ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΑΣ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΑΣ Α"

Transcript

1 Ηπατίτιδα Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα από τα σπουδαιότερα όργανα του ανθρώπου: µας προστατεύει από πολλές τοξικές ουσίες παράγει πολλά απαραίτητα συστατικό για τη ζωή, όπως λευκώµατα, παράγοντας της πήξης του αίµατος, κ.λπ. παράγει τη χολή, που βοηθάει στην πέψη των τροφών αποθηκεύει ενέργεια Είναι φανερό λοιπόν ότι πρέπει να προστατεύουµε αυτό το πολύτιµο όργανο. Τι είναι η ηπατίτιδα; Ηπατίτιδα είναι η φλεγµονή του ήπατος που προκαλείται συνήθως από ιούς και είναι γνωστή ως ιογενής ηπατίτιδα. Προκαλείται όµως και από άλλους παράγοντες σπανιότερα, όπως µεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, φάρµακα κ. ά.η ηπατίτιδα µπορεί να είναι οξεία, να εµφανισθεί δηλαδή ξαφνικά σε λίγες εβδοµάδες µετά τη µετάδοση του ιού και να θεραπευθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγµα η ηπατίτιδα Α. Μπορεί επίσης να γίνει χρόνια, οπότε το αίτιο παραµένει περισσότερο από 6 µήνες, που συµβαίνει στην ηπατίτιδα Β και κυρίως στην ηπατίτιδα C. Η ηπατίτιδα Α, αντιθέτως, δεν γίνεται ποτέ χρονία. Η οξεία ηπατίτιδα µπορεί να εκδηλωθεί µε ίκτερο, ανορεξία, µεγάλη καταβολή δυνάµεων και άλλες διαταραχές αλλά πολύ συχνά δεν έχει συµπτώµατα και µπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η χρόνια ηπατίτιδα δεν έχει ιδιαίτερα συµπτώµατα στους περισσότερους αρρώστους. Είναι µια ύπουλη αρρώστια που εξελίσσεται προοδευτικά και µερικές φορές καταλήγει σε πολύ σοβαρή ηπατοπάθεια όπως κίρρωση, ηπατική ανεπάρκεια και καρκίνος του ήπατος.η εξέλιξη της λοίµωξης εξαρτάται ιδιαίτερα από την ηλικία µόλυνσης. Όσο νεώτερο είναι το άτοµο, τόσο µεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος να γίνει χρονία η λοίµωξη. Στα νεογνά ο κίνδυνος χρονιότητας είναι µεγαλύτερος από 90%, στα παιδιά 40-50%, ενώ στους ενήλικες µικρότερος από 0%. Βέβαια, στις ανεπτυγµένες χώρες ο κίνδυνος µετάδοσης του ιού είναι µεγαλύτερος σε άτοµα ηλικίας 15-25, τα οποία συνήθως δεν λαµβάνουν συστηµατικά µέτρα προφύλαξης. ΗΠΑΤΙΤΙ Α Α Πώς µεταδίδεται; Ο ιός ηπατίτιδας Α αποβάλλεται στα κόπρανα αυτών που έχουν µολυνθεί 15 µέρες πριν την εµφάνιση του ίκτερου και άλλες τόσες µετά την εµφάνιση αυτού, µε µικρότερο όµως ποσοστό αποβολής στη φάση αυτή και συνεπώς µικρότερο κίνδυνο µετάδοσης. Μέσω λοιπόν αυτής της οδού, µπορούν να µολυνθούν τα χέρια, όταν δεν πλένονται καλά ή µπαίνουν στο στόµα, αντικείµενα, νερό και τρόφιµα και από εκεί µε κατάποση να µπει ο ιός στον οργανισµό. Με το αίµα η µετάδοση είναι σπάνια. Η ηπατίτιδα Α έχει γενικά καλή πρόγνωση. Ουδέποτε χρονίζει και δεν είναι πάντα απαραίτητη η νοσηλεία στο νοσοκοµείο. Αυτό εξαρτάται απ' την βαρύτητα των συµπτωµάτων και βέβαια την κρίση του γιατρού που παρακολουθεί τον πάσχοντα. Ειδική θεραπεία για τους πάσχοντες από ηπατίτιδα Α δεν υπάρχει. Έτσι ο µόνος τρόπος να αντιµετωπίσουµε τον ιό είναι να τον προλάβουµε. Πώς; Η εφαρµογή των κανόνων ατοµικής υγιεινής (πλύσιµο χεριών πριν από το φαγητό και µετά την αφόδευση), µέτρα για την αποφυγή µόλυνσης του περιβάλλοντος (απολύµανση αποχωρητηρίων, κατάλληλη ύδρευση και αποχέτευση), αυστηρός έλεγχος της τήρησης κανόνων υγιεινής σε χώρους παρασκευής φαγητού κ.λπ. µπορούν να εµποδίσουν την κύρια οδό µόλυνσης που είναι "πρωκτός-στόµα". Ιδιαίτερη έµφαση στα παραπάνω πρέπει να δώσουν τα ιδρύµατα για παιδιά µε νοητική καθυστέρηση, ψυχιατρεία, φυλακές κ.λπ. ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΑΣ Α Τα ταξίδια σε χώρες υψηλού ή µέσου επιπολασµού (συχνότητας της νόσου) από περιοχές χαµηλού επιπολασµού είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου. Τέτοιες χώρες θεωρούνται: Οι χώρες της Αφρικής, της Ασίας πλην της Ιαπωνίας, η Κεντρική και Νότια Αµερική, περιοχές της Καραϊβικής, η Μεσόγειος, η Ανατολική Ευρώπη, η Μέση Ανατολή. Η ηπατίτιδα Α είναι η πιο συχνή µορφή ηπατίτιδας που εισάγεται σε αναπτυγµένες χώρες από χώρες σε ανάπτυξη. Σε µη άνοσους ταξιδιώτες που ταξιδεύουν σε χώρες µε υψηλό επιπολασµό της νόσου, η πιθανότητα να

2 πάθουν ηπατίτιδα Α είναι 10 µε 100 φορές µεγαλύτερη από τον τυφοειδή πυρετό και φορές µεγαλύτερη από τη χολέρα. Ο κίνδυνος υπάρχει ακόµη και για τους ταξιδιώτες που διαµένουν σε ξενοδοχεία πολυτελείας και τρώνε µόνο σε ακριβά εστιατόρια και αυξάνει, βέβαια, για τα άτοµα που κάνουν πιο περιπετειώδεις διακοπές. Οι οµοφυλόφιλοι θεωρούνται άτοµα υψηλού κινδύνου ενώ ο µεγάλος αριθµός σεξουαλικών συντρόφων συνοδεύεται από αυξηµένο κίνδυνο προσβολής από τη νόσο. Ενα 10-20% των κρουσµάτων στις ΗΠΑ αναφέρει χρήση ναρκωτικών. Η µόλυνση πιθανόν γίνεται µέσω ενός συνδυασµού κακής προσωπικής υγιεινής µε αποτέλεσµα τη µόλυνση του ενδοφλέβιου εξοπλισµού µε κόπρανα, έκθεσης σε µολυσµένο αίµα µέσω χρήσης κοινών βελόνων και µόλυνσης των ναρκωτικών µέσω µεταφοράς τους στο έντερο ύστερα από κατάποση ή τοποθέτηση στο ορθό. Κάθετη µετάδοση από τη µητέρα στο νεογνό δεν έχει επιβεβαιωθεί. Μετάδοση της ηπατίτιδας Α µέσω µετάγγισης θεωρείται σπάνια αλλά όχι απίθανη, καθ' όσον κατά την περίοδο επώασης της νόσου υπάρχει ιαιµία. Εχει, επίσης, παρατηρηθεί νόσηση σε καρκινοπαθείς έπειτα από θεραπεία µε κύτταρα που παρασκευάσθηκαν από ορό πολλών ανθρώπων, όπως και σε αιµορροφιλικούς που έλαβαν παράγωγα µολυσµένου αίµατος. Οι δευτερογενείς λοιµώξεις από µετάδοση από άτοµο σε άτοµο παίζουν σηµαντικό ρόλο στη διατήρηση της επιδηµίας. Ακόµη, η χρησιµοποίηση των ανθρώπινων λυµάτων ως λίπασµα σε καλλιέργειες µπορεί να είναι αιτία επιδηµίας από τον ιό. Το ετήσιο άµεσο ή έµµεσο κόστος από τη θεραπεία των περιστατικών και τον έλεγχο των επιδηµιών από τη νόσο στις ΗΠΑ υπολογίζεται σε 200 εκατοµµύρια δολάρια. Οι διάφορες χώρες του κόσµου χωρίζονται ανάλογα µε την συχνότητα εµφάνισης (ενδηµικότητας) της ηπατίτιδας Α σε τρεις τύπους: υψηλής, ενδιάµεσης και χαµηλής ενδηµικότητας. Στον τύπο υψηλής ενδηµικότητας (σύµφωνα µε το χάρτη του Κέντρου Ελέγχου Νοσηµάτων της Ατλάντα των ΗΠΑ ανήκουν οι αναπτυσσόµενες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αµερικής, όπου η νόσος είναι πολύ κοινή κατά την παιδική ηλικία και η συχνότητα πλησιάζει το 100%. Οι περισσότερες προσβολές συµβαίνουν πριν από την ηλικία των 5 ετών και διαδράµουν συνήθως υποκλινικά, ενώ η µετάδοση γίνεται µε το νερό ή την τροφή. Οι περιοχές µε ενδιάµεση ενδηµικότητα, στις οποίες ταξινοµούνται µεταξύ των άλλων και η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, χαρακτηρίζονται από στροφή προς τα πάνω της ηλικίας στην οποία ανιχνεύονται

3 αντισώµατα κατά του ιού. Αυτό οδηγεί σε αύξηση του αριθµού των µη άνοσων µεγαλύτερων παιδιών και νέων ενηλίκων, που είναι ευάλωτοι στη λοίµωξη από τον ιό. Το γεγονός αυτό οφείλεται στη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής στις χώρες αυτές τα τελευταία χρόνια. Η ελάττωση της συχνότητας, όµως, προκαλεί αύξηση της νοσηρότητας, καθώς όσο αυξάνεται η ηλικία νόσησης τόσο πιθανότερο είναι να εκδηλωθεί η νόσος κλινικά και τόσο βαρύτερη να είναι αυτή. Η µετάδοση της νόσου γίνεται κυρίως µε επαφή µε πάσχοντα και προσβάλλονται ως επί το πλείστον µεγάλα παιδιά και νεαροί ενήλικες, µπορεί δε να εµφανισθεί και µε µορφή επιδηµίας. Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια υπάρχει µεγάλη µεταβολή της συχνότητας, τόσο ώστε πιστεύεται ότι η χώρα µας πρέπει να καταταγεί στις χώρες χαµηλής και όχι ενδιάµεσης ενδηµικότητας, όπως την κατέτασσε ο παγκόσµιος χάρτης ενδηµικότητας. Μέχρι το 1980 το % του πληθυσµού πάνω από 20 ετών είχε αντισώµατα. Τα τελευταία, όµως, χρόνια υπάρχει µεγάλη µείωση τόσο στα παιδιά (από 30% το 1977 σε 2,5% το 1990) όσο και στους νέους ενήλικες (από 69% το 1977 σε 17,5% το 1990). Κλινική εικόνα Τα παιδιά <2 ετών σπάνια εκδηλώνουν τη νόσο συµπτωµατικά. Κλινικά θα εκδηλωθεί η νόσος στην πλειονότητα των µεγαλύτερων παιδιών και ενηλίκων. Όσο µεγαλύτερη είναι η ηλικία τόσο βαρύτερη είναι η κλινική εικόνα (πίνακας ). Τα συµπτώµατα είναι κοινά µε τις υπόλοιπες οξείες ηπατίτιδες. Το γεγονός αυτό, όπως και η µετακίνηση της νόσησης σε µεγαλύτερες ηλικίες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, κάνει αδύνατη τη διάκριση του είδους της ηπατίτιδας πριν από την εργαστηριακή επιβεβαίωση µε τα αντισώµατα. Οι περισσότερες περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας Α στα παιδιά δεν συνοδεύονται από ίκτερο και εκδηλώνονται ως γαστρεντερίτιδα. Μπορεί να υπάρχει πυρετός, κακουχία, ανορεξία, ναυτία και εµετός, κοιλιακό άλγος κυρίως στο δεξιό υποχόνδριο, αρθραλγίες, µυαλγίες και απέχθεια προς το κάπνισµα. Στα παιδιά µπορεί, επίσης, να υπάρχει εικόνα σαν γρίππη. ΠΙΝΑΚΑΣ : ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΤΙ ΑΣ Α ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΕΣ Σύµπτωµα Παιδιά Ενήλικες Ναυτία/εµετός 6 26% Ικτερος 6 88% ιάρροια 5 18% Υπέρχρωση ούρων 68% Κοιλιακό άλγος 4 37% Καταβολή 4 63% Πυρετός 4 32% Μυαλγίες 6 30% Πονόλαιµος 6 ~0% Τα συχνότερα συµπτώµατα είναι: 1. Αίσθηµα κόπωσης και γενικής κακουχίας 2. Ίκτερος 3. Πόνος στο δεξιό υποχόνδριο 4. Γαστρεντερικές διαταραχές (εµετοί - διάρροιες) 5. Αλλαγή στο χρώµα των ούρων (σαν κονιάκ) 6. Αλλαγή στο χρώµα των κοπράνων (αποχρωµατισµός) 7. Πυρετός 8. Ανορεξία

4 Εργαστηριακά ευρήµατα. Το πρωιµότερο και πιο χαρακτηριστικό εύρηµα είναι η αύξηση των τρανσαµινασών που ξεπερνά κατά φορές τη φυσιολογική τιµή, ενώ στις ικτερικές µορφές προηγείται του ίκτερου και διαρκεί 2-4 εβδοµάδες. Στις ικτερικές και χολοστατικές µορφές συνυπάρχει και αύξηση της χολερυθρίνης και της αλκαλικής φωσφατάσης. Η εκδήλωση των συµπτωµάτων δηλαδή η κλινική εικόνα της Ηπατίτιδας Α είναι η ίδια όπως και στις υπόλοιπες ηπατίτιδες, η εξέλιξη τους όµως διαφέρει σηµαντικά σε σχέση µε άλλες και είναι ανάλογη του τύπου του ιού. Στην Ηπατίτιδα Α, η εξέλιξη είναι πολύ καλοήθης. Ποια είναι η πορεία της Ηπατίτιδας Α και πώς µπορούµε να διαπιστώσουµε ότι ένα άτοµο πέρασε Ηπατίτιδα Α; Η Ηπατίτιδα Α έχει πορεία καλοήθη, εν αντιθέσει προς την Ηπατίτιδα Β και C. Μετά την οξεία φάση και την αποβολή του ιού από τον οργανισµό αναπτύσσονται αντισώµατα έναντι του ιού Α, µε τα οποία αποδεικνύεται η επαφή του ατόµου µε τον ιό αφ' ενός και αφ' ετέρου προστατεύουν το άτοµο από νέα λοίµωξη. Ο ιός δεν προκαλεί χρόνια φορεία και η θνητότητα φθάνει µόλις το 0.01% %. Πώς γίνεται η διάγνωση της Ηπατίτιδας Α; Η διάγνωση είναι εύκολη όταν εκδηλωθεί µε τα συµπτώµατα που προαναφέρθηκαν. Τις περισσότερες φορές η ανακάλυψη είναι τυχαία από κάποιο εργαστηριακό έλεγχο κατά τη διάρκεια «check-υρ» ή σε κάποιο σταθµό αιµοδοσίας κατά τη διάρκεια προσφοράς αίµατος. Πώς αντιµετωπίζουµε την Ηπατίτιδα Α; α) Περιορίζοντας την εντερική µετάδοση, β) Με την χρήση του εµβολιασµού. Πώς περιορίζουµε την εντερική µετάδοση; Λαµβάνοντας µέτρα ατοµικής και δηµόσιας υγιεινής όπως: α) Βελτίωση των συστηµάτων ύδρευσης και αποχέτευσης και έλεγχο των τροφίµων. β) Καλή ατοµική υγιεινή Τι γνωρίζουµε για το εµβόλιο κατά της Ηπατίτιδας και συγκεκριµένα κατά της Ηπατίτιδας Α; Πρέπει να γνωρίζουµε ότι µέχρι στιγµή διαθέσιµα εµβόλια υπάρχουν για την προφύλαξη µόνο από την ιό της Ηπατίτιδας Α και τον ιό της Ηπατίτιδας Β. Συζητείται µάλιστα η ταυτόχρονη χορήγηση σ' ένα σκεύασµα για την προστασία και προφύλαξη από τους δύο τύπους ηπατίτιδας. Το µέχρι στιγµής κυκλοφορούν εµβόλιο κατά της Ηπατίτιδας Α προέρχεται από καλλιεργηµένο ιό και φέρει το όνοµα Ηavrix. ΗΠΑΤΙΤΙ Α Η ηπατίτιδα Β είναι λοίµωξη προκαλούµενη από τον ιό Β (ΗΒV), έναν µικρό ιό που προσβάλλει το ήπαρ και προκαλεί φλεγµονή και ηπατοκυτταρική νέκρωση. Η λοίµωξη µε ΗΒV µπορεί να είναι οξεία ή χρόνια, η δε βαρύτητα της µπορεί να κυµαίνεται από ασυµπτωµατική πορεία και πλήρη ανάληψη, µέχρι σοβαρή και συµπτωµατική, που οδηγεί σε θάνατο. Έτσι η ηπατίτιδα Β παραµένει µέχρι σήµερα µία από τις πλέον σοβαρές ασθένειες σε παγκόσµιο επίπεδο.. Η προσπάθεια για την κατανόηση της αιτιοπαθογένειας της ηπατίτιδας Β αρχίζει για πρώτη φορά το 1965 µε την περιγραφή του αυστραλιανού αντιγόνου. Το αντιγόνο αυτό φάνηκε να αντιπροσωπεύει το περίβληµα του ΗΒV και συµφωνήθηκε να ονοµάζεται αντιγόνο επιφανείας ηπατίτιδας Β (ΗΒsΑg). Το αντιγόνο επιφανείας ΗΒsΑg αποτελεί έναν ευαίσθητο και ειδικό ορολογικό δείκτη για την ΗΒV λοίµωξη και επέτρεψε την ταχεία πρόοδο στη γνώση γύρω από τον ιό και τη νόσο του. Η ηπατίτιδα Β µετά την αναγνώριση του ΗBsAg συνδέθηκε ξεκάθαρα µε την ανάπτυξη της κίρρωσης και του ηπατοκυτταρικού καρκινώµατος. Επιδηµιολογία της ηπατίτιδας Β Γενικώς η ενδηµικότητα(συχνότητα) αυξάνεται από τον Βορρά στο Νότο και από τη ύση στην Ανατολή. Παράγοντες που επηρεάζουν την ενδηµικότητα είναι οι αλλαγές στο µέγεθος των οικογενειών, η συµµετοχή σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου και η µετανάστευση πληθυσµών από περιοχές υψηλής σε περιοχές χαµηλής ενδηµικότητας.

5 Στις περισσότερες χώρες η δήλωση προς τις αρµόδιες Υγειονοµικές Υπηρεσίες της οξείας ηπατίτιδας Β είναι υποχρεωτική, αλλά δεν είναι πάντα καλά τεκµηριωµένη. Η µέση ετήσια συχνότητα των αναφερόµενων περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας Β, για την ευρύτερη ευρωπαϊκή περιοχή του Παγκοσµίου Οργανισµού Υγείας (Π.Ο.Υ.), είναι 20 ανά πληθυσµού. Βεβαίως υπάρχουν µεγάλες διακυµάνσεις µεταξύ των επιµέρους χωρών. Ετσι, οι χώρες της Βορειοδυτικής Ευρώπης έχουν ετήσια συχνότητα περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας Β, 1 για κάθε πληθυσµού, ενώ οι νότιες χώρες έχουν περίπου 6 περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας Β για πληθυσµού. Στην Κεντρική Ευρώπη αντίστοιχα ποσοστά είναι περίπου 20 ανά πληθυσµού. Περίπου περιπτώσεις οξείας ΗΒν λοίµωξης αναφέρονται κάθε χρόνο στην ευρύτερη ευρωπαϊκή περιοχή. Με δεδοµένο το γεγονός της µη αναφοράς όλων των περιπτώσεων ετησίως καθώς και του γεγονότος ότι περίπου το 50% των περιπτώσεων οξείας ΗΒV λοίµωξης είναι ασυµπτωµατικές, ο ΠΟΥ εκτιµά ότι στην περιοχή της Ευρώπης κάθε χρόνο µολύνονται περίπου άτοµα από τον ΗΒν. Από αυτούς θα γίνουν χρόνιοι φορείς του ιού και περίπου θα πεθάνουν από κίρρωση ή ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Πόσοι άνθρωποι έχουν χρονίως µολυνθεί από τον ιό της ηπατίτιδας Β; Τουλάχιστον 300 εκατοµµύρια άνθρωποι είναι χρόνιοι φορείς της νόσου. Υπάρχει ευρύτατη γεωγραφική διακύµανση ως προς τον επιπολασµό. Περισσότερα από 2 δισεκατοµµύρια ( ) άτοµα έχουν µολυνθεί από τον ΗΒV σε όλο τον κόσµο, αλλά η λοίµωξη δεν γίνεται χρόνια σε όλα. Γεωγραφικά, ο επιπολασµός της ηπατίτιδας Β κυµαίνεται από ιδιαίτερα ενδηµικές περιοχές (Κίνα, Νοτιοανατολική Ασία, Αφρική) έως περιοχές χαµηλού επιπολασµού (Βόρεια Αµερική, υτική Ευρώπη, Αυστραλία). Στην Ευρώπη, κάθε χρόνο µολύνονται από τον ΗΒV έως άνθρωποι, ενώ στις Ηνωµένες Πολιτείες υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο εµφανίζονται έως περιπτώσεις οξείας λοίµωξης. Οι περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές υποχωρούν αυτόµατα, χωρίς να οδηγούν σε χρόνια νόσο. Για πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής, τα δεδοµένα σχετικά µε τη συχνότητα της λοίµωξης δεν είναι διαθέσιµα. Εκτιµάται όµως ότι η συχνότητα είναι µεγάλη, µε βάση τον υψηλό επιπολασµό(συχνότητα) των χρονίων φορέων στις περιοχές αυτές. Επιδηµιολογία του ΗΒV στην Ελλάδα Η χώρα µας, µε βάση τον επιδηµιολογικό χάρτη της ΗΒV λοίµωξης του ΠΟΥ, που αφορά στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης, ανήκει στις χώρες ενδιάµεσης ενδηµικότητας (1%-5%). Ακριβέστερα, η συχνότητα των ΗΒV φορέων (µε δεδοµένα του 1988) πρέπει να βρίσκεται περίπου στο 2%. Ο ιός της ηπατίτιδας Β εξακολουθεί να αποτελεί την αιτία περίπου των 2/3 των περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας που παραπέµπονται στα νοσοκοµεία λοιµωδών νόσων της Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Ο προληπτικός εµβολιασµός των παιδιών είχε ως αποτέλεσµα τη ραγδαία µείωση των περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας Β. Στην Ιταλία, χώρα µέσης ενδηµικότητας, ο επιπολασµός των φορέων ηπατίτιδας Β από 3,4% το 1985 µειώθηκε σε 0,9% το 1997, ενώ η συχνότητα των περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας Β από 10,4/ σε 2,9/ Στην Ελλάδα παρατηρείται µία πτώση στη συχνότητα των καταγραφόµενων περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας, ενώ το ποσοστό φορέων στον παιδικό πληθυσµό υπολογίζεται σε 1 %. Τί σηµαίνει φορέας ηπατίτιδας Β; Είµαι φορέας σηµαίνει ότι φέρω τον ιό της Ηπατίτιδας Β. Αυτό µου το λέει η απάντηση µιας εξέτασης που κάνω (βρίσκεται Αυστραλιανό Αντιγόνο στο αίµα). Από 'κει και πέρα, εφόσον φέρω τον ιό της Ηπατίτιδας Β, µπορεί να είµαι ένας υγιής φορέας δηλαδή ο ιός, αυτό το σωµατίδιο, κυκλοφορεί µέσα στο αίµα µου, αλλά δεν πάει πάνω στο συκώτι να µου κάνει ζηµιά και απλά βρίσκοµαι σε παρακολούθηση, γιατί κάποια στιγµή µπορεί να ξυπνήσει αυτός ο ιός και να κάνει φλεγµονή πάνω στο συκώτι µου, οπότε τότε η κατάσταση

6 είναι πιο σοβαρή. Υπάρχει ειδική θεραπεία να το προλάβουµε, πριν κάνει ο άρρωστος κίρρωση.η κίρρωση και η ανάπτυξη καρκίνου είναι διεργασίες που γίνονται σε διάστηµα ετών. εν σηµαίνει ότι αν πάθω οξεία ηπατίτιδα θα πάθω κίρρωση τώρα. Αυτό αν συµβεί, θα συµβεί µετά από 30 χρόνια. Συνεπώς έχω αυτό τον ιό που όταν πολλαπλασιασθεί πάνω στο συκώτι κάνει φλεγµονή και συνεχώς καταστρέφει τα κύτταρα του και τότε µπορεί να δηµιουργήσει κίρρωση και ίσως µερικά από αυτά τα άτοµα να αναπτύξουν και καρκίνο του ήπατος. Όσον αφορά την έννοια υγιής φορέας, σηµαίνει ότι αυτός δεν έχει ευρήµατα κλινικά ή εργαστηριακά (αιµατολογικά και υπερηχογράφηµα του ήπατος). Από την άλλη πλευρά αυτός ο φορέας µπορεί να κάνει µία χρόνια ήπια ηπατίτιδα, µια χρόνια ενεργό ηπατίτιδα, ένα έντονο πολλαπλασιασµό του ιού στο συκώτι. Ο φορέας του ιού µπορεί να µεταδόσει τον ιό σε άλλα άτοµα. Πως µεταδίδεται η ηπατίτιδα Β Ο ιός της ηπατίτιδας Β, σε αντίθεση µε άλλους ιούς, είναι ένας ισχυρός παθογόνος παράγων. Η λοιµογόνος δράση του ιού είναι σταθερή σε για πολλά χρόνια, η δε ανθεκτικότητα του σε θερ- µοκρασίες 6 C διαρκεί πάνω από 4 ώρες.ο συνήθης τρόπος µετάδοσης της ηπατίτιδας Β είναι η παρεντερική ή η διαδερµική έκθεση, όπως µε µεταγγίσεις αίµατος, χρήση µη παστεριωµένων παραγόντων πλάσµατος, ατυχήµατα από βελόνες και από ενέσεις µε µη αποστειρωµένα εργαλεία. Η τελευταία περίπτωση συναντάται σε τατουάζ ή οδοντιατρικές πράξεις ή βελονισµό. Η µετάδοση, επίσης, της ηπατίτιδας Β µπορεί να γίνει και µε τα προϊόντα αίµατος Έτσι ασθενείς µε αιµοφιλία που λαµβάνουν παράγωγα αίµατος έχουν υψηλή συχνότητα έκθεσης. Στις ανεπτυγµένες χώρες του κόσµου ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρων τρόπος µετάδοσης και διασποράς της νόσου είναι η σεξουαλική οδός. Υπολογίζεται σε πολύ υψηλούς ρυθµούς η ηπατίτιδα Β µεταξύ οµοφυλόφιλων ανδρών και σε απρόσεκτους ετεροφυλόφιλους µε περιστασιακούς συντρόφους. Ο τρόπος µετάδοσης του ΗΒV κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα δεν είναι ξεκάθαρος. Ο ΗΒV ανιχνεύεται στο σπέρµα, αλλά η διασπορά φαίνεται να απαιτεί τη λύση της συνεχείας του δέρµατος ή των βλεννογόνων του ευάλωτου ξενιστή. Η σεξουαλική µετάδοση της ηπατίτιδας Β µεταξύ των ετεροφυλόφιλων συµβαίνει σε αµφότερα τα φύλα, είτε από θήλυ µε άρρεν είτε από άρρεν µε θήλυ, έτσι κατ' αυτόν τον τρόπο η παρουσία του ΗΒV στο σπέρµα ή στις κολπικές εκκρίσεις συνδυάζεται ακόµη και µε στιγµιαία επαφή ή µε κολπικές ρήξεις για τη µετάδοση του ΗΒV. Πράγµατι, ο ΗΒV φαίνεται να µεταδίδεται ευκολότερα µε τη σεξουαλική επαφή απ' ό,τι ο ιός της ανοσοανεπάρκειας (ΗIV) ή της ηπατίτιδας C (ΗCV). Αυτό αποδεικνύεται από τους υψηλούς τίτλους των αντισωµάτων του ιού της ηπατίτιδας Β σε σχέση µε τα αντισώµατα του HIVκαι του HCV µεταξύ των ατόµων που ήρθαν σε σεξουαλική επαφή και κάνουν χρήση ναρκωτικών. Η ενδο-οικογενειακή µετάδοση περιγράφεται ως "αφανής" παρεντερική µετάδοση, ο δε τρόπος µπορεί να είναι σίελος, υγρά από ανοικτά έλκη, δερµατικές βλάβες ή γρατσουνιές. Η συγκεκριµένη µετάδοση του ΗΒV, ιδιαίτερα στα παιδιά, διαπιστώνεται σε µη ανεπτυγµένες χώρες του κόσµου. Ένας πολύ ενδιαφέρων τρόπος µετάδοσης της ηπατίτιδας Β είναι η περιγεννητική µετάδοση. Νεογέννητα από µητέρες µε θετικό αντιγόνο ΗΒsAg αναπτύσσουν λοίµωξη από ιό ΗΒV. Τα περισσότερα νεογνά δεν είναι ΗΒsΑg θετικά κατά τη γέννηση τους, αφού η εισβολή της νόσου εµφανίζεται τρεις µήνες µετά τη γέννηση. Η οξεία φάση της λοίµωξης είναι ήπιας µορφής και δεν συνοδεύεται από τυπική νόσο παρά µόνον από ελαφρό επηρεασµό των τρανσαµινασών. Όµως, η λοίµωξη κατά τη νεογνική περίοδο σχεδόν πάντοτε οδηγεί σε χρόνια λοίµωξη. Ο ρόλος του θηλασµού στη µετάδοση της ηπατίτιδας Β είναι αβέβαιος, αν και συνήθως το γάλα των θετικών ΗΒsΑg µητέρων είναι θετικό. Τέλος, µητέρες µε οξεία ηπατίτιδα Β µπορούν να µεταδώσουν τη λοίµωξη στα νεογνά τους, µόνον εάν η ηπατίτιδα εµφανισθεί το τελευταίο τρίµηνο της κύησης. Σε κάθε περίπτωση, νεογέννητα από θετικές ΗΒsΑg µητέρες θα πρέπει να προφυλαχθούν µε χορήγηση ανοσοσφαιρίνης και εµβολίου. Επειδή η φύση της πορείας της χρόνιας ΗΒV λοίµωξης είναι αθόρυβη, στον εργαστηριακό έλεγχο της εγκυµονούσας µητέρας πρέπει να περιλαµβάνεται και ο έλεγχος του ΗβsΑg Επιδηµιολογικές µελέτες έδειξαν ότι ο κίνδυνος µόλυνσης είναι µεγαλύτερος για τις ακόλουθες οµάδες:

7 Παιδιά µητέρων θετικών στον ΗΒV. Άτοµα µε διαφορετικούς σεξουαλικούς συντρόφους και ιστορικό άλλου σεξουαλικώς µεταδιδο- µένου νοσήµατος. Άτοµα που µεταγγίσθηκαν µε µολυσµένο αίµα ή παράγωγα αίµατος. Υγειονοµικό προσωπικό που εκτίθεται σε αίµα και βιολογικά υγρά ή άτοµα που τρυπήθηκαν µε µολυσµένες βελόνες. ΟΞΕΙΑ ΗΠΑΤΙΤΙ Α Β - ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ Η πορεία της νόσου διακρίνεται στην περίοδο επώασης, την προ-ικτερική και ικτερική φάση και στην περίοδο της ανάρρωσης. Ο µέσος χρόνος από την περίοδο επώασης µέχρι την εµφάνιση των συµπτωµάτων είναι 75 ηµέρες (εύρος 40 έως 140 ηµέρες). Η προσβολή της ηπατίτιδας Β είναι τυπικά ύπουλη µε µη ειδικά συµπτώµατα, όπως κακουχία, ανορεξία, ναυτία και πόνους στο δεξιό υποχόνδριο. Η προ-ικτερική φάση χαρακτηρίζεται από ένα κλινικό σύνδροµο που θυµίζει σύνδροµο "ορονοσίας" και χαρακτηρίζεται από πυρετό, αρθραλγίες, εξανθήµατα. Το σύνδροµο αυτό είναι περισσότερο κοινό στην ηπατίτιδα Β συγκριτικά µε τις ιογενείς ηπατίτιδες και το συναντάµε ιδιαίτερα συχνά στις γυναίκες. Τα συ- µπτώµατα αυτά συνήθως υποχωρούν γρήγορα µε την εµφάνιση του ίκτερου και των υπέρχροων ούρων. Ο ίκτερος µπορεί να διαρκέσει από λίγες ηµέρες µέχρι µήνες και η µέση διάρκεια του είναι 2-3 εβδοµάδες. Κνησµός και αποχρωµατισµός των κοπράνων υπάρχει, η δε απώλεια του βάρους είναι από 2 έως 10 κιλά. Η φάση της ανάρρωσης της ηπατίτιδας Β αρχίζει µε την υποχώρηση του ίκτερου. Η επιστροφή στη φυσιολογική διάθεση για φαγητό αποτελεί το πρώτο στάδιο της ανάρρωσης. Όσον αφορά στην κλινική εξέταση, το µόνο εύρηµα είναι η ελαφρά διόγκωση του ήπατος και της σπλήνας. Πυρετός µπορεί να εµφανισθεί κατά την προ-ικτερική φάση, συνήθως είναι διαλείπων και δεν ξεπερνά τους 37 µε 38 C. Και ενώ τα κλινικά συµπτώµατα της οξείας ηπατίτιδας Β δεν είναι ειδικά και σπάνια βοηθούν τη διάγνωση, οι εργαστηριακές εξετάσεις του αίµατος είναι συχνά επιτυχείς και αποδεικνύουν τη διάγνωση. Η προφύλαξη από τον ιό της ηπατίτιδας Β επιτυγχάνεται µε: -παθητική (ανοσοσφαιρίνη) και -ενεργητική (εµβόλια) ανοσοποίηση. Η ανθρώπινη ανοσοσφαιρίνη κατά της ηπατίτιδας Β παρασκευάζεται από πλάσµα που περιέχει υψηλά επίπεδα αντισωµάτων έναντι του αντιγόνου επιφανείας του ιού. Χορηγείται ενδοµυϊκά. Τα πρώτα εµβόλια για την προφύλαξη από τον ιό της ηπατίτιδας Β εµφανίσθηκαν στις αρχές του Επρόκειτο για ιικά σωµάτια αδρανοποιηµένα µε χηµικές ουσίες ή µε θερµότητα. Στις περισσότερες χώρες έχουν αντικατασταθεί από τα ανασυνδυασµένα εµβόλια, τα οποία περιέχουν κεκαθαρµένο αντιγόνο επιφανείας. Στα παιδιά χορηγείται το ήµισυ της δόσης των ενηλίκων. Σε ανοσοκατεσταλµένα άτοµα και ασθενείς υπό αιµοδιύλιση χορηγείται διπλάσια δόση εµβολίου. Τα εµβόλια διεγείρουν την ενδογενή παραγωγή αντισωµάτων κατά του ιού. Σε τρεις δόσεις γίνεται ο εµβολιασµός. Η δεύτερη δόση χορηγείται έναν µήνα και η τρίτη έξι µήνες µετά την αρχική (σχήµα Ο - 1-6). Το εµβόλιο χορηγείται ενδοµυϊκά στο δελτοειδή µυ στους ενήλικες και στην έξω επιφάνεια του µηρού στα παιδιά. Οι δύο πρώτες δόσεις αρκούν για την παραγωγή αντισωµάτων, ενώ ή τρίτη δρα ως αναµνηστική δόση ενεργοποιώντας τη δευτερογενή απάντηση του αµυντικού συστήµατος στο αντιγόνο και έχει ως αποτέλεσµα υψηλότερο τίτλο αντισωµάτων και µεγαλύτερη διάρκεια προστασίας. Το σχήµα εφαρµόζεται στις περιπτώσεις που υπάρχει ανάγκη ταχύτερης ανοσιακής απάντησης, ο τίτλος όµως των αντισωµάτων που επιτυγχάνεται είναι χαµηλότερος.

8 Η ανοσιακή απάντηση µετά τον εµβολιασµό για ηπατίτιδα Β είναι µειωµένη σε άτοµα ηλικίας > 40 χρόνων, σε ανοσοκατεσταλµένα άτοµα (αιµοδιυλιζόµενοι, λοίµωξη ΗΙV), σε καπνιστές, σε παχύσαρκα άτοµα και σε καρδιοαναπνευστική νόσο. Ο τίτλος των αντισωµάτων δεν είναι ανιχνεύσιµος στο 40% των ενηλίκων 10 χρόνια µετά τον εµβολιασµό. ΗΠΑΤΙΤΙ Α C Η ηπατίτιδα C είναι η φλεγµονή του ήπατος (οξεία ή χρονιά) που οφείλεται στη λοίµωξη από τον ίο της ηπατίτιδας C. Ο ιός αυτός ανακαλύφθηκε το Λίγο αργότερα έγινε δυνατός ο προσδιορισµός, στον ορό των µολυσµένων ατόµων, αντισωµάτων κατά του ιού (anti-ηcv). Με τον τρόπο αυτό είναι σήµερα εφικτή η αποκάλυψη των ατόµων που έχουν έρθει σε επαφή µε τον ιό. Με την ευρεία χρήση της εξέτασης αποδείχθηκε ότι ο ιός της ηπατίτιδας C είναι υπεύθυνος για το µεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων που παλαιότερα ονοµάζονταν «µη-α µη-β ηπατίτιδα». Πόσο συχνή είναι η ηπατίτιδα C Η αρχική εκτίµηση ότι η ηπατίτιδα C δεν θα αποτελέσει σηµαντικό παράγοντα κινδύνου για την ατοµική και τη δηµόσια υγεία, έχει σήµερα αποδειχθεί εσφαλµένη. Η ηπατίτιδα C συνιστά ένα σηµαντικό πρόβληµα δηµόσιας υγείας. Υπολογίζεται ότι περίπου 170 εκατοµµύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσµο, δηλαδή το 2% - 3% του συνολικού πληθυσµού της υφηλίου, έχει µολυνθεί από τον ιό. Ο επιπολασµός(συχνότητα) της λοίµωξης εµφανίζει ευρεία γεωγραφική διακύµανση και έτσι έχουν αναφερθεί ποσοστά από 0,15% στη Σκανδιναβία έως και 38% στην Αίγυπτο. Στη υτική Ευρώπη φαίνεται ότι περίπου το 1% του πληθυσµού έχει µολυνθεί, ενώ στη Μεσόγειο το ποσοστό είναι υψηλότερο. Ακόµα υψηλότερα είναι τα ποσοστά της λοίµωξης στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (µέχρι και 5%). Ο επιπολασµός της ΗCV λοίµωξης στις ΗΠΑ είναι 1,8%, σύµφωνα µε τα στοιχεία πρόσφατης µελέτης. Στην Ελλάδα το ποσοστό της λοίµωξης στον γενικό πληθυσµό βρέθηκε σε πρόσφατη µελέτη 1,9% (διακύµανση 0,6%-7,5% ανάλογα µε τη γεωγραφική περιοχή). Πως µεταδίδεται ο ιός της ηπατίτιδας C 1. Τραυµατισµός από µολυσµένη βελόνα, 2. Μετάγγιση, 3. Αιµοκάθαρση, 4. Χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών, 5. Σεξουαλική επαφή, 6. Μητέρα παιδί, 7. Μέσω του στόµατος Επιβεβαιωµένη µετάδοση:1,2,3,4 Σπάνια µετάδοση:5,6 Ύποπτη αλλά όχι αποδεδειγµένη µετάδοση:7 Η µετάδοση του ίου ακολουθεί τη λεγόµενη "παρεντερική" οδό (µέσω του αίµατος και των άλλων σωµατικών υγρών). Μέχρι το 1990 ο κυριότερος τρόπος µετάδοσης, ήταν µέσω µετάγγισης αίµατος ή παραγώγων του. Από τη χρονιά αυτή όµως, εισήχθη στην καθηµερινή πρακτική ο έλεγχος όλων των υποψήφιων αιµοδοτών, για την παρουσία των ειδικών αντισωµάτων έναντι του ιού (anti-hcv). Αυτό το µέτρο οδήγησε στη δραµατική µείωση των περιπτώσεων της µετά µετάγγιση ηπατίτιδας C. Σήµερα ο κίνδυνος µόλυνσης από µετάγγιση είναι µικρότερος του 0,5%. Ο πιο συχνός όµως τρόπος διασποράς του ιού της ηπατίτιδας C είναι, σήµερα, µέσω της χρήσης µολυσµένων συριγγών όπως συµβαίνει κύρια σε χρήστες ναρκωτικών. Πράγµατι, η συχνότητα ανίχνευσης anti-ηcv αντισωµάτων σε τοξικοµανείς ανέρχεται στο 70-80% παγκόσµια. Αντίθετα ο κίνδυνος µόλυνσης µετά από τυχαίο (από λάθος) τρύπηµα µε µολυσµένη βελόνα είναι µεταξύ 3-10%. Όσον αφορά την σεξουαλική µετάδοση ή από την µητέρα ο κίνδυνος είναι µικρότερος αλλά υφίσταται. ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

9 Η µετάγγιση µολυσµένου αίµατος και παραγώγων του και η χρήση παρεντερικών ουσιών είναι σε παγκόσµιο επίπεδο η κυριότερη οδός µετάδοσης της ΗCV λοίµωξης. Τα άτοµα µε ιστορικό πολλών µεταγγίσεων, όπως οι αιµορροφιλικοί, οι ασθενείς µε µεσογειακή αναιµία και οι αιµοκαθαρόµενοι, εµφανίζουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά λοίµωξης µε τον ιό. Συσχετιζόµενες καταστάσεις ασθενών µε ηπατίτιδα C Μετάγγιση αίµατος ή παραγώγων του Η ηπατίτιδα C αποτελούσε τη συχνότερη µετά από µετάγγιση ηπατίτιδα πριν τα µέσα της δεκαετίας του '80. Ορολογική ένδειξη χρόνιας ΗCV λοίµωξης ανευρίσκεται στο 70-90% των περιπτώσεων µε µετά από µετάγγιση ηπατίτιδα. Το πρόβληµα είναι πολύ µεγαλύτερο σε ασθενείς µε συγγενή ή επίκτητα αιµατολογικά νοσήµατα που έχουν λάβει πολλές µονάδες αίµα στο παρελθόν. Έτσι αντι-ηcv εµφανίζει το 80% των θαλασσαιµικών ασθενών, το 90%-100% των αιµορροφιλικών και το 75% των ασθενών µε ιστορικό µεταγγίσεων λόγω λευχαιµίας. Ο συστηµατικός έλεγχος των αιµοδοτών έχει ουσιαστικά απαλείψει τον κίνδυνο για τη µετάδοση της νόσου µε τις µεταγγίσεις. Πρακτικά ο κίνδυνος µετάδοσης της ΗCV λοίµωξης εστιάζεται στις περιπτώσεις που ο αιµοδότης βρίσκεται στην περίοδο του "παραθύρου" οπότε εµφανίζει ιαιµία από την πρόσφατη µόλυνση, χωρίς όµως αντίστοιχη ανάπτυξη αντισωµάτων κατά του ιού. Ο κίνδυνος αυτός υπολογίζεται σε 1/ µεταγγίσεις στις ΗΠΑ. Ενδοφλέβια χρήση τοξικών ουσιών Η σχεδόν µηδενική µετάδοση του ιού µε τις µεταγγίσεις τροποποίησε την εικόνα της επιδηµιολογίας της λοίµωξης, έτσι ώστε η χρήση τοξικών ουσιών να συνιστά σήµερα την κυριότερη οδό µετάδοσης του ΗCV.H στις ανεπτυγµένες χώρες.h πλειονότητα των τοξικοµανών (70-90%) εµφανίζει ενδείξεις ΗCV λοίµωξης, ενώ η λοίµωξη φαίνεται να συµβαίνει από το πρώτο έτος της χρήσης. Σεξουαλική µετάδοση Σύµφωνα µε τα υπάρχοντα δεδοµένα η λοίµωξη ΗCV µεταδίδεται µε τη σεξουαλική επαφή, αλλά το ποσοστό της µετάδοσης είναι χαµηλό. Σε µελέτες ετεροφυλόφιλων ζευγαριών µε σχέσεις διάρκειας ετών, ο επιπολασµός της λοίµωξης µεταξύ των σεξουαλικών συντρόφων ασθενών µε ΗCV λοίµωξη ήταν 0,5% µε 3% αν και στη

10 συντριπτική τους πλειοψηφία τα ζευγάρια αυτά δεν χρησιµοποιούσαν προφυλακτικά. Από την άλλη πλευρά τα άτοµα µε µεγάλο αριθµό ερωτικών συντρόφων, που δε χρησιµοποιούν προφυλακτικά, που έχουν ιστορικό άλλων σεξουαλικώς µεταδιδοµένων νοσηµάτων ή ιστορικό σεξουαλικής επαφής µε τραυµατισµό είναι πιο συχνά συγκριτικά µε τα άτοµα που δεν αναφέρουν ανάλογη σεξουαλική συµπεριφορά υψηλού κινδύνου. Πως εκδηλώνεται η ηπατίτιδα C Η αρχική επαφή µε τον ιό της ηπατίτιδας C οδηγεί στην ανάπτυξη οξείας ηπατίτιδας C. Αυτή µερικές φορές παίρνει την «τυπική» της εικόνα (ίκτερος - αλλαγή στο χρώµα των ούρων και των κοπράνων - κοιλιακό άλγος) συνήθως όµως µένει απαρατήρητη από τον πάσχοντα. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι οι περισσότεροι ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα C δεν αναφέρουν ιστορικό ίκτερου κατά το παρελθόν. Με τα µέχρι στιγµής δεδοµένα, το βασικό χαρακτηριστικό της λοίµωξης µε τον ιό C είναι η αυξηµένη µετάπτωση της οξείας ηπατίτιδας σε χρονιότητα. Πράγµατι 7 τουλάχιστον στα 10 άτοµα που έρχονται σε επαφή µε τον ιό δεν κατορθώνουν να απαλλαγούν από αυτόν στην οξεία φάση και οδηγούνται στην χρόνια ηπατίτιδα που χαρακτηρίζεται από τη διαρκή παραµονή του ιού στο ήπαρ και σε άλλους ιστούς. Η χρόνια ηπατίτιδα C στις περισσότερες περιπτώσεις ακολουθεί µια ήπια και µακροχρόνια πορεία. Από τα αποτελέσµατα διαφόρων µελετών φαίνεται πως απαιτείται ένα διάστηµα 20 χρόνων για να οδηγηθεί η χρόνια ΗCV λοίµωξη σε σοβαρές µορφές ηπατικής νόσου, όπως ή κίρρωση και ακόµα περισσότερα χρόνια (περίπου 30) για να εξελιχθεί σε ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Παρά την αργή και ήπια αυτή πορεία είναι γεγονός ότι σε έναν τουλάχιστον από τους πέντε ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα C θα εµφανισθεί κίρρωση. Το γεγονός αυτό σε συνδυασµό µε το µεγάλο ποσοστό ασθενών καθιστά την ηπατίτιδα C σηµαντικό πρόβληµα δηµόσιας υγείας. ιάγνωση της ηπατίτιδας C Η διάγνωση της οξείας ηπατίτιδας C είναι εύκολη όταν εκδηλώνεται µε τον τυπικό τρόπο που αναφέρθηκε προηγούµενα. Αυτό, όµως αποτελεί την εξαίρεση και συνήθως η αρχική επαφή µε τον ιό µένει απαρατήρητη. Η χρόνια ΗCV λοίµωξη διαγιγνώσκεται συνήθως τυχαία. Ενα µέρος των πασχόντων ανακαλύπτεται σε κάποιο κέντρο αιµοδοσίας, ενώ άλλοι ασθενείς αποκαλύπτονται τυχαία όταν κατά τη διάρκεια εργαστηριακού ελέγχου ρουτίνας (check - υp) βρίσκεται αύξηση των τρανσαµινασών. Σε κάθε περίπτωση που θα ανακαλυφθεί η παρουσία αντισωµάτων έναντι του ΗCV θα πρέπει να υπάρξει επικοινωνία µε τον ειδικό γιατρό. Αυτό έχει ιδιαίτερη σηµασία γιατί στη χρόνια ηπατίτιδα C δεν υπάρχουν αρκετοί δείκτες που µπορούν να καθορίσουν τη φάση της λοίµωξης και στις περισσότερες περιπτώσεις µόνο η βιοψία ήπατος µπορεί να αποκαλύψει την έκταση της βλάβης.

11 Υπάρχει θεραπεία για την χρόνια ηπατίτιδα C; Ο ιός της ηπατίτιδας C παρουσιάζεται µε µια σηµαντική ποικιλία µορφών (γονότυπων) γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την παρασκευή εµβολίου, τουλάχιστον στο άµεσο µέλλον. Εποµένως, προφύλαξη από τη λοίµωξη µπορεί να επιτευχθεί µόνο µε την τήρηση κανόνων ατοµικής και δηµόσιας υγιεινής, θα πρέπει να αποφεύγεται ή κοινή χρήση συριγγών και βελονών και το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό πρέπει να φορά γάντια κατά την εκτέλεση ιατρικών πράξεων. Μια σηµαντική οδηγία προς τα άτοµα που εµφανίζουν αντισώµατα έναντι του ιού είναι ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η λήψη οινοπνεύµατος. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΗΠΑΤΙΤΙ ΑΣ C Η χρόνια ηπατίτιδα C είναι µία συνήθης λοίµωξη µε επίπτωση 1,8% στον γενικό πληθυσµό. Είναι η πιο συχνή ένδειξη για µεταµόσχευση ήπατος και µία από τις πρωταρχικές αιτίες κίρρωσης και τελικού σταδίου ηπατικής νόσου. Είναι επόµενο, λοιπόν, να απαιτούνται γι' αυτήν τη νόσο αποτελεσµατικές θεραπείες. Η τρέχουσα αρχική θεραπεία εκλογής για τους ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια θεραπείας είναι το σχήµα των δύο φαρµάκων ιντερφερόνης και ριµπαβιρίνης, το οποίο οδηγεί σε εκρίζωση του ιού στον ορό και µακροχρόνια ύφεση της νόσου στο περίπου 40% των ασθενών. Η θεραπεία είναι αναγκαία για 24 ή 48 εβδοµάδες και απαιτεί την υποδόρια χορήγηση της ιντερφερόνης και την από του στόµατος λήψη ριµπαβιρίνης. Εχει υψηλό κόστος και συχνές ανεπιθύµητες ενέργειες. Τόσο το όφελος όσο και οι κίνδυνοι θα πρέπει να υπολογίζονται προσεκτικά σε κάθε ασθενή. Η θεραπεία πρέπει να περιορίζεται στους ασθενείς που την έχουν µεγαλύτερη ανάγκη, εξαιτίας της αργής εξέλιξης και φυσικής ιστορίας της ηπατίτιδας Ο. Από τους ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα Ο µόνον το 20%-25% εξελίσσεται σε κίρρωση σε 20 χρόνια. Επίσης απαιτούνται δοκιµασίες, οι οποίες για την ώρα δεν είναι διαθέσιµες, και θα αναγνωρίζουν ποιοι ασθενείς θα ωφελούνται περισσότερο απότηνθεραπεία.

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS Η γνώση είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύµβουλος Yπεύθυνος ενηµέρωσης: Μανώλης Γ. Βελονάκης Ιατρός Εργασίας, Αν. Καθηγητής Παν/µίου

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική θεραπευτική πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο ηπατίτιδας Α

Εμβόλιο ηπατίτιδας Α Ανδρούλα Παυλή, Γενικός Ιατρός Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων Αιτιολογία ηπατίτιδας Α: Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV), ιός RNA 27-nm (picrnavirus) Μετάδοση: Ο ιός της ηπατίτιδας Α

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον.

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. ΙΟΙ KAIΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ- O ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ Η UNAIDS υπηρεσία των Ηνωµένων Εθνών για το AIDS προέβη το καλοκαίρι του 2002 σε µία τραγική ανακοίνωση. ήλωσε ότι η επιδηµία βρίσκεται ακόµα σε αρχικό στάδιο και πως 70.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο ηπατίτιδας Β Βασιλική Ρωμανού, Παθολόγος-Εντατικολόγος Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς Αιτιολογία ηπατίτιδας Β Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV), DNA ιός (Hepadnaviridae). Μετάδοση Ο ιός της ηπατίτιδας

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

H ΠΟΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΣΤΙΣ. Πετρίκκου Μαρία Παιδίατρος

H ΠΟΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΣΤΙΣ. Πετρίκκου Μαρία Παιδίατρος H ΠΟΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΣΤΙΣ ΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΧΩΡΕΣ Πετρίκκου Μαρία Παιδίατρος ΠΟΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ Η πολιοµυελίτιδα είναι µια πολύ µεταδοτική ιογενής λοίµωξη που προκαλείται από 3 ορότυπους του ιού Η νόσος κυρίως προσβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΟΜΙΑ ΜΑ ΑΑ Ο AIDS 1 ΔΜΒΙΟ /Ν ΟΓΑΜΜΑΙΜΟ & ΑΝΑΞ Tί είναι ο HIV Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που καταστρέφει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου ροκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Δημόσια Υγεία στην καθημερινή πρακτική (ζωή) Απόστολος Βανταράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η Δημόσια Υγεία; Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG)

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Σφραγίδα της Υγειονοµικής Υπηρεσίας Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Για τα πρόσωπα, τα οποία κατ' επάγγελµα κατασκευάζουν, παρασκευάζουν,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Κυριάκος Λιβέρδος Ειδικός Χειρουργός Στόματος Χατζηαναστασίου Χρυστάλλα Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Αισθητικής Πτυχιακή εργασία Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Εισηγητής : Ηλίου Αλεξάνδρα Θεσσαλονίκη 2009 Προλογος Η ηπατίτιδα που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010)

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ)

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) εµφανίζεται υπό µορφή εποχιακών εξάρσεων και επιδηµιών σε παγκόσµια κλίµακα Συµπτώµατα γρίπης Τα συµπτώµατα

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων

Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων Ένα τσίμπημα είναι αρκετό Τι είναι η διροφιλαρίωση? Η διροφιλαρίωση (γνωστή και ως σκουλήκι της καρδιάς) είναι μια νόσος που πλήττει κυρίως τους σκύλους. Μεταδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ Τι πρέπει να ξέρει ο υποψήφιος εθελοντής αιμοδότης: - Κάθε υγιής άνδρας ή γυναίκα 18 62 ετών, μπορεί να δίνει άφοβα αίμα 3 4 φορές το χρόνο. - Ο όγκος αίματος που προσφέρει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα