Το μαθησιακό στυλ και οι στρατηγικές επίλυσης γνωστικών έργων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το μαθησιακό στυλ και οι στρατηγικές επίλυσης γνωστικών έργων"

Transcript

1 Πλατσίδου, Μ. & Ζαγόρα, Χ. (υπό δημοσίευση). Το μαθησιακό στυλ και οι στρατηγικές επίλυσης γνωστικών έργων. Παιδαγωγική Επιθεώρηση. Το μαθησιακό στυλ και οι στρατηγικές επίλυσης γνωστικών έργων Μαρία Πλατσίδου & Χριστίνα Ζαγόρα Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Εγνατία 156, Θεσσαλονίκη Τηλ Φαξ:

2 Το μαθησιακό στυλ και οι στρατηγικές επίλυσης γνωστικών έργων Θεωρητικά μοντέλα μαθησιακού στυλ Ο όρος μαθησιακό στυλ χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις ατομικές διαφορές στη μάθηση. Βασίζεται στην παραδοχή ότι κάθε άτομο έχει ένα μοναδικό, διακριτό τρόπο να μαθαίνει, δηλαδή να συλλέγει, να επεξεργάζεται και να οργανώνει τις πληροφορίες (Felder, Jones, Reichard, & Mohhtari, 2003). Για παράδειγμα, ορισμένοι μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την οπτική παρουσίαση του μαθησιακού υλικού, ενώ άλλοι μέσα από την προφορική του παρουσίαση. Κάποιοι προτιμούν να το επεξεργάζονται τμηματικά, βήμα βήμα, ενώ άλλοι το προσεγγίζουν συνολικά κ.ο.κ. Η αναγνώριση των διαφορών αυτών οδήγησε στη διερεύνηση της έννοιας του μαθησιακού στυλ, στο πλαίσιο της οποίας διατυπώθηκαν ποικίλες θεωρίες και πολλοί διαφορετικοί ορισμοί. Ως κοινή συνισταμένη όλων αυτών, το μαθησιακό στυλ αναγνωρίζεται σαν μια πολυδιάστατη έννοια η οποία είναι συνάρτηση των γνωστικών διαδικασιών (τρόπος αντίληψης και επεξεργασίας πληροφοριών), της προσωπικότητας (χαρακτηριστικά προσωπικότητας, συναισθηματικές αντιδράσεις), του κοινωνικού πλαισίου (χαρακτηριστικά μαθησιακού περιβάλλοντος) και των φυσιολογικών παραμέτρων (εγκεφαλική λειτουργία). Οι παραπάνω διαστάσεις καθορίζουν τους τρόπους με τους οποίους το άτομο μαθαίνει καλύτερα (American Association of School Administrators, 1991). Τις τελευταίες δεκαετίες, από το 1970 και μετά, έχουν διατυπωθεί 30 περίπου διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις μαθησιακών στυλ (Quellette, 2000), οι οποίες μπορούν να ομαδοποιηθούν στις εξής κατηγορίες, ανάλογα με το πού δίνουν την έμφαση (Curry, 1990): 1

3 α) Μοντέλα προτίμησης μαθησιακών περιβαλλόντων (π.χ., Dunn & Dunn 1987). Επικεντρώνονται στα προτιμώμενα χαρακτηριστικά του μαθησιακού περιβάλλοντος που επηρεάζουν την ικανότητα μάθησης (π.χ., προτιμήσεις σχετικά με το φως, τον ήχο του χώρου μάθησης, προτίμηση για ατομική ή ομαδική μάθηση, για δομημένες ή μη δομημένες δραστηριότητες κ.τ.λ.). β) Μοντέλα προσωπικότητας (π.χ., Briggs Myers & McCaulley, 1992). Επικεντρώνονται στο πώς τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας επηρεάζουν τον τρόπο απόκτησης και επεξεργασίας των πληροφοριών. Τέτοια χαρακτηριστικά είναι η στάση απέναντι στους ανθρώπους (εσωστρεφής ή εξωστρεφής), η αντιληπτική λειτουργία (διαισθητική ή αισθητηριακή), η κριτική ικανότητα (λογικό-αναλυτική / απρόσωπη ή βασισμένη σε συναισθηματικά κριτήρια), ο τρόπος ερμηνείας των πληροφοριών (βασισμένος ή μη σε συγκεκριμένα δεδομένα) κ.τ.λ. γ) Μοντέλα κοινωνικής αλληλεπίδρασης (π.χ., Grasha, 1996). Δίνουν έμφαση στη συμπεριφορά των διδασκομένων στο πλαίσιο της τάξης (π.χ., ανεξάρτητος, αποφευκτικός, συνεργατικός, εξαρτημένος, ανταγωνιστικός και συμμετοχικός). δ) Μοντέλο επεξεργασίας των πληροφοριών (Kolb, Boyatzis, & Mainemelis, 2000). Τα μαθησιακά στυλ των ατόμων διακρίνονται με βάση τους διαφορετικούς τρόπους που εφαρμόζουν για την αντίληψη και επεξεργασία της εμπειρίας (αφομοιωτικό, συγκλίνον, προσαρμοστικό και αποκλίνον). To μοντέλο των Felder & Silverman για το μαθησιακό στυλ Οι Felder & Silverman (1988. Felder, 1993, 1996) διαμόρφωσαν ένα νέο μοντέλο μαθησιακού στυλ το οποίο συνδυάζει στοιχεία και διαστάσεις από τα προηγούμενα μοντέλα. Το μαθησιακό στυλ ορίζεται ανάλογα με (α) τον τρόπο με 2

4 τον οποίο το άτομο τείνει να προσλαμβάνει την πληροφορία (αισθητηριακά ή διαισθητικά), (β) τη δίοδο μέσω της οποίας γίνεται αντιληπτή πιο αποτελεσματικά η πληροφορία (οπτική ή λεκτική), (γ) τον προτιμώμενο τρόπο οργάνωσης της πληροφορίας (επαγωγικός ή απαγωγικός), (δ) το αν η επεξεργασία των πληροφοριών γίνεται ενεργητικά ή στοχαστικά και (ε) το αν η κατανόησή τους γίνεται σταδιακά, βήμα με βήμα, ή σφαιρικά, με ολιστικό τρόπο. Από το συνδυασμό των παραπάνω προκύπτουν οι αντίστοιχοι μαθησιακοί τύποι που αποτελούν συνεχείς μάλλον παρά διπολικές κατηγορίες. Η αναγωγή του ατόμου σε κάθε έναν από αυτούς ακολουθεί μια διαβάθμιση που μπορεί να αλλάζει με το χρόνο και να διαφοροποιείται ανάλογα με τις απαιτήσεις της μαθησιακής συνθήκης (Felder, 1993). Οι μαθησιακοί τύποι περιγράφονται ως εξής, με βάση τους δύο πόλους με τους οποίους ορίζονται: 1) Αισθητηριακός Διαισθητικός: Ο αισθητηριακός τύπος τείνει να είναι πρακτικός, βασίζεται σε γεγονότα και παρατηρήσεις της απτής πραγματικότητας και επιλύει προβλήματα χρησιμοποιώντας προκαθορισμένες διαδικασίες. Λειτουργεί προσεκτικά αλλά αργά, καθώς δίνει έμφαση στη λεπτομέρεια. Αντιθέτως, ο διαισθητικός προτιμά τις έννοιες και ερμηνείες, την ποικιλία και πολυπλοκότητα, ενώ κουράζεται με τις λεπτομέρειες και την επανάληψη. Λειτουργεί γρήγορα, αλλά απρόσεκτα. 2) Οπτικός Λεκτικός: Ο οπτικός τύπος προσλαμβάνει τις πληροφορίες μέσω εικόνων και θυμάται καλύτερα αυτό που βλέπει (π.χ. εικόνες, διαγράμματα, πίνακες, ταινίες κ.λπ.). Ο λεκτικός προσλαμβάνει τις πληροφορίες μέσω του γραπτού και προφορικού λόγου και θυμάται καλύτερα λέξεις, γραπτές ή προφορικές επεξηγήσεις. 3

5 3) Ενεργητικός Στοχαστικός: Ο ενεργητικός τύπος κατανοεί καλύτερα την πληροφορία εμπλεκόμενος ενεργητικά με αυτή (π.χ. συζητώντας την ή εφαρμόζοντάς την). Δε διευκολύνεται από παθητικές μεθόδους διδασκαλίας, όπως η διάλεξη, ενώ μαθαίνει καλύτερα μέσα από την επίλυση προβλημάτων, τις συζητήσεις μικρής ομάδας, τις ομάδες μελέτης. Ο στοχαστικός τύπος κατανοεί την πληροφορία αφού τη σκεφτεί αναλύοντας της πολλαπλά. Προτιμά την ατομική μάθηση και μαθαίνει καλύτερα σε συνθήκες όπου παρέχεται ο χρόνος να συλλέξει, να ακούσει και να επεξεργαστεί τις πληροφορίες, προτού αναλάβει δράση. 4) Σειριακός- Σφαιρικός: Ο σειριακός τείνει να ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα για την κατανόηση των πληροφοριών και την εύρεση λύσεων, τα οποία μπορεί να εξηγήσει. Διαθέτει αυξημένη αναλυτική ικανότητα. Αντιθέτως, ο σφαιρικός τύπος προσλαμβάνει τις πληροφορίες με ολιστικό τρόπο, προσεγγίζοντας το μαθησιακό υλικό με σχεδόν τυχαίο τρόπο και συλλαμβάνοντάς το ξαφνικά. Μπορεί να επιλύει πολύπλοκα προβλήματα χωρίς να μπορεί να εξηγήσει πώς το έκανε. Διαθέτει αυξημένη συνθετική ικανότητα, επισημαίνοντας συνδέσεις που οι άλλοι δε βλέπουν. Αργότερα, οι Felder & Soloman (1999) ανέπτυξαν ένα ερωτηματολόγιο για τη διερεύνηση των παραπάνω μαθησιακών στυλ (Index of Learning Styles). Ως σχετικά νέο εργαλείο μέτρησης, δοκιμάζεται ακόμη ως προς την αξιοπιστία και την εγκυρότητα του (Felder, & Spurlin, 2005). Ωστόσο, από τη μέχρι τώρα χρήση του σε έρευνες που έγιναν κυρίως σε φοιτητές των θετικών επιστημών, προέκυψαν ορισμένα ενδιαφέροντα ευρήματα. Στην έρευνα της Μοntgomery (2000), που έγινε σε 143 φοιτητές/τριες πολυτεχνείου, διαπιστώθηκε ότι τα επικρατέστερα μαθησιακά στυλ ήταν το σειριακό (71%), το οπτικό (69%), το ενεργητικό (67%), το αισθητηριακό (57%), το στοχαστικό (32%), το λεκτικό (30%) και, τέλος, το 4

6 σφαιρικό (28%). Παρόμοια αποτελέσματα βρέθηκαν και στην έρευνα των Kuri & Truzzi (2002), που εξέτασαν 351 φοιτητές πολυτεχνείου. Σύμφωνα με αυτά, το 79% των φοιτητών ανήκε στον οπτικό τύπο, το 74% στον αισθητηριακό, το 60% στον ενεργητικό και το 50% στο σειριακό τύπο. Το μαθησιακό στυλ έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας, διότι η κατανόηση των διαφορετικών στυλ που εφαρμόζουν οι άνθρωποι όταν μαθαίνουν μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας (Felder, 1989, 1990, 1991a, 1991b, 1994, Claxton & Murell, Jones et al., Spoon & Schell, Zeunhi, 2001). Αυτό συμβαίνει όταν η οργάνωση και η επιλογή των κατάλληλων τρόπων και μέσων διδασκαλίας σχεδιάζεται συντονισμένα ώστε να απευθύνεται όσο το δυνατό καλύτερα στα μαθησιακά στυλ των διδασκομένων, προκειμένου να διευκολύνεται η διαδικασία της διδασκαλίας και της μάθησης (Spoon & Schell, 1998). Όπως διαφαίνεται από την παραπάνω περιγραφή των θεωρητικών μοντέλων, το μαθησιακό στυλ, ως σύνολο παγιωμένων τρόπων οργάνωσης και επεξεργασίας των στοιχείων της πραγματικότητας, σχετίζεται και με τις στρατηγικές που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση νέων γνωστικών καταστάσεων, όπως είναι η επίλυση προβλημάτων. Οι τύποι μαθησιακού στυλ διαφοροποιούνται μεταξύ τους ως προς το σύνολο των στρατηγικών που υιοθετούνται κάθε φορά για την αντιμετώπιση μιας μαθησιακής συνθήκης (Riding & Rayner, 1998). Για παράδειγμα, οι οπτικοί τύποι αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα μέσω της εικονικής του αναπαράστασης, οι λεκτικοί το επεξεργάζονται προφορικά, κ.ο.κ. (Felder, 1993). Η σχέση των τρόπων μάθησης και διδασκαλίας με τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν τα άτομα κατά την επίλυση προβλημάτων βρίσκεται στο επίκεντρο του ερευνητικού 5

7 ενδιαφέροντος. Επιδίωξη της παρούσας έρευνας είναι να συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση. Στόχοι της παρούσας έρευνας Οι στόχοι της παρούσας έρευνας ήταν (α) να διερευνήσει το μαθησιακό στυλ των φοιτητών ώστε να διαπιστωθεί ποιοι είναι οι επικρατέστεροι τύποι μαθησιακού στυλ ανάμεσα τους φοιτητές, (β) να διερευνήσει τη σχέση μαθησιακού στυλ με το φύλο και (γ) να διαπιστώσει κατά πόσο η υποκειμενική αξιολόγηση του μαθησιακού στυλ των φοιτητών σχετίζεται με την εφαρμογή των αντίστοιχων στρατηγικών καθώς λύνουν γνωστικά προβλήματα. Μέθοδος Συμμετέχοντες Στην έρευνα πήραν μέρος 136 φοιτητές/τριες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Στο δείγμα αυτό, 52 (το 38,2% του δείγματος) ήταν άνδρες και 84 (το 61,8%) ήταν γυναίκες. Οι περισσότεροι φοιτητές/τριες (100) φοιτούσαν σε Τμήματα θετικής κατεύθυνσης (73,5%), ενώ 36 από αυτούς φοιτούσαν σε Τμήματα θεωρητικής κατεύθυνσης (26,5%). Ερευνητικά εργαλεία Ερωτηματολόγιο μαθησιακού στυλ: Για τη διερεύνηση του μαθησιακού στυλ, χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο «Δείκτης μαθησιακού στυλ» (Index of Learning Style) των Felder & Soloman (1999), το οποίο μεταφράστηκε και προσαρμόστηκε στα ελληνικά για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας. Πρόκειται για ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφορών, το οποίο εξετάζει το βαθμό στον οποίο οι 6

8 συμμετέχοντες χρησιμοποιούν το καθένα από τα παρακάτω μαθησιακά στυλ: ενεργητικό, στοχαστικό, αισθητηριακό, διαισθητικό, οπτικό, λεκτικό, σειριακό και σφαιρικό. Αποτελείται από 44 ερωτήσεις διπλής επιλογής, όπου ο συμμετέχων καλείται να επιλέξει την απάντηση που τον αντιπροσωπεύει περισσότερο. Στο τέλος, οι απαντήσεις αθροίζονται και εξάγεται ένας δείκτης για κάθε μαθησιακό στυλ που εκπροσωπεί το βαθμό στον οποίο το συγκεκριμένο στυλ χρησιμοποιείται από τον εξεταζόμενο. Μεταγνωστικές εκτιμήσεις για την εφαρμογή στρατηγικών: Για να διερευνηθεί ποιες στρατηγικές εφαρμόζουν οι συμμετέχοντες κατά την επίλυση γνωστικών έργων, τους ζητήθηκε να λύσουν γραπτώς δύο προβλήματα (Smullyan, 2001). Και στα δύο προβλήματα, οι πληροφορίες μπορούσαν να αναπαρασταθούν είτε μέσα από το λεκτικό-φωνητικό συμβολικό σύστημα, είτε μέσα από το οπτικόχωροταξικό (Baddeley, 1987), είτε βέβαια με ένα συνδυασμό των δύο συμβολικών συστημάτων. Αναλυτικά, τα προβλήματα είχαν ως εξής 1 : (1) Σε ένα βαρέλι έχουμε κρασί και σε ένα άλλο έχουμε νερό. Γεμίζουμε μια κανάτα με κρασί και την αδειάζουμε μέσα στο βαρέλι με το νερό. Μετά, από το βαρέλι που έχει νερό (μαζί με το κρασί που μόλις βάλαμε) γεμίζουμε πάλι την κανάτα και την αδειάζουμε στο πρώτο βαρέλι που έχει σκέτο κρασί. Το ερώτημα είναι: Υπάρχει πιο πολύ κρασί μέσα στο νερό ή πιο πολύ νερό μέσα στο κρασί; (2) Κάποιος κοιτάζει το πορτραίτο ενός ανθρώπου. Τον ρώτησαν αν έχει ο ίδιος κάποια σχέση με το άτομο που είναι ζωγραφισμένο και απάντησε ως εξής: «ο γιος αυτού του ανθρώπου που είναι ζωγραφισμένος είναι ο γιος του πατέρα μου». Το ερώτημα είναι: Τι σχέση είχε με το εικονιζόμενο πρόσωπο; 1 Η χρησιμοποίηση των συγκεκριμένων προβλημάτων βασίστηκε στην ιδέα του συναδέλφου κ. Βασίλη Δαγδιλέλη και τον ευχαριστούμε θερμά. 7

9 Μετά από το κάθε πρόβλημα, οι συμμετέχοντες καλούνταν να απαντήσουν σε δέκα μεταγνωστικές ερωτήσεις που αφορούσαν στις στρατηγικές που εφάρμοσαν, προκειμένου να βρουν τη λύση (Oxford, 1990). Οι ερωτήσεις αναφέρονταν, ανά δύο, στην εφαρμογή στρατηγικών οπτικού τύπου (π.χ., «για να λύσω το πρόβλημα, σχεδίασα σχήματα, διαγράμματα, κτλ.»), φωνητικού τύπου (π.χ., «επανέλαβα το πρόβλημα προφορικά για να το συλλάβω»), σειριακού τύπου (π.χ., «ακολούθησα συγκεκριμένα βήματα για να το επιλύσω»), σφαιρικού τύπου (π.χ., «έφτασα στη λύση χωρίς να μπορώ να περιγράψω με ακρίβεια τη συγκεκριμένη μέθοδο ή τα βήματα που ακολούθησα»). Τέλος, από μία ερώτηση απευθύνονταν στην εφαρμογή στρατηγικών στοχαστικού τύπου («διάβασα πολλές φορές το πρόβλημα προσπαθώντας να κατανοήσω όλες τις λεπτομέρειες του») και ενεργητικού τύπου («έδωσα γρήγορα μια πρώτη απάντηση, προς την οποία άρχισα να σκέφτομαι πιο συστηματικά στη συνέχεια»). Οι φοιτητές/τριες καλούνταν να αναφέρουν σε μια κλίμακα 5 σημείων (1: δεν ισχύει καθόλου, έως 5: ισχύει πάρα πολύ) το βαθμό στον οποίο χρησιμοποίησαν την κάθε στρατηγική, στην προσπάθειά τους να λύσουν το πρόβλημα. Στη συνέχεια, υπολογίστηκε το άθροισμα των ερωτήσεων που αφορούσαν στην ίδια στρατηγική και στα δύο προβλήματα. Προέκυψαν έτσι 6 σύνθετες μεταβλητές που εκπροσωπούσαν τις μεταγνωστικές εκτιμήσεις των συμμετεχόντων για το βαθμό στον οποίο εφάρμοσαν τις αντίστοιχες στρατηγικές, κατά την επίλυση των δύο προβλημάτων. 8

10 Αποτελέσματα Τα μαθησιακά στυλ των φοιτητών/τριών Ο πρώτος στόχος της έρευνας ήταν η διερεύνηση των μαθησιακών στυλ που φαίνεται να προτιμούν οι φοιτητές/τριες που εξετάστηκαν. Όπως δείχνουν οι μέσοι όροι που παρουσιάζονται στον Πίνακα 1, τα μαθησιακά στυλ που χρησιμοποιούν κατά το πλείστον οι φοιτητές/τριες, σύμφωνα με τις αναφορές των ίδιων, ήταν το οπτικό και το αισθητηριακό. Επίσης, βρέθηκε μια σημαντική προτίμηση στο σειριακό, το ενεργητικό, το στοχαστικό και το σφαιρικό μαθησιακό στυλ. Τέλος, τα λιγότερο χρησιμοποιούμενα μαθησιακά στυλ ήταν το διαισθητικό και το λεκτικό. Ο Πίνακας 1 περίπου εδώ Σε σχέση με το φύλο, δε βρέθηκαν εκτεταμένες διαφορές στις προτιμήσεις των μαθησιακών στυλ μεταξύ ανδρών και γυναικών. Στατιστικά σημαντικές διαφορές εντοπίστηκαν μόνο σε δύο μαθησιακά στυλ. Διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες προτιμούν το οπτικό μαθησιακό στυλ σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι οι γυναίκες (F(1,134)=6,26, p>0,05), ενώ αυτές προτιμούν περισσότερο από τους άνδρες το λεκτικό μαθησιακό στυλ (F(1,134)=6,26, p>0,05). Τυπολογία των φοιτητών σε συστάδες, ανάλογα με το μαθησιακό τους στυλ Με βάση τις αναφορές τους για το μαθησιακό στυλ που προτιμούν οι συμμετέχοντες στην έρευνα, επιχειρήθηκε η ανάπτυξη μιας τυπολογίας (ταξινόμησης) των συμμετεχόντων σε σχέση με τα μαθησιακά τους στυλ. Με τον τρόπο αυτό θέλαμε να διαπιστώσουμε αν οι φοιτητές/τριες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε διακεκριμένες συστάδες, ως προς τα προτιμώμενα μαθησιακά στυλ, με σκοπό να μελετηθούν διεξοδικά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συστάδων αυτών. Για την ανάπτυξη της τυπολογίας εφαρμόστηκε η διαδικασία ανάλυσης σε 9

11 συστάδες με τη μέθοδο των Κ-μέσων (Χριστοδούλου, Μπλιούμης, Σταματέλος & Μενεξές, 2002). Τα αποτελέσματα των συστάδων δίνονται στον Πίνακα 2. Ο Πίνακας 2 περίπου εδώ Προφίλ συστάδων πρώτου επιπέδου Με βάση τα τελικά κέντρα των συστάδων (βλ. Πίνακα 2), κατασκευάστηκε ένα προφίλ πρώτου επιπέδου για την προτεινόμενη τυπολογία (Χριστοδούλου κ.ά., 2002). Συγκεκριμένα, οι τρεις συστάδες μπορούν να οριστούν ως εξής: Συστάδα 1: οι Πρακτικοί τύποι. Τα μέλη της συστάδας αυτής (n=69) ανέφεραν ότι προτιμούν σε υψηλό βαθμό το οπτικό, το αισθητηριακό, αλλά και το σειριακό μαθησιακό στυλ. Θα μπορούσαν να ονομαστούν Πρακτικοί τύποι, γιατί δίνουν έμφαση σε συγκεκριμένες αντιληπτικές πληροφορίες, απτά και κυρίως οπτικού τύπου στοιχεία και ερεθίσματα της πραγματικότητας, τα οποία προσεγγίζουν σταδιακά και συστηματικά, χρησιμοποιώντας προκαθορισμένες διαδικασίες. Συστάδα 2: οι Ενεργητικοί τύποι. Τα μέλη της δεύτερης συστάδας (n=34) δηλώνουν προτίμηση στο οπτικό μαθησιακό στυλ, όπως και οι προηγούμενοι, αλλά σε συνδυασμό με το σφαιρικό και το ενεργητικό. Χαρακτηρίζονται, δηλαδή, από την τάση να μαθαίνουν μέσα από την ενεργητική τους εμπλοκή σε μια δραστηριότητα και δείχνουν προτίμηση σε οπτικού τύπου πληροφορίες τις οποίες όμως επεξεργάζονται με έναν ολιστικό, σχεδόν ενορατικό τρόπο. Συστάδα 3: οι Θεωρητικοί τύποι. Τα μέλη της συστάδας αυτής (n=33) εκφράζουν προτίμηση προς το λεκτικό, το στοχαστικό και το διαισθητικό μαθησιακό στυλ. Οι τύποι αυτοί αρέσκονται στην επεξεργασία αφηρημένων εννοιών και την εξαγωγή ερμηνειών, μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την πρόσληψη πληροφοριών 10

12 λεκτικού τύπου και προτιμούν να επεξεργάζονται τις πληροφορίες με πολλαπλούς τρόπους και έχοντας άνεση χρόνου. Για να ελεγχθεί η σταθερότητα της λύσης με τις τρεις συστάδες, εφαρμόστηκε μια ανάλυση διακύμανσης με εξαρτημένες μεταβλητές τις αναφορές των φοιτητών/τριών για την προτίμησή τους στο κάθε μαθησιακό στυλ και με ανεξάρτητη μεταβλητή την ομαδοποίησή τους στις τρεις συστάδες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα μέλη των τριών συστάδων έδιναν στατιστικώς διαφορετικές απαντήσεις για το πόσο χρησιμοποιούσαν το κάθε μαθησιακό στυλ (οι στατιστικοί δείκτες F και p παρουσιάζονται στον Πίνακα 2). Αυτό επιβεβαιώνει το εύρημα ότι οι συστάδες στις οποίες ταξινομήθηκαν οι φοιτητές/τριες με την μέθοδο των Κ-μέσων ήταν σαφώς διακριτές μεταξύ τους (Sideridis & Tsorbatzoudis, 2003). Προφίλ συστάδων δεύτερου επιπέδου Ο τρίτος στόχος της έρευνας ήταν να εξεταστεί η σχέση ανάμεσα στα κυρίαρχα μαθησιακά στυλ των φοιτητών/τριών και τις γνωστικές στρατηγικές που εφαρμόζουν κατά την επίλυση προβλημάτων. Για το σκοπό αυτό, εφαρμόστηκαν στα δεδομένα μια σειρά από αναλύσεις διακύμανσης με ανεξάρτητη μεταβλητή τις συστάδες στις οποίες ταξινομήθηκαν τα άτομα, ανάλογα με τα κυρίαρχα μαθησιακά στυλ, και εξαρτημένες μεταβλητές τις μεταγνωστικές εκτιμήσεις τους για τις στρατηγικές που εφάρμοσαν κατά τη λύση των προβλημάτων (τις 6 σύνθετες μεταβλητές που προέκυψαν από τις μεταγνωστικές ερωτήσεις). Με τον τρόπο αυτό καθορίστηκε το προφίλ των συστάδων δεύτερου επιπέδου (Χριστοδούλου κ.ά., 2002) ως προς την εφαρμογή των στρατηγικών. Τα αποτελέσματα αυτά απεικονίζονται στο Σχήμα 1. Όπως διαπιστώθηκε, στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα μέλη των 3 συστάδων διαπιστώθηκαν μόνο ως προς την εφαρμογή των στρατηγικών 11

13 φωνητικού και των στρατηγικών σειριακού τύπου (F(2,128)=4,070, p<0,05 και F(2,128)=3,352, p<=0,05 αντίστοιχα). Το Σχήμα 1 περίπου εδώ Συγκεκριμένα, τα μέλη της πρώτης συστάδας, οι Πρακτικοί τύποι, δήλωσαν ότι εφάρμοσαν σε μεγαλύτερο βαθμό στρατηγικές φωνητικού, σειριακού και στοχαστικού τύπου. Μάλιστα, οι Πρακτικοί τύποι ανάφεραν ότι εφάρμοσαν τους δύο πρώτους τύπους στρατηγικών σε στατιστικά μεγαλύτερο βαθμό από τα μέλη των άλλων συστάδων (F(2,128), p<0,05 και F(2,128), p<=0,05 αντίστοιχα). Ως προς το μαθησιακό τους στυλ, υπενθυμίζεται ότι τα άτομα αυτά χρησιμοποιούν, κατεξοχήν, το οπτικό, το αισθητηριακό και το σειριακό μαθησιακό στυλ (βλ. Πίνακα 2). Φαίνεται, επομένως, ότι η εφαρμογή των στρατηγικών σειριακού τύπου βρίσκεται σε αντιστοιχία με (και υποστηρίζεται από) το μαθησιακό στυλ που προτιμούν. Αντιθέτως, η εφαρμογή των στρατηγικών φωνητικού τύπου δεν ήταν αναμενόμενη, καθώς οι Πρακτικοί τύποι προτιμούν μάλλον το οπτικό μαθησιακό στυλ. Τέλος, η εφαρμογή στρατηγικών στοχαστικού τύπου από τους Πρακτικούς τύπους δικαιολογείται, ως ένα βαθμό, γιατί (όπως φαίνεται στον Πίνακα 2) τα άτομα αυτά δείχνουν μια μέτρια προτίμηση στο αντίστοιχο μαθησιακό στυλ. Τα μέλη της δεύτερης συστάδας, οι Ενεργητικοί τύποι, ανέφεραν ότι εφάρμοσαν κυρίως στρατηγικές οπτικού, σειριακού και φωνητικού τύπου αλλά και στοχαστικού τύπου, σε μικρότερο βαθμό, για να λύσουν τα προβλήματα που τους δόθηκαν. (Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μόνο οι διαφορές στην εφαρμογή των στρατηγικών φωνητικού και σειριακού τύπου από τα μέλη της συστάδας αυτής ήταν στατιστικά σημαντικές, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, και όχι οι διαφορές στην εφαρμογή οπτικών και στοχαστικών στρατηγικών). Τα μαθησιακά στυλ που κυρίως προτιμούν οι Ενεργητικοί τύποι είναι, όπως είδαμε, το οπτικό, το σφαιρικό και το 12

14 ενεργητικό. Όμως, διαπιστώνεται ότι χρησιμοποιούν στρατηγικές που δε συμφωνούν απόλυτα με τα μαθησιακά τους στυλ. Οι στρατηγικές οπτικού τύπου, που αντιστοιχούν στο οπτικό μαθησιακό στυλ, κυριαρχούν αλλά οι στρατηγικές σφαιρικού και ενεργητικού τύπου χρησιμοποιήθηκαν πολύ λιγότερο από ό,τι αναμενόταν από τα άτομα αυτά. Τέλος, τα μέλη της τρίτης συστάδας, οι Θεωρητικοί τύποι, εφαρμόζουν, όπως ανέφεραν, κυρίως στρατηγικές φωνητικού και στοχαστικού τύπου και, σε μικρότερο βαθμό, σειριακού και σφαιρικού τύπου. Τα μέλη αυτής της συστάδας χρησιμοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι τα μέλη των δύο προηγούμενων στρατηγικές που προσιδιάζουν αρκετά στα μαθησιακά στυλ που προτιμούν: το λεκτικό, το στοχαστικό και το διαισθητικό, κατά κύριο λόγο, ενώ δείχνουν μέτρια προτίμηση στο σειριακό και το σφαιρικό μαθησιακό στυλ. Υπενθυμίζεται, ωστόσο, ότι οι διαφορές στην εφαρμογή των στρατηγικών από τα μέλη των 3 συστάδων δεν είναι στατιστικά σημαντικές, παρά μόνο για τις φωνητικού και τις σειριακού τύπου στρατηγικές. Συμπερασματικά, διαπιστώθηκε ότι οι στρατηγικές που εφαρμόζουν οι φοιτητές/τριες για να προσεγγίσουν ένα πρόβλημα δε συνάδει σε μεγάλο βαθμό με τα μαθησιακά στυλ που προτιμούν. Αν και, γενικά, ανέφεραν ότι προτιμούν το οπτικό, σειριακό και ενεργητικό τρόπο μάθησης, για τη λύση των προβλημάτων εφάρμοσαν κυρίως στρατηγικές φωνητικού, στοχαστικού και σειριακού τύπου. Ως προς τη διαφοροποίηση μεταξύ των δύο φύλων, οι γυναίκες ανέφεραν μια μεγαλύτερη προτίμηση στο λεκτικό μαθησιακό στυλ, ενώ οι άνδρες στο οπτικό και το σφαιρικό. Όμως, σύμφωνα με τις μεταγνωστικές εκτιμήσεις τους για την εφαρμογή των στρατηγικών, οι γυναίκες εφάρμοσαν περισσότερο στρατηγικές στοχαστικού, οπτικού αλλά και φωνητικού τύπου από ό,τι οι άνδρες. 13

15 Συζήτηση και συμπεράσματα Στην έρευνα αυτή διερευνήθηκε, καταρχήν, ποια είναι τα προτιμώμενα μαθησιακά στυλ των φοιτητών/τριών που εξετάστηκαν. Διαπιστώθηκε ότι τα επικρατέστερα ήταν το αισθητηριακό, το οπτικό, το σειριακό και το ενεργητικό μαθησιακό στυλ. Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με τα ευρήματα παρόμοιων ερευνών, σύμφωνα με τα οποία η πλειοψηφία των φοιτητών/τριών φαίνεται να προτιμά τους παραπάνω τρόπους μάθησης. Για παράδειγμα, στην έρευνα της Montgomery (2000) βρέθηκε ότι τα επικρατέστερα μαθησιακά στυλ ανάμεσα στους φοιτητές ήταν το σειριακό, το οπτικό και το ενεργητικό και, δευτερευόντως, και το αισθητηριακό. Στην έρευνα που έκαναν οι Kuri & Truzzi (2002) ως επικρατέστερα αναδείχθηκαν το οπτικό, το αισθητηριακό, το ενεργητικό μαθησιακό στυλ και, σε μικρότερο βαθμό, το σειριακό. Συμπερασματικά, το κοινό εύρημα ανάμεσα στις προηγούμενες έρευνες και στην παρούσα είναι ότι οι φοιτητές/τριες δείχνουν μεγαλύτερη προτίμηση για ορισμένα μαθησιακά στυλ όπως είναι το αισθητηριακό, το οπτικό, το ενεργητικό και το σειριακό. Αναφορικά με το φύλο, διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες προτιμούν περισσότερο το οπτικό μαθησιακό στυλ και λιγότερο το λεκτικό από ό,τι οι γυναίκες. Η διαπίστωση αυτή είναι σύμφωνη με τα ευρήματα προηγούμενων ερευνών που δείχνουν την ύπαρξη μικρών αλλά σταθερών διαφορών μαθησιακού στυλ ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες (Blum Kolb, et al., Philbin, Meir, Huffman, Bouverie, Severiens & ten Dam 1994). Σύμφωνα με τον Felder (1988, 1996), η επικράτηση των παραπάνω μαθησιακών στυλ υποδεικνύει ότι η πλειοψηφία των φοιτητών/τριών μαθαίνει μέσα από την παρουσίαση συγκεκριμένων πληροφοριών και δεδομένων (αισθητηριακό στυλ), την εικονική παρουσίαση με διαγράμματα, εικόνες, γραφικές παραστάσεις, 14

16 κτλ. (οπτικό στυλ), τη σταδιακή παρουσίαση του μαθησιακού υλικού (σειριακό στυλ), καθώς και μέσα από την ενεργητική εμπλοκή στη μαθησιακή διαδικασία (ενεργητικό στυλ). Όπως υποστηρίζει ο ίδιος, όταν το μαθησιακό στυλ των διδασκόντων δε συνάδει με αυτό των διδασκομένων, το αποτέλεσμα της διδασκαλίας και της μάθησης μπορεί να επηρεάζεται αρνητικά (Felder, 1996). Με δεδομένο ότι η μέθοδος διδασκαλίας που χρησιμοποιείται ευρύτατα στις πανεπιστημιακές αίθουσες είναι η διάλεξη, προκύπτει μια ασυμφωνία ανάμεσα στον τρόπο που μαθαίνουν οι φοιτητές και στον τρόπο που διδάσκονται. Η διάλεξη θεωρείται καταλληλότερη μέθοδος διδασκαλίας για όσους προτιμούν το διαισθητικό, το λεκτικό, το στοχαστικό και το σειριακό μαθησιακό στυλ (Montgomery, 2000). Ανταποκρίνεται δε μόνο στη μαθησιακή ανάγκη των φοιτητών για σταδιακή παρουσίαση του υλικού, αφήνοντας ανικανοποίητη την επιθυμία τους για μια ενεργητική και πλούσια σε οπτικά ερεθίσματα μάθηση. Όπως υποδεικνύουν τα συμπεράσματα ερευνών που εξετάζουν τη σχέση του στυλ διδασκαλίας και μάθησης, η πλήρης εναρμόνιση των μεθόδων διδασκαλίας με το μαθησιακό στυλ των εκπαιδευομένων αλλά και η εναλλασσόμενη εφαρμογή ποικίλων διδακτικών μεθόδων και δραστηριοτήτων συμβάλλουν στην αύξηση του κινήτρου, της αυτοπεποίθησης και της επίδοσης των διδασκομένων (Claxton & Murell Taylor Zeunhi 2001). Συνεπώς, καθίσταται φανερή η ανάγκη τροποποίησης της διδασκαλίας ώστε να συμπεριλάβει διδακτικές μεθόδους και τεχνικές που να ανταποκρίνονται στο σύνολο των μαθησιακών αναγκών και προτιμήσεων των φοιτητών/τριών (Heimllich & Norland, McLoughlin, 1999). Μια άλλη σημαντική διαπίστωση στην οποία οδήγησε η παρούσα έρευνα ήταν ότι οι γνωστικές στρατηγικές που χρησιμοποίησαν οι φοιτητές/τριες κατά τη 15

17 λύση προβλημάτων δε συμφωνούν απόλυτα με τις αυτοαναφορές τους σχετικά με το μαθησιακό στυλ που προτιμούν. Το εύρημα αυτό μπορεί να ερμηνευθεί πολλαπλά. Καταρχήν, μπορεί να οφείλεται στον υποκειμενικό τρόπο με τον οποίο έγινε η εκτίμηση του μαθησιακού στυλ και των στρατηγικών που εφαρμόζουν οι φοιτητές/τριες, δηλαδή, με τη μέθοδο των αυτοαναφορών. Η ασυμφωνία ανάμεσα στην υποκειμενική τους εκτίμηση σχετικά με το πώς προσεγγίζουν, επεξεργάζονται και κατανοούν τα δεδομένα της πραγματικότητας και στην εφαρμογή των κατάλληλων στρατηγικών για τη λύση προβλημάτων είναι πιθανό να φανερώνει τη μη ολοκληρωμένη, ακόμα, ανάπτυξη της μεταγνωστικής τους ικανότητας, ώστε να τους επιτρέπεται μια καλύτερη ενημερότητα σχετικά με τους τρόπους που μαθαίνουν και επεξεργάζονται πληροφορίες. Η ικανότητα αυτή εξελίσσεται προοδευτικά με την ηλικία και ολοκληρώνεται μετά τα πρώτα χρόνια της νεότητας (Demetriou, Εfkides, & Platsidou, 1993). Μια προσεκτική παρατήρηση των στρατηγικών που εφαρμόζουν κατά τη λύση προβλημάτων δείχνει ότι οι συμμετέχοντες υιοθετούν σε μεγάλο βαθμό στρατηγικές φωνητικού τύπου (π.χ., επαναλαμβάνουν προφορικά τόσο το πρόβλημα όσο και τα βήματα που ακολούθησαν). Αυτό μπορεί να οφείλεται στη μακρόχρονη έκθεσή τους, σε όλη τη διάρκεια των σχολικών σπουδών, σε παθητικούς τρόπους μάθησης που επικεντρώνονται στην (υπό)φωνητική παρουσίαση του μαθησιακού υλικού (με τη μορφή της διάλεξης) και στην απομνημόνευσή του. Επομένως, αν και διαφαίνεται μια προτίμηση των φοιτητών/τριών για εναλλακτικούς τρόπους μάθησης (οπτική παρουσίαση, ενεργητική συμμετοχή, κτλ.), τείνουν να υιοθετούν στρατηγικές επεξεργασίας παθητικού τύπου (π.χ., φωνητικές) εξαιτίας της ελλιπούς ενίσχυσης άλλων περισσότερο ενεργητικών στρατηγικών. 16

18 Τέλος, η εφαρμογή στρατηγικών διαφορετικών από τις προβλεπόμενες μπορεί, επίσης, να σημαίνει ότι οι φοιτητές διαθέτουν ένα πλούσιο ρεπερτόριο στρατηγικών τις οποίες μπορούν να εφαρμόζουν διαφοροποιημένα, ανάλογα με τις συνθήκες. Για παράδειγμα, παρόλο που αναφέρουν ότι είναι οπτικοί τύποι, ίσως εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα προβλήματα επιλύονται καλύτερα εφαρμόζοντας φωνητικού τύπου στρατηγικές. Είναι, δηλαδή, ικανοί να εκτιμήσουν τις απαιτήσεις κάθε μαθησιακής συνθήκης και να επιλέξουν τις κατάλληλες στρατηγικές, επιδεικνύοντας ευελιξία και προσαρμοστικότητα (Spoon & Schell 1998). Περαιτέρω έρευνα η οποία να επικεντρώνεται στην εξέταση της χρήσης στρατηγικών σε ποικίλα γνωστικά έργα είναι απαραίτητη, προκείμενου να επιβεβαιωθεί η υπόθεση της ευελιξίας του μαθησιακού στυλ σε φοιτητές που βρίσκονται στα πρώτα χρόνια των σπουδών τους. Η έρευνα θα διευκρινίσει πιθανώς αν η ασυμφωνία που επισημάνθηκε ανάμεσα στα προτιμώμενα μαθησιακά στυλ και τις στρατηγικές οφείλεται στη γνωστική ευελιξία των φοιτητών ή στο γεγονός ότι απλώς δεν έχουν διαμορφώσει σταθερούς τρόπους να μαθαίνουν. 17

19 Πίνακας 1 Τα επικρατέστερα μαθησιακά στυλ στους φοιτητές/τριες Μαθησιακό στυλ Σύνολο (Ν=136) Άνδρες (n=52) Γυναίκες (n=84) Οπτικό 7,24 7,85 6,86 Αισθητικό 6,96 7,04 6,90 Σειριακό 5,82 5,42 6,06 Ενεργητικό 5,58 5,71 5,50 Στοχαστικό 5,40 5,27 5,49 Σφαιρικό 5,15 5,56 4,89 Διαισθητικό 4,04 3,96 4,10 Λεκτικό 3,76 3,15 4,14 Πίνακας 2 Τα τελικά κέντρα των τριών συστάδων και η ανάλυση διακύμανσης των αναφορών των φοιτητών/τριών για τα μαθησιακά στυλ σε σχέση με τις συστάδες Μαθησιακά στυλ Συστάδα 1 Συστάδα 2 Συστάδα 3 df F p Ενεργητικό 5,35 7,12 4, ,718 0,00 Στοχαστικό 5,65 3,88 6, ,406 0,00 Αισθητηριακό 8,12 6,56 4, ,018 0,00 Διαισθητικό 2,88 4,44 6, ,018 0,00 Οπτικό 8,23 8,03 4, ,681 0,00 Λεκτικό 2,77 2,97 6, ,681 0,00 Σειριακό 6,93 3,65 5, ,047 0,00 Σφαιρικό 4,03 7,32 5, ,854 0,00 Μέλη της συστάδας

20 Σχήμα 1 Οι μέσοι όροι των μεταγνωστικών εκτιμήσεων για τους τύπους στρατηγικών που εφαρμόζουν τα μέλη των 3 συστάδων 4,0 3,5 3,0 τύπος στρατηγικών στοχαστικές 2,5 ενεργητικές οπτικές 2,0 φωνητικές σειριακές 1,5 Πρακτικοί Ενεργητικοί Θεωρητικοί σφαιρικές συστάδες μαθησικών στυλ 19

21 Βιβλιογραφία American Association of School Administrators (1991). Learning styles: Putting research and common sense into practice. Arlington, VA. Blum, K. D. (1999). Gender differences in Asynchronous learning in higher education: Learning Styles, participation barriers and communication patterns. Journal of Asynchronous Learning Networks, 3(1). Baddeley, D. (1987). Working memory. New York: Oxford Psychology Series. Briggs Myers & McCaulley, M. (1992). Manual Guide to the development and use of the Myers Briggs Type indicator. Consulting Psychologists Press. Claxton, C. S. & Murrell, P. C. (1996). Learning styles: Implications for improving educational practices. Washington, D.C.: ASHE-ERIC. Curry, L. (1990). A critique of the research on learning styles. Educational Leadership, 48(2), Demetriou, A., Efklides, A., & Platsidou, M. (1993). The architecture and dynamics of developing mind: Experiential structuralism as a frame for unifying cognitive developmental theories. Monographs of the Society of Research in Child Development, Serial No. 234, Vol. 58. Dunn, R. & Dunn, K. (1987). Understanding learning styles and the need for individual diagnosis and prescription. Columbia, CT: The Learner s dimension. Felder, R. M. (1988). Learning styles and teaching styles in engineering education. Engineering Education, 78(7), Felder, R. M. (1989). Meet Your Students: 1. Stan and Nathan. Chem. Engr. Education, 23(2),

22 Felder, R. M. (1990). Meet Your Students: 2. Susan and Glenda. Chem. Engr. Education, 24(1), 7-8. Felder, R. M. (1991a). Meet Your Students: 3. Michelle, Rob, and Art. Chem. Engr. Education, 24(3), Felder, R. M. (1991b). Meet Your Students: 4. Jill an Perry. Chem. Engr. Education, 25(4), Felder, R. M. (1993). Reaching the second tier-learning and teaching styles in college science education. Journal of College Science Teaching, 23(5), Felder, R. M. (1994). Meet your students: 5. Edward and Irving. Chem. Engr. Education, 28(1), Felder, R. M. (1995). Meet your students: 6. Tony and Frank. Chem. Engr. Education, 29(4), Felder, R. M. (1996). Matters of Style. ASEE Prism, 6(4), Felder, R. M., & Silverman, L. K. (1988). Learning and teaching styles in engineering education. Engineering Education, 78(7), Felder, R. M., & Soloman, B. A. (1999). Index of Learning Styles Questionnaire. Felder, R. M., & Spurlin, J. (2005). Applications, reliability and validity of the Index of Learning Strategies. International Journal of Engineering Education, 21(1), Grasha, T. (1996). Teaching with style: A practical guide to enhancing learning by understanding teaching and learning styles. Alliance Publishers, San Bernadino. Heimllich, J. E., Norland, E. (1994). Developing Teaching Style in Adult Education. Jossy Bass Publishers. San Francisco. 21

23 Jones, C., Reichard, C., & Mohhtari, K. (2003). Are students learning styles discipline specific? Community College Journal and Practice, 27(5), Kolb, D. A., Boyatzis, R. E., & Mainemelis, C. (2000). Experiential learning theory: Previous research and new directions. In R. S. Sternberg & L. F. Zhaug (Eds.), Perspectives on cognitive, learning, and thinking styles. NJ: Lawerence Erlbaum. Kuri, N. P. & Truzzi, O. M. S. (2002). Learning styles of freshmen engineering students. Paper presented at the International Conference on Engineering Education, Arlington, VA. McLoughlin, C. (1999). The implications of the research literature on learning styles for the design of instructional material. Australian Journal of Educational Technology, 15(3), Μοntgomery, S. M. (2000). Addressing diverse learning styles through the use of multimedia. Oxford, R. (1990). Language learning strategies: What every teacher should know. New York: Newbury/Harper Collins. Philbin, M., Meir, E., Huffman, S. & Bouverie, P. (1995). A survey of gender and learning styles. Sex Roles, 32, Quellette, R. (2000). Learning styles in adult education. Riding, R. & Rayner, S. (1998). Cognitive styles and learning strategies: Understanding style differences in learning and behavior. David Fulton Publishers, London. 22

24 Severiens, S.E. & ten Dam G. T.M. (1994). Gender differences in learning styles and the need for individual diagnosis and prescription. Columbia, CT: The learner s dimension. Sideridis, G. D. & Tsorbatzoudis, C. (2003). Intra-group motivational analysis of students with learning disabilities: a goal orientation approach. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 1(1), Smullyan, R. (2001). Quel est le title ce le livre? Editions DUNCD. Spoon, J. C. & Schell J. W. (1998). Aligning student learning styles with instructor teaching style. Journal of industrial teacher education 35(2), Taylor, M. (1997). Learning styles. Inquiry, 1(1), Χριστοδούλου, Α., Μπλιούμης, Β., Σταματέλος, Γ., & Μενεξές Γ. (2002). Πολυδιάστατες μέθοδοι ανάλυσης δεδομένων. Φύση και ποιότητα ζωής: Η περίπτωση του Δήμου Κολινδρού-Πιερίας. Στα: Πρακτικά του 10 ου Πανελλήνιου Δασολογικού Συνεδρίου (σελ ). Αθήνα: Εκδ. Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Zhenhui, R. (2001). Matching teaching styles with learning styles in East Asian contexts. The internet TESL Journal, TeachingStyles.html 23

25 Learning styles and cognitive problem solving strategies Maria Platsidou & Christina Zagora University of Macedonia Abstract Students have different learning styles, i.e., characteristic strengths and preferences in the ways they take in and process information. The Felder & Silverman (1988) learning style model classifies students in eight learning styles: active, reflective, sensing, intuitive, visual, verbal, sequential, and global. In this study 136 Greek university students were tested with the Index of Learning Style (Felder & Soloman, 1999), pursuing the following aims: (a) to investigate which the prevailing learning styles are in the Greek students, (b) to explore learning style preferences in relation to gender, and (c) to examine if the learning style preference is related with the application of the relevant strategies when solving a problem. Results indicated that students highest preference was the visual and the sensing learning style; they also showed a (lower) preference in the sequential, the active, the reflective, and the global learning style. Gender differences were found only in of the above cases: males showed a higher preference in the visual learning style than females, and females reported a higher preference in the verbal learning style than males. In relation to the strategies that students apply in problem solving, they were found marginally as predicted; students reported a more often use of verbal, reflective, and sequential strategies instead of visual and sensing strategies. This indicates a limited concurrence between the learning styles they prefer and the type of strategies they actually apply to solve a problem. These results are discussed in relation to the previous research data; consequences for improving teaching and learning are also pointed out. Correspondence: Maria Platsidou, Department of Educational & Social Policy, University of Macedonia, Thessaloniki, Greece. Tel

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθε το μαθησιακό σου στύλ

Μάθε το μαθησιακό σου στύλ Μάθε το μαθησιακό σου στύλ Ο οδηγός αυτός θα σας βοηθήσει να ανακαλύψετε το μαθησιακό σας στυλ. Απευθύνεται σε μαθητές που θέλουν να ανακαλύψουν με πιο τρόπο θα μαθαίνουν ευκολότερα. Ενδιαφέρει όμως και

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching Εισαγωγή Το πρόγραμμα Diploma in Coaching AC Accredited, έχει σαν στόχο την προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo Εμπλεκόμενες έννοιες «Γραφή» και άμεση εκτέλεση εντολής. Αποτέλεσμα εκτέλεσης εντολής.

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών

Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών Ματσατσίνης Ν., Καθηγητής Κρασαδάκη Ε., Υποψ.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού

Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού Αδαμαντία Κ. Σπανακά Med, PhD, Υποψήφια Μεταδιδάκτωρ Ε.Α.Π. aspanaka@yahoo.com Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού Μεταδιδακτορική Έρευνα Επόπτης: Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Στόχοι Ο κύριος στόχος του μαθήματος είναι να βοηθήσει τους φοιτητές να αναπτύξουν πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση

Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΑΚΗ The time is now, break free ad fly if you have the courage Ορίζοντας ρζ την έρευνας δράσης «Ένας πρακτικός τρόπος να εξετάσει κάποιος

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του Διαδικτύου

Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του Διαδικτύου 120 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 1 (Γενικό Μέρος) Ενότητα 3.3 1. Εισαγωγή Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του Διαδικτύου Πρόκειται για ένα μάθημα γνωριμίας με ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές. 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα

Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές. 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα 1.ΟΡΙΣΜΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι ορισμοί της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης καλύπτουν πολλές πλευρές Η

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: το μέλλον της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στην προοπτική της Διά Βίου Μάθησης». δρ. Κιουλάνης Σπύρος, Δ/ντής

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS»

«Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS» «Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS» Α. Μπουλταδάκη 1, Φ. Νικολακοπούλου 2, Χ. Στυλιανοπούλου 3, Δ. Τσόντος 4 Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 169 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 1 (Γενικό Μέρος) Ενότητα 3.6.2 Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες"

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα Νέες τεχνολογίες 1. Πρόλογος Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες" Π. Ματζάκος, Α.-Μ. Σκουρτσή, Μ. Φιλιοπούλου Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή των Απόψεων και της Στάσης των Πρωτοετών Φοιτητών Ενός Τμήματος ΤΠΕ για

Καταγραφή των Απόψεων και της Στάσης των Πρωτοετών Φοιτητών Ενός Τμήματος ΤΠΕ για Καταγραφή των Απόψεων και της Στάσης των Πρωτοετών Φοιτητών Ενός Τμήματος ΤΠΕ για τους Η/Υ Μ.Α. Σταμούλη 1, Ι. Αποστολάκης 2 1 Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας Πρόνοιας, ΤΕΙ Αθήνας mstamouli@yahoo.com 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς ONOMA: Kιοσέογλου Γρηγόριος, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΘΕΣΗ: Καθηγητής στη Στατιστική Εφαρμοσμένη στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σύντομο Βιογραφικό:

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων

Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων Απόστολος Μιχαλούδης 1, Ευριπίδης Χατζηκρανιώτης 2 michaloudis@yahoo.com, evris@physics.auth.gr 1 Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών

Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών Μελέτη αξιοποίησης ψηφιακών παιχνιδιών στη διδασκαλία των Μαθηματικών Ηρακλής Πανουτσόπουλος, Δημήτριος Γ. Σάμψων ira-pan@hotmail.com, sampson@unipi.gr Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα