Ημερίδα Ασφάλειας Πτήσεων Γενικό Επιτελείο Στρατού Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων κ Εδάφους 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Ανθρώπινος Παράγοντας (Human Factor)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ημερίδα Ασφάλειας Πτήσεων Γενικό Επιτελείο Στρατού Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων κ Εδάφους 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009. Ανθρώπινος Παράγοντας (Human Factor)"

Transcript

1 Ημερίδα Ασφάλειας Πτήσεων Γενικό Επιτελείο Στρατού Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων κ Εδάφους 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Εισαγωγή στον ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ Λουκία Λουκοπούλου, Ph.D. Πλωτάρχης (ε.α.) US NAVY NASA Ames Research Center, ΗΠΑ Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων (ΕΔΑΑΠ) Ανθρώπινος Παράγοντας (Human Factor) Πλαίσιο Ανάλυσης - Κατηγορίες παραγόντων Ανθρώπινο Σφάλμα Γιατί γίνεται; Πως εξελίσσεται; Τι υποδηλώνει; Θέματα Σύστημα Ανάλυσης & Ταξινόμησης του Ανθρώπινου Παράγοντα (Human Factors Analysis and Classification System - HFACS) Ευαισθητοποίηση σε βασικές έννοιες Παραδείγματα εφαρμογής από τον αεροπορικό επιχειρησιακό χώρο 1

2 Ο Ανθρώπινος Παράγοντας αφορά σε... Όλες τις ειδικότητες: χειριστής, τεχνικός συντήρησης, εκπαιδευτής Ολες τις εργασίες: Ατομικό ή Ομαδικές Όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας: ανώτατη διοίκηση, επίβλεψη, προσωπικό υποστήριξης Ο Ανθρώπινος Παράγοντας αφορά σε... Όλες τις πτυχές της εργασίας/αποστολής: Σύλληψη και Σχεδιασμός Οργάνωση και Προγραμματισμός Διαχείριση Εκτέλεση 2

3 29 Οκτωβρίου Moody AFB, Georgia Blue Angels του Ναυτικού των ΗΠΑ, F-18 (διθέσιο) στην #3 θέση του σχηματισμού Πτήση εξοικείωσης της ομάδας με την περιοχή της επίδειξης. Το α/φ του ατυχήματος άρχισε αριστερή στροφή στα 512 ft AGL, με ταχύτητα 360 ΚIAS και κλίση μοίρες => 5.9 G Το α/φ χάθηκε πίσω από τα δέντρα και οι δύο χειριστές έχασαν τη ζωή τους. Τα στοιχεία του καταγραφέα πτήσης έδειξαν Χαλάρωμα της πίεσης στα χειριστήρια και μείωση των στοιχείων Πίεση στα χειριστήρια και θέσιμο μεγίστων στοιχείων λίγα δευτερόλεπτα πριν την πρόσκρουση 3

4 Ποιά η αιτία του ατυχήματος; Ανθρώπινο Σφάλμα (σφάλμα χειριστή) ΠΤΩΣΗ Α/Φ # 1 Αιτιογόνος Παράγοντας: Μείζονα Ατυχήματα Ανθρώπινο Σφάλμα USN 81 στα 86 94% USMC 52 στα 57 91% 4

5 0.3 Πολεμική Αεροπορία ΗΠΑ Ατυχήματα C-130 Nullmeyer, Stella, Flournoy, White, Ατυχήματα ανά ώρες πτήσης Χειριστές Εκπαιδευτ ές Συν δυασμός Εξοπλισμός Δεν προσδιορίστηκε Πολιτική Αεροπορία Πρωτεύουσα αιτία Διεθνής στόλος έως 2003 (Boeing, 2004) Χειριστές Α/φ Καιρικές συνθήκες Άλλα/Διάφορα Συντήρηση Ελεγχος Κυκλοφ. Σύνολο 136 5

6 Επίβλεψη Πτήσεων Αεροσκάφος Χειριστές Σχηματισμός Προσωπικό εδάφους Ενημέρωση (briefing) ΠΤΩΣΗ Α/Φ Ψυχολογική κατάσταση Εκπαίδευση Εξοπλισμός Προστατευτικά μέτρα Προσωπικότητα Προσωπική ετοιμότητα Παραβιάσεις κανονισμών Νοοτροπία ασφάλειας Παραλείψεις ενεργειών Νοοτροπία επικοινωνίας Εσφαλμένη εκτίμηση κατάστασης Καθυστερημένη αντίδραση CHECKLIST xxx xxx xx xxx xxxx ON xx xxxxxx SET xx xx xxxxx ARMED S E L Μοντέλο SHEL Edwards, 1972 Ο χώρος εργασίας ορίζεται από: Software: διαδικασίες, κανονισμοί, εγχειρίδια Hardware: εξοπλισμός, τεχνικά μέσα Environment: καιρικές, εργασιακές συνθήκες Liveware: άνθρωπος L L L H 6

7 CHECKLIST xxx xxx xx xxx xxxx ON xx xxxxxx SET xx xx xxxxx ARMED Η απόδοση του συστήματος εξαρτάται από τον εναρμονισμό των σχέσεων μεταξύ S, H, E, και L - κυρίως ως προς τον άνθρωπο. Εναρμονισμός σχέσεων συστήματος Διαδικασίες CHECKLIST xxx xxx xx xxx xxxx ON xx xxxxxx SET xx xx xxxxx ARMED Περιβάλλον Τεχνολογία Φυσιολογία Ψυχολογία Φυσικά Χαρακτηριστικά Γνωστικές λειτουργίες 7

8 Ανθρώπινοι Παράγοντες 1. Φυσικά Χαρακτηριστικά 2. Φυσιολογία 3. Ψυχολογία 4. Γνωστικές ικανότητες 1. ΦΥΣΙΚΑ Χαρακτηριστικά CHECKLIST xxx xxx xx xxx xxxx ON xx xxxxxx SET xx xx xxxxx ARMED σωματικές διαστάσεις, φύλο, ηλικία Εναρμονισμός (προσαρμογή) των τεχνικών μέσων με τα χαρακτηριστικά αυτά. 8

9 1. ΦΥΣΙΚΑ Χαρακτηριστικά Ένας χειριστής μέσα στο cockpit, πρέπει να μπορεί να: 1. Βλέπει, να φτάνει, να χειρίζεται επαρκώς. 2. Έχει την κατάλληλη οπτική εικόνα εκτός α/φους. 3. Διαφύγει χωρίς κίνδυνο. Σχεδιασμός α/φ με βάση τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού Κατανομή ύψους (cm) στον πληθυσμό Συχνότητα Άνδρες (1967 USAF) Γυναίκες (1968) 5% Ύψος (cm)

10 Απουσία εναρμονισμού... Ανθρώπινοι Παράγοντες 1. Φυσικά Χαρακτηριστικά 2. Φυσιολογία 3. Ψυχολογία 4. Γνωστικές ικανότητες 10

11 2. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Βιολογικές ανάγκες (ύπνος, τροφή) Προσωπικές συνήθειες (ξεκούραση, διατροφή, άθληση) Εναρμονισμός (προσαρμογή) των επιχειρησιακών απαιτήσεων, με σεβασμό στα χαρακτηριστικά αυτά. Καμπύλη: Μέσος χρόνος για να αποκοιμηθεί κανείς (σε λεπτά της ώρας) Φυσική τάση για Ύπνο Ώρα της Ημέρας Μπάρες: μέσος όρος διάρκειας ύπνου (σε ώρες) 11

12 Δομή Ύπνου Εγρήγορση Στάδια Ύπνου Ώρες Ύπνου Κύκλοι REM: 20-25% συνολικού ύπνου Ανεπαρκής ποσότητα ύπνου Ανεπαρκής ποιότητα ύπνου Κόπωση 12

13 Επιπτώσεις Κόπωσης Αριθμός συμβάντων που αναφέρουν... Απώλεια Προσανατολισμού Κόπωση Οπτικές Παραισθήσεις Απώλεια Συνείδησης Κρύο / Ζέστη / Αφυδάτωση Διατροφή Αλκοόλ / Φάρμακα Υποξία Βαρότραυμα Άλλα Αεροπορία Ναυτικού Επιπτώσεις Κόπωσης Λάθη στην ανάγνωση ένδειξης Αριθμός Μεσάνυχτα 6πμ 12μμ 6μμ Ώρα της Ημέρας 13

14 Μικρο-επεισόδια Ύπνου (microsleep episodes) Πολύ μικρή διάρκεια Δεν γίνονται συνειδητά με ανοιχτά ή κλειστά μάτια Δεν ελέγχονται Επιφέρουν παροδική «αδράνεια» Επιπτώσεις σε: χρόνο αντίδρασης, κίνηση, μνήμη, λήψη αποφάσεων Αριθμός Μεσάνυχτα 6πμ 6μμ Ώρα της Ημέρας Ανθρώπινοι Παράγοντες 1. Φυσικά Χαρακτηριστικά 2. Φυσιολογία 3. Ψυχολογία 4. Γνωστικές ικανότητες 14

15 3. Ψυχοκοινωνικοί Παράγοντες Προσωπικοί παράγοντες: προσωπικότητα συναισθηματική κατάσταση Διαπροσωπικοί παράγοντες: συνεργασία κ επικοινωνία νοοτροπία ( εθνική, επιχειρησιακή, ασφάλειας) Εναρμονισμός (προσαρμογή) των επιχειρησιακών απαιτήσεων, με επίγνωση των παραγόντων αυτών. Ανθρώπινοι Παράγοντες 1. Φυσικά Χαρακτηριστικά 2. Φυσιολογία 3. Ψυχολογία 4. Γνωστικές ικανότητες 15

16 Κύκλος Επεξεργασίας Πληροφοριών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ Κύκλος Επεξεργασίας Πληροφοριών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ Εναρμονισμός (προσαρμογή) των επιχειρησιακών απαιτήσεων και των τεχνικών μέσων, με σεβασμό στα γνωστικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου. 16

17 Αντίληψη πληροφοριών Εκπληκτικές ικανότητες αλλά και σοβαροί περιορισμοί ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΣΧΗΜΑ Πείρα Συνήθης (σωστή) εικόνα, γωνία κατάβασης 3 Στενότερος διάδρομος Φαρδύτερος διάδρομος DeHart, Fundamentals of Aerospace Medicine 17

18 Προσδοκίες Η ΜΑΡΙΑ Η ΜΑΡΙΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕ ΤΑ ΤΑ ΤΑ ΚΙΤΡΙΝΑ Εφόσον θεωρήσουμε ότι διακρίνουμε κάτι γνώριμο «γεμίζουμε» κενά παραβλέπουμε στοιχεία που διαφέρουν / λείπουν Η ΜΑΡΙΑ Η ΜΑΡΙΑ ΜΕ ΚΙΤΡΙΝΑ ΚΙΤΡΙΝΑ Διάγνωση Κατάστασης ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ (Availability heuristic) (Tversky & Kahneman, 1974)... Με βάση το γεγονός ότι ανακαλούμε ευκολότερα καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε πιο συχνά. ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ (Confirmation bias) (Einhorn & Hogarth, 1978) τάση να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία σε δεδομένα που επιβεβαιώνουν την υπόθεσή μας και σχεδόν καθόλου σημασία (ακόμη και συνειδητά) σε στοιχεία που την αντικρούουν. 18

19 Λήψη Αποφάσεων Αντίληψη και Εκτίμηση Ρίσκου Άμεση συνάρτηση της πλαισίωσης του προβλήματος Μισο-άδειο ή Μισο-γεμάτο ποτήρι; Ο προσδιορισμός της «σωστής» απόφασης, δεν είναι εύκολος. Επίγνωση Κατάστασης (Endsley, 1988) Τι μπορεί να συμβεί ΕΚ Τι συνέβη Τι συμβαίνει 19

20 Επίγνωση Κατάστασης Τι μπορεί να συμβεί Τι συνέβη Τι συμβαίνει Εναρμονισμός σχέσεων συστήματος Διαδικασίες CHECKLIST xxx xxx xx xxx xxxx ON xx xxxxxx SET xx xx xxxxx ARMED Περιβάλλον Τεχνολογία Φυσιολογία Ψυχολογία Φυσικά Χαρακτηριστικά Γνωστικές λειτουργίες 20

21 Το σφάλμα όμως είναι αναπόφευκτο... Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Αναφορά Χειριστή (USAF 1947) «Εκτελέσαμε κανονική Α/Γ με «φορτωμένο» F13. Μόλις απομακρυνθήκαμε από το έδαφος, έδωσα το σήμα στον συγκυβερνήτη να ανασύρει το σύστημα προσγείωσης. Το αεροσκάφος άρχισε να ξανακατεβαίνει προς το έδαφος, αφού εκείνος ανέσυρε τα flaps, αντί για το σύστημα προσγείωσης.» 21

22 Οι πρώτες αναφορές... Μιλούν για «σφάλματα χειριστών» ανάγνωση υψομέτρου ανάγνωση του τεχνητού ορίζοντα σύγχυση σχετικά με το σε ποιόν κινητήρα αναφέρεται μία ένδειξη Αποδίδονται κυρίως, σε απροσεξία, αδεξιότητα, απειρία χειριστών Fitts & Jones, 1947: 460 αναφορές (USAF) 75% των ατυχημάτων, οφείλονται σε σφάλματα χειριστών αλλά αφορούν κυρίως σε θέματα σχεδιασμού των α/φών Ανομοιογένεια, ανάμεσα σε διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών Προβλήματα στην ορατότητα και πρόσβαση σε όργανα και μοχλούς 22

23 Άρα... Επίκεντρο ενδιαφέροντος, κυρίως σε μηχανικά και τεχνικά θέματα και κατ επέκταση, - στον καλύτερο σχεδιασμό α/φ - στον καλύτερο έλεγχο του α/φ από τον χειριστή Εξέλιξη τεχνολογίας αεροσκαφών, οργάνων, βοηθημάτων, εξοπλισμού Σήμερα; Αύξηση σε αριθμό και πολυπλοκότητα, αεροπορικών επιχειρήσεων 23

