Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ"

Transcript

1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ: ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ: ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ 1

2 Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -1 Ανίχνευση ρύπανσης Μπορούννα ανιχνευτούνστοιχεία και χημικές ουσίες που δενβρίσκονται φuσιολογικά σε μη ρυπασμένοπεδίο; π.χ. Είναιτοβιοκτόνοατραζίνηπαρόνσε αυτό τοπόσιμονερό; Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -2 Ορισμός συγκεντρώσεωνυποβάθρου (ποια είναι τα φυσιολογικάεπίπεδα συγκεντρώσεων τωνστοιχείωνκαιτωνχημικώνενώσεων) Μέτρηση ήεκτίμησητης συγκέντρωσης απουσία ανθρώπινηςπαρέμβασης ( control study). 2

3 Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -3 Περιγραφή της κατανομής του ρυπαντή στο χώρο (spatial distribution) Γεωχημική χαρτογράφηση Εντοπισμός σημείων υψηλών συγκεντρώσεων, hot-spots, (π.χ. για ρυπασμένα ιζήματα και μελέτες ρύπανσης εδάφους). Εφαρμόζεται για την επιλογή περιοχών στις οποίες θα ακολουθήσουν περαιτέρω μελέτες. Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -4 Χρονική διακύμανση της συγκέντρωσης του ρύπου (temporal distribution) Διερεύνηση κατά πόσο υπάρχει πραγματική αύξηση της ρύπανσης ήμείωση εξαιτίας κάποιων «διορθωτικών ενεργειών» (πχ απαγόρευση χρήσης) ή κατά πόσο υπάρχει περιοδικότητα. Π.χ. Η μείωση της συγκέντρωσης του TBΤ είναι αποτέλεσμα της απαγόρευσης της χρήσης του; Οι συγκεντρώσεις του Irgarol αυξάνουν το καλοκαίρι και μεώνονται το χειμώνα; 3

4 Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -5 Ταυτοποίηση των πηγών των ρύπων Αποτροπή εκπομπών Νομική ευθύνη (ο υπεύθυνος για την ρύπανση οφείλει να επωμιστεί το κόστος) Απαιτείται χάρτης χωρικής κατανομής αλλά και γεωχημικής διασποράς. Χρήση GIS για διαχωρισμό φυσιολογικών επιπέδων από ανθρωπογενή ρύπανση. Χρήση διάφορων δεικτών, π.χ. σταθερά ισότοπα, στεροειδή κοκ. Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -6 Μελέτη των γεωχημικών διεργασιών ελέγχοντας την κινητικότητα των ρύπων Ηικανότητα να προβλέπουμε τη μελλοντική κινητικότητα των ρύπων Απαιτούνται: Μέτρηση της συγκέντρωσης του ρύπου στις διαφορετικές φάσεις (νερό, ίζημα, οργανισμοί) Μελέτη της διεργασίας αποικοδόμησης Μελέτη επίδρασης παραγόντων, όπως ph, Eh, οργανικό φορτίο, αργιλοπυριτικά (clays), ανόργανο περιεχόμενο, κοκ 4

5 Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -7 Μελέτη επιπτώσεων των ρύπων στα φυτά, τα ζώα και τον άνθρωπο (Ποια είναι τα ασφαλή επίπεδα;) Πολλές οργανικές ουσίες έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Εκτίμηση επικινδυνότητας: πηγή (π.χ. διατροφική, περιβαλλοντική έκθεση) τρόπος έκθεσης (απορρόφηση, εισπνοή, δερματική επαφή, διατροφή) υποδοχέας (π.χ. αίμα, συκώτι). Στόχος Περιβαλλοντικής Μελέτης -8 Νομοθετική ρύθμιση της ρύπανσης Ηικανότητα των κυβερνήσεων να προστατέψουν και να βελτιώσουν το περιβάλλον εξαρτάται από τα επιβαλλόμενα νομοθετικά ανώτατα όρια των συγκεντρώσεων των ρύπων στα διάφορα μέσα (π.χ. νερό, αέρας, έδαφος, τροφή). Ηρύθμιση των ανώτατων ορίων πρέπει να βασίζεται σε καθορισμένο επίπεδο επικινδυνότητας για τον άνθρωπο, τα ζώα και τα φυτά (π.χ. το TDI για το Cd είναι 1 µg/day/kg body weight),.. όμως συχνά είναι αυθαίρετο και βασίζεται στα ισχύοντα όρια ανίχνευσης των υπαρχουσών μεθόδων (π.χ.10 µg/l για το As στο πόσιμο νερό). 5

6 ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ: Γενική πορεία 1. Δειγματοληψία 2. Φύλαξη και συντήρηση δείγματος 3. Αρχική προκατεργασία: ξήρανση, άλεση, κοσκίνισμα, διήθηση, φυγοκέντριση, κοκ 4. Ζύγιση ήογκομέτρηση 5. Χώνευση ήεκχύλιση Δείγματος 6. Ανάλυση 7. Αποτελέσματα: Τυφλά (αντιδραστηρίων και δείγματος), πρότυπα διαλύματα, επιφορτισμένα δείγματα και CRMs (ανακτήσεις), άγνωστα δείγματα (επαναληψιμότητα) 8. Στατιστικήεπεξεργασία - Χημειομετρία ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ: Τυχαία (random) ή στοχευόμενη (purposeful/targeted) δειγματοληψία. Στην τυχαία δειγματοληψία δεν υπάρχει επιλεκτικότητα στα δείγματα. Σε κάθε πρωτόκολλο δειγματοληψίας περιλαμβάνεται: 1. Επιλογή θέσεων στην περιοχή δειγματοληψίας 2. Μέγεθος και σχήμα της περιοχής δειγματοληψίας 3. Αριθμός υποδειγμάτων σε κάθε δείγμα Χωρίς αντιπροσωπευτική δειγματοληψία, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι άχρηστα 6

7 Κατανομή ρυπαντή στην περιοχή δειγματοληψίας: a) Τυχαία b) Ομοιογενής c) Ανομοιόμορφη d) Διαστρωματώσεις e) Βαθμωτή Πριν από κάθε δειγματοληψία Ερωτήσεις: 1. Έχουν γίνει οι απαραίτητες διευθετήσεις ώστε να πραγματοποιηθεί η δειγματοληψία (άδειες από αρμόδιους φορείς, ιδιοκτήτες περιοχής κτλ); 2. Απαιτείται ειδικός εξοπλισμός για τη δειγματοληψία και αν ναι, είναι διαθέσιμος; 3. Πόσα δείγματα και πόσα υποδείγματα απαιτούνται; 4. Τα δείγματα προορίζονται για ποιοτική ήποσοτική ανάλυση; 5. Ποιες είναι οι φυσικές ήοι χημικές αναλύσεις που θα ακολουθήσουν; 6. Ποιες αναλυτικές μέθοδοι θα πραγματοποιηθούν και τι εξοπλισμός απαιτείται; 7

8 Πριν από κάθε δειγματοληψία Ερωτήσεις: 7. Τι ποσότητα (μάζα ή όγκος) απαιτείται; 8. Ακολουθείται κάποια πορεία διασφάλισης ποιότητας; 9. Τι είδους περιέκτες απαιτούνται για τη φύλαξη των δειγμάτων και διαθέτονται αρκετοί; 10. Απαιτείται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία καθάρισμα των περιεκτών πριν τη χρήση και αν ναι, έχει γίνει; 11. Απαιτείται κάποια ιδιαίτερη συντήρηση των δειγμάτων και αν ναι, τι είδους; Μέθοδοι δειγματοληψίας Τυχαία δειγματοληψία: Τοποθετείται ένα δισδιάστατο πλέγμα συντεταγμένων στην περιοχή δειγματοληψίας και η επιλογή των δειγμάτων γίνεται εντελώς στην τύχη. Κάθε σημείο έχει την ίδια πιθανότητα να επιλεχθεί για δειγματοληψία. Ιδανική στρατηγική, αν ο ρυπαντής κατανέμεται ομοιόμορφα στο πεδίο. 8

9 Μέθοδοι δειγματοληψίας Συστηματική δειγματοληψία: Το πρώτο σημείο επιλέγεται τυχαία και τα υπόλοιπα λαμβάνονται σε σταθερές αποστάσεις και θέσεις.προκύπτουν πιο ακριβή δεδομένα. Αν όμως ηκατανομή του ρυπαντή ακολουθεί μια περιοδική διακύμανση τότε μπορεί να προκύψουν συστηματικά σφάλματα στη δειγματοληψία (μεροληψία). Μέθοδοι δειγματοληψίας Δειγματοληψία σε διαστρωματώσεις: Χρησιμοποιείται αν ορυπαντής δεν είναι ομοιογενώς κατανεμημένος (η πιο συνήθης περίπτωση). Η περιοχή διαιρείται σε μικρότερες περιοχές οι οποίες εμφανίζουν σχετική ομοιογένεια. Κάθε υπο-περιοχή δειγματοληπτείται τυχαία. Η διαίρεση δίνει είτε ισοδύναμες υπο-περιοχές είτε σταθμισμένες περιοχές. 9

10 Δειγματοληψία αέρα Όπως στα αιωρούμενα σωματίδια: 1. Μεγάλου όγκου (Hi-Vol) 2. Μικρού όγκου (Low-Volume) Hi-Vol Φίλτρα από: 1. Κυτταρίνη 2. Teflon 3. Υαλονήματα To τυφλό του φίλτρου καθορίζει συχνά το όριο ανίχνευσης ΤΥΦΛΑ ΦΙΛΤΡΩΝ Φίλτρα από υαλονήματα 10

11 ΤΥΦΛΑ ΦΙΛΤΡΩΝ Φίλτρα από χαρτί ΤΥΦΛΑ ΦΙΛΤΡΩΝ Φίλτρα από teflon 11

12 Δειγματοληψία βροχής Αυτόματος δειγματολήπτης υγρής ξηρής εναπόθεσης: Αισθητήρας κατακρήμνισης ενεργοποιεί τη δειγματοληψία βροχής. Το υλικό συλλογής αδρανές: PTFE ή PE (αντικαθίσταται στο έτος) Καταγράφεται πάντοτε οόγκος βροχής. Γνωστή είναι επίσης η επιφάνεια του δειγματολήπτη. Εναπόθεση ΒΜ ήεπιφανειακή συγκέντρωση σε μg m -2. Δειγματοληψία υδάτων To νερό είναι ανομοιογενές δείγμα (χωρικά και χρονικά). Η στρωματοποίηση ποικίλει με τη ροή, τη θερμοκρασία και τη χημική σύσταση. Δειγματολήπτες: Αυτόματοι ή μη αυτόματοι. Αυτόματοι δειγματολήπτες: Χρησιμοποιούνται συνήθως σε ποτάμια ήσε σημειακές πηγές (π.χ. έξοδος αποβλήτων) και συλλέγουν δείγματα χρονικά σταθμισμένα (σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα) ή ανάλογα με τη ροή. 12

13 Δειγματοληψία υδάτων Χειροκίνητος δειγματολήπτης για επιφανειακά ήθαλάσσια ύδατα: Αποτελούνται από ένα σωλήνα από αδρανές πλαστικό υλικό γνωστού όγκου (1-30 L). Χρησιμοποιούνται σε ανοικτά ύδατα (ωκεανοί, πελάγη, λίμνες). Συγκρατείται με βαθμονομημένο σχοινί (για μέτρηση βάθους) και κλείνει πάνω-κάτω όταν συλλεχθεί το δείγμα. Δειγματοληψία υδάτων Ένας χειροκίνητος δειγματολήπτης ύδατος θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά: 1. Να έχει αρκετό βάρος ώστε να βυθίζεται ταχύτατα και κάθετα (χωρίς να ολισθαίνει οριζόντια) 2. Να έχει κατάλληλο μηχανισμό κλεισίματος και σφραγίσματος ώστε να μην επιτρέπει τη διαρροή του δείγματος ήτην είσοδο του περιβάλλοντος νερού 3. Να είναι αδρανής, ώστε να μη επιμολύνεται το δείγμα 4. Να είναι εύκολος στη χρήση και στην επισκευή, και 5. Να έχει ικανοποιητική χωρητικότητα. 13

14 Δειγματοληψία ιζημάτων Τα ιζήματα δημιουργούνται από την κατακρήμνιση των αιωρούμενων σωματιδίων στο νερό. Δρουν ως αποθήκη βαρέων μετάλλων και «καταγράφουν» την ιστορία της υδάτινης στήλης στους πυρήνες του. Το βάθος του πυρήνα είναι ανάλογο του χρόνου. Χρησιμοποιούνται ποικιλία από δειγματολήπτες. Σε μικρά βάθη και για επιφανειακά ιζήματα χρησιμοποιούμε μικρά πλαστικά φτυάρια ήσέσουλες. Αν γίνει δειγματοληψία πυρήνα μαλακού ιζήματος τότε χρησιμοποιούνται κύλινδροι από PVC και το δείγμα τεμαχίζεται ανάλογα με το βάθος. Δειγματοληψία ιζημάτων Για δειγματοληψία σε μεγαλύτερα βάθη, χρησιμοποιούνται: 1. είτε κύλινδροι με μηχανισμό σφραγίσματος πάνω-κάτω και καταγραφή του βάθους για δειγματοληψία πυρήνων, 2. είτε οδειγματολήπτης ιζήματος Eckman, για δειγματοληψία λασπώδους ήαμμώδους ιζήματος από συγκεκριμένο βάθος 14

15 Δειγματοληψία χωμάτων Το χώμα είναι κατεξοχήν ανομοιογενές δείγμα. L- ήο-ορίζοντας: οργανικό τμήμα. Προέρχεται από την αποσύνθεση φυτών και ζώων. Α-ορίζοντας: Μίγμα ανόργανης ύλης και οργανικής ύλης από τον Ο- ορίζοντα. Β-ορίζοντας: Μικρότερη περιεκτικότητα σε οργανική ύλη. C-ορίζοντας: Σχεδόν απουσιάζει η οργανική ύλη. Βρίσκεται πάνω από τον πετρώδη ορίζοντα (Rορίζοντας). Δειγματοληψία χωμάτων Επιφανειακά δείγματα (χαρακτηριστικά ρύπανσης) συλλέγονται με πλαστικές αξίνες και φαράσια ή κουτάλια. Το προφίλ του χώματος (πυρήνας) δειγματοληπτείται με κυλίνδρους από PVC (corers) για μαλακά χώματα, και με τρυπάνια χώματος (augers), για σκληρά χώματα. Δυο ειδών τρυπάνια υπάρχουν: (a) Διπλής λεπίδας (twin blade auger) (b) Σπειροειδή (corkscrew) 15

16 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΦΥΛΑΞΗ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ: Τα φίλτρα μετά τη δειγματοληψία φυλάσσονται σε πλαστικά τρυβλία στους 4 C ή και στην κατάψυξη μέχρι 6 μήνες. ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΒΡΟΧΗΣ Συντηρούνται με οξίνιση σε ph <2 με ΗΝΟ 3. Μεταφέρονται στο εργαστήριο με φορητά ψυγεία. Φυλάσσονται σε πλαστικά δοχεία από πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας ήπολυπροπυλένιο, στο ψυγείο στους 4 C. Για τα περισσότερα μέταλλα ηανάλυση μπορεί να γίνει μέχρι και 6 μήνες μετά, αλλά επειδή οι συγκεντρώσεις κάποιων τοξικών μετάλλων είναι πολύ χαμηλές (<μg L -1 ) επιβάλλεται ηανάλυση να γίνει εντός μηνός. ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΦΥΛΑΞΗ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΔΑΤΩΝ: ΓΙΑ ΟΛΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΑ: Συντηρούνται με οξίνιση σε ph <2 με ΗΝΟ 3 (1,5 ml σε 1L δείγματος). Φυλάσσονται σε πλαστικά δοχεία από πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας ήπολυπροπυλένιο, στο ψυγείο στους 4 C. ΤΟ ΔΙΑΛΥΤΟ ΚΛΑΣΜΑ: Προηγείται διήθηση (in situ) με φίλτρα μεμβρανών 0,45 μm. Συντήρηση-φύλαξη ως ανωτέρω. ΤΟ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΟ ΚΛΑΣΜΑ: Το φίλτρο φυλάσσεται σε τρυβλία, ως ανωτέρω. 16

17 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΦΥΛΑΞΗ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ: Τα δείγματα τοποθετούνται σε πλαστικά σακουλάκια ή υάλινα βαζάκια. Μεταφέρονται στο εργαστήριο υπό ψύξη. Ακολουθεί ξήρανση στον αέρα στους 40 C και μετά κοσκίνισμα (2 mm). Τοποθετούνται σε σακουλάκια από πολυαιθυλένιο και συντηρούνται στην κατάψυξη. ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΧΩΜΑΤΩΝ: Αρχικά ακολουθείται παρόμοια πορεία με τα δείγματα ιζημάτων από τη μεταφορά μέχρι την ξήρανση στον αέρα στους 40 C. Επειδή συχνά το δείγμα χώματος είναι έντονα ανομοιογενές πραγματοποιείται κονιορτοποίηση μηχανικά ήχειρωνακτικά. ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΦΥΛΑΞΗ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΧΩΜΑΤΩΝ (συν.): Τα κονιορτοποιημένα δείγματα πρέπει να αναμιχθούν προσεκτικά με διαδικασία coning and quartering: Φτιάχνουμε έναν κώνο σε γυάλινη επιφάνεια, το συμπιέζουμε για να γίνει επίπεδο, με μια σπάτουλα χωρίζουμε το δείγμα στα τέσσερα και απορρίπτουμε τα δυο απέναντι τμήματα. Τα εναπομείναντα τμήματα αναμιγνύονται και κοσκινίζονται με κόσκινο 2mm. Τοποθετούνται σε σακουλάκια από πολυαιθυλένιο και συντηρούνται στους 4 C ή στην κατάψυξη. 17

18 ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ Χώνευση ήεκχύλιση Δείγματος Τα στερεά δείγματα απαιτούν χώνευση (digestion) ή διαλυτοποίηση (dissolution) με μίγμα οξέων/οξειδωτικών. Χώνευση σημαίνει πλήρη καταστροφή του μητρικού υλικού, ενώ στη διαλυτοποίηση παραμένει υπόλειμμα το οποίο δε μας ενδιαφέρει (θεωρούμε ότι τα βαρέα μέταλλα που προέρχονται από τη ρύπανση δεν εισχωρούν στην κρυσταλλική δομή του μητρικού υλικού, αλλά συνδέονται με αυτό επιφανειακά). Πραγματοποιούνται υπό ατμοσφαιρική πίεση σε θερμαντική πλάκα ήσε θερμαντικούς μανδύες ήυπό πίεση σε κοινά πυριαντήρια ήφούρνους μικροκυμάτων. Οξέα χώνευσης HCl (bp 110 C): Διαλυτοποιεί ανθρακικά και φωσφορικά άλατα, μερικά οξείδια και σουλφίδια. Ασθενές αναγωγικό, δε χρησιμοποιείται για τη χώνευση οργανικής ύλης. ΗΝΟ 3 (bp 122 C): Οξειδωτικό, χρησιμοποιείται πιο συχνά όπου δε δρα το HCl, χρήσιμο για τη χώνευση μετάλλων και οργανικής ύλης. Η 2 SO 4 (bp 338 C): Παραγωγή πτητικών προϊόντων. Οξειδωτικό, χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με το ΗΝΟ 3. ΠΡΟΣΟΧΗ: Δε χρησιμοποιείτε ποτέ σε δοχεία από PTFE. HClO 4 (bp 203 C): Οι ατμοί του είναι ισχυρό οξειδωτικό της οργανικής ύλης. ΠΡΟΣΟΧΗ: Εκρηκτικό, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση του. Χρήση μετά από κατεργασία με ΗΝΟ 3. 18

19 Οξέα χώνευσης ΗF (bp 112 C): Χρησιμοποιείται όταν απαιτείται πλήρη χώνευση πυριτικών δειγμάτων. Σχηματίζονται SiF ΠΡΟΣΟΧΗ: Επικίνδυνο, απαιτείται ιδιαίτερη προφύλαξη κατά τη χρήση του. Δε χρησιμοποιείται ποτέ με γυάλινα σκεύη! Βασιλικό νερό (μίγμα 1:3 v/v HNO 3 :HCl): Σχηματίζει το δραστικό ενδιάμεσο ΝΟCl. Προσβάλει μέταλλα (ακόμη και τα ευγενή), κράματα, θειούχα μεταλλεύματα. Συχνά χρησιμοποιείται για διαλυτοποίηση του δείγματος και το διαλυθέν τμήμα χρησιμοποιείται ως αντιπροσωπευτικό της ρύπανσης από βαρέα μέταλλα (aqua regia soluble fraction) Μέθοδοι χώνευσης Tα δείγματα χωνεύονται σε δοχεία από TEFLON, PFA ή από χαλαζία (σε ειδικές εφαρμογές) Χώνευση σε ανοικτά δοχεία (EPA Method 350B): Απλή, φθηνή, δεν απαιτείται ειδική οργανολογία, αλλά απαιτεί την προσοχή του αναλυτή, έχουμε συχνά επιμολύνσεις και απώλειες πτητικών μετάλλων. Ηχώνευση με θερμαντικό μανδύα επιτρέπει την ταυτόχρονη χώνευση πολλών δειγμάτων (6-24) 19

20 Μέθοδοι χώνευσης Χώνευση σε φούρνους μικροκυμάτων Εστιασμένος, ανοικτού τύπου φούρνος μικροκυμάτων (open-focused microwave digestion system) Μέθοδοι χώνευσης Χώνευση σε φούρνους μικροκυμάτων Κλειστά συστήματα, ελεγχόμενης πίεσης (μέχρι 800 psi) και θερμοκρασίας (μέχρι 300 C) EPA Methods 3051 &

21 Mέθοδοι εκχύλισης Στην ανάλυση υδάτων (κυρίως θαλασσινού) πραγματοποιείται εκχύλιση των μετάλλων με τη βοήθεια συμπλεκτικού αντιδραστηρίου σε οργανικό διαλύτη (ΜΙΒΚ) για προσυγκέντρωση ή/και για απομάκρυνση των παρεμποδιστών. Τα κυριότερα συμπλεκτικά αντιδραστήρια είναι: Τεχνικές προσδιορισμού Φασματομετρία Ατομικής Απορρόφησης (AAS: FAAS, ETAAS, HGAAS, CVAAS, κ.ά.) Φλογοφωτομετρία Ατομικής Εκπομπής (FAES) Ατομικός Φθορισμός (AFS) Φθορισμός Ακτίνων Χ(XRF) Φασματομετρία Ατομικής Εκπομπής σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-AES) Φασματομετρία ατομικών μαζών σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-ΜS) Βολταμμετρικές τεχνικές Στην περιβαλλοντική ανάλυση προτιμούμε πολυστοιχειακές τεχνικές 21

22 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΜΑΖΩΝ H ανάλυση με φασματομετρία ατομικών μαζών περιλαμβάνει τα εξής στάδια: 1) Ατομοποίηση 2) Ιοντισμός, παράγοντας δέσμη μονοφορτισμένων θετικών ιόντων 3) Διαχωρισμός των ιόντων με βάση το λόγο m/z 4) Απαρίθμηση ιόντων ήμέτρηση του ρεύματος κατάλληλου μεταλλάκτη Τα στάδια (1) + (2) πραγματοποιούνται στο ICP Tα στάδια (3) + (4) πραγματοποιούνται σε αναλυτή MS Συζευγμένη τεχνική : ICP-MS Αρχή λειτουργίας ICP-MS Ιοντικοί φακοί Αναλυτής μάζας (τετράπολο) Κώνοι: Α) sample cone B) skimmer cone Πηγή ιοντισμού (πλάσμα Ar) A) Πυρσός B) Πηνίο Γ) Βοηθητικές παροχές αερίων Σύστημα εισαγωγής δείγματος : Α) Εκνεφωτής Β) Θάλαμος ψεκασμού Αντλίες κενού (Διάχυσης) Ανιχνευτής (Ηλεκτρονιοπολλαπλασιαστής) 22

23 Σημείο διασύνδεσης του ICP με το MS Στάδιο διαστολής: Διασύνδεση ICP (ατμ. Πίεση) με QMS (υπό κενό) Κώνος δειγματοληψίας: Ni ή Pt Λόγω διαστολής το αέριο ψύχεται Ένα τμήμα αερίου από τον αποκορυφωτή μεταφέρεται στους φακούς ιόντων. Τα θετικά ιόντα διαχωρίζονται από τα e, τα φωτόνια και τα ουδέτερα σωματίδια με εφαρμογή αρνητικού δυναμικού Σημείο διασύνδεσης του ICP με το MS 23

24 ΤΕΤΡΑΠΟΛΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΜΑΖΩΝ Μικρό μέγεθος Το μικρότερο κόστος Υψηλή ταχύτητα σάρωσης (<100ms) Μόνο τα ιόντα με συγκεκριμένο m/z φτάνουν στον μεταλλάκτη ιόντων Διακριτική ικανότητα: ~1amu Φίλτρο μαζών Αναλυτές μαγνητικού ήηλεκτρικού τομέα Μαγνητικός Αναλυτής Πηγή Ιόντων Ανιχνευτής Διαχωρισμός των ιόντων επιτυγχάνεται με σάρωση της έντασης του μαγνητικού πεδίου (V, r: σταθερά) Φασματόμετρα Απλής Εστίασης (Single focusing MS) [R 2000] Ηλεκτροστατικός Αναλυτής 24

25 Αναλυτές μαγνητικού τομέα διπλής εστίασης Γεωμετρία Nier -Johnson MS υψηλής διακριτικής ικανότητας R = Αναλυτές μαγνητικού τομέα αντίστροφης διπλής εστίασης : (HR)-ICP-SFMS conversion dynode dual mode detector electrostatic analyzer differential pumping system (5 stages) magnet transfer optics plasma 25

26 Schematic of the ELEMENT2 ICP-MS Ion Detection Energy Focusing Mass Separation 8kV Ion Acceleration & Focusing Atmospheric Pressure Ion Source 5-Stage Vacuum System Mass Spectrometer Ion Production 10 ng/l Fe 40 Ar 16 O 40 Ca 16 O 56 Fe 26

27 Μεταλλάκτες: Ηλεκτρονιοπολλαπλασιαστές ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΕΙΣ Πλεονέκτημα ICP-MS: Απλότητα φάσματος Φασματικές παρεμποδίσεις: Ισοβαρικές παρεμποδίσεις: 40 Αr + στο 40 Ca + Παρεμποδίσεις πολυατομικών ιόντων: 40 Αr 16 Ο + στο 56 Fe + Παρεμποδίσεις από οξείδια και υδροξείδια: 40 Ca 16 O στο 56 Fe + 27

28 AΡΣH ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΕΩΝ σε ICP-QMS Κυψελίδες αντιδράσεων ήσυγκρούσεων: Δραστικά αέρια NH 3, CH 4, H 2, αλλά και He, αντιδρούν με τα πολυατομικά ιόντα. Άρση παρεμπόδισης 40 Αr στο 40 Ca με ΝΗ 3 : Μείωση σήματος, αλλά βελτίωση λόγου S/N (HR) ICP-SF-MS: R= Ar 35 Cl? 75 As ~ 5 ppt 28

29 Ποσοτικές και ημιποσοτικές εφαρμογές της τεχνικής ICP-MS Πολυστοιχειακή ποσοτική ανάλυση : 73 στοιχεία (> 75% του Περιοδικού Πίνακα) Καμπύλες ταυτόχρονης βαθμονόμησης για ιχνοστοιχεία και κύρια στοιχεία Ταχύτατη ημιποσοτική ανάλυση Ισοτοπική ανάλυση Τεχνική ισοτοπικής αραίωσης: υψηλή ακρίβεια και ανθεκτικότητα Οικονομικά ασύμφορη για ανάλυση ενός μόνο στοιχείου ανά δείγμα (εκτός από ισοτοπική ανάλυση ήανάλυση σπανίων γαιών) Πλεονεκτήματα της τεχνικής ICP-MS (σε σχέση με όλες τις άλλες τεχνικές) Το ICP-MS παρέχει: Τα χαμηλότερα όρια ανίχνευσης (<ppt) Τη μεγαλύτερη ταχύτητα: 150 δείγματα x 72 στοιχεία /8 ώρες = αναλύσεις ανά 8h Αποκλειστική δυνατότητα ισοτοπικής ανάλυσης Ανάλυση σπανίων γαιών Μηδενικές χημικές παρεμποδίσεις Τη μεγαλύτερη δυναμική περιοχή (8-9 τάξεις μεγέθους) Μειονέκτημα: Υψηλό κόστος λειτουργίας, εκτός αν εκτελούνται πολλοί προσδιορισμοί 29

30 Συγκριτικός πίνακας τεχνικών ΑΦ LODs (ppb) Κόστος Ταχύτητα ICP-OES ICPMS FAA GFAA Ευαισθησία Τεχνικές προσδιορισμού BM Flame AA ICP -Emission Hydride Gen. AA GF -AA ICP -MS Περιοχή Ορίων Ανίχνευσης (μg/l) 30

31 Τεχνικές προσδιορισμού BM Flame AA GF -AA ICP -Emission ICP -MS Χαμηλό-----Σχετικό Κόστος Συστήματος-----Ψηλό Σύγκριση τεχνικών Ατομικής Φασματομετρίας Flame AAS: Υψηλή εκλεκτικότητα Ευκολία χειρισμού Χαμηλού κόστους RSDs 0.3-1% Μόνο υγρά δ/τα ICP AES: Υψηλή θερμοκρασία πλάσματος, προσδιορισμός «δύσκολων» στοιχείων Πολυστοιχειακή Μεγάλη δυναμική περιοχή RSDs 0.5-2% Ασφαλής, ταχεία και εύκολη ανάλυση Φασματικές παρεμποδίσεις GF AAS: Υψηλή εκλεκτικότητα Χαμηλά όρια ανίχνευσης Στερεά δείγματα Χημικές παρεμποδίσεις Αργή τεχνική ICP MS: Χαμηλότατα όρια ανίχνευσης Μεγάλη δυναμική περιοχή Πολυστοιχειακή Ταχεία ημιποσοτική ανάλυση Ισοτοπική ανάλυση Απλότητα φάσματος Ισοβαρικές παρεμποδίσεις Υψηλό κόστος 31

32 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία ENVIROMETRICS: Ηχρήση στατιστικών μεθόδων και χημειομετρίας για την ανάλυση πολλών περιβαλλοντικών παραμέτρων Διερεύνηση πηγών (source apportionment) Διακυμάνσεις (εποχιακές, κλιματικές, κοκ) ANOVA Μη παραμετρικές συσχετίσεις (Spearman) Παραγοντική Ανάλυση (PCA, Cluster analysis) Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία μέταλλα: As, Cd, Pb, Cr, Ni, Cu, Zn, Fe, Mn, V, Mo, Co & Ba σε 14 σημεία (επιφανειακά νερά) σε τρείς δειγματοληψίες Ανάλυση διαλυτούκαι ολικούκλάσματος τωνμετάλλων 1092 μετρήσεις!

33 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία Στατιστική κατανομών: Κατανομή, Μεση τιμή, διάμεσος, εύρος, τυπική αποκλιση 9 Histogram: Cd(diss) K-S d=.11876, p>.20 Expected Normal 16 Variable: Mo(diss), Distribution: Log-normal Kolmogorov-Smirnov d = , p = n.s. Chi-Square: , df = 0, p = No. of obs No. of observations X <= Category Boundary Category (upper limits) Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία Μη παραμετρική συσχέτιση: Spearman Correlations (Spreadsheet_perpa(Ave_diss)noPS,AL,AS) Cr(diss) Ni (diss) 33

34 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία ΠΟΛΥΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ...Συνδυάζοντας μεταβλητές Ηερμηνεία πολλών πολυπαραμετρικών προβλημάτων μπορεί να απλοποιηθεί λαμβάνοντας υπόψη μας όχι μόνο τις αρχικές μεταβλητές, αλλά επίσης και ένα γραμμικό συνδυασμό αυτών. Έτσι μια νέα ομάδα μεταβλητών δημιουργείται, καθεμιά από τις οποίες περιέχει ένα άθροισμα των αρχικών μεταβλητών. Οποιαδήποτε μέθοδος και να χρησιμοποιηθεί γι αυτό, ο σκοπός είναι να μειωθεί οαριθμός των μεταβλητών και να ληφθεί μια βελτιωμένη αναπαράσταση των αρχικών δεδομένων. Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία Principal Components analysis (Ανάλυση κυρίων συνιστωσών) Αποκαλύπτει εκείνες τις μεταβλητές ή συνδυασμό των μεταβλητών που περιγράφουν κάποια πρωταρχική και εσωτερική δομή των δεδομένων και που μπορεί να απεικονίζεται σε χημικούς ήφυσικοχημικούς όρους. Τα δυο βασικά εργαλεία απεικόνισης για την PCA, είναι οι πίνακες των loadings και τα διαγράμματα scores (score-plots). Ο πίνακας των loadings αναδεικνύει την συσχέτιση παλαιών και νέων μεταβλητών και τα φορτία των πρώτων που περιέχονται στις δεύτερες. Το score-plot χρησιμοποιεί επίσης σαν συντεταγμένες συνήθως τις δυο πρώτες από τις βασικές συνιστώσες και κάθε σημείο του (δείγμα) απεικονίζεται κοντά στα περισσότερο με αυτό συσχετιζόμενα σημεία. Έτσι διαφαίνονται συνήθως οι αρχικές ομάδες δειγματοληψίας (συσχετισειςμεταξύτων μεταβλητών). 34

35 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Οπροσδιορισμός 12 μετάλλων (12 μεταβλητές) στους ταμιευτήρεςτης Αθήνας (Υλίκη, Μόρνος καιμαραθώνας) οδήγησε την μείωσητωναρχικών μεταβλητών σε πέντε (5), μετις φορτίσεις (loadings) πουφαίνονται στον παρακάτω πίνακα. Factor1 Factor2 Factor3 Factor4 Factor5 Fe 0, , , , , B -0, , , , , Al 0, , , , , V -0, , , , , Cr -0, , , , , Mn 0, , , , , Ni 0, , , , , Cu 0, , , , , Zn 0, , , , , As 0, , , , , Ba 0, , , , , Pb 0, , , , , Totl.Var% 36,3 25,5 16,7 8,71 3,89 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία Ι: Υλίκη Ο: Μόρνος Α: Μαραθώνας Factor 2: 25,48% A Projection of the cases on the factor-plane ( 1 x 2) Cases with sum of cosine square >= 0,00 Labelling variable: S ample I I I A A O OA O O O O O A Factor 1: 36,28% 35

36 Στατιστική επεξεργασία - Χημειομετρία Cluster Analysis (Ανάλυση Συστάδων) Αν και ηpca, μπορεί να αποκαλύψει ομάδες αντικειμένων, δεν αποδεικνύεται πάντα επιτυχής για τον σκοπό αυτό. Αντίθετα η Cluster analysis (CA) είναι μια μη επιτηρούμενη (unsupervised) μέθοδος που αποκαλύπτει τις εσωτερικές διαφορές ήαπλά υπογραμμίζει στοιχεία στην συμπεριφοράτωνδεδομένων, έτσι ώστε να επιτευχθεί ομαδοποίηση των αντικειμένων με βάση την γειτονία ήτηνομοιότητα. Tree Diagram for 14 Cases Ward`s method Euclidean distances I1 I3 I2 A3 O1 O4 O6 O7 O2 O5 A2 O3 A4 A Linkage Distance 36

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ Ίσως η τεχνική με τη μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών και την εντυπωσιακότερη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Η τεχνική MS παρέχει πληροφορίες σχετικά με: Τη στοιχειακή σύσταση του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές Φασματοχημικές Τεχνικές ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

Ειδικές Φασματοχημικές Τεχνικές ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ Ειδικές Φασματοχημικές Τεχνικές ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ 1 Ατομική Φασματομετρία: Αλληλεπίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με άτομα ΣΤΟΙΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Το δείγμα εκτίθεται σε θερμική ή ηλεκτρική ενέργεια:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11γ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ. Βασίζεται στη μέτρηση της απορρόφησης. ακτινοβολίας χαρακτηριστικού μήκους κύματος

Κεφάλαιο 11γ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ. Βασίζεται στη μέτρηση της απορρόφησης. ακτινοβολίας χαρακτηριστικού μήκους κύματος Κεφάλαιο 11γ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ Βασίζεται στη μέτρηση της απορρόφησης ακτινοβολίας χαρακτηριστικού μήκους κύματος από ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΑΤΟΜΑ ΕΝΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ που βρίσκονται στη ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων

1. Δειγματοληψία. 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων. 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση. αποτελεσμάτων ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 1. Δειγματοληψία 2. Μέθοδοι ανάλυσης γεωχημικών δειγμάτων 3. Στατιστική επεξεργασία - αποτίμηση αποτελεσμάτων 2 ΣΤΑΔΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΓΕΩΧΗΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 1.ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: - Καθορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 8: Κριτήρια επιλογής κατάλληλης τεχνικής χημικής ανάλυσης

Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 8: Κριτήρια επιλογής κατάλληλης τεχνικής χημικής ανάλυσης Υδρογεωχημεία Αναλυτική Γεωχημεία Ενότητα 8: Κριτήρια επιλογής κατάλληλης τεχνικής χημικής ανάλυσης Αριάδνη Αργυράκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Στόχοι ανάλυσης/ ερευνητή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ Όπως ήδη αναφέρθηκε για να αναλυθεί ένα δείγμα φυτικών ιστών ή φύλλων θα πρέπει αυτό να

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS)

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΑ Η Φασματομετρία Ατομικής Απορρόφησης είναι μια μέθοδος ΑΤΟΜΙΚΗΣ φασματομετρίας. Προσδιορίζεται η συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές ανάλυσης 2. Προετοιµασία δειγµάτων 3. ιαλυτοποίηση δειγµάτων ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Ατοµική Φασµατοσκοπία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Δρ. Αγγελική Καρανάσιου Επιβάρυνση της Ατμόσφαιρας Αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.) Υπερβάσεις των θεσπισμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία παραγωγής χρωμάτων

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία παραγωγής χρωμάτων Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία παραγωγής χρωμάτων Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1. έως Α5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση μαθήματος «Σύγχρονες Αναλυτικές Τεχνικές»

Εργαστηριακή άσκηση μαθήματος «Σύγχρονες Αναλυτικές Τεχνικές» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εργαστηριακή άσκηση μαθήματος «Σύγχρονες Αναλυτικές Τεχνικές» Προσδιορισμός Diuron σε θαλασσινό νερό με υγροχρωματογραφία διαδοχική φασματομετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF)

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF) Μέθοδος φθορισοµετρίας XRF X-ray Fluorescence Ποιοτικός και ποσοτικός προσδιορισµός βαρέων µετάλλων και ιχνοστοιχείων σε νερό 1 Χαρακτηριστικά Βασική αρχή της µεθόδου XRF Φορητά Συστήµατα Ειδική γεωµετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία Σταύρος Λαλάς*, Βασίλειος Αθανασιάδης και Όλγα Γκορτζή Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Βαρέα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/03/2015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ)

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/03/2015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ) ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 9/03/015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις A.1-A.5 να γράψετε στο τετράδιο απαντήσεων τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2 ο Γυμνάσιο Καματερού 1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 1. Πόσα γραμμάρια είναι: ι) 0,2 kg, ii) 5,1 kg, iii) 150 mg, iv) 45 mg, v) 0,1 t, vi) 1,2 t; 2. Πόσα λίτρα είναι: i) 0,02 m 3, ii) 15 m 3, iii) 12cm

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Έλεγχοι Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Το ρυθμό απελευθέρωσης του φαρμάκου από το σκεύασμα Έλεγχο ταυτότητας και καθαρότητας της πρώτης ύλης και των εκδόχων( βάση προδιαγραφών)

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ 2γ-1 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Μη ειδική προσρόφηση (ανταλλαγή ιόντων) Ειδική προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr

Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr Οξηζκόο Χο ηρλνζηνηρείν ζεσξείηαη απζαίξεηα θάζε ζηνηρείν πνπ νη απαηηήζεηο ηνπ νξγαληζκνύ καο ζ απηό είλαη κηθξόηεξεο ησλ 25 mg αλά εκέξα Απαξαίηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ Θ.Λυμπεροπούλου 1, Κ.Μπαλτά-Μπρούμα 1, Λ.Α. Τσακανίκα 1,, Μ.Όξενκιουν-Πετροπούλου 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αριάδνη Αργυράκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3. Επιλογή μεθόδων ανάλυσης ΟΡΙΣΜΟΣ- ΣΤΟΧΟΙ Αναλυτική Γεωχημεία εφαρμογή της Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Δειγματολήπτες Αιωρούμενων Σωματιδίων με φίλτρο High Volume Impactor Κρουστικός διαχωριστής που συλλέγει σωματίδια διαμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΓΕ 11: Παραγωγή αλάτων Ni από μέταλλο Ni

1. ΣΓΕ 11: Παραγωγή αλάτων Ni από μέταλλο Ni 1. ΣΓΕ 11: Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Παραγωγή αλάτων Ni προς χρήση στην παραγωγή καταλυτών Συστηματικός τίτλος βασισμένος στην περιγραφή χρήσης ΤΧ: TX 9: Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης.

ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης. 1. ΤΊΤΛΟΣ ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης. Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Διαδικασίες εξαέρωσης στη βιομηχανία των ημι-αγωγών Συστηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη µεταλλικών ιχνηθετών στα αιωρούµενα σωµατίδια για την εκτίµηση των πηγών ατµοσφαιρικής ρύπανσης

Μελέτη µεταλλικών ιχνηθετών στα αιωρούµενα σωµατίδια για την εκτίµηση των πηγών ατµοσφαιρικής ρύπανσης Μελέτη µεταλλικών ιχνηθετών στα αιωρούµενα σωµατίδια για την εκτίµηση των πηγών ατµοσφαιρικής ρύπανσης Αγγελική Καρανάσιου Χηµικός Τριµελής Επιτροπή Π.Α. Σίσκος: Καθηγητής Τµήµατος Χηµείας Μ. Σκούλλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015 1 ο Θέμα. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Ο αριθμός οξείδωσης του μαγγανίου (Mn) στην ένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα.

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα. 2.8 Διαλύματα Υπόδειξη: Στα αριθμητικά προβλήματα, τα πειραματικά μεγέθη που δίνονται με ένα ή δύο σημαντικά ψηφία θεωρούνται ότι πρακτικά έχουν 3 ή 4 σημαντικά ψηφία. 1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Προϋπολογισμός: Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ελλάδα Ισπανία. Ιταλία

Συνολικός Προϋπολογισμός: Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ελλάδα Ισπανία. Ιταλία 2009 2012 Συνολικός Προϋπολογισμός: 1.664.986 Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: 802.936 Ελλάδα Ισπανία Ιταλία Η παρουσίαση Η κατάσταση στην Ελλάδα Τι κάνουν στην Ισπανία Τι κάνουν στην Ιταλία Τι θα μπορούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις:

1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις: ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 21-4-2016 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ 3 ΩΡΕΣ ΘΕΜΑ 1 1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις: α. Σε κάθε εξώθερμη αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ

ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ Ο φθορισμός εκπέμπεται από το δείγμα προς όλες τις κατευθύνσεις αλλά παρατηρείται σε γωνία 90 ο ως προς την ακτινοβολία διέγερσης, διότι σε άλλες

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΜΟΝΟΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΟΝΟΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΓΕΩΧΗΜΙΚΗΣ ΑΝΩΜΑΛΙΑΣ Στατιστική ανάλυση του γεωχημικού δείγματος μας δίνει πληροφορίες για τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμή Αντίστασης σε Θρυμματισμό (Los Angeles)

Δοκιμή Αντίστασης σε Θρυμματισμό (Los Angeles) Δοκιμή Αντίστασης σε Θρυμματισμό (Los Angeles) 1. Εισαγωγή Γενική Περιγραφή Δοκιμής Η δοκιμή της αντοχής των αδρανών σε τριβή και κρούση ή αλλιώς «δοκιμή Los Angeles (LA)» υπάγεται στους ελέγχους σκληρότητας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 18: ΧΡΗΣΗ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 18: ΧΡΗΣΗ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 18: ΧΡΗΣΗ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Συστηματικός τίτλος βασισμένος στην περιγραφή χρήσης ΤΧ: TX 3 Βιομηχανική χρήση

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1. έως Α5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 5: Εκτίμηση αβεβαιότητας στην ενόργανη ανάλυση

Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 5: Εκτίμηση αβεβαιότητας στην ενόργανη ανάλυση Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 5: Εκτίμηση αβεβαιότητας στην ενόργανη ανάλυση Θωμαΐδης Νικόλαος Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ISO/IEC 1705 ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνολογίας Προστασίας του Περιβάλλοντος στη Μεταλλουργία και Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Ιανουάριος 2016 1 Την 16.08.2015 με ευθύνη του συλλόγου του Χωριού Ζυγός Άρτας, έγινε δειγματοληψία νερού από: το δίκτυο ύδρευσης του χωριού (από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Εισαγωγή Πλαίσιο Περιβαλλοντικής Γεωχημείας Στοιχεία βιογεωχημείας Μονάδες σύστασης διαλυμάτων/ μετατροπές ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 5: Δευτερογενής Διασπορά, Κυριότερες γεωχημικές μεθόδοι Αναζήτησης Κοιτασμάτων, Σχεδιασμός και δειγματοληψία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Τι είναι ο αριθμός οξείδωσης Αριθμό οξείδωσης ενός ιόντος σε μια ετεροπολική ένωση ονομάζουμε το πραγματικό φορτίο του ιόντος. Αριθμό οξείδωσης ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Δρ. Πέτρος Α. Ταραντίλης, Λέκτορας Δρ. Χρήστος Παππάς, Λέκτορας (βάσει Ν. 407/80) Δρ. Σοφία Κουλοχέρη, Επιστημονικός συνεργάτης Δρ. Αναστασία Μίχου, Επιστημονικός συνεργάτης Βάση

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4/6/2014 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Περιβάλλοντος

Τεχνολογία Περιβάλλοντος Τεχνολογία Περιβάλλοντος Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 6ο μάθημα Τεχνολογίες απομάκρυνσης σωματιδιακών ρύπων Μέχρι τώρα Εισαγωγή στην πολυδιάστατη έννοια «Περιβάλλον»

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα 1 Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα Συγγενετικές ανωμαλίες: Προκύπτουν συγχρόνως με το σχηματισμό των πετρωμάτων Επιγενετικές ανωμαλίες: Έπονται του φιλοξενούντος πετρώματος, τροποποιούν την ορυκτολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α. δ Α4. β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α5. α. Σωστό β. Σωστό γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό ΘΕΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 17: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΜΑΤΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 17: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΜΑΤΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 17: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΜΑΤΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τυποποίηση ΜΧ μετάλλου νικελίου Συστηματικός τίτλος βασισμένος στην περιγραφή χρήσης ΤΧ: TX14 -Παραγωγή βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (20/100) ΤΑΞΗ: Γ Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Βιολογία) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία Χημικές Αντιδράσεις Εισαγωγική Χημεία Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Πέντε κυρίως κατηγορίες: Σύνθεσης Διάσπασης Απλής αντικατάστασης Διπλής αντικατάστασης Καύσης Αντιδράσεις σύνθεσης Ένωση δύο ή περισσότερων

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το πως ορίζονται η ατομική μονάδα μάζας, η σχετική ατομική μάζα (Αr) και η σχετική μοριακή μάζα (Μr). Να υπολογίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α) ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ είναι οι μεταβολές κατά τις οποίες από κάποια αρχικά σώματα (αντιδρώντα παράγονται νέα σώματα (προϊόντα. CO 2 O γλυκόζη (Φωτοσύνθεση Σάκχαρα αλκοόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ

ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ Φασματοσκοπικές τεχνικές που βασίζονται στην αλληλεπίδραση ατόμων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Στοιχειακή Ανάλυση Ατομοποίηση του δείγματος σε υψηλή θερμοκρασία και προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα