των Ναυτίλων Περιεχόμενα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "των Ναυτίλων Περιεχόμενα"

Transcript

1 Τεύχος: 12 Φεβρουάριος 2011 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν τη θαλάσσια έρευνα, τη χρήση νέων τεχνολογιών για την προστασία του περιβάλλοντος και τις επιστήµες και τα επαγγέλµατα που συνδέονται µε το θαλάσσιο περιβάλλον. Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζεται από το Βρετανικό κοινωφελές ίδρυµα The Lloyd s Register Educational Trust (The LRET) και είναι υπό την αιγίδα της Γενικής Γραµµατείας Νέας Γενιάς. Περιεχόμενα Η Διώρυγα του Παναμά και η επέκτασή της Σελ. 1 Ωκεανογραφικά πλοία, οι εξερευνητές των ωκεάνιων μυστικών (μέρος Α ) Η ιώρυγα του Παναµά και η επέκτασή της Η Διώρυγα του Παναμά είναι η δεύτερη σε ναυτιλιακή σπουδαιότητα στον κόσμο μετά τη Διώρυγα του Σουέζ. Με ανισοϋψείς δεξαμενές ενώνει τη βόρεια ακτή του Ατλαντικού ωκεανού με τη νότια του Ειρηνικού. Ένα από τα πιο δύσκολα έργα που κατασκεύασε ποτέ ο άνθρωπος, η διώρυγα σουν στην άλλη πλευρά της διώρυγας, όπου ξανακατεβαίνουν στο επίπεδο της θάλασσας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα πλοίο να χρειάζεται 8 με 10 ώρες για να περάσει τη διώρυγα. Για την ανύψωση και επαναφορά του πλοίου στο σωστό επίπεδο χρησιμοποιούνται υδατοφράχτες. Σελ. 4 Οξίνιση των ωκεανών: Ένα πρόβλημα με πολύ σημαντικές συνέπειες στη θαλάσσια βιοποικιλότητα Σελ. 7 Τα links του μήνα Σελ. 9 Με την υποστήριξη του: Υπό την αιγίδα της: είχε τεράστια επίδραση στη ναυσιπλοΐα, αντικαθιστώντας τη μεγάλη και χρονοβόρα διαδρομή από το Στενό του Μαγγελάνου ή το ακρωτήριο Horn στο νοτιότερο σημείο της Νοτίου Αμερικής, που είχε ως αποτέλεσμα τα πλοία να διανύουν μίλια παραπάνω απ ότι μέσω της Διώρυγας. Χαρακτηριστικά και λειτουργία της Διώρυγας Η Διώρυγα, που έχει συνολικό μήκος 80 χιλιομέτρων, αποτελείται από τεχνητές λίμνες και δεξαμενές, καθώς και υδατοφράχτες. Επειδή το επίπεδο της στεριάς είναι ελαφρώς υψηλότερο από το μέσο επίπεδο της θάλασσας, τα πλοία χρειάζεται να ανυψωθούν κατά 26 μέτρα για να περά- Οι υδατοφράχτες είναι τοποθετημένοι σε 3 διαφορετικά σημεία κατά μήκος της διώρυγας. Εισερχόμενοι από την πλευρά του Ειρηνικού ωκεανού συναντάμε: Τους υδατοφράχτες της λίμνης Miraflores, Τους υδατοφράχτες Pedro Miguel, και Τους υδατοφράχτες της λίμνης Γκατούν Οι υδατοφράχτες χωρίζουν τη διαδικασία ανύψωσης και κατεβάσματος του πλοίου σε 6 βήματα. Τρεις υδατοφράχτες ανυψώνουν το πλοίο και τρεις το κατεβάζουν. Κάθε υδατοφράχτης έχει δύο θαλάμους, επιτρέποντας έτσι τη διπλή διέλευση πλοίων και μειώνοντας την κίνηση. Οι θάλαμοι των υδατοφραχτών τροφοδοτούνται με νερό από τη λίμνη Γκατούν. Σελίδα 1 Συνεχίζεται στη σελ. 2

2 διώρυγας. Με την ολοκλήρωση της τότε έρευνας ο κυβερνήτης του Παναμά εξέφρασε την άποψη ότι ένα τέτοιο εγχείρημα είναι απίθανο να καρποφορήσει. Σχηματική απεικόνιση της Διώρυγας του Παναμά Το μέγεθος των υδατοφραχτών καθορίζει και το μέγιστο μέγεθος των πλοίων που μπορούν να διασχίσουν τη διώρυγα. Η σπουδαιότητα της διώρυγας στο διεθνές εμπόριο οδήγησε στην κατασκευή πλοίων, τέτοιων διαστάσεων, ώστε να μπορούν να περάσουν από τη διώρυγα. Τα πλοία αυτά είναι γνωστά ως πλοία Panamax, και περνούν από τα κανάλια με περιθώριο μόνο 62 εκατοστά από κάθε πλευρά. Απαιτείται επομένως πολύ προσεκτικός προγραμματισμός και καθοδήγηση, καθώς με το παραμικρό λάθος το σύστημα μπλοκάρει, προκαλώντας ατελείωτες καθυστερήσεις. Τα πλοία αυτού του τύπου αποτελούν το 40% του συνόλου των πλοίων που διασχίζουν τη διώρυγα. Έτσι ξεκίνησαν όλα... Πρώτοι οι Γάλλοι επέλεξαν τον ισθμό του Παναμά σαν το ιδανικό μέρος για τη διάνοιξη της διώρυγας. Ίδρυσαν τη Διεθνή Εταιρεία της Ωκεάνιας Διώρυγας και με επικεφαλής τον Ferdinand de Lesseps άρχισαν τις εργασίες. Πράγματι, το 1881, αρχίζει η γαλλική προσπάθεια. Όμως, οι τροπικοί πυρετοί προκαλούσαν τρομερές απώλειες ζωής στο εργατικό προσωπικό. Η κακή διαχείριση, η διαφθορά και η κλοπή οργίαζαν. Η προσπάθεια τερματίζεται άδοξα το 1888 με την πτώχευση της εταιρείας. Οι Γάλλοι εγκατέλειψαν το σχέδιο, αφήνοντας πίσω τους σκουριασμένα μηχανήματα και τάφους χιλιάδων εργατών. Το 1904 η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών εξαγόρασε τα γαλλικά δικαιώματα, δημιούργησε μια Επιτροπή για τη Διώρυγα και ξεκίνησε την κατασκευή. Τα αρχικά σχέδια των Γάλλων τροποποιήθηκαν και αποφασίστηκε η κατασκευή φραγμάτων και υδατοφράχτες που θα ανυψώνουν και θα κατεβάζουν τα πλοία στο επίπεδο της θάλασσας, ξεπερνώντας έτσι το πρόβλημα της διαφοράς ύψους μεταξύ των ωκεανών και της στεριάς. Σελίδα 2 Το όνειρο για τη διάνοιξη μιας θαλάσσιας οδού στον Ισθμό του Παναμά, που θα ένωνε τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό ωκεανό, χρονολογείται από το 16ο αιώνα, όταν ο θαλασσοπόρος Vasco Nuñez de Balboa ανακάλυψε ότι μόνο μια στενή λωρίδα γης χώριζε τους δύο ωκεανούς. Έτσι, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κάρολος ο 5ος, με διάταγμα που εξέδωσε το 1534, κάλεσε την τοπική κυβέρνηση του Παναμά να ξεκινήσει έρευνα για τη διαδρομή μέχρι τον Ειρηνικό ωκεανό ακολουθώντας τον ποταμό Chagres. Αυτή ήταν η πρώτη έρευνα που πραγματοποιήθηκε για τη διερεύνηση της πιθανότητας διάνοιξης καναλιού στον Παναμά, η οποία σχεδόν ακολούθησε τη σημερινή διαδρομή της Η επιθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να ενώσουν σε κάποιο σημείο της κεντρικής Αμερικής (όχι απαραίτητα στον Παναμά) τους δύο ωκεανούς δημιουργήθηκε αρκετά αργότερα, όταν το 1848 η ανακάλυψη χρυσού στην Καλιφόρνια οδήγησε σε έξαρση των εμπορικών συναλλαγών, οι οποίες διεκπεραιώνονταν μέσω του σιδηροδρομικού δικτύου του Παναμά που είχε μόλις ολοκληρωθεί. Το 1869 διατάχθηκε από την τότε κυβέρνηση των ΗΠΑ η διεξαγωγή έρευνας στην Κεντρική Αμερική (Νικαράγουα και Παναμά) για τη δημιουργία διώρυγας και η αναφορά που εκδόθηκε 7 χρόνια αργότερα έκρινε τη διαδρομή από τη Νικαράγουα ως την πιο συμφέρουσα. Κατασκευή υδατοφράχτη στη Διώρυγα του Παναμά, 1913 (Συνεχίζεται στη σελ. 3)

3 Ο άθλος ολοκληρώνεται Διέλευση του πλοίου SS Kroonland από το Culebra Cut στις 2 Φεβρουαρίου 1915 Η πρώτη διέλευση πλοίου πραγματοποιήθηκε δοκιμαστικά τον Ιανουάριο του Τελικά, η Διώρυγα εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, καμία άλλη κατασκευή στην Αμερικάνικη ιστορία δεν είχε κοστίσει τόσο ακριβά σε χρήμα, αλλά και σε ανθρώπινες ζωές. Οι δαπάνες της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1904 έως το 1914 έφτασαν τα δολάρια, ενώ, μαζί με τις προηγούμενες δαπάνες των Γάλλων, το συνολικό κόστος για την κατασκευή της Διώρυγας έφτασε τα δολάρια. Χρειάστηκαν 34 χρόνια από τις αρχικές προσπάθειες μέχρι την ολοκλήρωση του έργου. Υπολογίζεται ότι άνθρωποι εργάστηκαν για την κατασκευή τις διώρυγας, ενώ ζωές χάθηκαν κατά τη διάρκεια του εγχειρήματος. Η αρχική σκέψη προήλθε από το γεγονός ότι οι ανάγκες της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομίας, έχουν οδηγήσει στην κατασκευή πλοίων με τεράστια χωρητικότητα εμπορευμάτων. Τα στοιχεία έδειχναν ότι μέχρι τη φετινή χρονιά, το 37% του παγκόσμιου στόλου πλοίων, μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (container ships), θα είχαν τέτοιο μέγεθος που θα αδυνατούσαν να περάσουν τη διώρυγα. Κάτι τέτοιο θα ήταν τεράστιο πλήγμα για την παγκόσμια και τοπική οικονομία, αλλά και τη βιωσιμότητα της διώρυγας. Έτσι, λοιπόν το 2006 εγκρίθηκε η πρόταση για επέκταση της διώρυγας και το Σεπτέμβριο του 2007 ξεκίνησαν οι εργασίες, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το Η πρόταση περιελάμβανε επέκταση της διώρυγας με τη δημιουργία δύο νέων υδατοφραχτών, έναν στην πλευρά του Ατλαντικού και έναν στην πλευρά του Ειρηνικού Ωκεανού. Οι υδατοφράχτες αυτοί θα είναι παράλληλοι στους ήδη υπάρχοντες και θα λειτουργούν ταυτόχρονα με αυτούς, με αποτέλεσμα περισσότερα πλοία να περνούν τη διώρυγα την ίδια στιγμή. Επίσης, αποφασίστηκε η διαπλάτυνση και εκβάθυνση των υπαρχόντων καναλιών στη λίμνη Γκατούν, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα να μπορούν να περάσουν τη διώρυγα τα νέου τύπου πλοία Post Panamax, τα οποία είναι μεγαλύτερα σε μέγεθος (μήκος, πλάτος και βύθισμα) από τα πλοία τύπου Panamax. Υπολογίζεται ότι με αυτή την επέκταση, η Διώρυγα του Παναμά θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις μετακίνησης των πλοίων τουλάχιστον μέχρι το Επέκταση της Διώρυγας του Παναμά Πηγές: 1. Canal de Panama: 2. Wikipedia, The free Encyclopedia: 3. The Hub of Bright Minds: Σελίδα 3 4. Εμπειρίκος, Φίλιππος: "Η Διώρυγα του Παναμά και η επέκτασή της"

4 Ωκεανογραφικά πλοία, οι εξερευνητές των ωκεάνιων µυστικών (µέρος Α ) Κάθε επιστήμη, πολύ περισσότερο δε εκείνες που ασχολούνται με τη μελέτη του φυσικού περιβάλλοντος, βασίζεται κατά ένα μεγάλο μέρος στις άμεσες παρατηρήσεις και στη συλλογή δεδομένων και μετρήσεων σε σχέση με το φαινόμενο ή το σύστημα που μελετάται. Η συγκέντρωση αυτών των πολύτιμων πληροφοριών αποτελεί το πρώτο βήμα, τη θεμελιακή βάση της επιστημονικής μεθόδου, και παρέχει στους επιστήμονες το πρωτογενές εκείνο υλικό που οδηγεί τελικά σε νέες υποθέσεις, ιδέες και θεωρίες και στην ενδυνάμωση ή απόρριψη των ήδη υπαρχόντων. Ο κόσμος των ωκεανών, με έκταση που καλύπτει το 71% της επιφάνειας του πλανήτη, μέσο βάθος παγκόσμιο στόλο. Με τη βοήθεια των πιο εξελιγμένων τεχνολογικών μέσων, ο στόλος αυτός τροφοδοτεί καθημερινά την επιστημονική κοινότητα με εντυπωσιακά νέα στοιχεία, διευρύνοντας τις ακόμη πολύ περιορισμένες γνώσεις μας για τη ζωή και το περιβάλλον των ωκεανών. Τα ωκεανογραφικά πλοία συνιστούν ένα τύπο της ευρύτερης κατηγορίας των ερευνητικών σκαφών (research vessels, R/V), στον οποίο ανήκει κάθε πλοίο σχεδιασμένο και εξοπλισμένο κατάλληλα ώστε να διεξάγει πάσης φύσεως έρευνα στο θαλάσσιο χώρο, από τη διερεύνηση της γεωλογίας του υποθαλάσσιου πυθμένα για ανίχνευση κοιτασμάτων πετρελαίου μέχρι την εκτίμηση των βασι- Απεικόνιση ενός σύγχρονου ωκεανογραφικού σκάφους. Ενδεικτικά παρουσιάζονται μερικές από τις τεχνολογίες πλοήγησης, δειγματοληψίας, επί τόπου μετρήσεων και χαρτογράφησης που χρησιμοποιούνται σήμερα στην ωκεανογραφική έρευνα περίπου 4000 μέτρα, τεράστιες πιέσεις και επικράτηση απόλυτου σκότους μακριά από την επιφάνεια, συνιστά ένα αχανές πεδίο έρευνας σε τρεις διαστάσεις, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου ήταν μέχρι πρόσφατα εντελώς απρόσιτο και παραμένει έως σήμερα δύσκολα προσβάσιμο για τον άνθρωπο. Η επιστήμη της ωκεανογραφίας οφείλει τη γέννησή της και μεγάλο μέρος της προόδου της στα ωκεανογραφικά πλοία, που έκαναν την εμφάνισή τους στο τελευταίο τέταρτο του 19 ου αιώνα και σήμερα συγκροτούν έναν υπερσύγχρονο κών ιχθυοαποθεμάτων για την εμπορική αλιεία. Τα πλοία των πρώτων μεγάλων θαλασσοπόρωνεξερευνητών μπορούν να θεωρηθούν οι πρόδρομοι των σημερινών R/V, που περιλαμβάνουν και πολλά πλοία μεικτού τύπου. Σε γενικές γραμμές, ένα πλοίο χαρακτηρίζεται ως ωκεανογραφικό όταν έχει ως κύρια αποστολή του τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τα φυσικά, χημικά και βιολογικά χαρακτηριστικά των ωκεανών και της ατμόσφαιρας. Εκτός από τις απαραίτητες (Συνεχίζεται στη σελ. 5) Σελίδα 4

5 Σύγχρονη ρέπλικα του Endeavour, του πλοίου που κυβέρνησε ο μεγάλος θαλασσοπόρος James Cook από το 1769 ως το 1771, κατά την πρώτη του εξερευνητική αποστολή στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Ανήσυχο και φιλομαθές πνεύμα, ο Cook ήταν ο πρώτος που ναυτολόγησε μόνιμα ένα φυσιοδίφη ανάμεσα στο πλήρωμά του. βοηθητικές υποδομές όπως γερανούς, βίντσια, χώρους εργασίας και ενδιαίτησης του επιστημονικού προσωπικού, και τυχόν ιδιαίτερα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά (π.χ. ενισχυμένο κύτος για να λειτουργεί ως παγοθραυστικό και να μπορεί να επιχειρεί σε πολικές περιοχές), τα σύγχρονα ωκεανογραφικά συνήθως φέρουν μια μεγάλη ποικιλία σταθερού ή κινητού εξοπλισμού, ανάλογα με τις δυνατότητές τους αλλά και τις απαιτήσεις της εκάστοτε ερευνητικής αποστολής στην οποία χρησιμοποιούνται. δειγμάτων και χημικών, υπολογιστικό κέντρο (computer room), και σε ορισμένες περιπτώσεις ειδικές αίθουσες ελέγχου (control rooms) με εντυπωσιακές τεχνολογίες αιχμής για το χειρισμό βαθυσκαφών ή άλλων τηλεκατευθυνόμενων υποβρύχιων οχημάτων (Remote Operated Vessels, ROVs). Παρά το υψηλό οικονομικό κόστος των ωκεανογραφικών αποστολών και την εναλλακτική λύση της δορυφορικής τεχνολογίας για την παρατήρηση Μοντέλο παγοθραυστικού ωκεανογραφικού σκάφους. Διακρίνεται το ενισχυμένο πρωραίο μέρος καθώς και ο χαρακτηριστικός μεγάλος γερανός της πρύμνης (A-crane), απαραίτητος για την απελευθέρωση ή ανάκτηση διαφόρων δειγματοληπτικών ή άλλων οργάνων Σ αυτόν περιλαμβάνονται σειρές οργάνων και συσκευών για τη συλλογή δειγμάτων νερού ή άλλου υλικού (π.χ. αιωρούμενων σωματιδίων ή ιζημάτων του πυθμένα) από διάφορα βάθη της υδάτινης στήλης ή από τον πυθμένα, πληθώρα εξειδικευμένων αισθητήρων για την καταγραφή και μέτρηση διάφορων περιβαλλοντικών παραμέτρων, ηχοβολιστικός εξοπλισμός (sonars) για την αποτύπωση του βυθού, επανδρωμένα ή τηλεκατευθυνόμενα βαθυσκάφη για άμεσες παρατηρήσεις σε βαθιά οικοσυστήματα κ.α. Τα ωκεανογραφικά πλοία κατά κανόνα διαθέτουν επίσης ένα ή περισσότερα εργαστήρια για την πραγματοποίηση πειραμάτων ή αναλύσεων εν πλω, χώρους και ψυγεία για την αποθήκευση και συντήρηση των ωκεανών, η χρήση των ωκεανογραφικών πλοίων δεν παύει να είναι απαραίτητη και εν πολλοίς αναντικατάστατη. Οι δορυφορικές μετρήσεις επιτρέπουν μεν την ταυτόχρονη κάλυψη τεράστιων εκτάσεων και τη μελέτη φαινομένων και χαρακτηριστικών μεγάλης κλίμακας, αλλά περιορίζονται σε ένα μικρό αριθμό παραμέτρων (χρώμα, θερμοκρασία, κλίση και τραχύτητα της θαλάσσιας επιφάνειας) και δεν μπορούν να διεισδύσουν πέρα από το επιφανειακό στρώμα νερού. Επιπλέον, η βαθμονόμηση και αξιολόγηση των δορυφορικών αισθητήρων απαιτεί συνεχείς συγκρίσεις με δεδομένα από μετρήσεις στο πεδίο. Η δορυφορική τεχνολογία είναι επομένως ένα Σελίδα 5 (Συνεχίζεται στη σελ. 6)

6 σημαντικό εργαλείο στα χέρια των σύγχρονων ωκεανογράφων, που μπορεί ασφαλώς να συμπληρώσει με μια σφαιρικότερη εικόνα αλλά όχι να υποκαταστήσει τις μελέτες πεδίου με ωκεανογραφικά πλοία. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι για την κατασκευή, εξέλιξη, συντήρηση και λειτουργία των τελευταίων εξακολουθεί να επενδύεται ένα πολύ μεγάλο μέρος των πόρων που διατίθενται για θαλάσσια έρευνα. Σε επόμενα σχετικά άρθρα σε προσεχή τεύχη του Περισκοπίου, θα αποτίσουμε ένα μικρό φόρο τιμής στο θρυλικό HMS Challenger, το πρώτο ποντοπόρο ωκεανογραφικό πλοίο στην ιστορία. Το ταξίδι του Challenger ανά τον κόσμο, διάρκειας 3,5 χρόνων, εγκαινίασε ουσιαστικά και μεθοδολογικά τη σύγχρονη επιστήμη της ωκεανογραφίας και κατέχει μέχρι σήμερα το ρεκόρ της μεγαλύτερης σε διάρκεια ωκεανογραφικής αποστολής. Στον αντίποδα θα παρουσιάσουμε ενδεικτικά ορισμένα πλοία που χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή από τα μεγαλύτερα ωκεανογραφικά ινστιτούτα του κόσμου. Αίθουσα ελέγχου Εργαστήριο εν πλω Επανδρωμένο βαθυσκάφος Πηγές: 1. Οι βασικές κατηγορίες ερευνητικών σκαφών και πλήθος συνδέσμων για περαιτέρω πληροφορίες 2. Ο ιστότοπος του Ωκεανογραφικού Ιδρύματος Woods Hole. Στο πεδίο Ships and Technology θα βρείτε πλούσιες πληροφορίες για τα ωκεανογραφικά σκάφη, τα όργανα δειγματοληψίας και μετρήσεων και άλλους τύπους εξοπλισμού, καθώς και για το σχεδιασμό μιας ωκεανογραφικής αποστολής. Σελίδα 6

7 Οξίνιση των ωκεανών: Ένα πρόβληµα µε πολύ σηµαντικές συνέπειες στη θαλάσσια βιοποικιλότητα. * μονάδα μέτρησης της συγκέντρωσης μιας ουσίας. Μέρη στο εκατομμύριο Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) τους τελευταίους αιώνες έχουν αυξηθεί σε τεράστιο βαθμό ως αποτέλεσμα της έντονης και αλόγιστης καύσης ορυκτών καυσίμων. Πράγματι, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα, η συγκέντρωση του CO 2 στην ατμόσφαιρα αυξάνεται συνεχώς από το 18 ο αιώνα έως τις μέρες μας ενώ για δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν παρέμενε σχεδόν σταθερή. Αυτή η αύξηση οφείλεται στην έντονη βιομηχανική ανάπτυξη που ξεκίνησε εκείνη την εποχή, γνωστή σε όλους μας ως βιομηχανική επανάσταση. Η καύση του πετρελαίου και των παραγώγων του από τότε ως σήμερα έχει ως αποτέλεσμα η συγκέντρωση του CO 2 να αυξηθεί κατά 35% (από 280 ppm* που ήταν η συγκέντρωση, έχει φτάσει σήμερα κοντά στα 380 ppm) και το ποσοστό αυτό συνεχώς αυξάνεται. φαίνεται και στην παρακάτω εικόνα, παράγει ανθρακικό οξύ. Λόγω της μεγάλης αύξησης της ποσότητας του CO 2 στην ατμόσφαιρα, που εμείς οι άνθρωποι έχουμε προκαλέσει, η διάλυση του CO 2 έχει αυξηθεί με αποτέλεσμα να αυξηθεί και το παραγόμενο ανθρακικό οξύ. Αυτό οδηγεί στην οξίνιση των ωκεανών. Υπολογίζεται ότι οι θάλασσες και οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει το 25-50% του CO 2 που έχει παράξει ο άνθρωπος από τη βιομηχανική επανάσταση έως σήμερα. Αυτό είναι θετικό καθώς μειώνονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη ζωή μας, ταυτόχρονα όμως έχει οδηγήσει σε αύξηση της οξύτητας των ωκεανών. Η απότομη αύξηση της συγκέντρωσης του CO 2 τους τελευταίους 2 αιώνες ως αποτέλεσμα της καύσης ορυκτών καυσίμων Η αύξηση της συγκέντρωσης του CO 2, εκτός των γνωστών αρνητικών επιπτώσεων που έχει στο κλίμα λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας που προκαλεί, συντελεί και στην οξίνιση των ωκεανών. Πώς γίνεται όμως αυτό; Οι θάλασσες και οι ωκεανοί έχουν την ικανότητα να απορροφούν μεγάλες ποσότητες CO 2 από την ατμόσφαιρα. Η διάλυση του CO 2 στο νερό, όπως Χρόνος Ένας δείκτης για να μπορέσουμε να μετρήσουμε και να εκτιμήσουμε την οξύτητα στις θάλασσες και τους ωκεανούς, αλλά και σε κάθε υγρό, είναι το ph. To pη γενικά παίρνει τιμές από 0 έως 14. Υγρά με ph από 0 έως 7 τα χαρακτηρίζουμε όξινα ενώ από 7 έως 14 τα χαρακτηρίζουμε αλκαλικά ή βασικά. Όπως δείχνει και ο παρακάτω πίνακας, ενώ για εκατομμύρια χρόνια το ph των ωκεανών παρέμενε σταθερό, η αύξηση της ποσότητας του ανθρακικού οξέος έχει οδηγήσει στις μέρες μας σε μείωση κατά 0,1 μονάδα δηλαδή αύξηση της οξύτητας κατά σχεδόν 30%! Στο μέλλον οι επιστή- Προβιομηχανική εποχή (αρχές 18 ου αι.) Κοντινό παρελθόν (δεκαετία '90) ph Αλλαγή του ph Αύξηση της οξύτητας 8, % 8,104-0, ,9% Σήμερα 8,069-0,11 +28,8% 2050 (διπλασιασμός συγκέντρωσης CO 2 ) 7,949-0, ,8% Σελίδα 7 Ανθρακικό οξύ ,824-0, ,5% (Συνεχίζεται στη σελ. 8)

8 Διαγραμματική απεικόνιση της πτώσης του ph στους ωκεανούς μονες υπολογίζουν ότι η οξύτητα των ωκεανών θα αυξηθεί και άλλο, με αποτέλεσμα το 2100 να έχει αυξηθεί κατά 127%! Η αύξηση της οξύτητας των θαλασσών και των ωκεανών του πλανήτη μας προκαλεί και θα συνεχίσει να προκαλεί στο μέλλον, πολύ σοβαρές επιπτώσεις, άμεσα ή έμμεσα, στη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Η πιο σημαντική επιβάρυνση που προκαλεί είναι ότι μειώνει τη διαδικασία ασβεστοποίησης (calcification) πολλών οργανισμών, δηλαδή την ικανότητα που έχουν να δεσμεύουν το ασβέστιο για την κατασκευή των σκελετών και των κελυφών τους. Όπως φαίνεται και από την παρακάτω εικόνα, καθώς το CO 2 της ατμόσφαιρας διαλύεται στο νερό, εκτός από το ανθρακικό οξύ, παράγονται και διάφορα ιόντα όπως το διττανθρακικό (HCO 3 - ) και το ιόν του υδρογόνου (Η + ). Τα ιόντα υδρογόνου που παράγονται από την προηγούμενη διαδικασία δεσμεύουν τα ανθρακικά ιόντα (CO 3 2- ), τα οποία βρίσκονται ελεύθερα στο υδάτινο οικοσύστημα, εμποδίζοντας έτσι να παραχθεί το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ). μονοκύτταροι φυτικοί οργανισμοί που ζουν σε τεράστιους αριθμούς στα ανώτερα στρώματα των ωκεανών. Συνήθως σε μια περιοχή αποτελούν το 90% του φυτοπλαγκτού. Αντίθετα με άλλα είδη φυτοπλαγκτού, το σώμα τους περιβάλλεται από μικροσκοπικές επικαλύψεις ασβεστόλιθου, που ονομάζονται κοκκόλιθοι και μοιάζουν με κουμπιά. Η οξίνιση επηρεάζει τη διαδικασία δημιουργίας των κοκκόλιθων θέτοντας σε κίνδυνο την πολύ σημαντική αυτή μορφή ζωής. Χαρακτηριστικό είδος κοκκολιθοφόρου (Coccolithus pelagicus) όπως φαίνεται στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Διακρίνονται οι ιδιαίτεροι ασβεστολιθικοί σχηματισμοί σε σχήμα κουμπιού (κοκκόλιθοι). Άλλα είδη πλαγκτού που επηρεάζονται έντονα είναι τα τρηματοφόρα (ευκαριωτικοί μικροοργανισμοί) και τα πτερόποδα (μικροσκοπικά θαλάσσια σαλιγκάρια), τα οποία σχηματίζουν ασβεστολιθικά κελύφη. Ειδικά για τα πτερόποδα και συγκεκριμένα το είδος Limacina helicina, η μείωση του μπορεί να επηρεάσει έντονα τους πληθυσμούς μεγαλύτερων ειδών που τρέφονται από αυτό όπως ο σολομός, σκουμπρί, ρέγκα, μπακαλιάρος, είδη δηλαδή με μεγάλη οικονομική και εμπορική αξία. Το πτερόποδο Limacina helicina ένα πολύ σημαντικό είδος για την διατήρηση των τροφικών αλυσίδων στις θάλασσες και τους ωκεανούς. Τα είδη που βασίζονται στη διαδικασία της ασβεστοποίησης για τη δημιουργία του σκελετού τους ή των κελυφών τους είναι πολυάριθμα και πολύ σημαντικά καθώς βρίσκονται είτε στη βάση των τροφικών αλυσίδων (φυτοπλαγκτονικοί ζωοπλαγκτονικοί οργανισμοί) είτε αποτελούν βιότοπο για άλλα είδη (κοραλλιογενείς ύφαλοι). Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα φυτοπλαγκτονικών οργανισμών που επηρεάζονται από την οξίνιση των ωκεανών είναι τα κοκκολιθοφόρα, Επίσης, η οξίνιση επενεργεί έντονα και στα κοράλλια, καθώς αυτά χρησιμοποιούν το ανθρακικό ασβέστιο για να δημιουργήσουν το σκελετό τους. Ο θάνατος των κοραλλιών και η καταστροφή των κοραλλιογενών υφάλων προκαλεί τεράστιες αλυσιδωτές επιδράσεις σε πάρα πολλά είδη που κατοικούν σε αυτούς, δηλαδή σχεδόν στο 25% των θαλάσσιων ειδών! Δυστυχώς στις μέρες μας τα κοράλλια δε βρίσκονται σε καλή κατάσταση, καθώς επηρεάζονται έντονα και από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Το 35% των κοραλλιών παγκοσμίως εκτιμάται ότι είναι έντονα απειλούμενα, ενώ το 19% έχει ήδη χαθεί. Τέλος, ένα έμμεσο πρόβλημα που δημιουργείται από την οξίνιση των ωκεανών και τη διατάραξη (Συνεχίζεται στη σελ. 9) Σελίδα 8

9 των τροφικών αλυσίδων είναι ότι είδη τα οποία δε συνδέονται στενά με την αλυσίδα επωφελούνται της σύγχυσης και αυξάνονται σε μεγάλο βαθμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μέδουσες. Πηγές: 1. Intergovernmental Panel on Climate Change: Climate Change Synthesis Report 2. Dorothée Herr and Grantly R. Galland. The Ocean and Climate Change. Tools and Guidelines for Action. IUCN Wikipedia. Internet encyclopedia project (http://en.wikipedia.org/ wiki/main_page) 4. Προτεινόμενο βίντεο 1. Acid Test: The Global Challenge of Ocean Acidification: Τα links του µήνα Πρόγραμμα Edge of Existence: Ωκεανογραφικές αποστολές online! Περγάμου 5, Ν. Σμύρνη - Αθήνα Ιδιοκτήτης: HELMEPA Εκδότης: Δημήτρης Κ. Μητσάτσος Διεύθυνση Σύνταξης: Κριστιάνα Πρεκεζέ Κείμενα Τεύχους: Μυρτώ Παππά, Γιάννης Πεσματζόγλου Γιάννης Λεμέσιος, Σχεδιασμός: Κωνσταντίνος Ανδρεάδης Σελιδοποίηση: Γιάννης Λεμέσιος Σελίδα 9

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Η ηλιακή ακτινοβολία που πέφτει στην επιφάνεια της Γης απορροφάται κατά ένα μέρος από αυτήν, ενώ κατά ένα άλλο μέρος εκπέμπεται πίσω στην ατμόσφαιρα με την μορφή υπέρυθρης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Αρχές και έννοιες της Ωκεανογραφίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις φυσικές διεργασίες των ωκεάνιων συστημάτων. Φυσικές ιδιότητες και οι φυσικές παράμετροι του θαλασσινού νερού, και χωροχρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 25.9.2010 Γίνε κι εσύ μέρος της λύσης Δήλωσε συμμετοχή για τον καθαρισμό μιας κοντινής σου παραλίας Κάθε Σεπτέμβριο, το τρίτο Σάββατο, χιλιάδες εθελοντές σε

Διαβάστε περισσότερα

των Ναυτίλων Περιεχόμενα των υδάτινων πόρων, η αναψυχή καθώς και οι θαλάσσιες δραστηριότητες επαγγελματικής ή ερευνητικής φύσης.

των Ναυτίλων Περιεχόμενα των υδάτινων πόρων, η αναψυχή καθώς και οι θαλάσσιες δραστηριότητες επαγγελματικής ή ερευνητικής φύσης. Τεύχος: 14 Απρίλιος 2011 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς.

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος ρβ ς (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ Κατηγορίες ρύπων: χημικές ουσίες μορφές ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώνεται η Απογραφή της Θαλάσσιας Zωής (Census of Marine Life) το 2010, ιεθνές Έτος Βιοποικιλότητας. Η «Απογραφή. Θαλάσσιας Ζωής» αποτελεί

Ολοκληρώνεται η Απογραφή της Θαλάσσιας Zωής (Census of Marine Life) το 2010, ιεθνές Έτος Βιοποικιλότητας. Η «Απογραφή. Θαλάσσιας Ζωής» αποτελεί Τεύχος: 1 23/2/2010 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση «Από το Ρίο στο Γιοχάνεσµπουργκ και πέρα από το Κιότο. Ποιο µέλλον για τον Πλανήτη;» ρ Μιχαήλ Μοδινός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις καθορίζουν το μέλλον του αυτοκινήτου

Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις καθορίζουν το μέλλον του αυτοκινήτου Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις καθορίζουν το μέλλον του αυτοκινήτου Η θέση της Toyota Μιλτιάδης Τσοσκούνογλου Διευθυντής Τομέα Προστασίας Περιβάλλοντος & Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας Toyota Ελλάς Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας

Σημασία της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας H Βιοποικιλότητα (ή Βιολογική Ποικιλότητα) μας δίνει το μέτρο της ποικιλίας των φυτικών και ζωικών ειδών και είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας. Εξέλιξη είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. Σύσταση του θαλάσσιου νερού και παράγοντες ελέγχου συγκέντρωσης στοιχείων 2. Συντηρητικά, ανακυκλώσιμα (θρεπτικά), προσροφημένα

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου?

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου? Ενημερωτικό Υλικό Μικρομεσαίων Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως επηρεάζουν το Περιβάλλον και πως μπορούν να μετρούν το Ανθρακικό τους Αποτύπωμα? Τ ι είναι? Τι είναι η κλιματική αλλαγή?

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου ΟΜΑΔΑ 3 Αγγελίδης Γιώργος Δούκας Θεοδόσης Ναστίμι Μαριγκλέν Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μια

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη 2.12 Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Δεχόμενοι σχεδόν καθημερινά ένα καταιγισμό συγκεχυμένων πληροφοριών, πολλοί από μας έχουν ταυτίσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου με την κλιματική αλλαγή. Όπως θα εξηγήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

ΡΟΜΠΟΤΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΡΟΜΠΟΤΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Μπουρνελάς Θάνος Νικητάκης Θάνος Ραφτόπουλος Στέφανος Τσίρος Δημήτρης Ψυχάρης Ιωάννης Τμήμα Β3,Β4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Η καθοριστική σημασία που έχει στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία.

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. Η σύσταση του θαλασσινού νερού έχει επικρατήσει να καθορίζεται με βάση τη συγκέντρωση χλωριδίων και την αλμυρότητα. Η συγκέντρωση χλωριδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Η ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Η ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Η ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2016 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Η ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας του ωκεανογραφικού πλόα του Challenger και με βάση τα στοιχεία που

Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας του ωκεανογραφικού πλόα του Challenger και με βάση τα στοιχεία που ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΑ ΤΟΠΙΑ - ΕΝΑ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΕΙΟΥ ΠΥΘΜΕΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μονάδα: 2 ο ΤΕΕ Σταυρούπολης 2 ο ΣΕΚ Σταυρούπολης Λαγκαδά 197, Θέµα Προγράµµατος: Στόχος Προγράµµατος

Σχολική Μονάδα: 2 ο ΤΕΕ Σταυρούπολης 2 ο ΣΕΚ Σταυρούπολης Λαγκαδά 197, Θέµα Προγράµµατος: Στόχος Προγράµµατος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Σχολική Μονάδα: 2 ο ΤΕΕ Σταυρούπολης 2 ο ΣΕΚ Σταυρούπολης Λαγκαδά 197, 564 30 Παιδαγωγική Οµάδα Προγράµµατος: Γιαννουλάκης Θεολόγος Τεχνολόγος Τροφίµων (ΠΕ 18) Σπανοµήτσιος

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5.1 Καταστατική Εξίσωση, συντελεστές σ t, και σ θ Η πυκνότητα του νερού αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κίνηση των θαλασσίων µαζών και την κατακόρυφη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΘΕΜΑ: ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΖΑΧΑΡΙΟΥΔΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΙΟΥΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΙΤΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΥΡΑΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΓΕΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής *Βασικές μορφές προσανατολισμού *Προσανατολισμός με τα ορατά σημεία προορισμού στη φύση *Προσανατολισμός με τον ήλιο *Προσανατολισμός από τη σελήνη

Διαβάστε περισσότερα

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ.

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. 4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. Περιεχόμενα 1. Τι είναι η κλιματική αλλαγή 2. Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος 1 ΜΑΘΗΜΑ 2 Ο & 3 O

Διαβάστε περισσότερα

των Ναυτίλων Περιεχόμενα Το Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Scripps

των Ναυτίλων Περιεχόμενα Το Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Scripps Τεύχος: 18 Αύγουστος 2011 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες

Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες Χαρακτηριστικά της μελέτης του περιβάλλοντος Διεπιστημονική, καθώς αποτελεί μια σύνθεση των φυσικών, χημικών, βιολογικών και κοινωνικών επιστημών, και Εφαρμοσμένη,

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 6 η Ενότητα Βασικές διαδικασίες πρωτογενούς παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α»

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ Διπλωματική Εργασία Πειραιάς, 2014 Την 19 η Δεκεμβρίου 2013, τέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 4: Η Ενίσχυση του Φαινομένου του Θερμοκηπίου Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΠΛΟΙΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΠΛΟΙΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΠΛΟΙΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ Τα πλοία γενικού φορτίου (general cargo) μεταφέρουν ποικιλία φορτίων, όπως ξηρά / υγρά φορτία σε σάκους και δοχεία, μηχανήματα, οικοδομικά υλικά. ΠΛΟΙΑ ΨΥΓΕΙΑ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση Τα σωματίδια στην ατμόσφαιρα διαφέρουν από τα αέρια. 1. Ένα αέριο αποτελείται από ξεχωριστά άτομα ή μόρια τα οποία είναι διαχωρισμένα ενώ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΕΡΓΟ 6 Αξιοποίηση βιοχημικών δεδομένων υποδομής Αξιολόγηση κλιματικών και βιογεωχημικών μοντέλων. Πανεπιστήμιο Κρήτης - Τμήμα Χημείας

ΥΠΟΕΡΓΟ 6 Αξιοποίηση βιοχημικών δεδομένων υποδομής Αξιολόγηση κλιματικών και βιογεωχημικών μοντέλων. Πανεπιστήμιο Κρήτης - Τμήμα Χημείας ΥΠΟΕΡΓΟ 6 Αξιοποίηση βιοχημικών δεδομένων υποδομής Αξιολόγηση κλιματικών και βιογεωχημικών μοντέλων Πανεπιστήμιο Κρήτης - Τμήμα Χημείας Το CO 2 στην ατμόσφαιρα της Α. Μεσογείου Το CO 2 στην ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΧΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

E HNIKO A NOIKTO ANE I THMIO Ï Ó ÙË Ë. fiìô. ÂÒÚÁÈÔ ºÂÚÂÓÙ ÓÔ ı Ó ÛÈÔ ÂÔ ÒÚÔ ÂÒÚÁÈÔ apple ıâô ÒÚÔ. À ÚfiÛÊ ÈÚ

E HNIKO A NOIKTO ANE I THMIO Ï Ó ÙË Ë. fiìô. ÂÒÚÁÈÔ ºÂÚÂÓÙ ÓÔ ı Ó ÛÈÔ ÂÔ ÒÚÔ ÂÒÚÁÈÔ apple ıâô ÒÚÔ. À ÚfiÛÊ ÈÚ E HNIKO A NOIKTO ANE I THMIO Ï Ó ÙË Ë fiìô µ' ' ÂÒÚÁÈÔ ºÂÚÂÓÙ ÓÔ ı Ó ÛÈÔ ÂÔ ÒÚÔ ÂÒÚÁÈÔ apple ıâô ÒÚÔ À ÚfiÛÊ ÈÚ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος 1. Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Ωκεανογραφία (Ε.Ω.) Έννοιες Ε.Ω., Εξέλιξη Ε.Ω, Οικονομικά μεγέθη, Εφαρμογές Ε.Ω Παραδείγματα 2. Η τεχνολογική συνιστώσα της Ε.Ω.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΒΑΘΥΜΕΤΡΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΒΑΘΥΜΕΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΒΑΘΥΜΕΤΡΙΑ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2016 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΒΑΘΥΜΕΤΡΙΑ Είμαστε όλοι ενήμεροι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέμα 1 ο : Να μεταφέρετε στο γραπτό σας τον αριθμό της κάθε ερώτησης και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα