Η Προσέγγιση της Φύσης στον Ρουσσώ και στην Ευρωπαϊκή Ζωγραφική του 18 ου Αιώνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Προσέγγιση της Φύσης στον Ρουσσώ και στην Ευρωπαϊκή Ζωγραφική του 18 ου Αιώνα"

Transcript

1 Η Προσέγγιση της Φύσης στον Ρουσσώ και στην Ευρωπαϊκή Ζωγραφική του 18 ου Αιώνα Φανή Μουµτζίδου ρ Ιστορίας της Τέχνης Α.Π.Θ. ιπλ. Αρχιτέκτων Μηχ/κός I.U.A.V. ιπλ. Σχολής Καλών Τεχνών Α.Π.Θ. Τµήµα Αρχιτεκτόνων- Πολυτεχνική Σχολή- Α.Π.Θ. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο- Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία διερευνάται η ποικιλοµορφία µε την οποία προσεγγίζεται η φύση στην τέχνη από τον 17 ο έως τον 19 ο αιώνα, µέσα από την εξέταση επιλεγµένων έργων ζωγραφικής. Επίσης επιχειρείται ένας συσχετισµός µε τις ιδέες του ιαφωτισµού, ειδικά µάλιστα µε τις, συχνά απαισιόδοξες, απόψεις του Jean-Jacques Rousseau ( ) περί φύσης και «φυσικού» ανθρώπου. Προκειµένου να παρουσιαστεί το πέρασµα από το περιγραφικό στο ηρωικό, εξιδανικευµένο ή ροµαντικό τοπίο εξετάζονται έργα των ζωγράφων Albrecht Altdorfer (1480;- 1538), Jan van Goyen ( ), Claude Lorrain (περ ), Joseph Anton Koch ( ) και Caspar David Friedrich ( ). ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ Φυσιοκράτες, διαπαιδαγώγηση µέσω της φύσης, ιαφωτισµός, Ροµαντισµός, τοπιογραφία, ηρωικό τοπίο, picturesque, Rousseau, Kant, Altdorfer, van Goyen, Claude Lorrain, Anton Koch, Caspar David Friedrich. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟΝ ΡΟΥΣΣΩ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΟΥ 18ΟΥ ΑΙΩΝΑ Κατά τον 18 ο αιώνα η προσέγγιση της φύσης διαφοροποιείται σε σχέση µε τους προηγούµενους αιώνες. Η φυσιοκρατική αντίληψη περί φύσης η οποία αυτή την εποχή διαµορφώνεται, όπως είναι γνωστό κυρίως µε τις ιδέες των Anne-Robert- Jacques Turgot ( ) και François Quesnay ( ) διέπεται από την πεποίθηση ότι η παραγωγή του πλούτου απορρέει από την επιστηµονική εκµετάλλευση της γης και τον εξορθολογισµό των µεθόδων καλλιέργειας. Οι φυσιοκράτες εµπνέονται από την ζωή στην ύπαιθρο και τις αγροτικές δραστηριότητες και αν και αυτοαποκαλούνται «οικονοµιστές» (économistes) ο όρος «φυσιοκράτες» αποδίδει ορθότερα τον θεωρητικό προσανατολισµό τους, µιας και προέρχεται από την ελληνική λέξη φυσιοκρατία, δηλαδή «κυριαρχία πάνω στη φύση». Στα 1762, τρία µόλις χρόνια µετά την κατάρτιση του Οικονοµικού Πίνακα (Tableau économique) του Quesnay, ο Jean-Jacques Rousseau ( ) στην πραγµατεία του «Αιµίλιος ή Περί Αγωγής» εξετάζει τη φύση κάτω από ένα διαφορετικό πρίσµα, εντελώς αποµακρυσµένο από κάθε προοπτική στενής ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 292

2 επιστηµονικής εξήγησης αλλά και εκµετάλλευσης της φύσης. Οι ιδέες του δεν ταυτίζονται µε εκείνες των βασικών εκπροσώπων του ιαφωτισµού, όπως οι εγκυκλοπαιδιστές Denis Diderot ( ) και Jean le Rond d Alembert ( ) που µε ιδιαίτερη αφοσίωση εξηγούσαν τη φύση µε γνώµονα την ορθολογική αιτιολόγηση.( Diderot, 1751, Encyclopédie ou Dictionnaire des Sciences, des Arts et des Métiers, ) 1 Αναπτύσσοντας τις πρωτοπόρες ιδέες του περί διαπαιδαγώγησης, ο Rousseau αναφέρεται σε µία αγωγή «µέσω της φύσης», δηλαδή µία αγωγή στην οποία ο µικρός µαθητής του, ο Αιµίλιος, θα αναπτύσσεται σωµατικά και ψυχικά έχοντας ως συµπαραστάτη του και καθοδηγητή του την ίδια τη φύση. Από το πρώτο βιβλίο του Αιµίλιου ήδη ο Rousseau διατυπώνει τις ριζοσπαστικές του ιδέες περί κοινωνικότητας, αλλά και την απογοήτευσή του από τα εκφυλιστικά συµπτώµατα του προϊόντος πολιτισµού: Υποχρεωµένοι να καταπολεµήσουµε τη φύση ή τους κοινωνικούς θεσµούς, γράφει, πρέπει να επιλέξουµε ανάµεσα στο να διαµορφώσουµε έναν άνθρωπο ή έναν πολίτη, διότι δεν µπορούµε να κάνουµε ταυτόχρονα και τα δύο. Και παρακάτω: Ο άνθρωπος της φύσης είναι ένα όλον για τον εαυτό του. (L homme naturel est tout pour lui) Είναι η αριθµητική ενότητα, το απόλυτο όλον, που σχετίζεται µόνο µε τον εαυτό του ή µε τον όµοιό του. Ο πολιτικός άνθρωπος είναι ενότητα κλασµατική, που εξαρτάται από τον παρονοµαστή και η αξία του βρίσκεται στην αναφορά του στην ολότητα που είναι το κοινωνικό σώµα. (Rousseau, 1762) 2 Σε όλη την έκταση του βιβλίου του ο Rousseau δεν κουράζεται να υπογραµµίζει το πόσο σηµαντικό είναι το να συνδέεται η αγωγή µε τη ζωή κοντά στη φύση. Η εσωτερική ανάπτυξη των ικανοτήτων και των οργάνων µας είναι η αγωγή µέσω της φύσης ( ) η αγωγή είναι τέχνη. (Rousseau, 1762) 3 Σκληραγωγήστε τα σώµατά τους (ενν. των παιδιών) στις αλλαγές των εποχών, των κλιµάτων, των στοιχείων της φύσης, στην πείνα, τη δίψα, την κόπωση. (Rousseau, 1762) 4 Οι άνθρωποι δεν είναι φτιαγµένοι για να στοιβάζονται σε µυρµηγκοφωλιές, αλλά για να ζουν διάσπαρτοι στη γη, που οφείλουν να καλλιεργούν. Όσο περισσότερο συγκεντρώνονται, τόσο πιο πολύ διαφθείρονται. Οι αναπηρίες του σώµατος, καθώς και τα πάθη της ψυχής, είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσµα αυτής της τόσο συχνής σύµπραξης. Στο ζωικό βασίλειο, ο άνθρωπος είναι εκείνος που ζει πιο δύσκολα σε αγέλες. Άνθρωποι στριµωγµένοι σαν τα πρόβατα θα πέθαιναν σε ελάχιστο χρόνο. Η ανάσα του ανθρώπου είναι θανατηφόρα για τους οµοίους του: κι αυτό αληθεύει τόσο κυριολεκτικά όσο και µεταφορικά. 1 Βλ. κυρίως: Diderot, Denis. Pensées sur l' Interprétation de la Nature. Paris, Flammarion, 2005 (1751), όπως επίσης και διάφορα λήµµατα στην Εγκυκλοπαιδεία (Encyclopédie ou Dictionnaire des Sciences, des Arts et des Métiers, ) (π.χ. Anatomie des Plantes, Plantes, Arbre κ.ο.κ.) 2 Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής. Τοµ. Ι-ΙΙΙ, Αθήνα, Πλέθρον, 2001, µετάφραση: Πολυτίµη Γκέκα, επιµέλεια: Γιώργος Σπανός, σσ Βλ. και: Rousseau, Jean-Jacques. Émile ou de l Éducation, Παρίσι, GF Flammarion, 1966, παρουσίαση: Michel Launay, σσ Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής ό.π., σ. 39 και: Rousseau, Jean-Jacques. Émile ou de l Éducation ό.π. σ Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής ό.π., σ. 52 και: Rousseau, Jean-Jacques. Émile ou de l Éducation ό.π. σ. 49. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 293

3 Οι πόλεις είναι η άβυσσος του ανθρώπινου γένους. Ύστερα από λίγες γενιές, οι φυλές φθείρονται ή εκφυλίζονται. Πρέπει να τις ανανεώσουµε και πάντα η ύπαιθρος είναι αυτή που τροφοδοτεί την ανανέωση των φυλών. (Rousseau, 1762) 5 Ζήσε σύµφωνα µε τη φύση. Να είσαι υποµονετικός και διώξε τους γιατρούς. (Rousseau, 1762) 6 Στους ανθρώπινους θεσµούς τα πάντα είναι τρέλα και αντίφαση. Όσο χάνει την αξία της η ζωή µας, τόσο περισσότερο ανησυχούµε γι αυτήν. Προτιµώ να µου δείξει (ενν. ο Αιµίλιος) το φύλλο κάποιου φυτού κι ας ζωγραφίσει µε µικρότερη επιτυχία το φύλλωµα ενός κορινθιακού κιονόκρανου. (Rousseau, 1762) 7 Είναι προφανές ότι ο Rousseau θεωρεί ότι η ζωή κοντά στη φύση, όπως επίσης και σε συνεχή αναφορά σε αυτήν, αποτελεί το θεµέλιο της ουσιαστικής µάθησης. Στις «Εξοµολογήσεις» του (1770, εκδ. 1782) αναφέρει µε νοσταλγία το περιστατικό που έζησε όταν, µαζί µε τον εξάδελφό του, ήταν οικότροφος στο εξοχικό σπίτι ενός κυρίου Λαµπερσιέ: Έξω από την πόρτα που έβγαζε στην αυλή, και αριστερά όπως µπαίναµε, υπήρχε µια φαρδιά πεζούλα όπου καθόµαστε πολλές φορές το απόγευµα. εν είχε όµως σκιά γι αυτό λοιπόν ο κύριος Λαµπερσιέ αποφάσισε να φυτέψει εκεί µια καρυδιά. Η τελετή της φύτευσης έγινε µε µεγάλη επισηµότητα. Στους δύο οικότροφους ανατέθηκε ο ρόλος του αναδόχου, και όση ώρα γέµιζαν το λάκκο, εµείς κρατούσαµε το δέντρο µε το ένα χέρι και τραγουδούσαµε τραγούδια θριάµβου. Έσκαψαν και µια λακκούβα ολόγυρά του για να το ποτίζουν και κάθε µέρα, ο ξάδελφός µου κι εγώ, φανατικοί θεατές αυτού του ποτίσµατος, διαµορφώναµε την πολύ φυσιολογική πεποίθηση πως ήταν ωραιότερο να υψώνει κανείς ένα δέντρο στην πεζούλα παρά µια σηµαία στις επάλξεις ( ).(Rousseau, 1770/1782) 8 Στις «Ονειροπολήσεις ενός Μοναχικού Οδοιπόρου» (ηµιτελές, δηµοσιεύτηκε το 1782) η φύση αποτελεί το ιδανικό καταφύγιο του Rousseau. Περιπλανιέται, αναπολεί και στοχάζεται. Ο Πέµπτος Περίπατος αποτελεί µία πραγµατική ωδή στην ευτυχία που προσφέρει η ζωή κοντά στη φύση, η οποία συχνά παρουσιάζεται εξιδανικευµένη. Η «Αρκαδία» του στοχαστή είναι το νησί του Αγίου Πέτρου στη µέση της λίµνης της Μπιέν (Bienne), όπου καταφεύγει µετά τον λιθοβολισµό του σπιτιού του που ακολούθησε την δηµοσίευση των «Επιστολών του Βουνού» (1764) και την φλογερή αντιπαράθεση του Rousseau µε την εκκλησιαστική και κοσµική εξουσία της εποχής του. Σε αυτούς τους περιπάτους, εκτός από τη λατρεία της φύσης, φανερώνεται, ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, η απαισιοδοξία του σχετικά µε την πορεία τελειοποίησης του ανθρώπου, η οποία, όπως είναι γνωστό, ενέπνεε τους φιλοσόφους του ιαφωτισµού. (Rousseau, 1754, Engels, 1877) 9 5 Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής ό.π., σσ και: Rousseau, Jean- Jacques. Émile ou de l Éducation ό.π. σ Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής ό.π., σ. 98 και: Rousseau, Jean-Jacques. Émile ou de l Éducation ό.π. σ Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής ό.π., σ. 186 και: Rousseau, Jean- Jacques. Émile ou de l Éducation ό.π. σ Rousseau, Jean-Jacques. Οι Εξοµολογήσεις του J.J.Rousseau. Αθήνα, Ιδεόγραµµα, 1997, µετάφραση: Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Επίλογος: Κοσµάς Ψυχοπαίδης, σ Βλ. σχετικά: Rousseau, Jean- Jacques. Πραγµατεία περί της Καταγωγής και των Θεµελίων της Ανισότητας ανάµεσα στους Ανθρώπους. Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή, 1992, µετάφραση: Μέλπω Αλεξίου-Καναγκίνη, ειδικά σσ κ.ε., (Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes, 1754), όπως επίσης και τα σχόλια του Frederick Engels ( ) στην Εισαγωγή του Anti-Dürhing (1877). ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 294

4 Γράφει λοιπόν ο Rousseau: Επειδή σ αυτές τις ευτυχισµένες όχθες δεν υπάρχουν µεγάλοι δρόµοι κατάλληλοι γι αµάξια, το µέρος δεν είναι πολυσύχναστο από ταξιδιώτες αλλά είναι πολύ ενδιαφέρον για τους µοναχικούς στοχαστές που θέλουν να µεθούν ελεύθερα από τις οµορφιές της φύσης, και να συγκεντρώνονται µέσα σε µία σιωπή που δεν την ταράζει κανένας θόρυβος εκτός από το κλάγγασµα των αετών, τις διακοπτόµενες κρωξιές µερικών πουλιών, και τη βουή απ τους καταρράχτες που πέφτουν απ το βουνό. (Rousseau, 1782) 10 Εάν θελήσει κανείς να συσχετίσει την απόλαυση την οποία νοιώθει ο Rousseau ζώντας κοντά στη φύση, αποτραβηγµένος στη λίµνη του Μπιέν, µε την απόλαυση της φύσης που παραµένει ανεπηρέαστη από τις επιπτώσεις του πολιτισµού, έτσι όπως απεικονίζεται στη ζωγραφική της εποχής, τότε ίσως αναπόφευκτα θα πρέπει να ανατρέξει στις θεωρίες περί εξιδανικευµένης φύσης που, όπως είναι γνωστό, διατυπώνονται ήδη από τον Kant και κατά τον 18 ο αιώνα συνοψίζονται στον όρο «picturesque» που εισάγεται από έναν κληρικό, κατά δώδεκα χρόνια νεώτερο από τον Rousseau, τον William Gilpin ( ). Με το βιβλίο του Observations on the River Wye, and Several Parts of South Wales, etc. Relative Chiefly to Picturesque Beauty; Made in the Summer of the Year 1770 (εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1782, την ίδια χρονιά που εκδόθηκαν και οι «Ονειροπολήσεις του Μοναχικού Οδοιπόρου»)(Gilpin, 1800) 11 ο Gilpin συγκεκριµενοποιεί την φιλοσοφική έννοια του «υπέροχου» στη φύση (sublime), µία έννοια η οποία, ως γνωστό, έχει αποτελέσει αντικείµενο φιλοσοφικής επεξεργασίας από τον Kant (Immanuel Kant [ ]). Στο σηµείο αυτό αξίζει νοµίζω να αναφερθεί το ότι ο Kant υπήρξε ένθερµος αναγνώστης του Rousseau. Είναι µάλιστα ιδιαίτερα ενδιαφέρον το ότι οι Παρατηρήσεις πάνω στο Αίσθηµα του Ωραίου και του Υπέροχου (1764) (Kant, 1764) 12 γράφτηκε αφού ο Kant είχε διαβάσει τον Αιµίλιο.(Kant, 1764) 13 Πριν από αυτόν όµως, είναι ο Τρίτος Κόµης του Shaftesbury ( ), ένας γόνιµος αν και όχι συστηµατικός στοχαστής, (Monroe, 1989) 14 που συνέδεσε την φύση µε την τέχνη. Σύµφωνα µε τις απόψεις του, ως δηµιούργηµα του Θεού, η φύση είναι το µεγαλύτερο απ όλα τα έργα τέχνης. (Monroe, 1989) 15 Το καινούργιο στοιχείο που εισάγει ο Shaftesbury είναι ότι η φύση µπορεί να αποτελέσει αντικείµενο αισθητικής θέασης όπως τα δηµιουργήµατα της τέχνης. Πρόκειται για το ιδιαίτερο εκείνο αίσθηµα απόλαυσης που νοιώθει κανείς µπροστά στη θέαση των απόκρηµνων βράχων, των 10 Rousseau, Jean- Jacques. Οι Ονειροπολήσεις του Μοναχικού Οδοιπόρου. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1989, µετάφραση: Νίκος Σηµηριώτης, σσ και Rousseau, Jean- Jacques. Les Rêveries du Promeneur Solitaire. Παρίσι, 1997, σ Χρησιµοποιώ την 5 η έκδοση: Gilpin, William Μ.Α. Observations on the River Wye, and Several Parts of South Wales, etc. Relative Chiefly to Picturesque Beauty; Made in the Summer of the Year Λονδίνο, A. Straban, Printers street, Kant, Immanuel. Beobachtungen über das Gefühl des Schönen und Erhabenen. Königlich, 1764, στο: Kant, Immanuel. Gesammelte Schriften. Vol. II, Berlin, Χρησιµοποιώ την αγγλική µετάφραση του κειµένου: Kant, Immanuel. Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime. University of California Press, 1991, µετάφραση από τα γερµανικά: John Goldthwait. 13 Kant, Immanuel. Observations on the Feeling ό.π., σελ Beardsley, Monroe C. Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών. Αθήνα, Νεφέλη, 1989, µετάφραση: ηµοσθένης Κούρτοβικ & Παύλος Χριστοδουλίδης, σελ Beardsley, Monroe C. Ιστορία, ό.π., σελ. 169 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 295

5 πυκνών δασών, των καταρρακτών, της θάλασσας, εν ολίγοις της θεώρησης της φύσης µέσα από το πρίσµα της αισθητικής θέασης. Αξίζει να σηµειωθεί ότι βρισκόµαστε στην εποχή του Grand Tour, κατά την οποία οι πλούσιοι Ευρωπαίοι ολοκλήρωναν την µόρφωση και την καλλιέργειά τους µε µακροχρόνια ταξίδια συνήθως στην Νότια Ευρώπη, όπου µπορούσαν να µελετήσουν τις αρχαιότητες, να γνωρίσουν διαφορετικούς πολιτισµούς αλλά και να απολαύσουν την φύση. Μεταξύ τους συγκαταλέγονται και πολλοί ζωγράφοι, οι οποίοι από τα µέσα περίπου του 17 ου αιώνα και µετά συντάσσουν το λεξιλόγιο ενός αυτόνοµου είδους στην ιστορία της τέχνης, την τοπιογραφία. Το τοπίο συµπεριλαµβάνεται σε έργα των προηγούµενων εποχών (πηγαίνοντας προς το παρελθόν θα µπορούσε κανείς να φτάσει ως την ελληνιστική εποχή, αν σκεφτεί κανείς τις τοιχογραφίες της βίλλας Αλµπάνι, στη Ρώµη µε τις απεικονίσεις της ζωής στη ρωµαϊκή ύπαιθρο, ή τα κινεζικά ειλητάρια του 13 ου και 14 ου αιώνα). Ωστόσο το τοπίο χρησιµοποιείται ως επί το πλείστον ως συµπληρωµατικό στοιχείο της κεντρικής αφήγησης, και λιγότερο σαν αυθύπαρκτη θεµατολογική επιλογή, όπως π.χ. συµβαίνει στην ελαιογραφία του Albrecht Altdorfer (1480;-1538) µε τίτλο «Τοπίο κοντά στον ούναβη» (περ , λάδι πάνω σε περγαµηνή, µονταρισµένη σε ξύλο, 30Χ22 εκ., Παλαιά Πινακοθήκη, Μόναχο) [Εικόνα 1]. Ο Γερµανός Altdorfer υπήρξε σύγχρονος του Albrecht Dürer ( ) και ένας από τους βασικούς εκπροσώπους της Αναγέννησης των Βόρειων Χωρών. Αν και η δραστηριότητά του εκτεινόταν από τη ζωγραφική έως τη χαρακτική και την αρχιτεκτονική, είναι κυρίως γνωστός για τις τοπιογραφίες του των περιοχών γύρω από τον ούναβη που υπερσκελίζουν σε ενδιαφέρον τα πολυάριθµα έργα του θρησκευτικού θεµατολογίου. Από ορισµένους πάντως θεωρείται ως ο πρόδροµος της τοπιογραφίας ως αυτόνοµου είδους της ζωγραφικής της νεώτερης ιστορίας. Αν και το θέµα παραµένει η τοπιογραφία, στο έργο «Τοπίο µε δύο Βαλανιδιές» (1641, ελαιογραφία, 89Χ111 εκ., Rijksmuseum, [Εικόνα 2] του Ολλανδού Jan van Goyen ( ) τα πράγµατα διαφοροποιούνται σε σχέση µε το έργο του Altdorfer ως προς την κλίµακα, µε το πλάνο να αποδίδεται από µικρότερη απόσταση, αλλά και σε ό,τι έχει αφορά στην εισαγωγή του ανθρώπινου στοιχείου στη σύνθεση. Ο van Goyen τοποθετεί στο µέσον της σύνθεσης δύο χωρικούς που συνοµιλούν, ενώ µία τρίτη µορφή στα αριστερά του έργου βαδίζει προς το βάθος του ορίζοντα. Τα θεµατικά είδη που κυριαρχούν στο ρεπερτόριο της ολλανδικής ζωγραφικής του µπαρόκ (17 ος αιώνας) είναι η προσωπογραφία, η ηθογραφία, η νεκρή φύση και η τοπιογραφία, η οποία όµως συχνά ακροβατεί θεµατολογικά ανάµεσα στο τοπίο και την ηθογραφία, όπως συµβαίνει και στο εν λόγω έργο του van Goyen. Αν συγκρίνουµε µάλιστα το έργο του van Goyen µε ένα έργο του Claude Lorrain (περ ) που φιλοτεχνήθηκε µόλις τέσσερα χρόνια αργότερα και έχει τίτλο «Τοπίο µε τον Απόλλωνα και τον Ερµή» (1645, ελαιογραφία, 55Χ45 εκ., Ρώµη, Galleria Doria-Pamphilj) [Εικόνα 3] µπορούµε ήδη να παρατηρήσουµε την διαφορά στην προσέγγιση της φύσης από τους δύο καλλιτέχνες: απλή παρατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο, στην περίπτωση του van Goyen και µε µία τάση εξιδανίκευσης στην περίπτωση του Claude Lorrain. εν είναι τυχαίο το γεγονός ότι αντί για µορφές χωρικών ο Claude Lorrain επιλέγει να «δραµατοποιήσει» το τοπίο µε την εισαγωγή δύο Ολύµπιων θεών. Όπως συµβαίνει και στο έργο του van Goyen το βάθος πεδίου εξακολουθεί να είναι απεριόριστο. Οι δύο µορφές τοποθετηµένες σε απόσταση µεταξύ τους, µε τον Ερµή να αποµακρύνεται µε το κλεµµένο κοπάδι και τον ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 296

6 ανυποψίαστο Απόλλωνα να παίζει βιολί (το οποίο σε αυτή την περίπτωση αντικαθιστά τη λύρα που είναι το συνηθισµένο µουσικό όργανο του θεού του φωτός) και πιο πέρα η γέφυρα, ο πύργος και τα βουνά καθορίζουν την προοπτική της παράστασης. Γύρω στην ηλικία των δέκα ετών ο Claude Lorrain, το πραγµατικό όνοµα του οποίου ήταν Claude Gellée, ταξίδευσε στην Ιταλία, παραµένοντας στην Νάπολη από το 1619 έως το 1621, µαθητής ενός Γερµανού ζωγράφου έργων µικρού µεγέθους, ονόµατι Goffredo Wals ή Gottfried Wals ή Goffredo Tedesco ( ). Το 1625 µαθητεύει στο εργαστήριο του Augustin Tassi ( ), ενός ιδιόρρυθµου ζωγράφου εξειδικευµένου στη νωπογραφία, ενώ µέχρι το 1627, οπότε εγκαθίσταται και πάλι στη Ρώµη, υπό την πατρωνία του καρδινάλιου Bentivoglio, πιθανότατα ταξιδεύει στην Ιταλία, τη Γαλλία, την Γερµανία και την πατρίδα του τη Λωρραίνη. Σε αντίθεση µε τον φίλο και συνταξιδιώτη του, τον Γάλλο ζωγράφο Nicolas Poussin ( ), ο οποίος χρησιµοποιούσε το τοπίο ως «φόντο» των, µυθολογικών συνήθως, επεισοδίων τα οποία πραγµατευόταν, το ενδιαφέρον του Claude Lorrain στρέφεται µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο τοπίο. Έτσι, στα 1637 έχει ήδη αποκτήσει τη φήµη ενός ιδιαίτερα ικανού τοπιογράφου, γεγονός που σίγουρα εντάσσεται στις προσωπικές του φιλοδοξίες, δεδοµένου ότι και ο ίδιος δήλωνε στους αγοραστές των έργων του ότι το θέµα είναι το τοπίο, ενώ τις φιγούρες τους τις έκανε δώρο! Ωστόσο, οι απεικονίσεις της φύσης από τους van Goyen και Claude Lorrain δεν είναι παρά πιστές αναπαραγωγές της θέας (veduta) δίχως διόλου να µας εισάγουν σε µία ατµόσφαιρα θαυµασµού της φύσης ή ακόµη και έκστασης απέναντί της. Θα πρέπει να περιµένουµε ως τα µέσα µε τέλη του 18 ου αιώνα µε αρχές του 19 ου για να συναντήσουµε την έννοια του εκστατικού στις απεικονίσεις της φύσης. Έτσι, στο έργο του Αυστριακού Joseph Anton Koch ( ) µε τίτλο «Ηρωικό Τοπίο µε Ουράνιο Τόξο» [Εικόνα 4] αντικρίζουµε µία εξιδανικευµένη µεταφορά της επίγειας ευτυχίας. Ο Koch ανήκει στους Γερµανούς καλλιτέχνες του Ροµαντισµού µε τους οποίους η τοπιογραφία αποκτά ιδιαίτερη θέση ανάµεσα στις θεµατολογικές επιλογές των ζωγράφων. Η ροµαντική τοπιογραφία, ως αυτόνοµο είδος, πρότεινε µία καινούργια κατεύθυνση στην απόδοση της πραγµατικότητας και µία καινούργια δυνατότητα στη θεµατογραφία. Ωστόσο, το βασικό επιχείρηµα των ακαδηµαϊκών κύκλων της εποχής που επιθυµούσαν την υπαγωγή της τοπιογραφίας σε άλλες θεµατολογικές επιλογές, όπως π.χ. η απεικόνιση ιστορικών γεγονότων, ήταν ότι η τοπιογραφία, ως αυτόνοµο είδος, δεν θα µπορούσε να υποστηρίξει πειστικά γεγονότα ή ιδέες που θα εξειδανίκευαν την πραγµατικότητα και θα την «εξευγένιζαν». (Vaughan, 1978) 16 Στην πραγµατικότητα η αναπαράσταση θα έπρεπε οπωσδήποτε να συµπεριλαµβάνει κάποιο «γεγονός» και η απεικόνιση της φύσης, από µόνη της δεν µπορούσε να θεωρηθεί ως κάτι τέτοιο. Συνεπώς η εξειδανικευµένη τοπιογραφία αποτέλεσε ένα είδος το οποίο θα µπορούσε να συνταχθεί µε τον προβληµατισµό των ακαδηµαϊκών κύκλων περί θεµατολογίου. Έτσι λοιπόν ο Koch επανέρχεται στην εξιδανικευµένη τοπιογραφία και σε ένα άλλο έργο του (Εικόνα 5: Joseph Anton Koch, Ηρωϊκό τοπίο µε ουράνιο τόξο, 1815, ελαιογραφία, 188Χ171 εκ., Neue Pinakothek, Munich), αλλά και αλλού (Εικόνα 6: Joseph Anton Koch, Οι καταρράκτες Schmadribach, , ελαιογραφία, 132 x 110 cm, Neue Pinakothek, 16 Σχετικά βλ. µεταξύ άλλων: Vaughan, William. Romantic Art. Λονδίνο, Thames & Hudson, 1991 (1978), σ. 132 κ.ε.: «Transcendent Landscapes», σσ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 297

7 Munich) και (Εικόνα 7: Joseph Anton Koch, Το Wetterhorn µε το Reichenbachtal, 1824, ελαιογραφία, Oskar Reinhart Foundation, Winterthur). Ο Γερµανός ζωγράφος του Ροµαντισµού Caspar David Friedrich ( ) γεννήθηκε µόλις τέσσερα χρόνια πριν από τον θάνατο του Rousseau. Οι ιδέες του Ελβετού φιλοσόφου είχαν εξαπλωθεί ήδη στην Ευρώπη όταν ο Friedrich φιλοτεχνούσε τοπία µε γοτθικά ερείπια, «επίφοβα» δέντρα και µοναχικές φιγούρες τυλιγµένες µέσα σε µία µυστηριακή ατµόσφαιρα µοναξιάς. Ο Friedrich γνώριζε τον τρόπο µε τον οποίο οι Ολλανδοί ζωγράφοι του 17 ου αιώνα πραγµατεύονταν τη φύση στις τοπιογραφίες τους, αλλά ο ίδιος την απέδιδε µέσα από το ροµαντικό ιδίωµα.(vaughan, 1972, Novotny, 1960, Hofmann, 200) 17 Οι ανθρώπινες µορφές στο έργο του είναι προσωποποιήσεις του ροµαντικού πνεύµατος: µοναχικές, στοχαστικές ή ακόµη και στα όρια της ύπαρξης, σίγουρα ενεές µπροστά στα µυστήρια του κόσµου. Παρατηρώντας την Εικόνα 8 και την Εικόνα 9 µπορούµε να πούµε ότι έχουµε µία αρκετά πιστή απόδοση του µοναχικού οδοιπόρου Rousseau. Πρόκειται για δύο έργα του Friedrich, το πρώτο φιλοτεχνηµένο περίπου στα 1818, που έχει τίτλο «Περιπλανώµενος πάνω από ταραγµένη θάλασσα» (ελαιογραφία, 94.8Χ74.8 εκ., Kunsthalle, Αµβούργο) και το δεύτερο µε τίτλο «Ζευγάρι Στοχάζεται Κοιτάζοντας το Φεγγάρι», , εκ. Alte Nationalgalerie, Βερολίνο. Η φύση στις εικόνες αυτές αποδίδεται µέσα από το ροµαντικό ιδίωµα, δηλαδή ως «τόπος» συνειδητοποίησης της ασηµαντότητας του ανθρώπου. Συνοψίζοντας θα µπορούσε κανείς να καταλήξει στα παρακάτω: Όπως είναι γνωστό, η σχέση του ανθρώπου µε την φύση καταλαµβάνει κεντρική θέση στην σκέψη του Ρουσσώ. Την εποχή που ακολουθεί τη διάδοση των ιδεών του οι Ευρωπαίοι ζωγράφοι προσεγγίζουν µε καινοφανείς τρόπους την φύση, µε τα δικά τους, εικαστικά αυτή την φορά, µέσα. Την απεικονίζουν άλλοτε ως εξιδανικευµένη µεταφορά της επίγειας ευτυχίας, άλλοτε ως υπερβατικό «τόπο» συνειδητοποίησης της ασηµαντότητας του ανθρώπου και άλλοτε ως ειδυλλιακό περιβάλλον περιπάτου και περισυλλογής, όπως π.χ. συµβαίνει στα έργα των καλλιτεχνών που εξετάστηκαν. Πρόκειται για µία νοηµατική συνάφεια που ενδεχοµένως αξίζει τον κόπο να εξεταστεί κάτω από το πρίσµα της σηµερινής µας σχέσης µε τη φύση. Θα κλείσω µε ένα απόσπασµα από το βιβλίο «Minina Moralia» του Adorno σχετικά µε το τοπίο, την αλλοίωση του οποίου, ο Γερµανός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος επεσήµανε στα 1951, µε εξαιρετική ευαισθησία: Paysage.- Το ελάττωµα του (αµερικανικού) (οι παρενθέσεις είναι της συγγραφέως) τοπίου δεν είναι τόσο, όπως θα το ήθελε η ροµαντική αυταπάτη, η απουσία ιστορικών αναµνήσεων, όσο ότι το χέρι δεν έχει αφήσει ίχνη πάνω του. Αυτό έχει σχέση όχι µόνο µε την έλλειψη αγρών, τα αξερίζωτα για καλλιέργειες και συχνά θαµνώδη, χαµηλά δάση, αλλά 17 Η βιβλιογραφία για τον Caspar David Friedrich είναι εξαιρετικά εκτεταµένη. Περιορίζοµαι στα κάτωθι: Vaughan, William (1972). Caspar David Friedrich, : Romantic Landscape Painting in Dresden Κατάλογος Έκθεσης, Tate Gallery, Λονδίνο, 6/9-16/ , Λονδίνο, Tate Gallery, Novotny, Fritz. Painting and Sculpture in Europe Penguin books, 1980 (1960), σσ : «German Romanticism and the Nazarens» και Vaughan, William. Romantic Art ό.π., σσ : Caspar David Friedrich, Hofmann, Werner. Caspar David Friedrich. Λονδίνο, Thames & Hudson, ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 298

8 προπάντων µε τους δρόµους. Αυτοί είναι σπαρµένοι πάντα αδιαµεσολάβητα µέσα στο τοπίο, ( ) είναι ανέκφραστοι. Καθώς δεν γνωρίζουν ίχνη βηµάτων και τροχών, διόλου µαλακούς πεζόδροµους στις άκρες τους σαν µετάβαση προς τη βλάστηση, ούτε µονοπάτια στο πλευρό τους που θα οδηγούσαν κάτω στην κοιλάδα, έτσι τους λείπει και το ήπιο, καταπραϋντικό, µη γωνιώδες των πραγµάτων, πάνω στα οποία έκαναν τη δουλειά τους χέρια ή τα άµεσα εργαλεία τους. Σαν να µην χάιδεψε κανένας τα µαλλιά αυτού του τοπίου. εν παρηγορήθηκε και είναι απαρηγόρητα θλιβερό. Ανάλογα γίνεται αντιληπτό. ιότι το βιαστικό µάτι δεν µπορεί να συγκρατήσει ό,τι απλώς είδε µέσα από το αυτοκίνητο, και έτσι αυτό χάνεται χωρίς να αφήνει ίχνη, όπως και το ίδιο δεν φέρει ίχνη. (Adorno, 1951) 18 εικόνα 1 εικόνα 2 18 Adorno, Theodor W. Minima Moralia, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2000 (1951), Πρόλογος: ηµήτριος Μαρκής, µετάφραση: Λευτέρης Αναγνώστου, σελ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 299

9 εικόνα 3 εικόνα 4 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 300

10 εικόνα 5 εικόνα 6 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 301

11 εικόνα 7 εικόνα 8 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 302

12 εικόνα 9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Adorno, Theodor W. Minima Moralia, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2000 (1951), Πρόλογος: ηµήτριος Μαρκής, µετάφραση: Λευτέρης Αναγνώστου. Beardsley, Monroe C. Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών. Αθήνα, Νεφέλη, 1989, µετάφραση: ηµοσθένης Κούρτοβικ & Παύλος Χριστοδουλίδης. Diderot, Denis. Pensées sur l' Interprétation de la Nature. Paris, Flammarion, 2005 (1751) Engels, Frederick, Anti-Dürhing, Εγκυκλοπαιδεία (Encyclopédie ou Dictionnaire des Sciences, des Arts et des Métiers, ) (λήµµατα Anatomie des Plantes, Plantes, Arbre κ.ο.κ.) Gilpin, William Μ.Α. Observations on the River Wye, and Several Parts of South Wales, etc. Relative Chiefly to Picturesque Beauty; Made in the Summer of the Year Λονδίνο, A. Straban, Printers street, Hofmann, Werner. Caspar David Friedrich. Λονδίνο, Thames & Hudson, Kant, Immanuel. Beobachtungen über das Gefühl des Schönen und Erhabenen. Königlich, 1764, στο: Kant, Immanuel. Gesammelte Schriften. Vol. II, Berlin, Kant, Immanuel. Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime. University of California Press, 1991, µετάφραση από τα γερµανικά: John Goldthwait. Novotny, Fritz. Painting and Sculpture in Europe Penguin books, 1980 (1960), σσ : «German Romanticism and the Nazarens». Rousseau, Jean-Jacques. Αιµίλιος ή Περί Αγωγής. Τοµ. Ι-ΙΙΙ, Αθήνα, Πλέθρον, 2001, µετάφραση: Πολυτίµη Γκέκα, επιµέλεια: Γιώργος Σπανός. Rousseau, Jean-Jacques. Émile ou de l Éducation, Παρίσι, GF Flammarion, 1966, παρουσίαση: Michel Launay. Rousseau, Jean-Jacques. Οι Εξοµολογήσεις του J.J.Rousseau. Αθήνα, Ιδεόγραµµα, 1997, µετάφραση: Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Επίλογος: Κοσµάς Ψυχοπαίδης. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 303

13 Rousseau, Jean- Jacques. Πραγµατεία περί της Καταγωγής και των Θεµελίων της Ανισότητας ανάµεσα στους Ανθρώπους. Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή, 1992, µετάφραση: Μέλπω Αλεξίου-Καναγκίνη, (Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes, 1754), Rousseau, Jean- Jacques. Οι Ονειροπολήσεις του Μοναχικού Οδοιπόρου. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1989, µετάφραση: Νίκος Σηµηριώτης, σσ Rousseau, Jean- Jacques. Les Rêveries du Promeneur Solitaire. Παρίσι, Vaughan, William. Romantic Art. Λονδίνο, Thames & Hudson, 1991 (1978), σ. 132 κ.ε.: «Transcendent Landscapes», σσ και σσ : Caspar David Friedrich. Vaughan, William (1972). Caspar David Friedrich, : Romantic Landscape Painting in Dresden Κατάλογος Έκθεσης, Tate Gallery, Λονδίνο, 6/9-16/ , Λονδίνο, Tate Gallery. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 304

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρι, έντρα, Παιδιά

Αστέρι, έντρα, Παιδιά , έντρα, Παιδιά Άννα Σοφού Εκπαιδευτικός ΠΕ 5 - Π/θµια Εκπαίδευση Γαλλικής Φιλολογίας email: ann_sofou@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο εργαστήριο αυτό µε τίτλο «, δέντρα, παιδιά» η Άννα Σοφού θα παρουσιάσει µία

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως «Οδηγίες χρήσεως» και διαχείρισης της εικαστικής δημιουργίας είναι το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου και απευθύνεται στους ανθρώπους των εικαστικών τεχνών, αλλά κυρίως σε νέους καλλιτέχνες που θέλουν να

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΕΒΟΟΚ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΜΗ ΣΑΡΑΝΤΑΕΝΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταµορφώσεις ενός τοπίου Χώροι δηµιουργικής απασχόλησης παιδιών

Μεταµορφώσεις ενός τοπίου Χώροι δηµιουργικής απασχόλησης παιδιών Μεταµορφώσεις ενός τοπίου Χώροι δηµιουργικής απασχόλησης παιδιών Πολυάννα Παρασκευά Αρχιτέκτων ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην επαγγελµατική µου πορεία ως αρχιτέκτονας µου δόθηκε η ευκαιρία να µελετήσω και να υλοποιήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΕΣ 2015-2016. User-Pc

ΕΓΓΡΑΦΕΣ 2015-2016. User-Pc ΕΓΓΡΑΦΕΣ 2015-2016 User-Pc Θ έ μ ι δ ο ς 9, Π α λ α ι ό Φ ά λ η ρ ο e - m a i l : b o r g i a s - @ o t e n e t. g r w w w. b o r g i a s - a r t. g r w w w. f a c e b o o k. c o m / b o r g i a s a r

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Χειμωνιάτικο Ταξίδι Φισκάρδο, λάδι σε καμβά, 18x24cm Ώχρα, λάδι σε χαρτόνι, 22x26,5cm 20 Δεκεμβρίου 29 Ιανουαρίου 2014 Αμοργός, λάδι σε καμβά, 24x30cm Νυχτερινό, λάδι σε χαρτόνι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας).

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας). Ζωρζ Μπιζέ [George Bizet] (1836-1875) Γάλλος συνθέτης Συµφωνία αρ. 1, σε Ντο µείζονα Η µία και µοναδική συµφωνία του γάλλου συνθέτη του 19 ου αιώνα Ζωρζ Μπιζέ, ήταν ένα από τα πρώτα του έργα και γράφτηκε

Διαβάστε περισσότερα

2007 Διδακτορική Διατριβή στην Τέχνη και το Design, University of Derby, Μεγάλη Βρετανία

2007 Διδακτορική Διατριβή στην Τέχνη και το Design, University of Derby, Μεγάλη Βρετανία Γιώργης Γερόλυµπος Γεννήθηκε στο Παρίσι, 1973 2008-2011 Διδάσκων Φωτογραφίας (Π.Δ.407/80) στο τµήµα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστηµίου της Θεσσαλίας. Φωτογράφος, αρχιτέκτωv-µηχανικός. Εκπαίδευση 2007 Διδακτορική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 2Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 08 ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 31-1-2009 Να απαντήσετε και στα τρία ισοδύναμα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β2 1 Επίπεδο Β2 Διάρκεια: 45 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Ένας φίλος σας έγραψε μια κριτική για ένα γνωστό βιβλίο, αλλά έχει δυσκολία στην επιλογή των κατάλληλων λέξεων σε κάποιες προτάσεις και ζητά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ. χαρτονένια κομμάτια 1 ταμπλό 2 ταμπλό αγροκτήματος (ένα για κάθε παίκτη)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ. χαρτονένια κομμάτια 1 ταμπλό 2 ταμπλό αγροκτήματος (ένα για κάθε παίκτη) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ του Uwe Rosenberg για 2 παίκτες ηλικίας 13 και άνω ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παίρνετε τους ρόλους αγροτών και εκτρέφετε πρόβατα, γουρούνια αγελάδες και άλογα. Τρείς εργάτες σας βοηθούν στις εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. Culture 2000 Framework Programme in Support of Culture CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Λουίζα Καραπιδάκη Ιστορικός Τέχνης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Athens by sound. Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008. Δελτίο Τύπου

Athens by sound. Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008. Δελτίο Τύπου Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008 Δελτίο Τύπου Athens by sound Αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο το κτισμένο. Αρχιτεκτονική συγκροτούν όλες οι ποιότητες του χώρου υλικές και άυλες. Η ατμόσφαιρα, οι ήχοι, οι μυρωδιές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2 ο ΚΙΣΑΜΟΥ & 4 ο ΛΕΜΕΣΟΥ Οδηγίες για τη δραστηριότητα «Έκθεση ζωγραφικής και γκραβούρας στο σχολείο µας» Με αφορµή το πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ Με την συµπλήρωση 21 χρόνων λειτουργίας της «Εταιρίας Εικαστικών Τεχνών και Γραµµάτων» που εδρεύει και λειτουργεί στην Γλυφάδα, πραγµατοποίησαν µεγάλη αναδροµική έκθεση στην «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Davydov, V. P. Gillingham-Ryan, Maxwell Great Grenier, Jean, 1898-1971 Handbook Handbook Simmons, Ian

Davydov, V. P. Gillingham-Ryan, Maxwell  Great Grenier, Jean, 1898-1971 Handbook Handbook Simmons, Ian Davydov, V. P. Ταξιδιωτικές σηµειώσεις : από τα Ιόνια Νησιά, την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία και την Τουρκία στα 1835 / Βλαδίµηρος Νταβίντωφ ; [µετάφραση από τα ρώσικα Ολέγ Τσυµπένκο].-- Αθήνα, Εµπορική Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κοζάνη, 8-13 Μαϊου 2013 ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης. (Ελλάς, Ελβετία, Μεγάλη Βρετανία) Καλλιτεχνικός Διευθυντής Φεστιβάλ: Στέλιος Πελασγός

Κοζάνη, 8-13 Μαϊου 2013 ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης. (Ελλάς, Ελβετία, Μεγάλη Βρετανία) Καλλιτεχνικός Διευθυντής Φεστιβάλ: Στέλιος Πελασγός 5 ο Διεθνές Φεστιβάλ Αφήγησης και τεχνών του Λόγου Κοζάνη, 8-13 Μαϊου 2013 ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης (Ελλάς, Ελβετία, Μεγάλη Βρετανία) Καλλιτεχνικός Διευθυντής Φεστιβάλ: Στέλιος Πελασγός Καλλιτεχνικός διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου Η ανάμειξη των δραστηριοτήτων στην πόλη επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Το περιβάλλον (φυσικό και ανθρωπογενές) είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζει τις δραστηριότητες. Β. Καρβουντζή, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα