Κεφάλαιο 1. Τα γενικά χαρακτηριστικά του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 1. Τα γενικά χαρακτηριστικά του"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1 Τα γενικά χαρακτηριστικά του Ήλιου 15

2 ΗΛΙΟΣ Ο Ήλιος είναι το πιο κοντινό σε µας άστρο, αφού η απόσταση του αγγίζει µόλις τα 8 πρώτα λεπτά φωτός (το επόµενο πιο κοντινό αστέρι είναι ο Εγγύτατος Κενταύρου, που βρίσκεται σε απόσταση 4,27 ετών φωτός από τη Γη). Παρόλο που ο Ήλιος ως αστέρας δεν έχει κάτι σηµαντικό να παρουσιάσει, αφού δεν αποτελεί παρά ένα κοινό άστρο της Κυρίας Ακολουθίας, για µας είναι πολύ σηµαντικός, τόσο για τη διατήρηση της ζωής πάνω στη Γη όσο και από επιστηµονικής άποψης. Μυθολογία Για τη ζωτική σηµασία που παρουσιάζει ο Ήλιος όσον αφορά τη συντήρηση της ζωής, δεν χρειάζονται περαιτέρω διευκρινίσεις για να κατανοήσουµε το αυτόνόητο. Από τις απαρχές της δηµιουργίας οι άνθρωποι κατάλαβαν τη σηµασία του και τον ονόµασαν Θεό. Για τους αρχαίους Αιγυπτίους αντιπροσώπευε τον θεό Άµµων-Ρα, για τους Ασσύριους τον Βάαλ, για τους Αµµωνίτες τον Μολώχ, για τους Πέρσες τον Μίθρα, για τους Βαβυλώνιους τον Σαµάς, για τους αρχαίους Ινδούς τον Σούρυα, για τους Φοίνικες και τους Χαναναίους τον Ελ, ενώ για τους αρχαίους Έλληνες ήταν ο θεός Ήλιος που µε το άρµα του και τα άλογά του διέσχιζε καθηµερινά τον ουρανό για να φέρει σε αυτούς το φως, τη θερµότητα, την τάξη στη διάρκεια της µέρας και της νύχτας και την εναλλαγή των εποχών. Πίστευαν ότι ήταν γιος του Τιτάνα Υπερίωνα και της Ευρυδίκης, ενώ η Σελήνη και η Ηώ (Αυγή) ήταν αδελφές του. Εικ 1.1 Μετόπη από το ναό της Αθηνάς στην Τροία µε ανάγλυφη παράσταση του Ήλιου πάνω στο άρµα του (Staatliche Museen, Βερολίνο) Ο Ήλιος δεν ανήκε στους Ολύµπιους, αλλά στους Ουράνιους θεούς. Τα ιερά του βρίσκονταν συνήθως σε βουνοκορφές και παρόλο που ο ίδιος λατρευόταν σε όλη την Ελλάδα µε λαµπρές γιορτές, τα Ηλίεια, η Ρόδος αποτελούσε το σηµαντικότερο κέντρο της λατρείας του (Ένα από τα επτά θαύµατα της αρχαιότητας που βρισκόταν στο λιµάνι της Ρόδου, «ο Κολοσσός της Ρόδου», ήταν αφιερωµένος σε αυτόν). Από τον 5ον µ.χ. αιώνα όµως και µετά, ο Ήλιος ταυτιζόταν µε τον θεό Φοίβο Απόλλωνα (θεό του φωτός, των γραµµάτων και της τέχνης). 16

3 Εικ. 1.2 Ο Κολοσσός της Ρόδου που δέσποζε στην είσοδο του λιµανιού της Ρόδου, σε καλλιτεχνική αναπαράσταση. Το ίδιο το άγαλµα, ύψους 30 µέτρων, δε σώζεται σήµερα. Ό- πως πιστεύεται, έπεσε το 225 π.χ. από φοβερό σεισµό και δεν ξαναστήθηκε. Το 657 µ.χ. όταν οι Σαρακηνοί κατέλαβαν το νησί, τεµάχισαν το άγαλµα, που ήταν κατασκευασµένο από µέταλλο, και το πούλησαν. Απεικονίσεις του θεού Ήλιου σε αγγεία, µικροαντικείµενα, νοµίσµατα, οική- µατα και ναούς συναντάµε συχνά στις διάφορες φάσεις του αρχαιοελληνικού πολιτισµού. Επίσης, γραπτές αναφορές στο όνοµά του ανευρίσκονται σε έργα πολλών αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, όπως σε αυτά του Όµήρου, του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη, και όχι µόνο, όπου, αλλού απαντάται ως τιµωρός και αλλού ως ζωοδότης, φωτοδότης και θεραπευτής θεός. Εικ.1.3 Νόµισµα αρχαίας Ρόδου, µε παράσταση του θεού Ήλιου Εικ.1.4 Αττικός ερυθρόµορφος αµφορέας 3ου αιώνα. π.χ. Ο θεός Ήλιος µε το άρµα του. 17

4 Ο πιο γνωστός µύθος για τον Ήλιο είναι αυτός του γιου του, Φαέθοντα: Εικ. 1.5 Φαέθοντος πορεία (Monsiau, British Museum) Ο Φαέθων έφθασε έως την εφηβική ηλικία µη γνωρίζοντας ότι ο Ή- λιος ήταν ο πατέρας του. Όταν το έ- µαθε, για να το πιστέψει του ζήτησε να του εκπληρώσει µια επιθυµία του: να του εµπιστευθεί το ηλιακό άρµα του για µία ηµερήσια διαδροµή στον ουρανό. Ο Ήλιος γνωρίζοντας πόσο δύσκολο ήταν να χαλιναγωγηθούν τα θεϊκά άτια, αρχικά αρνήθηκε, όµως κάτω από την πίεση των παρακαλετών του λύγισε και δέχτηκε να του το δώσει, αφού πρώτα του παρείχε τις κατάλληλες οδηγίες. Ο Φαέθων, στην αρχή, τα κατάφερε καλά. Γρήγορα ό- µως τον πρόδωσε η απειρία του και µη δυνάµενος πλέον να ελέγξει τα θεϊκά άλογα, οδηγήθηκε σε µια ανεξέλεγκτη πορεία, όπου πρώτα προσέγγισε πολύ προς τη Γη προκαλώντας ξηρασία, ενώ έπειτα ανέβηκε πάρα πολύ ψηλά, δηµιουργώντας χιονιά και παγετό καθώς το άρµα αποµακρυνόταν από τη Γη. Ο ίας για ν αποτρέψει την καταστροφή έριξε έναν κεραυνό και ο Φαέθων έπεσε νεκρός στις όχθες του Ηριδανού ποταµού. Οι αδελφές του, οι Ηλιάδες, έκλαψαν τόσο πολύ για το χαµό του, που ο ίας τις λυπήθηκε και τις µεταµόρφωσε σε λεύκες. Το επιστηµονικό ενδιαφέρον Η φυσική του Ήλιου αφορά µια µεγάλη µερίδα επιστηµών, όπως τη Βιολογία, τη Γεωλογία, τη Μετεωρολογία, την Ωκεανολογία, τις Τεχνολογίες ενέργειας, την Ιατρική κ.α., αφού πλήθος βιολογικών, γεωλογικών, φυσικών και άλλων φαινο- µένων, ακόµη και η εµφάνιση κάποιων ασθενειών, οφείλουν την παρουσία τους στην άλλοτε ευεργετική και άλλοτε καταστροφική επίδραση του Ήλιου. Ειδικά, το ενδιαφέρον του κόσµου της Αστροφυσικής στρέφεται στον Ήλιο, γιατί η σχετικά κοντινή του απόσταση µας επιτρέπει να τον µελετήσουµε και µαζί µε αυτόν να γνωρίσουµε και όλα τα κοινά άστρα της Κυρίας Ακολουθίας. Μπορούµε, έτσι, να κατανοήσουµε τον τρόπο παραγωγής και διάδοσης της ενέργειας στο εσωτερικό των άστρων καθώς και τα φαινόµενα που συντελούν σε αυτήν, όπως επίσης και τα είδη της ακτινοβολίας που εκπέµπονται από τους αστέρες και µαζί τον τρόπο εκποµπής τους. 18

5 Ακόµα, µας βοηθά να κατανοήσουµε τη βαρυτική αλληλεπίδραση που υφίσταται µεταξύ των ουράνιων σωµάτων, καθώς και τους νόµους που τη διέπουν, και τέλος αποτελεί µια πρώτης τάξεως ευκαιρία να επαληθεύσουµε τη Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν (από τη µετατόπιση του περιηλίου του Ερµή). Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι από τους αρχαίους λαούς που ξέφυγαν από τη δαιµονολατρία των φυσικών φαινοµένων και προσπάθησαν να τα ερµηνεύσουν επιστηµονικά, αποδεσµεύοντάς τα από τη βούληση των θεών. Οι θεωρίες τους για τη δηµιουργία του κόσµου και του Σύµπαντος διασταυρώνουν συχνά τους δρόµους τους µε τη σύγχρονη Αστροφυσική. Μελέτησαν λοιπόν τα άστρα, τους πλανήτες, αλλά και τον Ήλιο. Η ηλιοκεντρική θεωρία διατυπώθηκε από αρκετούς από αυτούς (όπως ο Αρίσταρχος ο Σάµιος 3ος π.χ. αιώνας), αιώνες πριν αναβιωθεί από τον Κοπέρνικο και περιγραφεί µαθηµατικά από τον Κέπλερ. Εικ. 1.6 Ο θεός Ήλιος πάνω στο άρµα του, µε τον Εωσφόρο ή Φωσφόρο, όπως καλούνταν αλλιώς την εποχή εκείνη ο πλανήτης Αφροδίτη, να βρίσκεται µπροστά του. Απεικόνιση σε αττικό κρατήρα, 3ος π.χ. αιώνας. Από τη µελέτη των κειµένων που διασώθηκαν από τον 6ο π.χ. αιώνα έως τις µέρες µας βλέπουµε πως το ενδιαφέρον των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων στρεφόταν, όσον αφορά τον Ήλιο, άλλοτε γύρω από την κίνησή του ως προς τη Γη και άλλοτε γύρω από τη φύση του. Γενικότερα, οι αρχαίοι Έλληνες δεν έπαψαν να τον λατρεύουν και ως θεότητα, γι αυτόν τον λόγο δεν σταµατάµε να βρίσκου- µε απεικονίσεις του σε αγγεία, ακόµη και σε µεταγενέστερες εποχές. Οι απόψεις τους ποίκιλαν: Ο Θαλής ο Μιλήσιος υποστήριζε ότι το µέγεθος του ήταν 30 της µοίρας και ο Ηράκλειτος πίστευε ότι ο Ήλιος είχε πλάτος ανθρωπίνου ποδός, ενώ ο Ποσειδώνιος τον θεωρούσε «µείζονα» της Γης (δηλαδή µεγαλύτερο από αυτή). Ο Πυθαγόρας δίδασκε περί της σφαιροειδούς µορφής του και ο Εµπεδοκλής τον θεωρούσε ως εικόνα των ανακλώµενων από τη Γη ακτίνων που συγκεντρώνονταν σ ένα σταθερό σηµείο πάνω στον κρυστάλλινο θόλο. Ο Πλούταρχος τον παροµοίαζε µε την καρδιά του κόσµου, απ όπου διασκορπιζόταν το φως και η θερµότητα. Τέλος, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός τον ταύτιζε µε τον ία, την υπέρτατη θεότητα. Εικ. 1.7 Ο Ήλιος οδηγεί το άρµα του. Αττικός αµφορέας 3ος αιώνας π.χ. (British Museum) 19

6 Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται το αντικείµενο µελέτης σχετικά µε τον Ήλιο, ορισµένων αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων ή κάποιων φιλοσοφικών σχολών και ορισµένων µεταγενέστερων από αυτούς, που είχαν εντρυφήσει στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι Θαλής ο Μιλήσιος Αναξίµανδρος ιογένης ο Απολλωνιάτης Αναξαγόρας ο Κλαζοµένιος «Πυθαγόρειοι» Φιλόλαος ο Κροτωνιάτης ηµόκριτος Αιώνας 6οςπ.Χ. 6οςπ.Χ. 5ος π.χ. 5ος π.χ. 5ος π.χ. 5ος π.χ. Επιστηµονικό ενδιαφέρον - Επιτεύγµατα Υπολόγισε πρώτος τη λόξωση της εκλειπτικής. Υποστήριξε πρώτος ότι συµβαίνει έκλειψη του Ηλίου. Ανακάλυψε τις τροπές (τα ηλιοστάσια) και ότι η περίοδος µεταξύ τους είναι πάντα η ίδια (στην πραγµατικότητα δεν είναι). Υπολόγισε τη διαφορά χρονικών περιόδων µεταξύ τροπών και ισηµεριών. Υποστήριζε το γεωκεντρικό σύστηµα και πίστευε ότι η Γη είναι στρογγυλή, µετέωρη, ακίνητη και διατηρεί σταθερή απόσταση από παντού. Πρέσβευε ότι ο Ήλιος είναι µεγαλύτερος από τη Γη και ότι αποτελείται από καθαρό πυρ. Θεωρούσε ότι η Σελήνη είναι σώµα ετερόφωτο που αντανακλά το φως του Ήλιου, δηλαδή έµµεσα υποστήριζε πως ο Ήλιος είναι σώµα αυτόφωτο. Εκτίµησε τη διάµετρο περιφοράς του Ήλιου σε 28 φορές τη διάµετρο της Γης. Κατασκεύασε ηλιακά ρολόγια και δίδαξε τη χρήση τους στους Έλληνες. Υπολόγισε κι αυτός τη λόξωση της εκλειπτικής. Υποστήριζε ότι ο Ήλιος ήταν πορώδης, όπως ένα σφουγγάρι και αποτελούνταν από άπειρους πόρους µέσα από τους οποίους κυκλοφορούσε θερµός αέρας. Καταδείκνυε τη σηµαντικότητα του ρόλου του Ήλιου στη γένεση και την ανάπτυξη φυτών, ζώων και ανθρώπων. Υποστήριζε το γεωκεντρικό σύστηµα. Θεωρούσε τον Ήλιο «µύδρο διάπυρο», δηλ. πυρακτωµένο µέταλλο και όµοιας υφής µε τα αστέρια. Πίστευε ότι οι άνεµοι δηµιουργούνται όταν ο αέρας αραιώνει από τον Ήλιο. Υποστήριζε την πυροκεντρική θεωρία, θεωρώντας ότι όλοι οι πλανήτες και ο Ήλιος περιφέρονται γύρω από το κεντρικό πυρ την Εστία. Πρέσβευε ότι η Γη δεν ήταν ακίνητη, αλλά περιφερόταν γύρω από το κεντρικό πυρ σε λοξό κύκλο, ενώ περιστρεφόταν γύρω από τον εαυτό της σε ένα ηµερονύχτιο. Από το µελετητή του έργου του, Θράσυλλο και τον Αριστοτέλη γνωρίζουµε πως ένα από τα πολυάριθµα χαµένα βιβλία του µεγάλου Έλληνα φιλοσόφου, αναφερόταν στην κίνηση των τότε γνωστών πλανητών και του Ήλιου. 20

7 «Πυθαγόρειοι» Ηρακλείδης ο Ποντικός - Θέων ο Σµυρναίος Αριστοτέλης 4ος π.χ. 4ος π.χ. Υποστήριζαν ότι ο Ερµής και η Αφροδίτη κινούνται γύρω από τον Ήλιο, εισάγοντας έτσι µία πρώτη θεώρηση του ηλιοκεντρικού συστήµατος. Υποστήριζε το γεωκεντρικό σύστηµα. Πίστευε ότι η Γη βρισκόταν στο κέντρο του Σύµπαντος και ο Ήλιος περιφερόταν γύρω της. Θεωρούσε ότι ο Ήλιος ήταν «απόλυτο και καθαρό πυρ». Αρχιµήδης Αρίσταρχος ο Σάµιος Σέλευκος ο Ερυθραίος Ίππαρχος Κλαύδιος Πτολεµαίος Ιουλιανός ο Παραβάτης 3ος π.χ. 3ος π.χ. 2ος π.χ. 2ος π.χ. 2ος µ.χ. 4ος µ.χ. Τα βιβλία του για την Αστρονοµία χάθηκαν, ωστόσο στη Μεγάλη Μαθηµατική Σύνταξη του Κλαύδιου Πτολεµαίου αναφέρεται ότι, σ αυτά υπολογιζόταν η απόσταση του Ήλιου και των άλλων πλανητών από τη Γη. Υπήρξε ο εισηγητής του ηλιοκεντρικού συστήµατος. Πίστευε ότι η Γη κινούνταν γύρω από τον Ήλιο διαγράφοντας την εκλειπτική, καθώς και γύρω από τον άξονα της. Τοποθετούσε τον Ήλιο µεταξύ των απλανών αστέρων. Εκτίµησε την απόσταση της Σελήνης από τον Ήλιο µε βάση γεωµετρική µέθοδο. Υποστήριζε την ηλιοκεντρική θεωρία. Πιστεύεται ότι έλυσε το αστρονοµικό πρόβληµα της περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο. Συνέταξε πρώτος ηλιακούς πίνακες. Υπολόγισε µε απόλυτη µαθηµατική ακρίβεια τη διαδοχή των εκλείψεων, τις εκλειπτικές συντεταγµένες, τη µετάπτωση των ισηµερινών σηµείων, την ανισότητα των εποχών του έτους και τη διάρκεια εκάστης, καθώς και τη διάρκεια του έτους. Επιβεβαίωσε την τιµή του Ερατοσθένη για τη λόξωση της εκλειπτικής. Υπολόγισε µε µεγάλη ακρίβεια την απόσταση Ήλιου - Σελήνης, µε τη µέθοδο των εκλείψεων. Υποστήριζε το γεωκεντρικό σύστηµα. Εισήγαγε το σύστηµα των έκκεντρων κύκλων και των επικύκλων για να εξηγήσει τις τροχιές των πλανητών. Υποστήριζε το ηλιοκεντρικό σύστηµα. Θεωρούσε τη Γη ως πλανήτη που περιφερόταν σε κυκλική τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Πίστευε πως και οι άλλοι πλανήτες περιφέρονταν γύρω από τον Ήλιο σε κυκλικές τροχιές και µάλιστα σε καθορισµένα διαστήµατα, δηλαδή σε καθορισµένες αποστάσεις. 21

8 Μεταγενέστεροι Φιλόσοφοι Νικηφόρος Γρηγοράς Ζαν Μπουριντάν Νικόλ Ντ Ορέµ Νικόλαος Κοπέρνικος Τύχο Μπράχε Κέπλερ Γαλιλαίος Αιώνας 14ος µ.χ. 13ος-14ος µ.χ. 14ος µ.χ. 15ος-16ος µ.χ. 16ος µ.χ. 16ος-17ος µ.χ. 16ος-17ος µ.χ. Επιστηµονικό ενδιαφέρον - Επιτεύγµατα Υπολόγισε όλες τις εκλείψεις του Ήλιου, της χιλιετίας, έως τον 13ο µ.χ. αιώνα. Προέβλεψε νέες εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης. Υποστήριζε το ηλιοκεντρικό σύστηµα. Αµφισβητούσε την τοποθέτηση της Γης στο κέντρο του Σύµπαντος. Υποστήριζε την ηµερήσια περιστροφή της Γης. Υποστήριζε ότι η Γη περιστρεφόταν γύρω από τον εαυτό της. Θεωρούσε ότι η Γη είναι άστρο. εν συµφωνούσε µε την τοποθέτηση της Γης στο κέντρο του Σύµπαντος. Υποστήριζε το ηλιοκεντρικό σύστηµα. Θεωρούσε ότι η Γη εκτελεί µία πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονα της και ότι σ ένα χρόνο εκτελεί µία περιφορά γύρω από τον Ήλιο. Πρέσβευε ότι ο Ήλιος παραµένει ακίνητος. Στο εξάτοµο βιβλίο του Περί των Περιφορών των Ουρανίων Σφαιρών περιγράφει εκτός των άλλων το πλανητικό σύστηµα του, την ετήσια φαινόµενη κίνηση του Ήλιου, την κίνηση των πλανητών σε κυκλικές τροχιές, την ανάδροµη κίνηση των πλανητών και δίνει τη µαθηµατική περιγραφή των κινήσεων της Γης και της µετάπτωσης των ισηµεριών. ηµιούργησε ένα νέο σύστηµα που ήταν συνδυασµός του ηλιοκεντρικού και του γεωκεντρικού συστήµατος. Υπήρξε ο καλύτερος παρατηρητής του ουρανού χωρίς τηλεσκόπιο, αφού παρατήρησε τους πλανήτες να διαγράφουν όλη την τροχιά τους, ενώ πραγµατοποιούσε τέσσερις ανεξάρτητες µετρήσεις για κάθε ουράνιο σώµα. ιατύπωσε τους τρεις βασικούς νόµους του, συµβάλλοντας έτσι στη µαθηµατική και αστρονοµική θεµελίωση της ηλιοκεντρικής θεωρίας. Έλυσε το πρόβληµα των πλανητικών τροχιών. Συνέταξε πίνακες µε τις κινήσεις των πλανητών. Αναδείχθηκε ως νοµοθέτης του Σύµπαντος. Υποστήριξε το ηλιοκεντρικό σύστηµα. Με το δικής του κατασκευής τηλεσκόπιο παρατήρησε τις ηλιακές κηλίδες, τις φάσεις της Αφροδίτης γεγονός που καταδείκνυε το ηλιοκεντρικό σύστηµα τους κρατήρες και την επιφάνεια της Σελήνης, τους τέσσερις δορυφόρους του ία και τον δακτύλιο του Κρόνου. 22

9 Τα γενικά φυσικά χαρακτηριστικά του Ήλιου Ο Ήλιος είναι ένα κοινό αστέρι της Κυρίας Ακολουθίας (νάνος αστέρας), φασµατικού τύπου G2V και ενεργού θερµοκρασίας Κ. Η απόστασή του από τη Γη κυµαίνεται µεταξύ και km. Η µέση τιµή της απόστασης αυτής που ισούται µε 149, km, δηλαδή η µέση απόσταση Γης-Ήλιου, µας παρέχει µία άλλη µονάδα µέτρησης των διαπλανητικών αποστάσεων, που ονοµάζεται αστρονοµική µονάδα: Αστρονοµική Μονάδα (Astronomical Unit) = 1A.U = 149, km Η Γη βρίσκεται στο αφήλιο και απέχει από τον Ήλιο km Η Γη βρίσκεται στο περιήλιο και απέχει από τον Ήλιο km Εικ. 1.8 Η απόσταση της Γης από τον Ήλιο διαφέρει όταν αυτή βρίσκεται στο αφήλιο και όταν βρίσκεται στο περιήλιο, γι αυτό χρησιµοποιούµε τη µέση απόσταση, που την ονοµάζουµε αστρονοµική µονάδα (A.U.) Η µάζα του Ήλιου είναι της τάξης των gr και αποτελεί το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ο Ήλιος, όπως και κάθε άστρο, παράγει ενέργεια από την καύση των αποθεµάτων του πυρήνα του. Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Θεωρώντας ότι η χηµική σύσταση του πριν από τις θερµοπυρηνικές αντιδράσεις ήταν: 72% Η, 26% He, 2% µέταλλα ενώ έχοντας υπολογίσει ότι η σηµερινή περιεκτικότητα του πυρήνα του σε υδρογόνο (Η) είναι: 36% Η, και γνωρίζοντας επιπλέον τους ρυθµούς καύσης του υδρογόνου (Η), συµπεραίνουµε ότι η ηλικία του Ήλιου είναι t = 4, έτη Η χρόνος που ο Ήλιος θα παραµείνει στην Κυρία Ακολουθία, δηλαδή ο χρόνος που ο Ήλιος θα λάµπει σαν άστρο µε τη µορφή που έχει σήµερα καίγοντας τα πυρηνικά του αποθέµατα, µπορεί να προκύψει από τη σηµερινή περιεκτικότητά του σε υδρογόνο, σε συνδυασµό µε τις αλλαγές που προκαλούνται στη δοµή του κατά την καύση του στοιχείου αυτού. Έτσι υπολογίζεται πως ο χρόνος αυτός είναι: t KA = έτη 23

10 Ο Ήλιος είναι µια σφαίρα η σφαιρικότητα προκύπτει από την αργή του περιστροφή, κατά µέσον όρο 27 µέρες που αποτελείται κυρίως από αέριο υδρογόνο και ήλιο, µε µέση πυκνότητα κοντά σε αυτή του ύδατος, ρ = 1,409 gr/cm 3, δηλαδή πρόκειται για ένα ρευστό. Σηµειώνουµε ότι: η πυκνότητα στον πυρήνα του Ήλιου είναι πολύ µεγάλη, ήτοι ρ π = 150 gr/cm 3, αφού η ύλη του είναι πλήρως ιονισµένη και έτσι δεν υφίστανται οι ενδοµοριακές αποστάσεις, µε αποτέλεσµα αυτή να είναι πυκνότατη. Η διάµετρός του ισούται µε km, ενώ η επιφάνειά του και ο όγκος του είναι αντίστοιχα S = 6, km 2 και V = 1, km 3. Η βαρύτητα στην επιφάνεια του είναι πολύ µεγάλη, ως αποτέλεσµα της µεγάλης µάζας του, και ι- σούται µε 27,9 φορές τη γήινη βαρύτητα. Το φαινόµενο οπτικό µέγεθος του Ήλιου είναι m v = -26,8, δηλαδή ο Ήλιος αποτελεί το πιο λαµπρό αστέρι για τη Γη, αλλά και για όλους τους πλανήτες του πλανητικού µας συστήµατος, και η φαινόµενη διάµετρός του είναι φ = 32. Οι δείκτες χρώµατός του είναι (B - V) = 0,7 και (U - V) = 0,8. Η φωτεινότητα, δηλαδή η απόλυτη λαµπρότητα του Ήλιου, προκύπτει από τη σχέση: L = 4πR 2 F λ dλ = 4πr F λ dλ = 3, erg/s όπου r = 1 A.U. Τα παραπάνω µεγέθη αποτελούν χαρακτηριστικά κάθε αστέρα. Οι τιµές τους παρατίθενται εδώ για τον Ήλιο. Για τον ορισµό των µεγεθών µπορείται να ανατρέξετε: ανέζης Μάνος και Θεοδοσίου Στράτος, Το Σύµπαν που αγάπησα, Εισαγωγή στην Αστροφυσική, Τόµος Α, Εκδόσεις ίαυλος, Αθήνα

11 Επιπλέον, πρέπει να σηµειώσουµε πως από την καύση των αποθεµάτων του πυρήνα του δηµιουργείται σε αυτόν ένα έλλειµµα µάζας και αυτό γιατί, ενώ κάθε δευτερόλεπτο καίγονται στον πυρήνα του τόνοι υδρογόνου, παράγονται µόνο τόνοι αέριου ηλίου. Έτσι, προκύπτει ένα υπόλοιπο µάζας της τάξης των τόνων ( = τόνοι). Το ποσό αυτό της µάζας, που υπολείπεται, µετατρέπεται σε ενέργεια σύµφωνα µε τη σχέση του Αϊνστάιν: Ε = m c 2. Η περιστροφή του Ήλιου γύρω από τον άξονά του αποτελεί ένα ακόµα φυσικό χαρακτηριστικό του. Ο Ήλιος περιστρέφεται κατά την ορθή φορά (αντίθετα δηλαδή προς την κίνηση των δεικτών του ρολογιού). ΑΝΑΤΟΛΗ ΥΣΗ Ο άξονας περιστροφής του σχηµατίζει γωνία ω µε τον άξονα της εκλειπτικής: ω = 7 ο 15. Άξονας περιστροφής Ουράνια σφαίρα 7 ο 15 Εκλειπτική Ωστόσο, επειδή ο Ήλιος είναι µία αεριώδης µάζα, κατά την περιστροφή του γύρω από τον άξονα του συµπεριφέρεται ως ρευστό, µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται ένα φαινόµενο γνωστό ως διαφορική περιστροφή του Ήλιου. Το φαινόµενο αυτό περιγράφεται τόσο ως προς το ηλιογραφικό πλάτος όσο και ως προς το βάθος. 25

12 ιαφορική περιστροφή Περιγραφή φαινοµένου ανάλογα µε το ηλιογραφικό πλάτος Από τις µέχρι σήµερα παρατηρήσεις, έχουµε διαπιστώσει πως η ταχύτητα περιστροφής του Ήλιου µεταβάλλεται ανάλογα µε το ηλιογραφικό πλάτος. Έτσι οι ζώνες που βρίσκονται κοντά: στους ηλιακούς πόλους περιστρέφονται αργά: ΜΕΓΑΛΑ ΗΛΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΛΑΤΗ 34 ηµέρες στον ισηµερινό περιστρέφονται γρήγορα: ΜΙΚΡΑ ΗΛΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΛΑΤΗ 25 ηµέρες Το φαινόµενο αυτό ονοµάζεται διαφορική περιστροφή του Ήλιου και µαζί µε το µαγνητικό πεδίο του αποτελούν τα αίτια της δηµιουργίας πολλών ηλιακών φαινοµένων. Σηµειώνουµε ότι αυτή ακριβώς η ιδιάζουσα περιστροφή του Ήλιου µάς δείχνει ότι αυτός δεν είναι συµπαγές στερεό σώµα, όπως για παράδειγµα η Γη που έχει την ίδια περίοδο περιστροφής για ο- ποιοδήποτε σηµείο της επιφάνειάς της. Εικ. 1.9 Η διαφορική περιστροφή του Ήλιου. Όπως έχει αποδειχθεί, η γωνιώδης ταχύτητα (Ω) του Ήλιου, συναρτήσει του ηλιογραφικού πλάτους (φ), δίνεται από τη σχέση: Ω = 14,38 ο 2,77φ Το αίτιο της διαφορικής περιστροφής του Ήλιου δεν έχει διαπιστωθεί ακόµα, ό- µως, σύµφωνα µε θεωρητικές απόψεις, αυτό συνίσταται στο ότι οι ηλιακές στιβάδες που βρίσκονται κάτω από τη φωτόσφαιρα είναι πιο θερµές στους πόλους απ ότι στον ισηµερινό. Έτσι, οι ηλιακές µάζες ανυψώνονται στην περιοχή των πόλων και στη συνέχεια κινούνται προς τον ισηµερινό, όπου και βυθίζονται προς το εσωτερικό του Ήλιου. ΚΙΝΗΣΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ ΗΛΙΑΚΟΥ ΡΕΥΣΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΟΥΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΩΝ ΚΙΝΗΣΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ ΗΛΙΑΚΟΥ ΡΕΥΣΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΟΥΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΩΝ Σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή, η διαφορική περιστροφή του Ήλιου θα µπορούσε να θεωρηθεί ως ένα δευτερεύον αποτέλεσµα της δηµιουργίας αυτών των µεσηµβρινών ρευµάτων. Ωστόσο στην πράξη, δεν έχουµε παρατηρήσει διαφορετικές θερµοκρασίες στους πόλους και στον ισηµερινό. 26

13 ιαφορική περιστροφή και ανάπαλση Περιγραφή φαινοµένων ανάλογα µε το βάθος Από τις µέχρι πρότινος µετρήσεις των νετρίνο που προέρχονται από τον Ήλιο, είχαν προκύψει πολλά φυσικά ερωτήµατα, καθώς αυτός είναι πολύ πιο µικρός από τον θεωρητικά προβλεπόµενο. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα να ανακαλύψουµε ότι µία αρκετά εκτεταµένη κεντρική σφαιρική περιοχή του Ήλιου, περιστρέφεται γύρω από τον άξονα περιστροφής πολύ πιο γρήγορα απ ότι τα ε- ξωτερικά του στρώµατα. Έτσι διαπιστώνουµε µία διαφορική περιστροφή του Ήλιου που δεν µεταβάλλεται µόνο µε το ηλιογραφικό πλάτος, αλλά και µε το βάθος. Ακόµα έχουµε ανακαλύψει ότι, µία εξωτερική περιοχή της ηλιακής σφαίρας πάχους περίπου km πάλλεται. Η κίνηση αυτή, που έχει ως αποτέλεσµα να αυξοµειώνεται το πάχος της περιοχής αυτής κατά 25 km ανά 5 min, είναι γνωστή ως ανάπαλση. Εικ Η ανάπαλση του Ήλιου Ως πιθανό αίτιο αυτού του παλµού θεωρούµε τα περιοδικά κύµατα πίεσης, που δηµιουργούνται εξαιτίας του αναβρασµού της ζώνης µεταφοράς. Στον Ήλιο παρατηρείται ακόµα µία ταλάντωση µε περίοδο δύο ωρών και σαράντα πρώτων λεπτών (Τ = 2h 40min). Όπως πιθανολογείται, αυτή οφείλεται σε µία περιοδική µεταβολή του ρυθµού της αντίδρασης πρωτονίου πρωτονίου (p + - p + ) στον πυρήνα του Ήλιου. Η εξήγηση όµως αυτή δεν συµφωνεί µε τα παρατηρησιακά και τα θεωρητικά δεδοµένα και δηµιουργεί αρκετά προβλή- µατα, εφ όσον αν αληθεύει θα έπρεπε η λαµπρότητα του Ήλιου να είναι αρκετές φορές µικρότερη από την παρατηρούµενη. 27

14 Η ηλιακή σταθερά Όπως γνωρίζουµε ο Ήλιος παράγει στο εσωτερικό του ενέργεια, η οποία διαδίδεται στον περιβάλλοντα χώρο του, δηλαδή στον διαπλανητικό χώρο και στους πλανήτες του συστήµατος του. Έτσι, ένα µέρος της α- κτινοβολίας του, που ισούται µε Hp/km 2, καταλήγει και στη Γη. Είναι πολύ ση- µαντικό, λοιπόν, να γνωρίζου- µε το ποσό αυτό της ηλιακής ακτινοβολίας, καθώς και τις ό- ποιες διακυµάνσεις του, αφού επηρεάζουν δραµατικά τη ζωή στον πλανήτη µας. Επίσης είναι σηµαντικό να γνωρίζουµε το ποσό της ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει σε κάθε πλανήτη του ηλιακού µας συστή- µατος. Καλλιτεχνική αναπαράσταση από την ESO Όπως υπολογίζουµε σήµερα, κάθε τετραγωνικό εκατοστό επιφάνειας τοποθετηµένης κάθετα στις ηλιακές ακτίνες στα όρια της γήινης ατµόσφαιρας, δέχεται ανά sec, ροή ηλιακής ενέργειας: S = F λ d λ = 1, erg/cm 2 /sec = 1, Watt/m 2 0 Η ροή αυτή της ακτινοβολίας στη Γη ονοµάζεται ηλιακή σταθερά και πρέπει να διατηρείται σταθερή. Αυτή, µπορεί να µετρηθεί επακριβώς µε ειδικά όργανα και µας παρέχει µε αυτό τον τρόπο ένα µέσο υπολογισµό της ηλιακής ενέργειας. Παρά το όνοµά της όµως, η ηλιακή σταθερά, δεν είναι σταθερή αλλά υπόκειται σε περιοδικές διακυµάνσεις. Ακριβείς µετρήσεις που έγιναν από τη ΝASA, απέδειξαν ότι µεταξύ των ετών 1980 και 1986 σηµειώθηκε µείωση της λαµπρότητας του Ήλιου κατά 0,1%, ενώ στη συνέχεια, αυτή άρχισε να αυξάνει ξανά, α- κολουθώντας τον ηλιακό κύκλο. Με βάση τις µετρήσεις αυτές, τείνει να επικρατήσει η άποψη πως ο Ήλιος είναι ένα µεταβλητό αστέρι. Ωστόσο δεν πρέπει να υπάρχει καµία ανησυχία για τη σταθερότητα του ποσού της ακτινοβολίας που εκρέει προς τη Γη, αφού, αν λάβουµε υπόψη τους ρυθµούς καύσης του υδρογόνου στον πυρήνα του Ήλιου, είναι βέβαιο πως η λαµπρότητα του δεν πρόκειται να µεταβληθεί τα επόµενα 1, έτη. 28

15 ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Μέση Απόσταση ιάµετρος Ακτίνα Μάζα 1 A.U. = 149, km D = km = 109,3 D R = km Μ = gr = 3, Μ Μέση πυκνότητα ρ = 1,409 gr/cm 3 Επιφάνεια S = 6, km 2 Όγκος V = 1, km 3. Φαινόµενη διάµετρος φ = 32. Επιφανειακή βαρύτητα Ταχύτητα διαφυγής Ηλικία Περίοδος περιστροφής Τρόπος περιστροφής Φωτεινότητα Επιφανειακή θερµοκρασία 27,9 φορές τη γήινη 618 km/s t = 4, years 27 days κατά την ορθή φορά L = 3, erg/s Τ eff = Κ Φαινόµενο οπτικό µέγεθος -26,8 Απόλυτο οπτικό µέγεθος +4,71 Χρώµα Κίτρινο είκτες χρώµατος B-V= 0,7 και U-V = 0,8 Φασµατικός τύπος Γωνιώδης ταχύτητα G2V ω = 14,38 ο 2,77φ, όπου: φ = ηλιογραφικό πλάτος Ηλιακή σταθερά S = 1, erg/cm 2 /sec = 1, Watt/m 2 Κλίση ισηµερινού 7 ο 15 Στην Αστροφυσική για να συµβολίσουµε τον Ήλιο και τη Γη χρησιµοποιούµε τα σύµβολα και αντίστοιχα. 29

16 Η θέση του Ήλιου στον Γαλαξία µας Παρόλο που οι αρχαίοι λαοί λάτρεψαν τον Ήλιο ως θεότητα, και µάλιστα ως µία από τις πιο σηµαντικές, η αλήθεια είναι ότι αυτός δεν αποτελεί παρά ένα από τα δισεκατοµµύρια άστρα του Γαλαξία µας και µάλιστα αρκετά ασήµαντο όσον αφορά τη µάζα του. Άλλωστε, και η θέση του δεν είναι αυτή που θα θέλαµε ως άνθρωποι να κατέχει, δηλαδή στο κέντρο του Σύµπαντος. Εικ Ο Ήλιος βρίσκεται σε µία από τις σπείρες του Γαλαξία µας, στη σπείρα του Τοξότη Ο Ήλιος εντοπίζεται σε µία από τις σπείρες του Γαλαξία µας, στη σπείρα του Τοξότη και απέχει από το κέντρο του έτη φωτός. (Στην πάνω εικόνα, όπου ο Γαλαξίας φαίνεται σε κάτοψη, το βέλος προσδιορίζει τη θέση του Ήλιου, ενώ στην κάτω εικόνα, όπου ο Γαλαξίας φαίνεται σε διατοµή, φαίνεται η θέση του Ή- λιου σε σχέση µε το γαλαξιακό επίπεδο και η απόσταση του από το κέντρο του Γαλαξία ). Εικ Ο Ήλιος απέχει από το κέντρο του Γαλαξία έτη φωτός 30

17 Η πορεία του Ήλιου από τη γέννησή του στο διάγραµµα H-R Ο Ήλιος, όπως και κάθε αστέρας, έχει τη θέση του πάνω στο διάγραµµα H-R. Στο παρακάτω διάγραµµα λοιπόν, φαίνεται η µεταβολή της φωτεινότητας του Ήλιου σε σχέση τη θερµοκρασία του, από τη στιγµή της δηµιουργίας του ως νεφέλωµα έως ότου γίνει ερυθρός γίγαντας και τελικά καφέ νάνος, ενώ στη µικρή εικόνα βλέπουµε τη µορφή του στα διάφορα στάδια της εξέλιξής του. ο Ζ Α = Illustration de Εικ Η θέση του Ήλιου πάνω στο διάγραµµα Η-R και τα στάδια της εξέλιξής του. Η καµπύλη ΟΑ παριστάνει την παρελθοντική πορεία του και η ABCDE τη µελλοντική. Η σηµερινή θέση του Ήλιου µας στο διάγραµµα H-R είναι η Α. Ο = Το νεφέλωµα από το οποίο δηµιουργήθηκε ο Ήλιος. ΟΑ = Το νεφέλωµα υφίσταται βαρυτική κατάρρευση έως ότου αρχίσουν οι θερµοπυρηνικές αντιδράσεις που αντισταθµίζουν την κατάρρευση. Έναρξη των πυρηνικών αντιδράσεων, µε την καύση του υδρογόνου. Ο Ήλιος βρίσκεται στην Κυρία Ακολουθία (όσο καίει το υδρογόνο του πυρήνα του) και είναι ένας νάνος αστέρας. Εδώ, διανύει το µεγαλύτερο µέρος της ζωής του. ABCDE = Στον πυρήνα του Ήλιου αρχίζει η καύση του ηλίου. Ο Ήλιος φεύγει από την Κυρία Ακολουθία και µετατρέπεται σταδιακά σε ερυθρό γίγαντα. ΕΖ = Ο Ήλιος από ερυθρός γίγαντας µετατρέπεται σταδιακά σε λευκό και έπειτα σε καφέ νάνο. 31

18 32

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Εικ 1 Μετόπη από το ναό της Αθηνάς στην Τροία με ανάγλυφη παράσταση του Ήλιου πάνω στο άρμα του. (Staatliche Museen, Βερολίνο) ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Μέση Απόσταση = 21.392.000 x 10 33 gr ΜD

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ος Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισµός Αστρονοµίας 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η µαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωδαισία σήμερα. Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας. Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου

Η Γεωδαισία σήμερα. Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας. Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου ΤΕΠΑΚ, Γεωδαισία IV Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου Η Γεωδαισία σήμερα νοείται ως η επιστήμη με αντικείμενο τρεις βασικούς τομείς: Tον προσδιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το εσωτερικό του Ήλιου. Κεφάλαιο 2. Το Εσωτερικό Του Ήλιου

Το εσωτερικό του Ήλιου. Κεφάλαιο 2. Το Εσωτερικό Του Ήλιου Κεφάλαιο 2 Το Εσωτερικό Του Ήλιου 33 Ο Ήλιος αποτελείται από διάφορα στρώ- µατα, τα οποία απλώνονται από µέσα προς τα έξω, όπως οι φλοιοί ενός κρεµ- µυδιού. Αυτά, ξεκινώντας από το κέντρο, είναι: 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές:

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Η Γένεσή τους και η Ανίχνευση Βαρυτικών Κυμάτων Βίκυ Καλογερά Τμημα Φυσικής & Αστρονομίας Γενικό Σεµινάριο Τµήµατος Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 5

Διαβάστε περισσότερα

Το πείραμα του Ερατοσθένη και η μέτρηση της περιφέρειας της Γης

Το πείραμα του Ερατοσθένη και η μέτρηση της περιφέρειας της Γης Το πείραμα του Ερατοσθένη και η μέτρηση της περιφέρειας της Γης Οδηγός για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα Προετοιμασία δραστηριότητας Α. Υλικά και φύλλα εργασίας 3 Β. Εγκατάσταση του προγράμματος "Google

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ

3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ 3α. ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ «ΠΑΡΑ ΟΞΑ» ΑΣΚΗΣΕΙΣ Παράδειγµα: Το τρένο του Άινστάιν Ένα τρένο κινείται ως προς έναν αδρανειακό παρατηρητή Ο µε σταθερή ταχύτητα V. Στο µέσο ακριβώς του τρένου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν

Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Όπως γνωρίζουμε σήμερα, τα αστέρια συνήθως δεν βρίσκονται μόνα τους στο Σύμπαν, αλλά συνυπάρχουν με άλλα αστέρια έτσι ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος Γεώργιος Κοντόπουλος (Δείτε τη σχετική παρουσίαση αρχείο.powerpoint) Το θέμα του μέλλοντος του Σύμπαντος ενδιαφέρει ιδιαίτερα τόσο τη Θεολογία όσο και την Αστρονομία.

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Θαλής ο Μιλήσιος

Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Θαλής ο Μιλήσιος ΕΝΟΤΗΤΑ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Κείμενο 1 Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Από τον Θαλή στον Αναξίμανδρο. Είναι γνωστό πως στην Αρχαία Ελλάδα γίνονται τα πρώτα σημαντικά βήματα για την ανάπτυξη των επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας αγωγή µεταφορά ύλης ακτινοβολία Μεταφορά θερµότητας µε µεταφορά ύλης (convection) Οδηγός δύναµη: µεταβολές στην πυκνότητα Τα αέρια και τα ρευστά διαστέλλονται όταν Τ Η πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις)

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Πότε µια κίνηση λέγεται περιοδική; Να γράψετε τρία παραδείγµατα. Μια κίνηση λέγεται περιοδική όταν επαναλαµβάνεται σε ίσα χρονικά διαστήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Να το πάρει το ποτάµι;

Να το πάρει το ποτάµι; Να το πάρει το ποτάµι; Είναι η σκιά ενός σώµατος που το φωτίζει ο Ήλιος. Όπως η σκιά του γνώµονα ενός ηλιακού ρολογιού που µε το αργό πέρασµά της πάνω απ τα σηµάδια των ωρών και µε το ύφος µιας άλλης εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Φυσική Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε µία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Σε ισόχωρη αντιστρεπτή θέρµανση ιδανικού αερίου, η

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονοµικές αναζητήσεις και αστρονοµικά δεδοµένα από τους αρχαίους πολιτισµούς µέχρι τη σύγχρονη εποχή

Αστρονοµικές αναζητήσεις και αστρονοµικά δεδοµένα από τους αρχαίους πολιτισµούς µέχρι τη σύγχρονη εποχή Αστρονοµικές αναζητήσεις και αστρονοµικά δεδοµένα από τους αρχαίους πολιτισµούς µέχρι τη σύγχρονη εποχή Θεόδωρος Γ. Εξαρχάκος Καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1. Εισαγωγικά Ο τίτλος της εισήγησης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κεφάλαιο M6 Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κυκλική κίνηση Αναπτύξαµε δύο µοντέλα ανάλυσης στα οποία χρησιµοποιούνται οι νόµοι της κίνησης του Νεύτωνα. Εφαρµόσαµε τα µοντέλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2001. + mu 1 2m. + u2. = u 1 + u 2. = mu 1. u 2, u 2. = u2 u 1 + V2 = V1

ΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2001. + mu 1 2m. + u2. = u 1 + u 2. = mu 1. u 2, u 2. = u2 u 1 + V2 = V1 ΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 00 ΘΕΜΑ : (α) Ταχύτητα ΚΜ: u KM = mu + mu m = u + u Εποµένως u = u u + u = u u, u = u u + u = u u (β) Διατήρηση ορµής στο ΚΜ: mu + mu = mv + mv u + u = V + V = 0 V = V

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Ελένη Πετράκου - National Taiwan University ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Πρόγραμμα επιμόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών CERN, 7 Νοεμβρίου 2014 You are here! 1929: απομάκρυνση γαλαξιών θεωρία της μεγάλης έκρηξης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη Ιουνίου 9 11. 14. ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των Γαλαξιών

Ο κόσμος των Γαλαξιών Ο κόσμος των Γαλαξιών Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Aν κάποια έναστρη νύχτα παρατηρήσουμε τον ουρανό μ ένα ισχυρό τηλεσκόπιο, θα εντοπίσουμε πολλά φωτεινά αντικείμενα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΗ ΛΥΕΙΟΥ ΘΕΤΙΗΣ Ι ΤΕΧ/ΗΣ ΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜ : Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Στις ερωτήσεις -5 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Στις φυσικές επιστήµες για να λύσουµε προβλήµατα ακολουθούµε συνήθως τα εξής βήµατα: 1. Μαθηµατική διατύπωση. Για να διατυπώσουµε µαθηµατικά ένα πρόβληµα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003

Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003 Τα Άστρα και η Εξέλιξή τους Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ 3. Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ 4. ΑΣΤΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΣΙΤΣΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΣΙΤΣΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Θέµατα από το βιβλίο µου: Οι ασκήσεις των εξετάσεων φυσικής γενικής παιδείας γ λυκείου (υπό έκδοση ) (Περιέχει 111 ασκήσεις πιθανά θέµατα εξετάσεων µε απαντήσεις) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΘΕΜΑ 1 ο Πόση είναι η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πολιτισμικό Ρεύμα και Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Νέο Πολιτισμικό Ρεύμα και Αρχαία Ελληνική Γραμματεία Νέο Πολιτισμικό Ρεύμα και Αρχαία Ελληνική Γραμματεία Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Ασττροφυσικής Τμ ημα Φυσικής ΕΚΠΑ Όπως πλέον διαφαίνεται, το μηχανιστικό και υλιστικό κοσμοείδωλο, που θεμελιώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση 1 H θέση ενός κινητού που κινείται σε ένα επίπεδο, προσδιορίζεται κάθε στιγμή αν: Είναι γνωστές οι συντεταγμένες του κινητού (x,y) ως συναρτήσεις του χρόνου Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

e-mail: tsingan at phys.uoa.gr webpage: http://www.physics.uoc.gr/~tsingan/ Τηλ. : 210-344331, Fax: 210-3443390

e-mail: tsingan at phys.uoa.gr webpage: http://www.physics.uoc.gr/~tsingan/ Τηλ. : 210-344331, Fax: 210-3443390 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Φυσικής Τοµέας Αστροφυσικής, Αστρονοµίας και Μηχανικής, Πανεπιστηµιούπολη Ζωγράφου 157 84 Αθήνα, Tel/ Fax: +30-210-727-6915 Καθηγητής Κανάρης Τσίγκανος Πρόεδρος της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου. Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Φυσική Β Γυμνασίου. Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com Φυσική Β Γυμνασίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd 2 Εισαγωγή 1.1 Οι φυσικές επιστήμες και η μεθοδολογία τους Φαινόμενα: Μεταβολές όπως το λιώσιμο του πάγου, η

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΟΜΑΔΑ:. ΗΜΕΡ. ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1.0 ΕΙΣΑΓΩΓH... 2.0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2.1. ΝΕΡΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΤΟ ΠΕ ΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Ενεργοί Γαλαξίες Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Οι «ενεργοί γαλαξίες» είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατηγορία γαλαξιών που ως χαρακτηριστικό τους γνώρισμα έχουν μια εξαιρετικά έντονη ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Β. ΛΥΚΕΙΟΥ. «Η αστρονομία στη ζωή του ανθρώπου»

ΤΑΞΗ Β. ΛΥΚΕΙΟΥ. «Η αστρονομία στη ζωή του ανθρώπου» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΛΟΣΚΑΜΗ ΤΑΞΗ Β. ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ «Η αστρονομία στη ζωή του ανθρώπου» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το προϊόν του μαθήματος του ερευνητικού project

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Αντωνίου Αντώνης, Φυσικός antoniou@sch.gr, http://users.att.sch.gr/antoniou Απόδοση στα ελληνικά της µελέτης του Richard P. Olenick, καθηγητή Φυσικής του University of Dallas.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Τηλεσκόπιο Ιάκωβος Τζώκας Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Ημερομηνία: 29/11/2013

Διαβάστε περισσότερα