24 Αναφορά Χειριστή (Πολιτική Αεροπορία ΗΠΑ 1999) Αμέσως μετά την απογείωση, σύμφωνα με τo checklist, ο κυβερνήτης είπε: GEAR ο συγκυβερνήτης απάντησε: UP Ο κυβερνήτης άκουσε έναν ασυνήθιστο θόρυβο. Κοίταξε τον μοχλό του συστήματος προσγείωσης και τον βρήκε στην κατεβασμένη θέση ακόμη. Ξαναείπε: ο συγκυβερνήτης ξαναείπε: GEAR UP Τότε κοίταξε τον μοχλό και συνειδητοποίησε ότι είχε αναβιβάσει τα flaps αντί για το σύστημα προσγείωσης. Αντιμετώπιση (στο παρελθόν) «Ονομάζω και κατηγορώ» (name and blame) Σφάλμα χειριστή στην τήρηση διαδικασίας κατά τον κανονισμό και την εκπαίδευση... Σφάλμα χειριστή στην εκτέλεση της διαδικασίας (απροσεξία)... 24

25 DO NOT CRASH this aircraft DO NOT forget before takeoff Προσέγγιση Hansaplast DO NOT deploy in flight 1970, DC-8 Γιατί είναι εύκολο να ρίχνουμε γρήγορες ευθύνες... τα λάθη είναι φαινομενικά ανεξάρτητα... υπάρχει άμεση ανάγκη (συναισθηματική/πολιτική/οικονομική) να αποδοθούν ευθύνες 25

26 Νέα προσέγγιση 1990 J. Reason - Swiss cheese model (Ελβετικό τυρί) Τα ατυχήματα, είναι αποτέλεσμα συνδυασμού σφαλμάτων στο προσκήνιο και ελλείψεων στο παρασκήνιο. 26

27 Πλαίσιο Αναφοράς 1. Ανώτερη Διοίκηση (Πτέρυγα) - Θέτει τους στόχους - Διαχειρίζεται τους πόρους (, εξοπλισμός, προσωπικό) - Λαμβάνει στρατηγικές αποφάσεις με στόχους την ασφάλεια και την παραγωγικότητα 2. Τοπική Διοίκηση (Μοίρα) - Εφαρμόζει τις παραπάνω αποφάσεις - Ενεργεί στα δικά της πλαίσια (οργάνωση, απαιτήσεις, πόρους, στόχους) 3. Προϋποθέσεις - Εξοπλισμός, ικανότητα και εμπειρία χειριστών, εκπαίδευση, κίνητρα και διάθεση, συνθήκες εργασίας 4. Δραστηριότητες - Διαδικασίες, πρότυπα 27

28 Ιδανικά... Τοπική Διοίκηση Αμυντικοί μηχανισμοί Ανώτατη Διοίκηση Αμυντικοί μηχανισμοί Προϋποθέσεις Δραστηριότητες Αμυντικοί μηχανισμοί Αμυντικοί μηχανισμοί Στην πράξη όμως... Τοπική Διοίκηση Ανώτατη Διοίκηση Προϋποθέσεις Δραστηριότητες 28

29 Στην πραγματικότητα... Ανώτατη Διοίκηση Ανώτατη Διοίκηση Τοπική Διοίκηση Τοπική Διοίκηση Δραστηριότητες Δραστηριότητες Προϋποθέσεις Προϋποθέσεις Ελλείψεις και Ατέλειες Μεμονωμένες, ουσιαστικά δεν έχουν επιπτώσεις Η συνύπαρξή τους όμως, ανοίγει «παράθυρα ευκαιρίας» 29

30 Ανώτατη Διοίκηση Τοπική Διοίκηση Δραστηριότητες STOP Προϋποθέσεις Πολύπλοκα Συστήματα Επίβλεψη Πτήσεων Χειριστές Αεροσκάφος Σχηματισμός Προσωπικό εδάφους Το ατύχημα είναι αποτέλεσμα συνύπαρξης πολλών παραγόντων, Ενημέρωση (briefing) Ψυχολογική κατάσταση Εκπαίδευση Κάθε ένας είναι απαραίτητος, αλλά κανένας δεν είναι επαρκής από μόνος του να οδηγήσει σε ατύχημα Εξοπλισμός Προστατευτικά μέτρα Προσωπικότητα Προσωπική ετοιμότητα Εσφαλμένη εκτίμηση κατάστασης Καθυστερημένη αντίδραση Νοοτροπία ασφάλειας Νοοτροπία επικοινωνίας Παραβιάσεις κανονισμών Παραλείψεις ενεργειών 30

31 Κατηγορίες Σφαλμάτων Ενεργά σφάλματα Συνήθως, από τον χειριστή στο προσκήνιο Έχουν άμεσες και προφανείς αρνητικές επιπτώσεις Ο χειριστής αναβιβάζει τα flaps, αντί για το σύστημα προσγείωσης Υποκείμενες αστοχίες Κατηγορίες Σφαλμάτων μακριά (χρόνο, χώρο) από το συμβάν αποτέλεσμα πράξεων και αποφάσεων του παρελθόντος επιπτώσεις παραμένουν αδρανείς/αφανείς για πολύ καιρό Η υπερβολικά αυξημένη κυκλοφορία, η νέα διαδικασία αναχώρησης, η επικείμενη κακοκαιρία, ο σχεδιασμός των μοχλών... κλπ 31

32 Οι χειριστές στο προσκήνιο, κληρονομούν τις ελλείψεις και τις ατέλειες του συστήματος... το περίφημο «ανθρώπινο σφάλμα» Τελικά... Το «σφάλμα του χειριστή» είναι... Σύμπτωμα και ή Αιτία; όχι Αιτία Για την αντιμετώπισή του, δεν αρκεί η τοπική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. 32

33 Σύστημα Ανάλυσης και Ταξινόμησης του Ανθρώπινου Παράγοντα Human Factors Analysis and Classification System Shappell & Wiegmann, 1997 Εργαλείο για την διεξοδική ανάλυση συμβάντων και ατυχημάτων, βασισμένο στο Μοντέλο του Reason Eντοπισμός ελλείψεων σε όλα τα επίπεδα Τοπική Διοίκηση = ΕΠΙΒΛΕΨΗ Ανώτατη Διοίκηση = ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Προϋποθέσεις = ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Δραστηριότητες = ΠΡΑΞΕΙΣ 33

34 Human Factors Analysis and Classification System Επιδράσεις ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ 4 Διαχείριση προσωπικού - μέσων Νοοτροπία ηγεσίας Διαδικασίες λειτουργίας ΕΠΙΒΛΕΨΗ 3 Ανεπαρκής επίβλεψη Λανθαμένος σχεδιασμός Αποτυχία επίλυσης γνωστού προβλήματος Παραβάσεις επίβλεψης ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Περιβαλλοντικοί παράγοντες Κατάσταση προσωπικού Ατομικοί παράγοντες 2 Φυσικό περιβάλλον Τεχνολογικό περιβάλλον Δυσμενείς πνευματικές καταστάσεις Δυσμενείς φυσιολογικές καταστάσεις Παράγοντες ψυχολογίας - συμπεριφοράς Φυσικοί Νοητικοί περιορισμοί Αισθητηριακοί παράγοντες (αντίληψης) Παράγοντες συντονισμού/ επικοινωνίας/ σχεδίασης Αυτοπροκαλούμενο άγχος και καταπόνηση ΕΠΙΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Λάθη Παραβάσεις 1 Λάθη ικανότητας (χωρίς πρόθεση) Λάθη κρίσης απόφασης (συνειδητή εκτέλεση ενεργειιών που δεν απέδωσαν) Λάθη αντίληψης Human Factors Analysis and Classification System Αρχικά για US Navy & Marines το 1997 Πολλαπλές αναβαθμίσεις Στατιστικές αξιολογήσεις Σήμερα χρησιμοποιείται διεθνώς (πολεμική/πολιτική αεροπορία, άλλοι χώροι εργασίας υψηλού ρίσκου) HFACS-ATC, HFACS-ME Ακολουθώντας το HFACS, η διερεύνηση καταλήγει σε μία ολοκληρωμένη εικόνα της εμπλοκής του ανθρώπινου παράγοντα στο ατύχημα/συμβάν. 34

35 Επιδράσεις ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ 4 Διαχείριση προσωπικού και μέσων Νοοτροπία ηγεσίας Διαδικασίες λειτουργίας Ανεπαρκής επιλογή και διαδοχή προσωπικού Ελλιπείς οικονομικοί πόροι κι υποστήριξη Λανθασμένη πολιτική σχεδίαη διαδικασιών απόκτησης μέσων και εξοπλισμού Προβληματική διαχείριση υποστήριξη προσωπικού Ελλιπής διαχείριση υποδομών αεροδρομίου ανθρώπινο δυναμικό κονδύλια εξοπλισμός/εγκαταστάσεις π.χ Αξίες Μονάδας Επιβολή πίεσης λόγω επικείμενης αξιολόγησης Έλλειψη εμπιστοσύνης ή υπερεμπιστοσύνη σε διαθέσιμο εξοπλισμό/μέσα Σύγχυση προσωπικού λόγω μη σαφώς καθορισμένης οργανωτικής δομής Αυξημένος επιχειρησικός ρυθμός φόρτος εργασίας Αναποτελεσματική πολιτική εκτίμησης κινδύνου Ανεπαρκές πρόγραμμα πολιτική εκπαίδευσης Ανοχή κινδύνων μέσω φιλοσοφίας λειτουργίας Ελλιπής διαχείριση κι επίβλεψη υλοποίησης προγραμάτων ΕΠΙΒΛΕΨΗ 3 Ανεπαρκής επίβλεψη Ελλιπής ικανότητα ηγεσίας Αρνητικό παράδειγμα από επιβλέποντες Έλλειψη ή ανεπάρκεια προγραμμάτων εκπαίδευσης Μη πληροφόρηση προσωπικού για ενέργειες επί αναφερθέντων κρίσιμων θεμάτων Λανθασμένος σχεδιασμός Διαταγή για εκτέλεση αποστολής πέραν ικανοτήτων προσωπικού Ακατάλληλη σύνθεση ομάδας πληρώματος Έλλειψη πρόσφατης εμπειρίας στην αποστολή Ανεπαρκής εκτίμηση κινδύνων Ανάληψη μη αναγκαίου ρίσκου Αποτυχία επίλυσης γνωστού προβλήματος Παραβάσεις επίβλεψης Μη ορθή διαχείριση προβλημάτων προσωπικού Αναποτελεσματική διαχείρηση επιχειρησιακού έργου Χρήση μη επιχειρησιακά διαθέσιμου προσωπικού Παράβαση κανονισμών/διαδικασιών από επιβλέποντες Εκπόνηση και επιβολή διαδικασιών από αναρμόδιους φορείς 35

36 ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2 Περιβαλλοντικοί παράγοντες Κατάσταση προσωπικού Ατομικοί παράγοντες φυσικό περιβάλλον τεχνολογικό περιβάλλον Παράγοντες συντονισμού/ επικοινωνίας/ σχεδίασης Αυτοπροκαλούμενο άγχος και καταπόνηση Δυσμενείς πνευματικές καταστάσεις Παράγοντες ψυχολογίαςσυμπεριφοράς Δυσμενείς φυσιολογικές καταστάσεις Φυσικοί νοητικοί περιορισμοί Αισθητηριακοί παράγοντες (αντίληψης) Περιορισμένη ορατότητα λόγω καλύπτρας, παραθύρων, κλπ. Περιορισμένη ορατότητα λόγω μετεωρολογικών συνθηκών Θερμική καταπόνηη Θόρυβος, δόνηση, ταλαντώσεις Λανθασμένες ενδείξεις οργάνων Δυσκολία επενέργειας σε χειριστήριο λόγω κακής θέσης/σχήματος Προβλήματα συστημάτων επικοινωνίας ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2 Περιβαλλοντικοί παράγοντες Κατάσταση προσωπικού Ατομικοί παράγοντες φυσικό περιβάλλον Δυσμενείς πνευματικές καταστάσεις τεχνολογικό περιβάλλον Εφησυχασμός έλλειψη προσοχής Κορεσμός νοητικών διεργασιών Σύγχυση Απόσπαση προσοχής λόγω προσωπικού ή περιβαλλοντικού παράγοντα Απαίτηση ταυτόχρονης εκτέλεσης άλλου έργου Δυσμενείς φυσιολογικές καταστάσεις Προϋπάρχουσα διαταραχή Συναισθηματικά/ κοινωνικά προβλήματα Ανεπαρκή/λανθασμένα κίνητρα Προσκόλληση στην επιτυχία της αποστολής Υπερβολική αυτοπεποίθηση Φυσικοί νοητικοί περιορισμοί Αισθητηριακοί παράγοντες (αντίληψης) Καταπόνηση G Φυσική κόπωση Υποξία Ασθένειατραυματισμός Φάρμακα (με συνταγή) Ξαφνική ανικανότητα /αναισθησία Παράγοντες συντονισμού/ επικοινωνίας/ σχεδίασης Λάθη μνήμης Ανθρωπομετρικοί περιορισμοί Δυσκολία συντονισμού ενεργειών Παράγοντες ψυχολογίαςσυμπεριφοράς Αυτοπροκαλούμενο άγχος και καταπόνηση Οπτική παραίσθηση Λαβυρινθική παραίσθηση Εσφαλμένη ανάγνωση/ ερμηνεία ενδείξεων Διαστρέβλωση αίσθησης χρόνου 36

37 ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2 Περιβαλλοντικοί παράγοντες Κατάσταση προσωπικού Ατομικοί παράγοντες φυσικό περιβάλλον Δυσμενείς πνευματικές καταστάσεις τεχνολογικό περιβάλλον Δυσμενείς φυσιολογικές καταστάσεις Φυσικοί νοητικοί περιορισμοί Αισθητηριακοί παράγοντες (αντίληψης) Ανεπαρκής ηγετική ικανότητα Ελλιπής παρακαλούθηση απόδοσης μελών ομάδας Αναποτελεσματική κατανομή έργου Προβλήματα ιεραρχικής διαφοράς Ανερπαρκής ενημέρωση προ αποστολής Αναποτελεσματική επικοινωνία Παράγοντες συντονισμού/ επικοινωνίας/ σχεδίασης Παράγοντες ψυχολογίαςσυμπεριφοράς Αυτοπροκαλούμενο άγχος και καταπόνηση Μη ικανοποιητική φυσική κατάσταση Χρήση αλκοόλ / φαρμακευτικών ουσιών Ανεπαρκής ανάπαυση Μη αναφορά ιατρικών προβλημάτων 1 ΕΠΙΣΦΑΛΕΙ Σ ΠΡΑΞΕΙΣ Λάθη Παραβάσεις Ικανότητας (χωρίς πρόθεση) Ακούσια ενέργεια επί συστημάτων Εσφαλμένη εφαρμογή checklist Ανεπαρκής εφαρμογή anti-g straining maneuver Σφάλμα εκτέλεσης διαδικασίας Κρίσης Aπόφασης (συνειδητή εκτέλεση ενεργειών που δεν απέδωσαν) Αντίληψης Εσφαλμένη εκτίμηση ρίσκου Εσφαλμένη ιεράρχηση ενεργειών Καθυστερημένη εκτέλεση ενέργειας Παράβλεψη προειδοποιητικής σήμανσης /ερεθίσματος Ρουτίνας Εξαίρεσης Εσφαλμένη αντίληψη αντικειμένου /απειλής /κατάστασης 37

38 1 ΕΠΙΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Λάθη Παραβάσεις Ικανότητας (χωρίς πρόθεση) Κρίσης απόφασης (συνειδητή εκτέλεση ενεργειών που δεν απέδωσαν) Αντίληψης Ρουτίνας Εξαίρεσης Συχνά αποδεκτές Συνηθισμένος τρόπος ανταπόκρισης στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος Μη-αποδεκτές Στιγμιαία έμπνευση Επιθυμία αναγνώρισης/ επίδειξης Εφαρμογές HFCAS Ανασκόπηση Βάση δεδομένων Καταμέτρηση στατιστική ανάλυση Ελλείψεις / τάσεις Λήψη αποφάσεων προτεραιότητες Παρακολούθηση προόδου Διερεύνηση Συγκεκριμένο ατύχημα ή συμβάν Διεξοδική ανάλυση Λήψη αποφάσεων προτεραιότητες 38

39 Στη συνέχεια: Εφαρμογή HFACS, στη Συντήρηση και στο Πτητικό έργο 39

Ανθρώπινος Παράγοντας στο αεροπορικό ατύχημα του αεροσκάφους τύπου Β-737 Γραμματικό Αττικής, 14/8/2005

Ανθρώπινος Παράγοντας στο αεροπορικό ατύχημα του αεροσκάφους τύπου Β-737 Γραμματικό Αττικής, 14/8/2005 Ανθρώπινος Παράγοντας στο αεροπορικό ατύχημα του αεροσκάφους τύπου Β-737 Γραμματικό Αττικής, 14/8/2005 Λουκία Λουκοπούλου, Ph.D. Ομάδα Διερεύνησης της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ

ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ JETS 1965-1999 All Accidents Hull Loss/Fatal 25 Aircraft Design 20 Airway System FAA Initiatives

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΟΝΤΑ - ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΑΡΧΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΥΠΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙ ΓΡΑΜΜΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΑΙΤΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΑΙΤΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 23/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΙΠΤΑΜΕΝΩΝ & ΠΤΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΙΠΤΑΜΕΝΩΝ & ΠΤΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΙΠΤΑΜΕΝΩΝ & ΠΤΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ Ο ύπνος, αποτελεί οργανική λειτουργία και η ομαλή εμφάνισή του και εξέλιξη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη φυσιολογική λειτουργία του κεντρικού

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανισότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιγράψτε συνοπτικά το σκοπό της εργασίας, τη φύση και τον τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων σας.

Β. ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιγράψτε συνοπτικά το σκοπό της εργασίας, τη φύση και τον τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων σας. ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΑΝΑΛΥΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ : ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ: Α. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2. ΥΠΗΡΕΣΙΑ 3. ΤΜΗΜΑ 4. ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 Περιγραφή της μελέτης ΤΡΟΧΑΙΑ2 Στόχος: Ανασκόπηση διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Αρετή Ευθυμίου Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ποιος είναι ο Φροντιστής Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το δίκτυο EUROCARERS (www.eurocarers.org), φροντιστής

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κίνδυνος - Ρίσκο Επιχειρησιακό Όφελος ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Αρχές δεκαετίας του 90 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ: Πληθώρα τυποποιημένων διαδικασιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΣΚΟΠΟΣ-ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΑΡΧΕΣ ΑΠΕ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΕΑΠΕ ΣΤΟΧΟΙ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΟΣ-ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΑΡΧΕΣ ΑΠΕ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΕΑΠΕ ΣΤΟΧΟΙ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΟΣ Η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» ΕΠΙΤΑΓΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Ε.Ι. ΚΑΙ Τ.Ε.Ι. «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» Βασικός στόχος του προγράμματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Συλλογιστική (1) Συλλογιστική Η γνωστική διεργασία μέσω της οποίας καταλήγουμε σε συμπεράσματα και, μάλιστα, σε συμπεράσματα που συχνά υπερβαίνουν τη διαθέσιμη πληροφορία

Διαβάστε περισσότερα

Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους.

Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους. Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους. Τι είναι φόβος Ο φόβος είναι ένα αίσθημα έμφυτο που υπακούει στο ένστικτο αυτοσυντήρησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ - STRESS 1 Άγχος - Απόπειρα ορισμού! Το εργασιακό άγχος και γενικά το στρες αναφέρεται στη δυσμενή αντίδραση των ανθρώπων μετά από υπερβολική πίεση ή άλλης μορφής απαίτησηστην οποία υποβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ;

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Λήδα Μαδεμλή Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Σχετικά με το μάθημα Διαφάνειες users.auth.gr/lmademli Αξιολόγηση 70% γραπτές εξετάσεις 30% εργασία Ύλη Προτεινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM 1 CISM in Air Traffic Control An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM Ατύχημα San Diego 1978 2 Ατύχημα Chicago 1979 3 Ατύχημα Air Florida, Washington 1982 4 Ατύχημα Sioux City 19-7-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 09/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Εισαγωγή... 15

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Εισαγωγή... 15 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εισαγωγή........................................................ 15 ΕΝΟΤΗΤΑ Ι - ΠΡΟΣΔΙΔΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΥΨΗΛΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ................................. 17 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενικός Σκοπός Προγράµµατος Μέρος 1 ο (ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ) Προβλεπόµενα στοιχεία µάθησης ILO 1. Ενότητα του προγράµµατος ραστηριότητες Μάθησης Εξετάσεις Ενότητα 1 «Ο γενικός σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Σύστημα εργαζόμενου-θέσης εργασίας στάση - θέση σώματος κίνηση εντατική εργασία επαναλαμβανόμενες διαδικασίες φωτισμός, χρώματα, ορατότητα Περιβάλλον εργασίας ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Εργονοµικές Παρεµβάσεις : Συµβολή στην ολική ποιότητα Αθηνά: 11 εκεµβρίου 2008 ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Στάθης Μαλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Αεροδροµίων

Σχεδιασµός Αεροδροµίων Σχεδιασµός Β. Ψαριανός Ακαδ. Έτος 00-003 Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής Κωδικός Αναφοράς Αεροδροµίου Ψηφίο Ψηφίο Αριθµός Μήκος αναφοράς Αεροδροµίου (m) Γράµµα Άνοιγµα πτερύγων (m) Απόσταση Τροχών (m)

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Του Χ. Κακαρούγκα (Ma) www.touristikiekpaideysi.gr ΜΕΛΗ ΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΤΗΣΗΣ

Του Χ. Κακαρούγκα (Ma) www.touristikiekpaideysi.gr ΜΕΛΗ ΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΤΗΣΗΣ www.touristikiekpaideysi.gr ΜΕΛΗ ΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΤΗΣΗΣ ΜΕΛΟΣ ΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΤΗΣΗΣ «Μέλος πληρώματος πτήσεως είναι ο κάτοχος αεροπορικού πτυχίου ιπτάμενου ο οποίος εκτελεί ουσιώδη καθήκοντα σχετικά με την πτήση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΥΠΕΡΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΣΚΛΑΒΟΥ ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΣΚΟΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2011 Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ

EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ Όταν συμβεί ένα μείζον αεροπορικό ατύχημα στην Πολεμική Αεροπορία συγκεντρώνεται μια ομάδα ειδικών η οποία διερευνά κάθε πιθανό παράγοντα, γεγονός ή ακολουθία γεγονότων τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ Αναστασία Αλευριάδου Αν. Καθηγήτρια ΠΤΝ ΠΔΜ Υπεύθυνη Δράσεων Συμβουλευτικής ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημαντικότητα της Άμεσης Οπτικής Επαλήθευσης Συμβάντος

Η Σημαντικότητα της Άμεσης Οπτικής Επαλήθευσης Συμβάντος *Video Verification: Η Σημαντικότητα της Άμεσης Οπτικής Επαλήθευσης Συμβάντος Εισηγητές KEEPER GROUP : Βουκάλης Αλέξανδρος : Διεύθυνση Οικονομικών & Στρατηγικής Βλάσσης Αλέξανδρος : Υπεύθυνος Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΕΩΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ την 21/03/2004 09 / 2004 ΠΟΡΙΣΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Επιβλέπων καθηγητής: ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΠΑΓΑΛΟΥ ΑΓΛΑΪΑ Α.Μ: 12514 Τι είναι ο αυτισμός; Είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Precautionary Landings

Precautionary Landings Προσγειώσου και Ζήσε!!! Πρόσφατα η οργάνωση Helicopter Association International (HAI), εκπόνησε ένα πρόγραμμα με την ονομασία Land and Live. Το παρόν φυλλάδιο της IHST, με τίτλο δηλαδή άμεση κανονική

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ στην ΕΡΓΑΣΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ στην ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ στην ΕΡΓΑΣΙΑ Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) Μιλτιάδης Δεληχάς μέλος Ομάδας Εργασίας της SLIC Επιθεωρητής Ασφάλειας & Υγείας στην Εργασία Ακτινοφυσικός MSc,

Διαβάστε περισσότερα

«Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία»

«Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία» «Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία» Επγός (ΜΗΧ) Ξεν. Τσούρος ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ι Κ Α Ι Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο Β Α Θ Μ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η 15-16 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ.

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO 39001:2012 & ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα