθοδος Favie-Οικονομόπουλος Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καλλιέργεια ελιάς

Βιολογική καλλιέργεια ελιάς ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ - ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Βιολογική καλλιέργεια ελιάς 1 2 Περιεχόμενα 1. Οικολογικό περιβάλλον... 4 2. Θρεπτική κατάσταση και καρποφορία της Ελιάς...

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 13 :Ιστορία της Διοικητικής Σκέψης Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Φωτεινή Γεωργίου Ωκεανογράφος Marine & Environmental Research Lab Επισκόπηση I. Θρεπτική Αξία Κριτήρια Νωπότητας Αλιευμάτων II. Διάκριση Νωπού και

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Agree WP. Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων

Agree WP. Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων Agree WP Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων Agree WP Προϊόν Διανομέας Agree WP Το Agree WP περιέχει κρυστάλλους δ-endotoxin, που παράγονται από το βακτήριο Bacillus

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ.. : Στέφου ΟΝΟΜΑ....: Βασιλική ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ...: Κανέλλος ΟΝΟΜΑ ΜΗΤΡΟΣ...: Ειρήνη ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ...: 10-11-1983 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ... : Άγαμη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Iστός: Μια ομάδα παρόμοιων σε μορφή κυττάρων, τα οποία βρίσκονται σε επαφή μεταξύ τους, διαθέτουν ομοειδές περιεχόμενο και επιτελούν συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής. Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής. Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Ένας νέος εξαιρετικά επικίνδυνος Ένας νέος, εξαιρετικά επικίνδυνος εχθρός του καλαμποκιού Diabrotica virgifera virgifera Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής gbroufas@agro.duth.gr http://utopia.duth.gr/~gbroufas

Διαβάστε περισσότερα

Η Εντομολογική Εταιρεία Ελλάδος,

Η Εντομολογική Εταιρεία Ελλάδος, Ενημερωτικό ελτίο Εντομολογικής Εταιρείας Ελλάδος 15ο Πανελλήνιο Εντομολογικό Συνέδριο Επιμέλεια Έκδοσης Ταχυδρομική Θυρίδα 51214 145 10 Κηφισιά, Αθήνα E-mail: info@entsoc.gr Ιστοσελίδα: www.entsoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές και Θερμοκηπιακές κατασκευές (Εργαστήριο)

Γεωργικές και Θερμοκηπιακές κατασκευές (Εργαστήριο) Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γεωργικές και Θερμοκηπιακές κατασκευές (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Διαστασιολόγηση της επικάλυψης των υαλόφρακτων θερμοκηπίων Δρ Μενέλαος Θεοχάρης

Διαβάστε περισσότερα

Υδραυλικά & Πνευματικά ΣΑΕ Εργαστηριακό μέρος του μαθήματος

Υδραυλικά & Πνευματικά ΣΑΕ Εργαστηριακό μέρος του μαθήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υδραυλικά & Πνευματικά ΣΑΕ Εργαστηριακό μέρος του μαθήματος Ενότητα: Σημειώσεις Εργαστηρίου Μιχαήλ Παπουτσιδάκης Τμήμα Αυτοματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Dow AgroSciences Export SAS. TELEFAX: 210 92 12 090 Zac du Font de l Orme 1

Προς: Dow AgroSciences Export SAS. TELEFAX: 210 92 12 090 Zac du Font de l Orme 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-5 - 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αριθ. πρωτ: 118687 & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Κεφάλαιο 3 Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Τα µέρη ενός αντιπροσωπευτικού σπερµατόφυτου Οβλαστός: (α) στηρίζει τα φύλλα και τα άνθη, (β) µεταφέρει νερό και ανόργανα άλατα από τις ρίζες προς όλα τα εναέρια µέρη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Εντοµολογικά προβλήµατα και τρόποι αντιµετώπισης αυτών σε χώρους αποθήκευσης τροφίµων στην Ελλάδα

ΘΕΜΑ : Εντοµολογικά προβλήµατα και τρόποι αντιµετώπισης αυτών σε χώρους αποθήκευσης τροφίµων στην Ελλάδα ΑΝΩΤΕΡΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ : Εντοµολογικά προβλήµατα και τρόποι αντιµετώπισης αυτών σε χώρους αποθήκευσης τροφίµων στην

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Συγκριτική μελέτη της αποτελεσματικότητας δικτύου της παγίδας «ΔΑΚΟ-ΦΑΚΑ» κατά του δάκου της ελιάς (Βactrocera oleae, Diptera: Tephritidae) σε ελιές ποικιλίας Κορωνέικη. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο δάκος της ελιάς (Bactrocera

Διαβάστε περισσότερα

ήγµατα ζώων Α. Τέτανος

ήγµατα ζώων Α. Τέτανος Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 91-99 ήγµατα ζώων Στο στόµα των διάφορων ζώων φιλοξενούνται πολλά µικρόβια και επειδή τα δόντια τους είναι συνήθως κοφτερά, µυτερά και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 3 Μελισσοκομία Ι Η μελισσοκομία αποτελεί κλάδο της

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας

Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας Ενότητα: Θερµικός υπολογισµός ηλιακού συλλέκτη Ταουσανίδης Νίκος Τµήµα ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές

Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές Ενότητα 1: Εξαρτήματα Ηλεκτρικών Συσκευών Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μιας προσβολής προκαλεί ενδυνάμωση του φυτικού οργανισμού

Η εμπειρία μιας προσβολής προκαλεί ενδυνάμωση του φυτικού οργανισμού Η εμπειρία μιας προσβολής προκαλεί ενδυνάμωση του φυτικού οργανισμού Η εξουδετέρωση του παθογόνου προσδίδει επίκτητη ανθεκτικότητα που σε ορισμένες περιπτώσεις δεν περιορίζεται στην περιοχή της προσβολής,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΜΕΡΟΣ Α Κυτταρική ανάπτυξη και διάχυση ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Διάχυση: Με τον όρο διάχυση, γενικά, χαρακτηρίζουμε την τάση

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Σχηµατισµός Παράπλευροι Κλάδοι του Ιερού Πλέγµατος Μυϊκοί Παράπλευροι Κλάδοι Δερµατικοί Παράπλευροι Κλάδοι Σπλαγχνικοί Παράπλευροι Κλάδοι Τελικοί Κλάδοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο-

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ζωολογία Ι -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- Υπεύθυνος µαθήµατος: Καθ. Μυλωνάς Μωυσής Επιµέλεια σηµειώσεων: Παρµακέλης Άρης ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

(www.fao.org/docrep/009/ac478e/ac478e00.htm) (www.fishbase.org). ιεύθυνση Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π Φυλλάδιο τοννοειδών

(www.fao.org/docrep/009/ac478e/ac478e00.htm) (www.fishbase.org). ιεύθυνση Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π Φυλλάδιο τοννοειδών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ Το παρόν φυλλάδιο είναι µία προσπάθεια της ιεύθυνσης Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π της Γενικής ιεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΚΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΚΙΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΚΙΑΣ 2 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΑ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ

ΕΝΤΟΜΑ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ A.T.E.I. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΝΤΟΜΑ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ Παρουσίαση: Αθανασιάδης Χρήστος Εισηγητής: Παπαδάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα 30 Έγκριση για την εισαγωγή ζωντανών ζώων (όλα τα θηλαστικά ζώα, πτηνά, ερπετά, ωφέλιµα έντοµα, ψάρια,

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13 2 Ο μηχανισμός της μετάβασης από το βλαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ > ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΣΟΛΙΔΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Coragen. Συμπυκνωμένο εναιώρημα (SC) Εντομοκτόνο. chlorantraniliprole (κλοραντρανιλιπρόλ) 20%

Coragen. Συμπυκνωμένο εναιώρημα (SC) Εντομοκτόνο. chlorantraniliprole (κλοραντρανιλιπρόλ) 20% 011153 K-27432 (12 pages) 24/01/11 13:10 Page1 K-27432/31101 - GREECE - (COVER) PAGE 1 Εντομοκτόνο επαφής και στομάχου για τις καλλιέργειες μηλιάς, αχλαδιάς, ροδακινιάς, νεκταρινιάς, δαμασκηνιάς, βερικοκιάς,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ELEMENT SYSTEMS

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ELEMENT SYSTEMS ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ELEMENT SYSTEMS ΟΡΘΟΣΤΑΤΕΣ ΤΟΙΧΟΥ - ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ ΜΟΝΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ - ΔΙΑΣΤΑΣΗ 0,50Μ -03592 ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1,00Μ -02314 ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1,50Μ -02313 ΔΙΑΣΤΑΣΗ 2,00Μ -02312 ΜΟΝΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ - ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υψηλές Τάσεις Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Στόχοι - Να αναγνωρίζετε τα όργανα µε τα οποία τα φυτά µεταφέρουν το νερό από τις ρίζες στα υπόλοιπα µέρη του φυτού.. - Να διαπιστώσετε την άνοδο του νερού και των διαλυµένων ουσιών

Διαβάστε περισσότερα